Historia tēs Hellados, met' eikonōn, apo tōn archaiotatōn chronōn mechri tēs vasileias tou Othōnos

(αοοσίε

Τμής ἐκ α ἀ]ρίῖα! σοργ οἳ α Βου ἴμαί γνας ΡΓεκεγνεὰ {ος βοπεγαϊἶοπς οἩ Π0ΓάΓΥ πείνας Βο[οτε ἵέ Ἰνας σαγο[η]1γ «οαπηεά Ὁν Οοοβίς 16 Ρα οἵ α Ργοῖεςί
[ο πιαΚα ης Μνοη]ά”ν Ῥουμς «κοονεταδ]ς οπ/ης,

Ίέ μας φυγν]γοά Ίοῦᾳ εποιια! ΕΟΓ λε σΟργΗΕΛΙ ἵο οχρίτε απά ης ῦοοὰ [ο οπίου [λε ρθ]ίο ἀομιαίη. Α Ρδίίς ἀοπιαίη Ῥουκ ς οπε ἠλαί γνας Πενοι «ιβῄεοί
[6 οοΡγηΕΔΙ ος νήλοσε Ίεσα] σοργΗΕΛΛΙ ἵευηη Ἰάς εκρίτες, ἸΝΠείμες α ῬουΚ 15 Ίη ἴηο ρυβ]ῖς ἀοππαΐα α1αΥ νατγ σουΠίτγ 1ο σομπίγγ. Ῥεδίίο ἀοππαίη Ῥουίς.
ατα οἱ: βαἰονναγς 1ο ἵλς Ραδί, τεργοσεπίίηᾳ α νεα] οἳ Πἱδίοῦν, ου]ίυτε απά Κπον]εάρε ἠλα!ς οἥει ἀἰ Που]! 1ο ὀἴκοοναι,

Μαηκς, ποϊαίίομς απ οἴπο πιαγαϊπα[ία Ργοφεπί ἵπ ιο οηἱβίηα! γο]νπιο κ] αρροας ἵη Ες Βὶα --α τοπιύπάςτ οἳ ἠλὶς Βου ς Ίοῦᾳ /ουποΥ [τοιη εις
Ριθήκμες [ο α Ἡβταγ απά ΕΠαΙ]γ το γο.

Όραρο μιά εἴίπος

Εοοβῖς ἵς ρτοιά {ο Ρασίπος νήΜι Πβγασίες 1ο ἀρ]ήσα ραδ]ίο ἀοπιαίη ππαἰοτ]αὶς απά ππαΚε (ποια Νήἀε]γ αοοοκκ[θ]ο. Ῥωβῆῖς ἁοηπαίη Ῥουκς Βε]οηρ [ο εις
Ριιθ]ῖς απά ννά ασε Πηογε]γ ἠλεῖτ ουκίούΊαης, Νενοιλε]οςς, Ελίς ννοήΚ ἐς οκροηνίνε, «ο ἵη οΓ46: ἴο Καερ ΡτονίάΊηᾳ ἠλής τεδουµος, νε Ἠανε (ακοή εἱορς 1ο
Ρεενεῃί ἄθιικο Ὦν οοπιπιογο]αἱ ραµῖος, Ἰηο όΐηᾳ Ρἱασἵημ ἰοο]ηίσα! τεφιη]οίίοης οἩ απἰοπιαϊοά αμουγΊης.

Ὑψε αἴκο αὐίς μα! γου:

3. Μαΐε ποπ-οοπιπιογοῖα! 9 οἱ νο βίες Ἡνε ἀεκίππεὰ Οοοβῖε ῬοοΚ 5εατοῖι [ος ιικς ὃν Ἰποϊν]δυαὶς, απά Ίνα τεηιος! Ἠλαί ου υκε ἠλοςς Π]ες [ος
Ρουδομα], ΠοΠ-οοπιπιοτο]αἱ ῥµζροςες.

α- Καβαΐη ῥοπι αἰηοπιαιεά ηιονίπς Ώο ΠΟΙ 5επὰ αμἰοιπαἰοά αμοτίος ο 4ΠΥ 5οἩ 1ο ΞοοΡ]ο 5 αγείσπι: ΙΕ γου ατο σοπἀμοίίηᾳ τεδεατοῖ οἩ Ιπασ]ήηε
ταηφ]αήοη, ορβσ αἱ ομαΓαςἰοτ Γος οβπ]Π]ομ ΟΥ οἴλλοΓ αγεας Ν λετε ἀοσ κο {ο 3 Ίαγρο ΑΠΛΟΙΠΙ Οἱ [οχί 1ς ΠεΙρΙη]ς Ρἰεασε σοπίαοί μ5. Ἰο οΠοσµζαρο λε
μδε οἳ ρηθ]ς ἀοιπαΐη Πιαἰοηα]ς ΓΟς μεσα Ριµροδες απ ΠΊΑΥ ο αΡε [ο Πεῖρ.

3. Μαιαῖα απηθαπίο Τῃο Εοοβία "Ὑναἰεγπιαής” γου δες οἨ εας] Π]ε Ἱς εκνοπίἶα] [ος Ἱπ[ογπηήηᾳ Γεορίε αὐοι Μεής ρτο]εοί απά Πε]ρίηᾳ ἴμειη ἥπά,
πάθίελοπα] ππαἰεία]ς (ΠτουαΏ Οοοβίε Ῥοοίς 5ευτο]λ. Ῥ]εισε 4ο Ποί Γεπ]ονε Ίἱ,

4 Κεερ Ἡ Ιεκα! ὙΝπαίενες γοις ικε, τεππεπηδες ἴἶναί γοιι ατα τεκροπα!δία [ος επκισίηᾳ ἴμαί Μα! γοι ἄτε ἀοἶηᾳ ἵς ]εμα], Ώο πο αδδιπις ῑάί ]ηςί
Ῥεσπικα νίς Ῥε[ίενε α Ροκ ἵς ἵπ ἴης Ρυδ]ίο ἀοππαίῃ [ος µδους Ίη ιο Ὀπ]ίοά δίαίος, ἰμαί λε ννοης Ἰς αἶκο ἵη ἵ]ε Ρε ]ῖο φοπιαίη [ος μδευς ἵη οἴμε
οουηίείος, ὙΠείμευ 4 ῬουΚ 15 9Η] Ίη σοργεί μι! ναη]ες ἔτοπι σουΠίςγ το σομΒίσγ, ἀπό νε σαπ”ἳ οἴῖες μαἱάαπος οἩ ΝΛεΙΙοΥ 41 9ρεο]ῇο υςε οἳ
4ηΥ ερεοῖῆο ΒουΚ 1 αἰλογνεά, Ῥ]εασε ἆο Ποῖ αδθιπις αἱ α ῬουΚἙ αΡρεάναπος ἵα Οοοβὶς Βου 5εατοῇ Πισαης 1 οπἩ Όε υνοά ἵη 41 ΠΙΑΠΠΕΤ
πηγνλετε Ίη ο ννογ]ά, Οοργησβί ἱπ[ήηρεππεηί Παδ/Ηὲν σαπ ὃς αμίίς ὀενετο.

Αλουί Οοορ]ε Βουκ Βεαγε

οορίεν πήκείομ ἵς 1ο αγααπίσα ἴλε ννοτ]άς Ἱη[ογπιαίίου απά [ο ππαΚε 1ὲ μπήνενκα]!ν αοσεκοίΡίε απά εικο[η]. οομίε Βου 5επτο] Πε]ρς τεαάεις
Φκοονες ης ννοη]ά”ς Ῥουίκς ΙΕ Πε]ρίηῃ αμ έλοτς απ ρυρήκποις τεποῖα πονν αιβσπους, Ύοι σαἩ 5εατοῇ (ηγοιιρίι ης ΓυΠ ἱεχί οἳ ἠΗής ῬοοΚ οἩ ης νο»
α[πεερ://Ῥοοξς .ἄοοαΤξ. σοπι

ΙΣΤΟΡΙΑ

Ελκκ λος

ΜΕΤ᾽ ΕΙΚΟΝΩΝ
ΑΠΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΑΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ
ΜΕΧΡΙ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Ὑπο

ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ Π. ΛΑΜΗΡΟΥ
2

ΤΟΜΟΣ Γ΄
ΑΠΟ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΥΠΟ ΜΟΜΜΙΟΥ
ΜΕΧΡΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΑΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΕΙΡΗΝΗΣ

ΜΕΤΑ 116 ΕΙΚΟΝΩΝ ΕΝ Τωι ΚΕΙΜΕΝΩΙ
Καὶ 35. ΟΛΟΣΕΛΙΔΩΝ

ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
ΠΛΡΑ Τωι ΕΚΔΟΤΗ: ΚΑΡΟΛΩ: ΜΠΕΚ

1895

ΜΑ

18’
Η ΕΛΛΑΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

α’
Ἑὸ ἔργον τοῦ Ἀξομμίου.

«Εἰ μὴ ταχέως ἀπωλόμεθα, οὐκ ἂν ἐσώθημεν», ἂν δὲν ὤβελεν ἐπέλ-
θει ταχεῖα ἡ ἀπώλεια, οὐδεμία ἄβελεν ὑπάρχει σωτηρία, τοιαύτη ἦτο
ἐν Ἑλλάδι ἡ παροιμιακὴ διατύπωσις τῆς κοινῆς τῶν πολλῶν περὶ τοῦ
προσεγοῦς μέλλοντος πεποιθήσεως καὶ ἐπιθυμίας κατὰ τὰς παραμονὰς,
τῆς καταστροφῆς. Τὰ πράγματα εἶχον φθάσει ἀληθᾶς εἰς τ
µπτον. Ἠτο καταφαν'

ἀπροχώ-
ς ἡ ὀσημέραι αὐξάνουσα διάλυσις τῆς πολιτείας
καὶ παρακμὴ τῆς κοινωνίας, ἡ ἀδυναμία καὶ ἐξάντλησις τοῦ ἑλληνικοῦ
Ἓθνους, ὅπερ, χαταναλῶσαν τὰς δυνάμεις του εἰς μακροὺς ἐμφυλίους ἀγῶ-
νας, Ἠσθάνθη μὲν τέλος τὸν ἀνάγκην τῆς πολιτικῆς ἑνώσεως, ἀλλὰ δὲν
ἔπαναι καὶ κατὰ τὰς τελευταίας τοῦ χινδύνου ὥρας σπαράσσον ἑαυτὸ

διὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ χειρῶν.

Κατὰ τὴν τελευταίαν ὥραν ὑπὸ µυρίων τῇδε χἀκεῖσε φερόμενοι περι-
σπασμῶν ἐνόησαν οἱ Ἕλληνες, ὅτι ἡ μορφὴ, ὑφ᾿ ἠν εἶχε παρουσιασθῆ καὶ
Ἰῆσει ἐν Ἑλλάδι ἡ πολιτεία, ἦτο πλέον ἀνεπαρχής. Ἡ πόλις ὡς πο-

Ἀντιὴ μονὰς εἶχεν ἀποδειχθῆ ἀνίσχυρος νὰ παλαίσῃ κατὰ τοὺς τελευ-

έους δύο αἰῶνας πρὸς τὰς µεγάλας μακεδονικὰς βασιλείας, πρὸς τὴν
ἰσὺν τῶν Καργηδονίων ἐν Σικελίᾳ, πρὸς τὴν ἐν τοῖς τελευταίοις χρό-.

νοις ὀσημέραι κραταιουµένην δύναμιν τῆς Ῥώμης. Παρέστη λοιπὸν εἰς
τὲν Ἑλλάδα τὸ νέον φαινόμενον τ

|ς αυγκροτήσεως πολιτικῶν ὁμάδων,
ἁγιώστων ἐν τῇ χώρᾷ κατὰ παλαιοτέρους χρόνους. ᾿Αλλ’ εἴδομεν, ὅτι
αἱ γέαι αὗται

λετικαὶ ὀμάδες, ἡ αἰτωλικὴ καὶ ἡ ἀχαϊκὴ συμπολιτεία.
ἀντὶ νὰ αυντελέσωσιν εἰς τὴν σωτηρίαν τῆς Ἑλλάδος, ὡς ἠδύναντο καὶ

ἵνεριον διὰ τῆς
τὸν ἰδίαν διοίκησιν σφαλμάτων τὴν ὀλεθρίαν ἀνάμιξιν τῆς Ῥώμης εἰς

πλον, ἐτ

ὁς ἀλλήλας ἀντιζηλίας καὶ τῶν περὶ

(Έονος τ) !

3

τὰ ἐλληνικὰς πράγματα. καὶ τὸ τέλος τῆς ἑλληνικῆς ἐλευβιρίας. Καὶ οἱ
μὲν Αἰτωλοί ἄδη τῷ 180 κ. Χ. ἠναγκάσθησαν νἀναγνώρίοωσι τὴν ῥω-
μαϊκὴν κυριαρχίαν, ὦ δὲ πτῶσις τῆς Κορίνθου ἐν ἔτει 145 π. Χ. συνεπί-
φερι τὴν δάλυσιν τῆς ἁχαϊκῆς συμμαχίας.

Ἡ σκληρὰ τύχη, ἣν ὑπέστη Ἡ ἹΚόρωθος ὑπὸ τοῦ Μομμίου κατα τὴν
ῥητὴν προετα]ῶν τῆς συγκλήτου, ἦτο προμεμελετημένη τιμωρία ἐπι-
βαλλομένη εἰς τῶν πλουσίαν πόλιν, Ἆτις, παραθλάπτουσα, διὰ, τοῦ ἄντα-
γωνισμοῦ αὐτῆς τὸ ἐμπόριον τῶν ᾿Ῥωμαίων, εἶχε τολμήσει νὰ προςθέογ
ας ταύτην αὐτῆς τὴν ἁμαρτίαν τὴν καρτερίαν τῆς ἀντιστάσεως, Ύινο-
μένη κένερον τῶν ἀπανθαδιζομένων ᾿Αχαιῶν. ᾿Αλλ’ ἡ καταστροφή
ΚΚορθθου ὑφ᾿ οὓς ἄρους ἐπῆλθεν ἐσήμαινε καὶ τὴν τελευταίαν ὥραν συµ-
πάσης τῆς ἀχαικῆς συμπολιτεία». ᾿Εκλιπόντος τοῦ ἀνικάνου ἀρχηγοῦ,
πεαύντος τοῦ κυριωτάτου πβοτειχίσµατος, εὐχερὴς ἦτο διὰ τὸν Μόμ-
μιον ἡ συµπλήρωσις τοῦ ἔργου τῆς ἐκνικήσιως τῶν ᾿Αχαιῶν. Αἱ φλό-
Ύες τῆς καιοµένης Κορίνθου ὑπῆρξαν οἷονεί ἡ δὰς ἡ φωτίζουσα τὴν ὁδὸν
κατὰ τὴν πρὸς τὰ πρόσω νιεηφόρον αὐτοῦ ποριίαν. Καὶ ἡ μὲν ἀντί-
στασις δὲν ἦτο δυνατόν νά εἶνε ἀξία λόγου, ἰδίως ἐν Πελοποννήσῳ. Οὐγ.
ἧττον ὁ "Ῥωμαῖος ὕπατος ἐφήρμοσε καὶ πρὸς τὰς ἄλλας πόλεις ὅπαι
εἶχον συμμετάσχει τοῦ ἀγῶνος αὐστηρότητα κατ' ὀλίγον μόνον διαρί-
βουσαν τῆς ἐπιδειχθείσης ἑναντίον τῆς ἸΚορίνθου. Ὡς κατισκάφησαν τῆς
Κορίνθου τὰ τείχη, οὕτως ἐκρημνίαθησαν καὶ τὰ τῶν ἄλλων πόλεων ὅσαι
«ἶχων πολιµήσιι κατὰ τῆς Ῥώμης, καὶ ἀφῃρίθησαν τῶν πολιτῶν τὰ
ὅπλα. Καὶ πολλοὶ μὲν τῶν ἐπιφανῶν ἀρχηγῶν τῆς φιλοπολέμου φατρίας
Ἰαφάγησαν, καὶ τὰ ὑπάρχοντα αὐτῶν ἐδημεύθησαν, πολλοὶ δὲ τῶν Ἑλ-
Ἀήνων ἐπωλήθησαν ὡς δοῦλοι. Τέλος δ᾽ ὑπεγριώθησαν οἱ 'Άχαιοί νὰ,
πληρώσωσι διακόσια τάλαντα ὡς ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς φίλους τῶν Ῥω-
μαίων Λακιδαιμονίους. Οὐδὶ περιωρἰσθη ἡ αὑστηρότης τοῦ Μομμίον εἷς
τὴν τιµωρίαν τῶν ᾿Αγαιῶν, ἀλλ οὐχ ἧττον αὐστηρὰ ὑπῆρξεν Ἡ τιµω-
ρία τῶν ἄλλων Ἑλλήνων, ὅσοι εἶχον ἐπιδείξει ἐχθρικὰς πρὸς τοὺς Ῥω-
μαίους διαθέσεις. ᾿Ιδίως δὲ τῆς τραχύτητος τοῦ ὑπάτου, ἐπιθαλλομένης
ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν αὐτοῦ καθηκόντων καὶ ἐν μέρει προερχοµένης ἐκ
κακῶν εἰκηγήσεων, οὐχὶ ἃ᾽ ἐκ τῆς φύσεως αὐτῆς τοῦ ἀνδρός, πεῖραν ἔλα--
Βον οἱ Βοιωτοὶ καὶ οἱ Χαλκιδεῖς. Τὰ τείχη τῆς Χαλείδος καὶ τῶν Θη-
δῶν ἐκρημνίσβησαν, ἂν μὴ καὶ χειρότερα ἴσως ἔπαβον αἱ πόλεις αὗται-
Χαλιδεῖς ἰππεῖς ἐφονεύθησαν, καὶ οἱ Βοιωτοί δμτάχθησαν νὰ πληρώ-
αωσων ἑκατὸν τάλαντα εἰς τοὺς Εὐθοεῖς καὶ τοὺς πρὸς τῇ Οἵτρ Ἡμα-

εαν.

πῶν ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων ἀληθᾶς οὐδὲν ἄλλα (σήμαινεν ἡ πραγµατικήν.
κατάκτησιν τῆς Ἑλλάδας, συμπληροῦσαν τὸ ἔργον τῆς καθυποτάξεως,
ὅπερ ὑπὸ διαφόρους τύπους λεληθότως διενόργει ᾖδη, ἀπὸ δικαετηρίδων
ποῶν ἡ Ῥώμη. Πράγματι ὔδη τῷ 301 π. Χ. τὸ βραδύτατον παρον-
σιάζονται πρῶτοι οἱ ᾿Αθηναῖοι ὡς σύμμαχοι τῆς Ῥώμης, ἧς ἦσαν φί-
Ἆοι ἤδη ἀπὸ τοῦ 338 π. Χ. Δεύτεροι δὲ ἀνεγνώρισαν τὴν ἑωμαῖκὴν χυ-
ῥιαργίαν οἱ "Ακαρνᾶνες τῷ 197 π. Χ., ἑλίγον Δὶ μετ’ αὐτοὺς τῷ 188.
π. Χ. οἱ Αἴτωλοί κατὰ τὸ αὐτὸ ἐκεῖνο ἔτος καθ’ ὁ προςΏλθιν εἰς τοὺς
Ῥωμαίους καὶ ἡ, Ὑπάρτη, Τὰ πράγματα εἶχον λάδει ἕκτοτε τοιαύτην
προπὴν ἓν Ελλάδι, ἡ προεχώρησις εἰς τοὺς Ῥωμαίους εἶχε περιβληθή,
μάλιστα ἀπὸ τῆς καβυποτάξεως τοιοῦτων γαρακτῆρα, ὥττε ὁ τιλευταῖος
πόλεμος τῶν ᾿Αγαιῶν ὀλίγον διέφερεν ἀποστασίας, καὶ διὰ ταῦτα ἡ κατα-
στολὴ αὐτοῦ εἶνε ἡ ἐξααφάλισις καὶ πλήρης τιλείωαες τῆς κατακτήσεως.
Τὸ ἑξης οὐδὲν ἄλλο ὑπελείπετο ἡ ἡ δινργάνωσις τῆς κατακτηβείσης χὠ-
βαςι ὁ καβορισμὸς τῆς σιέσιως τῶν ὑποταχβέντων πρὸς τοὺς κατακτη-
τᾶς, καὶ τοῦτο ὑπῆρξε τὸ ἔργον τῶν δέκα ἀπισταλμένων,

Ἡ νίκη κυρίως ἦτο ἐπικράτησις τῶν ᾿Ῥωμαίων κατὰ τῆς ἀγαίκῆς
συµπολιτήας. ᾿Αλλ’ οἱ ᾿Αχαιοί οὐδὲν ἄλλο ἦσαν ἤ οἱ τελευταῖοι, οἱ
μόνοι τῶν Ἑλλήνων ἀνθιατάμενοι εἰς τὴν κυριαρχίαν τῶν ᾿Ῥωμαίων.
Καὶ διὰ τοῦτο εἰκότως οἱ "Ῥωμαῖοι Βεωροῦνται καταλαθόντες τὴν Ἑλ-
λάδα ὅλην μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς Κορῦθον.

Ὡς εἰκὸς, αὐτὴ ἡ Κόρινθος ἡ κατ΄ εὐθεῖαν κυραυθεῖσα ὑπὸ τῶν Ῥω-
μαίων, ἡ ἁμίσως καταστραφεῖοα ὑπό τοῦ Μομμίου ἀπιτίλιι ἀδιαφι-
λονείκητον κτῆμα τοῦ ῥωμαίιοῦ Ἀποῦ. Ἡ ἑξηρημωμένη πόλις καὶ ἡ
περιοχή αὐτῆς πλην ἁλιγίστων μερῶν ἐκηρύχβησαν ἀγρὸς ῥωμαϊκὸς,
ἀνήχων εἰς τὴν ῥωμαϊκῆν πολιτεία», ἥτις ἐθεωρεῖτο ἔκτοτε χνρία τῆς γᾶς,
διουκοῦσα ταύτην κατ΄ εὐθείαν καὶ ἐκποιοῦσα ἡ ἐκμισθοῦσα κατὰ τοὺς
πειμένους ῥωμαίκοὺς νόμους, Καὶ ἐν Εὐδοίᾳ δὲ καὶ Βοιωτίᾳ ἔλαθε τοιαύ-
την κατ᾿ εὐθεῖαν κατοχἠν τῆς γῆς ἡ ῥωμαϊκὴ πολιτεία. ᾽Αλλ’ οἳ Ῥω-
μαῖοι δὲν εἶχον λόγον νὰ βέσωσυ εἷς ἰδίαν μοῖραν πρὺς τὴν ἸΚόρωθον,
ἥτις εἶχεν ὑπάρξει τὸ κέντρον τῆς ἀποστασίας, ἀπάνας τὰς χώρας.
Ἑλλάδος. Εντεῦθεν βλέπομεν τιὰς τῶν πόλιων ἀξιουμένας ἰδίων προ-
γοµίων" μιταξὺ δὲ τῶν προνομιαύχων τούτων ἐξέχουσιν οἱ πκλαιότατοι
καὶ μέχρις ἐκείνου τοῦ γόνου πιστότατοι τῶν συμμάχων, οἱ ᾿Αθηναῖοι.

Ἅλλλ΄ ἐν τῷ συνόλῳ φαίνεται ἀναντίρρητου, ἔτι ἡ Ἑλλὰς ὑπεθλήθη
ἀμίοως μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς Κορίνθου εἰς τὰς ὑποχριώσιις ἐκείνας, αἲ-

Ρονν τοὺς παραθάτας. Καὶ ἄλλος δὲ περιορισμός μέγας ἐπιθλήθη εἰς τὰς

ἑλληνίδας πόλεις, ἀπαγορωβείσης τῆς ἐκκοπῆς ἀργνρῶν γοµισµάτω»

πλῆν εἰς τοὺς 'Ἀβηναίους, οἵτινες διιτήρησαν ἀκόμη τὸ δικαίωµα τοῦτο

ἐπέτινας δεκαετηρίδας. ᾿Εσήμαινε δὲ καὶ τοῦτο στέρησιν µέρους τῆς αὖ--

πονοµίας, ἃς ἡ πλήρης ἔννοια συνεδέετο πρὸς τὴν τελεία ἐξάσκησιν τοῦ
τῆς νοµισματοκοπίας.

Κατὰ ταῦτα λοιπὸν ἡ ὑπὸ τοὺς Ῥωμκίους αὐτονομία τῶν ἑλληνίδων
πόλιων ἦτο σκιά τις µόνον ἐλευθερίας, περιοριζοµένης κυρίως εἰς τὴν
ἀλινθέραν διοίκησιν τῶν τοπικῶν πραγμάτων. Οἱ Ἕλληνες ἦσαν πλέον
ὑποτελεῖς φόρου, οὗ ὀλίγοι µόνον ἀπηλλάσποντο, ἀντὶ τῆς παρεχοµένης
ες αὐτοὺς ἀτελείας δουλνιώτεροι γινόµενοι πρὸς τοὺς γινναιοδώρους κυ-
Ἠθος. Ἐν πολιτεύµατα, αὐτῶν μετιρβοθμίσθησαν κατὰ τὸ δοκοῦν ες
ποὺς νικητᾶς, καὶ αὐτὴ δὲ ἡ ποινική δνκαιραύνη ἐξηρτᾶτο ἐν μέρει ἀπὸ
τῶν κατακτητῶν, Πᾶσα μεγαλοπραγμοσύνη ἦτο ἐν τῷ μελοντι ἀδύ-
γατος ὑπὸ τοιούτους ὄρους, καὶ ὁ βίος πῶν Ελλήνων ἦτο τὸ ἑξῆς βίος
δούλων, ὅσον ἑλαφρὰς καὶ ἂν ἦτο ὁ κλοιὸς ὁ εἰς αὐτοὺς ἐπιθληβείς. Καὶ
ὅμως οἱ Ἕλληνες, καΐπερ στερηβέντες ἱληθοῦς πολιτικῆς ἐλενθι-
ρίας, ἔστεργον τὴν γορηγηθεῖσαν εἰς αὐτοὺς τοπικήν αὐτοδιοικησίαν,
καὶ παριδέχοντο εὐγνωμόνως, ὅτι ἐτύγγανον αὐτονομίας, ἀφ᾽ οὐ ὁ μῖν
καιρὸς τῆς μεγάλης πολιτικῆς εἶγε παρέλθει δι΄ αὐτοὺς ἔνικα τῶν ἰδίων
αὐτῶν σφαλμάτων, δὲν ἑστεροῦντο δὲ τῆς κινήσιως καὶ τῶν σκανδάλων.
ἀθδηριτυκῆς μικροπολιτείκς. Εἰς δὲ τὰ φαινόμενα ταῦτα ἀγαθὰ, ἄτινα
ἓν τῷ ἴδίῳ. ἑαυτῶν συµφέροντι παρεῖχον οἱ Ῥωμαῖοι, προεετίβετο ἡ
παῦσις τῶν πολέμων, Ἆτις ἰσύμαινε μὶν τὴν παράλωσιν πάσης δράσεως
καὶ αὐτενεργείας, ἀλλ᾽ ἀφ᾿ ἑτέρου ἧτα πράγματι εὐτργετικὴ διὰ τὴν ἔκ.
τῆς μακροχρονίου ἐμφυλίου αυγκραύσεως ἤδη ἑξηντλημένην γώραν. Ἠδό-
ναντο λοιπόν ἄνευ μεγάλης ὑπερβολῆς οἱ μὲν ᾿Ῥωμαῖοι νὰ καυχῶνται
περὶ ες ἀποδεδομένης κατὰ κοινὸν τοῖς "Β.1:ζησιν ἐ-ἰευδερίας, οἱ δὲ
Ἕλληνες νὰ λαλῶσιν ἐν ὑστέροις χρόνοις πιρὶ εὐδαιμονίας τῆς Ελλά-
δος ὑπὸ τοὺς Ῥωμαίους" ἔν ᾧ βραγὺ μετὰ τὴν κατάκτησιν ὃ []ολύθιος
ἐγαρακτήριζε τὴν κατάστασιν τῆς Ἑλλάδος ὡς φοθερᾶν, καὶ ἔλεγεν, ὅτι
οἱ Ἕλληνες, ἀποθαλόντες τὴν ἐλευθερίαν καὶ τῆν παρρησίαν, ἀντὶ µεγί-
στων ἀγαβῶν ὑφίσταντο τὰς ἰσγάτας συμφορᾶς.

᾿ΑΧΝ' οἱ Ῥωματοι, περιορίζοντες τοὺς Ἕλληνας εἷς τὲρι ἀσήμαντον
ἐκκίνην τοπικὴν αὐτονομίαν τῶν πόλιων, ὁποίαν πιριεγράψαμιν αὖ-
τὴν, δὲν θεώρησαν τὴν ἐκ τοῦ περιορισμοῦ τούτου καὶ τῆς μετατροπΏς

ες

Ἑλλάδα, συροµένην εἰς τὸν ὄλεθρον ὑπὸ τῶν δηµαγωγῶν. ᾿Αλλ᾽ ἥθελεν
ὅμως καὶ ἠδύνατο νὰ σώσῃ τοὺς Ἕλληνας ἀπὸ δεινῶν παριμφερῶν πρὸς
τὴν σκληρὰν τύγην τῶν Καρχηδονίων. "Ἠθελε, διότι, καΐπερ πεποιθὼς
εἰς τὸ μεγαλεῖον καὶ τὴν δύναμιν τῆς Ῥώμης, Ἰγάπα τὴν Ἑλλάδα.
Ἠδύνατο, διότι, καἶπερ μὴ ἀπολακτίσας τὴν πρὸς τὴν ἀτυχοῦσαν πα-
τείδα ἀγάπην, εἶχε κερδήσει τὴν εὔνοιαν τῶν "Ῥωμαίων. Εἰς τὴν εὕ-

νοιαν δὲ ταύτην καὶ τὴν ἐπ᾽ αὐτὸν πεποίθησιν τῶν ἰδίων συμπολιτῶν
ατηριζόµενος, ἠγωνίσθη καὶ κατώρθωσε πολλὰ νὰ πράξη, ὅπως εἷς μὲν
τοὺς Ἕλληνας καταστήσῃ τὴν δουλείαν ὀλιγώτερον ἐπαχθῆ, τοὺς δὲ
νικητὰς τρέφῃ εἰς ἔλεον πρὸς τοὺς ἠττημένους.

Εὶς ὀλίγας γενναίας γραμμὰς συνώψισε διὰ τοῦ ἰδίου ἑαυτοῦ καλά-
μον ὁ φιλόπατρις Μεγαλοπολί

ης τὴν δρᾶσίν του κατὰ τὰς διὰ τὴν

Ἑλλάδα πολυσηµάντους ἐκείνας ἡμέρας. Ἔπραξε δὲ τοῦτο ἐν τῷ προ-
λόγῳ τῷ προταχθέντι εἰς τὰ τελευταῖα βιθλία τῆς μεγάλης ἱστορικῆς
συγγβαφᾶς του τὰ πραγµατευόµινα τὰς τύχας τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τοὺς
Ῥωμαίους ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τον, ἅτινα δυστυχῶς ἀπωλέσθησαν, ὀλίγων
μόνον περισωθέντων ἀποσπασμάτων. Κατὰ τοὺς καιροὺς τῶν περιστά-

σεων, ἔχραψεν ὁ Πολύθιος, καθῆκον παντὸς γνησίου Ἕλληνος ἦτο νὰ
Βαηβῇ τοὺς Ἕλληνας κατὰ πάντα τρόπον, τοῦτο μὲν ἀποτρέπων, τοῦτο
δὲ περιστέλλων, τοῦτο δὲ διὰ παρακλήσεων ἐξευμενίζων τὴν ὀργὴν τῶν
νικητῶν. Καὶ ἔχει δίκαιον προςεπιλέγων, ὅτι τὸ καθῆκον ἐκεῖνο ἐξεπλή-
βωσεν ἀληβινῶς ἐπ᾽ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, ἤτοι κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς
ἀγωνίας καὶ τοῦ κινδύνου.

Ὁ Πολύθιος, κληρονοµήσας παρὰ τοῦ πατρὸς Λυκόρτα τὴν ἀληθῦ
Φιλοπατρίαν καὶ συνδυάσας κατὰ τὸν μακρὸν χρόνον τῆς ἐν Ἰταλίᾳ
ἀπονσίας τὰς ἑλληνικὰς ἀρετὰς πρὸς τὴν ῥωμαϊκὴν ἐμθρίθειαν, ἐμφορού-
µενος δὲ ἀγάπης κοινῆς πρὸς τοὺς Ἕλληνας καὶ τοὺς Ῥωμαίους, ἦτο
ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς µεταπτώσεως τῶν Ἑλλήνων εἰς τὴν δουλεἰαν ὁ ἁρ-
µοδιώτατος µεαίτης µεταξὺ τῶν νικητῶν καὶ τῶν ἠττημένων. ᾿Εντεῦθεν
Ἰδυνήθη οὐ µόνον εἰς τοὺς Ῥωμαίους νὰ φανῇ εὐάρεστος, ἀλλὰ καὶ
εἰς τὸν Ἑλλάδα νὰ παράσχῃ κατὰ τὰς πονηρὰς ἐκείνας ἡμέρας ἀληθεῖς
ὑπηρεσίας. Τὸν γενικὸν θαυμασμὸν ἐξήγειρεν, ὅτε, πωλουμένων τῶν

κτημάτων τοῦ Διαίου ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων, ἐδόθη διαταγὴ εἰς τὸν ταµέαν
τὸν ἐντεταλμένον τὴν πώλησιν τῶν κτημάτων νὰ δώσῃ δωρεὰν εἰς τὸν
φῖλον τῶν Σκιπιώνων ὅ τι ἂν θελήσῃ. ᾿Αλλ’ ὁ Πολύδιος οὐ µόνον αὐτὸς
ἀπέκρουσεν ὑπερηφάνως τὴν προτφορὰν, ἀλλὰ καὶ τοὺς φίλους παρεκίνησε,

10

μηδινὸς τῶν ὑπὸ τοῦ ταμίου πωλουµένων ἐν δηµοπρασίᾳ κτημάτων νὰ
πείνωσο, ἀγορασταί. Ἐοιαύτην ἔχων φύσυ ἀλέκαστον, ἰδικαιοῦτα νὰ
ΥΡΑΨῃ ἐν τῇ ἱστορίᾳ του τοὺς πικροὺς ἐκείνους περὶ τῶν συγχρόνων Ἑλ-
Ἀήνων Ἀθγους, ὅτι παρ᾽ αὐτοῖς οἱ διαχειριζόµενοι τὰ κοινᾶ, καὶ περὶ ἑνὰς
μόνου ταλάντου ἐμπεπιστευμένου εἷς αὐτοὺς ὑπὸ τῆς πολιτείας ἂν πρό-
κείται, καὶ εἰς δέκα βιθλία ἂν ἐγγραφῇ τὸ παραδοθὲν γρῆμα καὶ ὑπὸ
Δέκα αφραγίδων ἂν ἀαφαλίζηται καὶ ὑπὸ μαρτύρων διπλααίων, πάλον
δὲν δύνανται νὰ, φανῶσι πιστοὶ, καὶ ταῦτα κατ' ἀντίθιαιν πρὸς τοὺς
"Ῥωμαίους, παρ᾽ οἷς οἳ τε ἄλλοι ἄρχοντες καὶ οἱ πρέσθεις, πολὺ χρη-
μάπων πλᾶθος διαγειριζόμενοι, τηροῦοι τὸ καθήκον ὑπὸ µόνης συγκρα-
τούµενοι τῆς κατὰ τὸν ὄρκον πίστεως,

Κατεφάνη δὲ ἡ εεργετικὴ ἐπίδρασις τοῦ Πολυδίου κατὰ τε τὸν γρό-
γον τῆς ἐν Ελλάδι διατριθῆς τῶν δέκα καὶ μετὰ τὴν ἀναχώρηαιν αὐτῶν.
Εὶς τὸν ἀδέκαστον φίλου, ὄστις οὐδὲ προεφερόµενα ἰδέχιτο τὰ δημεωό-
μενα κτήματα τῶν ἀντιπάλων δηµαγωγῶν, δὲν ἠδύναντο οἱ ᾿Ῥωμαῖνι
πρισθιυταί νἀρνηβῶσι πολλὰς παραχωρήσεις, ἀποθλεπούσας εἰς τὸ γενι-
κἂν συμφέρον τῶν αυμπολιτῶν αὐτοῦ. Βεβαίως ἐκ τῆς ἐπεμθάσεως ἐκεί--
νου πρέπει νὰ θεωρήσωμεν ἀπορριύσαπαν τὴν ἄραιν τῆς διατα γῆς, καθ᾽ ἣν
ἀπηγορεύετο εἰς τοὺς Ἕλληνας ἡ ἔγκτησις ἓν τῇ περιοχῇ ἄλλων πόλεων.
Εἰς ἐμεῖνον πιθανῶς ἐχρεωστεῖτο ἡ ἁπαλλαγὴ τῶν Βοιωτῶν καὶ ᾿Αγαιῶν
ἀπό τῶν προστίμων, ἄτινα εἶχεν ἐπιδάλει εἰς αὐτοὺς ὁ Μόμμιος, Ἐκεί-
νου. δὲ ἴσως δῶρον ἦτο καὶ τὸ δικαίωµα τὸ δοθὲν εἰς τοὺς Ἕλληνας
Ἰάγασυστήσωαι τὰ κατὰ πρῶτον διαλυθέντα κοινά, εἰ καὶ ταῦτα δεν
Απέκτησαν, ὡς εἴδομεν, πλέον τὴν παλαιὰν αὐτῶν πολιτικῶν πηµαπίαν.
Πρὸς δὲ τοιαύτας παραχωρήσεις Δυνάμεθα νὰ θεωρήσωμεν μικρᾶν τὴν
Ὑπιομένην εἰς αὐτὸν χάριν τῆς εἰς τοὺς ᾽Αγαιοὺς ἀποδόσεως τῶν ἠγαλ-
μάτων ποῦ ᾿Αράτου καὶ οπος ἅτινα οἱ Ῥωμαῖοι εἶχον µετα-
Καμίσει εἷς ᾿Ακαρνανίαν.

Αναχωροῦντες δ' εξ Ἑλλάδος αἱ δέκα, ἀνέθηκαν εἰς τὸν Πολύθιον
τὴν ἐντολὴν νὰ περιοδεύσγ νὰ τὰς πόλεις, διυκρυιῶν μὲν πᾶπαν τῶν
πολιτῶν ἀμφιδολίαν, συνεβίζων δὲ κατ’ ὀλίγον αὐτοὺς εἰς τὴν ῥωμαικὴν
πυριαρχίαν καὶ τοὺς νέους νόμους. Οἱ ἀνδριάντες, ὧν αἱ ἑλληνίδες πὀ-
Ἆμις ἠδίωσαν τὸν υἱόν τοῦ Λμκόρτα, εἶνε τρανἠ ἀπόδειξις τῆς τιμῆς τῆς
ἀποδοθείσης ὑπὸ τῶν Ελλήνων εἰς τὸν χρηατὺν ἄνδρα, ὄστις, μὴ δυ--
νηθεὶς νὰ σὗσῃ τὴν πατρίδα παραπαίουσαν, ἠγωνίσθη παντὶ σβίνει νκ.
ἨΜαταστήσῃ ἀνεκτότερον τὸν βίον αὐτῆς ἐν τῇ δουλείᾳ. ᾿Ἐπιστρίψας δὲ

1

{ Πολύβεας μετὰ τῶν διαρρύθµισιν τῶν ἑλληνικῶν πραγμάτων εἲς τὴν
Ῥωαπ». ἐπεχείρησεν ἐκεῖθεν διαφόρους αλόας χάριν τῆς ἱστορικῆς αὐτοῦ.
«Ἐν ταύτῃ θαυμαστοῦται ἡ κοσμοχρατορία τῆς Ῥώμης, ἥτις,
ὅτε ἐγεννᾶτο ὁ Πολύθιος, ἀλλ᾽ ήδη ἔθαινι πρὸς
τοὺς χρόνους, καθ᾽ οὓς ὑπερογδοηκοντούτης
ἀπέθνησκεν ἓν τῇ γενεθλίῳ πύλει ὁ ἐπιφανὴς υἱὸς τοῦ Λυκόρτα.

α
κ Ἑλλὰς µέχρι τῶν μιθραδατικῶν χρόνων.

Ὀλέγαι εἶνε αἱ εἰδήσεις, ἃς ἔχομεν περὶ τῶν πρώτων ἑξήχοντα ἐτῶν,
ἄτινα διῆλθεν ἡ Ἑλλὰς ὑπὸ τοὺς Ῥωμαίους. Ἡ ἀπὸ τῆς πολεμικῆς
αινήπεως μιτάπτωσις εἷς πλήρη σχεδὸν ἠσυχίαν, ὁποίας οὐδίποτε σχε-
δὺν εἶχε τύχει ἡ χώρα, παρέχει εἰς τὴν Ἑλλάδα ὄψιν νεκροφανείας.
Ἐξηντλημένη ὑπὸ τῶν μακρῶν ἀγώνων καὶ κατάχοπος ἐρρίφθη ἄνευ
πολλῆς µεμψιμοιρίας εἰς τοὺς κόλπους τῆς νέας δεσποίνης ὡς ναναγὸς,
ὄρτις στέργει τὸν ἀπόχρημνον σκόπέλον, εἰς ὃν κατέφυγε αωζόμενος ἐκ
τῆς μανίας τῶν χυµάτων.

Ἡ Ἑλλὰς κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι πολι-
τικὴν ἱστορίαν δὲν ἔχει. Ἡ Σπάρτη, εὐνοηθεῖσα ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων,

ἀπολαύνυσα τῆς χορηγηθείσης εἰς αὐτὴν ἀτελείας, συνεχίζει ἄνευ ἑξω-
τερικῶν περιπλοχῶν τὸν ἀστιχόν της βίον, διατηροῦσα πλὴν τῆς καταρ-
Υπβείσης βασιλείας τὰς ἄλλας µεγάλας ἀρχὰς τοῦ παρελθόντος. ᾽Αλλ᾽
οἱ ἔφοροι καὶ οἱ ἐνιαύσιοι γέροντες, οἱ νομοφύλακες καὶ βίδεοι τῶν ῥωμαί-
κῶν χρόνων εἶνε ἁπλαῖ σκιαὶ, µόνον τὰ παλαιὰ ὀνόματα τῆς ἄλλοτε
μεγαλοπραγμονούσης πόλεως διασώζουσαι. Ἡττον εὐλαθεῖς ἐφάνησαν
α Ῥωμαῖοι πρὸς τὸ πολίτευμα τῆς ἄλλης φίλης καὶ συμμάχου πόλεως,
τῶν ᾽Αθηνῶν. Τὸ δημοκρατικὀν πολίτευμα τῶν ᾿Αθηναίων µετερρυθµἰ-
σθη ἐπὶ τὸ τιμοκρατικώτερον. Άλλως δὲ ἡ πόλις, καἰπερ στερουµένη
πολιτικῆς σηµασίας, ἥκμαζεν ὑπὸ τοὺς Ῥωμαίους οὐ µόνον διὰ τὴν
προςάρτησιν τῆς Σκύρου, τῆς Ἴμδρου, τῆς Λήμνου καὶ τῆς Αλιάρτου,
ἀλλὰ διὰ τῶν σχολῶν αὐτῆς καὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐμπορίου, ἣν αυνεπέ-
φιρεν ἡ ἀκμὴ τῆς Δήλου, ἥτις ἦτο νῦν κληρουχία τῶν ᾿Αθηναίων. Ἡ
Ἄθλος, χηρυχθεῖσα ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων μετὰ τὴν ἧτταν τοῦ Περσέως

ἐλεύθερος λιμῶν πρὸς ἀντίδρασιν κατὰ τοῦ ἐμπορίου τῆς Ῥόδου, εἶχεν

ῳ

"Ἀνόλθει εἰς μεγάλην ἱμπορωήν ἁπμῆν, μάλιστα μετὰ τῖρ πτῶσω τῆς
Καρρδόνος καὶ τῆς Κορίνθου, καταοτᾶσα ἰδίως κέντρο» τῆς ἤδη διεζα-
ομένης μεγάλης δουλεμπορίας, Ἡ δὲ νἷα αὕτῃ ἀκμὴ τῆς ἀπὰ τῶν
"Αθηναίων ἰξαρτωμένης νήσου ὠφθνει ὡς εἰκὼς οὐκ λίγων καὶ αὐτᾶς
τὰς Αθήνας,

Ἡ οωµατεμπορίαι, ἥτις ᾖτο ἡ κνριωτάτη ἀφορμὴ τῆς ἀκμῆς τῆς Δή-
Ἅου κατ΄ ἐκείνους τοὺς χρόνους, διὰ τῶν κατακτήσιων τῆς Ῥώμης καὶ
τῆς ἀνὰ τὰς θά λάσσας τῆς Μικρᾶς ᾿Λοΐας κατ’ ὀλίγον ἀναπτυχθείσης
'αυστηματικῆς πιιρατείας εἶχε λάθει διαστάσεις ἀληθῶς τεραστίας ἁπαν-
παχοῦ τῆς ῥωμαικῆς-ὰ ῆς, ᾿Αρκεῖ νάναι ἵνν ὅτι ἐν Δήλῳ ἐν μιᾷ
καὶ μόνῃ ἡμέρᾳ ἠδύν μα ιο ἑενωμή ἐκπιμφθῶσι πωλούµι-
πα μυριάδες ὅλαι ἀνδραπόδων. Παροιμιώδης εἶχε καταατη ἐντεῦθεν
περὶ τῶν Δουλεμπόρων ἡ φράσις αἴμπορε, κατάπλευσον, ἐξελαῦ, πάντα

ος πίπφαταινι Δευονύουσα τν εὐκολίαν, μεθ" ἧς ἅμα τῇ ἀφίξει τῶν τὰν-

δράποδα φερόντων πλοίων ἐγίνετο ταχωτάτη ἡ ἀπεμπόλήσις αὐτῶν.
Αλ’ ἡ διὰ τοιαύτης ἐπεκτάσιως τῆς σωµατεμπορίας ἐπιλθοῦσα α-
Έφοις τῶν δούλων, ὧν μεγάλην εἶχιν ἀνάγκην ἡ ἱταλικὴ βιομηχανία,
ἀδίως δὲ ἡ καλλιέργεια ἀπεράντων ἑκτάσεων γῆς ὑπὸ κερδοσκόπων ἐμφυ-
πευτῶν, ἔμελλε κατὰ φυσικὸν λόγον νὰ Διασαλεύαη τὰς ἐν τῷ ἀρχαίῳ
πόσμῳ πρότερον ὑφισταμένας μεταξὺ ἐλευθέρων καὶ δούλων σχέσεις.
"Ὅπου οἱ πόλεμοι καὶ ἡ πειρατεία ἠδύναντο εὐκολώτατα νὰ χορηγή-
πωσι πλήθη εὐώνων ἀργυρωνήτων ἀνδραπόδων ἐξέλιπῳν ὡς εὐκώς ἡ ἔπι-
μέλενα ὑπείνη καὶ πραότης καὶ ἐπιωκῆς µεταχείρισις ἡς ὀτύγχανε παρα
τοῦ κυρίου ὁ οἰκοτραφὴς δοῦλας, ὄετις ἐβεωρεῖτο ὡς συμπλήρωμα καὶ
ποἰονεί ὡς µέλος τῆς πἰκηγενείκς. Σὺν τῇ αὐξήσει τῶν κεφαλαίων, αὖν
τῇ αὐξήσιι τῶν ούλων αυνηύξανον καὶ αἱ πρὸς τούτους πιέσιις τῶν
κυρίων. ᾽Αλλ᾽ ὅπου ἡ πίεσις µεγάλη, ἐκεῖ δὲν βραδύνει νὰ ἐπθῃ καὶ
ὦ ἀντίδρασις, Τοῦτο δὲ συνέβη καὶ ἓν τῇ προκειµένῃ περιατάσει- Οἱ
πιεζόµενοι δοῦλοι ύψωσαν τὴν κεφαλήν κατὰ τῶν πµζόντων αὐτούς.
Μετ' ἄλλας τινὰς ὀλεγογεονίνης καὶ μικρὰς ἀποστασίας οἰκιτῶν πρώτη.
χώρα ἐν ἡ ἐξερράγη τοιαύτη κοινωνική ἐπανάστασις ἐν µεγάλῳ βαβμῷ,
ὑπῆρξεν ἡ Ῥικελία. Μυριάδες ὅλαι δούλων ἐπανεστάτησαν, καὶ ἡ Ῥώμη
Ἠναγκάσθη νὰ διιξκγάγῃ προς κατιύνασιν τῆς ἐπαναστάπιως πέλεµον
μακρὸν καὶ κωδννώδη (134-145 5. Χ.), ἀπολήξαντα εἷς ἀπάνθρωπον
ππανταστροφὴν τῶν ἀποστατῶν.

)λλλὰ τὸ παράδειγµα τῶν ἐν Ῥναλίᾳ δούλων, ὧν Ἕλληνες ἐκ τῆς

Αγκάς, ἳ
Έως. ετελατε κα. ἔτι τήν ἔντεῖεν Ἑλλάδα. Κατα τεὺς αὐτεῖς χὸς-

ατυτταται τῶν δρ ζλων ἓν Ἀτλω καὶ ἓν ἆλλ

-. δε στι δκ-ττεσα ενε 5 ἔπανασταςις τῶν δτύλων τᾶς Αττικῆς ὃν

τος ποῖν α πιρατωθᾷ ὁ ἓν Σικελικ ὅτν-

μοαλν δωραναλς-
τον χιλιάδων κα--
5 ἀναξεδαζονται οἱ καττκκτι τᾶς Αττικς τὸν πεωττον παὶ
Ξ. Ν. κατὰ τοὺς αινέδιις ἑποληγισατός, τε
ς ἔβικταωτατους τῶν

ασσιαι

«νστῶν τ΄ Άτταή εἶχε κατ ους περὶ τὰς ἑκατὸν

σαζλαχίστον χιλίάδας δίύλων. Ὑπβρχον πλενσιοι ἰδιῶται κεκτημένο
το πολλοὺς ὄδνλους οἱ ἐκ-
ῥεωτικῇ μεταλλεῖα. Ούτως

ἑκατυττύας Έλας ὄμιλων. Ἴδιως Σ΄ ἐκκτη
αισρτοντες ὄτμοσιον τὰ ἓν τῷ -λαὶ
ἕ Χανας ἔλεγετν ἔχων γ.

ἵν τούτων τῶν ἔργων χίλιους ὄούλους, ὁ Ἱκ-
Τὰ δὲ μιταλλιῖκ τοῦ
Εγοῦντα καὶ ἓν τοῖς μεταγενεστέροις
χίας. εἲ καὶ ἐν μικροτέφ
πογθόνιος
μενοι ἁλυσέδετοι ἓν

ακοσίον.

ης τῆς ἑωμαῖϊκῆς Χυρια͵

πει πάντοτε ἡ

Σωρυγ! Φερον στένοντες
ταλλα. Άπερον δὲ εἶνε πῶς ᾖδη κατὰ
᾽Αὐτνῶν δὲν ὀλέπομεν ἀπεργίαν ἢ
Ἡς τύχης. Αλ’ εὔκολον εἶνε νὰ φαντασθῶμεν, ὅτι, κατ᾽ ὀλίγον ἐλατ-

ὺς χῤόνους τῆς ἀκμῆς τῶν

ἱνάστααιν τῶν καταδίκων τούτων

τουμέντς τᾶς παραγωγᾶς ἡ μᾶλλον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀργυρωρυ-
χείων καὶ τῆς θέσεως τῶν δούλων καθισταµένης καὶ ἐν λαυρίῳ ὀσημέραι

δεινοτέρας ὥς καὶ ἀλλαχοῦ, δὲν ἔμελλε νὰ καθυστερήσῃ καὶ ἐν ᾿Αττικῇ

ἡ ἀντίδρασις, ἃς τὸ παράδειγµα ἔδωκαν οἱ ἐν Ἀικελί« δοῦλοι.
χῆς δὲν ὑπᾶρξιν ἀξιο-
ἐπὶ τῶν μιτάλλων φύ-

Ἡ ἀποστασία τῶν μεταλλέων τῆς Λανρε

καταφρόνητος. Οἱ ἀποστάται, φονιύσαντες τοὶ

Άακας, κατέλαθον τὴν ἀκρόπολιν τοῦ Σουνίου, καὶ ἐκεῖθιν ὁρμώμινοι
πὶ πολὺν χρόνον τὴν ᾽Αττικὴν, ἕως μόλις διὰ τοῦ στρατη-
γοῦ Ἡρακλείτου κατωρθώθη ἡ καταστολὴ τῆς ἆ

"Άλλως δὲ πλὴν τῶν δουλικῶν τούτων ἐπαναστάσεων ἡ Ἑλλὰς ἔζη
ὃν πλάρει εἰρήνῃ κατὰ τὰς πρώτας δικαετηρίδας τῆς κυριαρχίας τῶν

ρθουν

οστασίας.

μΜ

"Ῥωμαίων. Μόνον δ’ ἐν Δύμη τῆς Αχαίας ῥλάπομεν, πιθανῶς τῷ 110
πι Χ., παρασσομίνην τὴν τάξιν ὑπὸ φατρίας ἐπιδιωκούσης τὸν ἑπάνο-
-δον εἰς τὸ ὑπὸ τῶν "Ῥωμαίων καταλυθὲν δημοκρατικὸν πολίτευμα. ᾿Αγ-
πηγὸς τῆς ὅλης συγχύσεως ὑπῆρξε Σῶσος ὁ υἱὸς τοῦ Ταυρομένους, ὄστις,
μιτᾶ τοῦ ἐκ τῶν δημιουργῶν Φορμίσκου καὶ τοῦ Τιμοβέου ἐργασθεὶς ἐπί
καταλύσει τῆς ὑπὸ τῶν ᾿Ῥωμαίων δοθείσης πολιτείας, ἔγραψε νέους νό-
μους χάριν τῶν ᾿Αχαιῶν τῆς Δύμης. Τα ἀρχεῖα καὶ τὰ δημόσια ἴγ-
Ύβαφα τῆς προτέρας πολιτείας ἐνεπρήσθησαν ὑπὸ τῶν οτασιαστῶν, καὶ
ἡ παραχἡ ἠπεῖλει νὰ γείνῃ ἀφετηρία γενικωτέρου κινδύνου διὰ τὰ ἔγ-
καθιδρυθέντα ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων πιμοκρατικὰ πολιτιύµατα καὶ τὰς ἀγα-
Φὰς σχέσεις μεταξὺ τοῦ ἀκτήμονος λκοῦ καὶ τῶν πλουσίων, εἰς οὓς ή
ῥωμαϊκὴ κατάκτησις εἶχι παραχωρήσει τάξιώματα καὶ τὴν δύναμιν.
Διά τοῦτο ἡ ἐνέργεια τοῦ Ῥωμαίου ἀνθυπάτου, ὄττις ἔτυχεν ὤν εἲς τῶν
Σατὰ τὸ ἴτος 145 π. Χ. δέκα ἀποστόλων τῆς ῥωμαϊκῆς συγκλήτου,
ὑπῆρξε ταχεῖα καὶ δραατηρία. Οἱ κυρίως ἔνοχοι, ὁ ῶσος καὶ ὁ Φορ-
μίσκος, κατεβικάσθησαν εἰς θάνατον, ὃ δὲ Τιμόθεος, ὄετες ἐφαίνετο ὅλι-
γώτερον ὑπαίτιος, ἀπεστάλη εἰς τὴν Ῥώμην, καὶ ὑπὸ τῆν εἰδυκῆν
φύλαξω τοῦ ἐπὶ τῶν ξένων στρατηγοῦ.

Τοιαῦτα εἶνε τὰ μόνα γεγονότα ἐκ τῆς πολιτικῆς Ιστορίας τῆς Ἑλ-
Ἀάδος χατὰ τοὺς πρώτους χρόνους τῆς ᾿Ῥωμαιοκρατίας, ὤν ἡ γνῶσις
περιβλθε µέχρι; ἡμῶν. "Αλλά καὶ ταῦτα ἀρκοῦσιν, ὅπως ἐννοήσωμεν,
ὅτι παρ] ὅλην τὴν εἰρήνην, ἧς ἀπήλανεν ἡ Ἑλλὰς, δὲν ἔλιπον ἀφορμαί
παραχῆς καὶ ἀνγαυγίας. ᾿Απαραγνώριστος δὲ εἶνε ὁ γκρακτηρίζων τὴν
ἐποχῶν κοινωνικὰς ἀναθρασμός, οὗ ἐκρήξεις εἶνε ἡ τε ἀποστασία τῶν
Φούλων τῆς ᾿Ατεικῆς καὶ ἡ ἐπανάστασις ἡ ἐν Δύμη.

᾿Ακηθῶς ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία εὑρίσκετο ἓν διασχλεύσει. Ἡ ἐποχὴ ἦτο
μεταβατική. Μετὰ τῆς πολιτικῆς ἑκπτώσιως εἶχεν ἰπΏθει καὶ ἠθικὴ
ἀλλοίωσις. Αὐτοὶ οἱ ὅροι ταῦ βίου εἶχον πολλαχῶς μεταθληθῇ. Ἡ λο-
Ὑοτεχνία εἶχεν ἀλλάδει φύσιν, τὰ δὲ προϊόντα αὐτῆς, ὄζοντα ἑλλυγνίων.
καὶ ἐμφαίνοντα τὴν ζήτησιν ἐν τῇ γενέσει καὶ τὸν κόπον ἢ τὴν µίµη-
σιν ἐν τῇ ἐκτελέσει, δὲν εἶχον τὴν φυσικὴν καὶ αὑτόματον ἐκείνην ἔμ-
πνευσιν, ἥτις χαρακτηρίζει τὰ ἔργα τῶν προγενεστέρων γενεῶν. Ὁμοίως
δὲ καὶ αἱ εἰκαστικαὶ τέχναι δὲν ἐκλείπουσι μὲν, μάλιστα δὲ, διδοµένης
εἷς αὐτὰς νέας ὠθήσιως διὰ τοῦ ἰξεγερθέντος ἐν ᾿Ῥώμῃ ἐνδιαφέροντος
ὑπὲρ τῆς τέχνης, Ἡ παραγωγή λαμβάνει νέαν ζωήν. ᾿Αλλὰ τὰ ἔργα
τῆς νέας ταύτης περιόδου, ἄλλως διακρινόµενα πολλάκις διὰ τὴν ἐντριγῦ

ἀφορίαν τῆς γῆς, καὶ ἡ ἐπελ-
βοῦσα ὄλιγανθρωπία προεκάλεσε τῶν κατ ὀλίγον ἐρήμωσιν τῆς Ἑλλάδος.

:
Οἱ ἹῬωμαῖος ἐν ᾿Ασές καὶ ὁ Ἀάιθραδάτης-
Βραχὺν χρένον μετὰ τὰν ἅλωσιν τῆς Κ.
ἀπὸ τῶν χρόνων τῆς ἐν Μαγνησία Ίττης Αν
ῥαι ἐπιτεινομένη ἀνάμιξις τῶν Ῥωμαίων ε

Λου ὑπὸ τοῦ Μρμμίου

χο τοῦ μεγάλου ὀσημέ-
ὰ πράγματα τῆς Μικρᾶς
“Ασίας ἐπήνεγκε τὴν αὔξησιν τῆς ἐν αὑτῇ ἐπιρροῆς αὐτῶν. Εἴδομεν δὲ
πρῶτον τῶν ἐν τῇ χερσονήσῳ ἑλληνικῶν βασιλείων καταλυόµενον τὸ τοῦ
Περγάμου διὰ τῆς ἐν τῇ διαθήκη ᾿Αττάλου τοῦ Γ΄ ἀνακτρύξεως τῶν
Ῥωμαίων ὡς κληρονόμων τῆς ἀρχῆς τῶν ᾿Ατταλικᾶν (135 π. Χ.). Τὸ
Πέργαμον ἔγεινεν ἔκτοτε πρωτεύουσα τῆς ῥωμαϊκῆς ἐπαρχίας ᾿Ασίας.
᾽Αλλὰ χυρίως ἡ νέα αὗτη τῶν Ῥωμαίων κτῆσις ἠδραιώθη καὶ ἔξπσφα-
λίσθη µετά τινα ἔτη (139 π. Χ-), ὅτε ἐπετιύχθη ἡ κατεύνασις τῆς ἀπο--
στασίας τοῦ νόθου υἱοῦ τοῦ Βὐμένους, ᾿Αριστονίχου, ὅστις ἠξίου τὸν
Δρόνον ὃν ἐλάμπρυναν οἱ "Ατταλοι καὶ Βνμένεις.

Ἡ ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων ἐκ τοῦ καταλυβέντος περγαμηνοῦ βασιλείου
ἐγκαβιδρυβεῖσα ἐπαρχία ᾿Ασία περιελάµθανε τὴν Μνσίαν, τὴν Αἰολίδα,
τὴν Λυδίαν μετὰ τῶν κατὰ τὰ παράλια αὐτῆς ἐκτισμένων ἑλληνικῶν
ἀποικιῶν καὶ τὴν Καρίαν μετὰ τῶν δωρικῶν πόλιων πλὴν τῆς Περαίας
ἀπέναντι τῆς Ῥόδου, ἅτις ἐξπκολούθησεν ἀνήκουσα εἰς τὴν μεγάλην
ταύτην ἐλευθέραν πόλιν, ἧς δὲν εἶχεν ἀκόμη σημάνει ἡ τελευταία ὥρα.
"Αλλ’ αἱ γᾶραι αὗται δὲν ἦσαν αἱ µόναι ἀνήκουσαι εἰς τοὺς ᾿Ατταλι-
κοὺς ἐπὶ τῆς ἀπμῆς τοῦ βασλείου τοῦ Περγάμου, ὅτιρ, ὡς εἴδομεν,
ἐπιξετείνετο καὶ εἰς τὴν Φρυγίαν καὶ ἐκεῖθεν τοῦ Ελλησπόντου εἰς τὴν
θρφκικὴν χερσόνησον, πρὸς δὲ νότον περιελάµθανε καὶ τὴν Λυκαονίαν,
Πισιδίαν, Παμφυλίαν καὶ Κιλικίαν. Τῶν χωρῶν τούτων, αἴτινες δὲν
περιελήφθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ᾿Ασίαν, διάφορος ὑπῆρξεν ἡ τύχη. Καὶ
τὴν μὲν Παμφυλίαν καὶ Κιλικίαν δὲν κατέλαθον ἀκόμη οἱ Ῥωμαῖοι,
τὴν δὲ Λυκαονίαν καὶ Κιλικίαν ἰδώρησαν εἰς τοὺς υἱοὺς τοῦ βασιλέως
τῆς Καππαδοκίας ᾿Αριαράθου, πρὸς ὃν εἶχον ὑποχρεώσεις, διότι οὐ µό-
νον εἶχε συναγωνισθῇ μετὰ τῶν Ῥωμαίων ἐν τῷ κατὰ τοῦ τελευταίου
βασιλέως τοῦ Περγάμου ᾿Αριστονίκου πολέµῳ, ἀλλὰ καὶ εἶχε πέσει κατ

π--

[

18

Εζε µέτρων καὶ ὅριον, οὐδίνα ἠπθάνετο ἔλεον, πβὸ οὐδινὸς ὑπιχώρι,
«δὲ πιὸ αὐτῆς τῆς ἀνηλειστάτης κακουργίας, πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ πο-
θουμένου. Ὃν στρατιώτης ἁκαταπόνητος μᾶλ--
Ἆον ἡ ἔξοχας στρατηγὺς, ὤρμα ἐπὶ ἦμισων ὅλων
αἰῶνα εἲς τοὺς πολέμους ὥς εἲς παιδιὰν, καὶ πρὸς
οὐδὲν ἀνελογίζετο τὰ τραύματα, δι΄ ὧν κατετι-
πρώσκετο τὸ δυσπαθές του πῶμα. ν ὀλίγοις ὁ
μέγας υἱός τοῦ Φαρνάκου ἦτο περἰεργον κρᾶμα
βαρθάρω» 'Ασιανοῦ μονάρχου καὶ Ἕλληνος ἡγι-.
μόνος. Ὁ βάρβαρος ἐφόνεωεν ἄνευ οἴκτου τῶν
μητέρα, τὸν ἀδιλφὸν, τὸν ἀδελφὴν καὶ οὐζυγον,
πάντας τοὺς ἐπιπροσθοῦντας εἰς τὴν αὔξηαίν του,
πάντας τοὺς δυναµένους ὑπωδήποτε νὰ ἐπισκιά-
σωσι τὴν αἴγλην του. 'Ὁ δ’ Ἕλλην ἐξιφαίνετο
να διὰ τοῦ ζήλου καὶ τῆς νοημοσύνης, μεβ᾽ ἧς ἐπι-
ΝΟΜΙΣΜΑ ΜΙΘΡΛΔΑΤΟΥ δίδιτο εἰς τὴν ἐκμάβησιν τῶν γλωσαικῶν ἴδιω-
ΤοΥ ΜΠΑΤΟΡΟΣ µλτων πάντων τῶν περιοίκων, διὰ τῆς ἀγάπης
που πρὸς τὰ γράμματα καὶ τὰς τέχνας, δια τῆς συνεννοῄσεως πρὸς τὸν
ἑλληνικὸν κόσμον καὶ τᾶς ἐπιβυμίας νὰ αυνιργασθῇ μιτ' αὐτοῦ ἐναντίον
τῆς Ῥώμης.

Τὸν Μιβραδάτην ἐφαίνετο βοηβοῦσα εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματός
που αὐτὴ ἡ, Λίαις τοῦ ποντικοῦ βασιλείου. Περιβαλλόμενον πανταχόθεν
ὑπὸ διαφόρων ἀνεξαρτήτων μικρῶν κρατών, δὲν ἤρχετο εἰς ἄμεσον ἔπα-
φὺν πρὸς τὴν ἐν 'Ααίᾳ ἀρτιπαγῇ ῥωμαμιὴν ἐπαρχίαν, ἧς ἡ ἐγγυτάτη
Ἰηπονία ἠδύνατο ταχέως νάπορροφήσῃ τὸν []όντον. Ἔχων λονπὸν ὁ
Μεθραδάτης γειτονικά ἀντὶ τῆς Ρώμης ταῦτα τὰ αράτη, ἠδυνήθη νὰ
ἐπωφεκηθῇ, ἐκ τούτων, διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ ἡ διὰ πολέμων εὖ-
ῥύνων καὶ ἐνισχύων τὸ βασϊλειόν του, ὥστε νὰ καταστήσῃ αὐτὸ κρα-
ταιόν ἓν μέλλοντι πολίμῳ πρὺς τὴν Ῥώμην.

Ἡὸ βααΐλενον τοῦ [Πόντου ἦτο ἤδη ἱκανῶς μέγα ὅτε ὁ Εὐπάτωρ
ἑπράπη τὴν ὁδὸν τῶν κατακτήσεων. Αλ’ ἡ παλαιὰ αὐτοῦ ἕκτασις,
ἦν οἱ ἀρχαῖοι ὑπολογίζουσιν εἲς τριοχίλια ἱπτακόσια πιντήκοντα τετρα-.
πωνοο χιλιόμετρα, οὐδὲν εἶνε παραβαλλοµένη προς τὸ µέγιδος, ὅπιρ
εὖγε τὸ ποντικὀν ῥασίλειόν μετὰ τὰς κατακτήσεις τοῦ Μεθραλάτου. 'Απὰ
τῆς Ἀινώπης, ὅπου εἶχε µετενιχθῇ ἀπὸ τοῦ 188 π. Χ. ὁ ρόνος, ἐξεπίμ--
ποντο ἐπὶ μακροὺς ἐνιαυτοὺς αἱ στρατιαἰ καὶ οἱ στόλοι καὶ αἱ πολλάκις

30

καὶ τῶν σκυθικῶν ἀκτῶν. Οἱ πολῖται τῆς ᾿Ολβίας ἠναγκάζοντο νὰ ὑπεί-
κωσιν εἲς ταπεινωτικὰς παραχωρήσεις πρὺς τοὺς περιοικοῦντας βαρβᾶ-
βους, ὧν ἕερεμον τὰς ἐπιθέσεις. Οἱ δὲ βασιλεῖς τοῦ Βοσπόρου, οἴτωες
Ίδραν μὲν εἶχον τὸ Παντικάπαιον, κατιῖχον δὲ τήν τε Θεοδοσίαν μετὰ
ποῦ ἀνατολωιοῦ ἡμίσιος τῆς ταυρυνῆς γερσονήσου καὶ ἐπὶ τῆς ἀπέναντν
Αφιατυνῆς ἀκτῆς τὴν Φαναγόρειαν μετὰ τῶν περιχώρων, δὲν εἶχον πλίον
πὴν δύναμιν νάπωθήσωσι τὰς ἐπιδρομᾶς τῶν πλανήτων βαρθάρων, οἵ-
πες ἑνάμοιτο τὰς σκυβικὰς χώρας. Ῥαρματικὰ καὶ θρφκικὰ φῦλα, Γιρ-
μανοὶ ἐπιδρομεῖς καὶ μετανάστης, Σκυρομάται καὶ Ῥωζολανοί, Ιζν-
ες καὶ Κωτοί, Βαστάρναι καὶ Πευκηνοὶ διέτρεχον καὶ ἑληίζοντο τὴν
Σκυθίαν ἀπὸ τῶν ἐκβολῶν τοῦ Δουνάθεως µέχρι τοῦ Καυκάσου. Ὡς
εἰκὸς δὲ ὑπὶρ πάντα άλλον ἕπασχον ἐκ τῶν βαρθαρικῶν τούτων ἐπιδρο-.
μῶν τὸ ἑλληνικόν θααίλειον τοῦ Ἠουπόρου-

'Ὑπὸ τοιαύτας ατινοχωρίας διατιλῶν ὁ βασιλιὼς τοῦ Ἡοεπόρου Παι-
βσάδης, ἐθιώρησε συμφέρον νὰ καλέσῃ ἐκ τῶν ἀπέναντι νοτίων παρα-
λίων τοῦ Πόντου εἰς βοήθειαν τῶν πιεζοµένων Ἑλλήνων τῆς τανρικὸς
Ἰαρουνήσου τὸν Μιθραδάτην, καὶ Ἠνογκάσθη χάριν αὐτῆς νὰ παραἸω-
ῥήσῃ. εἰς τὸν φιλάδοξον Εὐπάτορα τὸ ἴδιον Ἰαυτοῦ βαοϊλειον, στέρ-
γων εὖν Βίαιν ὑποτελοᾶς ἡγεμόνας. Οἱ ατόλοι τοῦ Μιθραβάτου Διέπλευ-
παν τὸν Εθξεινον, κατευβυνόµενοι ἀπὸ τῆς Σινώπης εἰς τὴν Μαιῶτιν,
καὶ οἱ Ἕλληνες αὐτοῦ στρατηγ»ὶ κατετοόπωσαν τοὺς βαρβάρους τῶν
Ὑέρσων, καὶ ἀπήλλαξαν τῆς πιέστως αὐτῶν τας ἑλληνίδας πόλεις. Ὁ
Μθραδάτης ἠδύνατο εὐλόγως νὰ εἶνι πὐχαριστημένος διὰ τὴν σπουδαία
ταύτην κατάκτησιν τοῦ βονπορικοῦ ὑπσθκίου, Οἱ πόροι τῶν βαοθικῶν
αὐτοῦ ταμείων πύξάνοντο ἐπαιαθητῶς διὰ τῆς ἐκ τῆς ταυρικῆς γλρπο--
νήσου ἀποστολῆς ἑτησίου φόρου ἐκ δικκοσίων ταλάντων ἀργυρίου, ἴπο-
Δυναμούντων περίπου πρὸς ἐννέα καὶ Ἴμνον ἑκατομμύρια σημερινῶν
δραχμῶν, καὶ ἐκ δεκαοκτώ μυριάδων µεδίµνων σίτου, ἥτοι περίπου τρια-
αθαίων πέντε χιλιάδων κριλῶν. ᾿Αλλὰ πλην τοῦ φόρου τούτου µεγάλη
ἧτα καὶ ἡ ἄλλη ἐκ ταύτης τῆς κατακτήπεως ἐνίσχυσις τοῦ ποντικοῦ.
βασιλείου, ὅπερ, κῥαταιώθὶν ὑπὸ τὴν στιδαρὰν τοῦ Μιθραδάτου χεῖρα,
ἠδέσποζε μὲν πολλῶν χωρῶν τῆς Μωκρᾶς ᾿Ασΐας, ἐπιξετείνετο δὲ κατὰ
τὰ ψότια καὶ τὰ βόρια παράλια τοῦ Εὐξείνου. Ὁ Εὐπάτωρ ἠδόνατο
3δη μετὰ τοὺς πεολωετιῖς πρὸς αὔξησιν καὶ ἱνίσχυσιν τοῦ κράτους αὐτοῦ
Αγῶνας νάντιμετωπίσῃ μετὰ θάρρους τοὺς Ῥωμαίους.

9.

Κορνήλιος Ῥόλλας, ὄστις, καταγόµενος ἀπὸ κλάδου τινὸς ἀφανοῦς τοῦ
Ἀαμπροῦ Καρνθλίου γένους, εἶχεν ἀποκτήσει ἓν τῇ πολιτείᾳ καὶ ἐν τῷ
ατρατῷ δύναμιν μεγάλην διὰ τῆς χαρακτηριζούσης αὐτὸν τόλμης καὶ
πανονργίκε, ἰδιωτήτωνι δι’ ἃς ἔλιγον δικαίως περὶ αὐτοῦ οἱ σύγχρονοι,
ὅτι ὁ ἀνὴρ ἦτο κατὰ τὸ ἆμισν λέων καὶ κατὰ τὸ ἥμισν ἁλώπηξ, δη δὲ
εἶχε διακριθῇ ἐν τῷ κατὰ τὴν ᾿Αφρικὴν ἐναντίον τοῦ Ἰουγούρβα πολέµῳ
παρὰ, τὸ πλευρὸν τοῦ ὅλως πρὸς αὐτὸν ἀντιβέτου καὶ ἔπειτα ἀντιπά-
Ἄου Μαρίου καὶ κατόπιν κατὰ τῶν Κίμβρων. Αἱ δὲ στρατιωτικαϊ αὗται
Ἀάφναι ἀνίρξαν εἰς αὐτὴν τὰς πύλες τῶν ἀξιωμάτω», ὅτι µάλιατα
προτετίβη εἰς αὐτὰς ἡ πρώτη αὕτη κατὰ τοῦ Μιθραδάτου ἐπιτυχία καὶ
Ἠ κατόπιν ἐπελθοῦσα ἐν τιμῇ πορεία αὐτοῦ µέχρι τοῦ Εὐφράτου, ὃν
ἔθλεπε πρῶτος τῶν ᾿Ῥωμαίων,

Ἡ δραστηρία ἐπέμβασις τοιούτου ἄνδρὺς ἰφαίνετο ἁποκαταστήσασα.
ἐν ᾿Απίᾳ τὸ πρώην καθεστώς. Ἡ ἐν Παφλαγονίᾳ καὶ Καππαδοκία ἐπε-
ροὴ τοῦ Μιθραδάτου εἶχε καταπίσει, καὶ αὐτῶν δὶ τῶν Σκνθῶν ἡγιμό-.
γων κατὰ τὰ βόρεια παράλια τοῦ Πόντου εἶχεν ἀναγκασθῆ ὁ Εὐπάτωρ
νὰ ὑποσχιθῆ τὴν ἐκ νίον ἐγκατάστασιν. ΄Αλλὰ μιτὰ τὴν ἐκ τῆς ᾿Ασίας
ἀναχώρησιν τοῦ Ῥύλλα τὰ πράγματα μετίθαλον ἐντελῶς ὄψιν. Περί μὲν
ὑποχωρήσεως τοῦ Μιθραδάτου ἐκ τῆς ταυρικῆς χερσονήσου οὐδὲ λόγος
ἀγίνετο πλέον. Πρὸς δὲ τὰς ἀντιδράσεις τοῦ βασιλέως τοῦ Πόντου καὶ
τοῦ ὑπὸ τὰς ἱμπνεύσεις αὐτοῦ. ἔνεργοῦντας Τιγράνου οὔτε ὁ νέος τῆς
Βιθυνίας βασιλεὺς Νικομήδης ὁ Γ΄, οὔτε ὁ ᾿Αριοβαρζάνης ἐν Καππα-
Ἀοκίᾳ, οὔτε οἱ ἐγχώριοι ἡγεμόνες τῆς Παφλαγονίας ἠδύναντο νάντεπεξίλ-,
Λωσιν ἐπιτυχῶς. Ἱῆς Μικρᾶς ᾿Λαίας τὸ πλετστον ἐφαίνετο καὶ πάλιν
κηδυνεζον νὰ καθυποταχθῇ εἲς τὸν Μιθραδάτην.

Ἡ Ῥώμη εὑρέθη ἠναγκασμένη νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ πάλιν τοὺς ἐν ᾿Α-
αἱή φίλους αὐτῆς. 'Αλλ΄ ἀντὶ στρατοῦ ἔπιμψεν εἰς τὸν ᾿Ασίαν πρισθευ-
τὴν, ὅπως ἐξομαλύνῃ τὰ πράγματα. Ὁ δὶ ἀπισταλμίνος οὗτος τῶν Ῥω-
μαίων, ὁ Μάνιος ᾿Αχίλιος, ἀντὶ νάναδιιχθῇ εἰρηνοποιός, ἰξώησιν εἷς
αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν πόλεμον, ὃν ἡ μῖν "Ῥώμη, σπαρασσοµένη ἤδη ὑπὸ
ατάσεως ἀδιλφοκτόναυ, εἶχε καὶ Βέλησιν καὶ συμφέρον νάναβάλη, καὶ
αὐτὸς δὲ ὁ Μιθραδάτης ἐφαίνιτο ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐπιθυμῶν νάποφύγη.

Ἠσκραί καὶ Ἀραστήριαι, μῆνας ὅλους διαρκίσασαι, ὑπῆρξαν τοῦ Μι-
Βραδάτον αἱ παρασκιναὶ καὶ αἱ αυνιννοήσιις μετὰ βαρθάρων τε καὶ
"Ἑλλήνων, Έθλος, ἐπιστάντος τοῦ ἔκρος τοῦ 88 π. Χ., ὁ χραταιὰς τῆς
Σινώπης βασιλεὺς εἶχεν ἔτοίμην μεγάλην σερατίὰν ἐκ Διακααίων πεν-

υατῶν βαρθάρως, ἰδώρει ἐπὶ πενταιτίαν πάντα φόρον καὶ πᾶσαν ὄφει-
Γλήν. 'Ο νυκητὴς ἠδύνατο ἀληθῶς νὰ φανῇ Αὕτω γενναιόδωρος πρὸς τοὺς
γίους αὐτοῦ ὑπηκόους, ἀφ' οὐ τὸ ταμεῖον ἐπληροῦτο χρημάτων ἰκ τῆς
Ἀημεύσιως τῆς περιουσίας τῶν κρνουργηβέντων ᾿Ἰταλῶν καὶ ἐξ ἄλλων
ἁρπογῶν.

Ἰλίγαι ὑπῆρξαν αἱ ἑλληνικαὶ πόλεις αἱ δείξαλαι ἐν µίσῳ τῆς γωννκῆς
ἐναντίων τῶν "Ῥωμαίων ἀπανθρωπίας αυµπάβειαν πρὸς τοὺς ἠστημένους,
Ἡ. μικρά νῆσος Κῶς ἐφάνη οἴκτίρμων πρὸς τοὺς Ῥωμαίους φυγάδας,
Ο Άργος δὲν Ἰδυνήθη να καταλάθῃ την Μαγνησίαν τῆν ἐπὶ Σν-
πύλφ. Ἡ δὲ Ῥόβος οὗ µόνον προθόμως ἰδέγθη τοὺς εἲς αὐτὴν κκταφω-
γόντκς, ἄλλα καὶ τοιαύτεν ἀντέταξεν ἀντίστασιν εἰς τὸν Μιθραδάτην,
ὥστε πρὸ τῶν τειχῶν τῆς ὀχυρᾶς πόλιως ἔνκυάγησαν παντελῶς αἲ ἔγο-
δοι τοῦ στρατηλάτου. "Άλλως δὲ ἅπαας ἡ Μικρά ᾿Λαίκ ἀνῆκεν δη εἲς
τὸν νικηφόρον βασιλέα τοῦ Πόντου, ὄετις ἰγκαθίδρυι τὸν θρόνων αὐτοῦ
ἐν αὐτῇ τῇ Δαιατυκῇ πρωτεωούσῃ τῶν Ῥωμαίων. τῷ Περγάμῳ, ἐπόδεν
ἴατελλε μετ” ὀλίγον τοὺς σερατοὺς καὶ τοὺς στόλους του ἐκείβεν τοῦ
Αἰγαίου, εἰς τὰς ἀκτάς τῆς Ἑλλάδος,

σ
αχ "Ελλὰς καὶ ὁ "Ἀριατέων.

Ας ἐν ᾿Ααΐᾳ νίεκι τοῦ Μιθραδάτου ὑπῆρξαεν αυνέπεια τῆς ἀδυναμίας,
εἲς ἦν εὑρίακετο ἡ “Ρώμη καβ᾽ ὃν χρόνον ἐξερράγη ὁ πόλεμος, πολὺ μᾶλ-
Ἆον ἡ ἐπακολούθημα αὐτῆς τῆς δυνάμεως τοῦ νικητοῦ. Ὁ Εὐπάτωρ
ἠσθάνετο εἴπιρ τες καὶ ἄλλος εἰς τίνας εὐνοϊκὰς περιατάσεες ἐχριώστε
τὰς νίκας του, καὶ ἐθιώρει σκόπιµον νὰ ἐπιωφεληθῇ ἐκ τῆς καταπλήξιως
ὧν προικάλεσεν Ἡ κατάκτησις τῆς ῥωμαίκῆς ᾿Λσίας καὶ αἱ εἰς αὐτην
ἰπακρλουθήσασαι αἰματηραί σμηναί. ᾿Ο πόλεμος, µιταγόµενος εἲς τὴν
Ἑλλάδα ἐν ὅσῳ ἁκόμη ἡ ᾿Ῥώμῃ ἑσπαράσσιτο ὑπὸ τῆς ἐμφυλίου ἐπα-
Νναστάπιως, ἠδύνατο νὰ κλονήση ἕκ βάθρων τὴν φοθερὰν ἀντίπαλον καὶ
νά προαγάγῃ πκοπιµώτατα τὰ φιλόδοξα σχέδια τοῦ βασιλέως τῆς ᾿Λαίας.

"Ἡ ἀναστάτωσις τῆς Ελλάλος δὲν ἧτο δύσκρλος. Ἡ στάπις
δούλων τῆς Λαυρεωτυῆς καὶ ἡ ἀποστασία τῶν δημακακτικῶν τῆς Δύ-
ης Διωκνύουσιν ἱμφανῶς, ὅτι δὲν ἔλειπον ἐν ταῖς ἑλληνικαῖς χώραις
Ἀπίρματα παραχῆς καὶ ἀντιδράσιως καὶ κατ΄ αὗτὰς τὰς ἡμέρας τῶν

!

μάσανις, ἔγηνε διδάσκαλος τῆς περιπατητικῆς φιλοσοφίας, ἡ δὲ φυσική,
που εὐφράδεια καὶ ὁ μετὰ πολυβελγήτρον γυναικός γάμος κατίστησαν
αὐτόν ταχέως περιλάλητον καὶ πλούσιων. Τοῦ στωµύλον τούτου ψευδο-
σοφιστοῦ οἱ κενοὶ καὶ μεγάλοι λόγοι καθ ὃν χρόνον ὁ Μιβραδάτης συνι-
πύκαι τν ᾿Ασίαν εἴλκυσαν ἐπὶ τοποῦτον τὰ πλήθη τῶν Αθηναίων, ὥστε
Απίστιλαν αὐτὸν πρεσθεντὴν πρὸς τὸν βασιλία. Ἔχων δὲ εἴπερ τις καὶ
Άλλος τὴν τέχνην νὰ ὠφελῆται ἐκ τῶν περιστάσεων, τοὺς μὲν ᾿Αθη-
ναΐους ματεχαιρίσθη διὰ νὰ τύχῃ τῆς φιλίας τοῦ Μιραδάτου, τὴν δὲ
ταχεῖαν παρὰ τῷ βασιλεῖ προαγωγήν του ἐξεμεταλλεύετο διὰ ναὐξήσῃ,
πῆν εὐδοκίμησίν του παρὰ τοῖς ᾿Αθηναίοις, οὓς ἀνεστάτονε διὰ τῶν ἔπι-
ατολῶν, ἂς ἔπεμπεν εἷς τὴν πόλιν μιατὰς κανχήσεων καὶ μεγάλων
ἐπαγγελιῶν.

Μετά τοιαύτης πανουργίας προεργασθεὶς ὑπὲρ ξαυτοῦ ὁ ᾿Αριστίων,
δὲ, ἧτο πλέον διὰ τὰς Αθήνας ὁ υἱὸς τῆς δούλης, ὁ παρίγγραφος πο.
Ἀίτης. Ἡ πόλις ὅλη ἀνέμενε τὴν ἐπιστροφὴν αὐτοῦ ἐξ 'Ασίας ὡς σω-
πᾶρος μὲ τὰς χεῖρας πλήρεις. Διὰ ταῦτα πανηγυρικὴ ὑπῆρξιν ὦ εἴκοδος
αὐτοῦ εἰς τὰς ᾿Αθήνας, ἂνδρες δὲ καὶ γυναῖκες καὶ παῖδες συνέτριχον.
ποὺς τὴν θέαν αὐτοῦ, κομιζοµένου δίκην βαπιλέως ἐπὶ φορείον ἀργυρό-
ποδος καὶ στρωμάτων πορφυρῶν. Ὅλοι καρεδόκουν ἀνυπόμονοι νάκού-
σωσι τί θὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ ἐπιστηβίου φίλου καὶ ἀπι-
πταἈλμένου τοῦ Μιβραδάτου
Πρὸ τῆς στοᾶς τοῦ ᾿Απτάλου ἦτο ᾠκοδομωμένον βῆμα γάριν τῶν
µαίων ατρατηγῶν τῶν θελόντων νὰ προζαγαριύσωσι τὸν δῆμον τῶν
"Αθηναίων, ᾿Ἰπ” αὐτὸ ἀνίδη τὴν ὑστεραίαν τῆς ἀφίξεώς του ὁ ᾿Δρι-
στίων, περιθεθληµένος ἐνδυμασίαν Ἰαμπρᾶν καὶ φορῶν Δακτύλιον χρυ-
ποῦν, ἔχοντα ἐγγεγλυμμένην τὴν εἰκόνα τοῦ Μιθραδάτου. Ὢ ῥήτωρ
ἀνήγγελεν εἰς τὰ κεχηνότα πλήθη τὰς εἶκας τοῦ Εὐπάτορης, καὶ κατέ-
Άαξε τὴν ἕκτασιν τῆς ἀρχῆς του, Εξετραγῴλησε τὰς συµφορὰς τῶν ἧτ-
πηµίνων ᾿Ῥωμαίων καὶ ἀνεμνήσθη τῶν γρησμῶν τῶν θεσπιῳδούντων εἰς
τὸν ἰσόθιον βασιλία τὸ κράτος τῆς οἴκουμίνης. ρίψας δ᾽ ἔπιιτα τὸ
µέτωπον μετὰ μικρᾶν σιγήν, καθ’ Ἡν ἀφῆκε καιρὸν εἷς τοὺς ἀκροωμέ-
νους, ὅπως αυνδιαλιχθῶσι περὶ τῶν παραδόξων ἀγγελμάτων, συνεβού-
Ἄευσε νὰ παύσωσιν οἱ ᾿Αθηναῖοι ἀνεγόμινοι τὴν ἀναρχίαν εἰς ἓν κατε-
δύεαπε τὴν πόλιν ἡ Ῥώμη. Οἱ ᾿Αθηναῖοι ἀνιμνήσθησαν παλαιῶν ἡμερῶν.
ἀπούηντες τὸν ῥήτορα συμβουλιήαντα αὐτοὺς νὰ μὴ παρίλωσι κεκλει-
αμένα τὰ ερὰ, αὐγμῶντα τὰ γυμνάσια, τὸ θέατρον ἀνεκκλησίαστον,

δικαστήρια. ἀθγργκέντν ἀτι τοῦ δίκιο» την Πνύκα, κεκλε:-

ὀμένον τὸ σεμνόν Ανάατηρον τῶν ἕλεντνιων φεῶν. ἔφωνα τὰ σγολεῖα
τῶν φιλησέφων. Πας᾽ Έλας τας ἓν τοῖς λέγωις τούτοις τοῦ

{19995 ἁκράτητος εἷς
τὺς κόλπους τοῦ θρασέος ὄτικαγωγο». ἔστις ἀναισχύντως ἁπάτα τοὺς

ιστέωνος

τας. ἄναφερων µεταξ, τῶν ἰσγρῶν τῶν ὑΞωσγεβέντων εἰς τὸν
Ἠφραδάτην τὴν ἔναντιον τῆς

Ῥωκος συμααχίαν αὐτῶν καὶ τὲν Κα;
Ἰζδόνα, ἧτις ἓν τούτοις ἦτο Ξαντελῶς ἔρπμης καὶ κατεστραμµένε ἀπὸ
τῶν ἡμερῶν Σακπίωνος τοῦ ᾿Άφρακνοῦ.

Ἀποτέλεσμα τῆς τοκπύτης πρός τοὺς ὄγλτυς δτµηγορίας τοῦ Αρ
Ξεν ἡ ἐκλυγή, αὐτοῦ ὡς στρατηγος ἐπὶ τὰ ἄπλα- Ἔν τξ
µτατροσῷ, ὃν τὸ ἀθηναϊκόν πτλέτεκκα ὑπέστηι ἐπί Ῥωμαίων, εἶχον

μὲν ὁατερπθῇ, κατ΄ ὄνναα αἱ ταλα-αί τῆς πτλεως ἀχαὶ καὶ ὁ ονιλὰ,

τῶν ἐξακοσίων Ἡς ἐκλεγωπένα ἐκ τῶν ἀτο τῶν μακεδονικῶν γτένων εἲς
δώδαα αὐξτθεισῶν φυλῶν. ᾿Αλλὰ τᾶς τε θοιλᾶς και τῶν δικαστησίων
τοῦ λαρῦ τὰ δασιώματα τεριωσησαν κατα πολὲ διὰ τῶν μεγάλην

ἐνίσχυσον τοῦ ΄Άφεξου Ππγν» ααὶ τοῦ Έρωτο, τῶν στρατηγῶν το

5 οἱ-
Ῥντες τῶν προζεπωννμταν στνατητοῦ ἐτι τὰ ἆπλα α ἐπί ττὶ

Ὁ οὕτως ἐπωνομα τέμενος στ:

ατντος εἶχον ἔξνυτιαν µσαλτν. κ τετ

ὄανο σαν κα. την

βζμένην εἲς κένα τα στσατνωτοκα. ἆλλα τες

σπηικῶν σγ-λῶν. αἴτενες εἶχον ἀξγί

: νἀτοετῶσι με αλν σημαία»
δὰ την πόλιν. ναυτ, τενας ὅτε ή. στο-δα-έτης τοῦ ἀξιωματος. ὥστε
τὸ ὄνομα τοῦ στοαττ ος ἔτι τῶν Ξτλων ἄνεγλαφετ. ἔδτ πρὸς δὲ λωσον

5 ἔτους µετα τοῦ Ένεαατος τος ἔτωννμν, ἄσχοντος ἵ αα:

τηρίαν ἐν τὴ 9η. 'Η5"

ἀπὸ τῶν τειχῶν κρεμαννύμινοι διὰ. σρονίων. ΑΧ) οἱ ἐππεῖς τοῦ ᾿Αρι-
στίωνος κατέφθαναν τοὺς φεύγυντας, καὶ τες μὲν ἐφονεύοντο, τωὲς δὲ
κατήγοντο εἰς τὴν πόλιν δεδιμένοι ὑπὸ τῶν. δορυφόρων ποῦ τυράννου.
ολ ἀκλιίσθησαν, καὶ ἀπηγορεύθη ἡ τε εἴροδος καὶ ἡ
Έξοδος. Ἡ τυραννὶς µετεθλήθη εἲς τραµακρα-
πίαν; αἱ δὲ συλλήψεις καὶ αἱ περὶ προδοσίας
δίκας, αἱ βάπανοι καὶ αἲ στριθλώσεις, αἱ ἐξο-
Ρίαι καὶ οἱ φόνοι ἦσαν τὰ καθημερινὰ µέσα,
δι ὧν ὁ ᾿Αριστίων ἐνιαχύντο καὶ ἐπλουτίζετο,
πληρῶν φρίατα ὅλα τῶν ἁρπαζομένων θη-
σαυρῶν.

νότα πάντα ἐνήργει ὁ ᾿Αριατίων ἐπ᾽ ὀνό-
ματι τῆς νέας ἐλενθερίας, ἃς τὰ εὐαγγέλια ἐκή-
Ρυξεν εἰς τοὺς "Αθηναίους, 'Η. πόλις ἐδούλενεν
εἷς τὸν τρόφιμων τοῦ Μιβραδάτου, καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ῥασιλέως τῆς ᾿Ααΐας,
συνεζενγµένον μετὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ τυράννου τῶν ᾿Αθηνῶν, ἐπεγρά-
φετο ἐπὶ τῶν ἀθηναϊκῶν τιτραδράχµων.

η
0 μεθραθατικὸς πόλεμος ἐν "Ελλάδι.

Ἡ ἀποστασία τῶν ᾿Αθηνῶν ᾖτο µόνον παραακενἠ πρὸς διάβατιν τῶν
μραδατικῶν στρατιῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ μεταφορὰν τοῦ ἐναντίον
πῆς ᾿Ῥώμης πολέμου τοῦ Μιβραλάτοι ἀπὸ τῆς 'Ασίας εἷς τὰς ἑλληνι-
κάς χώρας. Ὁ βασιλεὺς ἠδύνατο πράγματι νὰ ἰπιληφθῇ ήδη τῆς κατα-
λήψεως τῆς Ελλάδας, βλέπων ὅτι ἡ ἐν "Ἀθήναις ἐνέργιια τοῦ "Δρι-
στίωνας δὲν ἔμεινιν ἄνον ἀποτιλίσματος, ἀλλ’ ὅτι καὶ πολλαϊ ἄλλαι
πῶν ἑλληνικῶν γωρῶν ἐκινοῦντο καὶ παρεσκευάζαντο εἰς τὴν ἀπὸ τῶν
"Ῥωμαίων ἁπαλλαγήν, Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ ᾿Αριστίων, μή ἁρκούμινος εἷς
πῆν ἐν ᾿Αθήναις ἐπιτυχίαν, ἐμηχανᾶτο ήδη ἐπιθέαιες, καὶ ἰδίως ἕστρεψε
τὸ προτογἠν αὑτοῦ εἰς τὴν κατὰ ληνιν τῆς πλουσίας Δηλου.

Τὸ. μέγα ἐμπόριον, τοῦ ὁποίου κέντρον ἠτο, ὡς εἴδομεν, κατ΄ ἐκί-
νους τοὺς Ἰβόνους ἡ Δθλος, ἠνάγκασε τὸν ᾿Ῥωμαῖον διοικητην τῆς
Μακεδονίας 1άῑον Σέντιον νάποστείλη εἷς τῶν νῆσον τὸν ᾿Ῥωμαῖον
σερατηγὀν ᾿Ὀρόθιον, ὅπως προατατεύσῃ τοὺς ἐν αὐτῇ πολυπληβεῖς Ῥω-

ἐπιτυχίανι ὑπέταξαν δκὰ τὴς βίας ἡ προςέλαθων οἰκειοθελῶς πεοςγωρεή-
σας τὰς Ἠπερωτνκάς χώρας τῆς Ἑλλάδος μέχρι τῆς Θεσσαλίας. Ἡ
Λακωνικὴν ἡ ᾿Αχαίκ, ἡ Βοιωτία πλὴν µένων τῶν Θεσπιῶν, ἡ Εὔδοια
ον δη εἷς τοὺς Μιθραδατοιούς.

Οἱ Ῥωμαῖοι δὲν ἔρενον ἐν τούτοις ἄπρακτοι. “Ὁ διοικητής τῆς Μο-
κεδονίας Γάῑος Ἀέντιος, καϊἰπερ ἀνεπαρκεῖς ἔχων δυνάμεις, ἀνθίστατο
μὲν εἰς τὸν ᾿Αρκαβίαν, ἠδυνήθη δὲ νὰ στεῖλῃ πρὸς γότον τὸν πρεσθευ-
τὴν αὐτοῦ Βρέττιον Σούραν ἐναντίον τῶν στρατηγῶν τοῦ Μιθραδάτον.
"0 δὲ Ῥούρας ἠδυνήθη μὲν νὰ δικσώπῃ ὑπὶρ τῶν ᾿Ῥωμαίων ἐν Θεσ-
σαλίᾳ τὸν Δημητριάδα, ἀποκρούσας τὴν ποντικῆν ατρατιὰνι προχω-
βήσας δὲ εἰς τὴν Βοιωτίαν συνεκρούσθη μετὰ τοῦ ᾿Αργιλάου παρὰ την
Χαιρώνμαν, Τριήμερος ὑπῆρξεν ὁ ἀγὼν τοῦ "Ρωμαίου στρατηγαῦ κατὰ.
τῆς ποντικῆς σερατιᾶς, ἀλλὰ τέλος ἠναγκάσθν ὁ Ῥούρας νὰ ὑποχω-
ῥήσῃ, ἐπεργομένης εἰς τὸν ᾿Αρχέλκον ἐπικουρίας ἐκ τῆς Πελοποννήσω».

Εἰς τοιαύτην ἀμφίθολον θέσιν εὑρίπκοντο τὰ πράγματα ἐν Ελλάδι,
ὅτε ἡ Ῥώμῃ ένόησι τὸν κίνδυνον ὃν διέτρεχε ἐκ τοῦ μιθραδατικοῦ πο-
Ἀέμου. Ἡ μὲν 'Λοία εἶχιν ἤδη ἀπολεσθη, τὸ δὲ πλεῖστον τῆς Ἑλλά-
δος καὶ µέρος τῆς Μακεδονίας εὐρίσκοντο εἷς τὰς χεῖρας τοῦ ἐγβροῦ.
Ἔν ᾧ δὲ ὁ κίνδυνος ἦτὰ προφανής, ἀνεπαρκεῖς ἦπαν αἱ εἰς τὴν ἐν Ἑλ-
λάδι ἐπανάστασιν καὶ τὴν ἐν αὐτῇ ποντικῆν στρατιὰν ἀντιτασσόμεναι
ἑωμαικαί δυνάμεις. Ὁ μὲν Γάϊος Σέντιος Δὶν ἦτο ὁ ἀνὴρ ὃν ἁπήτουν
αἱ περιστάσεις, ὃ δὲ Ῥούρας παρ ὅλην αὐτοῦ τὴν τὀλμην καὶ τὴν γιν--
ναιότητα, δὲν ἠδύνατο νὰ ἴχη τῆν ἀπαιτουμένην ἐνίργειαν καὶ πρωτο-
θουλίαν. Παρίστατο ἀνάγκη ἁπαραίτητος τῆς παρουσίας ἀνδρός γαλυ-
Εδίνου, ὄστις νάντιστῇ κρατερῶς εἰς τὸν ἐπικείμενων ὄλεβρον καὶ νὰ συγ-.
κρατήση τὰ πράγματα. Τοιοῦτας ἀνῆρ παροισιάσθη ὁ Ῥόλλας, ὄψτις
εἶχιν ἤδη πρὸ τινων ἐτῶν παρακωλύσει ἐν ᾿Ασίφ τὴν αὔξησιν τοῦ Μι-
ἠραδάτον, Μετὸ τὴν ἐξ Ασίας ἀναχώρησιν µεταβὰς ὁ Σύλλας εἲς τὴν
"Ῥώμην εἶχε διακρώῇ ἐν τῷ πολέμῳ τῶν Ρωμαίων κατὰ τῶν ἄποστα-
τησάντων ᾿Ἰταλῶν συμμάχων, τῷ δὲ θ8.π. Χ. ἠξελήχθη ὕπατος. Εἷς
αὐτῶν λοιπόν εἶχεν ἀναβίαει ἡ Ῥώμῃ τὴν διξαγωγήν τοῦ λυμαινομένου
τὸν Ἑλλάδα μιθραδατικηῦ πολέμον, Ὁ Ῥόλλας παρεσκιυέζετο ἤδη νὰ
διαβρ εἰς τὰν ᾿Αοίαν, ὅτε ἡ κατ΄ εἰκήγησιν τοῦ Ποπλίου Σονλπικίου
«αραγιῖσα ἐν Ῥώμῃ δημαγωγικὴ ἐπανάστασις ἐφάνη πεὺς καιρὀν καταρ-
είπτουσα τελείως τν Ἀύναμιν τοῦ Ῥόλλα, ἔστις καὶ ἀνικλήθη, τῆς ἐν
τῷ µιβραδατικῷ πολέμῳ ἀργηγίας ἀνατεθείσης εἰς τὸν ἀντίπαλον αὐτοῦ.

84

ὄκτείων, ὤν ἐφονεύθησαν περὶ τοὺς διεχιλίους. ᾿Αλλ2 καὶ ἡ μάχη αὗτη.
δὲν ἔκρινε τὸν ἀγῶνα, ἕως ἐπῆλβιν ὁ χειμών τοῦ Β7 π. Χ., καθ’ ὃν ὁ
Ῥόλλας Ἠναγκάσθη να. στρατοπεδεύση ἐν ᾿Ελινσϊνι. ᾿Αλλὰ δὲν ἔπαυσαν
ὅμως οἳ ἀγῶνες οὔτε περὶ τῶν Ελευσῖνα, οὔτε περὶ τὸν Πειραιᾶ, ὅπου
ζωηρότεροι ἐπανελήφθησαν τὸ ἴαρ. Εἰς µάτην ὅμως ἠγωνίζετο ὁ Σόλ-
Ἅαςι καἰπερ ἔχων ἐντὸς τοῦ πολιορκουμένου ἐπινείου συνενγόησιν πρὸς
προδότας, οἵτινες, ἐκτοξεύοντες πεσσοὺς, ἐπέγραφον ἐπ᾽ αὐτῶν πρὸς γνῶ-
σιν τῶν πολιορκητῶν πᾶσαν ἐνέργειαν τῶν πολιορκουµένων. Μεθ᾿ ὁρμῆς,
ἁλλ᾽ ἄνευ ἀποτελέσματος ἐξηκολούβουν αἲ ἔφιδοι τῶν “Ρωμαίων καὶ αἲ
ἔξοδοι τῶν ᾿Ασιατῶν, αἱ ἑκατέρωθεν διορυττόµεναι ὑπόνομοι καὶ οἱ ὑπὸ
πὴν γῆν ἀγῶνες τῶν αυναντωµένων ἀντιπάλων. ὑπονομέων, αἱ πυργο-
μαγίαι καὶ οἱ ἐμπρησμοὶ τῶν μηχανημάτων, Ἡ ἐπίμονος τέλος καὶ µα-
κρά κείνη πάλη τῶν ἀντιμάχων στρατιῶν, ἧς τὰς ἐπωθύνους καὶ πην-
αἴλας περιπετείας περιγράφει ὁ ἱστοριογράφος τοῦ μιθραδατικοῦ πολά-
µου ᾽Αππιανός.

Πολλοί μᾶνες εἶχον ἐν τοσούτῳ παρέλβει ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς πο-
Ἀιαρκίας, καὶ ὁ Ῥόλλας παρ᾽ ὅλην αὑτοῦ τὴν ἁνκταπόνητον απουδὼν καὶ
Ἀραστηριότητα οὐδὲν ἄξιον λόγαυ εἶχε κατορθώσει, Ἂν µόνον εἶχεν ἐπι-
πευχθῆ διὰ τῆς μακρᾶς ἐκιένης πολιορκίας, ὅπερ το σπουδαῖον βῆμα
πρὸς τὸ τέρμα τῶν ἀγώνων, Ἡ ὀσημέραι δυσχερεστέρα συγκοινωνία τοῦ
ἅστιος καὶ τοῦ Πειραιῶς καὶ ἡ αὐλληψις πολλῶν εἰς τὸ ἄοτυ αιτοποµ-
πῶν τοῦ ᾿Αρχελάου εἶχον παριαγάγει κατ΄ ὀλίγον τὰς ᾿Αθήνας εἰς σι-
ποδείαν. Ὁ ᾿Αριστίων, ὄστις δὲν ἠδύνατο γάπαλλάξῃ τοὺς ᾿Αθηναίους
ἐκ τῆς πολιορκίας, πολὺ ὀλιγώτερον ἠδύνατο νὰ σώσῃ αὐτοὺς ἐκ τοῦ Ἂν-
μοῦ. Οἱ ἰντὸς τῶν ἀθηναικῶν τειχῶν πολιορκούµεναι δὲν εἶχον ἀληθῶς
αἰσθανθῆ κατ’ ἀρχὰς πολὺ τὴν στενοχωρίαν, ἅτε τοῦ Σύλλα κυρίως
ἐπιτιθεμίνου κατὰ τοῦ Πειραιῶς. Διαβοικολούμινοι ὑπὸ τοῦ τυράννου,
ἦσαν μεστοὶ θρασύτητος πρὸς τὸν Σύλλαν καὶ τὴν πὐζυγόν του Μιτέλ-
λανι καὶ ἔσκωπτον τὸν πολιορκητην ἐπὶ τῷ τραχεῖ ἐρυθήματι τοῦ προ-
σώπον, παταμεμιγμένῳ σποράδην µιτὰ τῆς λευκότητος, λοιδοροῦντες
αὐτὸν διὰ στίχου, λέγοντος, ὅτι ἦτο συκάμινον πεπασμένον δι’ ἀλεύρου.
᾽Αλλὰ τώρα δὲν ἦτο πλίον καιρὸς τοιούτων παχυλῶν ἀστειοτήτων. Ἡ.
πεῖνα εἴχε περιστήσει τὴν πόλιν εἲς μεγάλην στινοχωρίαν. Οἱ πολιορ-
Ἀρύμενοι ἔτρωγον ἐξ ἀνάγκης χόρτον τι φωόμενον περὶ την ἀκρόπολιν,
τὸ καλούµενον παρθένιον, καὶ δέρματα ὑποδημάτων καὶ ἀσκῶν ἐφθὰ
Διότι τίς ἐτόλμα. νὰ σκεφθῇ κἂν περὶ ἄρτουι Ὁ αἴτος εἶγε χαταστῆ

- ων (|
36.

Έφοδον, δι’ ἧς ἄνευ μακροῦ ἀγῶνος κατελήφθη ἡ πόλις. Φρικώδης ὑπῆρ-
ξεν ἡ περὶ τὰς µέσας νύκτας τῆς πρώτης Μαρτίου τοῦ 86 π. Χ. εἰκί-
λασις τοῦ νυκηποῦ εἲς τὰς πνριωβείσας Αθήνας, Ἐν ᾧ ἀντήγουν αἱ
ατρατιωτωιαὶ σάλπιγγες καὶ τὰ κέρατα τῶν ῥωμαϊκῶν φαλάγγων, ὡς
φάσματα προιχώρουν διὰ τοῦ νυκτίου σκότους μὲ τὰ ξίφη ἑσπασμένα οἱ
βαρεῖς ὁπλῖται τοῦ Ῥόλλα, καὶ, ἐκδικούμενοι διὰ τὴν ἐπίπονον καὶ µα-
κρὰν πολιορχίαν, ἔσφαζον ἀγηλιῶς τοὺς ἁόπλους, περιτρόµονς καὶ ὑπὸ
τῆς πείνης ἐξηντλημίνους ἁστούς. ΑΙ στενωποί τῆς πόλεως ἐπληρώβησαν
γεκρῶν, καὶ τὸ αἷμα. ἔρρενσιν ἀπὸ τῶν περὶ τῆν ἀγορὰν τόπων μέχρι τοῦ
Κεραμεικοῦ, καὶ ἐξεχύθη διὰ τῶν πυλῶν μέχρι τοῦ ἑκτὸς τοῦ Διπύλου
προκατείου. Οὔτε γυναῖκες, οὔτε παῖλες ἐτύγχανον Ἰλέου ἐν ταῖς ὥραις
τῆς φοβερᾶς ἐκείνης καταστροφῆς. Πολλοὶ δὲ ἦσαν οἱ αὐτοκτονοῦντες,
ὅπως μὴ πέσωσιν εἰς χεῖρας τοῦ ἐχβροῦ. Καὶ ἀπὸ μὲν ἐμπρησμοῦ ἐσώθη ἡ
πόλις, ἀπαγορεύσαντος τοῦ Ῥόλλα: ἐπετράπη δὲ εἰς τὸν σερατὸν ἡ διαρ-
παγὴ τῶν οἰκιῶν, Οἱ λαφυραγωγοῦντες στρατιῶται εὗρον ἐν πολλαῖς
αὐτῶν σάρκας ἀνθρώπων ἑτοίμους εἰς διατροφὴν τῶν πειναλέων ὑπηκόων
ποῦ ᾿Αριστίωνος. Οὗτος δ᾽ ἐν τῷ μεταξὺ εἶχε διασωθῃ μετ΄ ὀλίγων ἀν-
δρῶν εἰς τὴν ὀχυρὰν ᾿Ακρόπολιν, ἐμπρήσας τὸ ὑπὸ τοῦ Περυκλέους κτισθὲν
καὶ κατὰ τοὺς νοτισανατολικοὺς πρόποδας τῆς ᾿Ακροπόλεως κείµενον µι-
γαλοπρεπὲς Ὠδιῖον, ὅπως μὴ ὁ Ῥόλλας µεταχειρισθῇ τὰς ἐξ αὐτοῦ ἐτοί-
μους µαγάλας δοκοὺς εἰς πῆξιν πολιορκητικῶν μηχανῶν ἐναντίον αὐτοῦ.

Αλλ΄ ὁ Σύλλας, σπεύδων μετὰ τὴν κατάληψιν τῶν ᾿Αθηνῶν νὰ κυ-
ῥιιώσῃ καὶ τὸν Πειραιᾶ, δὲν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ χρονοτριθήσῃ αὐ-
πὸς πολιορχῶν τοὺς εἰς τῶν ᾿Ακρόπολιν ἐγκλεισθέντας. ᾿Αφῆκε δὲ ἀπό-
σπασµα στρατοῦ, ὅπερ Πνάγκασε τὸν ᾿Αριστίωνκ καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν
νὰ παραδοΏῃ μετὰ δύο μῆνας ἵνεκα δίφης.

Ἐν τούτοις δὲ ὁ Ῥόλλας, ἐπιλαμβανόμενος καὶ πάλιν τῆς πολιορκίας.
ποῦ Πειραιῶς, ἐπεδίωξε τὴν ἧτταν τοῦ ᾿Αρχελάου μετὰ δραστηριότητος
ὅλως ἐκτάκτου, καταναγκαζόµενος ὑπ᾿ αὐτῶν τῶν πραγμάτων. Ἠδη
ἐν Ἰπκλίᾳ ὁ ἀγείπαλος αὐτοῦ Μάριος µετὰ τοῦ Κίνα εἶχον γείνει ἁρ-
χπγοἱ νέας δημοκρατικῆς ἐξεγέρσεως. Ταὐτοχρόνως δὲ ὁ Ἀύχλας, προ-
Ὑεγραμμένος ὑπὸ τῶν ἰδίων ἑαυτοῦ συμπολιτῶν, ἐκτιθειμένος εἰς µυρίους
παρὰ τῶν ἀντιπάλων κινδύνους, ἐμάνθανον, ὅτι τὰς ἐν Μακεδονίφ ἐπι-
πυχίας τοῦ ᾿Αρκαβίου, ἀποβανόντος µιτὰ τὴν πλήρη καθυπόταξιν τῆς
ώρας, ἐκληρονόμησεν ὃ στρατηγὸς τοῦ Μιβραδάτου ΤαξΏνης, ὅστις,
ελάσας εἷς τὴν Θισσαλίαν, προΐθαινεν ἤδη πρὸς νότον ἐναντίον τοῦ

κ ος.

τ’
πὸ τέλος τοῦ μεβραδατικοῦ πολέμον.

Ῥολμηρόν ὧτο ἀληθῶς τὸ διάδημα τοῦ Ῥόλλα, ἐγκαταλείποντος τὰν
ΟΑττικῶν, ὥτις ἧτο μὲν ἄφορος καὶ παντιλῶς ἐξηντλημένη ὑπὸ τοῦ πο-
Ἀέμου, ἀλλ᾽ ὅμως ἦτο τραχεῖα καὶ δύσιππος, καὶ εἰκελαύνοντος εἰς τὴν
Βοιωτίαν, ὅπου ἔμιλλε νὰ εὑρεθῇ ἐν πεδιάνιν ἀναπεπταμέναις ἀντιμέτω-
πος τοῦ ἐχθροῦ, ἔχοντας ἱππικὸν πολυάριῆµον καὶ ἄρματα δρεπανηφόρα.
Ἠΐγε δὲ ὁ στρατός τῶν πολεµίω, ἐκτὸς τούτων τῶν πλεονεκτημάτων καὶ
ἀρθμητικὴν ὑπεροχὴν μεγάλην, ἀνερχόμενος, ἐν ὄλῳ. τοὐλάχιστον εἰς
ἐκατὸν εἴκοσι χιλιάδας ἀνδρῶν, ἐν ᾧ οἱ Ῥωμαῖοι εἲς τὰς πολυαρίθµους
παύτας δυνάμεις τοῦ Ταξίλου, Δρομιχαίτου καὶ ᾿Αρχελάου, συνιστα-
µένας ἐξ Ἑλλήνων καὶ Ποντικῶν, Θρᾳκῶν καὶ Σκυθῶν, Καππαδόκων
καὶ Ἠιθυνῶν, Ἰαλατῶν καὶ Ἱρυγῶν, μόλις τὸ τρίτον, μόλις τεσσαρά-
κοντα ἐν ὅλῳ χιλιάδας ἀνδρῶν ἠδύναντο νάντιτάξωσιν.

Αἱ Λύο ἀντίπαλοι ατρατιαὶ αυνηντήθησαν περὶ τὴν Χαιρώνειαν ὁλί-
γας ὰ τὴν ἅλωσιν τῶν ᾿Αθηνῶν, τελωτῶντος τοῦ 88.
πι Χ.ι ἀΦ᾽ οὗ πρότερον διὰ τῆς δεξιᾶς ὁδηγίας τοῦ φίλον τῶν Ῥωμαίων
Φωκέως Κάφιος κατώρθωσεν ὁ εἷς τὸν Ἀόλλαν ἐ Θεσσαλίας ἄγων τὸ
ὑπόλοιπον τῆς αὐτόθι ῥωμαϊκῆς οτρατιᾶς Ὡρτήσιος νὰ ἑνωθῇ μετὰ τοῦ
Ῥωμαίωυ. στρατηλάτου. Παρὰ τοὺς πρόποδας τοῦ ὄρους "Ακοντίου,
ὅπερ παρεκτείνεται ἀπέναντι τῆς Χαιρωνείας παρὰ τὴν ἀριστερὰν ὄχθην
ποῦ Κηφισοῦ πρὸς τὸν Ὀρχαμενόν, εὑρίσκετο ἑστρατοπιδευµένος ὁ 'Α»-
Ἰέλαος. Ἡ θέσις τοῦ στρατοπέδων αὐτοῦ, ἔχοντος ἐκ τῶν νώτων τὸν
Παρνασσῦν, τὸν Ἑλικῶνα καὶ τὰ ἕλη τῆς Κωπαΐδος, ἦτο τοιαύτη, ὦττε
ἓν περιπτώσει ἅττης δὲν ἠδύνατο νὰ ἔχτ εὐγερῃ τὴν ἀποχώρησον. Πολὺ
δὲ ατρατηγικώτερος ἀνεδείχθη ὁ Ῥόλλας, ὄντις κατέλαθε πλησίον πεδίου
εὐρὺ καὶ πρόαφορον εἰς µάχην. Ἠτο δὲ καὶ ἄλλως ἡ θέσις αὐτοῦ ὀσφα-
Ἀεστέρα, ἐπειδὴ αἱ μὲν κάτοικοι τῆς Χκιρωνείας, ν ὑπερήσπισεν ὁ Ῥόλ-
Ἆας ἀπὸ ἐφόδον τινὸς τῶν περὶ τὸν ᾿Αρχίλαον, εἶχον συμπαβῶς πρὸς
τοὺς Ῥωμαίους, Χαιρωνεῖς δὲ ἄνδοις, γνωρίζοντες ἀκριθῶς τοὺς τόπους,
συνέπρατταν μετὰ τοῦ Σύλλα.

Τοιοῦτοι ὁροι συνετέλεσαν µεγάλως, ὅπως κατὰ τὴν ἐπελθοῦσα» σύγ-
χβουσιν τῶν ἀντιμάχων στρατιῶν μὴ καταπονηθῇ ἐξ ἀρχῆς, ὡς ἦτο
φόβος ἕνικα τῆς μεγάλης διαφορᾶς τῶν δυνάμεων, ἡ ὑπὸ τὸν Σόλλαν
στρατιά. Εἶχιν ἤδη παρᾶλῆει πρὸ τῆς μεγάλης μάχης ἡ πρώτη ἔκπληξις

--

ολο σαν

ταῦτα δὶ τὸ μιαν τῆς θηθαϊκῆς χώρας καθιερώθη εἰς τοὺς βιοὺς τῶν

Διλφῶν καὶ τῆς ᾿Ολυμπίας, ὅπως ἀπὸ τῶν προεόδων αὐτῆς ἀποδαθῶ-
| αυν εἲς τὰ ἱερὰ ἐκεῖνα τὰ χρήματα, ἄτινα εἶχεν ἀπ᾽ αὐτῶν ἀφαιρίσει
ὁ Σύλλας.

Καὶ ἡ, μὲν νίωη τῶν Ῥωμαίων ὑπῆρξε µεγάλη, ἀλλ᾽ ὅμως δι΄ αὐτῆς
Δὺν ἐπῆλθε τὸ τέλος τοῦ ἀγῶνος. Ὁ μὲν Αρχέλαος ἐξηκολούθησε νὰ
κατέχῃ ἀκωλότως τὴν θάλασσαν μέχρις αὐτῆς τῆς Ζακύνθου, ὁ δὲ Ῥόλλας
ἠναγκάζετο νάπόλθῃ εἰς τὰ ὄρι« τῆς Θεσσαλίας, ὅπου ἀντιπαρετάχθη,
πρὸς τὸν ἐν τῷ μεταξὺ ἐξ Ἰπαλίας διαπεραιωθέντα ύπατον Λεύκιον
Φλάκκον. Ὅτε δὲ ὁ Ῥύλλας ἀπηλλάχβη τῆς πρὸς ἐκεῖνον συγκρούσεως,
ἠν ἀπέφυγεν αὐτὸς ὁ Φλάκκος, πεισθεὶς ὅτι δυσγερὴς ἦτο ἡ ἧττα τοῦ
ὑπὸ τῆς ᾿Ῥώμης προγεγραμμένου ἀντιπάλου καὶ τραπεὶς ἐπὶ τὸν Μ-
Βραδάτην ἐν ᾿Ααίᾳ, τότε ὁ νικητής τῆς Χπιρωνείας κατῆλθεν εἰς τὰς
"Αθήνας, ὅπως διαρρυθµίσῃ τὰ ἐκεῖ πράγματα ὅσα εἶχον ἀφήσει ἐκκριμᾶ
ἕνικι τῆς ἑαπιυσμένης εἷς τὴν Βοιωτίαν ἀναχωρήσεως μετὰ τὴν ἅλωσιν
τοῦ ἄστεος καὶ τοῦ Πειραιῶς.

Ο Ἑήλλας δὲν κατῆλβιν εἰς τὰς ᾿Αθήνας ὣς θαυμαστής τῆς ἀργαίας
εὐχλείας. Σαφῶς εἶχεν ἐξπγήσει εἰς τοὺς ἀπεσταλμένους τοῦ ᾿Αριστίω-
νος, ὅτι ἔργον αὐτοῦ δὲν ἦτο ὁ θαυμασμός τοῦ παρελθόντος, ἀλλ’ ἡ
κατάπνιξις τῆς ἀποστααίας. Ταύτην λοιπόν τὴν ἐντολὴν τῆς πατρίδος,
καΐπερ ἐν τῷ μεταξὺ καθαιρισάσης καὶ προγραψάσης αὐτῶν, ἦλθε νὰ
συμπληρώση. 'Ὁ τραχὺς στρατιώτης ἐνόμιζον, ὅτι ἁρκετὴν θυσίαν εἶχε
προεφίριι εἰς τὸ παρελθὀν, μὴ ἐπιτρέψας τὴν ἰντελῆ κατασεροφὴν τῶν
"Αθηνῶν, καὶ τοῦτο χάριν τῶν προγόνων, ὡς ῥητῶς εἶχεν εἶπει εἰς τοὺς
"Αθηναίους. ᾿ΑφΦ΄ οὗ δὲ οὕτως ἰξώφλησε πάντα πρὸς τοὺς προγόνους
τῶν "Αθηναίων λογαριασμὸν, ἐθιώρει (λθοῦσαν τὴν ώραν νὰ ῥυθμέσῃ
τὰς αχίσεις του πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἠττημένους, ὅσοι εἶχον διασωθῆ ἐκ
τῆς φυθερᾶτ σφαγῆς τὴν ἡμέραν τῆς ἁλώσιως τῶν ᾽Αθηνῶν. Καὶ ὁ μὲν
"Αριστίων, ὃν εἴδομεν παραδοθέντα ἐν τῷ μεταξύ, δὲν ἠδύνατο νὰ τύχγ.
οἴκτου, "Αλλά δὲν ὑπῆρξεν ὁ μόνος φονευθεῖς, τῆς αὐτῆς δὲ τιμωρίας
ἴπυχον μετ’ αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ συναίτιοι τῆς ἁποατασίας καὶ οἱ συν-.
πελέσαντες εἷς τὴν κατάλνσιν τῶν ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων γενομένων µετα-
Εολῶν τοῦ πολιτεύματος, αἴτωες εἰκήχθησαν καὶ πάλιν ὑπὸ τοῦ Σύλλα.

Ἐν τούτοις ὃ᾽ ἐπιλθόντος τοῦ ἔαρος τοῦ Βῦ π. Χ. να στρατιὰ
ἰστάλη ὑπὸ τοῦ Μιθραδάτου εἰς τὴν Ἑλλάδα. ᾽Αργηγὸς δὲ τοῦ νέου
πούτου ατρατεύµατος, ἀνερχομένου εἷς ὀγδοήκοντα χιλιάδας ἀνδρῶν,

-

αν

Μιβραδάτου οὐδαμῶς ἦτο (ὐχάριστος. Παραλλήλως πρὸς τὰς ἐν Ἠλ-
λάδι ἁποτυχίας τῶν στρατηγῶν του εἶγον προβῇ καὶ αἱ ἴδιαι αὐτοῦ
ἀτυχίαι ἐν λαρᾷ ᾿Ασίκι Αποκαλυφβέντος πρὸς τοὺς Ἕλληνας τῶς
χώρας τοῦ ἀληθοῦς αὐτοῦ τυραννικοῦ χαρακτῆρος, ἐκδηλωβείσης τῆς
ἁχαλιναγωγήτου αὐτοῦ ὠμότητος, αἱ γέπι τοῦ τυράννου παραχωρήσιις
καὶ δημαγωγικαὶ ἐπαγγελίαι δὲν ἴσχυσαν νὰ ἑλκύσωσι πρὸς αὐτὸν καὶ
πᾶλιν τοὺς ἀπογοητευθέντας, καὶ ἀναφανδόν µετέπιπτον αἱ πόλεις πρὸς
τοὺς Ῥωμαίους. Μεγόλως δὲ πυνετέλεσεν εἰς τὴν ἀντίδρασν ταύτην
λατὰ τοῦ Μφθραδάτου ἡ ἱνέργεια τοῦ Λουκούλλου, ὄστις, κατορθώσας
διὰ τῆς βοπθείας τῶν πόλεων τῆς Συρίας, Κύπρου, Φοινίκης, Παμφν-
Ὑλας καὶ Ῥόδου νὰ καταρτίτῃ Αξιόλογον στόλον, ἠδυνήβη νὰ καταλάξτ,
τὴν Κνίδον, τὴν Κολοφῶνα καὶ τὴν Χίου καὶ νὰ ἐπιτιθῇ κατὰ τῆς Ἀμον.
Αφ ἑτέρου δὲ µεγάλας ἐπήνεγκεν εἰς τῶν Μιθραδάτην ζημίας Ἡ ὄρα-
ατηβιότης τοῦ ᾿Ῥωμαίου στρατηγοῦ Φιμβρίου, ὄστις, δεξιῶς πολεμῶν,
ἠνάγκασε τὸν βασιλέα τῆς ᾿Ασίας καὶ αὐτὴν τὴν ἕδραν του, τὸ Πέρ-
γαµον, νὰ ἐγκαταλίπγ καὶ νὰ σωθῇ εἲς Μυτιλήνην.

δν τοιαύτῃ Λέσει εὑρισχόμενος ὁ Μεθραδάτης ἠσθάνθη τὴν ἀνάγκην
νὰ ἔλῆῃ εἲς συνενόησι, πρὸς τὸν νικητην τῆς Χαιρωνείας καὶ τοῦ Ὁρ-
Ὑομενοῦ ἅμα τῇ εἰς τὴν ᾿Ασίαν δικδάσει αὐτοῦ. Διὰ δε τῆς ἓν Δαρδάνῳ
τῆς Τροίας ὁμολογηθεύτης εἰρήνης, Ἶτις οὐδὲν ἀλλο ἦτο Ἡ ἁπόρροια προ-
πέρων τοῦ Ῥόύλλα μετὰ ταῦ ᾿Αργελάου διαπραγματεύσεων, ὁ Μιβραλάτης
ἠναγκάσθη νάποδεχθῇ τοὺς βαρεῖς ὄρους τοὺς ἐπιθληθίντας εἰς αὐτὸν
ὑπὸ τοῦ Ῥύλλα, ὄετις, ἀπαλλαγεῖς καὶ τοῦ Φιμθρίου καὶ διαρρυθµίσας
τὰ ἐν ᾿Ααΐς πράγματα, παρισκευάσθη νὰ ἐπιστρίψῃ εἰς τὴν ᾿Ιπαλίαν.

ΑΛΛΑ τρῖν Ἡ ἐπανθβῃ ὁ Ῥήλλας εἲς τὴν πάτριον γῆν, ὅπου ἐκάλει
αὐτὸν ὁ περὶ τῆς ἰδίας ὑπάρξεως καὶ τῆς ἀρχῆς ἁγὼν, Επιακίφθη καὶ
πάλιν κατὰ τὸ ἔκρ τοῦ 88 πι. Χ. τὴν Ἑλλάδα. Ἡ μετὰ τοῦ συµπν-
Ἀίτου αὐτοῦ Ἠΐτου ΠΠομπωνίου τοῦ ἐπιλεγομίνου ᾿Αττικοῦ σχέαις αὐτοῦ
καὶ φιλία προεφύλαξε τὰς "Αῄήνας ἀπὸ νέων δηώσεων, καὶ μικραῖ µόνον
ὑπῆρξαν αἰ ζημίας ἃς ὑπέατη ἡ πᾶλις ἵνεκα τῆς νίας ταῦτης ἐπιακέψεως
τοῦ νικητοῦ. Τὸ δὲ κωριώτατον τῶν νέων αὐτοῦ λαφύρων ὑπῆρξεν Ἡ
Ῥιθλιοθήκα τοῦ ᾽Απελλικῶντος, ῆτις περιεῖχε πλῆθος ἀξιολόγων χειρυ-
Ἰράφων, ἐν οἷς καὶ ἡ πληρεατάτη τῶν σωζομένων συλλογῶν τῶν βιβλίων
ποῦ ᾿Αριστοτέλους καὶ Θεοφράστου, ἄτινα μέχρις ἐκείνου τοῦ Ἰρόνου
ἦσαν ἀνεπαρκῶς γνωστὰ εἲς τοὺς πολλούς. Διαπλιύσας δ᾽ ἐξ ᾿Αθηνῶν
μετέθη Έπειτα εἲς τῶν Αἰδηφόν, ἤδη συγναζομένην ἕνεες τῶν θερμῶν

48

διωργακωμένην αύνταξιν, ὅλως ἀνίαχυροι ὧταν οἱ ἰδιῶται καὶ αἱ πόλεις.
Πας ἁνηρ δυνάμενος νὰ δώπῃ πλούσια λάφυρα συγελαµβάνετο, πᾶν
πλαϊον ἀποτολμῶν νὰ δικπλεύσῃ τὰς θαλάσσας ἔπιπτεν εἷς χείρας τῶν
καταδροµέων, αὑτὰ τὰ ἱερὰ ἐδγοῦντο ἀνηλεῶς, τέλος δὲ οὐδιμία τῶν
πόλεων ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ἰκανῶς ὠχυρωμένη ὅπως ὑπερασπίσῃ ἔπη-
πῆν κατὰ τῶν πεερατῶν, οὐδεμία παραλία ἠδύνατο νὰ είν ἄρλιτα
Σαρυμμένη, ὅπως διαρύγη τας προεθολὰς αὐτῶν. Εντός ἰτῶν ὀλίγων
περὶ τὰς τετρακοσίας πόλεις ἐκυριεύθησαν ὑπὸ τῶν πειρατῶν Ἡ ἠρημώ-
βησαν ἡ παρέσχον εἰς αὐτοὺς βαρύτατα λύτρα, ὡς ἡ Άθλος, ἡ Σάμος.
ἡ Κνίδος, ἡ Κολοφῶν, ἡ Σαμοθράκη, Ἶτις καὶ ἠναγκάσθη νὰ πληρώσῃ,
εἷς αὐτοὺς περὶ τὰ τεσααράκοντα ὀκτώ ἑκατομμώρια σημερινῶν ὄρα-
χμῶν. Καὶ ἐφ᾽ ὅσον μὲν αἱ τοικῦται πληγαὶ κατεφέροντο κατὰ ναυτιλλο-.
µένων. Ἑλλήνων Ἡ κατὰ πόλεων Ὠληνικῶν, ἡ Ῥώμην στερουμένη τῆς
ὀννάμιωςνὰ παλαίαῃ κατὰ τοῦ καχρῦ, ἑατερεῖτο ἅμα καὶ τῆς θεχήσιως,
καὶ ἡ Βάλασσα ἔμενιν ἕρμαιον τῶν πειρατῶν. ᾿Αλλ’ ὅτε οἱ καταδρομεῖς
ἀναθαρρήσαντες προέδαινον καὶ μέχρις αὐτῆς τῆς παλίας, καὶ ἔπασχε
μὲν τὸ ἐταλικὸν ἐμπόριον, ἐξέλιπε δὲ πᾶσα ἀαφάλεια, καὶ Ῥωμαῖοι οὐ
μόνον τῶν ἀσήμων, ἀλλὰ καὶ ἐπιφανεῖς αυνελαμβάνοντο, ἀναγκαζόμινοι
νὰ καταθάλλωσι μεγάλα λύτρα, ἡ Ῥώμῃ ἀπεφάσισε τέλος τὴν κατα-
πολέµησιν τῆς πειρατείας. Μετά τινας δὲ µματαίας ἀποπείρας τὸ μέγα
Ίργον ἀνιτίδη ἀρχομένον τοῦ Εῇ πι. Χ. εἲς τὸν Πομπήνν, ὄστει Ἰὰ-
θῶν ἀπεριόριστον ἐξουσίαν καὶ τυχὼν ἁπάντων τῶν ἀναγιαίων μέσων,
αώῤῥωσων ἠντὸς τριῶν µόνον μηνῶν νὰ ἐξοντώσῃ μὲν τν πειρατείαν
ἀπ᾿άκζου ἕως ἄκρουι νὰ καβυτοτάξη δὲ τν ἑστίαν αὐτῶν,
Ἐοιρῦτος ἦτο ὁ ἀνὴρ, ὄστις βραχὺν χρόνον μετὰ τήν θριαμθευτικὴν
εξάλειφω τῆς πειρατείας ἀνέλαθε τὸν ὁριστιχὸν καὶ τελινταῖον ἀγῶνα
κατὰ τοῦ Μιθραδάτου. Πρὶν δὲ παρέλθῃ πολὺς χρόνος µε:
πολεμινὰς καὶ διπλωματικὰς παραρκευὰς εἰθώλαπεν ὁ Πομπήιος εἰς τὸν
Ἠδντον, καὶ, διώκων τὸν Μιθραλάτην εἰς χώρας δυςθάτους, ἑστενοχά-
βησιν αὐτὸν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥττε ἐπὶ τέλους ἐνίκησεν αὐτὸν τῷ θ0 π.Χ.
ἀπιφανῶς ἐν τῇ κατὰ τῆν νοτίαν ὄγβην τοῦ ποταμοῦ Λύκου συγκρατη-
Βείση µάγτ; κατὰ τὴν θέτιν ἐν ἡ ἴπειτα ἐκτίσθη ὑπὸ τοῦ νικητοῦ Ἡ πὸ-
ἂις ἡ πρὸς ἀνάμνησιν τῆς μεγάλης αὐτοῦ νίκης κληθεῖσα ἨΝικόπολις.
Ἡ ατρατιὰ τος Εὐπάτορος κατεστράφη, παὶ ὁ γηραιός βασιλεὺς μόλις
ἐσώθη μετὰ δύο ἱππέων καὶ πιατῆς τινος παλλακῆς, φιύγων πρὸς τὴν
᾽Αεμινίαν. Αλ΄ ἡ εἰς τοὺς Ῥωμαίους προεχώρησις τοῦ βασιλέως τῆς

-΄

εξω

ποῦ τελευταίου αὐτῆς βασιλέως Νικομήδους τοῦ Γ’. Κατ ὀλίγον δ᾽
πρόνθη ἡ νέα αὗτη ἐπαρχία μεχρι τοῦ Ἱ π. Χ. διὰ τῆς προζαρτήστως
μερῶν τινῶν τοῦ ποντικοῦ βασιλείου, ἄτινα εἶχον ἀφήσει οἱ Ῥωμαῖοι

ἀνεξάρτητα ὑπὸ ἰδίους ἠγεμόνας.

Τὸ δὲ ὄνομα τοῦ Πόντου ὡς ἀνεξαρτήτου βασιλείου διετήρησεν ἐπὶ
τινα χρόνον τὸ ἀνατολικὸν τμῆμα τοῦ παλαιοῦ μεγάλου κράτους τῶν
Μθραδατιδῶν, ἵν ᾧ ὁ Ῥωματος Μάρκος "Αντώνιος ἐγκατέστησε τῷ 99
π. Κ. ἴδιον ἡγεμόνα. Ὁ βασθλεὺς οὗτος, ἀφ᾽ οὗ καὶ ἐπωνομάσθη τὸ
πμῆμα ἐκεῖνο τοῦ Πόντου, ἦτο ὁ Πολέμων, νἱὸς τοῦ ἓε λαοδικείας δια-
κεκριµένου ῥήτορος ζήνωνος. Ὁ πατὴρ, σώσας τὴν πόλιν ταύτην κατά

πολεµον ο α΄

πννα ἐπιδρομὴν τῶν Πάρθων εἰς τῶν
Μακρὰν ᾿Λοΐαν, ἠξιώθη τῆς τιμῆς
νὰ ἵδῃ τὴν γενναιότητα αὐτοῦ ἁμει-
θομένην διὰ τῆς ὑπὸ τοῦ ᾽Αντωνίου
Ἰορηγήσεως τοῦ βααιλικοῦ δικδήµα-
πος εἰς τὸν υἱόν του. ᾽Αλλ’ ὁ Πολέ-
µων. δὲν εἶγεν ὡς µόνον στήριγμα
τοῦ θρόνου τὴν πατραγαθίαν. Διά
τῆς δεξιότητος αὐτοῦ ατορθόνων νὰ
ἐπντηρῇ τοὺς βασιλεῖς τῆς γείτονος
᾽Αρμενίας καὶ νὰ σώζᾳῃ τὴν ἐν ᾿Ασίς
ῥωμαϊκὴν κυριαρχίαν ἀπὸ τῶν ἐξ αὖ-
τῆς κινδύνων, ἠδυνήθη οὗ µόνον νὰ.
Διατηρήσῃ τὸ στέµµα καὶ μετὰ τὴν
ἐπικράτησι τοῦ Αὐγούστου, ἀλλὰ

καὶ νὰ, παραδώσγ φονενόμενος ἔν τιν πρὸς τοὺς περιοίκους βαρβάρους
ἀγῶνι (8 .π. Χ.) εἷς τὴν σύζυγον Πνθοδωρίδα εὐρύτεραν τὸ κράτος,
ἐπεκταθὲν διὰ νέων τῆς Ρώμης δωριῶν µέχρι τῆς Κολχίδος καὶ κὐ-
τοῦ τοῦ βοσπορικοῦ βασιλείου, 'Αλλ’ ὅμως ἡ διάρκεια τῆς Δυναστείας
ποῦ Πολέμωνος ὑπῆρξε βραχιῖα. Ὁ τὴν Πνθοδωρίδα (Β.π. Χ.---34
μ.Χ.) καὶ τὴν θυγατέρα αὐτῆς Τρόφαιναν (31-37 µ. Χ.) διαδεχθεὶς
ἴγγονος τοῦ Πολέμωνος καὶ ὁμώνυμας αὐτῷ Πολέμων ὁ Β΄ κατέθηκεν

τῆς Γαλατίως.

θελοναίως ἐπὶ τοῦ αὐτοκράτορος Νέρωνας τὴν ἀρχήν (88 µ. Χ.). Ὁ
Δὶ πολεμωνιακὸς Πόντος ἀπιτέλεπιν ἕκτατε ῥωμαϊκὴν ἐπαρχίαν μετὰ.

58

τῶν Κιλίκων ἐν τῷ, ἔργν. τῆς καταδρομᾶς, Ἡ. Κράτη εἶχε κκταστᾶ
δευτέρα τῶν πιιρατηρίων πηγή μετὰ τὴν ἐν Κιλικίγ, καὶ αἱ κατὰ τὰ
παράλια τῆς νήσου ἁπφαλείς κρύπται τῶν πειρατῶν, τὰ φερώνυµα τῶν
Κρητῶν κρηεφύγιτα, ἀπίβησαν οὕτω πολυθρύλητα, ὥστε ἡ λέξις πιρι-
λῆν κατ΄ ὄλίγον εἰς τῆν σηµασίαν τοῦ κρυψῶνας.

Ἡ "Ρώμη ἰδέησι νὰ σχιφθῇ σπουδαίως περὶ τοῦ φωλεοῦ ἐκείνου τῆς
ἀντιστάσιως. Ἡ καταπολέµησις τῶν πειρατῶν, Ὦ καταπολέµησις αὖ-
ποῦ τοῦ Μιθραδάτου δὲν ἦτο Δυνατὴ ἄνευ τῆς ἐκνικήσεως καὶ τιµω-
ῥίας τῶν Κρητῶν, Τὸ δ᾽ ἔργων ἀνετίθη ὑπὸ τῆς Ῥώμης, ἀρχομόνου
τοῦ τρίτου μιθραδατικοῦ πολέµαν, εἰς τὸν Μάρκον ᾿Αντώνιον, τὸν ὁμώ-
γυμον υἱὸν τοῦ διακεκριμένου ῥήτορος καὶ ὁμώνυμον πατέρα τοῦ ἀνδρὸς,
ὄψτις ἔμελλεν ὡς εἰς τῶν τριῶν ἀνδρῶν, εἰς οὓς ἀνέθηκεν ἔκτακταν ἐξου-
αἶαν η Ῥώμη, καὶ ὡς συγεργὸς τοῦ Καίσαρος, ὡς ἐραστῆς τῆς Κλιο-
πάτρας καὶ ἀντίπαλος τοῦ '᾿Οκταθιανοῦ νἀναδειχθῇ εἷς τῶν ὄνομαστο-
τάτων ᾿Ῥωμκίων.

Ὁ Μάριος Αντώνιος, σταλεὲς ἰναυτίου τῶν περατῶν τᾶς Κιλικίας,
Ώσθεν ἰντολὴν νὰ, προζδάλῃ καὶ τὴν Κρήτην, Αλ’ ὁ τρόπος καθ΄ ὃν
ἐπιχεφήθη τὸ ἔργον (Τ4 π. Χ.) ἀπέδιξι τὸ ἀκατάλληλον καὶ τὴν
Απρονοπαίαν τοῦ ἀνδρός, μὴ κατανοήσαντος τὴν σηµααίαν καὶ τὰς
Ἀναχερείας τοῦ ἀγῶνας. ἨΝομίσας, ὅτι µόναν ἡ [μφάνιαίς του ἔμελλε νὰ
θέση τέρμα εἰς τὴν ἀντίστασω τῆς Κρήτης, μετὰ τὴν πρὸς τοὺς νησιώ-
τας ἀποστολὴν πρεσδείας, ἥτις ἐπίστριψιν ἄπρακτος, ἔπλενσεν εἷς τὴν
νῆσον, φέρων. ἐπὶ τῶν πολεμικῶν αὐτοῦ πλοίων ὀλίγα σκεύη καὶ πολ-
λὰς ἀλύσεις, ὅπως δι αὐτῶν δισμεύσῃ τοὺς Κρῆτας. ᾿Αλλ' αἱ ἀλύσεις
ἃς ἔφιριν ἰχρησίµευσαν μετὰ τὴν κατὰ θάλασσαν ἧτταν αὐτοῦ ὑπὸ
τῶν Κρητῶν εἰς τὴν ὑπὸ τῶν νωφησάντων Δέσμενσυ τῶν Ῥωμαίων ἐπί
τῶν ἰδίων αὐτοῦ πλοίων, Μόλις δὲ ἠδυνήθη νὰ σωθῇ αὐτὸς ὁ ᾿Αντώ-
ψιος, ὃν ἐπωνόμασαν Ἰλεναστυκῶς ἹΚρητικὸν οἱ συμπολῖται διὰ τὴν
Ιπαίσγωντον ἀποτυχίαν τῆς κρητικῆς ἐκπτρατείας.

Ἡ. ἐπονείδιστος συνθήκη, τὴν ὁποίαν ὠμαλόγησι πρὸς τοὺς Κρῆτας ἑ
Αντώνιος, δὲν ἠδύγατο νὰ ἔγη µακρὰν διάρκαν. Ἡ Κρήτη πναγκά-
οῦη νὰ στείλγ κατὰ τὸ 10 π. Χ.ι ἕν ἔτος μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ᾿Δι-
πωνίου, πρέσθεις εἷς τὴν ᾿Ῥώμην, μαλετῶσαν ἄδηι νὰ ἑκπλύνμ τὸ ἀπὸ
τῆς ἥπτης αἶσχος. Αλλ' οἱ πρέσθεις ἐπέπτριψαν εἲς τὴν νῆσον ἄπρα-
αποιι καὶ οἱ Κρῆτις. διετάσσοντο μετ" ὀλίγον χρόνον νὰ παραδώπωαι
τοὺς σερατηγοὺς Λασθένην καὶ Πκνάρπε, τοὺς

ἡγίτας τῆς ἐναντίων τοῦ

Ἐ-ο νὰ.

περον σκληρότητος καὶ ἰπιμονῆς. Καὶ τοὺς μὶν Κρῆτας ἰατενοχώρει,
ἐξιπολιόρκει δὲ τὰς ὑπολειπομένας πόλεις, καὶ ἀνθίστατο πρὸς αὐτὸν τὸν
Ὀκτάθιον, ὄστις καὶ στρατὸν ῥωμαϊκόν µετεκάλεσιν ἐξ ᾿Αχαίας ἔναν-
πίον τοῦ ὁμοφύλου ἀντιπάλου, συνεργαζόμενον κατ αὐτοῦ μετὰ τῶν
ρητῶν.

Ἡ τοικύτη δείνωσις τῶν σχέσεων τοῦ Μετέλλου πρὸς τὸν Πομπήιον
ἆμελλε πάντως νὰ ἐπιφέρῃ φοθερᾶν µεταξὺ αὐτῶν σύγκρουσνε, ὅτε ὁ
Πομπήιος δέγµατι τῆς ῥωμαϊκῆς συγκλήτου ἀνέλαθιν ἀντὶ τοῦ Λου-
αρύλλου τὴν ἀρχηγίαν ἐν τῷ μιθραδατυκῷ πολέμῳ, οὗ εἴδομεν τὴν λαμ-
πρὰν παρ’ αὐτοῦ ἀποπεράτωσῳ. ᾿Απεσβήβη οὕτως ἡ σύγκρονσις τοῦ
Πομπηίου πρὸς τὸν Μέτελλον, ὄστις ἐν τῷ μεταξὺ κατώρθωσε νὰ κατα
ϐΘλῃ τὴν τελευταίαν ἓν τῇ νήσῳ ἄντίστασιν διὰ τῆς ἁλώσεως τῆς Ἱπρα-
πύτνας καὶ τῆς εἲς προιχώρησιν ἐξαναγκάσιως τοῦ Λασθένους, ὅστις
ἀξηκολούθει ἀγωνιζόμενος µέχρι τέλους, Ἡ Κρήτη ὑπέωψεν, ἔξην-
πλημένη ὑπὸ τοῦ μακροῦ ἀγῶνος, καὶ ἴγινεν ὑπόδουλος εἰς τοὺς Ῥω-
µαίους, τυγχάνουσα τοῦ αὐτοῦ τέλους, ὄπερ εἶχον ἤδη λάθει πρὸ αὐτῆς
΄ἅπασαι αἳ ἐν Εὐρώπῃ ἑλληνικαὶ χῶραι, τὸ πλεῖατον µέρος τῶν ἐν ᾿Ααΐα
καὶ ὦ Κυρηναϊκή, ὑποταχθεῖσα ἤδη τῷ Τά π. Χ. Ὁ ἐλληνισμὸς πορί-
Ἆϊδε τὰ σκῆπτρα εἰς τὴν νέαν τοῦ κόσμου δέαποιναν.

ε
Ο ἑλληνισρὺς νικῶν τοὺς νεκητάς.

Ἡ Ἑλλὰς ἔπεσε. Ὑπαρκοσομένη διὰ τῶν ἰδίων αὐτῆς χειρῶν, παρέ-
δωκεν ἐξηντλημένη τὸ σκὔπτρον τῆς ἡγιμονίας εἰς τὴν νεαρὰν ἀδιλ-
φἠν, ἀφ᾽ ἧς εἶχεν ἀποσχιαθῇ πρὸ αἰώνων πολλῶν ἐπὶ τῶν φρυγικῶν
ἐκείνων ὁροπεδίων, ὅπου Πραικοὶ καὶ Ιταλοί εἶχον ἐπίτινα χρόνον συµ-
Βιώσει μετὰ τὸν ἀπὸ τῶν ἄλλων ᾿Αρίων χωριαμόν. Οἱ βαριῖς ὁπλῖται
τῶν ὀγθῶν τοῦ Τιβέρεως ἐγκαθιδρύθησαν ἐν ταῖς χώραις τοῦ Μιλτιάδου
καὶ τοῦ Λεωνίδου, ἐν τῇ πατρίδι τῶν Κυψελιδῶν καὶ ᾿Ορθαγοριδῶν,
ἐν τῇ πόλει τοῦ ᾿Ἐπαμεωώνδον, ἐν τῇ γῇ τῶν Αἰτωλῶν καὶ τῶν 'Α-
Ὑαιῶν, ἐν τοῖς βασιλείοις τοῦ Φιλίππου καὶ τοῦ Πύρρου, καὶ ἵστησαν
τοὺς ἄετοὺς αὐτῶν εἰς τὰς µειδιώσας ἀκτᾶς τῆς Ἰωνίας καὶ τῆς Λίο-
Ἄϊδος, καὶ ἔγειναν καθ᾽ ἅπαπαν τὴν ᾿Λοΐαν οἱ διάδοχοι τῶν ἐπιγόνων
ποῦ μεγάλου νἱοῦ τῆς ᾿Ολυμπιάδος. Ἡ ᾿Ῥώμη ἐνίκησε τὴν Ἑλλάδα,

54

δύναμιν ὃν Διιτήρουν ἀκόμη, οἳ κληρονόμαι τῶν ἡμιθέων τοῦ λόγου καὶ
τῆς τέχνης.

το Ἡ Ῥώμῃ ἐκπλήσσεται κατ ἀρχὰς καὶ σοθεῖται, ὅτε ἔρχεται τὸ
πρῶτον ἀρχομένου τοῦ τρίτον αἰῶνος εἰς ἀμεσωτέρον ἐπαφὴν πρὺς τὸν
Ἑλληνισμὸν κατὰ τὰς ἀχτὰς τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος καὶ ἀνὰ τὰς ἀν-
Δούσας πόλεις τῶν Σικελιωτῶν. ᾿Αλλὰ κατ' ὀλίγον τὸ ῥωμαϊκὸν πνεῦμα
ψαταμορφοῦται καὶ ἀναγεννᾶται ὑπὸ τὴν πνοῆν τοῦ ἑλληνικοῦ πολι-
τιοµοῦ. Οἱ αὐστηροὶ "Ῥωμαῖρι τοῦ παλαιοῦ κόμματος κκταδικάζουσον
ὡς δηλητηριώδη τὴν γέαν ἐκιίνην πνοὴν τὴν ἀναρριπίζουσαν τὸ ἀγροῖ-
κον Λάτιον, Αλλ' ἡ ῥωμαικὴ Νοινωνία συνειθίζει κατ΄ ὀλίγον εἰς τὸ
μαγικὸν δηλητήριον, καὶ ἐπὶ τέλους εδρίσκει αὐτὸ γλυκό, Οἱονεί ἐν τῷ
μεταιχμίῳ δύο κόσμων εὐρισκόμινος ὁ Κάτων χρησμῳδεῖ πρὸς τὸν υἱὸν
πὴν ἐντολὴν νὰ ἰνθυμῆται, ὅτι ὅταν ὁ ἑλληνικὸς λαὰς κατακλύσῃ τοὺς
συμπολίτας του διὰ τῆς λογοτεχνίας του, ἡ Ῥώμη θάπολεσθη, Καὶ
ἅμως αὐτὸς ἐκεῖνος, καίπερ μὺ ἀποδιχόμενος τὴν τελείαν γνῶσιν τῶν
προϊόντων τοῦ Ἕλληνος λόγου, κηρύσσει ἀγαθὴν τὸν ἐπισκόπησιν αὖ-
τῆς καὶ ὀμολογετ, ὅτι δὲν ἦτο ἀπόθλητον πᾶν ὅ τι εἶδεν ἐν “Ἀθήναις,
ἀλλ’ ὅτι εὗρε πολλὰ τἀξιόλογά ἐν τῇ ἑστίᾳ τοῦ ξένου ἰκείνου. πολετι-
σμοῦ. "Αλλ᾽ ἤδη 5 σύγχρονος αὐτοῦ Φλαμινῖνος ἀπεδείκννεν εἰλικρινῆ,
πρὸς τὰς ἀναμνήσεις καὶ τὴν τέχνην τῆς Ἑλλάδος θαυμασμόν, καὶ 5 τι
ὁ Κάτων μόλις που ἠνείχετο κατέστη ἀπόλανσις ἀληθὴς ἐν τῷ οἴκῳ τῶν
Σκιπιώνων. 'Ο Παῦλος Λίμίλιος μετὰ τὴν ἁτταν τοῦ Περσίως περέρ:
χεται τὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος, θαυµάζων τὰ ἔργα τῆς τέχνης καὶ προς-
φίρων τὸ θυμίαμα τῆς λατρείας του πρὸς τὸ μέγα τῆς Ἑλλάδος παρελ-
Λόν, καὶ ἔκ τῶν πλουσίων τῆς Μακεδονίας λαφύρων ἂν εἶνε µόνον τὸ
βῶγον αὐτόν, ἡ ἑλληνικὴ βιθλωθήκη τοῦ ἠττημένου βασιλέως, κειµή-
Άνων πολύτιμον διὰ, τὴν ἀνκτροφὴν τῶν νἱῶν του.

Ἔκτοτι ἡ Ἑλλὰς γίνεται τὸ αχολεῖον τῆς Ῥώμης, καὶ αἱ ᾿Αβῆναι
καβίστανται τὸ προσκύνημα παντὸς εὐγινοῦς Ῥωμαίου. ᾿Ανεξάντλητος
μένει ὁ πλοῦτος καὶ ἡ γοητεία τῆς τέχνης καὶ ἀφ' οὗ παρέσχε τοὺς θο-
σανρούς της εἰς τὴν ἀναιαβησίαν τοῦ Μομμίου καὶ τῆν ἀκόρεστον πλιο-
φαξίαν τοῦ Ῥέρρον. ᾿Αλησμόνητον μένει τὸ μεγαλεῖον τοῦ παρελθόντος,
ἀφ' οὗ καὶ εἲς τοῦ Ῥόλλα τὴν δισπαθῆ φυχὴν ἠδυνήθη νὰ ἐμπνιώσῃ
Ἐλεονϊπεὸς τὸ τεταπεινωµένον ἰνεστώς. Ἐξίλιπε μὲν ἡ πολιτικό δρᾶσις
ἐν Ἑλλάδι καὶ μένει βωθή ἐν "Αθήνας ἡ Πνυξ, ἀλλὰ λειτουργεί ἀκόμη
πόμθέατρον, καὶ εἶνε ἀγοικταί αἱ σχολαὶ τῶν φιλοσόφων, ἐν αἷς ἐδίδαξέ

"Ῥώμῃ ἡ δόναμες καὶ ἡ δρᾶσις, ἐν ᾿Αθόναις καὶ ἐν Ῥόδῳ ὀξύνουσιν οἱ
ἀριστεῖς τῶν ᾿Ῥωμαίων τὰ ὅπλα τοῦ λόγου, ἄτινα ἔμελλον νὰ Ἰάμψω-
συν ἓν τῷ ἀγορᾷ τῆς ᾿Ῥώμης. Ὁ τι δ᾽ ἔπραξαν µέχρι τοὸς ἓν µέτρῳ.
οἱ πρότεροι ῥήτορες ἐπεδίωξε µετὰ συστήµατος καὶ ἀπὸ βαθείας µελέ-
της ὁ μέγιστος τῶν Ῥωμαίων ῥήτωρ, ὁ Κικέρων, ὅστις ἀντιπροσωπεύει
ἐν τῇ λατωνικῇ φίλολογίας τὸν τεληιότατον αὔνδεσμον τοῦ ἑλληνικοῦ καὶ
ποῦ ῥωμαϊκοῦ πνεύματος. Ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Κικέρωνας ὁ ἑλληνιαμὸς
Βριαμθιύει ἐν Ῥώμῃ. Οὐδεμία προκατάληψις, οὐδεμία ἀντίδρασις ἰσχύει
νάποτρέψη αὐτὸν ἀπὸ τῶν ἑλληνικῶν. μελετῶν, καὶ ἔχει τὸ θάρρος νὰ
ὁμολογῦ ἀπ᾿ αὐτῆς τῆς νεότητας ἀπροκαλύπτως καὶ δηµοσίᾳ τὸν µεγά-
Ἆην ὠφέλειανι ἦν ἠρύετο ἐξ αὐτῶν. Ἐν δὲ ἡλοιίᾳ. ἰτῶν εἶκοσι καὶ ὑκτῷ,
ἔρχιται εἰς τὰς ᾿Αθήνας τῷ Τ. πι. Χ., ὅπως συµπληρώση τὰς φιλοσο-
φικὰς καὶ ῥητορικὰς σπουδάς του. ᾿Αλλὰ δὲν ἔρχεται μόνος. Συνοδεύσυσιν
αὐτὸν ὁ ἀδελφός του ἸΚόϊντος, ὁ ἐξάδελφός του Λεύκιος, ὁ φῖλος τῶν ἕλ-
ληνικῶν γραμμάτων Ἠίσων. Ὅμιλος λριπὸν ὀλόκληρος ἐπιφκνῶν Ῥω-
μαίων συγγυνῶν πρὸς ἀλλήλους καὶ φίλων ἔρχεται εἷς τὰς ᾿Αθήνας χά-
β0 μελέτης, κατακηλούµενος ὑπὸ τοῦ κάλλους τῆς ἑλληνίδος τέχνης
καὶ γραμματείας. Ἰέντρον δὶ τῆς φιλομούσου ταύτης ὁμάδος γίνεται
ὁ οἶκος τοῦ Ῥωμαίου Πομπωνίου, ὄστις εἶγε στήει τὸν φωλιάν τον
παρὰ τὸν ᾿]λισαὺν ἀμέσως μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ῥόλλα ἅλωσιν τῶν ᾿Αβη-
νῶν. Ὁ Πομπώνιος, ἐλθὼν εἰς τὴν πόλιν τῷ 8ύ π. Χ. μετὰ τοῦ πλεί-
ᾳτου μέρους τῆς μεγάλης του κινητῆς περιουσίας, ἡδυνήθη ἐπὶ εἰκασαι-
τίαν σχεδόν ὅλην µέχρι τοῦ θῦ π. Χ., ὅτι ἐπέσερεψεν εἰς τὴν Ἰταλίαν,
νὰ αυνδυάσῃ τὰς κερδαλέας του τραπεζιτικὰς ἐπιχειρῆσεις οὐ µόνον πρός,
τὴν ἀγάπην τοῦ παρελβόντος τῶν ᾿Αβηνῶν καὶ τὴν µελέτην, ἀλλὰ καὶ
πρὸς τὰν προστασίαν τῶν συµφερόντων τῶν συγχρόνων ᾿Αθηναίων. Ἡ.
πόλις εὐγνωμονοῦσα δι’ ἠν ἐπέδειξε πάντοτε εὔνόιαν πρὸς τοὺς πολίτας
καὶ φιλανθρωπίαν Ἰθίλησε νὰ ψηφίσῃι αὐτὸν ᾿Αθηναῖον πολίτην. Καὶ
ἀπέκρουσε μὲν τν τιμήν ταύτην ὁ Πομπώνιος, διχθείς µόνον τὴν µύη-
συν αὐτοῦ εἲς τὰ ἑλινσίνια μυστήρια μετὰ καὶ τοῦ Ἐικέρωνος, ἀλλὰ τὸ,
ἐπώνυμον ᾿Αττικὸς, οὗ ἠξιώθη ὁ φιλόμαυσος τραπεζίτης, ἔμεινεν ἐς ἀεὶ
ἀναπόσπαατος ἀπὸ τοῦ ὀνόματός τον ἔνδιιξις τῆς ἀγάπης αὐτοῦ πρὸς
τὰς ᾿Αθήνας,

Ἐν τῷ οἴκῳ λοιπόν τοῦ ᾿Αττικοῦ. διίτριψιν ὁ Κικέρων κατὰ, τὸν
ἐξάμηνον χρόνον τῶν ἐν "Αθήναις σπουδῶν του. Ἐν τοῖς κήποι
"Ἐπικούρου ἔγεινεν ἀκροατὴς τοῦ Ῥαΐδρου, ἐν τῇ ᾿Ακαδημίᾳ ἐκουνώνησε

τοῦ

58

μάζεται ὁ ἑλληνικὴ παιδεία καὶ τὰ πεοϊέντα τῆς ἑλληνικῆς τέχνης κο-
σμοῦσι τὰ μέγαρα τῶν πλουσίων, καὶ ἴπιδαφαλεύονται παντοῖαι φίλο--
Φροσύναι καὶ τιμαὶ εἰς τοὺς ἐξ Ελλάδος φιλοσόφους καὶ διδασκάλους,
ας τὰς "Αθήνας συῤρέουσιν ὡς εἰς ῥωμαυίὸν πανεπιστήµιον καὶ ὡς εἰς
Μουσείου παγκόσμιων στρατηγοὶ καὶ πολιτοόµενοι, ῥήτορις καὶ ποιη-
παὶ, ὅπως ἐπισκεφθῶσι τὴν γὴν τῆς παλαιᾶς εὐκλείας, ὅπως Βαυμάσωσι
πάρχαῖα μνημεῖα, ὅπως µεταγάγωσι τὰ ἄνβη τῆς ῥητορείας καὶ πονή-
πιώς τῶν ἠττηθίντων εἰς τὴν πάτριον γῆν τῶν νικητῶν.

τσ
αζομπήκοςφ καὶ Εάαΐσχρ.

Ἡ αρλακεία καὶ αἱ τιµαὶ ἃς ἐπιδαψίλενον οἱ ᾿Αθηναῖοι εἰς τοὺς
ἐσχωροῦς Ῥωμαίους τοὺς διατρίδοντας ἐν Αθήναις ἤ διιρχοµένους ἴκ.
τῆς πόλεως αὐτῶν δεικνύουσι τὸν ἠθικὴν καὶ ὑλυκὴν ἔκπτωσιν τῆς πό-
Ἄκως ταύτης καὶ πάσης τῆς Ελλάδος. Οἱ μακροὶ πόλεμοι, ἡ ἀτυχῆς
ἀπανάστασις ἡ ἐκραγεῖσα ἓν συνιννοήσει πρὸς τὸν Μιθραδάτην, αἱ κατα-
δρομαὶ τῶν πειρατῶν εἶχον προϊβίσιι εἰς τὴν ἠθικὴν παρακμὴν καὶ τὴν
Έλλειψιν τοῦ φρονήµατος τὴν ἐξάντλησιν τὴν ὑλικην. Ἡ ἄλλοτε ὑπερή-
Φάνης πόλις τῶν ᾿Αβηναίων Ίρχισε νὰ προςφέρῃ τώρα τὸ δικαίωµα
τοῦ πολίτου ἀντὶ μωιρῶν δωριῶν, οἱ ἱερεῖς τῶν ᾿Ελευσινίων ἀνίῳγνν τὸ
ερῦν ἄδυτον εἰς τὸ βέθηλον ὄμμα τῶν ἐπυφανῶν ᾿Ῥωμπίων οὓς ἡβελον
νὰ Περαπεύσωσε, καὶ ὁ ἁθηναϊκὸς λαὸς ἐκυλίντο δουλόφρων πρὸ τῶν
παθῶν τῶν ἰαχυρῶν τῆς ἡμέρας, ὅσοι ἐφοίτων εἰς τὴν πόλιν. Ἡ Ἑλ-
Ἰάςι μὴ ἔχουσα ἴδιον πολιτικὸν βίον, ατερουμένη ἐδίας θεχήσεως, πὐχα-
βιστεῖτο ἐπαιτοῦσα καὶ ἀποδιχομένη τὰ ψιχίκ τῆς ῥωμαίκῆς τραπέζης,
ἄτινα ἐρρίπτοντο πολὺ μᾶλλον εἰς τὰς σκιὰς τῶν θαυμαζομένων προγέ-
γων ἤ εἰς τοὺς ἐξευτιλιζομένους συγχρόνους.

Ακ) ἡ Ἑλλὰς δὲν περιωρίσθη Δυατυχῶς μέχρις ἐκείνης τῆς ἐξαν-
αλήσιως καὶ µέχεις ἐκείνου τοῦ ἰξευτελιαμοῦ. Τὸ δὲ θλιδερὺν εἶνε, ὅτι
ῥόνους τὴν Ῥώμην ἄρχιπαν νὰ απαράττωσι δειναῖ μεταξὸ
μεγάλων αὐτῆς τέκνων ἐμφύλιοι πόλεμοι, ἡ Ἑλλὰς, ἥτις οὐδὲν εἶχε
συµφέρων νάναμιχθῇ, εἰς αὐτοὺς, µετέαχεν αὐτῶν, τασσοµένη ὑπὲρ τοῦ
ἀπέρωω τῶν ἀντιπάλων καὶ ἰπισύρωυσα καθ’ ἑαυτῆς τὰ δεινᾶ ξένων ἀγώ-
νων. Επι δὲ μεγαλετίρα ὑπῆρξε δά τοὺς Ἕλληνας ἀτυχίαι ὅτι κατὰ

50
περίεργον τῆς τύχης ερωνείκν εὀρέσκωντο τασσόµενει πάντοτε εἰς τὸν
φατρίαν ἰκιένην, ὅτις ἐπίπρωτο νὰ, ὑποκόψῃ, εἲ καὶ δὲν Ώλιπον καὶ
μιταξὺ αὐτῶν τῶν "Ελλήνων ἀντίμαχα στρατόπεδα.

Ἠτνία αηρακ τῶν μι-
γάλων περὲ τοῦ πτλν-
πεύµατος καὶ τῆς ἁργῆς
ἐμηρλίων ἀγώνων τῶν
"Ῥωμαίων, οἵτινες ἴμελ-
Ἆπν νάπολήξωσι τῷ 90
5. Χ. εἲς τὸν δισποτι-
σμὲν τοῦ Αὐγούστου,
ἄρχιται διὰ τοῦ πολί-
μου μεταξυ τοῦ Πομ-
πηίου καὶ τοῦ ουλίν,
Κπίσκρος. Ὁ Πομ-
πήνος, κιρδήσας ὑπὲρ
ἔκυτοῦ τὴν πεφοθημέ-
ην αώγκλητον, ἀπῄτη-
σεν ἀρχομένον τοῦ 18
π. Χ. παρὰ τοῦ Καί-
παρος, εὑρισκομένου ἓν
πὴ ἔντεῦθεν τῶν “Άλ-
πιων Γαλλέᾳ τὴν κατά-
Ἠισιν τῆς ἀρχῆς, την
παρᾶλωευν τῆς διὰ µα-
κρῶν ἀγώνων τοῦ Καὶ-
σαρος ὑπαταχβιίσης
Γαλλίας εἲς ἄνδρας ὄρι-
αθέντας, τὸν διάλωτιν
τῆς μετ αὐτοῦ στρα-
πας. Ἡ ῥῆξι μεταξὺ
πῶν δύο ἰσγυρῶν συναρ-
Ὕθντων ἦτο πλέι πλλρτη, καὶ ὁ χρόνου ἐπαπειλούμενος
πθλιμης δὲν ἠλύνατο νάποσοθηθή. Ὁ κύθος ἀνερρίφθν. Ὁ Καῖσας διέόη,
ὂν ποταμὲν Ῥομθίκωνα τὸν γωείζαντα τὴν ἐντεῦθεν τῶν “Άλπεων Γαλ--
Ἅῑαν ἀπὸ τῆς Ἴγαλέας, καὶ εἰκάλασεν εἲς τὴν ἱταλικὴν γην.

φας

λάδι τῆςπειρατείας καὶ ἔπειτα ἐν τῷ μιθραδατικῷ πολέμῳ εἶχε προναρ-
τήσιι µεγάλας χώρας εἷς τὸ ῥωμαιὼν κράτος, εἶχι δικτάξεν ἱπαργίας
Όλας, εἶχεν ἐγκαταστήσει καὶ καθαιρέσει Ἠχεμόνας, Εἶχε λοιπόν οπείρει
ὁ Πομπήιος ἐν τῇ 'Ανατολῇ κατὰ τὰ πολυκύµαντα ἐκεῖνα ἔτη ἔναλλὰξ
πὸν τρόµον τοῦ ῥωμαϊκοῦ ὀνόματος Ἡ εὐεργεσίας πρηκαλούσας εὐγνωμο-

| ἵ

09

ῥωμαϊκὰ, τὰ δὲ Ἰαυπὰ εἶχον παράσχει αἱ ναυτικαὶ δυνάμεις τῆς ᾿Απίας
καὶ τῆς Ἑλλάδος, ἰκ δὲ τῶν ἑλληνικῶν πόλεων ἰδίως ἡ Ῥόδος, ἡ Κάρ-
κυρα καὶ αἱ ᾿Αβῆναι.

Τῶν δυνάμεων τούτων πολὺ, μικροτέρα ἦτο ἡ ἄλλως ἐμπειροπόλεμας
πτβατιὰ, ἂν μετὰ πολλης δυσχερείας καὶ μετὰ πολλῶν κινδύνων δια τν
ἀπεπάρκειαν τῶν φορτηγίδων των κατώρθωσαν νὰ διαθιθάσωσων εἰς τῶν
"Ἠπειρον ὁ Καίσαρ καὶ ὁ συμπολιμιστῆς αὐτοῦ Μάρκος ᾿Αντώνιος. Τὰ.
πρῶτα ἀποτιλέσματα τῆς εἰς τὴν Ἠπειρον ἀποθάσεως τοῦ Καίσαρος
ὑπῆρξαν εὐνοικὰ δι’ αὐτόν. Δἱ πόλεις Ὡρικὸς καὶ ᾿Απολλωνία ἔδωκαν
πὸ παράδειγµα τῆς εἰς αὐτὸν µεταστάσιως τῶν ᾿Ἠπειρωτῶν, ᾿Ἀλλ᾽ ὅτε
πὸ πλεῖστον τῆς στρατιᾶς τῶν Πομπηιανῶν κατώρθωσε νὰ συγκεν-
πρωθῇ περὶ τὸ Δυρράχιο, γενομένης μάχης Ἠπτήθη ὁ Καΐσαρ, πλη-
αιάζοντος τοῦ θέρους τοῦ 18.π. Χ. Ἡ ἧττα αὗτη ἠνάγμασι τὸν Καὶ-
παρα νὰ σπτύση εἰς τῆν Θεσσαλίαν, ὅπου ήδη ἀπεσταλμένοι αὐτοῦ μετ΄
ἀποσπασμάτων τῆς ατρατιᾶς ὀπεκίναυν τοὺς Βεσσαλοὺς εἰς ἀποστασίαν
Ἀπὸ τοῦ Πομπτίου καὶ παριακεύαζον τῆν παρακώλωσιν τῆς συνενώσιως
τοῦ Πομππίαυ μετὰ νέων δυνάμιων, ἃς ἔφερεν εἲς αὐτὸν ἐκ Συρίας ὁ
Μέτλλος Ῥκιπίων.

Ματαίως διωκέµινος ὑπὸ τοῦ Πομππίου ἴφθασιν ὁ Καῖσαρ εἰς τὰ
σύνορα τῆς Θεσσαλίας καὶ ἑνωθεῖς μετὰ τοῦ προαποσταλέντος Δομιτίου
ἠκυρίεωσεν ἐξ ἐφόδου τοὺς Γόμφους, καὶ εἰςήλασεν εἰς τὴν Θεασαλίαν,
ἡς αἱ πόλεις παρεδόθησαν εἰς αὐτὸν ἐκουσίως πλην τῆς Λαρίσης, ἐν ᾗ
ἐπετεύχθη ἡ συνένωσις τοῦ Πομππίου μετὰ τοῦ Μετέλλου, Μετ ὀλίγον,
τὸν Ἰούνιον τοῦ 48π, Χ., αἱ δύο ἀντίπαλοι δυνάμεις συνηνοῦντο κατὰ,
τὰ νότια τῆς Θεασαλίας ἐν τῇ πιδιάδι τῆς Φαρπάλου. 'Ὁ Πομπήιος
εἶγε περὶ ἑαυτὸν τιασαράκονται καὶ ἑπτὰ ὅλας χιλιάδας πιζῶν καὶ ἑπτα-
καγιλίους ἐππεῖς, ἐν ὦ τοῦ Καίσαρος ἡ στρατιὰ. μόλις ἀνήρχετο. εἲς
εἰκραιδύο γιλιάδας ἀνδρῶν. Τῶν Πομπηιανῶν δεκκπεντακισχίλιρε μὲν
ἐφονιύθησαν ἡ ἐτραυματίσθησαν, περὶ τοὺς εἰκοσακιφχιλίους δὲ παρεδό--
Δησαν, οἱ δὲ λοιποί διεσκορπίσθησαν εἰς τὰ θιασαλικὰ ὅρη. Οἱ ἡγέται τῶν
Πομπηιανῶν πλην ἱνὸς, φονιυθέντος (ν τῇ φυγῇν διισπἀρησαν, ὥστε
οὐδὲ σκέψις ἠδύνατο νὰ γείνῃ πλέον περὶ ἐξπκολουβήσιως τοῦ πολέμων.
Αὐτὸς δὲ ὁ Πομπήιος, βλέπων τὴν ἧτταν τῆς ατρατιᾶς καὶ µένον πιρὶ
τῆς ἰδίας σωτηρίας φροντίζων, ἔσπευσι νὰ φύγγ διὰ τῆς κοιλάδος τῶν
Τεμπῶν, καὶ ἔφθασιν εἰς τὰς ἐκδολὰς τοῦ [Πηνειοῦ, ὅπου ἐπιβιβθάσθη
ἐπὶ φορτεγίδος ἐμαῖ ὀρμούσηε, ἵνα πλεύση εἰς τὸν ἑλληνικὴν ᾿Αναταλήν,

δ4

φὐχήθη νὰ ἔμινον ἡ Κόρωθος μᾶλλον καταπεποντισµένη ὡς ἡ ἀχαθνὸ,
έγρκ καὶ ἐρημοτέρα τῆς λιθυκῆς ψάμμον.

τε
Ὁ Κάατσχρ καὶ τὸ βααίλειον τῆς Αιγύπτου.

Ὁ Καϊταρ καὶ μιτὰ τὴν ἓν Φαρσάλῳ υίκην καὶ μετὰ τὴν εἰς αὖ--
πὸν προςχώρπαιν τῆς
Ἑλλάδοςκαϊτῆς Άνα-
πολῆς δὲν ἰθεώρει τὸ ἔρ--
γον αὐτοῦ συντελιφθέν.
Ὁ Πομπήιος καὶ µα-
κρὰν εὑρισκόμενος φυ-
γάς δὲν ἦτο ἀκίνδυνος.
᾿Απιφάσιαε λοιπὸν ὁ
νικητής Υὰ καταδιώξῃ.
τὸν ἠττηθίντα εἷς τῶν
Αἴγνπτον, ὅπου εἶχε
καταφύγει, διαπλεύσας,
φυγὰς τὸ Αἰγαῖον χωρίς
νὰ εὕρῃ φίλους καὶ προ-
ατασίαν..

ΛΛλλ) ὅτε ὁ Καῖσαρ
ἔφθασεν εἰς τὸν λιμένα,
τῆς ᾿Αλιξανδρείας, ὁ
μέγας αὐτοῦ ἀντίπαλος
το ἤδη νεκρὰς, φονευ-
θες τὸν 38. Σεπτεμ--
Βρίου τοῦ 48 π. Χ. ἐν
Πηλουσίῳ κατὰ τὸ
. «τάγμα τῶν κηδε-

ΑΓΑΛΜΑ. ΤΗΣ ΚΑΙΟΠΑΤΡΑΣ. µόνων τοῦ ἀνηλίκου
Βασιλίως τῆς Αἰγύπτου Πτολεμαίων τοῦ 18.

Πτολιμαῖος ΤΛ΄ ὁ Αὐλητής, θνήσκων τῷ δ1 π. Χ., ἀφῆκε τὸν Δρό--

ον εἰς τὴν δεκαεξαίτιν θυγατέρα Κλιοπάτραν καὶ τὸν δικαέτη υἱὸν

65

Πτιλειαῖον τὸν «λιάνυσον. Ὁ ἀδελφὸς καὶ ἡ ἀδελφὴ ἔμελλον κατὰ τὰς
ἆκ-εξις τοῦ πατρὸς νὰ πυμθασιλεύωσιν ὡς σύζυχοι. ᾽Αλλὰ διάφοροι
σε. τὶ Ασυλαὶ Ποθεινοῦ τοῦ κορυφαίου τῶν συμβούλων τοῦ ἀνηλίκο,
Απαλεως. Οὗτας ἔπεισε τὸν Πτολεμαῖον νὰ Διώξη ἐκ τοῦ βαπιλείν, τὴ
Ἐλαωτεταν. ἥτις ἠναγκάθη νὰ παταφύγη εἰς Συρία. ᾽Αλλὰ παρι-
Ξαιαζον Ἆκως τήν κάβοδον αὐτῆς, ὁ δὲ Πομπήιος καὶ ἁμέπως ὠετα
τῶν Ίπναταν αὐτοῦ ὃ Καϊσαρ ἔφθασεν εἰς τήν Αἴγιπτον ἀκριβῶς καβ΄
ἃς ἅμααας ἆ Πτολεμαῖος αετὰ τοῦ Παθειναῦ, ἄγαντες ἅπαπαν -ὖν αἷ-
γναπαπην πτεατιαν. ἦσαν ἱστραταπελευμέναι παρὰ τὸ Πηλαύσιον, ὅπως
ς ἐπιδρομῆς τῆς Κλεοπάτρας τάνατολικα σύναρα
τὸ Ἰααχειοι. ϐ) Καΐσαα. εὗρων νεκρᾶν την ἁντέπαλον, ἠδήνατο ἡδη
νάπανβπ, ὅπως ἱπαδοθῇ εἰς τὸ μέγα ἀναμαρφωτικαν ἔρτων, ὅπερ ἔπα-
ς. ανταν µετα τὰς νίκας. ᾿Αλλ’ ἀντὶ τηώτηυ πρπετέωησε νά
δια ταιδωση τοῶσαν τα τῆς Αἰγήπεταω. «ὐριαπαμένης εἰς ταύτην ἆνω-
μαλκυ. Εαι αἱ μὲν λυνάµεις ἃς ἔφεσε μεβ᾽ ἑαυτιῦ λεν ἧπαν πεγάλα..
ἐπτοξα ϱ) ποναλω, εἶχε τοισχελίαως λιακσαΐαυς πεζαυς κα: Ίκτχκαπιαυς ἵπ-
πεῖς ἅλία πας᾽ Ίλην τήν Ξιεπάρκεια» ταύτην τῆς τταατιωτιεῆς πασα-

ακοᾶς -αῦ Εαισπαας τα ύπα τῆς Άνχηνλιας Ἀιετταπιέναν αἰγιττιακα»
θααἴνααν. πὐδειιίαν Ἰδύναττα ἔπει -αῦ τασάντης ναντιτάξη Έντιστασο». καὶ
δια ττῖτι «ύγεεεε; ἡποξον ἐς ταν Εαισα-α να Ίπαισεωση κ) ὡς Ἱτα-
τος τῆς σιααεγου Ῥνωμης. εἰς τονλναλλα--ην τις ἀεγτναπήντας ἀλκλ--
Φος. με τα }ὰ. εἰς. ὥτπστιαιν (ῴεαις τὰ Ααληττῦ τππε τηε Ἔω--

µακαλα τπτ "λπομαισν Νίκα, ὑκατπιιμωσιων ΊΞ/πιων Ἴααιῶν

Ἡξ στειμᾶκκας: τού. ἔαϊσαεας. τΈιγττιος τπν α-"ανπκτππο τή τλήβηλια.
ρεῖς μενα. «αι. ὑτας τοῦ [Τωθειναᾶ. ἄστιε ἀιεταξε Ασνσιως την 3
Ἄθνπω πκοῖτ Ἀπμενοντα Ἔαπιλικαν τ-σατην να τπεµαπ Ὡς τν
Ἑάνλαιαν. [Ἡ Παΐσπαε ιιείσχετα λοιπον ὃν εα εΓἸακκή. «νι
επώειων ἄαι τῆς µν Ἐλεαπατπε πι Ἰναθι

της Στευαπταστως: πώς.

σεις τπευ. Ἀννολαρα τοΏς:τον /ωσπττυ -ἧς βασπα"-πω. Ἰμσιειήνν-ας μπα τῶν
βεκτττοων. οισῆςι τον. ἠὰ: Ἱξολεικαζον «εν πιλλαδει τ Ταΐσας επι ἵκεα--

ρα. τῆς πελκωςς ααζαλιωυν τι µσης

ν΄ εεσὼ ών

ο». Χὼ -ᾱ-:επριπαπτττα. ἁαιττες -α“τοπιενηι τών "πσι.των «ειπες.

τεονιεηση, -ὂτ τπωεπάς, νν

οκ. Ἡ

ἔμειναν ἄνευ ἀρχηγίας, ἡν ἀνέλαθεν Ἡ νεωτέρα τῆς Κλεοπάτρας ἁδελφὴ
“Αρσινόη, ἐξασκοῦσα ταύτην διὰ τοῦ δραστηρίου εὐνούχου Γανυμήδους.

Ὁ ἀγὼν μεταξὺ τοῦ ἐγκεκλεισμένου Καΐσκρος καὶ τῶν τὸν πόλιν
κατεχόντων "Αλεξανδρινῶν ὑπῆρξε μαλρὸς, διαρκέσας ἐπὶ πέντε ὅλους
μᾶνας, ἸΚαθημεριναὶ οχεδὸν ἐπήρχοντο συγκρούσεις ἐν ταῖς ὁδοῖς τῆς
Αλεξανδρείας, τοῦ μὲν Καίσαρος ἀγωνιζομένου νὰ εὔρῃ διέξρδον πρὸς
τὴν Μαριῶτιν Ἰέμνην, ὅπου ἠδύνατο νὰ εὕρῃ ὕδωρ καὶ γόρτον διὰ τοὺς
ἰππεῖς, τῶν δὲ πολιορκητῶν προςπαβούντων νὰ εἰεθιθάσωσι θαλάσσιον
ὕδωρ ἀντὶ ποτίµου εἰς τοὺς ἀγωγοὺς, ἐξ ὧν ὑδρεύοντο οἱ Καισαριανοί.
Αλλά τοῦ μὲν ὕδατος δὲν ἑστερήθη ὁ Καΐσαρ, κατορθώσας νὰ ὁρύξη,
φρίατα, τροφάς ὃ' (λάμβανε διὰ θαλάσσης, ἐπιτυχὼν εὐθὺς ἐν ἀρχῇ τοῦ
ἀγῶνος διὰ τῆς πυρπολήσιως τοῦ ἐν τῷ λιμένι αἰγυπτιακοῦ ατόλου νὰ
Υεΐνῃ κύριος τῆς θαλάσσης.

Εἰς νέον δὲ στάδιον εἰςλλβιν ὁ ἁγὼν, ὅτε ὁ Γανυμήδης κατώρθωτε
νάπαρτίσῃ ἐκ τῶν κατὰ. τὰ στόµατα τοῦ Νείλου εὑρισιομένων αίγυ-
ππιακῶν πλοίων νέον ατόλον, ὃν οὗ οἳ Αἰγύπτιοι ἀπεπειράθησαν νὰ κα--
Ἀύσωσι τῆν διὰ θαλάσσης συγκοινωνίαν τοῦ Καΐσαρος πρὼς τὴν νηοῖδα
Φάρον. Ἡ κατοχὴ δὲ ταύτης τῆς νήσον καὶ ὁ τειχισμᾶς τοῦ εἰς αὐτὴν
ἄγοντος χώματος ὑπὸ τῶν Καισαριαιῶν ἔγειναν αἰτία λωασώδους πά-
Ἆπς, καθ΄ ἦν µιγάλαι ὑπῆρξαν αἱ ἀπώλειαι τῶν Ῥωμαίων. ᾿Αλλ' οὐχ
ἧττον ὁ Καϊσκρ ἠδυνήθη καὶ πάλιν νὰ καταλάθῃ τὴν νῆσον.

Βὶς ποιαύτην ἀμφίρροπον θΐσιν εὑρίσκοντα τὰ πράγματα, ὅτε ὁ Καῖ-
σαρ ἐπείσθη νὰ ἐλεβερώσῃ τὸν Πτολεμαῖων, βεθαιοῦντα, ὅτι ἔμιλλε
νὰ κινήσῃ πάντα λίθον ὅπως κατευνασθῃ Ἡ ἐπανάστασις, τοῦῇ'ὅπερ
ὑπέσχοντο καὶ αὐτοὶ οἱ ᾿Αλεξανδρινοί. Αλλ’ ὁ Πτολεμαῖος, μόλες ἔλευ-
θερωθεῖς, ἀντὶ νὰ ταρήσρ τὴν δοβεῖσαν ὑπόσχεσιν, ἀνέλαδε τὴν ἀρχη-
γίαν πῆς ἁπαστααίας, Ἐν τούτοις δ᾽ ἴφθανε τὸν Μάρτιον τοῦ ἡΊ π.Χ
ες τὸν Καίσαρα, λαβόντα καὶ ἐν τῷ µεταξὸ ἐπικονρίαν, νία μεγάλη
ατρατιὰ ἐκ Συρίας, ἧς ἡγεῖτο ὁ Μιθραδάτης, γινναῖος Περγαμηνός ἐκ.
βασιλικοῦ Ἠίνους, Ὁ ἐπικονρικός στρατὸς τοῦ Μιθραδάτου, ἐλθὼν διὰ
ξηρᾶς, κατέλαβε τὸ Πηλούσιον, καὶ προεχώρει πρὸς τὴν ᾿Αλιξάνδρειαν,
ὑπερνικήσας τὰς καθ’ ὁδὸν ὑπὸ τοῦ βασιλέως τῆς Αἰγύπτου παριµθλη-
Λμίσας δυοχερείας. ᾿Αλλὰ παρὰ τὸ Δέλτα, ὅπου εἶχε πορινθᾷ αὐτὸς ὁ
Πτολεμαῖος πρὸς παρεµπόδισι τῆς πρυχωρήσιως τοῦ Μιθραδάτου, ἡ
αἰγυπτιανὴ στρατιὰ εὗρεν ἀντιμέτωπον αὐτὸν τὸν Καίσαρα, απεύσαντα.
ἐπ ἴσης ἅμα, τῇ ἀγγελίᾳ τῆς ἀφίξιως τοῦ Μιβραδάτου καὶ ἔνωθέντα

αλ. πα

υίας, τὸν δὲ Κάσσιον τῆς Συρίας, ἐπαρχιῶν, ἃς ἤδη ὁ Καϊπαρ βραχν
χρόνον πρὸ τοῦ θανάτου του εἶχεν ἐπιδικάσει εἰς αὐτοὺς, ἔπιιτα δὲ καὶ
ἡ ῥωμαϊκὴ σύγκλητος ώρισεν ὑπὲρ αὐτῶν. ᾿Εντεῦθεν ἐπῆλθεν ἡ ῥηδις.
Ὁ Βροῦτος καὶ ὁ Κάσσιος, ὑπείκοντες εἰς τὴν ἐν ᾿Ῥώμῃ κραταῦσαν
ἴδαψυν καὶ εἷς τὰς δολοπλοχίας τοῦ ᾿Αντωνίου, ὑπεχώρησαν ἐν τῆς Ίτα-
λίας καὶ µετίδησαν εἷς την ᾿Ανατολῆν, βυσσοδομαῦντες τὸν ἀπόκτησω,
τῶν ἐπαρχιῶν, εἰς ἃς ἔπω-
φθαλμίων.

ὮὉ Βραῦτος μετέβη εἰς
τὰς ᾿Λβήνας, Οἱ νεαροί
Ῥωμαῖοι οἱ τότε οπον-
δάζοντες ἐν ᾿Αβήναις ἐτά-
Ίθησαν περὶ αὐτόν. Ἐν
αὐτοῖς ἦσαν ὁ υἱὸς τοῦ
Κικέρωνος, ὄστις εἶχεν ἕλ-
Δεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ
παριλθὀν ἔτος, καὶ ὁ εὖ-
φνῆς υἱὸς ἀπελευθέρον,
ὅστις ἔμελλε νἀποθ εἲς
πῶν πρώτων ποιητῶν τῆς
"Ῥώμης καὶ ὁ πεφιληµί-.
γος ποῦ Λὐγούστου, ὁ Ὢ-
Ράτιος. Αλ’ ἑμτὸς τῶν
νεαρῶν τούτων βλαστῶν
τῆς Ῥώμης, παρ΄ οἷς εὔ-
χολον ἦτο νὰ κινήσῃ ὁ φι--
Ἰοσοφῶν Ἡροῦτος τὸν ὑπὲρ
τῆς ῥωμαικῆς δηµοκρα-
αἰας ἰἐνθουσιασμὸν, πρι

ΚΑΡΚΟΣ Αντωνιος. θυμοι καὶ πάλιν ἰτάχθη.
σαν ὑπὲρ αὐτοῦ οἱ ἐς ἀεὶ γεωτερίζοντες ᾿Αθηναῖοι, καὶ ἡ ἄλλη δ᾽ Ἑλλὰς
σχεδὲν σύμπασα µέχρι τῆς Βεσσαλίας. ᾿Αλλ’ ἕδρα τοῦ Ἡρούτου ἔγιναν
αὗταὶ αἱ ᾿Αθῆναι, ὅπου ἱδρύοντο μὲν ἀνδριάντες αὐτοῦ καὶ τοῦ Κμπσίου.
παρὰ τοὺς τοῦ ᾿Αρμοδίου καὶ τοῦ ᾿Λριστογείτονος, ἐφιλοσόφει δὲ ὁ οὕτω
πιμώμενος μετὰ τοῦ ἀκαδημαικοῦ Θεομνήστου καὶ τοῦ περιπατητικος
Κρατίππου, παρκσκιυάζων ἅμα, τῆν κατάληψφον τῆς Μακεδονίας.

- ση

ες

ποὺς τὴν κατοχὴν τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ῥηρίας, ἀναγνωρίζουσα τὸ
πεπελεσμένον γεγονός,

Ἐν τούτοις δὲ ὁ Βροῦτος καὶ ὁ Κάσσιος ἑβριάμθιυυν κατὰ τὴν
ἸΑνατολήν, Ὁ. ἀντίπαλος τοῦ ἨἩρούτου Γάΐος ᾽Αντώνιος, ἓν εἴδομεν
παραδοθίντα ἐν ᾿Απολλωνίᾳ, εἶχεν ἤδη φονευθῇ μετὰ µαταίας ἀποπείρας
πρὺς ἐξανάστασιν τῆς στρατιᾶς ἱναντίον τοῦ νικητοῦ. 'Ὁ δὲ πολέμιος
ποῦ Καασίου Δολαβέλλας, ἐγκλειαθεῖς εἰς τῆν Λαοδίκειαν, μετὰ τὴν ἐξ
ἀαιτίας παράδοσιν τῆς πόλεως εἰς τὸν Ἱκάααιων, εἶχε διωτάξει ἕνα τῶν
περὶ αὐτὸν στρατιωτῶν νάποχόψῃ τὸν κεφαλήν τον.

Μετὰ τὰς τοιαύτας ἐπιτυχίας ὁ Βροῦτος καὶ ὁ Κάσσιος ἦσαν κύριοι
τῆς ᾿Ανατολῆς ἀπάπης ἀπὸ τοῦ ᾿Αδρία µέχρι τοῦ Εὐφράτου. Ὁ στρα-
τὸς ἀμφοτέρων, καίπερ ἠλαττωμένως διά τῆς ἀποσπάπιως διαφόρων
αὐτοῦ τμημάτων, περιελάμθανιν εἴκοσι καὶ ἕνα λεγιῶνας καὶ εἴκοσακις--
χιλίους ἰππεῖς. Ἡ δὲ συνένωαις τῶν δύο στρατιῶν καὶ ἡ συνεννόγσις τῶν
ἀρχηγῶν αὐτῶν καθίστατο εἴπερ ποτὶ ἀναγκαία ἐπωκειμένου τοῦ πρὸς
τὴν τριανδρίαν πολέμου. Πράγματι δὲ ὁ Βροῦτος καὶ ὁ Κάσαιος, οἵτοες
ήδη κατὰ τὸ φθινόπωρο» τοῦ 43 π. Χ. εἶχον συνέλθει ἰν Ῥμύρυῃ,
μητὰ, τὸν ὑπὸ τοῦ Βρούτου καβυπόταξιν τῆς Λυκίας καὶ τὴν ὑπὸ τοῦ
Ἱασσίου ἐκπολιόρκησιν καὶ δῄωσιν τῆς ἀνθιαταμένης Ῥόδου, αυνηντή-
Δησαν, ἀρχομίνου τοῦ 43 π. Χ., ἐν Ῥάρδεσι, καὶ ἀπιφάσισαν τὴν
δώβασιν εἰς τὴν Εὐρώπην, ὅπου ἔμελλε νὰ κριθῇ διὰ τῶν ὅπλων ὁ πρὸς
τὴν τριανδρίαν ἁγών.

τε δὶ οἱ δύο σύμμαχοι, διαπεράσαντες τὸν Ἑλλήσποντον καὶ διὰ
τῆς θρορεικῆς παραλίας προχωρήσαντες, ἔφθασαν πλησίον τῶν ἄιλίππων,
εὗρον τὴν µόνην ἐκ τῆς ᾿Λαΐας εἰς τὴν Μακελονίαν ἄγουσαν λεωφόρον
κατειλημµένην ὑπὸ ἐχθρικῆς ατρατιᾶς. Ἡ διαξαγωγὴ τοῦ ἑναντίον τοῦ
Βρούτου καὶ Κασσίου ψηφισθέντος πολέμου εἶχεν ἀνατεθῆ εἰς τὸν Μάρ-
κον ᾽Αντώνιον καὶ τὸν ᾿Ὀκταθιανόν, Οὗτοι δὲ καβνστερήσαντες εἶχον
προαποστεῖλει εἰς τὴν Μακιδονίαν ὀκτὼ λεγεῶνας, καὶ αὕτη ἦτο ἡ
στρατιὰ Ἡ παρσκωλύουσα τῆν πορείαν τῶν δύο ἐπαναστατῶν. ᾿Αλλ’
ὅμως ὁ Βροῦτος καὶ ὁ Κάσσιος, βοηβούμενοι ὑπὸ τοῦ θρφκὸς ἡγεμόνος
"Ῥασκουπόριδος, κατώρθωσαν νὰ ἐξέλθωσιν ἐκ τῆς παρουσιασθεἰσης ὄυσ-
χερείατι διὰ βορειοτέρας ὀρεινῆς ὁδοῦ μετὰ µακβὰν καὶ κοπιώδη ποριίαν
φθάσαντες εἰς τοὺς Φιλίππους.

Μετ ὀλέγας ἡμέρας ἴφθανεν εἷς τὴν Μακεδονίαν ὁ "Αντώνιος, καὶ
ὀλίγον κατόπιν ὁ Αὔγουατος. Μέγα δὲ ἦτρ τὸ πλῆθος τῶν ἱκατέρωθεν

πἃ

πᾶλος µοιφαῖον, Ἡ δημοκρατία ἔδνε, καὶ ἐθριάμθιωον οἱ ἰν τῇ ῥωμαϊκῦ,
πολιτεία ἀντιπρόσωποι τῆς μοναρχικῆς ἰδέας

Ἐκ παλαιμάχων ὁπλιτῶν τοῦ νικηφόρου στρατοῦ ἵδρυσεν ἔπειτα ὁ
Ὀκπαθιανὺς ἰν Φιλίπποις ἀποικίαν φέρουσαν τὸ ὄνομα τῆς Ἰουλίας
ενεᾶς εἰς ἦν ἀνῆνε καὶ προφιπωνυµουμένην ἐκ τῆς νίκης ἥτις πλησίον
τῆς πόλεως εἶχε δοξάσει τὰ ὅπλα αὐτοῦ καὶ τοῦ ᾽Αντωνίου. 'Υπὸ τῶν
γέων δὲ τούτων οἰκιστῶν τῶν Φιλίππων ἠγείριτο µετά τινα χρόνον εἰς
ἀπόστασιν μόλις που ἡμισιίας ὥρας ἀπὸ τῆς πόλεως ἁπάριττας τὴν τέ-
Ύνην Βριαµθικὴ ἀφίς πρὸς ἀνάμνησι, τῶν νικῶν αἴτινες εἶχον ὑψώσει
τοὺς πολειµίους τῆς ῥωμαίκῆς δημοκρατίας.

σ΄
"0Ο Αντώνιος καὶ οἳ Ἕλληνες.

Μετὰ τῆν ἐν Φιλίπποις διελῆν νίκην, γενομένης μεταδὺ τῶν νικητῶν
υέας τῶν ῥωμαϊκῶν ἐπαρχιῶν διανομῆς, ἐξ ἧς ἀπικλείσθη ὁ Λέπιδος,
ὄστις ἐβιωρήθη εὐρισκόμανος εἷς ὑπόπτους συνεννοήσεις πρὸς Σέξτον τὸν
υἱὸν τοῦ Πομπηίου, ὁ μὲν ᾿Ὀκταβιανὸς ἐπέατριψιν εἰς τῶν Ἱταλίαν, ὁ

ὲ Αντώνιος ἔμενεν ἐν τῇ ᾿Ανατολῃ. Καὶ ἐκεῖνος μὲν ἔσπευδιν ὅπου
ἐπιτακτικὴ ἐκάλει αὐτὸν ἡ, ὑποχβέωσις τῆς ἐκτελίσιως τῶν δοβεισῶν εἷς
τοὺς παλαιμάχους στρατιώτας ὑποσχέσεων περὶ δωριᾶς γῆς καὶ μιγὰ-
λων. μισθῶν, ὁ δὲ ᾿Αντώνιος ἀνελάμβανε τὸ ἔργον τῆς καβυποτάδιως
τῶν ἀκόμη ἀνθισταμένων ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ χωρῶν, ὅσαι εἶχον ταχβη
μετὰ τοῦ Βρούτου καὶ Κααπίου, ἔμελλε δὲ νὰ μεριμνήσῃ καὶ περὶ ἁργν-
ῥολογίας χάριν τῶν ατρατιωτῶν τῆς τριανδρίας.

Ὁ. "Αντώνιος ἐπεσκέφθη πρώτας τὰς Αθήνας, ἐν αἷς εἶχε διατρίψει
καὶ τῷ 98 π. Κ. ὡς σπουδαστής. ᾿Ἐπέδειξε δὲ πρὸς τοὺς ᾿Αθηναίους
ἀγάπην καὶ φιλοφροσύντν θαυμαστοῦ. Αἱ ἀκροάαεις τῶν σαφῶν, αἱ θέαι
τῶν ἀγώνων, ἡ µύηαις εἰς τὰ μιστῆρια ἀπετέλουν τὴν καθηµερινῶν
που ἀσχολίαν καὶ ἀπόλαυσιν. Οἱ 'Ἀθηναῖοι πὐχαριατοῦντο βλέποντες
τὸν θαυμασμὸν αὐτοῦ πρὸς τὰς ἐπιδείξεις τῶν σοφῶν των καὶ τὰς ἑ9ρ-
τὰς τοῦ ἀθηναικοῦ Ἰαοῦ, καὶ ἠγάπων αὐτὸν διά τὴν περὶ τὰς δίκας
ἐπμύκναν. Ὁ δ᾽ Αντώνιος ἔχαιρι καὶ ἑτέρπιτο ἀκούων ἑαυτὸν λεγόμε-
νον φιλέλληνα, καὶ ἀκόμη μεγαλειτέρα ἦτο Ἡ χαρά του, ἅτε οἳ ᾿Αθηναῖοι
ἀνταπέδιδον τᾶς πολλὰς την πρὸς τὴν πόλιν δωρεάς προςαγορεύοντες

ιώ

ὑπὸ τοῦ Αντωνίου εἰς Ταρσὸν τῆς ἸΚωλικίας, ὅπως δικαιολογήσῃ τὸν
ὄκνον αὐτῆς πρὸς ὑπερᾶσπισιν τῶν ἐκδυκητῶν τοῦ φόνου τοῦ μεγάλου
"Ῥωμαίον ἐραστοῦ της, τοῦ Καίσαρος. Καὶ αἱ μὲν δικαιολογίαι, ἃς ἡδύ-
γάτο νὰ ὑποθάλῃ εἰς τὸν ἰσχυρὸν τοῦ Καίσαρος φίλον δὲν ἦσαν ἄξιαι
Ἀόγου, ἀλλὰ µεγάλη ἦτο ἡ πεποίθησις ἐπὶ τὰ ἴδια αὐτῆς φίλτρα καὶ
μαγγανεύματα, καὶ διὰ τοῦτο θαρροῦσα ἐξέπλευσεν ἡ Κλεοπάτρα ἐξ
Αἰγύπτου εἷς συνάντησιν τοῦ Αντωνίου τὸ Βέρος τοῦ 41 π. Χ. Ὅτι
3” Μαληοίαζε πρὸς τὴν Ταρσόν, ἀμέπλευσε τὸν ποταμόν Κύδνον, εἰς οὗ
τὴν ὄχθην ἦτο ἐκτισµένη ἡ, πόλις, ἐπὶ πορθµείου ἔχουτος τὴν μὲν πρύ--
μναν χρυσῆν, τὰ δὲ ἱστία ἁλουργ. Ἐν ᾧ δὲ τὸ πλοιάριον πγοιχώρες,
πινούμενον διὰ κωπῶν ἀργυρῶν πρὸς αὐλόν συνηρµοσμένον μετὰ αυρίγ-
Ίων καὶ χιβαρῶν, τὰς μὲν ὄχβας ἠπλήρουν ὀσμαὶ θαυμασταῖ, ἀναπιµ-
πόμαναι ἀπὸ τῶν καιοµένων θυμιαμάτων, τῶν δὲ θεατῶν τὴν προκοχὴν
εἴλανον ἡ ἐπὶ τοῦ πορθµείον βασιλίς, κατακειµένη ὑπὸ σκιάδα χρυσό-
παστον καὶ κεκουμηµένη γραφυιῶς ὡς ᾿Αϕροδίτη, ἣν ἑδρόσιζον διὰ ῥι-
πιδίων ἐξ ἱκατέρου µέρους παῖδες εἰκασμένοι πρὸς Ἔρωτας. Τῶν δὲ
ὅλην συνοδείαν τῆς βασιλείου ᾿Αφροδίτης συνεπλήρονν αἱ ὡραιόταται
πῶν θεραπαινίδων αὐτῆς, ἔχαυσαι ατολὰς Νηρηίδων καὶ Χαρίτων,

Τοιοῦτος ὑπΏρξιν ὁ εἰς τὴν Ταρσὺν πανηγυρικὸς εἴεπλους τῆς Κλεο-
πάπρας, ἥτις µετ᾽ ὀλίγον κατέπλησσε μὲν τὸν ᾽Αντώνιον διὰ τῶν πο-
λυτελῶν αὐτῆς δείπνων, ἐμάγευε δὶ αὐτὸν διὰ τοῦ κάλλους καὶ ἰσαγήνευε
διὰ τῆς γάριτος τοῦ πνεύματος καὶ τῆς εὐστροφίας τοῦ λόγου καὶ τῆς
πολυγλὠσσου εὐκολίας μεθ᾽ ἡς διελέγετο ἐξ ἴσου εὐχερῶς πρὸς Αἰθίοπας
καὶ Ἑθραίους, "Άραβας καὶ Ῥόρους, Μήδους καὶ Πάρθους.

Ὁ μιλίχιος Διόνυσος τῶν ᾿Ἐφισίων ᾖτὸ µετ' λίγων δοῦλος τῶν
θιλγήτρων τῆς Αἰγυπτίας ᾿Αναδυομένης. ᾿Αφίνων δὲ τὴν προστασίαν
πῶν ἐν Ῥώμῃ συµφερόντων τον εἷς τὸν ἀδελφόν Λιύκιον καὶ τὴν φι-
Ἀόδοξον καὶ ἐμπαθῇ σύζυγον Φουλθίαν καὶ ἐγκαταλείπων τὴν Ἑλλάδα
καὶ τὴν Μικρᾶν ᾿Ασίαν, ἠκολούθησε τῆν Κλεοπάτραν εἲς τὴν Αἴγυπτον,
καὶ θησμόνησεν ἓν τοῖς χόλποις τοῦ ἔρωτος τάς τε συζυγικὰς ὑποχρεώ-
σεις καὶ τὴν πολιτικήν του ἐντολήν.

Ἐν τούτοις δὲ ἡ Φουλθία, βλέπωυσα, ὅτι οὐδὲν ἠδύνατο νὰ ἐξεγιίρρ
τὸν ἐπιλήσμονα αὐτῆς σύζνγον ἀπὸ τῆς ἐρωτικῆς αὐτοῦ νάρκης, ἀπι-
φάσιας μετὰ τοῦ Λεωκίου ᾿Αντωνίου τὸν ἐν Ἱπαλίᾳ κατὰ τοῦ Όκτα-
Θιανοῦ ἀγῶνα, δι’ οὗ καὶ μόνου ἡλπιζε νὰ ἑλκύαγ, πληαίον ἑαυτῆς τὸν
Μάρκον ᾿Αντώνιον. ᾽Αλλὰ µαταῖως ἤρχουτο εἰς τὴν Αἴγυπτυν τὰ μηνύ-

78.

ππίου «ἰρήνη, ἃς ὄρος ὧτο σὺν τοῖς ἄλλοις ἡ εἰς τὸν Σέξτον παραχώ-
βπαις τῆς ᾿Αγαίας.

ΛΛΑΛ’ ὁ Αντώνιος δὲν ἧτο διατεθεµένος νὰ παραχωρήσῃ τόσον τὖ-
κόλως τὸν ᾿Αχαίαν, καὶ ἐπροφκαίζιτο, ὅτι οἱ Πελοποννήσιοι ἐχριώ-
στουν εἷς αὐτὸν μεγάλα ποσὰ, ἄτινα καὶ Ἠγωνίζετο νὰ εἰεπράξῃ, ζητῶν
ὁπωςδήποτε νὰ [ξαντλήσῃ τὴν χώραν καὶ καταστήση αὐτὴν ἐν πάση
περιπτώσει ἄχρηστον εἷς τὸν Σέξτον. Ἑν τούτοις δὲ διέτριθιν ἐν ᾿Αθή-
ναις μετὰ τῆς Δευτέρας του νομίµαυ ανζύγον ᾿Οκταθίας, τῆς νεαρᾶς
ἁδιλφῆς τοῦ ᾿Οκταβιανοῦ, μιβ᾽ ἧς συνιζεύχθν. μετὰ τὴν ἐν Βρενδησίῳ
εἰρήνην οἰωνεὶ πρὸς ἐπικύρωσιν καὶ ἐνίσχυσιν τῶν μετὰ τοῦ Όκταθια-
γοῦ νέων του φιλικῶν σχέσεων.

Ὁ γχειμὼν τοῦ 88 π. Χ., ὃν δήγαγεν ὁ Αντώνιος μιτὰ τῆς ΄Όκτα-
Βίας ἐν ᾿Αθήναις, Δοῆλθεν ἐν µέσῳ νέων ἐνδείξεων τῆς πρὸς αὐτὸν κο-
λακείας τῶν ᾿Ἀθηναίων καὶ νέων ἑορτῶν τοῦ ᾿Αντωνίου, πανηγυρίζω-.
πος τὰς ἑναντίον τῶν Πάρθων νύνας τοῦ Βεντιδίου, Πλούσιαι ἐστιάσεις
πῶν πολιτῶν, ζωηροὶ ἀγῶνες, καθ' οὓς ὁ "Αντώνιος παρονσιάζιτο ὡς
γυμνασίαρχος, βακχικαὶ ἑορταὶ, ἃς παρεῖχεν ὁ νέος Διόνυσος ἐπὶ τῆς
᾿Ακροπόλιως καὶ ἐπὶ τῶν κλιτύων αὐτῆς ὕπερθεν τοῦ διοννσιακοῦ θεά--
προν, κατίθιλγον τοὺς ᾿Αθηναίους. ᾿Αφ᾿’ οὗ δὲ ἡ πόλις ἐξήντλησε πᾶ--
σαν ἄλλην πρὸς τὰν ᾿Αντώνιον κολακείαν͵ ἐβιώρησε καλὸν νὰ μνηστιύση,
αὐτὸν μετὰ τῆς Πολιάδος. Ὁ πονηρὸς Ῥωματος δὲν ἀπέκρουσε τῆν τι”
μητικὴν μυηατείαν, ἀλλ’ ἐζήτησε παρὰ τῶν ᾿Αθηναίων καὶ ἀνάλογον γα-
μήλιον δωρεὰν χιλίων ταλάντων. Αλλ’ εἶνε ἀμφίθολον, ἂν οἱ ᾿Αθηναῖοι
ἠδυνήθησαν 3 ἠθέλησαν νὰ χορηγήσωσιν εἷς τὴν παρθένον θεάν των
τὴν ζητηθεῖσαν μεγάλην προῖκα. Τέλος δὲ ἡλθων ἡ ὥρα νὰ χωριαθῇ ὁ
ἸΑντώνιος ἀπὸ τῶν προαφιλῶν ᾿Αθηνῶν, καὶ ἀνεχώρηαι τὸ ἔαρ τοῦ 38
πι Χ.ι ἄγων εἰς τὴν ᾿Ασίαν κατὰ τῶν Πάρθων, ἀφ΄ οὗ ἔλαδε στίφα-
νον ἀπὸ τῆς ἱερᾶς ἑλαίες τῆς ἐπὶ τᾶς Ακροπόλεως καὶ ἁγγιον πλῆ-
βες ύδατος ἀπὸ τῆς Κλιφύδρας.

Καὶ ὁ μὲν πόλεμος τοῦ ᾽Αντωνίου ἐναντίον τῶν Πάρθων ὑπῆρξεν
ἀτυγᾶς, ἀλλ) ἐκεῖνος ἐληαμόνησε ταχέως τὴν ἠττάν του, Διομιωθεὶς καὶ
πάλιν ὑπὸ τῶν θελγήτρων τῆς Κλεοπάτρας. Ὁ πρὸς αὐτὴν ἔρως, ὅστις
ἐφαίνετο κατευνασθεὶς ἐπί τινα ἔτη καὶ ὑποχωρήσας εἰς βελτίονας λλ--
Ὑισμοὺς, ἀνέλαμφε καὶ πάλιν, ὅτε ὁ ἡδη µεσόκοπος ἐρωτόλος ἠσθάνθν
ἰαυτὸν πλησίον τοῦ ἀντικειμέναυ τῆς λατρείας του. Εἰς µάτην ἡ ἀγαθὴ
Ὀκταδία, Βιρμῶς ἀγαπῶσα τὸν ἄνδρα καὶ ἀγωνιζυμένη νὰ καταατεῖλη,

Τ8

µατα, τὰ Βέατρα ἀντήγησαν ἐκ τῶν χορῶν, καὶ Ἡ πόλις ἐξιχύθη εἰς
παιδιὰς καὶ ἑορτάς,

ΛΧΛ” ἐν µέσῳ τῶν φαιδρῶν τούτων πανηγύρεων δνεάρεττα ἐκ θεῶν
σηµεῖα ἐφαίνοντο προαγγέλλαντα τὸ ἀπαίσιον τέλος τοῦ ἐπικειμίνου
πολέμου. "Άνεμοι αφοδροὶ ἀνέτριψαν ἰκ τῆς ἐπὶ τῆς ᾿Ακροπόλεως γι-
Ὑαντομαχίας τὸ ἄγαλμα τοῦ Διονύσου, κατενεχθὲν εἰς τὰ βέατρον. Τὸ
πλᾶθας διεῖδιν ἐν τῇ πτώσει τοῦ ἀγάλματος τὸν μέλλουσαν πτῶσῳ τοῦ
νίου Διονύσου. Ἡ δὲ αὐτὸ θύιλλα ἀγέτρῳψι καὶ τοὺς ἐπὶ τῆς ΄Άκρο-
πόλεως κολοασοὺς τοῦ Εὐμένους καὶ τοῦ ᾿Ατεάλου, ἐφ' ὧν ἡ πόλις εἶχι
χαράξει τὸ ὄνομα τοῦ ᾽Αντωνίου, μόνους αὐτοὺς ἐκ πολλῶν. Ἡ χκτα-
στροφὴ ἐφαίνετο πελησιάζουσα..

η
1 ἧττα τοῦ Αντωνίου.

Ἐν ᾧ ὁ Αντώνιος διὰ τῶν ἀτυχῶν τον πολέμων πρὸς τοὺς Πάρθους
καὶ τοὺς Μήδους ἐξήντλει τὰς δυνάμεις του καὶ ἀπέθαλλε πᾶσαν γοητείαν,
ἐν ᾧ διὰ τῶν πρὸς τὴν ἄνασσαν τῆς Λἰγύπτου σκανδαλωδῶν του ἐρώτων
Απεμακρύνετο ὄσημέραι πλειότερον τῆς “Ῥώμης, ἓν ᾧ διὰ τῆς πρὸς τὴν
Ἐλεοπάτραν καὶ τὰ τέκνα της δωρεᾶς ῥωμαιιῶν ἐπαρχιῶν ἐκίνει τὸν
χόλον τῶν Ῥωμαίων, ὁ συνάρχων αὐτοῦ ᾿Οκταθιανὸς διὰ τῆς συνετῆς
ἅμα δὲ καὶ σθεναρᾶς αὐτοῦ πολιτείας ἰνίκα μὲν τὸν Σέξτον Πομπήτον
ἐν τῷ σικέλικῷ πολέμῳ (38-08.π. Χ), ἱστέρι δὲ πάσης πολιτικῆς
ἀρχῆς τὸν τρίτον ἓν τῇ τριανδρίᾳ ἑταῖρον Λέπιδον, καὶν γινόµενας µη-
γοκράτωρ ἐν τῇ Δύσει, εἴλκυιν ἐφ' ἑκυτὸν τὴν ἀγάπην καὶ ἐμπιστοσύνην
τοῦ ῥωμαϊκοῦ λκοῦ, ἀποκκβιστάνων μὲν τὴν τάξιν ἐν Ἰταλίᾳ, ἐξασφκ-
Ἀίζων δὲ τὰ βορειοανατολικὰ σύνορα τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους δι’ εὐτυχῶν
πολέμων ἐν λλυρία καὶ Δαλματία, Καὶ µέχρι µέν τινος ὁ Ὄκταθις-
ας ἐπεδείανυεν εὐμένειαν πρὸς τὸν ἀπόντα ἀντίπαλον, καὶ οννήργει εἷς
τὴν ἀκτέλεσιν φιλικῶν του παρακλήσεων, δι᾽ ὧν ὁ ᾿Αντώνιος, καλλύνων
πρὺ τῆς συγκλήτου τὰς παρθυκὰς του Ἴττας, ἐζήτει νὰ τύχῃ τιμῶν ὑπὸ,
τοῦ ῥωμαϊκοῦ λαοῦ. ᾿Λλλὰ κατ’ ἐλέγον αἱ σχέσεις τῶν δύο αυνκρχόν--
των ἐφυχράνθησαν, καὶ ἤρχισαν ἀμειβαῖαι ἀντεγκλήσεις, αἴτινες ἐμελλον.
νὰ καταλήξωσιν εἷς προφανῇ ῥῆξιν, ὅτε ὁ μὲν '᾿Οκταθιανὸς ἱκήρυξε τὸν
πόλιμον κατὰ τῆς βασιλίσσης τῆς Αἰγύπτου, ὁ δὶ ᾿Αντώνιος ἀπήντη-

ι-

δίάς θλω σαρές. ἀριτῶν. Καὶ δὲν ἦσαν ταῦτα μόνα τὰ διὰ τῶν Ἑλ-
Ἀήνων κατ' ἐκεῖνον τὸν πόλιμον, ἀλλ’ ὁ πβόπαππος τοῦ [Πλουτάρχου
Νίκαρχος, ὅτι ἔζη κατ΄ ἰκένους τοὺς χρόνους, ὄνηγείτο, ὅτι οἱ πολίται
ἅπαντις Ίνα γκάζωντο νὰ φέρωσιν ἐπὶ τῶν ὤμων φορτία σίτου καὶ νὰ
καταθιθάζωσιν αὑτὰ εἰς τὸν καριθιακὀν κόλπου, ἐπιταχυνόμινοι ὑπὸ,

Τέλος μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἀναγκαίων παρασκενῶν ἐξέπλεν-
σεν ὁ ᾿Ὀκταθιανὸς ἐκ Βρυνδησίου τὸ ἕαρ τοῦ 3 -. Χ. "Ἠδη πρὺ αὐτοῦ
εὖχον ἐκκινήσει ὁ γινναῖος αὐτοῦ ναύαρχος καὶ πιατὸς φῖλος ᾿Αγρίππας,
ὄςτις καὶ κατέλκβεν ἁμίσως τὴν Μεβώνην ἐκ προςθολῆς, ἐπιτηρῶν δὲ
τὰς τῶν ὁλκάδων κατάραιις καὶ ποιούµενος ἀποβάσεις εἰς δάφορα µέρη
τῆς Ἑλλάδος ἠνώχλειτὸν ᾽Αντώνιον ἰσχυρῶς. Ὁ στόλος τοῦ ᾽Αντωνίου
ἔπαρχεν ἀφ ἰνὸς μὲν ἐξ ἀσθενιιῶν καὶ αὐτομολήσεως τῶν πληρωμάτων,
ἀφ Ἱτέρου δ᾽ ἐξ ἐλλείψεως ἀσκήσιων. Κατὰ δὲ τὰς ὑπερθολικωτέρας τῶν
Διηγήσεων τὸ ἓν τρίτον τῶν πληρωμάτων ἀπωλέαβη ἐξ ἀπιτίας. Ἑν
τούτοις δὲ ὁ ᾿Οκταθιανός, µανθάνων, ὅτι ἔνικα τῆς στινοχωρίας ταύ-
πης τοῦ ἐχθρικοῦ στόλου ἡ Βάλασσα ἔμενιν ἀφύλακτος, παιροφυλακτή-
πας διέπλευσε τὸν ᾿Ιόνιον κόλπον, κατέλαδε τὴν ἀφρούρητον Κέρκωραν,
καὶ ἰπεθιθάσθη εἰς τὴν ἀπέναντι ἀκτὴν τῆς Ἠπείρου, παρὰ τοὺς πρό-
ποδας τῶν ᾿Ακροκεραυνίων-

Ὁ στόλος τοῦ ᾿Ὀκταθιανοῦ, ὄστις μόλις ἠρίθμει τὸ Ίμιαυ τῶν πλοίων
ποῦ Αντωνίου, ἀλλ’ εἶγε πολὺ μεγαλειτέραν εὐκινησίαν καὶ πολὺ μᾶλ-
λν ἠσκημίνα πληρώματα, ἔπλενσε πρὸς νότον, ἐν ᾧ ὁ στρατὲς αὐτοῦ,
ὄετις ἀνήρχετο εἰς ὀγδεήκοντα χιλιάδας ἐμπειροπολέμων πιζῶν καὶ
περαλάµθανεν ἴππεῖς αχεδὸν ἱσαρίθμους πρὸς τοὺς τοῦ "Αντωνίου, ἐκί-
γησε διὰ ξηρᾶς, κατερχόµενος πρὸς τὸν ἀμβρακικὸν κόλπον. Ἐπὶ δὲ τῇ
ἁγγιλίς τῆς εἲς τῶν "Ἠπειρον ἀφίξεως τοῦ ᾿Οκταθιανοῦ ἔπλευσε καὶ ὁ
"Αντώνιος ἐκ Πατρῶν εἰς τὸν χόλπον τῆς "Άρτας.

Ὁ ατόλας τοῦ ᾿Αντωνίου κατέλαθε τὸν εἴςπλονν εἰς τὸν κόλπον,
ὃν ᾧ ὁ στρατὸς αὐτοῦ κατείχε τὴν ἐκ τῶν παραλίων τῆς ᾿Ακαρνανίας
προέχουσαν ἄκραν τὸ "Άκτιον, τὴν σημερινὴν Πούνταν, καὶ τὰ περὶ
αὐὑπήν. Εἰς μιερὰν δ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ ἀπόπτασιν ἑατρατοπεβεύετο ὃ Όκτα--
θιανὸς, κατέχων τὰ περὶ τὴν σημερινὴν Πρέβιζαν, ἐκεῖ ὅπου ἔἕκτισιν
ἔπωιτα τὴν Νυιόπολιν. Πλησίων δὲ τοῦ στρατοῦ ἐνκυλόχει ὁ στόλος,
κατίχων τοὺς δύο πρὸς τὸ ᾿όνιον πίλαγος λιμένας, ὧν ὁ ἵτερος ἰκκ--
Ἀῖτο ἸΚόμαρος. Καὶ ἐπίτενας μὲν ἡμέρας οἱ περὶ τὸν Ὀκταθιανόν

περιωρίζοντο εἲς κατηπτεύσεις καὶ μεκρὰς ἐπιδίοιις καὶ κατὰ γῆν καὶ κατὰ
Ἠλαρπαν, ἓν ᾧ φυγχβόνως ὁ ᾿Αγρίππας κατιλάµβανε μὲν τὰς Πάτρας
µτὰ τῆν ἐκιῖθεν ἀναχώρησιν τοῦ ᾿Αντωνίου, ἐκυρίτος δὲ τὴν Λευκάδα,
ακτέστρεφε δὲ σγεδὲν καβ᾽ ὀλοκληρίκν µέρος τοῦ στόλου τῶν ᾽Αντω-
πίων διρικούµενων ὑπὸ τοῦ Σωοίου.
λος τὴν Ἡ Σεπτεμβρίου τοῦ 84 π. Κ., ἀφ' οὐ πρωηγήβησαν προδο-
πααὶ αὐτομαλήσεις ἐπι--
φανῶν τοῦ Αντωνίου
συμμάχων, προκληβεῖσαι
ἐὰ ὀνεαρεσκείας πρὸς τὸν
ἀγέρωχον τρόπον τῆς
Ἐλεοπάτρας, συνικρού-
αὔησαν οἱ δύο στόλοι. Ὁ
Αγρίππας δώ τᾶς διξό--
πητος αὐτοῦ κκτώρθωσε
νά ἐξαναγκάσῃ τοὺς Αν-
πωνείους εἰς τρόπον ναυ-
μαχίας συμφέροντα εἰς
τὸν ατόλον τοῦ Όκτα-
Θιανοῦ, εἷς πλῆβος µερι-
πῶν ἀγώνωνι καθ΄ οὓς ἡ
πίκη ἔμελλι νὰ κλίνη πρν-
Φανῶς ὑπὲρ τῶν τὔχινη-
πατέρων πλαίων τῶν ἐχόν-
των τᾶριστα τῶν πληρω-
μάτων, Αἱ τάξεις τῶν
Αντωνείων ἠρχισαν ήδη
μα δικαπῶνται, ἀλλ’ ὁ
ἁγὼν ἐξηκολαύθει ἀκόμη,
ὃπι ἡ Κλεοπάτρα, ἔπω- αγρηπηλα.
πληυμένη κ σχηματιαθίντος κενοῦ, ἔδωκε τὸ αύνθηµα τοῦ ἁπόπλον
αιτᾶ πάντων αὐτῆς τῶν πλοίων, ἑξήκοντα τὸν ἀριθμόν. Ὁ δὲ ᾽Αντώ-
ας, ὡς εἶδι την ναυαρχίδα τῆς Κλιοπάτρας ἀποπλέουσαν, ἐπιλαβόμι-
τς τῶν πάντων καὶ προδοὺς τοὺς ὑπὶρ αὐτοῦ µαχαµένους καὶ θνήσκον--
ας, ἐπιθύρασθεὲς εἰς παντήρη µόνος μετὰ δύο συµπλωτήρων, Ἠκολούθησε
τὴν φιύγννααν, ἐν ᾧ περὶ τὸ ΄Άκτιον συγικρούοντο ἀκόμη οἱ στόλοι.
ἔποκος τ ϐ

ων...

89

Καὶ ἡ μῖν Κλεοπάτρα καὶ ὁ ἐκείνην ἀκολουθῶν ᾿Αντώνιος διὰ τοῦ.
Ταινάρόν καὶ τᾶς Λιθύης ἔπλινσαν εἷς εὖν Αἴγυπτον, ὁ δὲ Ὀκταθια-
νός ανιαπλήῥωρεναὰ Ἡῤ ἡμέραν τῆς φυγῆς αὐτῶν τὴν ἐν ᾿Ακτίῳ ναυ-
ποκήν γἶκην, ἥτις ἀπέθη εὐχερῆς μετὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ θεάτρου.
τοῦ τον ὑπ) ἐκείνων. τι εἶχον συναγείρε πρὸς τὸν ἀγῶνα τὰ

: «κε, πλήβη, Ἐπτὰ,
δὲ ἡμέρας
μετὰ τὴν ναν-
μαχίαν παρι-
Γ τς ὄδιτο εἰς τὸν
ἁ π γυκητὴν καὶ ὁ

Γ) πεζνκὸς στρα-
τὸς, ἀφ᾿ οὗ
μάτην ἥλπι-
σεν ἐν τῷ µε-
παξὺ τὴν ἔπι-
ατροφὴν τοῦ
Αντωνίου.

Ὁ Όκτα-
θιανὸς ἔθυσε
τὰ νικητήρια,
εἰς τὸν Άκτι-
ον ᾿Απόλλω-.
ναι καὶ ἀνέβη-
κιν εἰς αὐτὸν
νὰ Ἱν τῶν
αἰγμαλώτων
πλοίων ἀπὸ

πσανοιιοχακ πι. ΥΗΙΔΑΣ.

μονοκρότου
: , όἁ «) µίχει δική-
βους, ᾠκοδόμησε δὲ εἰς τὸν θεὸν ναὸν λλδαρ τοῦ προὔπάρχον-.
τας, καὶ Ίδρυσιν ἀγῶνα πεντετηρικὀν γυμννκὸν καὶ μουσικῆς καὶ ἵππο--
δρομίας, προςαγοριύσας αὐτὸν "Ακτια. Ἐν δὲ τῷ τόπῳ τῆς ἠπειρωτε-
κῆς ἀκτῆς, ὅπου εἴχε ατήσιι τὸ στρατόπεδον αὐτοῦ, κατὰ τὴν θέσιν τῆς.
σημερινῆς Πρεδίζης, συνῴκισεν, ἔκ τῶν πλησιογώρων καὶ ἄλλοθιν λα--
θὼν τοὺς κατοίκους, πόλιν εἰς ἀνάμνησιν τῆς μεγάλης νίκης κληθεῖσαν

κ’
ΑΠΟ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΜΕΧΡΙΣ ΑΔΡΙΑΝΟΥ

--
π.ε «Ελλάς ἐπὶ τοῦ Αὐγούστου.

Διὰ τῆς ἓν ᾿Ακτίῳ νίκης τοῦ Ὀκταθιανοῦ ἡ Ῥώμῃ ἀνέπνευσεν,
ἁπαλλασσομένη τῶν ἐμφυλίων ἐρίδων, αΐτινες ἐδίχαζον τοὺς περὶ τῆς
ἀρχῆς ἀνταγωνιζυμένους μεγάλους αὐτῆς ἄνδρας. Οἱ Ῥωμαῖοι, ἀπο-
πτῶντες μονάρχην, ἐθιώρησαν τοῦτο ὡς τὴν ἀρίστην ἀπαλλαγὴν ἀπὸ
τῆς κατ᾽ ἀλήθειαν ἤδη πρὸ καιροῦ ἐκλιπούσης ὀλιγαρχικῆς δημοκρατίας.
Μία µόνον παρίστατο ἀνάγκη, νὰ οωθῶσων οἱ τύποι, νὰ παρουσισαθῇ ἡ
νία μοναρχία ἄνευ διαδύµατος βασιλείου, κρατοῦσα εἰς τὰς γεῖρας τὴν
σημαίαν τῆς νομιμότητος καὶ περιενδεδυµένη ἀκόμη τὴν παλαιὰν τή-
θενον τῆς δημοκρατίας. Ὁ ᾿Οκταθιανός, ἀδιαφορῶν περὶ τῶν τύπων
καὶ εἰς µόνην τὴν οὐσίαν ἀποθλίπων, ὑπιχώρησεν εἰς τὰς περιστάσεις,
καὶ, στέρξας νἀφήσῃ ἀόριστον τὴν ἀρχήν του, κατέστησεν αὐτὴν ἀπεριό-
ῥιστον. Διατηρῶν τοὺς καθεατῶτας θεσμοὺς, κατορθόνει ἐπιδιξίως νὰ
µεταπλάσῃ αὐτοὺς εἷς στηρίγματα τῆς γέας του µανοκρατορίας, καὶ,
ἀφαιρῶν δικαιώµατα, ἰν ᾧ δι τῆς ἐπιπλάστου μετριοφροσύνης του
ἐφαίνετο παρέχων τοιαῦτα, ἀξιοῦται ὑπὸ τῆς ἐξάλλου συγκλήτου βρα-
χὺν χρόνον μετὰ τὴν ἐξ Λἰγόπτον ἐπιστροφήν του, τῷ 31 π. Χ., ἔπω-
σοµίατ, ὅτι μέχρις ἐκείνου τοῦ χρόνου εἶχεν εἰς θεοὺς µόνον ἀπονιμπθῇ.
Εἶνε ἡ ἐπωνυμία Αὐγούστου, ἤτοι Σηθαστοῦ, ὀφ' ἣν εἶνε γνωστός ἐν
τῇ Ιατορίᾳ ὡς ὁ πρῶτος τῶν Ῥωμαίων μονάρχης.

Ὡς ἓν τῶν πρώτων στηριγµάτων τῆς ἀρχῆς του, ὅπερ καὶ συνέπιπτε
πβὸς τὰ φαινόμενα δικαιώµατα τῆς συγκλήτου καὶ πρὸς αὐτὸ τὸ συµ--
φέρον τῆς ῥωμαϊκῆς πολιτιίας, ἐθεώρησιν ὁ Αὔγουστος τὴν ὄνάταξιν
τῶν κατὰ τὰς ἐπαρχίας. Λὗται ἔπριπε νὰ ἐξααφαλισθῶσιν ἀπὸ τῶν
περιοικούντων βαρθάρων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς πλεονεξίας τῶν διοικούντων,

κμῆς. Δέγω τὰς σελίδας, ἂς ἀφιέρωσεν εἰς ἐξεικόνιαιν τῆς Ἑλλάδος τοῦ
39 π. Χ. ἐν τῇ γεωγραφικῇ του συγγραφῇ ὁ ἐξ ᾽Αμασείας γιωγράφος
Στράβων, εἰ καὶ δὲν ἐγνώρισεν οὗτος ἐξ αὐτοψίας τὴν όλην Ἕλλάδα,
ἀλλὰ τὸ πλεῖστον τῆς ὕλης αὐτοῦ παρέλαθε παρ᾽ ἄλλων αὐτοπτῶν. Ἡ
Έκπτωσις τῆς Ηπείρου εἶχιν αὐξῆσει ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ Αἰμιλίου
Παύλου. ἸΚαὶ αὐτὸ τὸ πανάρχαιον Ἱερὸν τῆς Δωδώνης ἔχειτο ἠρημω-
μένον. Ἡ Αἰτωλία καὶ ἡ ᾿Ακαρνανία, ὡς καὶ πολλαὶ τῶν ἄλλων ὁρεωνῶν
γωρῶν, ἧπαυ κατάκοποι καὶ ἐκπεπονημέναι ὑπὸ τῶν συνεχῶν πολέμων,
πόλεις δὲ αὐτῶν ἄλλοτε ὀνομαπταὶ, ὡς ἡ .Πλενρὼν καὶ ἡ Καλιδὼν,
ἔκεωντο τεταπεινωµέναι. Ἐκ τῆς Θεσσαλίας ὅλης μόνη ἡ Λάρισα διί-
σωζεν ἀκόμη ἀκμήν τινα μικράν. Αἱ πόλεις τῆς Δωρίδος εἶχον ἐντιλῶς
ἐκλίπει, Ἔκ τῶν λοκρικῶν πόλεων ὑφίσταντο µόνον ἡ "Άμφισσα καὶ
ὁ Ὁποῦς, εἲς δὲ τὴν Φωκίδα, ἧς ἐσώζαντο ἱκανὰ πολέοµατα, παρεῖχον
ἀκόμη ζωὴν τὸ ἱερὸν τῶν Δελφῶν. Μεγάλη δ᾽ ἀπ᾽ ἐναντίας ἦτο ἡ
παρακμή τῆς Βοιωτίας, ἐν Ὦ μόνη ἡ Τάναγρα καὶ αἱ Βισπιαὶ αυνέµε-
νου ἰκονῶς, Ἀρινόμεναι πρὸς τὰς ἄλλας βοιωτικὰς πόλεις ἐκπιοούσας,
οὐδ᾽ αὐτῶν τῶν Θηδῶν ἐξαιρουμένων, αἴτωες ἦσαν σχεδὸν ἔρημοι,
Οὐδ᾽ το μικροτέρα ἡ ἕκπτωσις τῆς Μεγαρίδος καὶ αὐτῆς τῆς ᾿Αττικῆς,
ἀξαιρουμένων τῶν ᾿Αθηνῶν, ἀλλ᾽ ὄχι καὶ τοῦ Πειραιῶς, ὄκτις δὲν εἶγεν
ἀναλάβει ἀπὸ τῶν τραυμάτων τῆς ὑπὸ τοῦ Σύλλα ἁλώσιως καὶ εἶχε
συσταλῆ εἰς μικρὸν μόνον συνοικισμὸν περὶ τοὺς Ἰιμένας καὶ τὸ ἱερῶν
ποῦ Αιὸς τοῦ Ῥωτῆρος.

Καλλιτίρα. σχετικῶς ἦτο ἡ κατάρτασις τῆς Πελοποννήσου, ἀλλὰ
καὶ ἐν αὑτῇ πολλαὶ μὲν πόλεις τῆς ᾿Αρκαδίας εἶχον ἀφανιαθῇ, καὶ αὐτὴ
δὲ ἡ Μεγαλόπολις εἶχε περιέλθει εἷς τοιαύτην παρακμὴν, ώςτε παροι-
μιακῶς ἐλέγετο περὶ αὐτῆς, ὅτι αἐρημία µεγάλη ἐστὶν ἡ Μεγάλη πόλις.
Οὐδ' ἦτο µικροτέρα ἡ ἐρημία τῆς ἄλλως ὑπὸ τῶν ᾿Ῥωμαίων εὐνοουμέ-
νης Λακωνικῆς, ἓν ᾧ ἐκ τῶν ἑκατὸν παλαιῶν πόλιων ἑβδομήκοντα, ᾖπαν.
ἐξηρημωμίναι, Καὶ τῶν νήσων δὲ τοῦ Αἰγαίου πελάγους αἱ πλεῖσται
εἶχον παρακµάσει, συγκινητικὴ δὲ εἶνε ἡ διήγησις τοῦ Στράθωνος περὶ
τῶν πτωχῶν κατοίκων τῆς παρὰ τὴν "Άνδρον κειµένης υπαῖδος Γωάρον,
αἴτινες δὲν ἠδύναντο νὰ πληρώσωαι τὸν ἐπιθεθλημένον εἷς αὐτοὺς ὑπὸ
τῆς ῥωμαϊκῆς ἀρχῆς ἐτήσιοι φόρον Ἀραχμῶν ἑκατὸν πεντήκοντα, καὶ
ἐζήτουν κουφιαμὸν τοῦ. βάρους, διότι καὶ ἐκκτὸν δραχμὰς κατ ἴτος
μετὰ δυσκολίας θὰ ἠδύναντο νὰ τελῶσιν.

Ἓν. γίνες δὲ οἱ. μὲν κάτοικοι τῆς Ἑλλάδος εἶχον µεγάλως ἔλατ-

.

88

πὸν περίθολον τῆς πέλεως πεὸς τὸν λιμένα, Ἔκτοτε ἡ πόλις ἀπέκτησε
σηµασίαν τινὰ ἔνεκα τῆς Βέσιως αὐτῆς καὶ τοῦ λιμένος, καὶ βλέπομεν
αὐτὴν µετέχουσαν ἓν ταῖς πρὠταις τῆς ἱδρύσεως τῆς ἀχαίκῆς αυµµα-
χίας, ᾿Αλλὰ κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς εἲς τοὺς Ῥωμαίους καθυποτά-
ξιως τῆς Ἑλλάδος μετὰ τὴν ἐν Σκκρφείᾳ τῆς Φωκίδος ἧτταν τῶν
᾽Ἁγαιῶν οἱ Πκτρεῖς, ἐπιστρέφοντες εἰς τὴν πόλιν των, ὑπέστησαν τοικύ-
τας ζημέας ὑπὸ
τοῦ Μετέλλον,
ὥστε οἱ πλεῖ--
ατοι τῶν κα-
ποίκων Ίναγ-
κάσθησαν νὰ
ἐγκαλαλίπωσι
την πέλιν καὶ
νὰ διασκεδα-
αθῶσνν εἰς τοὺς παλαιαὺς δήµους, Κατὰ δὲ τας ἡμέρας τοῦ ἀγῶνος τοῦ
᾿Αντωνίου πρὸς τὸν ᾿Οκταθιανόν εἴδομεν Ὀλντώνιον ἑδρεύοντα ἐν
Πάτραις καὶ ἔχοντα τὴν πόλιν ταύτην ὁρμητήριον καὶ κέντρων τῆς
ἐνεργείας τον, ἕως κατίλαδεν αὐτᾶς ὁ ᾿Αγρίππας ἃμα τῇ εἰς τὸν ἁμ-.
Εραχικὺν κόλπον ἀναχωρήσει τοῦ ᾿Αντωνίου.

Ὁ Αὔγωμστος, ἄναγνωρίσας τὴν σηµασίαν τῆς τοποβιαίας τῶν []α-
πρῶν, ἠδωνήθη ταχέως νὰ ἠψώσῃ τὴν πόλιν ὡς ῥωμαϊκὴν ἀποικίαν εἰς
μεγάλην περιωπήν, Τα ἐρείπια τῆς παλαιοτέρας πόλεως ἐγρησίμευσαν
ας οἰκοδόμησιν τῆς νέας, ἥτις ἀπίθη πολὺ μεγαλειτέρα, ἐκτεινομένη
ἀπὸ τῆς ἀκροπελεως μέχρι τῆς θαλάσσης, καὶ ἐκοσμήβη ὑπὸ Διαφόρων
Νέων κτιρίων. Πρός αὔξησιν δὲ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς νέας ἀποικίας ἆ
Αὔγονστος ἀφ΄ ἑνός μὲν ἰγκατέατησεν ἐν Πάτραις παλαιοὺς ατρατιώτας
δύο ῥωμαικῶν λεγεώνων, ἀφ΄ ἑτέρου δὲ συνῴχιας κατοίκους ἐκ τῶν
περιοικίδων. Τὰ. δὲ πεανόµια τὰ χορηγηθέντα εἰς τὰς []άτρας ὡς ἑω-
μαρνὴν ἀποικίαν, αἱ δωρηθεῖσαι εἰς τήν πολιν γαῖαι κατά τε τὴν ᾿Αχαίαν
καὶ ἐπὶ τῶν ἀπέναντι αἰτωλικῶν παραλίων, ἡ ἐξαίρετος αὐτῆς θέσις
ὡς πρὸς εὖν εἰς τῶν Ἰταλίαν πλαῦν, ἡ συσσώριωαις Ῥωμαίων ἐμπόρων,
αἴτινες εἶχον ἀρχίσει νὰ. αυρβέωσνν ἤδη καὶ πρὸ τοῦ Λὐγούστου, καὶ ἡ ἐν
τῷ πόλιι ἀνκατυχθεῖσα βιοµηχανίκ κατίστησαν τὰς [ἱάτρας. ἰντὸς
Βραχίος χλόνου τὴν πολυπληθεστάτην καὶ ἀνθηρωτάτην πόλιν τῆς Π]ι-
Ἀοποννήσου, "Ἡ δὲ Βιομηχανία ἡ ἴδίως ἀνθοῦσα ἐν Π]άτραις ἦτο ἡ

σσ πα ΒΕτη
σαν .

ΣΑΡΚΟΦΑΓΟΣ τον ΡΩΜΑίΚΩΗ ΠΑΤΡΩΝ.

0

Εάσσιον καὶ ἔπειτα ἔν τῷ πρὸς τὸν ᾿Αντώνιον ἀγῶνι καὶ στείλαντας εἰς
τὸ ἔν "Ἠπείρῳ ατρατόπεδόν του ἐπικούρους πολεµιπτᾶς καὶ τὸν Ἠύρω-
κλέα ἐκεῖναν, ὄστις, ἔχων προζωπικὰς ἑναντίων τοῦ ᾿Αντωνίου ἀφορμᾶς,
διεκρίθη ἐν ᾿Ακτίῳ κατὰ τὴν δίωξιν τοῦ φεύγυντος ἀνταγωνιατοῦ τοῦ
Ὀκταθιανοῦ,

Ὢ Αύγουστος δὲν παρεῖδε τὰς πρὸς τοὺς ακεδαιμονίους ὑποχρεώ-
σιις του, ἀλλ᾽ ἐπιδαψίλευοιν εἰς τὴν Ἑπάρτην περισσὴν τὴν εὔνοιάν του.
Καὶ πρῶτον μὲν, καταστήσας πανηγνρικὸν τὸν ἀγῶνα τῶν ΄ Ακτίων, εἰς
τοὺς Λακεδανμονίους
ἀνέθηκε τὴν ἐπημέλειαν
αὐτῶν. Ἔπιιτα ὃ᾽ ἔπι-
σκεφθεὶς τὴν πόλιν τῷ.
94 π. Χ., ἐτίμησι μὲν
ποὺς Ἑπαρτιάτας δὰ
τῆς παροωμσίας αὐτοῦ
εἰς τἀκόµη τηβούµενα
συσσίτια, οὐ μόνου δὲ
δωτήρησι τὴν ἐλευθε-.
ῥίαν, ἧς ἀπήλανων ἡ
πόλις, ἀλλὰ καὶ ἑπηύ-
ἔησε τὴν περιοχὼν τῆς
Σπάρτης, πφοςθεὶς τὴν
πβὸς την Μισσηνίαν
αυνορεύουσαν Καρδα-
ολες μόΝηνν ἐκ δὲ αὐτῶν

Ἐπῶν μεσσηνικῶν πό-
Ἅεων τὰς Ῥαρᾶς καὶ τῶν
Βουρίαν, δωρήσας δὲ καὶ τὰ Κύθηρα ὡς ἰδίαν κτῆσιν εἰς τὸν Ἑδρυκλία.

Πρὸς τὰν Βὐρυκλέα δὲ τοῦτον συνδέεται ἀναποσπάστως ἡ κατὰ τοὺς
Ἠβόνους τοῦ Λὐγούστου Ἱστορία τῆς Σπάρτης. Ἐτηριζόμινος εἰς τὴν εὔ--
νονκν τοῦ Αὐγούστου, τὸν πλαῦτόν του καὶ τὴν κατογΏν τῶν Κυθήρων,
Αποθαΐνει ὃ Ἑθρυμλῆς δυνάστης ἐν λακεδαίµονι, καὶ εἶνε οὐχ Άπταν
οξας διὰ τὴν δύναμιν Ἡν ἐξήσκει καὶ τὴν χρῆσιν τοῦ πλούτου αὖ--
τοῦ ἴν τε τῇ Δακιδαίμονι καὶ τῇ λοιπῇ Πελοπουνήσῳ ἡ διά τὸ ἀει-

ΑΙΜΑ

ῥᾳλιουργίας αὐτοῦ, ἧς πεῖραν ἔλαδον ἑκτὸς τῶν. συµπολε-
τῶν αὐτοῦ αὐταί αἲ αὐλαῖ τῆς ἁπωτάτης ᾿Ανατολῆς. Τἱὸς ὢν πειρατοῦ.

"Αθηναίων. δὲν ἠλάττονον τὺν γοπτιίαν, ἠν ἐξήσκεν Ἡ πόλις διὰ τῶν
αχολῶν αὐτῆς καὶ τῶν ἀναμνήστων τοῦ παρελθόντος, αἴτινες ἐξηκολού--
θουν νὰ προτιλκύωσι τὰς ἐπισκέψεις καὶ τὴν εὔνοιαν τῶν Ῥωμαίων καὶ
πῶν ἄλλων φιλελλήνων, Οὕτω δὲ ὅτε ὁ Αύγουστος ἐπεσκέφθη τὴν πό--
Ἆιν τῷ 189 πι. Χ.ν εὗριν ἐν αὐτῇ τὸν γλυκὺν καὶ γλαφυρόν πονητήν τῶν.
Βοικολικῶν καὶ Γεωργικῶν, τὸν Βιργίλιον, ὅστις εἶχεν ἐπιγειρήσει τὸν
εἷς "Αθήνας πλρῦν πρὸς συντέλεσε τῆς Αἰνιιάδος του, εἰς ὃν εἰργάζετο
Ίδη ἀπὸ δεκαετίας. “Ὁ μονάρχης ἔπεισε τὸν ἀσθενικὸν φίλον νὰ ἐπι-
οτρίψῃ εἰς τὴν πάτριον τῆς Ἱπαλίας γῆν, ὃς μόλις προέφθασε νὰ πκτήση
τὸ γῶμα, ἀποθανῶν ἐν Βρενδησίῳ τὸν
Σεπτέμθριων τοῦ αὑτοῦ ἔτους.

Ὡς δὲ δὲν ἔπαυον αἱ εἰς τὰς ᾿Αθή-
νας ἐπισκέψιις τῶν φίλων τῆς µαβή-
σεως καὶ λατριυτῶν τῆς ἀρχαιότητος,
οὕτω δὲν ἔλειπον καὶ αἱ πρὸς διακά-
σµπαιν τῆς πόλεως ζωρεαί τῶν ἡγι-
µόνων καὶ ἄλλων ἰσχυρῶν, αἴτονες εἷ-
χον ἀρχίσει πρὸ τοῦ Λὐγούστου. Ἠδη,
οἳ βασιλείς τῆς Καππαδοκίας ΄Άριο-
θαζάνης Β΄ ὁ Φιλοπάτωρ [50-54
π. Χ.) καὶ Αριοθαρζένης Ὦ΄ ὁ Βὺ-
αιθὴς (δ1 - 43 π. Χ.) εἶχον ἀνοωῶ--
δομήσιι τὸ ὑπὸ τοῦ ᾿Αριστίωνος κατα-
στραφὲν Ὠδιίον. Πε τοὺς αὐτοὺς
δὲ Ὑρόνους πιθανῶς Ῥρος φιλέλλην,,

Το ΩΡΟΛΟΓΙΟΝ ον
απ ε οκσναμκκκτος. ὃ ἐκ Κύρρου, "Ανδρόνικος ᾠκοδόμησι
Ο10Ν ΝΟ Το ΠλλλΙ ρµ ον

πὸ ἐκ λευκοῦ μαρμάρου ὀκτάγωνον
ποργοειδὲς κείριον, ὅπερ ἴσω μὲν ἔνέκλειεν ὑδραυλικὸν ὠρολόγιον, ἔξωθεν
Α΄ ἱκοσμεῖτο ὑπὸ ἀναγλύφων παριατανόντων τοὺς ἀνέμους, ἐξ ὧν ἑκά-
Ἆσε τὸ οἰκοδόμημα ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἀέρηδες ὁ ἀθηναϊκὰς Ἀπός,
"Ἐπὶ δὲ τῶν χρόνων τοῦ Αὐγούστου ὁμοίας εὐεργισίας παρίσχεν εἲς
τὴν πόλιν ὁ φλέλλην ἡγιμὼν τῆς Ιουδαίας Ἡρώδης ὃ μέγας, ὄσεις
καὶ εἰς ἄλλας τῶν ἑληνίλων πόλεων, ἐχορήγηαν γενναίας προσφοράς.
Ἐκ δὲ τῶν δωριῶν τοῦ Ἰουλίου Καΐσκρος καὶ τοῦ Λὐγούστου ᾠκοδό-
µησαν οἱ ᾿Αθηνατοι περὶ τὸ 13 π. Χ. οὗ µακρὰν τοῦ Ὡρολογίου τοῦ
Κυρρήστου ναὸν ἡ ἄλλο τι καίριον, ἀφιερώσαντες αὐτὸ εἰς τὴν ΄Αρχη-

μά

παρεῖχεν εἰς τὴν μεγάλην τοῦ κόσμον πρωτεύονσαν τὸ γλίσχρον περὶ
σευμκ τῶν προϊόντων τῆς ἑλληνικῆς γῆς ὡς « διὰ νὰ αἰσθάνωνται
Ἕλληνες ἀκόμη περισσότερον, ὅτι ἐκ τῆς Ῥώμης προήρχοντο τὸν
πὰ πάντα, ἐξουσία καὶ Βεσμοῖ, θέλησις καὶ χρημα.

ση
Ἠλβέριος.

'Τὸν Λὔγουστον βανόντα διιδέχθη ἐπὶ τοῦ θρόνου τῷ 14 μμ. Χ. ὁ ὑπ]κ
τοῦ εἰςποιηθεῖς υἱὸς τῆς Λιθίας καὶ τοῦ πρώτου αὐτῆς συζύγου, Τι
βίου Κλανδίου Νέρωνος, ὁ Τιβέριος ἐν ἡλικίᾳ ἐτῶν πεντήκοντα καὶ ϐ)
Ὁ ἱστοριογράφος τῆς "Ρώμης ἔχει νὰ κρίνῃ, ἴσως δὲ δικαίως καὶ
πατακρίνῃ, ὡς ἔπραξεν ὀλίγας μετὰ ταῦτα δικαιτηρίδας ὁ Ῥάλιτος, τὴ
πρὸς τὴν πάτριον ἀριστοκρατίαν ὠμὴν τοῦ νἱοῦ τῆς Λιδίας πολιτεία.
Ἠτις, ὀσημέραι προθαίνουαα καὶ καβισταµένη τραχυτέρα, ἔγαγιν αὖτ.
πέλος εἲς σκληρὸν θάνατον ἐπὶ τῆς ἰδίας αὐτοῦ κλίνης μετὰ βασιλεῖι
ἐπῶν εἴκοσι καὶ τριῶν (37 µ. Χ.). ᾿Αλλ’ ὁ ἱστορῶν τὰ τῆς Ελλὰ
δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐμπνινσθῇ ἀπὸ τῶν αὐτῶν αἰσθημάτων, οὐ
ἔχει ἀνάγκην νἀποκαλύψτ, τὰς ὠμότητας καὶ τὰ στύγια ἴργα, ἅτ
μιαίνουσι τὴν ἄλλως ἱνεργὸν ἀρχὴν τοῦ δυσχόλου ἰκείνου ἡγεμόνα
Ἐξιτάζων δὲ τὴν κατὰ τοὺς χρόνους αὐτοῦ. διοίκησιν τῶν ἕλληνικά
χωρῶν, ὀφεῖλιι νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι αἱ τιμαὶ αἱ ἀπονεμηθεῖσαι ὑπὸ τί
Ἑλλήνων εἰς τὸν Τεδίριον καὶ ἡ θεικὴ λατρεία, ἧς ἠξιώθη ἐν Ἀθήνα
ὁ νιαρὸς υἱὸς τοῦ αὐτοκράτορος Ἀροῦσος, εἶνε ὑπερθολικὴ μὲν κατὰ!
ταπεινὸν ἴβος τῆς Ιποχῆς, ἀλλ’ ὅμως δικαία ἰκδήλωσις τῶν εὐχαριστιᾶ,
τῶν Ελλήνων πρὸς ἀληθῆ εὐεργέτην τῆς χώρας.

Εἶνε ἀληθς, ὡς ἐδείξαμεν ἀνωτέρω, ὅτι ἡ Διαρρύθμισις τῶν κατ
τὰς ἐπαρχίας ὑπὸ τοῦ Αὐγούστου ἐθελτίωσιν ἐπαιαθητῶς καὶ τῆς Ελ
λάδος τὴν θίσιν καὶ ἔτι µεγάλως περιωρίσθησαν αἱ καταχρήσεις τὴ
διαικήσιως, ὧν εἴδομεν τὰ κακὰ ἐπακόλουθα κατὰ τοὺς χῥόνους τῆς ἑω
μαϊκῆς δηµακρατίας. ᾿Αλλ΄ ἐπ᾽ ἴσης ἀναντίρρητον εἶνε, ὅτι οἳ ἐνιαύαι
διοικηταὶ τῶν συγκλητοιῶν ἐπαρχιῶν δὲν ὑφίαταντο τοὺς περιορισμοί
ἐκείννως καὶ τὴν αὐπτηρὰν ἐξέλιγξων, εἰς Ών ὑπέκεωτο οἱ διοικοῦντ
ἐπαρχίας καισαρικὰς, ὧν Ἡ μακροτίρα ἡ συντομµωτέρα Αρχἡ συνεδέε
πρὸς τῆν εὔνοιαν τοῦ καίσαρος, (ῥαρτῶντος αὐτὴν ἀπὸ τῆς εὐχαριστ

ππῃ
6

ποικοι τῆς Κυζίκου, οἵτινες καὶ ἄλλως εἶχον Δυεκρεστήσει τὸν αὐτωκρά-.
πορὰ, παραμελήσαντις τὰς πρὸς τὸν Αὔγουστον τιμάς, συνέλαθον
Ῥωμαίους τινὰς καὶ ἐδίσμεωσαν αὐτοὺς, ἀφηρίθη παρ’ αὐτῶν ἡ ἔλευ-
Βερία. Οὐχ ἧττον ὃ᾽ αὐστηρὺς ἐφάνη ὁ Τιβέριος πρὸς τὰς καταχρήσεις,
αἴτνες εἶχον ἀρχίσει νὰ, συνδέωντας ἓν ταῖς ἑλληνικαῖς χώραις πρὸς τὸ
παλαιὼν Δικαέιο-.
μα τῆς ἀσιλέας,
ὅπιρ ἶχον ὡρι-
αμένα ἱερὰ. Οἱ
ἀσυλοιούτοιναοί
εἶχον καταντή--
αει νὰ παρέχωσι
καταφυγὴν οὐ
μόνον εἰς δού-
ους αὔτομο-
λοῦντας, ἀλλὰ
καὶ εἷς ποινοὺς
κακούργους, ἐκ-
φιώγοντας οὕτω
αν καταδίωξιν.
τῆς δικαιοσύνης.
Ἔτι δὲ μᾶλλον
'. ἐποκίνδυνον ἀπί-
θανε τὸ κακόν
δια τὴν αὐθαί-
ρετον ἐπέκτασιν
τῶν ἀσύλων. Ἐ-
Λεώρησι λοιπὸν
ἀναγκαίαν ὁ Τν-
βέριος την ἄνα-
Βιώρησων τῶν δι-
ππιωμάτων τῆς ἁπυλίας καὶ τὸν περιοριαμὸν καὶ τὴν διαρρύθµιαον αὐτῆς,
ποῦθ᾽ ὅπερ συνετέλεσεν οὐ μικρόν εἰς ἐνίαχυσιν τῆς τάξεως καὶ ἀσφαλείας.

Άλλως δὲ πλὴν τῶν ἀναγακίων τούτων αὐστηρῶν µέτρων κατὰ τὸν
πλεῖσεον τοὔλάχιοτον χρόνον τῆς ἀρχῆς τοῦ Ἠϊδερίου ἡ διοίκησις τῶν
ἑλληνικῶν χωρῶν ὑπῆρξε πατρική καὶ εὐεργετική. Οἱ τυχὸν πιέζοντις

δημ -

απμππινα,

.

μοῦ

Ἐπισθέν του ἀναμνήσιις συμπαβεῖς καὶ εὑλογίας. Εἰς µάτην διερχόμενος.
πατόπιν αὐτοῦ ἰξ "Αθηνῶν ὁ ὑπερόπτης Πιίσων πβοκιπάθει νὰ ἰξαλιίψγ.
τᾶς ἐκ τῆς διαθάσεως τοῦ Γερμανικοῦ ἀγαθὰς ἐντυπώσεις, ὑβρίζων τοὺς
"Αθηναίους καὶ ἠλέγχων τὸν Γερμανικόν. Οἱ "Αθηναίοι καὶ οἱ ἄλλοι
Ἕλληνες διετήρησαν τὸν πόθον τοῦ εὐγενοῦς νικητοῦ τῶν Γερμανῶν,
καὶ ἐθρήνησαν τὸν ἄωρον αὐτοῦ Βάνατον, ὅτε ὃ Γερμανικός ἔπιπτε τὸν
᾿Ὀκτώδριο» τοᾶ 19. {ν Συρίς θύμα τοῦ Π]είσωνος καὶ τοῦ Τιδερίον, ὃν
ἂὲν ἠδυνήθη νὰ σὦσῃ ἀπὸ τοῦ µοιραίου τῖλους ἡ ἐπί μακρὰ ἔτη ἐπι-
Δειγθεῖσα πρὸς τὴν ῥωμαθιῆν ἀριστοκρατίαν καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν ὠμότης.

ω
πέαλιγόλας καὶ Εςλκύδεος.

"Ότι δὲν ὄρκες νὰ εἶνέ τις τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους καὶ-
σαρική, ὅπως ἀπολαύγ πάντων τῶν ἀγαθῶν, ἀλλ’ ἦτο ἀνάγκη καὶ ὁ ἐπὶ
τοῦ θρόνου καθήµενας γά ἔχγ την θέλησιν ὅπως φανῇ εὐεργετικὸς καὶ
πατρικὸς πρὸς τοὺς ὑπηκόους, ἀποδιικνύει ερανῶς ἡ βασιλεία τοῦ δια-
Ἀόχου τοῦ ιθιρίου. “Ὁ τοῦτον διαδεγθεὶς Γάΐος (31-41 µ. Χ.) δὲν
εἶχε τὰς ἀριτὰς τοῦ πατρὺς Γερμανικοῦ, ἓν παῖς ἤδη εἶχε παρακολον--
βήσει κατὰ τῶν εἰς τῶν Εερμανίαν στρατείαν, περιθαλλόμανος τὸ στρα--
πιωτικὸν ὑπόδημα, καὶ ἀπὸ τοῦ ῥωμαϊκοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἐπικληθεὶς
ὑπὸ τῶν ατρατιωτῶν Καλιγόλας, Ἡραχὺν µόνον χρόνον Διήρκεσεν ἡ
ἁπάτη τῶν ᾿Ῥωμαίων καὶ Ἑλλήνων, ἀπεκδεχομένων, ὅτι ὁ νέος ἄγε-
μῶν ἔμελλε νάναδειχθή ἀντάξιος τοῦ πατρός. 'Αλλ’ ἡ Ῥώμη δὲν 3ρ-
Ύησε νᾶ πειαθή, ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ Γερμανικοῦ ἦτο τραχὺς καὶ βίαιος νεα-
υίας, τὰ πάντα θέλων νὰ ὑποτάξη, εἰς τὴν κατέχουσαν αὐτὸν μανίαν
τῆς παντοδυναµίας το» καὶ ὑπ οὐδεμιᾶς συνεχόµενας φειδοῦς ἐν ταῖς
παρικτροπαῖς τοῦ παραλογιομοῦ τον.

Παρὰ δωνάστου τοιούτου οὐδὲν ἠδυνήθν νὰ ὤφεληβῃ ἡ Ἑλλὰς,
ἀπ ἰναντίας δὲ βαρεῖαν ἠσθάνθη τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ. Δουλικῶς ἐπέδειξαν.
οἱ Πανίλληνες τὴν χαράν των διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ αὑτοκράτορος ἀπὸ
τῆς καταλαθούσης αὐτὸν κατ’ αὐτὸ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς βασιλείας του
Ιπικινδύνου νόσου. Καὶ τότε μὲν ἐφάνη µετριόφρων ὃ Καλιγολας, ἔκ τῶν
προςφιροµένων εἰς αὐτὸν μεγάλων τιμῶν καὶ ἐκ τῆς προτεινοµένης κατα-
ακονῆς ἀπείρων αὐτοῦ ἀνδριάντων ἐν Ελλάδι δεχθείς µόνον τῶν ἵδρυ-

πα

103

Ἀευθέρων. Την δὲ μεγίατην δύναμιν εἶχον ἐν τῇ αὐλᾷ τοῦ ἡγιμόνας ἐκεί-
νου ὁ Κάλλιστος καὶ ὁ Πάλλας, ὃ Νάρκισσος καὶ ὁ Πολύθιας. Ἴσως δὲ
ἡ μετὰ τῶν Ἑλλήνων τούτων κοινή σχέσις καὶ ἡ ἐπίδρασις αὐτῶν ἄγαγε
τὸν Κλαύδιον, ὅτε ἔγεννεν ἡ εἰς τὴν σύγκλητον παραχώρησις τῆς ᾿Αχαΐας,
εἰς τὴν πρὸς τοὺς συγκλητιιοὺς οὐστασιν νὰ φανῶσον ἐπιεικεῖς πρὸς ταύ--
την τὴν ἐπαρχίαν, πρὸς ἦν, ὡς εἶπε, συνέδειν αὐτὸν κοινή ἀρίσχεια πρὸς
τὰς αὐτᾶς απουδᾶς. Την αὐτὴν δὲ συµπάβεαν ἐπέδειξεν ὁ Κλαύδιος
πρὸς τοὺς Ἕλληνας,
ἀποπέμψας μὲν εἰς τὰς
πατρίδας τοὺς ὑπὸ τοῦ
Καλιγόλα εἷς Ῥώμην
μετακληθέντας παῖ-
δας, ἀποδοὺς δὲ εἰς τῶν
Ἑλλάδα τὰγάλµατα,
ἄτνα εἶχιν ἀπαγάγει
ὁ προκάτοχος αὐτοῦ.

Ἡ Ἐλλας ἰδέθη
ποὺς ἐπιοτραφίντας
παῖδας καὶ τὰς ἀποδο--
θείσας εἰκόνας τῶν θιᾶνν
της μιτὰ τῆς αὐτῆς
ἴσως ἀδιαφορίας μεθ
ἡς εἶδετὴν εἰκτὴν Ῥώ-
μην ἀπαγωγήν των.
Πνεῦμά τι νάρκης καὶ
ἠθικᾶς ἐκπτώσεως φαί-
νεται διακατέχον τὴν
χώραν, ἀφ' οὗ μετ'
ἀπαμθλόνσιως τοῦ αἷ-
αθήµατος ἀναλλοιώτου τιμᾷ δουλικῶς καὶ γεραίρι τοὺς ἐπὶ τοῦ θρό--
νου τῶν Καισάρων καβηµίνους καὶ τοὺς περὶ αὐτοὺς, εἴτε ἀγαθοὶ ἦσαν
εἴτι κακοὶ, εἴτε ὠφίλουν τὴν Ἑλλάδα, εἴτε ἵθλαπτον αὐτὴν" οὐδεμία
δικφορὰ μεταξὺ Τιθερίου καὶ Καλιγόλα, μιταξὺ ᾿Αγριππίνης καὶ Μια-
οκλίνης, μεταξὺ Γερμανικοῦ καὶ Κλανδίου, Τὰ θυµάµατα τὰ ὁποῖα.
καἰουσιν οἳ Ἕλληνες ἐξ ἴσου πρὸ τῶν εὔνων καὶ τῶν λυμεώνων, αἲ τι--
μαί ἃς ἀπονέμονσιν ἀφειδῶς πρὸς ἄνδρας καὶ γυναῖκας τοῦ αὑτοκρατο-.

Αθ

κλλχαίας

ΚΛΑΥΔΙΟ;

1θά

ἀλλ ἦτο προωρισµένη νὰ ἔχῃ ἀποτιλίαματα μεγάλα βρησκευτικῆς ἄνα--
πλάσιως καὶ ἠθικῆς ἀναμορφώσεως τῶν Ἑλλήνων. Ὁ μέγας οὗτος
Απόστολος ἦτο ὁ Παῦλος.

..
Οἱ Ἕλληνες καὶ ὁ Νέρων.

Ἡ βασιλεία τοῦ ἀσελγοῦς καὶ ὠμοῦ, τοῦ µητρωκτόνου καὶ αυζωγο-
κτόνον Νέρωνος (54 -- 08) κατέστη αἰσθητὴ, εἰς τοὺς Ἕλληνας ὡς οὗ-
διμία ἴσως ἄλλη τῶν προτίρων. Εν ᾧ οἳ στρατηγοί του ἐνέκων ἓν
᾽Ἁρμινίᾳ καὶ Βρεττανίᾳ, Γερμανίᾳ καὶ "]ουδαίφ, ἐκεῖνος μετέδαλε τῶν
ἀπὶ τοῦ Παλατίνο θρόνον εἰς ἀπαισίαν ἔδραν, ἀφ᾿ ἧς ἐδίδοντο τὰ ὡμό-
τατα τῶν προςταγµάτων, ἅτινα ἐθύβιζον τὴν Ῥώμην εἰς τρόµον καὶ
πένθος. Καὶ ὅμως ὁ αἱμοχαρῆς ἐκεῖνος τύραννος, ὄτις οἱονεὶ ἐτρέφετο
Διά τοῦ φόνου καὶ τῆς πυρκαῖᾶς, καὶ ἐκνλίετο εἰς ἡδονὰς ἀγοραέας,
εἶχεν ἀγάπην ἀλλόκοτον καὶ κενόφρωνα πρὺς τὰς καλὰς τέχνας. Καὶ ἓν
ᾧ ἰκόσμει τὴν Ῥώμην, ἧς μέγα µέρος ἐπ αὐτοῦ κατεατράφη ὑπὸ
πυρκαϊᾶς, διὰ νέων οἰκοδομῶν, ἰδίως δὲ µετέτρεπε τὸν χρυσοῦν οἶκόν
που εἷς ἀληθὶς μουσεῖον τῆς ἑλλήνικῆς τέχνης, ἑνησμένιζε πκραδοξέτατα,
ἀπχολούμενος περὶ τὴν ζωγραφικὴν, τὴν γλυπτικὴν, τὴν ποΐησιν καὶ
παρονσιαζόµινος εἰς τὰ πλήθη ὡς ἀθιδὺς καὶ ὑποκριτῆς, ὡς ἀβλητῆς.
καὶ ἁρματηλάτης.

Ἡ 5” Ἑλλὰς ἠναγκάσθη νὰ πληρώση φόρον ἀδρὸν εἰς τὰς τοιαύτας
τοῦ φανταπιοπλήκτωυ τυράννου ὀρέξεις, Αφ’ οὗ πρὸς Διακόσμησιν τῆς
ἐμπρησθείσης Ῥώμης ἐξαναγκασθεῖσα προςΊνεγκε θησαυροὺς ὅλους
Ἰπαλία, ἀφ᾿ οὗ ἀνάλογοι θυσίαι ἐπεβλήθησαν εἷς τὰς ἄλλας ἱπαρχίας,
ἦλβεν Ἡ σειρα τῆς ᾿Ασίας καὶ τῆς Αχαίας. Δύο τοῦ Νέρωνος ἁπὸ-
πτολοι, ὁ Ῥωμαῖος Σεκαῦνδος Ἱαρρίνας καὶ ὁ Ἕλλην ἀπελεύθιρος
"Ἄκρατος, ἐγύμνωσαν τὰ ἑλκηνιὰ Ἱερὰ τῶν ἓν αὐτοῖς ἀνακειμένων.
ἀναθημάτων καὶ αὐτῶν τῶν ἀγαλμάτων τῶν θεῶν. Τούτων δέ τινα μὲν
ἓε τῶν ἀπὸ μετάλλου κατισκευσαµένων ἀνελύβησαν πρὸς ἐκκωπὴν νομέ--
αµατος, τὰ ὃ᾽ ἰκόσμησαν τὴν "Ῥώμην καὶ τὸν χρυσοῦν τοῦ Νέρωνας
οἶκον. Εκ µόνων τῶν Δελφῶν ἠρπάγησαν περὶ τὰ πεντακόσια χαλκᾶ.
ἀγάλματα. Καὶ αὐτὴ δὲ ἡ Ὀλυμπία ἑστερήβη λαμπρῶν αὐτῆς κοαµη-.
μάτων, καλαὶ Θεοπιαὶ ἀπίβαλον τὸν Ἔρωτα τοῦ Πραξιτέλους, ὃν εἶχεν
ἁρπάσει μὲν ὁ ζΚαλιγόλας, ἀποδώσει δὲ εἰς τήν πόλιν ὁ Κλαύδιος,

σσ /

105.

ΑλΑ3 οὐχ στον βερὺς ὑπβμξιν ὁ φόρος, ἓν ἐπλύρωσει ἡ Ἑλλὰς
εἲς εὖν Νέρωνα ὡς ἀβλητὴν καὶ ἀγωνιστὴν τῶν πατρἰων αὐτῆς ἀγώ-
ων. Ὁ τύραννος, ἀφ᾿ οὗ τὸ πρῶτον ἐπίδειξε τὰς καλλιτεχνικάς του
καὶ ἁγωνιστνκὰς ἀριτὰς εἰς στινοὺς χύκλους ἐν ᾿Ῥώμπι ἔπειτα δὲ,
αρροθεῖς ὑπὸ τῶν ἰπιωψημιῶ» τῶν περὶ οὐτόν κφλάκων, παρονοιάςθη
καὶ δημνοία ἓν τῇ αὖ--
ποκρατορωιῥ πόλει καὶ
ἀλλαχοῦ τῆς Ἱπαλίας
ὡς ἀιδός καὶ ῥήτωρ,
ὡς ὑπεοκριτῆς καὶ ᾱ-
Αλητῆς, ἀφ᾿ οὗ ἐν τοῖς
Νιρωνέοις τῆς Νια-
πθλεως, ἱδρυβεῖσι κατὰ,
μάμγιανν τῶν ἑλληνικῶν.
ἀγώνωνι ἴτυχε τοῦ ῥκ-
τοροκοῷ στιφάνου, ἅπι-
3άριοι νὰ ἐπισκιφθῇ
καὶ αὐτίν τί Ἐλλά-
ὅα, την πατρίδα τῶν
Ῥμίων ἀριλῶν καὶ τῶν
Μεγάλων ἀθλητῶν.
ματ ἴδιόν

Ἠπ μμανὰς ἡ, φεχή ας νικωταξ ΕΝ τους ΑΡάςΙ
πο πα τῶν συμ- της Ἑλλλάος

ὑπῶν τῶν μεγάλων πονητῶ», παρὰ τῶν
από, Ὁ Νέρων ἑδύψα ἐπευφημίας ἀπὶ
ἡμ αιγκηθῇ ἐκ. τῶν ἐπιτυχιῶν λἴθλωνας

ογόνων τῶν ἐνδόξων ἀγω-
ατος τοῦ λαοῦ, ὃς
ᾗ Κρατωνιάτου καὶ

αν τῆς Ἑλλάδος πιριοΣονικῶν, ἰδίψα στιφάνους ἐκ τῶς γειρὺς

τῶν παρεχόντων τὰ ἁθλα κατὰ κανόνας ἱεροὺς καὶ πα-
ἐν τοῖς τοπικοῖς καὶ ἰθνικοῖς ἀγῶσι τῶν Ἑλλήνων. Ἡ

κ--

μ.μ.”

106

Ἑλλὰς ὅλη ἔπριπε νὰ καταβέσῃ τοὺς στιφἀνους της πρὸ τῶν ποδῶν
τοῦ δαφιαδιψοῦς τυράννου.

Τονκύτας ἔχων διαβίσεις ὁ Νέρων ἴδωκεν εἰς τὴν περιοδείαν, ὃν ἀῑνέ-
λαθι τῷ 86 χάριν ἠθροΐσιως στιφάνων ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα, τὸν τύπον
ἑκατρατείας. Καὶ ἀληθῶς δὲν ἦτο ἀναγκαία πρὸς πανηγυρισμὸν τῆς θια-
τρικῆς ἔκείνης ἐπιδείξεως τοῦ βασιλικοῦ ὑποχριτοῦ ἡ μεγάλη αὔλικὴ καὶ
ατρατιωτικὴ συνοδεία, ἣν παρέλαθε μεβ΄ ἐκυτοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ Νέ-
βων, ἀκολουθούμενος ὑπὸ πολλῶν μὲν εὐναουμένων καὶ ἰξοχοτήτων τῆς
ὀψηλῆς κοινωνίας τῆς “Ρώμης, ὑπὸ ἰκανοῦ δὲ πλήθους πραιτωριανῶν
στρατιωτῶν καὶ ὑπὸ τοῦ ἰδναιτέρου ἐκείνου, ὑπε' αὐτοῦ. "δρυθίντος σώμα-
τος τῶν πινεκλν Αὐγουστείων, οἵτιες ἔργον εἶχον νὰ ποιῶσι
πρῶτοι ἀρχῆν τῶν ἐπαίνων καὶ τῶν ἐπιυφημιῶν, Εξαναγκάζοντις καὶ
ποὺς ἄλλους ἀχροατὰς καὶ θιατὰς τοῦ παραδόξου ἀγωνιστοῦ νὰ κροτῶσι
τὰς χεῖρας καὶ νὰ ἰκβοῶσιν ὑπὶρ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ τὸ
μέγα πλῆβας τῶν ἀκολούθων τοῦ αὑτακράτορος εἶχε
χαρακτῆρα ἰδιωζόντως Χερωνείων ατρατιωτῶν. Ἠσαν,
Άπλα δὲ; οὔνεροφοι τοῦ καλλιτέχνου καὶ κωμῳδος
Νέρωνος, φέροντες ἀντὶ ὅπλων κιθάρας καὶ πλκτρα
μαὶ προσωπεία καὶ ἱμβάτας.

Τοιαύτη ἦτο Ἡ συνοδεία ἦν ἴφερε μεθ ἑαυτοῦ ἔρ-
πως ες πλ Ἓλλλαα. χόμενος εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ Νέρων τὸ φθνόπωρον

κμοεμς πο ϐθ, ὅπως ὠχαριατήσῃ μὲν τὰς [λληνικὰς πὸ-

Ἆεις, αἴτινες εἶχον κατ’ ἐπανάληψιν προσκαλέσιι αὖ--
τὸν, τύχγ δὲ τῆς προρηκούσης ἱκτιμήσεως τῶν φυσυκῶν του δώρων παρὰ
τῶν ἀνδρῶν, οὓς εἶχε κηρύξει ἐν Ῥώμῃ ὡς τοὺς μόνους ἔχοντας οὓς
προσφυὶς νἀντιληφθῇ τῆς μουσικῆς καὶ ἀξίους νὰ κρίνωσι τὴν καλλιτε--
Χνικήν του ἀριτήν. Ἐν ᾧ δ' ἵν Ῥώμῃ. ἀντικαβίστανεν αὐτὸν ὡς ἄξιάς
που προστατιωόµενος ὁ ἀπελεύθερος Ἡλιος, ὁ Νέρων ἕδρεπεν ἀγωνιστι--
κἂς Ἀάφνας, ἐνθυμίζων οὐγ ἧττον ἐν τῷ μεταξὺ εἲς τε τοὺς περὶ αὐτῶν
καὶ εἰς τοὺς Ἕλληνας διὰ τῶν ὠμοτήτων αὐτοῦ, ὅτι ἡ ψυχή του ἦτο,
διφυὴς καὶ ὅτι ἔρρεπε πρὸς τὴν ἀπέλγειαν καὶ τὸ αἷμα ὅσον καὶ πρὸς
τοὺς στεφάνους.

Της καλλιτεχνοκῆς του περιοδείας ἔναρξις ἔγιινεν ἐκ Κερκύρας, ὅπου
πρῶτον ἠκούσθη τὸ ἡσμά του παρὰ τὸν βωμὸν τοῦ Κασσίου Διὸς. Ἔπειτα,
δὲ περέγαγε τὰ συπνικά του ὑκρία δι’ ὅλης τῆς Ἑλλάδος, Δύο µόναι
πόλεις ἀπηλλάγησαν τῆς κἰσγύνης νὰ ἑμπορνεύσωσι χάριν αὐτοῦ τοὺς

198

σοῦτον, ὥστε νάποχωρήσῃ ἐκ τοῦ θεάτρου, ἐκείνου ὑπακρινομένου ὦ ὅδον-
τος, Ἡ νὰ χασμηβῇ κάν ἐκ τῆς ἁνίας τῶν πολλάκις ἀπὸ τοῦ ἑωβινοῦ µέχρι
τῆς ἑσπέρας διαρκουσῶν ἐπιδείξεων ἡ νὰ μὴ προςποιηθῆ θαυμασμόν καὶ
ἐκφράσγι αὐτὸν διὰ βοΏς, ὅτι αὐστηρῶς ἐπετηρεῖτο πᾶν σχῆμα καὶ γεύμα
καὶ δεινῶς ἐκηλάζετο πᾶσα ἕλλειψις προςοχῆς καὶ τιμῶς πρὸς τὸν ὕασι-
λία τῶν σκηνικῶν, ὅτε αὐτοὶ οἱ Ἕλληνες κατήγγελλον δουλικῶς τοὺς.
πυµπολίτας τοὺς μῆ θαυμάζοντας τὸν τύραννον μαὶ μὴ παρέχοντας εἰς
τοὺς θεοὺς θυσίας ὑπὶρ τῆς φωνῆς ταῦ Νέρωνος :

"Ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν εἶνε ἅπορον πῶς ἀπεκόμισιν ὁ Νέρων ἐκ
τῆς ἐν Ελλάδι περιοδείας του τοσοῦτον πλῆθος στεφάνων, ἀλλὰ θαῦμα.
αἶνε µόνον πῶς δὲν συνήθροισεν ἀκόμη περισαυτέρους. ᾿Ἀδιάφορον ἂν τὸ
φώνημά του ἦτο βραχὺ καὶ βραγχνὸν, οὕτως ὥστε πολλοί κατεγέλων
αὐτοῦ Ἔδοντος καὶ κηρύσποντος, ἀφ᾿ οὗ εὑρίσκαντο πολλοὶ καὶ ἐξ αὐτῶν
τῶν πεπαιδευµένων ἀρεσκόμενοι εἰς αὐτὸ, καὶ ἐπευφημεῖτο μὲν ὡς ἀοι-.
δὺς, ἑθραβεύετο δὲ ὡς κήρυξ: Βἰς µάτην ὑπεκρίνετο τὸν Βορυθηθέντα,
ὅτε ἔπεσέ ποτε ἀπὸ τῶν χειρῶν αὐτοῦ ὡς τραγῳδοῦ ἁδεξίως ἡ σκυτάλη
ἣν ἐκράτει, ἀφ᾿ οὗ Ἡ ἀστοχία αὗτη δὶν ἦτο φόβος νὰ στιρήσρ αὐτῶν
τῆς νίκης. Καὶ τίς ἡ ἀνάγκη οἵακδήποτε ἀνησυγίας, ἄφ οὗ ἐν τοῖς Ὅλυμ-
πίοις ἑλαύνων ἅρμα καὶ πεσὼν ἐξ αὐτοῦ καὶ ὀλίγον δεῖν συντριθεὶς ὅμως,
ἑατεφανώβη, ἀμείψας ἴπειτα τοὺς ἑλλανοδίκας ἐπὶ τῷ ἁκατονομάστῳ
ταύτῃ νίκη διὰ διακοσίων πεντήκοντα γιλιάδων ἀρχαίων δραγμῶν :

Δυστυχῶς οἱ Ἕλληνες, ἀνιχόμειοι τὸν γελοιοποίησιν τῶν πατρίων.
ἀγώνων καὶ συντελαῦντες εἰς αὐτὴν, δὲν ἦσαν Λιαταὶ µόνον τῆς ἀποθιώ-
σεως τοῦ ψευδαθλητοῦ καὶ ψευδοκαλλιτέχνου, ἀλλὰ παρέατησαν καὶ µάρ--
τυρες τῶν ὁργίων αὐτοῦ. Ἡ Ἑλλὰς ἐξηνελήθη, παρίχουσα ἀφθένως τὰ
μέσα τῆς συντηρήσεως τῆς μεγάλης τοῦ Νέρωνος ἀκολουθίας, ὑπίστη
τὰς πιέσεις καὶ τὰς ὠμότητας αὐτοῦ, διαρπάζοντος τὰ Ἱερὰ, κατα-
διώκοντος ἐκ πλεονεξίας τοὺς εὐδαιμωνεστάτους τῶν οἴκων τῆς χώρας,
Φονεύοντος τοὺς πλομσιωτάτους, δημεύοντας τὰς οὐσίας αὐτῶν καὶ οτέλ-
Ἄθντος εἰς τὴν ἑξερίαν τὰ τέκνα των, καταλύοντος τὸ ἐν Δελφοῖς µαν-
πεῖον ἐξ ἀγανακτήσεως πρὸς τὸν ᾽Απόλλωνα, προειπόντα εἰς αὐτὸν Άω--
πηρά τινα, καὶ οφάζωντος καὶ βυθίζοντος ἀνθρώπους εἲς τὸ ατόµιον, ἐξ.
οὗ ἐξήρχοντο τὰ ἱερὰ ἀέρια, τέλος δ΄ ἐπιδεικνύοντος ἀσέλγιιαν κτηνώδη,
ἀγωτέραν πάσης περιγραφῆς.

ἸΚαὶ ὅμως ἡ Ἑλλὰς ἀδύνατος καὶ παρηκµακυῖα ἐκρότι τὰς χεῖρας
καὶ ἐπεδαψίλευε στιφάνους εἰς τὸν κωμῳδύν, ὄετες πρὶν ἡ ἀπέλβη ἐκ τῆς

109

χώρας, ἣν ἐπὶ ἔτος ὅλον εἶχε µεταθάλει εἷς θέατρον τῶν νικῶν καὶ τῶν
ὀργίων του, ἐπέθηκε τὴν κορωνίδα εἰς τὸ θέαμα διὰ τῆς ἀνακηρύξεως
τῆς ἐλενθερίας τῶν Ἑλλήνων.

σ᾿
απ κήρυξες τῆς ἐλευθερέας τῶν "Ἑλλήνων.

Οἱ Ἕλληνες ἠδύναντο νὰ ἔχωσιν ἀφορμὰς παραπόνων κατὰ τοῦ αὐ-
τοκράτορος, ὄστις, πρὸς τὸν ἴδιον µόνον ἀποθλέπων σκοπὸν, ἐποδοπά-
τησι τὰ πάτρια ἔθιμα τῶν Ἑλλήνων, ἐξηυτέλισε τοὺς ἀγῶνας καὶ τοὺς
ἀγωνιστάς των, τοὺς ἱερεῖς χαὶ τὰ ἱερά των, προκέθηκε δὲ εἰς ταύτας
τὰς ὕδρεις τὴν πλεονιζίαν καὶ τὴν ἀκολασίαν. ᾽Αλλ᾽ ὁ Νέρων µόνον εὖ-
χαριστίας ἠδύνατο νὰ αἰσθανθῇ πρὸς τὸ δυστυχὲς ἐκεῖνο γένος, ὅπερ σι-
γῶν Ἠνείχετο τὰς ὠμότητάς του καὶ βοῶν ἐπευφήμει εἰς τὰς µωρίας
του. Θέλων δὲ νἀνταμείψη τὴν εὐγενεστάτην "Ελλάδα, ἐκέλευσε πλεί-
στους χαθ᾽ ὅσον ἐνδέχεται ἐκ ταύτης τῆς ἐπαρχίας νὰ παραστῶσιν εἰς
Κόρινθον τῇ 98 Νοιμέρίου τοῦ 67 π. Χ.

Μέγα ὑπῆρξε τὸ πλῆθος τὸ σπεῦσαν εἰς τὸ χέλευσµα τοῦ αὐτοχράτο-
ῥος. Ὅτε δὲ συνῆλθον οἱ ὄχλοι ἐν ἐκκλησίᾳ κατὰ τὴν ἀγορὰν, ἀναθὰς
αὐτὸς ὁ Νέρων εἰς τὸ βῆμα, ἐδημηγόρησεν ἀπ᾿ αὐτοῦ πρὸς τὸν παρε-
στῶτα λαόν. Οἱ Ἕλληνες Ἠχουσαν χαὶ πάλιν τὴν βραγχνὴν φωνὴν τοῦ
ἱστεμμένου κήρυχος, ἀλλὰ τὴν φορὰν ταύτην ὁ Νέρων δὲν παρήρχετο
ἐπὶ τὸ βῆμα, ὅπως διαγωνισθῇ πρὸς ἄλλους χήρυκας, ἀλλὰ δι’ ἄλλου
τρόπου ἔμελλε νὰ συναρπάσῃ τὰς ἐπευφημίας τοῦ πλήβους.

«᾿Απροιδόκητον ὑμῖν, εἶπεν ὁ τύραννος αὐτολεξεὶ, ὦ ἄνδρες Ἕλλη-

«Ἡις, δωρεὰν, εἰ καὶ μηδὲν παρὰ τῆς ἐμῆς µεγαλοφροσύνης ἀνέλπιστον,

«Ἱαβζομαι, τοσαύτην ὅσην οὐκ ἐχωρήσατε αἰεῖσθαι. Πάντες οἱ τὴν

α Ἁγαίαν χαὶ τὴν ἕως νῦν Πελοπόννησον κατοικοῦντες Ἕλληνες λά-

«θε ευθερίαν, ἀνειεφορίαν, ἣν οὐδ᾽ ἐν τοῖς εὐτυχεστάτοις ὑμῶν πάν--

«τς χρόνοις ἔσχετε' ἢ γὰρ ἀλλοτρίοις ἢ ἀλλήλοις ἐδουλεύσατε.»

Τὸ ἐληθῶς ἀνέλπιστον δώρηµα συνώδευσεν ὁ Νέρων, ἀποπερατόνων
τῶν φγτομόν του δημηγορίαν, δι’ εὐχῶν τινων καὶ παρατηρήσιων. Ηὺ--

Ίβη νὰ ἤβελε παράσχει ταύτην τὴν δωριὰν ἀκόμη ἀκμαζούσης τῆς
Ἑλλάλης, ἵνα πλείονες ἀπολάθωσι τῆς χάριτος, καὶ ἐξέφρασε τὴν λύ-
ὃν κόσμον ἀργά.

Ξην τοι ὅτι ἑστερήθη ταύτης τῆς εὐτυχίας, ἐλθὼν εἰ

120

Ώμολόγιαι δὲ, ὅτι καὶ νῦν ὁπωκδήποτε τὰ εὐεργεσίαν παρέχει ὄχε
δι) λωων, ἀλλὰ. δι΄ εὔνοιαν, καὶ πὐχαρίστησι τοὺς ἑλληνικοὺς Βισὺς, ὅτε
ἐπίδηδαν εἲς αὐτὸν πάντοτε καὶ διὰ γῆς καὶ διὰ θαλάσσης πφόνοιαν
ἀγαβὴν, οὕτως ὥςτε νὰ δυνηβῇ νὰ παράσγη εἰς τοὺς Ἕλληνας τὴν µε-
άλην ἐκείνην εὐεργεσίαν.

Ὁ λόγος οὗτος τοῦ Νέρωνος, οὗ τὸ κείµενον εὑρίθη ἐπ᾽ ἰσχάτων,
μαρτυρεῖ, ὅτι ὁ αὑτοκράτωρ ἐγνώριζω ἐπαρχῶς τὴν ἑλληνικῆν, η καὶ
τὸ ὕφος αὐτοῦ δὲν ἦτο ἀπηλλαγμένου ἀνκκριθειῶν καὶ ξενισμῶν, “Αλλά.
καὶ ἄλλα πολλὰ διδάσκει ὁ λόγος οὗτος, ἐμφανῶς δευκνύων εἰς ἡμᾶς τὸν
ἄκρατον ἐγωισμὸν τοῦ τυράννου, ὄττις ψάλλει αὐτὸς εἰς ἑαυτὸν Διθύραμ-
ϐον Ἀόξης, ὥς ὀρθῶς παριτηρήθη, καὶ ἐξυμνεῖ διὰ τῶν ἰδίων ἑαυτοῦ.
γεθέων τῶν μεγαλοφροσύνην καὶ τὸ µέγιθος τῆς παριχοµένης «ὔεργι-
σἷας, Καὶ ἀληθᾶς εἶνε µεγάλη ἡ εὐεργιαία αὗτη, ὅταν ἀναλογιαθῶμεν,
ὅτιό Ῥωμαῖος κοσµοκράτωρ δὲν προφφέρει εἷς τοὺς Ἕλληνας µόντν ταύ-
ην καθ ἰαυτῆν μετὰ πλήρους ἁπαλλαγῆς ἀπὸ τῶν φόρων, ἀλλά καὶ
παρέχει εἰς τοὺς ἐλευθερουμίνους γὴν εὐχαρίατησιν αὐτοὺς μὲν νὰ κα--
λέσῃ οὐχὶ διὰ τοῦ ὀνόματος τῶν ᾿Αχαιῶν, ὅπερ ὑπεμίμνησει τὴν ὑπὲς-
ποὺς Ῥωμαίους δουλείαν των, ἀλλ’ Ἕλληνας, ὡς ἐλέγοντο κατὰ τοὺ-ςς
Ὑβόνους τῆς ἀχμῆς καὶ τῆς αὐτωνομίας, τὴν δὲ χώραν αὐτῶν νὰ προςα----'
γορεύσῃ ὐγενεσεάτην Ἑλλάδα,

Οἱ Ἕλληνες ἐδέχθησαν γαΐροντες τὴν αὐτομρατορικᾶν δωρεάν, καῄ..
περ συνοδευομίνην ὑπὸ τῶν πικρῶν ἀληθειῶν, ἃς ἐκήρυξεν ὁ Νέρων
᾽Αλκβῶς ἡ Ἰαμπρότης τῶν ἑορτῶν, ἐν αἷς ἔτυχε τοῦ οτεφάνου, δὲν ἀπεε
κρυψεν ἀπὰ τῶν βασιλικῶν του ὀμμάτων τὴν παρακμὴν τῆς Ἑλλάδο --
ἀτες εἶχεν ἀνάγμην ἐλέον ἄσον καὶ εὐνοίας, ἸΚαὶ ἀπέδωχε μὲν εἰς το
Ἕλληνας τὴν ἐλευθερίαν, σωφρονέστερον ἑαυτοῦ γνοὺς κατὰ τὸν ἕ με
φβασιν τῶν ἀρχαίων, ἀλλ᾽ εἶπεν ἀπροκαλύπτως εἰς τοὺς ἐλενβερουμε.«Ε
γους, ὅτι ἡ ἐλευθερία ἐκείνη οὐδέποτς ὑπῆρξε πλήρης οὐδ ἐν αὐτοῖς τω Ἔ
Ἰβόνοις τῆς ἀχμῆς διὰ τὴν Λιάσπασιν τῶν Ἑλλήνων, δουλευόντων «ξ
ἀλλήλους.

"Ἠσαν λοιπὸν τώρα οἱ Ἕλληνες ἀπὸ τῆς 38 Νοεμβρίου τοῦ ϱΊ κατ
ς τοὐλάγχιστον ἐλεύθεροι καὶ ἀσύδατοι καὶ ἰσόνομοι πρὸς τοὺς Ῥω ---
μακίνωςι καὶ την ἐλευθερίαν ταύτην διετήρησαν ἐπὶ πέντε ἔτη µέχρι τῶ---'
Ἀρόνων τοῦ αὐτοκράτορος Βισπασιανοῦ. Ὡς Ῥιὼς Ελευθέριος ἑλατριύήν”,
ὃ Νέρων παρὰ πολλοῖς τῶν "Ελλήνων, καὶ πολλαὶ τῶν ἑλληνίδων τό----.
λεων ἵδρυσαν «ἀγάλματα αὐτοῦ καὶ βωμοὺς καὶ ἀνεστύλωσαν δυμοσίφςς

φᾶς. Ὁ θρόνος αὐτοῦ ἐκλονεῖτο, καὶ ὁ Νέρων ἔσπιυσιν ἀρχομένου τοῦ
8 εἰς τὸν Ἰπαλίαν, ὅπου µετά τινας μῶνας, ἰγκαταλελειμμένος ὑπὸ
τῶν πραιτωριανῶν, φυγὰς ἐκ Ῥώμης, καταδεδικκσµένος ὑπὸ τῆς συγ-
ἁλήπου ὥς προδότης τῆς πατρίδος, ἀπέμτενεν ἠαντὸν τῷ ΙΙ Ἰοννίου,
πρὶν φθάσηῃ εἰς τὸ τεσσαρακοστὺν τῆς ἡλικίας ἴτος, ἴπιφωνῶν, ὡς λ-
γεται, πρὸς τὸν Δία, κὦ Ἴεοι οἷος τερέτης παραπόλλυµαι.

τ
1 Ελλὰς ἐπὶ τῆς Ὀνναστεέας τῶν «λαθέων.
Ἡ ἱλωβιρία καὶ ἀσυδοσία, ἂν ἰδώρησιν εἰς τοὺς Ἕλληνας ὁ Νέρωνο, ---,

ἵμευεν ἄβικτος ἐπὶ τῶν πρώτων αὐτοῦ διαδόχων. Αἱ ἐπαναστάσεις αἷ κο |
κλονήσασαι τὸ» «5. τὸ
θρόνον καὶ ἄναθι--. δει
θάσαραι ἐπ αὐτόαξν -τν-τύι
πριῖς αὐτοκράτο τν πιο,
µας ἐντὸς δεκααν κε.
κτὠ μηνῶν δὲ -ὴ,

ἀρῦκαν καιρὸν Ξω. κ

τὸν Γάλβαν, τ----ό,
Ὄθωνα καὶτ ---
Βιτῶλλιον νὰ δι-αε-
τάξωσιν ἄλλως τά
κατὰ τοὺς Ελ-

Ἄγνας, Αλλ ὅτε,
Δνακηρυχθείς ὑπὸ
τῶν λεγεώνων,
ἔγεσεν αὐτοκρά-
τωρὁ Πεσπασιανός,
(59-79), ἐπείαθε,
ὅτι σὺν τοῖς ἄλλοις
μέτροις ἄτινα ἔπι-
ῬΑλλοντν πρὸς ἀπεικκτάστασυν τῶν δικσεσκλενµένων οἰκονομικῶν τοῦ
χράτους, ἁπαραίτητος καθίστατο καὶ ἡ ἀφαίρεσις τῆς εἰς τοὺς Ἕλλη-
νας ὑπὸ τος Νέρωνος γορηγηβείσης ἀνειςφορίας. "Άλλως δὲ ἡ Ἑλλὰς

ΣΕΕΠΑΞΙΑΝΟΣ.

! προεφωνῶν αὐτοὺς, ὅτι δὲν εἶνε οἱ πρῶτοι, ἀλλ᾽ οἱ μόνοι τῶν Ἑλ-
λήνων.

Διὰ τῆς διατάξεως τοῦ Βεσπασιανοῦ ἀπε-
δόδη μὲν ἡ Ἑλλὰς ὡς ἐπαρχία εἰς τὸν σόγ-
κλητον, ἀλλ᾽ οἱ ἐκ τοῦ Φλαθίου οἴκον αὗτο-
κράτορις δὲν ἔπαυσαν ἐπιτηροῦντες τὴν διοί--
κησιν τῶν ανγκλητικῶν ἀνθυπάτων. Ιδίως δὲ
ποιαύτην αὐστηρότητα ἐπίδειξε πρὸς τοὺς διοι-
χρντας τὰ τῶν "Ἑλλήνων ὁ τραχὺς καὶ πρὸς
τὴν. ῥωμαϊκὴν ἁριστοκρατίαν :ὠμὸς (νὸς τοῦ.
Ῥισπααιανοῦ Δομιτιανὸς, ἀνελθὼν εἰς τὴν ἀρχὴν (81-96) μετὰ τὴν
Βραχεῖαν βασιλείαν τοῦ
πρεαθυτέρου ἀδελφοῦ
Τΐτου (70-84). Ὁ Δο-
μιτιανὸς, ὄστις μετεῖχέ
πως ἑλληνικῆς παιδείας
ὡς ὁ πατὴρ καὶ ὁ ἀδελ--
φός, μετ᾽ ἰδιαζούσης τι-
υὰς στοργῆς καὶ ἐπιδεί--
ξεως ἀπένεμε λατρείαν
πρὸς τὴν 'Ἀθηνᾶν, δι᾽
ἧς συνεδίέβη καὶ πρὸς
τῆν πόλιν τῶν "Αβη-
νῶν, ἀξιώσασαν αὐτῶν
ἐν ἔτι 99 καὶ τῆς τι-
μῆς νάναδείξη αὐτὸν
ἐπώνυμον ἄρχοντα. Καὶ
τὰς μὲν τοιαύτας τιμὰς
δὲν ἀπέκρονεν ὁ δύσκο-
λος μονάρχης, ἀλλὰ,
καΐπερ καλλιεργῶν τήν.
ἑλληνικὴν ποίησεν καὶ
λογοτεχνίαν, δὲν ἐπί-
δωδε πρὸς τοὺς Ἔλ-

λκος Ἄηνας ἰδίαν τινά συµ-
πάβειαν, πολὸ δὲ μᾶλλον βλίπομεν αὐτὸν ἠπιστα ἀγαπώμενον παρα

14

ΑΩΜΙΤΙΑΝΟΣ.

--ἱ

μέ

116

περιουσία τοῦ πατρὸς εἶχε δημιωθ ἐπὶ Δομιτιανοῦ, 'Αλλὰ τὴν ἴνδιαν.
εἰς ἦν περιέστη ἔνεκα τῆς δημεύσεως ταύτης ὁ οἶκος τοῦ ᾿Απτικοῦ διά--
χθψιν αἰφνιδία τύχη. Ἕν τῶι οἴκῳ αὐτοῦ παρὰ τὸ θέατρον εὗρεν ὑπὸ
τὰν γῆν µέγαν Βησανρὺν, οὗ τὴν ἀνακάλυψιν ἀνήγγειλε πρὸς τὸν αὗτο-
πράτορα, φοθούµινος τῆς ῥωμαίκῆς διφικήσεως τὴν συνήθη πλεονεξίαν.
Ἑὺς δὲ τὴν ἐρώτησιν τοῦ ὑπηκόου περὶ τοῦ τί κελεύει ὁ αὐτοκράτωρ ἁπήν-
πησιν ἑ Ἱέρθας, ἐπιτρίπων τὴν χρῆσιν τοῦ εὐρεθέντος χρήματος ὑπὸ
ποῦ εὑρόντος. Ὅτι δὲ ὁ ᾽Αττικὸς παρέστησεν εἰς τὸν αὐτοκράτορα, ὅτι
ὃ θησαυρὸς εἶνε παρὰ πολὺ μέγας δι αὐτὸν, ἐδιώτην ὄντα, ἔλαθε τήν
ἀπάντησιν νὰ κάμγῃ τότε κατάχρησιν τοῦ ἑρμαίου, διότι ὁπωςδήποτε
ἰδυμόν του εἶνε.

Δυστυχῶς ὄνκαὶξ µόνον µῆνας, ἀπὸ τοῦ Σεπτιμβρίον 96 µέχρι τί-
Ἄους Ἰανοναρίου 98, διήρκεσεν ἡ ἀρχὴ τοῦ ἀγαθοῦ τούτου ἡγεμόνος,
ὅστις εἶνε ὁ πρῶτος σιιρᾶς ὅλης ἐξαιρέτων βασιλέων, οἵτινες ἐτίμησαν μὲν.
τὸν Βρένον τῆς Ρώμης καὶ εἲς τοὺς Ἕλληνας ὃ᾽ ἐφάνησαν πολλαχῶς
χρήσιμοι καὶ εὐεργετικοί.

Οὐχ ἦττον δ᾽ ἀγαθὰ πρὸς τοὺς Ἕλληνας ὑπῆρξεν ἡ βασιλεία τοῦ Βε--
ποῦ υἱοῦ καὶ διαδόχου τοῦ Νέρθα, τοῦ ἐνδόξον γικητοῦ τῶν Δακῶν καὶ
τῶν Πάρθων Τραιανοῦ (98 - 117). Ὅσον ὀλίγας καὶ ἂν ἔχωμεν εἰδή--
σεις περὶ τῆς ἐπ᾽ αὐτοῦ διοικήσίως τῆς ᾿Αχαίας, εἶνε ἀδύνατον νὰ μῆ
παραδεχβῶμνν, ὅτι ἡγιμὼν, ἀγαπῶν τὴν Ἑλλάδα, ὡς ἀποδεικνύουσι.
πλῶν ἄλλων αἱ εἰς τὰς ᾿Αθήνας ἐπιακέψεις αὐτοῦ, δὲν ἐπεδαψίλευσε καὶ
εἰς τοὺς Ἕλληνας τὰγαβὰ τῆς βασιλικῆς του µερίμνης, δι ἅ πὐλάγουν
αὐτὸν αἱ ἐπαρχίαι. Δὲν ὠφελήβη ἀρά γε καὶ ἡ Ἑλλὰς ἐκ τῆς ἀξιολό-
γου αὐτοῦ διοικήσεως, δι΄ ἧς ουνεδυάζιτο συνιτῶς ἡ πολεμικὰ δόξα.
πρὸς τὴν διαρρύθµισιν τῶν τοῦ κράτους, ἡ λαμπρότης πρὸς τῆν φειδὼ,
ἡ οἰκονομικὴ τάξις πρὸς τὰ φιλάνθρωπα ἔργα; Χὴ λησμονῶμεν, ὅτι ὁ
Τραϊανός εἴπερ τις καὶ ἄλλος διικρίθη διὰ τὰς θιωφελεῖς οἰκοδομάς καὶ
τὰ δημόσια ἔργα, ἄτινα κατέσπειρω οὐ μόνον εἲς τὴν ᾿παλίαν, ἀλλὰ.
καὶ εἰς τὰς ἠπαρχίας, οὕτως ὥστε ἐλέχθη περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἔχτισι καθ᾽ᾱ-
πασαν τὴν οἰκουμίνην. "Ἑκ δὲ τῶν πρὸς τὸν αὐτοκράτορα ἐπιστολῶν.
Ἠλινίον τοῦ νεωτέρον, ὄστις διῴκηας τήν Βιθυνίαν ὡς ἔκτακτος ἀπεαταλ--
μένος τοῦ Τραϊχανοῦ κατὰ τὰ ἔτη Τ13 καὶ Γ13, βλέπομεν µέχρι τίνων
Ἀεπτομεριιῶν ἔφθανε καὶ δι’ αὐτὰς τὰς ἀπωτέρας τοῦ κράτους ἐπαρχίας.
ἡ ατοργὴ τοῦ µονάφχου. Οἱ ὑπήκοοι τῆς Βιθυνίας ἀπηύθυνον πρὸς τὸν.
αὐτοκράτορα διὰ τοῦ ἐπιτρόπου αὐτοῦ καθημερινὰς αἰτήστις περὶ κτί-

'

118

τὶς τῆς ἀνεχέρσιως ἀνετίθη εἰς τοὺς δύο ἀδωλφοὺς τοῦ Φιλοπάππο», κο-
αμήσαντας τὸ μνημεῖων διὰ τῶν ἀνδριάντων τῶν θανόντων καὶ ἐπιζών-.
πων μελῶν τοῦ φιλαθηναίου ἐκείνου οἴκαυ τῶν τελευταίων Ἑλλήνων ἡγε-
µάόνων τῆς ἀπωτάτης ᾿Ανατολῆς.

9
"ας ἑλληνεκὴ κοινωνία.

Διιδράμομεν ἤδη τὴν στορίαν τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ πλέον ἡ δύο καὶ ἥμι-
συν αἰῶνας ἀπὸ τῆς µοιραΐας ἡμέρας, καθ᾽ ἣν ὁ Ἠόμμιος ὑπέταξι τὴν.
Κόρωθον, Ἐϊδομεν τὴν Ἑλλάδα εὖθὺς µιτὰ τὸν Μόμμιον γενομένην.
ἐπαρχίαν ῥωμαικὴν, ἀπὸ δὲ τοῦ Λὐγούστου ἔχουσαν ἴλιον ἀνθύπατον,
παρηκολουθήσαμεν δ' ἔπειτα τὰς τύχας τῆς ᾿Λγαίας, παραχωρουµένης
ὑπὸ τῆς συγκλήτου εἰς τὸν καίσαρα ἐπὶ Ἠμθερίου, ἀποδιδομίνης εἲς τὴν
σύγκλητον ὑπὸ τοῦ καἰσαρος ἐπὶ Κλαυδίου, ἐλευθερουμένης ὑπὸ τοῦ Νέ-
βώνος καὶ πάλιν δὲ ἀφαιρουμένης τὴν ἐλευθερίαν ὑπὸ τοῦ Βεσπααιανοῦ.
ΑΝ) εἶδομεν καὶ τοῦτο, ὅτι ἐν αυνόλῳ αἱ διοικητικαἰ αὗται μεταβολαὶ
δὲν ἐπιφέραυαιν εἲς τὴν κατάστασιν τῆς Ελλάδος ἀλλοίωσιν οὐσιώδη.
Οἱ Ἕλληνες µένουσι σγεδὸν οἱ αὐτοὶ, εἴτε διοικοῦνται ὑπὸ ἀνθυπάτου
Ἡ πρισθεντοῦ καὶ ἀντιστρατήγου, εἴτε ἀφίνονται ἐλεύθεροι καὶ ἀσύδο--
πον. Ὁ πολιτικός βίος εὑρίακεται ἐν τελείᾳ παρακμῇ΄ μικρὰ δὲ, τυπική
μόνον εἶνε ἡ σημασία τῶν διατηρουµένων κοινῶν, ὅταν ταῦτα δὲν ἔκ-
πίπτωσιν εἰς ἁπλοῦς µασίτας τιμῶν ἀπονεμομένων ὑπὸ τοῦ ὑποδούλον
καὶ τεταπινωμένον ἑλληνικοῦ ἴβνους πρὸς τοὺς αὐτοκράτορας, ἁδιάφο--
ῥον ἂν οὗτοι ἦσαν ἀγαβοὶ ἡ κακοί.

"Αλλὰ τὶς δύναται νἀρντθη, ὅτι καὶ παρ᾽ όλην ταύτην τῆν πολιτι-
κἂν ἵκπτωσιν ὁ ἑλληνισμὸς δὲν ἐξέλιπι καὶ ὅτε κατίθηκε τὰ σκΏπτρα
τῆς ἡγιμονίας εἰς τοὺς Ῥωμαίους; Δὲν εἶνε τρανὴ, ἀπόδειξις τοῦ ἐναν--
πίου Ἡ εὐδοκίμησις τῶν ἑλληνικῶν γραμμάτων καὶ τῆς ἑλληνικῆς τέχνης,
παρὰ Ῥωμαίοις καὶ ἡ πνευματική οὕτως εἰπεῖν ὑποδούλωσις τῶν νυκη-.
τῶν εἰς τοὺς ἠττηθέντας: ᾿Ἡ µεγάλη πληρονομία τῶν κλασικῶν χρό-
γων τῆς ἑλληνικῆς ἁρχαιότητος ἐξευγενίζεικαὶ ἐξυψόνει τοὺς Ῥωμαίους,
ἀλλὰ, τρέφει ἀχόμη καὶ τοὺς ἐπιγόνους τῶν Ἑλλήνων. Τὰ ἔργα τῆς ἓλ-
ληνίδος σμίκης κοσμοῦοι τὴν "Ῥώμην, ὡς ἡ ἑλληνικὴ ῥητορικὴ καὶ φιλα-
αοφία, ἡ ποἰησις καὶ ἡ γλῶσοκ κοσμοῦσι τοὺς Ῥωμαίους. ᾿Αλλ’ ἡ Ἄλγο-.

μὶ

μι

130

ἀφὶ ἱτέρου δὲ αὐτὴ ἡ ἀξιοπρίπεια καὶ φιλοτιµία τῶν Ῥωμαίων ἀπύτουν,
τὴν ἐπιδολὴν τῆς λατινικῆς ὡς ἐπισήμου γλὠσσης ἐν ταῖς ἑλληνικαῖς
Ἱώραις. Αν τὸ τοιοῦτον ἐπεδιώκετο συστηματικῶς ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων,
ἂν οἱ Ἕλληνες παρεῖχων ἑαυτοὺς εὐκάμπτους καὶ εὐεπιρόρους πρὸς
ἀποδοχὴν καὶ ἐκμάθησιν τῆς λατινικῆς, βὰ συνίθαινε καὶ εἰς τὴν Ἑλ-
λάδα ὅτι συνέθη εἰς τὴν Ἱσπανίαν, τὴν Γαλλίαν, τὴν Δακίαν. Ἡ
Ἰλῶσσα ὅῦλα δὲ τῆς Ελλάδος ἄβελε τότε ἐκλατινισθῆ, ὡς ἐξελατονί-
οὔησαν οἱ λαοὶ τῶν ἄλλων ἐκείνων χωρῶν. “Αλλ᾽ οἱ Ῥωμαῖοι δὲν ἐπί-
µεσαν εἰς τὴν τοιαύτην εἰναγωγὴν τῆς λατινικῆς, ἡ δὲ χρῆσις αὐτῆς
ἴσχεν ὀλίγην µόνον διάδοσυν, ὅση ἁπῃτεῖτο τεαρὰ τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης.
Αφ’ οὗ οἳ Ῥωμαῖοι ἠνείχοντο ἰν αὐτῷ τῇ Ῥώμῃ Δημηγορίας ἑλληνι-
κὰς παρ᾽ Ἑλλήνων ἀπεσταλμένων, ἦτο πολὺ φυσμιώτερον, ὅτι ἐν αὐτή,
τῇ Ἑλλάδι ἔμελλε νὰ διατηρήση πλῆρες αὐτῆς τὸ κὕρος ἡ ἑλληνικὴ
Ἠλῶσσα, τις ἄλλως ἧτο γνωατὴ εἰς τοὺς πλείστους τῶν ἐπυρανῶν
᾿Ῥωμαίων: ἀφ' οὗ δὲ ἡ ἑλληνωὴ γλῶσσα ἦτο ἐπιτετραμμένη ἐν αὐτῇ
τῇ ῥωμαικῇ συγκλήτῳ, πῶς ἠδύνατα νὰ μὴ εἶνε ἀνεκτὴ ἐν τοῖς κατὰ
τὰς ἑλληνικὰς χώρας κωθερνείοις τῶν ᾿Ῥωμκίων διοικητῶν: Πολὸ δὲ
ὀλιγωτέρας ἀξιώσεις Ἠδύναντο, ἐννοεῖται, νὰ ἔχωσιν οἱ 'Ῥωματοι στρα--
πιῶται, ὅπως γείνωσι καταληπτοί λαλοῦντες ἑλληνιστὶ πρὸς τοὺς ἀγρό-
πας τῆς Ἑλλάδος. Ούτως ἐν τῷ ζητήματι τῆς γλὠσσης δὲν ὑπεχώρηοσι,
οἱ Ἕλληνες, εἲς τοὺς Ῥωμαίους, ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον οἱ Ῥωμαῖοι εἰς
ποὺς Ἕλληνας, Πόσον δὲ ὄλίγη ἦτο ἡ ὄνάδοσις καὶ χρῆσις τῆς ῥωμαῖ--
κῆς γλὠσσης παρ᾽ Ἕλλησιν ἀποδευινύει οὗ μόνον ἡ ἐπιπολαιοτάτη γνῶ-
σις αὐτῆς παρ᾽ ἀνδρῶν καὶ ἐπιακεφθίντων τὴν Ῥώμην καὶ γραψάντων
περὶ ῥωμαικῶν πραγμάτων καὶ τιµηθίντων παρὰ τῶν Ῥωμαίων, ὡς ὁ
Πλούταρχος, ἄλλα καὶ αὑτη ἢ απανιότης τῶν ἐν ταῖς ἑλληνικαῖς χώ-
Ῥαις εὑρισκομένων λατινικῶν ἐπιγραφῶν. Καὶ εἴ τινες δ᾽ Ἕλληνες ἐξε-
μάνθανον τὴν λατινικήν, ἕπραττον τοῦτο ὅπως χρησιμεύωσιν ὡς µετκ-
φρασταὶ, ἑρμηνεύοντες εἰς τὴν ἑλληνικὴν τὰ ἐπίσημα, ἔγγραφα τὰ συν-
πεταγµένα κατ ἀνάγκην λατινιοτὶ καὶ ῥωμαϊκά τινα βιθλία ἔχοντα.
πβακτικήν χρησιμότητα διὰ τοὺς Ἕλληνας, Τελος δ' ἵν γένει δυνάμεβα
νά εἴπωμεν, ὅτι ἡ ἐπίδρασις τῆς λατινικῆς γλὠσσης ὑπῆρξεν ὅλως ἀἄνε--
παίσθητος, καὶ μόνον εἰκδυσαν εἷς τὴν ἑλληνοὴν γλῶσσαν λέξεις τινές.
ὀλίγαι, δίως ἕνεκα, διοικητνῆς, ἀνάγκης,, κατὰ, πολὺ ὀλιγώτεραι καὶ
ἐκιένων, ἃς παρέλαδον καὶ καθ΄ ἑκάστην παραλαμθάνουσιν ἐκ τῆς νέας.
ἀλληνικῆς οἱ μετὰ τῶν Ἑλλήνων συνουκοῦντες ᾿Αλβανοὶ, οὗ µόνον ὄρους.

131

ἐκ τῆς νομοθεσίας καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ βίου ἀποδεχθέντες, ἀλλὰ καὶ
πλίντα ἄλλα δανειζόμενοι ἐκ τοῦ ἑλληνικοῦ λεξιλογίου.

Δὲν διετήρησαν δὲ µόνον τὴν γλῶσσαν αὐτῶν οἱ Ἕλληνες ἐπὶ τῆς
ἀρχῆς τῶν Ῥωμαίων, ἀλλ’ ὁμοίαν σταβερότητα ἐπίδιιζαν καὶ περὶ τὴν
διατήρησιν τῆς θρησκείας ἑαυτῶν καὶ τῶν ἀγώνων, τῶν ἰθίμων καὶ τοῦ.
Ξατροπαραδότου βίου, ἐμπέδως ἐχόμενοι παντὸς ὅ τι Εθνικόν. Εἶνε ἆλη-
δὲ, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἰδίως μετὰ τὴν ἐπιμιξίαν μιτὰ τῶν Αἰγυπτίων ἐν
τῷ βασιλείῳ τῶν Πτολεμαίων ἰδέχθησαν εἰς τὸ ἑλληνικὸν πάνθεον αἰγν--
Ξπακούς τινας θεοὺς, ἰδίως τὴν Ἴσιν, ὡς πρότερον θρᾳχικοὺς καὶ φρυ-
γκοὺς, ἀλλ᾽ ἡ πρὸς τοὺς Ῥωμαίους ἀνεξιθρησκεία δὲν ὑπῆρξε µεγάλη.
Ἑ τιμῆ τῆς Ῥώμης ὡς θεᾶς καὶ ἡ λατρεία τινῶν αὐτοκρατόρων καὶ
μλῶν τοῦ αὐτοχρατορικοῦ οἴκου μαρτυρεῖ τὴν πολιτικὴν παραχμὴν καὶ
τἲν ἐθιλοδουλείαν τῶν “Ελλήνων, οὐδαμῶς δ᾽ εἶνε δεῖγμα ἐπιδράσεως
τς ῥωμαϊκῆς θρησκείας ἐπὶ τὴν ἑλληνικήν. Ἂν δ᾽ ἐξαιρέσωμεν τὴν
Ἰατρείαν τοῦ Καπιτωλίου Διὸς ἐν Κορίνθῳ, πόλει ἥχιστα ἑλληνικῇ,
ἂν δυνάµεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι λατινικοὶ θεοὶ ἐτιμήθησαν παρὰ τῶν Ἑλ-
Ἰνων. Ἔσωζε δὲ τοὺς ἑλληνικοὺς θεοὺς ἀπὸ τῆς διὰ ῥωμαϊκῶν ἀντι

χαταστάσιως ἐκτὸς τῆς μεγάλης τῶν Ῥωμαίων ἀνεξιθρησκείας ὄχι μὲν
ὰ ἑδραῖον τῆς πίστεως, ὅπερ εἶχεν ἐκλίπει βαθμηδὸν ἤδη ἀπὸ πολ-
19, ἀλλ’ ἡ ἀπὸ µακροχρονίου ἔξεως ἐμμονὴ εἷς τὰ παραδεδοµένα ὑπὸ
τὖν πατέρων. Καβ᾽ ὅμοιον δὲ τρόπον συνετηρήθησαν καὶ τὰ ἤβη καὶ
Όιμα τοῦ παλαιοῦ βίου καὶ αἱ ἑορταὶ, ἃς ἐπὶ μακρὸν οὐδαμῶς ἐμόλυ-
πν 4 ὠμοὶ ἀγῶνες τῶν µονοµάχων οἱ συνήθεις ἐν Ῥώμῃ καὶ ταῖς ἰτα-
Ἰκαῖς πόλεσιν, οἵτινες µόνον εἷς τὰς ἑλληνικὰς πόλεις τῆς Συκελίας.
Ναβᾶς Ασίας καὶ Σνρίας εὐκόλως εἰκήχθησαν, ἐκ δὶ τῶν τῆς ἐντεῦθεν
Ἑλλήλος εἰς τὴν ῥωμαϊκὴν Κόρωθον, εἰς δὲ ἄλλας μόλις που καὶ βρα-
δως Απλῆ δ᾽ ἔμενε τοῦ βίου ἡ δίαιτα οὔ

ἴθυσι νὰ ἐπιδείξωσι καὶ ἐν τοῖς χρόνοις ἐκείνοις

ἡλοὺς, ὅπου οἱ ἀγρόται καὶ οἱ θη:
οἱ συγγβαφε

ὡραίας εἰδυλλιακὰς σελίδ.

αν οωψ, ὥστε καὶ αὐτοὶ ὤν χρόνων ἐκείνων Ί,

αν οντες

-Άλλὰ Ἀνστυχῶς δὲν ἦσαν ἅπα
ἀρά, ἰδίως δὲ

νι ὅπου συνωστίζοντο τὰ πλήθη. Ἡ εἷς χεῖρας ὄλίγων

ἀέτρωσις μεγάλων γαιῶν εἶχεν ἐπιφέρει πολλην

τωχείαν καὶ ἐν μ

τὴν ἐρήμωσιν τῶν ἀγρῶν, μεταθληθέντων πολλαχοῦ εἲς νοµάς. Ἐν ᾧ
δὲ οἱ μεγάλοι γαιοκτήμονες ἠναγκάζοντο πολλὰ τῶν κτημάτων αὐτῶν
νὰ καλλιεργῶσι διὰ δούλων, ἐτρέποντο μὲν ἤδη τινὲς ἀνὰ τοὺς ἀγροὺς
εἰς Ἀηστείαν ἐπικίνδυνον διὰ τὴν γώραν καὶ ἱθρασύνοντο ἐπὶ ποσοῦ-
πον, ὥστε νὰ προθαίνωσι καὶ μέχρις αὐτῶν ἠνίοτι τῶν προθύρων τῶν
πόλεων, καὶ αὐτοὶ δὲ οἵ εἰς τὰς πόλεις συρρίαντις χάριν ψωμισμοῦ ἔπα-
σγον. Ἡ ἐν ταῖς πόλεσιν ἐμπορικὴ κίνησις καὶ παραγωγὴ ἦτο περιωρι-
σµένη, Οὐδείς ἐφρόντιζε περὶ εὑρέσεως νέων πόρων, τὰ δ᾽ ἰξαγόμενα
ἦσαν κυρίως φυσυκὰ προϊόντα τῆς Ελλάδος, ἐν οἷς καὶ μάρμαρα πολλά.
Καὶ ὅμως παρ᾽ ὅλον τὸν περιορισμὸν τῆς γεωργίας καὶ τῆς ἐμπορίας ἐν
σπατάλη ὅλως δυκαναλόγῳ πρὸς τὰς εἰκπράξεις αὐτῶν ἴζων οὗ µόνον
αἳ ἀνώτεραι τάξεις, εἰς ἂς συνέρριε τὸ χρῆμα, ἀλλὰ καὶ αὑταὶ αἱ
μίσαι. Ἡ δὲ σπατάλη αὕτη ἦτο βλαθερωτάτη οὐ µόνον δι’ αὐτοὺς τοὺς
τὸ τὸ ἴδιον χρῆμα ἀφειδῶς δαπανῶντας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν χώραν ὅλην.
Ένεκα τῆς μεγάλης οἰκονομικῆς διασαλεύσεως, ἥτις ἐπῆλθεν ἀνὰ πᾶν τὸ
ῥωμαϊκὸν κράτος ὡς ἐκ τῆς ἀπῦ τῶν χρόνων τοῦ Νέρωνος ἤδη ἔπιχενο-
µένης αὐξήσεως τῆς ἀξίας τῶν πολυτίµων μετάλλων, καὶ ἰδίως τοῦ.
ἀργύρου, ἧς αἴτιον ὖτο ἡ εἰς τὴν ἁπωτέραν ᾿Ανατολὴν φυγάδευσις καὶ
ἐναποταμίενσις αὐτοῦ. Ὡς βάτραχοι λοιπὸν ἐπαχύνοντο ἐντὸς τοιρύτων
πελμάτων Ῥωμαῖοι μὲν μάλιστα, ἀλλ οὐχ ἧττον καὶ Ἕλληνες τραπι--
ἴπεαι καὶ τοκογλύφον, Απομυζαίνοντες πάντα πόρον τοῦ ἕλληνικοῦ λαοῦ.
'Ὑπὸ τοιαύτους δὲ ὄρους εὐνόητος εἶνε ἡ μεγάλη ἕκπτωσις τοῦ πλη-
βναμοῦ τῆς Ἑλλάδος, ἥτις μαρτιρεῖται τρανότατα ἐκ τοῦ
ὃπνωτή εὖν πρώτον ἤδη μετὰ Χριοτὰν αἰῶνα ἡ 'Ῥχλὰς ἐληδ ΠΛΑ8
γατο νὰ παράσγῃ πλείονας τριεχιλων ὁπλιτῶν, ὅσους ῆλα δὺ μία καὶ
μόνη πόλις, καὶ αὕτη ὄχι ἐκ τῶν μεγάλων, Ἡ τῶν Μεγαρέων, εἶχεν
ἐκπέμψει κατὰ τοῦ Μαρδονίου εἰς Πλαταιάς.

ο υ...

191

στιῖτο, ὅτι οἱ Ῥωμαῖοι ἀπικάλεσαν αὐτὸν Ώραι ὡς ὠνόμαζον
Ὑλευαστικῶς τοὺς συγχρόνους Ἕλληνας, Πάντως δ᾽ ἠὐχαριστεῖτο βλ4-
πων, ὅτι ἡ ῥωμαϊκὴ σύγκλητος ἐπίτριπιν εἰς αὐτὸν νὰ χαράσση ἴπὶ
τῶν νομισμάτων του λατινιστὶ τὰς ἐπιγραφὰς Χφυσοῦς αἰὼν καὶ Πλου-
τιστὴς τοῦ κόσμου, οἰονεί χαΐρων, ὅτι ἀνεγνωρίζετο καὶ ὠμολογεῖτο τὸ
ἐδεῶδες τέρµα εἰς ὃ ἔτινε διὰ τῆς διοικήσεώς του, ἀλλ’ εἰς ὃ οὔδί-
ποτε παρουσιάζεται
συνεργήσασα« καὶ
αυντελέσασα ἡ ὦ-
ῥαία αὐτοῦ αὐζυγο»
Σαβίνα. Καὶ βι-
Δαίως μὲν ἔνυπάρ-
γεντις ὑπερθελη ἓ)
ταῖς ἐκδπλώσεσι
ταύταις τῆς σνγκλη-.
πικῆς κολακείαις,
ἀλλ) ἀναντίρρητον
εἶνες ὅτι ἡ, βασιλής
τοῦ ᾿Αδριανοῦ ὑπᾶρ-
ἕνν ὠεργετικὸ δὰ
πὸ ῥωμαϊκὸν κρά-
τος, θὰ ἦτο ἂ᾽ ἐν-
πιλῶς ἄψογος, ἂν
δὲν ἐμολύνετο περ
τὸ τέλας διὰ τοῦ
σκληροῦ φόνου ουγ-.
γινῶν καὶ διὰ τῆς
ὠμότητας, ἡν. ἐπέ-
δειξε πρὸς τὸν ἴωυ-
δαικόν λαὖν ἄγωνν-
ζθμινον ὑπὶρ τῆς ἐλωβερίας του. ᾿Αλλὰ κατὰ τἆλλα δυνάµιθα νὰ εἲ-
πωμαν, ὅτι ἡ εὐτυχία τοῦ λαοῦ του ὑπῆρξε τὸ σύµβολον τοῦ 'Αδριανοῦ,
ὄρτις οὐδέποτε ἐφάνη ἐπιλήσμων τοῦ παραγγέλµατος τοῦ Τραϊανοῦ πρός
τον τῶν περὶ «ὐτὸν, ὃν ἔκρινεν ἄξιων νά τον ΔιαδεχΏῇ καὶ τερὺς ὃν ἐά--
Ίντο εἰπών' «ἂν µοι συµθῇ ἀτύχημά τι, σοἱ συνιατῶ τὰς ἐπαρχίας.».
Καὶ ἀληθῶς τῶν (παργιῶν ἡ διαρρύθµισις καὶ προκοπὴ ἐπησχόλησεν

ΣΑΣΙΝΑ.

190

κοδομῶν πολυτιλῆ, ἀλλὰ αυνηθίστερόν βιωφελῆ καίρια καὶ ἴν ἐνί λ4γ.
διὰ παντὸς τρόπου ἐπουλόνων τὰς πληγὰς, ἃς εἶχεν ἐπιφέρες εἰς τὰν δὲ
στηνον Ἑλλάδα τῶν δύο τελευταίων αἰώνων ἡ κακοδαιµονία-

Ἡ. βασιλικἡ μέριμνα τοῦ ᾿Αδριανοῦ δὲν περιορίζεται εἰς μίαν μόνε
καὶ ἐπιπολαίαν ἐπίσκεψον, ἀλλ᾽ ἐπιθυμῶν νὰ γνωρίσῃ καλῶς τὰς ἀνάγκο
τῶν ἑλληνικῶν ἐπαρχιῶν καὶ νὰ παρακολουθήσῃ ἰδίοις ὄμμασι τὰ δι
πᾶς πρωτοβουλίας αὐτοῦ τελούµενα ἔργαι ἐπιφοιτᾷ καὶ πάλιν, εἰς
τὰς "Αθήνας, ἴρχεται τρὶς ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἂν ἀνῆλθιν ἐπὶ τὶ
Βρόνον, Δὶν εἶνε εὔκολος ἡ ἀπαρίθμησις τῶν ἑλληνικῶν πόλων, ἃς ἐπ.
σκέφθη ὁ ἰστεμμένος ξένος. Ἡ ἀναγραφὴ αὐτῶν ἤθελε αχεδὺν συµπὶ
πει πρὸς τὸν κατάλογον τῶν ἐπ᾽ αὐτοῦ ἐν Εὐρώπη, ἐν ᾿Λαίχ, ἐν Αγ
πτῳ ἀκόμη πωζομένων κέντρων τοῦ ἐλληνισμοῦ. ᾿Απὸ τοῦ Εὐξείη
Πόντου μέχρι τῆς Κιλικίας καὶ ἀπὸ τῆς Συρίας µέχρι τοῦ ΝεΏου, ἂἩ
τῆς Θράκης µέχρι τῆς Νικοπόλεως καὶ ἀπὸ τῶν Τεμπῶν µέχρι τῆς Ἐπάι
της ἐγνώρισαν οἱ Ἕλληνες τὸν ᾿Αδριανὸν καὶ ἰδέχβησαν τὰς ὑπ' αὖτι
παρεχομένας εὐεργεσίας.

"Ἡ. Βνβυνία τυγχάνει παρὰ τοῦ αὐτοκράτορος ἐξαιρέτων χαρίτω
ἐπειδὴ ἐν αὐτῇ ἔκειτο ἡ Ελανδιόπολις, ὁπόθιν κατήγετο ὃ περωαλλ:
ἐκενος Αντίνοος ὁ ἔχων μορφὴν ᾿Αδώνιδος καὶ ἁγαπηθείς ὑπὸ τ
᾽Αδριανοῦ πλειότιρον τῆς Ῥαβίνης, ὄετις ἔμελλε νὰ τιλειώσῃ τὸν 36
ῥιπτόμενος εἷς τὰ ὕδατα τοῦ Νείλου χάρω τοῦ κυρίου. Μιταθὰς δὲ
"Αδριανός εἷς τὴν Τρφάδα,, ἐν μὲν τῷ νέῳ. Ἰλίῳ, ὅπερ ἐπιστεύετο κατε
γον τὴν θέσυν τῆς παλαιᾶς Τροίας, ἐκήδευσεν {κ νέου τὰ ὁστᾶ τε
Αίάντος καὶ κατίθηκεν αὐτὰ εἰς τὸ Αἰάντειον, τὴν δ' Αλεξάνδρειαν
Ὕρωάδα ἐπροίκιας δι’ ὑδραγωγείου, κατασκευασθέντος τῇ εἰκηγήσει ος
ποῦ ὑπὸ "Ηρώδου τοῦ ᾿Απτικοῦ. Ἡ Κύζικος καὶ τὸ Πέργαμον, ἡ Δ)
μνος καὶ ἡ Σαμοθράκη, Ἡ Ἀμόρνη καὶ Ἡ Κωλοφῶν, ἡ Μθητος καὶ
Ἔφεσος, ἡ Μαγυποία καὶ ἡ ᾿Αλικαρνασός, ἡ Ῥόδας καὶ ἡ Κῶς,
Ῥάμος καὶ ὦ Χίος, ἡ Λίσθος καὶ ἡ Φάσηλις, ὁ ᾿Αντιόχιικ καὶ ἡ Λαἲ
δύμενα ἐν Συρίφ, ὅπως περιαριαθῶμεν εἰς µόνας τὰς ἐπισημοτίρας τῷ
ἐλληνικῶν. πόλεων τῆς ᾿Ααίας καὶ τοῦ Λἰγαίου πελάγους, ἐτιμήδησκ
Διὰ τῆς παρουσίας τοῦ ᾿Αδριανοῦ, καὶ ἔλαδον παρ' αὐτοῦ. ἐκτάκτοι
δωριὰς ἡ παρογὴν σίτου, ἀτέλειαν ἡ τὸ προνόμιο τῆς νεωκορίας
ἐκαμήθησαν διὰ νέων ναῶν καὶ ἄλλων δημοσίων κτιρίων εἶδαν εὐ
ἀστικὴν αὐτῶν ζωήν καὶ κίνησω αὐξανημένην διὰ τῆς συστάσεως γὲω
ἀγώνων, Δι Γπιγραφῶν δὲ καὶ νομισμάτων ἐφιλοτιμήβησαν νὰ διαιων,

πα σσρτ--τς- | ή] αν

Ὃ αι ουεια

ἵ
ᾗ ο ΤΟΙΣΕΓΚΑΤΕΚΡΥ γγθοιε,
|. ΟΥΚΕΝΥΗΞΑΔΕΓΩΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΗΣ ΤΕΚΝΑΛΜΟΙΕ

οἹωΣΤΟΝΕΤΡΑΜΕΝΟΜΠΛΥΣΙΝΑςογεικετεξξ;
ο ο ρα Απαντ ΑΕ

ἓν Μεγάροις, ἐν Μαντινείφιξίν "Αργεν. Την αὐτῆρν
δ᾽ εὐλάβειαν ἔδειξε παὶ πρὸς τὰς ἀναμνήσεις τῆς ἱστορίας τῶν Ἑλλήνων,
ὡς ἔπραξεν ἐν τῇ πολλαγῶς ὑπ᾿ αὐτοῦ. πιυρ ον οἳ

Ἀἀφιέρωπιν ἀναθήματα, ὡς ἔνταῖς Ἄθαις καὶ τῷ Ὑαμπόλι τἲς ω-

κίδος, ἓν Θεσπιαῖς,

᾿ τ ΠΙΓΡΑΝΝΑ Ἐπι Της ΑΗ ΣΕΤ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Ες ΤΑ ΣΛΕΥΕΙΜΙΑ.

σίον τῆς ὁποίας ἐπίβηκεν εἰς τὸν ἐπὶ τῆς θέσεως Σκοπῆς τάφον τν

Ἡπαμενώνδον οτήλην φίρουσαν ἐπίγταμμα.

ΟΑλΧ/ ἡ μακρᾶ ἐπίσκεψις τοῦ ᾿Αδριανοῦ εἰς τὴν ᾿Αχαίαν ὑπῆρξε χι
ἄλλως εὐεργετικὴ διὰ τὴν χώραν. Μετὰ πρακτικοῦ βλέμματος ἴδὼν τὰ---
ἀνάγκας τῶν πόλεων καὶ πρόθυµον παρέγων οὓς εἲς τὰς δικαίας ἀπαι----,

ξΙΓας θιΩ ΤΟΥΤΑΠΟΚΑΜΙΤΟΜΗΝΗ ὰ
ΗΙΘΙΘΕΣΑΝΙΕΡΟΦΑΝΤΙΝ ή
ΑΥΤΗΛΜΛΙΜΛΚΕΤΟΙΣΕΠΚΑΤΕΚΡΥ /Αδνθοιε,
ᾗ. ΟΥΚΕΝΥΝΣ ΑΔΕΓΩΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΗΗΣ ΤεκΝΑΛΝώ

"Αλλ) { µακρὰ, ἐπίπκιψις τοῦ ᾿Αδριανοῦ εἰς τὴν ᾿Αχαίαν ὑπῆρξε ο.
ἄλλως εὐεργιτικὴ δι τὴν χώρα». Μετά πρακτικοῦ βλέμματος ἴδὼν ειν

ἀνάγκας τῶν πόλεων καὶ πρόθυμοι παρέγων οὓς εἲς τὰς Δικαίας τσκ”

κίδος, ἓν Θισπιαῖς, ἐν Μεγάροις, ἐν Μαντινείφιξέν Άργει, Την αὐτὴν

Δ’ εὔλάβεαν ἔδειξε καὶ πρὸς τὰς ἀναμνήσεις τῆς ἰατορίας τῶν Ἑλλήνων,
ὡς ἔπραξεν ἐν τῇ πολλαγῶς ὑπ᾿ αὐτοῦ εὐεργιτηθείσῃ Μαντωείφ, πλη--

αν τῆς ὁποίας ἐπίθηκιν εἷς τὸν ἐπὶ τῆς Βέσεως Σχοπῆς τάφον -ευὸ

3 ἁφιέρωσιν ἀναθήματα, ὡς ἐν ταῖς ΄Άβαις καὶ τῇ ᾿Ὑαμπόλει τῆς Φω-
"Ἑπαμεινώνδον στήλην φίρνυσαν ἐπέγραμμα.

επισβΑνιεὰ. Έπε τπε Μεήωσει τοῦ ΚΑΠΑΜΟΥ Σε ΤΑ. ΕΛΕΤΕΙΚΙΑ

ο

|

10

ἰδικιτέρυ, λόγου, ἅτι τοῦ Αδρανοῦ ἀγαπήσαντος διαφιρόντως τὰς
"Αθήνας, Οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ ἦσαν διάγερα τὰ αἰσθήματα Ξοῦ φι-.
Ἀέλληνος αὐτοκράταρας πρὸς τὴν πόλιν, ἥτις αὖ µόνον ἦτο ἡ κυριωτάτη
κοιτῖς τῆς ἑλληνικῆς παιδιύσεως, ἀλλὰ καὶ ἤδη πρὸ τῆς εἰς τὸν βρόνον.
ἀναθάσεως αὐτοῦ εἶχεν οὐ μικρὸν κολακκώπει αὐτὸν, ἀνακηρύξασα, ἑπώ--
ωμον ἄρχωντα. Ἐπισεέφθη δὲ ὁ, ᾿Αδριωνὸς τὴν πόλιν ὡς αὐτωκράτω, |
πρὶε, καὶ δὲ πιβανώτατα κατὰ τὰ ἴτε 135, 139 καὶ 139. Μακρο-
πάτη δὲ τῶν ἐπισκέψεων αὐτοῦ τούτων ὑπλρξεν ἡ πρώτη, καθ᾽ ἣν διέ-
τρυψεν ἐν τῇ πόλει ἓν αχεδὀν ὅλον ἔτος, καὶ ἥτις ὑπῆρξεν οὕτω σπουδαία.
διὰ, τὴν πόλιν, ὥςτε οἱ ᾿Αθηναῖοι εἰκήγαγον καὶ ἰδίαν ἀπὸ τοῦ ἔτοως
ἐκεένου χρωνολογίαν- --.
Ὁ Αδριανός ἐν Αθήναις, οἰονεί καταθαλλόµενος ὑπὸ τοῦ ὄγκου
τῶν. μεγάλων ἀναμνήσιων τοῦ παρελθόντος καὶ τρυφῶν ἐν τῷ ἀπολκή--
σις τῶν ἀκροαμάτων τῆς συγχρόνου σοφίας καὶ τῆς θέας τοῦ φιλιόρτου.
τῶν ᾿Αθηναίων λαοῦ, καταθέτει οὕτως εἰπεῖν τὴν βασίλιον ἐπιθολῶν
πρὸ τῶν ποδῶν τῆς Παλλάδας καὶ ἐνασμινίζιι φερόµενας ὡς Ἕλλην,
Ἰαλῶν ἑλληνιστὶ καὶ περιθαλλόµενος τὴν ἐπιχώριον ἰσθῆτα κατὰ τὴν.
ἁγωνοθιαίαν τῶν μεγάλων ἑορτῶν. Αλ’ ἡ ἁπλότης αὐτοῦ µόνον. ἐν.
τῇ πρὸς τοὺς πολίτας οἰκειότητι καὶ τῇ ἀναστροφῃ μετὰ τῶν ἐν τῇ
πόλει διδασκόντων κατεφαΐνιτο. "Άλλως δὲ βασιλική ἀληθῶς ὑπῆρξεν.
ἡ πρὸς τοὺς ᾿Αθηναῖους καὶ τῆν πόλιν αὐτῶν μεγαλοδωρία.
0 ἸΛλδριανὸς δὲν περιωρίοθη εἰς τὸ νὰ διακασµήσῃ τᾶς "Αθήνας
διά των μνημείων, ὥς εἶχον πράξει πρὸ αὐτοῦ πολλαί γενναῖαι δω
ῥητκὲ ἀπ᾿ αὐτῶν δη τῶν μακεδονικῶν χρόνων, ἀλΝ’ ἐφαντάσθη να.
παν, διὰ τὰς ᾿Αθήνας ἄλλος Θησεὺς καὶ νὰ πλάσῃ νέαν πόλιν. Ἔὴν
τάσιν δ᾽ αὐτοῦ ταύτην σαφῶς γαρακτηρίζουσιν αἱ ἐπιγραφαὶ αἱ χαρα--
χθεῖται ἐπὶ τῶς Πόλης, ἅτις φέρει τὸ ὄνομά τον, καὶ εἶνε οὕτως εἰπεῖν.
τὸ ὄριον τῆς πρὶν πόλιως, τῆς τοῦ Θησίως, καὶ τῆς νέας, τῆς πο.
"Λδριανοῦ, Καὶ πράγματι μὲν πολλὰ τῶν κτιρίων τοῦ αὐτοκράτορος
ᾠκοδομήθησαν ἐντὸς τοῦ περιθόλου τῆς παλαιᾶς πόλεως, ὅπου ἀπετι--
Ἀέσφη οἶονεὶ προἁστειόν τε, παρεκτεινόµενον μέχρι τοῦ Ἴλισσοῦ. "Αλλά.
καὶ ἐντὸς τῆς πόλεως τοῦ Θησέως ἐκτίσθησαν ὑπὸ τοῦ ᾿Αδριανοῦ οἶκο--

δομήματα μεγαλοπριπΏ, ὁποία ἡ φερώνυμος αὐτοῦ στοὰ, ἣν ὅμιως ἄλλοι

ἀκλαμβάνουσιν ὡς Ἰείψανον τοῦ ὑπ' αὐτοῦ κτιαβέντος Ῥυμνααίου.
Ἠλήν δὲ τοῦ Γυμνασίου ᾠκοδέμησεν ὁ ᾿Αδριανὸς ναὸν τῆς Ἡρας,

ἕπερον τοῦ Πανελληνίου Διὸς καὶ Ἱερὸν κουνὸν εἲς πάντας τοὺς Βεούς.

-α

κ...

πακτὸν μέρος τᾶς ἠτπσίας παραγωγῆς ἐπιφνλάσσήται ὑπὶρ τοῦ
αίου, ἀγοράζοντος αὐτὸ χάριν τῶν θυσιῶν, τῶν ἀγώνων, τῶν.
σίων, τῶν λουτρῶν, ᾿Αλλ’ ἡ μεγίστη εὐεργεσία, ἣν.
"Αθηναίους ὃ αὐτοκράτωρ, ὑπῆρξεν ἡ περὶ οσα

ἐπτὰ ἐκκτομμυρίων δραχμῶν. Διὰ µακροτάτου ὕπογι
ποῦτο μὲν ἐντὸς τοῦ βράχου λαξιωβέντος, τοῦτο δὲ κτωθίντος
βων καὶ προσφόρως ἑλισσομίνου καὶ διακλαδουµένου, ἐφέᾳ
Ἀθήνας ἄφθονα ὕδατα ἀπὸ τῶν κλιτύων τῆς Πάρνηθος καὶ τοῦ ἵ
οῦ καὶ ἐχύνοντο εἰς μεγάλην δεξαμενόν, πνμένην κατὰ τὰς
τοῦ Λυκαθηττοῦ καὶ κοσμηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ᾽Αντωνίνου τοῦ
ὅςτις ἐπεράτωσι τὰς ὑδραυλικὰς ἐργασίας τοῦ προκατόχου,
νοῦ, ἂν ἀψίδος ἐκ πιασάρων κιόνων ἰωνυιοῦ ῥυθμαῦ, Εν
εἰς τοὺς ᾿Αθηναίους, ὅτι ἡ τε δεξκμινὴ αύτη καὶ αὐτὸ δὲ τὸ.
ὑδραγωγιῖον, καΐπερ κατὰ µέρος µόνον ἐκκαθαρθὶν ἀπὸ
καὶ λίθων δι ὧν ἐπεχώσθη παραμεληθὶν κατὰ τοὺς μίσους
θησαν καὶ διὰ τὴν σημερινὴν πόλιν χρησιµώτατα. περίπου ἀπὸ ἆ
Βέλων δὲ ὁ ᾿Αδριανὸς νὰ καταστήσῃ τὰς ᾿Αθήνας κ
νθν, Ίδρυσε νέον ἐθνιὸν ἀγῶνα, τὰ Πανελλήνια, αυνβιβέντα
τὴν λατρείκν τοῦ Πανελληνίου Διὸς, οὗ ναὸν ἔκτισεν ἐν ᾿Α
αὑτοκράτωρ, προωρισµίνα δὲ ὡς τὸ Ἰαμπρότατον κόσμημα π
νου συνόδου συνερχοµάνης ἐν ᾿Αβήναις, εἰς Ἂν ἔστελλον ἐπὲ |
τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτῶν, καλουµένους Πανέλληναρ, αἲ ἐλ
Ἆεις, Ῥωνέστη δὲ καὶ κοινὸν ταμεῖον τῶν Πανελλήνων, διοικαύι
ἑλληνοτάμιῶν. Ἡ δὶ ὅλη Διαύθυναις τοῦ τε ἀγῶνος τῶν Π.
καὶ τοῦ συνεδρίου ἦτο ἀνατιβειμένη εἷς τὸν πρῶτον ἢ
Πανελλήνων, ὅςτις ἐκαλεῖτο καὶ ἑλλαδάρχης.

Μεγάλαι ὑπῆρξαν αἱ τιµαὶ ἃς ἀπίνειμαν οἱ "Αβηναῖοι εἰς
γέτην αὐτῶν, λατρεύσαντες ἐν τοῖς άλλοις ὥς Πανελλήνιον καὶ
πιον καὶ ἱδρύσαντες εἰς τιμήν αὐτοῦ τὸν ὀγωνα τῶν “Αδριανων 'Ὁ
πέων καὶ μῆνα ᾿Λδριανιῶνα εἰκαγαγόντες εἰς τὸ ἀπτικὸν ἔτος.
καὶ ἄλλο τι ἄξιον μνείας ἐποίησαν εἰς τιμὴν αὐτοῦ, αὐξήσαντες
κασβιᾶς τὰς ὑφιαταμίνας φυλᾶς καὶ ὀνομάσαντες τὴν πρόθθετω
Αλδριανίδα.

--

Ἀίτας ἐπετράπη ὑπὸ τοῦ ᾿Αντωνθνου νὰ διαβέτωσι τὴν πηριονσίαν αὐτῶν.
ὑπὶρ τῶν ἰδίων τέκνων, καὶ ἄν ταῦτα δὲν ἦσαν πολῖται ᾿Ῥωμαῖοι. Ἡ
δάταξις αὕτη διηυκόλυνε μὲν τὴν ἐγγραφὴν πλειοτέρων "Ελλήνων εἲς
ποὺς. Ῥωμαίους πολίτας, ἀλλ᾽ ἀφ᾽ ἑτέρου ἀνεχαίτισε τὴν ἁπαλλοτρίω-
πι τῶν ἑλληνικῶν κτηματικῶν περιουσιῶν καὶ τν ἐκροὴν τοῦ ἑλληνι-
ποῦ χρήματος
εἰς τὴν Ῥώμην.

Ὁ δὲ τούτου
διάδοχος Μαρ-
κος Αὐρήλιος, ὃς-
πις ἀπὸ τοῦ {81
µέχρι τοῦ 109
εἶχε συνάρχοντα.
τὸν ἄσωτον ἁδιλ-
φόν του Λεύχιον
Οὐήρονιδὲν οδν-
γήθη νπολκύση,
τῆς εἱρήνης Ἡν
ἐπόθιν ἤ φ]λοσο-
9ιωή του ψυχή.
Ἐτὶ τῆς βασι-

194

διὰ τῶν διδα-
Υμάτων τῆς στω-

νῆς φιλοσοφίας
πεθραμµένος αὑτοκράτωρ ἠναγκάπθη πολλάκις νὰ δικκέφ τὸν ἐκ τῆς
᾿Ῥώμης ερηνικὴν καὶ ἀγαθήν του διά τε τὴν Ἰταλίαν καὶ τὰς ἑπαργίας
διρίκησον, ὅπως µεριμνήσηῃ περὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ κράτους. Καὶ πρῶ-
τον μὲν ἰδέησι νάποστείλη τῷ 183 εἰς τὴν ᾿Ανατολὴν κατὰ τῶν Ἠά,-
θων τὸν αυνάρχοντα Οὗπρον εἰς μακρὰν ἐκστρατείαν, ἃς ἐπακολούθημα,
ὑπῆρξεν Ἡ ἀνὰ τὸ ῥωμαίνὸν κράτος διάδοσις διινοῦ λοιμοῦ, ὄρτις ἔξη-
χολούθησιν ἐπί µακρὸν ἀπὸ τοῦ 167 καὶ προεξίνησε μεγάλην φθορᾶν
παὶ εἰς τὸν Ἑλλάδα, ἰδίως δὲ τὰς "Αθήνας, Μετ' ὀλίγα δ' τη ἠναγ-

τς

Ἠλγκος ΑΥΡΗΛΙΟΣ.

κάσθη νὰ ἱκατρατιώσγ αὐτὸς ὁ Μάρκος Αὐρήλιος τῷ 115 εἰς τὴν Σν-
βίέαν κατὰ τοῦ Αὐιδίου Καοσίου, ὄστις, ἐππιρόμινος ἐπὶ ταῖς ἔν Ἱῖαρ-.
Αοαίᾳ Ἠίκαις του καὶ ὑπ᾽ αὐτῆς τῆς συζόγου τοῦ Αὐρηλίου Φαυστίνας,
ὣς φαίνεται, ὑποκινούμθνος, ἐπανίστη κατὰ τοῦ Μάρκου, καὶ ἱκήρυξεν
ἑαντὸν αὐτοκράτορα.
το. Αὐβήλιος, ἐπιστρό-
Φων ἐκ Ἠρρίας, ὅπου
«φθάσας εὗρε δολοφονη--
Ἠαένων τὸν ἀντίπαλν,
Απισκέρθη τὰς ᾿Αβήνας
τῷ 110, καὶ ἐδόθη τότε
πεῖς αὐτὸν ἡ εὐκαιρία νὰ
-ιαρρυθμίση τὰς ἐν τῇ
-πτόλιι οχολὰς, αἴτωις
απ αὐτας ἀνέρχονται
πείς νίαν ἀκμῆν.
ΟΛΑ’ ἡ στάσις τος
“Ἀκασοίου ὑπῆρξι διά τὸν
Ἄμρχον Αὐρήλιον βρα-
μῖα μόνον ἀνάπαυλν
Ἠιταξὺ τῶν δύο µεγά-
σον πολέμων κατὰ τῶν
Μαρκομάννων (161-
1π0 καὶ 118- 80],
Ἰρμανικοῦ λαοῦ, ὄστις,
Κωβεῖς μετ ἄλλων γι
μαννκῶν παὶ ἄαρµατι-
τῶν φύλων, τολμηρός
ἠφφλασεν ἐκτῆς []αννο-
πας εἰς τᾶς παριστρίνος
ώρας τοῦ ῥωμαῖκοῦ ο
αράτους καὶ πρτιχώρει
Ἠρεοὺς πρᾶς νότου. Ἡ μεγάλη δὲ αὕτη κίνησις τῶν βαρθάρων Ἰαῶν,
καθ νι ὁ έάρκος Αλρήλιος ἠναγκάσθη νὰ Βίση εἰς ἐνέργεικν ὅλας τὰς
ἀννάμινς τῆς χερτονήσου τοῦ Αίμου, ἔδωκεν εὐκαιρίαν εἷς τὸ
θώκους,

Ἓλληδος

λαὸν δακικόν, νὰ ἐπῶβη Ἀπατεικῶς (ναντίον

136.

"λλλὰ τοὺς "Ελληνας ἔσωσιν, ὡς φαίνιταν, ἀπὸ μεγαλειτέρων δεινῶν
3 ἀνδρεία τοῦ ἐξ Ἐλατείας ἀβλητοῦ καὶ ᾿Ολυμπιονίκου Μνησιβούλον,
ὄστιςι ἐπεξθῶν κατὰ τοῦ ἠχθροῦ. ἐκ τῆς πόλεως μετὰ λόχου τολμηρῶν
ἀνδρῶν, ἔπεσε μὲν ἐν τῇ μάχη, ἀλλ᾽ ἐνίκησι τοὺς βκρθάρους, πολλοὺς
αὐτῶν καταφονεύσας. Οἱ δὲ συμπολῖται τοῦ ἤρωος, οἵσοες δι πρότι-

ὁ ὀνομάσει ἐξ αὐτοῦ μίαν τῶν
ν Ίστησαν ἔπειτα καὶ ἀνδριάντα
. ἤ γαλκοῦν, ὑπομιμνήσκοντα τὴν Πρωικήν του κατὰ τῶν Καστοθώ-

σ’
πρώδης ὁ "Αττικός.

Φίλος τῶν ᾿Αντωνίνων καὶ διδάσκαλος τοῦ Μάρκου Λὐρηλίου καὶ τοῦ.
ενκίον Ὀδήρου ὑπᾶρξεν ὁ ἀνῆρ, οὐ ἡ μνήμη εἶνε συνδεδεμένη ἀδιαρσή-
κτως πρὸς τὴν ἀπὸ τοῦ ᾿Δδρικνοῦ ἱστορίαν τῶν Ἑλλήνων καὶ ἰδίως τῶν
"Αθηναίων. Ὁ ἀνὴρ οὗτος ἦτο ᾿Ηρώ-
Ἆπς ὁ ᾿Απτικὸς, υἱὸς τοῦ ᾿Αττικοῦ
Ἰμείνου, ὅστις ἐπὶ τοῦ Νέρθα εἶχεν
εὗρει τῶν μέγαν Βησαυρῶν, οὗ τὴν
Ἰβῆσιω, ἔπειτα δὲ τὴν κατάχρααιν
αυγιβούλευσεν αὐτὸν ὁ αὐτοκράτωρ,

"Ἠρώδης ὁ ᾿Αττικὸς, γεννηβεῖς
περὶ τὸ 101, ἠξιώθη παρὰ τοῦ πλ--
πρὸς παιδείκς ἀρίστης, τυχὼν τᾶς
Διδασκαλίας ὀνομαστῶν παρὰ, τοῖς
συγχρόνους φιλοσόφων καὶ σοφιστῶν.
Νεαρός δὲ ἀχόμη ὧν, ἀπέκτησε τὸν
εὔνοιαν τοῦ ᾿Αδριανοῦ, πρὸς ὃν ἐν
Παννονία διατρίβοντα ἑστάλπ, ὑπὸ,
τῶν Αθηναίων περὶ τὸ 130, καὶ διω-
βάθη, παρ᾽ αὐτοῦ διορθωτής, ἅτοι
ς ελεβέροις πόλεαι τῆς ᾿Ααΐας.
"Αθήνας ὥδη ἐπὶ τοῦ ᾿Αδριανοῦ, ἔγενεν ὀγο-
τώνυμος, ὑπᾶρξε δὲ ὁ πρῶτος ἑλλαδάρχης τῶν.

Ἠνυδης ο αττικος.

αὐτοκρατορικὺς ἆ
Ἐπιστρέψας δὲ κ
ῥανόμος καὶ ἄρχων

πρόσωπας, ἓν

Όσο στα

ἔκτισε κατὰ προτταγήν τοῦ ᾿Αδριανοῦ πολυδάπανων ὑδραγωγεῖον, πρ
Νατασκευὴν τοῦ ὁποίου προςέθηκιν εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος ὀρισθέντ
Ἰβήματα τίσσαρα ἑκατομμύρια ἀρχαίων ὁραχμῶν, ἦτοι ὀκταπλάαν.
περίπου ποσὺν σημεριωῶν, ἐκ τῆς ἰδίας ἑαυτοῦ περιουσίας. Ἐν Κορθῇ
ᾠκοδόμησιν ᾠδιῖον, καὶ ἐπλήρωσιν. ἀγαλμάτων τὸ ἱερὸν τοῦ ]αθμίι
Πασειλῶνος, ἐν ᾿Ολυμπίς ὑδραγωγιῖον, ἓν Δελφοῖς στάλιον, ἐν Θερμι

. πύλαις κολυμθήθρας,ὖτ
λεκάνας χάριν τῶν Ἄρυ,
μένων ἐν τοῖς ἑαματικο
θκούχοις λουτροῖς. Κ.
ὄμως, καίπερ τοιοῦτος ὢ
ἐν μεγαλουργίᾳν ἑνόμιζε
ὅτε οὐδὲν εἶγε πράξει μὲ
γας ἐπειδὴ δὲν εἶχε τάμ,
τὸν {σθμὸν τῆς Κορίνθος

λλ ἰδίως εὔεργετι
κἲς ἀνιδείμνη ὁ Ἠρώδε
πρὸς τοὺς ᾿Αβηναίους κι
τὰς "Αθόνας, Τῆς δὲ μι
γαλοδωρίκς αὐτοῦ περι
φανῇ δείγματα πεοέκειν:
Δύο οἴκοδομήματα, ἅτιν
σήµερω, ἑστερημένα τη
παλαιοῦ αὐτῶν κόσμε,
δὲν δύνανται νὰ, παρά
σγωσι πλήρη ἔννοιαν τῇ
λαμπρότητος μιβ ὡς ἕκτ'
σθησαν. Εΐνε δὲ ταῦτα τ
Παναβηναϊκόν στάδια
χαὶ τὸ Ὠδετον, Τούτα
τὸ μὲν στάδιον, ὅπερ ἐκείβεν τοῦ λισσοῦ εἶχε κτίσει ἤδη ὁ ῥήτωρ Λι
ποῦργοςι ὁμαλῶν πονήσας τὴν μιταξὺ τοῦ διπλοῦ ὄρους γαράδραν, Ἆπε
πρῶς διικόσµησιν ὁ Ἡρώδης ἐντὸς τετραττίας δι’ ἐδωλίων ἐκ εντ
Ἀησίου λίβου. 'Ἐπὶ τῆς ἱτέρας δὲ τῶν κλιτύων τοῦ σταδίου ᾠκοδόμη-α
ὁ "Ἠρώδης ναῦν Ῥόχης, καὶ περικαλλὲς ἐν αὐτῷ ἱδρύθη ἐλεφάντινή
ἄγαλμα τῆς θεᾶς, εἰς {ρ εὔλογον ἀπένιμε λατρείαν ὁ υἱὸς τοῦ ὑπὸ τὸ

«

κοτσαή Μο. 4οασ:ο ηννμα µία οἱ.

10

τίας δὲ ὁ αὐτοκράτωρ Μάρκος Αὐρήλιας µετ' ἐπιικείας Πκροβαθη τη
ἑξημμένης τοῦ κατηγορουμένου ἀπολογίας ἓν Σιρμἰῳ τῆς Παννονίας
καὶ ἐπίθαλε µόνον εἰς τοὺς πιρὶ αὐτὸν ἀπιλευθέρους ἑλαφράς τινας τι
µωρίας. ᾿Αλλ᾽ οὐχ στον τὸ αυμθὰν τοῦτο ἐπίκρανε θανασίµως τὰ
"Ἠρώδην, ὅστις τὸ μὲν πρῶτον καβ᾽ ἐλοχληρίαν ἐγκατίλιπε τὴν ΄Απτν
κῆνι ἀπιλθών εἰς τὸ ἐν ᾿Ἠπείρῳ Ὡρικὸν, ἔπειτα ὃ᾽ ἐπιστρίψας ἴζη ἡ
ἀποχωρήσει, διαιτώµενος κατὰ τὰς τελευταίας του ἡμέρας περὶ τοι
Φιλτάτους ἑχυτῷ δήμους, τὴν Κηφισίαν καὶ τὸν Μαραβῶνα, ἕως βραγὶ
πρὸ τοῦ θανάτου του ὁ Μάρκος Λὑρύλιος, διερχόμενος ἐξ ᾽Αθηνῶνι κα:
τίστησιν αὐτὸν οἱονεὶ ἐπόπτην τοῦ ὑπὸ τοῦ αὐτοχράτορος ἐκείνου ἀναι
Ἀιοργανωβέντος, πανιπιατηµίου τῶν ᾿Αβπιῶν. ᾿Αλλ' ὅτε ἀπίδανε πί
1ΤΠ ἐν ἠλικίᾳ ἐτῶν ἑθδομήκοντα καὶ Ἐξ, οἱ ᾿Αβηναῖοι, λησμηνήσαντε
τὰ κατ᾽ αὐτοῦ παράπονἁ των καὶ µόνας τὰς εὐεργιαίας του ἐνθωμούμε
νου, παρὰ τῆν τελευταίκν αὐτοῦ θέλησιν, καθ΄ ήν διέτασσι νὰ ταφῇ ἓ
Μαρκθῶνι, ὅπου καὶ ἐτελεύτησεν, ἔθαψαν αὐτὸν ἐν µεγάλη συγκινέσι
ἐν τῷ ὑπ᾿ αὐτοῦ κατασκευασθέντι Παναβηναικῷ αταδἰῳ.

Ὁ
τας ἑλληνικὴ πκεδεία ἐπὶ Εωμιαέων.

Ἐν μίσῳ τῆς γενικῆς Γκπτώσιως τῆς Ελλάδος κατὰ τοὺς πρώτον
αἰῶνας τῆς Ῥωμαιακρατίας, ὧν μόλις ἐπὶ τῶν ᾿᾽Αντωνίνων διαδέχεο
ποιά τις εὐημερία, ἀπαραγγώριστος εἶνε, ὡς εἴδομεν, ᾖ ἐξακολούθησ!
τῆς ἀκμῆς τῶν ἐλληνικῶν γραμμάτων. Ἡ ἀκμὴ αὕτη ἔχει, ὡς εἶκός
ἴδιόν τα χαβακτᾶρα, καὶ δὲν δύναται νὰ παραθληθῆ πρὸς τὴν τᾶ
λαμπρῶν χρόνων τῆς ἑλληνικῆς γραμματείας, ὡς τὰ ατίρια τοῦ Αδριο
νοῦ καὶ τοῦ “Ηρώδου δὲν δύνανται νὰ αυγκριθῶσι πρὸς τὰς οἴκοδομᾶ
τοῦ Ἰκτίνου καὶ τοῦ Φίλωνος. ᾿Αλλ᾽ ὡς ὁ Παρθινὼν καὶ ἡ Σκεωοβή»
συμπληροῦνται οὕτως εἰπεῖν διὰ τοῦ ᾿Ολυμπιείου καὶ τοῦ Ωδείου, οὔ
καὶ εἰς τὴν στοὰν τῶν ἀριστέων τοῦ λόγου κατὰ τοὺς Ἰβόνους τῆς αὖτ.
γοµίας πρέπει νὰ προςτεθῶσιν αἱ εἰκένες τῶν ἐγκρίτων λογοτεχνῶν τέ
μεταγενεατέρων ἑκατοντακτηρίδων, καβ᾽ ἃς ἡ Ελλάς, δουλεύουσα τε
Ἀντικῶς εἰς τοὺς ᾿Ῥωμαίους, πνευματικῶς Γκυριάρχει τῶν κυριάρχω»
Ὁ λόγος αὐτῶν πλὴν σπανίων τινῶν ἐξαιρίσεων δὲν ῥέε ἀπὸ, τῆς ἀἲρ
λώτου ἀπτικῆς πηγῆς, ἀλλ᾽ οἱ ἐξοχώτατοι αὐτῶν ἴχουσω οὖγ ἡττο

Ἕσσσππππαη

εἷς ἂς ἐπίθηκε τελείως ἑλληνικὴν σφραγίδα ἤ πατάκτησις τοῦ ᾿Αλεξάν-
δρου. Είδομιν ᾖδη ἐπὶ Λὑγούστου τὸν ἐκ τῆς ποντικῆς ᾽Αμαπείας Στρά-
θωνα συγγράφοντα τὰ Γεωγραφικὰ αὐτοῦ, ἄτινα, εὐτυχῶς περισωθέντο
πλὴν ὀλέγων μερῶν, εἶνε µέχρι καὶ τῆς σήμερον ἀληθὶς κεμήλινε δια
τὴν γνῶσιν τῶν ἀρχαίων χωρῶν. Ὡς ὃ' ὁ Ῥεράδων ἴε τοῦ Πόντου, οὕτως
ἐκ τῆς ἐξελληνισμένης Μυσίας κατήγιτο ὃ σοφιστής Αΐλιος ᾿Αριστείδης
(199-190) ὁ αἰμύλος µα-.
θητὴς τοῦ Σμυρναίου [ο:
λέμωνος καὶ Ἠρώδον τοῦ
᾿Αττοιοῦ, ὁ οὐχ ἠττνν τε.
μήσας τὴν Ῥμόρνην -αὶ
τὰς "Αθήνας διὰ τῶν τι-
γνικῶν καὶ δηµησθενιζόν-
πων αὐτοῦ λέγων, Ἡ δὲ
βιθυνικὴ Προῦσκ ὑπᾶρξον
ἡ πατρὶς τοῦ Δίωνος, δε”
τις, γεννηθεῖς περὶ τὰ µέσα
«] τοῦ πρώτου μετὰ Χριστόν
αἰῶνος, ἐπεδόῃν, τὸ μῶν
πρῶτον εἰς ῥητορικᾶς,
ἄπειτα δὲ κυρίως εἰς φιλο»
σοφικὰς μελχέτας καὶ δῷ
τὸν εὐγλωττίαν αὐτοῦ ἔπω,
ποµάαθη Χρυσόστομος,
Στενὸς δὲ τοῦ Δέωνος φί
λος ὑπῆρξεν ὁ ἐκ Τνάνω,
τῆς Καππαδοκίας καταγό,
μενος νεοπυθαγόρειοςφλό

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ. ο ΤΧΑΝΙΕΙΣ ρε Απλα ὃ

διὰ τοῦ προφητικοῦ αὐτοῦ πνεύματος καὶ τοῦ ἰδιώδους γαρακτῆρος οἳὴ
θλίγον συνετέλεσιν ἐν ταῖς ἑλληνιιαῖς χώραις εἷς παρασκειήν τοῦ ἐδάφου,
πρὸς διάδοσιν τοῦ γριστιανισμοῦ. Περὶ τοὺς αὐτοὺς δὲ χρόνους ἡ Νας
μήδεια, ἐγέννα τὸν Ιατορικὸν τοῦ Αλεξάνδρου ᾿Αρριανὸν, ἡ ᾿Αλιξάν
Ἆρια τὸν ἱστοριογράφον ᾿Αππιανὸν, τὸ Πέργαμον τὸν ἰατρὸν Γαληνόν,
Κιλικία τὸν βοτανολόγον Διωσκουρίδην καὶ τὸν περὶ τὰ κωνηγετικά
καὶ ἀλιεντικὰ, ἱντριθῦ Ὁππιανόν, ἡ Φρυγία τὸν στωικὺν "Ἐπίκτητην,

Ἱστπσταφαφαβςς

144

στὸς µόνον ὑπὸ ἔννοιαν πολιτικὴν φαίνεται µατέωρος μιταξὺ πῶν
κόσμων, τοῦ ἔχληνικοῦ καὶ τοῦ ῥωμαϊκοῦ, ἀναγνωρίζων ἆι

ἀριτὰς καὶ κρίνων ἀξίκν συγκρίσεως τὴν ἀνδραγαθίαν τῶν µεγι
Ἠβώων καὶ νομοθετῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ῥώμης, τοῦθ' ὅπιη
ἔπραξιν ἐν τοῖς Παραλλήλοις βίοις. ᾿Αλλ’ ὑπὸ ὄσον νο
σκευτικῆν, ἠθικὴν ὁ Πλούταρχος ἀνήκιι ἀκόμη εἷς τὸ παριλθὀν ὁ
ὥς πελευταῖος αὐτοῦ ἱεροφάντης. Ὁ ἐπὶ μακρὰ ἔτη θύων ἐν Χαιρο
εἰς τοὺς πατρῴους βωμοὺς ὡς Περὼς τοῦ Πυθίου ᾿Απόλλωνος δὲν
σκαπανεὺς νίων ἰδιῶν, ἀλλὰ προσπαθεῖ νὰ εὔρῃ στηρίγματα τοῦ καὶ
ῥίοντος ἁρχαίου κόσμον ἐν αὐτῇ ἐκείνῃ τῇ κληροδοαίᾳ τοῦ µακραί
παριλόντος. ᾿Επισκοπῶν τας παραδέσεις τοῦ ἑλληνισμοῦ δνὰ τοῦ εἰ
αὐτοῦ ῥλίμματος, ἀντλῶν μετ᾽ ἐκλικτικῆς προκυχῆς τᾶριστα τῶ)
δαγµάτων τῆς προγονικῆς σοφίας, γίνεται ὁ πιστὸς θεματοφύλαξ
δη εἰς παρακμῆν βαινούσης ἀργαιότητος καὶ οἵονεὶ γράφιε, ὡς Εν
ὀρθῶς, τὴν διαθήκην τοῦ πίπτοντος ἀρχαίου ἐλληνικοῦ κόσμου. Ἔοιο
χαρακτῆρα φίρουσι τὰ ποικιλώτατα τὴν ὕλην ἔργα τοῦ πολνγρα
τάτου Χαιρωνίως, ἄτινα εἶνε γνωστὰ ὑπὸ τὸν γενικὸν τίτλον ᾿ Η8
Τοιοῦτος ὢν ὁ Πλούταρχος ἀφῆκι καὶ μετὰ τὸν θάνατον αὐτοῦ κατ.
πρῶτον ἥμισυ τῆς βασιλείας τοῦ ᾿Αδρικνοῦ δυκεπίληστον ἐπὶ αἲί
μνήμην παρὰ τοῖς Ἕλλησι, Καὶ αὐτοὶ δὲ οἱ νεώτεροι πέραηγη;
ἐπισκεπτόμινοι τὴν Κάπουρναν, ἥτις ἐπέχει τὴν θέσιν τῆς ἀρχαίας,
Ρωνείας, διηγοῦνται, ὅτι ἐπιδείχθη εἰς αὐτοὺς ἐν τῇ μικρᾷ τοῦ
ἑκκλησίᾳ ἵδρα µαρμαρίνη, Ἡν οἱ ἀγρόται ἐκάλουν μέχρι πρὸ
δυκκετηρίδων τὸν θρόνον τοῦ Πλουτέρχωυ, διατηροῦντες ἀσωνι
τινα, κατὰ παράδοσιν ἀνάμνησων τοῦ μεγάλου αὐτῶν αυμπολίτ.

ια
Ἐά παιδευτήρια τῶν ᾿Αθηνῶν.

Μεταξὺ τῶν τιμῶν ὦν ἠξιώθη ἐν Ἑλλάδι ὁ Πλούταρχος
ἡ ἀναγόριωαις αὐτοῦ ὡς πολίτου τῶν ᾿Αθηνῶν, τῆς πόλεως
Ἆπν ἐξήσκησιν ἐπίδρκανν ἐπὶ τὸ πνεῦµα τοῦ Χαιρωνέως καὶ ἐ]
Βον οἱ παλαιοὶ αὐτοῦ διδάσκαλοι. Καὶ τῶν ἄλλων δὲ λογ'
φίραµίν, πολλοί διέτριψαν ἐν Αθήναις ἤ καὶ ἰσπούδασαν
δευτηρίοις τῆς πόλιως. ᾿Αληθῶς οἱ ἐπιφανέστατοι τῶν |

κ:

--

δὲ κατ' ὀλίγο, ἑκλείπει σχιδὸν ἐντελῶς καὶ αὔτη ἡ μιταξὺ ἐπεγγράρων
καὶ τῶν ᾿Αθηναίων πρωτεγγράφων διάκρισις. Λὲ΄ Ἀθῆναι εἶνε πλέον ἐπὶ
᾿Ῥωμαίων πόλις οὕτως εἶπεῖν παγκόσμιος. Ῥικυώνιος δὲ καὶ Μῶνσιοε,
Ταραντῖνοι καὶ ᾿Αντιογεῖς, Κλαζομένιοι καὶ Λαοδικεῖς συναναγράφ»»--
σαι [5 τοῖς καταλόγοις τῶν ἐφήθων οὐ µόνον μιτὰ τῶν ᾿Αθεναίων,
ἀλλὰ καὶ µετὰ τῶν ἐκ Βράκης, Σωρίας καὶ Ῥουνθοης ξένων. Ἡ πολ»
ἠρύχητος ἀθηναικὴ φιλανθρωπία ἴγει ἀνοίξει τὰς πύλας τῆς πόλεως εἰς
τὲν κόσμον ὅλον. ᾿Αλλά δὲν ἔχομεν µόνον ταύτην τὴν μεταθολὴν ἐν τῷ,
ἠεσμῷ τῆς ἐφηβείας. Ἐκ κατ΄ αὐτὴν διωκαῦντο ἄλλωτε ἐν τοῖς χρόνοι
τῆς ἀκμῆς ὑπὸ τῆς βουλῆς καὶ τῶν ατρατηγῶν κατὰ εἰδοιοὺς νόμους.
καὶ ψηφίσματα" τώρα δ᾽ ἐπὶ τῶν Ῥωμαίων καιρέρων τὴν πᾶναν δόνα-
μεν ἔχιν ὁ "λριιος Πάγος καὶ ὁ ατρατηγὲς ἐπὶ τὰ ὅπλα. Λἱ δὲ στρα-
πιωτνιαϊ ἀπκήσεις καὶ αἱ ἅμιλλαι τῶν πλοίων ἤτοι αἱ ναυτικαὶ ἐπεδεί-.
ἂνις δια τηροῦνται μὲν ἀκόμη, ἀλλ᾽ ἔχουσιν ἁμεληθὴ καὶ εἶνε ἁπλῆ λέων.
διασκέδασις τῶν ἐφήθων, ἡ δὲ ὑπηρεαία τῶν ἐφήθων ὡς περιπόλων,
ἦτοι ὥς φυλάκων τῆς ὑπαίθρου χώρας καὶ τῶν ὁρίων τῆς ᾿Απτικῆς,
ἴχωι ἐνειλῶς πλέον καταργηθ”. Εξηκολούθουν δὲ καὶ αἱ γομυκατοϊ
ἀσκήσεις τῶν ἐφήβων ὑπὸ εἰδικοὺς γυµνασιάρχας τεληύµεναι ἰδέως ἐν -ῷ
Ὑυμνασίῳ τοῦ Πτολεμαίου καὶ μάλιστα ἐν τῷ λεγομένῳ Διογινάψι
ἐπιδευκνύοντο δὲ οἱ καρποὶ τῶν τοιούτων ἀσκήσεων ἐν. εἰδικοῖς ἀγῶσι,,.,
ὃς) οὓς κατέβαλλον τᾶς δαπάνας ἴδιοι ἀγωνοβίται, πολλάκις ἐξ πὖ
τῶν ἐφίβων. ᾽Αλλὰ καὶ ἡ γυμναστοκὴ εἶγεν ᾖδν, ἐκπέσει,, καὶ οἱ ὀγῶνε ο
ἰστεροῦντο τῆς ουβαρότητος καὶ σημασίας, ὃν εἶχον κατὰ τοὺς χρόνον
τῆς ἀκμῆς. Ἡ ἐπίδειξις εἶνε ἡ θεὰ τῆς ἁμέρας. Χάριν αὐτῆς τὰ πάντσπκαι
3 δ᾽ ἐσωτερικὴ οὐσῖα λείπει. Ἑρανὴ δὲ τούτο, ἀπόδιιᾶις εἶνε πὸ γιγα
νός, ὅτι ἓν ᾧ τἀγωνίσματα ὀσημέραι ἐκπίπτομαι, κατ᾽ ἀντίθετον
αὐξάνει ὁ ὄγκος καὶ ἡ τιμή τῶν Διδασκόντων τὰ τοιαῦτα
εἰς τοὺς ἐφήβους.
Τοιαῦται ἦσαν ἐν τοῖς αὐτοκρατορικοῖς Ἰρέναις αἱ απουδαξ, ϐ
ἐπεδίδοντο οἱ ἔφηδοι ὑπὸ τήν ἐποπτείαν εἰλικῶν διδασκάλων ταὶ ὕπαεθὴ
Ἠήλων. Την δὲ γενικην αὐτῶν ἐπιμέλφιαν εἶχεν ὁ κοσµητὴς,
ἐνικύσιας ἐπὶ τούτῳ ἐκλεγόμινος ὑπὸ, τῆς πόλεως, Μέγα ἂν -ἱ
ἀξίωμα τῶν κασμητῶν, ἀνηκόντων εἰς τοὺς ἐπιφανεστάτους τῶν Άθω”
νῶν οἴκους. Διά ταῦτα ἡ ἀθηναικὴ πολιτεία εἶχι τὴν ουνήθιιαν νὰ
Εδρύῃ αετὰ τν ὑπὸ τοῦ κραμητοῦ πατάθισιν τὸς ἀρχῆς "Ερμῆν παρα.
ατάνοντα αὐτὸν ἐνίοτε καὶ ἑλόσωμων αὐτοῦ ἀνδριάντα. Σειρά τα.

8

ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΟΣΜΗΤΗΣ ΕΦΗΒΏΝ

148

εἰς τὰς ᾿Αβήνας διὰ τὴν δῄωσιν τοῦ Ὡρωποῦ, ἐπέτγχον, ἀλλὰ καὶ ἔδιλ-
ξαν τοὺς Ῥωμαίους διὰ τῆς διαλικτικῆς των. δεινότητος, καὶ σννιτάρα-.
ξαν τὸν εἰς τὰ πάτρια ἐμμένοντα Κάτωνα. Αἱ σμολαὶ ἥκμαζον καὶ μετ”
αὐτοὺς, καὶ ἡ διεύθωνσις αὐτῶν παρεδίδετο ἐν ἀπαύατῳ διαλοχῇ εἲς
ποὺς ἐξέχοντας τῶν μαθητῶν. Είδομιν δὲ ήδη τοὺς ἐπιφανεστάτους τῶν
Ῥωμαίων. σπιύδοντας χάριν φιλοσοφικῶν καὶ ῥητορικῶν μελιτῶν εἲς
τὰς Αθήνας, Εἰ καὶ ἡκμαζον οὐχ ἧττον τῶν ἀθηναιιῶν αἱ αχολαὶ τῶς
Μασσαλίας καὶ τῆς Ἓμόρνης, ἰδίαν τινὰ γοητείαν εἶχε δια τοὺς πλεί-
στους τῶν Ῥωμαίων ἡ πόλις, ἐν ἡ εἶχοι συγκυκήαει ἀπὸ τῆς Πνυκὸς
πὰ πλήθη ὁ Περικλῆς καὶ ὁ Δημοσθένης καὶ ἐν ᾖ εἶχον διδάξει ποτὲ ὁ
Σωκράτης, ὁ Πλάτων, ὁ ᾿Αριστοτίλης. Οἱ φιλόσοφοι οὐ µόνον τιμῶν.
μεγάλων ἠξιοῦντο ἐν ᾿Αθήναις, ἀλλὰ καὶ χρῆμα ἀπεκόμιζον πολὺ παρ
τῶν ἀκροατῶν. Καὶ παρατηρεῖται μὲν ἔκπτωσίς τις ἐπὶ τῶν πρώτων
αὐτοκρατόρων, ἀλλ᾽ ἤδη ἐπὶ Νέρωνος ἄρχεται νέα ἀκμή. Τότε ἔζη ἐν
πἩ πόλει ὁ περιφανὺς διδάσκαλος τοῦ Πλουτάρχου ᾽Αμμώνιος, περὶ ὄν.
ἠβροίζιτο «ὐγινὺς ὅμιλος νέων, διδασκομένων παρ᾽ αὐτοῦ τὴν γραμµα-
πυκνι τὴν γεωμετρίαν, τὴν ῥητορικὴν καὶ τὴν μονσικὴν, καὶ ὄστες θννι-
κέντρονεν ἐν τῷ οἴκῳ του τους ἐπιφανεστάτους τῶν συγχρόνων ᾿Αθη-
γαίων λογίων, οὓς παρονσιάζει εἰς ἡμᾶς ὁ Χαιρωνιὺς ἐν τοῖς Συμαυ-
σιακοῖς του προβλήμασι.

Ἐν εὔ νέφ δὲ τροπῇ ἡν ἔλαθιν ἡ φιλοσοφία, συνδυασθεῖσα μὲν μετα
τῆς ῥητορικῆς, λαθοῦσα δὲ τύπου διδασκαλίας ἱκλεκτικῆς τῶν παλαια----
πέρων δογμάτων, διικρίθησαν ἐπὶ τοῦ ᾿Αδριανοῦ καὶ τῶν ᾿Αντωνίνωννή
"Ἠρώδης ὁ ᾽Ατεικὸς, ὃν γνωρίζομεν ἤδη, καὶ ὁ πρὸ αὐτοῦ ζήσας Λολ----
λιανὸς ὁ ᾿Ἐφίσιος. Ὁ Λολλιανὸς δὲν ἕδρασεν ἐν ᾿Αθήναις μόνον ὡς φν---
λόσοφος καὶ ῥήτωρ, ἀλλὰ διὰ τὴν δύναμω τοῦ λόγου αὐτοῦ. μεγάλ----.
ὑποῆρξεν ἡ ἰσχός του ἐν τῇ πόλει. Τῶν ᾿Αβηναίων µελετώντων ποτὲ ἔνεκ-
πτωχείας νὰ πωλήσωσι τὴν νῆσον Δθλον, ἐκεῖνος διὰ τοῦ γευρώδους τες
λόγου ἠδυνήβη νἀποτρέψῃ αὐτοὺς ἀπὰ τοῦ σκοπουµένου. ᾿Απόδιιξις
τῆς ἐν τῇ πόλει δυνάμεως τοῦ Λολλικνοῦ εἶνε ἡ ἐκλογή αὐτοῦ ὡς στρες
πηγοῦ, καϊπερ ὄντος ξένου, ἀλλὰ καὶ ἡ ὀργὴ τῶν ᾿Αθηναίων κατ α-
τοῦ, ὅτε κατὰ τήν ατρατηχίαν του, αιτοδείας γενομένης, ἅπαντες περι
αὐτοῦ ἀπεξεδέχοντο βοήθειαν, Κινδυνεύοντα τότε νὰ λιβοθοληθή ὑπὸ τον)
πινῶντος πλήθους ἔσωσε τὸν φιλόσοφον ἡ εὐφυολογία τοῦ χννικοῦ Πίαυ---
κράτους, εἰπόντος, ὅτι ὁ Λολλιανὸς δὲν εἶνε ἀρτοπώλης, ἀλλὰ λογοπών---
Ἆπς. 'Ο 'Εφίοιος φιλόσοφος δὲν ἐμυποικάχησε πρὸς τοὺς ᾿Ἀθηναίους, κακό

Ισῦ.

πρὰν ταύτην ἁμοιθην προνβέσωµεν τὸ κέρδος ἐκ τῶν διδάκτρων, ἅτιν-
λάμθανον οἱ καθηγηταϊ παρὰ τῶν ἀκροατῶν, καὶ τῶν ἀτέλιαν αὐτῶ
παὶ ἁπαλλαγὴν ἀπὸ τῶν λητουργιῶν, αἴτινες ἐπιβάρυνον τοὺς Άλλοι,
πολίτας, καθίσταται φανερόν, ὅτι οἱ θρόνοι -Ἡς φιλοσοφίας καὶ τῆς ῥγ
τορικῆς δὲν παριῖχον µύνον τιμήν καὶ ἀξίωμα ἐν τῇ πόλει, ἀλλὰ κ
μεγάλας ὑλικὰς ἀπολαύφιις, Εὐνόητον δὲ εἶνε, ὅτι φιλόσοφοι καὶ ο
Φιαταὶ ἐφιλοτιμοῦντο μὲν νὰ καταλάθωσι τοὺς ἀναπαυτικοὺς ἐκείνωςι
Βρόνους, δὲν ὤκνουν δὲ καὶ νὰ. διαπληκτίζωνται πρὸς ἀλλάλους χάΡ;
ἁπολαύσεως τῶν προτοδοφόρων ἐκείνων βέσεων, ὀσάχις ἐτύγχανον κεναί
Καὶ ἡ ῥητορικὴ μονομαχία ἐγίνιτο δεινή κατὰ τὴν ἀγορᾶν, ὡς παρ
στάνει ὁ καυστικὸς Λουκιανὺς, ἀφ᾿ οὗ τὸ προκείµενον ἆθλον δὲν ἦτο
βουίη τις ἡ ἱερεῖον κατὰ τὸν πονητήχι ἀλλὰ τὸ ατραγγύλον ποσῦν µυρίωι
δραχμῶν κατ' ἐνιαυτόν. Καὶ δὲν ἀπηγορειτα μὲν ἰκτὸς τῶν ἐπισήμων
Βρόνων ἡ ἰδιωτικὴ διδκακαλία, ἀποφίρουσα εἰς τοὺς διδάσκοντας ἀνά-
Ἄθγα Δίδακερα παρὰ τῶν ἀκροατῶν, ἀλλ᾽ ὡς εἰκός ἡ νιότης προετίµο
νὰ, συρβέῃ εἰς τοὺς ὑπὸ τῆς πόλεως καὶ τῆς βασιλείας ἀνεγγωρισμένου!
ὡς ἀρίστους, καὶ οἳ φιλόσοφοι πάντες πλᾶν σπανίων ἐξαιρίτιων, ὁποίαι
παραδείγματος χάριν ἀπιτέλεν ὁ ὑπὸ τοῦ Λουκιανοῦ Βαυμαζόμενος κα
ἐγκωμιαζόμενος Κύπριος Δημῶναξ, τύπος ὧν σοφίας καὶ ἀρετῆς, πρου,
πίμων νὰ προίστανται τῆς νεότητος ἀπὸ τοῦ ὑψηλοῦ θρόνου, τοῦ ὁποίο,
τὰ βάθρα ἐγρύσονεν ἡ πολιτεία.

Διά τῆς τοιαύτης διοργανώσιως τῆς διδασκαλίας τῆς ἐπελβούσης ἐπ
Μάρκου ΛΜρηλίου δυνάµεβα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἱδρύθη ἐν Αθήναις τ
πρῶτον πανιπιστήµιον τοῦ κόσμου. Καὶ διέφερε μὲν βεθαίως τὸ πανεπι
στήµιον τοῦτο ἀπὸ τῶν αημερινῶν, ἄτινα εἶνε συατηματικὰν Ἀημιούῃ
Ύημα τῶν µέσων αἰώνων καὶ τῶν νεωτέρων χρόνων, ἀλλ᾽ οὐχ. ἧττη
ἐνυπάρχει ᾖδη εἰς τὸ ἵδρυμα τοῦ Ῥωμαίου αὐτοκράτορος ἡ ἔννοια τ"
ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ κράτους καὶ δαπάναις αὐτοῦ παρ’ ἐγκρίτο
ἀνδρῶν διαπαιδαγωγήσιως τῆς νεολαίας εἰς µαθήµατα ἀνώτερα τ]
Εγκυκλίου παιλιύσεως. Καὶ ἡ κατ΄ ὀλίγον δ᾽ ἐπικράτηοις τῆς ἄκροαμα
πικῆς διδκσκαλίας ἀντὶ τῆς ἰν προτέροις χβόνοις συνήβους ἄναληγοιδ
ἰνθυμίζες τὰ νεώτερα πανεπιστήμια, δὲν ἔλειπον δὲ καὶ πρακτικώτια
τες ἀσκήσει, οἷαι αἱ ἐν τοῖς συµποσίοις καὶ ἐν τῷ Κλιφυδρίῳ, καὶ
σοφιστικαὶ ἐπιδείξεις τῶν ἀκροατῶν, ἃς δυνάµιθα νὰ παρομονάσωμι
πρὸς τὰ νεώτερα πανεπιστημιακὰ φροντιστήρια, 'Αλλ’ ἔλειπιν ἀπὸ τοὶ
καθιδρύµατος τοῦ Μάρκου Αὐρηλίον τὸ αύστημα καὶ ἡ ἑνάτης τῆς ὅνου

151

πώσιως τῶν νεωτέρων πανεπιστημίων. Οὔτε ὠρισμένον οἴκημα ὑπῆρ-
χε πρὸς συγκέντρωσιν τῆς διδασκαλίας, ὧτις ἐγένετο ἐν γυμνασίοις. ἐν

κώπτοις, ἐν θιάτροις, ἐν ἰδιωτικοῖς οἴκοις. οὔτε κἩργεν ἡ ἔννοια συστήµα-
τος καὶ διαιρέσεως τῶν κλάδων τῆς ἑπιστημοι µαθήσεως, ἦν ἅπερ-

βόφα πᾶσαν καὶ ἐνέκλειεν ἡ φιλοσοφική καὶ ῥητορικὴ διδασκαλία, οὔτε
διπλώματα κατὰ τὸ νεώτερον ἔθος παρ; ἀποφοιτῶντας,
οὔτι τΏος ἀρχαὶ πανεπιστημιακαὶ, ὡς λέγομεν σήμερον, ὑφίσταντο.
Μόνον δ᾽ ἐπ᾿ αὐτοῦ τοῦ Μάρκο, Αὐρηλίου εἶδομεν ἀνατιθεμένην εἷς
τὸν Ἡρώδην ἐποπτείαν τινὰ καὶ τὴν τιμητικὴν ὁ
τῶν καθηγητῶν,

Καὶ ταῦτα μὲν

λὴν τῆς ἐκλογῆς
ἀργότερον φαίνεται ὅτι εἶχεν ὁ ΄Άρειος Πάγος.

ὰ κατὰ τοὺς καθηγητὰς, ὧν ἐπιφανέστατος ὑπῆρξε
κατὰ τὸν τρίτον αἰῶνα ὁ Κάσσιος Λογγίνος ὁ διὰ τῶν πολυµάθειαν αὐτοῦ
καὶ χρτικὴν ἐπιχληθεὶς ὑπὸ τῶν ἁρχαίων περιπατοῦν μουσεῖον, ὃν
Δὰ οναντήσωµεν ἔπειτα μάρτυρα ὑπὲρ ἑλληνικῶν ἰδεῶν ἐν ταῖς
ἐρήμοις τῆς Παλμύρας. ᾽Αλλ᾽ οὐχ ὗττον ἐνδιαφέρων εἶνε ὁ κατ'
ἀναπτυχθεὶς ἴδιος τῶν νέων πανεπιστημιαχὸς βίος καὶ τὰ
Έθιμα, ἄτινα θὰ γνωρίσωμεν κατὰ τὸν τέταρτον αἰῶνα,
Ἄδδας τοῦ θρόνου καθηγητῶν οἷοι ὁ Ἰουλιανὸς, ὁ Προαιρέσιος,
Ρις παρικάθηντο µαθηταὶ οἷοι ὁ Λιθάνιος, ὁ Γρηγόριος, ὁ Βααϊλειος.

/ὀλίγον

ς
Σεπτέμεος Σεθήρος.

ον Μάρκον Αὐρήλιον, ἀφαρπασθέντα ὑπὸ λοιμοῦ ἐν Βινδοβό

τὸ σημερινῇ Βιέννῃ, ἐν ἡλικίᾳ ἐτῶν πεντήκοντα καὶ ἑννέα πρὶν ἡ
Ἱερατώση τὸν πρὸς τοὺς Μαρκομάννους δεύτερον πόλεμον, διεδέχθτ ὁ
ἀνάξιος αὐτοῦ υἱὸς Κόμμοδος. ᾿Αλλὰ βραχεῖα ὕ- ὠμοῦ το
ὄννάστου ἡ βασιλεία (190-109), εἷς ὧν ἑπηκολούθησε μετὰ τὴν τ
Έννον ἀρχὴν τοῦ γηραιοῦ Περτίνακος ἡ ἁχαλίνωτος ὁρμή, τῶν Πραντω-
βανῶν, ἡ ἐπὶ τοῦ θρόνου ἀνάθασις τοῦ Διδίου Ἰουλιανοῦ καὶ ἡ ἐμφά-
σαι ῥωμαῖκοῦ
Ἠράτους, ως πατίσχνσε τῶν ἀντιπάλων διὰ τῶν γνπσίων στρατιωτικῶν
τον ἀρετῶν ὁ Σεπτίμιος ΣεθΠρος.

Ἡ Δικαοκταιτὴς βασιλεία τοῦ Σεβήρου (193-941
ἀαιοτάττ, διὰ τὴν Ῥώμην ἕνεκα τῆς στρατηγικῆς ἀξίας

ἀπαιτητῶν τοῦ θρόνου ἐν διαφόροις µέρισι το

μοοναι
. Την δὺ-

.ἀἑ

199

-”αμῳ τῶν ὅπλων τοῦ Σιθήρου ᾖαθάνθησαν πλὴν τῶν ἀντιπάλωνν αὖ'
Πισκιννίου Νίγρου καὶ Κλανδίου ᾿Αλξίνου ἐν μὲν ᾿Αοΐα οἱ [Ἰάρθοι,
δὲ Βρεντανίᾳ οἱ Καληδόνιοι, Τὸ κράτος, οὐ ἡ Δύναμις εἶγε διασαλεν)
ἔγεωε πάλιν ἐξωτερυκῶς κραταιὼν διὰ τῶν ἐκστρατειῶν τοῦ ἀνδρός, ὅτι
καὶ θνήσκων ἐν Ἐθοράκῳ τῆς Σκωτίας ἓν μέαῳ τῷ πρὸς τοὺς Καὶ
δονίους πολίμῳ, ώριζεν ἀντὶ συνθήµατος τῆς στρατιᾶς τῶν λεξων |
Φαξώμεθα, Ίτις συνοψίζει αὐτὸ τοῦ βίου του «ὁ πρόγραµµα. Καὶ ι
μᾶν ἀληθὲς, ὅτι ὁ στρατιωτικὸς δεσποτιαμὀς, οὗ εἰφηγητῆς ἔγεινη
Σιθῆρος, καὶ ἢ διὰ τοῦ αὐτοκράτορος τούτου Ἀαθεῖσα μεγαλειτέρα
ποὺς Πραιτωριανοὺς δύναμις ἐπίφερε κατ᾽ ὀλίγον τὴν παρακμῆν τ

ϱ ΚΟΜΝΟΔΟΣ ΘΗρεταν ΑΦ’ ΗΙΠΟΥ

ῥωμαμιῶν οτρατιῶν. Αλλ᾽ ὅμως εἶνε ἀναμφήριατον, ὅτι ἡ διοίκησις 3
Σεβήρου ἀποκατέστησε τὴν Ἠσυχίαν καὶ ἐπανήγαγε τὴν εὐδκιμονίαν.
πε τὴν Ππαλίαν καὶ τὰς ἐπαρχίας. Ἁλλ’ ὁ Ῥεβῆρος οὐδέποτι (ληομόν
σων, ὅτι εἰς τὰς φλέθας του ἔρριεν αἷμα ᾿Αφρικανόν, καὶ διά τοῦτο β]
ποµεν αὐτὸν Δαψιλεύωντα κατὰ προτίµησιν τὴν εὔνοιάν του εἰς 1
ΑΑφρικὴν καὶ τὴν ᾿Ααίαν, καὶ ἰδίως. τὰ σηµιτυὰ τῆς ἠπήρου τα]
ἔθνη. Ἐκ δὲ τῶν πολλῶν ἀγαβῶν, ἄτινα παρίσχεν εἰς τὰς χώρας ἐν
γα, ὑπῆρξε καὶ Ἡ ἵδρυσις νομικῆς σχολῆς, ἥτις ἀπέδη περιώνυµος ;
οὗ μικρόν ἔθλαψε τὰς ᾿Αβήνας. Ενυπῶρχεν ἄρα ἐν τῇ πράξει ταύτῃ!
Σιθήρου κρυφία τις ἀντιπολίτευσις πρὸς τοὺς ᾿Αθηναίους, παρ᾽ ὧν

ον

Έχ-« τύχει τῆς προζκλύσης εὐλαθείας, ὅτε ἐπεσκέφθη, νεκρὸς ἔτι ὧν,
Εὔλν πόλη των, θέλων νὰ γνωρίσῃ τὰς αχολὰς, τὰ μνημεῖα καὶ τὰ μυ”
στ ήρα; Ἐνυπῆρχε τάσις τις τιµωρίκς τῶν "Ελλήνων, οἵτινες ἐν τῷ
εκ ρἰτοῦ ῥωμαϊκοῦ θρόνου ἀγῶνι εἶχον κηρυχθῆ ὑπὲρ τοῦ ἀντιπάλαυ του
Ἐκ σωνήον Νέγρο,: Ἡ μᾶλλον µόνη ἀφορμὴ πρὸς ἵδρυαιν τῆς σγολῆς
πτος Βηρυτοῦ ὑπῶρξε πλὴν τῆς πρὸς τοὺς Σύμους ἀγάπης καὶ τὸς ἐκ.
Ἔτωρίες καταγωγΏς τῆς λαγίας συζύγου τοι Ἰολήας Δόμνας ἡ ἐπὶ-
Άραιες τῶν περὶ τὸν αὐτοκράταρα νομυμαθῶν, ἀνδρῶν διακεκριμένων,
οἴοςὃ Παπινιανός, ὁ
Οὐλπανάς, ὁ Παῦ-
Ἄος:
Ἅλλ" ὁπαιοιδή-
ποτε καὶ ἂν ἆφαν οἳ
Ἄθγα τᾶς ἱδρύσιως
της ο Βηρντῷ εχς-
ας αἱ "Αθήναι ὃ-
πωῤῥηυτε θλάθη-.
3αν [κ ταύτης, τήν
δὲ Ἠάδην κατέστη
παν ἱπααθητατέραν,
καὶ ἡλλαι ζημίαι
"Ρμῤησανεἶςτην
σθλ {κ δυφμενεέας
τὸ Σιδήμου. Δὶν
άλεν γι λθηναι
ἆμδηι Ὀληνικὴ πό-
ὃς ἡ παθοσσα ἐπ
σσ οσώη αμηχηνος σηµρος
Όλη, μάλιστα τῶν ἐν ᾿Ασὶη, ἐνόησαν πόσον ἀπύνιτος καὶ ἑσπευσμένη
ππζρίηι ἡ ὑποατήριξις Ἡν εἶγον παράγει εἰς τὸν ἀντίπαλον αὐτοῦ [ι-
[πόνων τὸν Νίγρον. Ιδίως δὲ πικρὰ ὑπῶρξιν ἡ μ
περ τις καὶ ἄλλος εἶχον ἐπιληφθη γωνναίως τοῦ ἀγῶνος ὑπὲρ
Πμεκωνίου. Τὸ Βωζάντιον, καταληφθὲν ὑπὸ τῶν ατρατηγῶν τοῦ
καὶ ζῶντος αὐτοῦ ἀνδρικώτατα ἀντέστη εἷς τὸν Σιθῆρον, καὶ
|. ανν νωωηβέντος καὶ πιοόντος, ὁ Σεῤῆρος ἕστειλε τὴν κεφαλών
Άδκην τροπαίου εἷς τὴν πόλιν, δὲν ὑπιχώρησιν εἷ

τῶν Βνζαντίων,

μονάρχην τὸν

υ--ὺ--αα

...

1ο

κκτιοχύσαντα τοσούτων ἀντιπάλων. Οἱ Βωζάντιοι ὑπέμειναν καρτερικῶ
πριετή πολιορλίαν, τὰς μὲν τρίχας τῶν γυναικῶν µεταχειριζόμενοι πρὸ
πλοκὴν αχοινίων. κατακρηµνίζοντες δὲ κατὰ τῶν ἰγθρῶν τῶν πλησια
Έθντων εἲς τὰ τόμ ποὺς Ἄΐθους τοὺς ἰὰ. τῶν θιάσρων καὶ Ίππους γαλ
κοᾶς καὶ ἀνδριάντας γαλκοῦς. υπ ο η
Ἡ πόλις περιῆλθεν εἰς τὰ ἔσγατα, καὶ ὅμως οὐδὲ σκέφι πι
παραδόσεως, οὐδ' ὅτε καταναλώθη καὶ αὐτὴ ἡ το) ἰ
ἠρκοῦντο οἱ πολιαρκούµενοι, τὰ δέρματα ἅτινα ἔτρωγο
καὶ ὅτι ἀκόμη Άρχισαν νὰ καταβιθρώσκωσιν ἀλλή
οἱ πλεῖστοι τῶν πολιτῶν, ἐπιθάντες εἰς τὰ σκάφη τῆς:
βάβησαν νὰ σωβῶσι διά μέσον τῶν μαινομένων κυμάτων,
μαῖοι ἀντιπεξελθόντες συνεπλήρωσαν διὰ τῶς ὁρμῆς των.’
φὴν ἣν ἐπέφερεν ὁ κλύδων, καὶ πᾶσα ἡ πρὺς τῷ Β
ἐπληρώθη νεκρῶν καὶ ναυαγίων καὶ αἱμάτων, τότε
Βυζαντὶῳ παρίδοσαν τὴν πόλιν, καὶ τὸ ξίφος τῶν '
Άλαν τὴν φοδερὰν πανωλιθρίαν (196). Ἔμπλεως χαρᾶς
θρος ἐν Αμα ποϊνκα: ὅπου. ο πι μα ατα

σης χώρας εἷς τοὺς ἐχθροὺς τῶν Βυζαντίων Περυθίοις, ἀμείδων αὖ-
διὰ τῶν πρὸς ἑαυτὸν πίστιν. ον

Ὡς ὃ' ἐπρωστάτενος τὸν Πέρυβον ἀλιιῶν τὸ Ἠνζάντιον, οὕτως ἔπι
Ἀωξεν εὔνοιαν πρὸς τὴν Ααοδίκιιαν ἐπὶ ζημίᾳ τῆς Αντιοχείας. Εϊδιο
δ' ὠμωνεας ἡδίωσιν ὃ Σιᾶῆρος τὸν Αλεξάνδρεια, χορηχήρας ες οἱ
τὴν αὐτονομίαν καὶ ἄλλα τι προνόμια. Καὶ ὅμως τὸν Σεβῆρον δι
πίμησαν µόνον οἱ Περίνθιαι καὶ οἳ Λαοδυνιῖς καὶ οἱ Αλεξανδριῖς, ἆλν.
ἐκσλάκευσεν αὐτὸν ἡ Ἑλλὰς ὅλη, καὶ οὐ µόνον αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ τὴ
ἄλλως φιλόλογον σύζυγόν του καὶ τοὺς υἱούς τον αὐτοὺς, χάριν τὸ
ὁποίων ἵδρυον αἱ πόλεις γίαν ἑορτῆν, τὰ ἄνλαδθφεια, ὃς τὸ ὄνομα κι
στα τὐηρμόστει εἷς τὰ πρὸς ἀλλήλους αἰσθήματα τῶν ἀδιλφῶν, ἅτιν
πᾶν ἄλλο ἦσαν ἡ φιλάδελφα, ὡς ἀπεδείχθη τρανότατα, ὅτε ὁ Σ181
βος ἔκλευσι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐν Ῥκωττίῳ (5141).

κ

ΚΑΡΑΚΑΛΑΑΣ

155

Κξαρακάλλας.

μόνον χρόνον διήρχεσε μετὰ τὸν βάνατον τοῦ Σεπτιµίου
ὀμόνοια τῶν δύο υἱῶν, εἰς οὓς κατέλιπε τὸν Βρόνον, τοῦ
}Βασσιανοῦ ᾿Αντωνίνου τοῦ Καρακάλλα χαὶ τοῦ νεωτέρου
} μετὰ τὴν ἐπονείδιστον πρὸς τοὺς Καληδονίους συνβηκολο-
εὖν ἀπὸ᾽ τῆς Βριττανίας διὰ τῆς Γαλατίας εἰς τὴν Ῥώμην
ὧν κατεφάνη, ὅτι οἱ ἀδελφοὶ, οἵτινες δὲν ἠδύναντο νὰ συνοι-
ὁ τὴν αὐτὴν σκηνὴν, θὰ ἦτο ἐντελῶς ἀδύνατον νὰ καθή-
απὶ τοῦ αὐτοῦ θρόνου. Ὁ ἕτερος αὐτῶν ἔπρεπε νὰ ἐκλίπη,
εὐκῆρξιν ὁ Γίτας.

Ῥιάλλας, ἀναθαίνων μόνος εἷς τὸν διὰ τοῦ ἀδιλφικοῦ αἵμα-
Ἆτα θρόνον τῶν καισάρων, ἀνελάμθανε βαρείας ὑποχρεώσεις
ψατόν, εἰς ὃν προςέτρεξεν ἀμέσως μετὰ τὴν ἀδελφοκτονίαν,
1 τύχη συγγνώµης διὰ τὸ ἔγκλημα, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ὅπως
} τὴν τεταραγµένην συνεἰδησίν του, ἐκμισθόνων διὰ μεγάλων
Ν ὤνιον ὑποστήριξιν τῶν Πραιτωριανῶν. Ἐν ᾧ δὲ νέοι φόνοι,
τεἰς χιλιάδας πολλὰς, ἑστήριζον, ἀλλὰ καὶ ἐμόλυνον τὸν θρό-
Χσσόμινον παντὸς ἐπιφόθου, παντὸς φίλου, οἰκείου, θαυµα-
Ἀνπόντος Γέτα, ἐν ᾧ ἡ σύγκλητος ἐξηντιλίζετο, ἐν ᾧ πᾶσα
φεδίδετο εἰς τὸν στρατὸν, ὁ ῥωμαϊκὸς λαὺς ἔπασχιν ὑπὸ

ἔτορα ἐκεῖνον, ὅςτις, ὡςεὶ κατεχόµενος ὑπὸ χρυφίας τινὸς
λσθυµίας, ὡςεὶ ἐξερεθιζόμενος ὑπὸ μανίας τινὸς διαλειπούσης,
τὸ αἷμα καὶ εἰς τὰ ὄργια, καὶ ἀπιδεικνύετο κατὰ τὴν µαρ-
Δίωνος Κασσίου οὐ µόνον οὐδένα πώποτε ἀγαπήσας, ἀλλὰ.
{ πάντας τοὺς ἔν τινι διακρινοµένους, μάλιστα δ᾽ ἐκείνους
Κ. προςιποιεῖτο ὅτι ἀγαπᾷ. Τοιοῦτος δὲ ὢν ὁ Καρακάλλας,
πάντας ἐναντίον αὐτοῦ, ἂν δὲν εἶχε τὴν ὑποστήριξιν τοῦ
αἱρ οὗ ἰθυαίαζε τὰ πάντα. Χρυσός, τιμαὶ, εὐχολίαι, δια-
τὰ µέσα, δι ὧν συνικράτει τὴν στρατιὰν, ἥτις ἀπέδη κατ᾽
ας ἐν κράτει.

ἂν φανερὸν, ὅτι τοιαύτη διοίκησις ἔμελλε νὰ ἐπιφέρῃ κατα-
εονομικὴν, ἥτις καὶ ἰχδηλοῦται σαφέστατα διὰ τῆς ἐκκοπῆς
παρακεχαραγµίνου καὶ διὰ τῶν ἀδίκων πιίσεων τῶν ἑπαρ-
αάτην ἡ Ἰουλία Δόμνα ἐπιτίμα τὸν ἄσωτον υἱὸν διὰ τὰ µε-

18.

Ἠλα χάριν τν στρατιωτῶν ἀναλώματα. Ες τοὺς λόγνος τῆς μητρός
ὅτι δὲν ὑπολείπεται πλέον οὔτε δίκαιος οὔτι ἄδικος πόρος, ἀπικρίνετι
ὃ Καρακάλλας, δεωνύων τὸ ξίφος" αθάραιι, μᾶτερ: ἐφ᾽ ὅσον ἔχομι
τοῦτο, δὲν θὰ λείφωσων εἷς ἡμᾶς χρήματα.»

Αλ" 6 Καρακάλλας δὲν ἐπεδίωξε τὴν χρηµατολογίαν µόνον δὲ
τῶν πολέμων. Ες τοιαύτης ἀφετηρίας ὠρμήθη καὶ Ίν τῶν ἄλλως σπου.
δαιοτάτων µέτρων τῆς βασιλείας του, ἡ εἰς ἅπαντας τοὺς ὑπηκόους τῇ
ῥωμαϊνῆς ἁρχῆς ἐπέκτασις τοῦ. δικαιώματος νὰ ἐγγραρῶσιν εἲς τοῦ
Ῥωμαίους πολίτας. Ἡ ἀπόφασις αὕτη φαίνεται ἐκ πρώτης ὄψεως µε
γαλόψνχος ἀπονομῆ ἰσέτητος πρὸς τὰ διάφορα ἴθνη τὰ ὑποκείμενα τἱ
τὸ ἀπέραντον ῥωμαϊκών κράτος. Ἐξίλειπε πλέον ἡ διαίρεσις µεταξ
ἀστῶν καὶ Λατίνων, Ἱταλῶν, συμμάχων, ὑπηκόων. "Άπαντες οἱ Γλεύ
Βεροι ἦσαν παλται Ῥωμαῖοι, καὶ πλὴν τούτων ὑπῆρχον µόνον Απλό,
Διροι καὶ δοῦλοι, ᾿Αλλὰ κατ’ ἀλήβειαν τὸ φαινόµενον πρὸς τοὺς ὑπε
κόους εὐεργέτημα ἦτο νέα ἐπιθάρυνσις αὐτῶν. Οἱ ἄνὰ τὰς ἐπαρχίας νά
πολίται τῆς Ῥώμης οὗ µόνον δὲν ἀπηλλάγησαν τῶν εἰς αὐτοὺς τίω
ἐπιθιθλημίνων φόρων, ἀλλὰ καὶ προκετέθη ἡ ὑποχρέωοις τῆς πληρω.
μᾶς τῶν ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων πολιτῶν καταθαλλομµένων κατὰ τὴν ἀπι
Ἀευβέρωσιν δούλων καὶ κατὰ τὴν παραλαθὴν κληρονοµίας εἰς εἴδικάς τι
γας περιστάσεις. Μία δὲ µόνον τάξις ὠφελήθη πράγματι, ἡ τῶν ἀπό
βων, καὶ τοιοῦτοι ὑπῆρχον πολλοὶ ἀνὰ τὰς πόλεις τῶν ἐπαρχιῶν, οἳ
τινες ἔτυχον τοῦ εὐεργιτήματος τῆς εἰς αὐτοὺς δωριᾶν διανομᾶς τρὸ
φῶν, χορηγουµένων ὑπὸ τοῦ κοινοῦ ταμείου, ὡς τοῦτό ἐγίνετο ἓν αὗταὶ
ταῖς ῥωμαϊκαῖς πόλισυ. Αλλά καὶ καβόλου ἐξιταζόμινον τὸ µέτρι
ποῦ Καρακάλλα δὲν ἔμιινεν ἄνεν ἐπακρλουβημάτων διά τοὺς ὑπηκόσι
ποῦ ῥωμαῖκοῦ κράτους. Ιδίως δὲ διὰ τὴν Ἑλλάδα µεγάλαι ὑπῆρξι
αἱ συνίπειαι αὐτοῦ, καθ’ ὅσον Δυνάμιθα νὰ παφακολουθήσωµιν αὐτάῖ
Καὶ ἡ μὲν γνώµη, ὅτι ἡ εἲς τοὺς Ἕλληνας χορηγία τῶν
τοῦ Ῥωμαίου πολίτου ἔγεινεν ἀφορμὴ, ὅπως εἰαγβῃ κατ᾽ ὀλίγον
χρῆσις τοῦ ὀνόματος τῶν ᾿Ῥωμαίων πρὸς δήλωσιν τῶν Ἑλλήνων
ὅτι ἕκτοτε ἤρχισαν νὰ ὀνομάζωνται οἱ Ἕλληνες Ῥωμαῖοι καὶ μετ' αξὺ
γας Ῥωμῃοί, δὲν φαίνεται πιθανή, Φνανερὸν δὲ εἶνει ὅτι μετὰ τὴν δ
τοῦ αὐτοκρατορικοῦ ψηφίσματος τοῦ Καρακάλλα ἐξίσωσιν τῶν Ἑλλάήνω
πρὸς τοὺς Ῥωμαίους πολἰτας µεγάλη ὑπᾶρξεν ἡ καὶ ἓν αὐταῖς ταῖς ἅπω
τάταις τῶν ἀνατολικῶν χωρῶν αὔξησις τῆς δυνάμεως τῶν Ελλήνων,
Δωκαιουμένων ἤδη νάνέλθωσιν εἰς τὰς ἀνωτάτας ἀρχὰς καὶ νὰ ἰξαακή-

σσ

158

Δνις τύποι ἠρώων, οὓς ἑλάτρεωιν" ὃ σπαρτυκτικὸς λόγος καὶ ἡ µακιδο
γω φόλαγὰν ἰδοὺ τάγόματα δι ὧν ὠνειρεύετο νὰ δρίψγ, δάφνας πολε
μικάς. Καὶ ὁ μὲν Δκυμααμὸς τοῦ νίον ᾿Αλιξάνδρον πρὸς τὸν ᾽Αγοσάι
αξιδηλώῆη ἐν Ἐρφάδι, παρ αὐτὸν τὸν τάφον τοῦ ὀμηρικοῦ Ἴρωας.
δὲ πρὸς τὸν ᾿Αλέξανδρον ἰνθονσιώδης λατρεία τοῦ νέου ᾽ΑγΏλέως ἡτ
ἀκοίμητος καὶ ἅπαυστος ἀπ αὐτῆς τῆς παιδικῆς ἠλικίας, ἐν Ῥώμῃ κ
ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἐν τοῖς ἄνακτόραις καὶ ἐν τοῖς ατρατοπίδοις. Ὁ Κα
μακάλλας ἦτο πολὺ φυσικὸν νὰ φορ κατὰ προτίµπσιν, καΐπερ ἐπὶ το
θρόνου τῶν ᾿Ῥωμπίων καθήµενος, τὴν μακεδονιθῆν γλαμύδα. καὶ τή
Καμσίαν τοῦ Μακεδόνος στρατιώτου, ἀφ᾿ οὗ ἐφαντάζετα, ὅτι ἦτα αὐτὸς
"Αλέξανδρος. Καὶ δῆ ἔγραφέ ποτε εἰς τὴν σύγκλητον, ὅτι ἡ φυχὰ τα
"λλέξάνδρου εἶγεν εἰεέλθει πάλιν εἰς τὸ σῶμα ἐκυτοῦ, ἵνα, ἐπειδὴ ἐδίω.
σιν ὀλίγον µόνον χρόνον κατὰ τὴν πρώτην αὐτῆς ἐπὶ τῆς γῆς ἐμφά
συν, ζάση, πἆλιν μακρότερον διὰ τοῦ σώματος τοῦ Καρακάλλα, Οὗτω
ὤν φιλαλεξανδρέτατος ὁ Καρακάλλας, μετεγειρίζετο μὲν ὅπλα πωνὰ κ
ποτήρια, ἄτινα ἐφαντάζετο, ὅτι καὶ ὁ ᾿λλέξκνδρος αὐτὸς χε ποτ
Εν χεραϊν, ἐπλήρου δὲ τὸν ᾿Ρώμην καὶ τὰ στρατόπεδα ἀγαλμάτων το
λατριντοῦ ἤρωος, ἀπέλυι δὲ καὶ αὐτοὺς τοὺς κακαύργους, ἤρκει νὰ ἔφι
Ρον τὸ ὄνομα Αλίξανδρος, καὶ προῆγεν εἰς ἀνωτάτας ἀρχας τοὺς αὖ
τὸν ὑπηρετοῦντας, ὄρκει νὰ κατήγυντο ἐκ Μακεδονίας. Ἡ δὲ Αλεξάν
ὃρου φάλαγξ, ἣν συνέστησε, αυνέκειτο ἐκ δικκιξακιςγιλέων λακεδόνων
ὁπλιαθέντων διὰ τῶν αὐτῶν ἴκείνων ὅπλων, ἄτονα ἔφερον οἳ ατρατιῶσε
Ιπὶ τοῦ μεγάλου κατακτητοῦ, ὡς καὶ οἱ δύο σπαβτικτικοὶ λόχοι, οἱ
ἱστρατολόγησιν, ἔφερον καὶ ἐπωνυμίαν καὶ στολήν (ψθυμέζυνραν τὴ
Ἰβόνους καῇ’ οὓς ἠκμαζεν ἡ Ὑπάρτη.

ΤΑλΧ΄ εἰς τὸ κορύφωµα ἔφθασιν ἡ πρὸς τὸν ᾿Αλίξανδρον Ἰατρίία τὸ
Καρακάλλα ἓν αὐτῷ τῷ κτίσµατι τοῦ υἱοῦ τοῦ. Φιλίππου, ἐν αὐτῷ τ
Ἁλεξανδρείφ, τις ἐνέκλειε τὸν τάφον τοῦ δορικτήτόρος. 'Η γεναμέν
ες τὸν αὐτοκράτορκ ὑποδογὴ ὑπῆρξι λαμπρά. Ἐπισιφθεὶς δὲ τὸν τά
φον τοῦ βασιλέως, κατέβηκιν ἐπ᾽ αὐτοῦ ἐπὶ θυσίᾳ τὸν πορφυροῦν τὸ
μανδύαν καὶ ἄλλα πολύτιμα δῶρα. Αλ’ ὁ Καρακάλλας ἐγνώριζο
ὅτι οἱ ᾿Αλιξανδρεῖς, οἵτινες δουλικώτατα ἰδεξιοῦντο αὐτὸν κατὰ τὸ
εἲς τὴν πόλιν αὐτῶν ἐπίσκεφῖν του, ἀπὸ καιροῦ ἤδη δὲν ἔπαμον σεὠ
πτουτες αὐτῶν ἐπί τε τῇ ἀλιλφοκτονίς καὶ τῇ ἀλιξανδρομανὴς καὶ ἀπ
καλοῦντες αὐτὸν ᾿Αλέξανδρον Πετικὸν ἔχι διότι ἐνίκησι τοὺς Εέτας ὁ
ὁ μέγας τῶν Μακεδόνων βασιλεὺς, ἀλλὰ διάτι ἐφένευσε τὸν ἀδελφὶ

160

Ἱρυλίας Μαΐσας, τῆς γωναικαδίλφης τοῦ Σεπτιμίου Σεβήρου, ἂνλλθε
δὲ τὸν θρόνον ουνεχίζων καὶ πάλιν τῶν δυναστείαν ἴκείνου, τὴν διακο--
πεῖσαν ὑπὸ τῆς ἁρπαγῆς τοῦ Μακρίνου, καὶ δὴ παρωυσιαζόµενος ὡς νό--
βος υἱὸς τοῦ Καρακάλλα, Ἰκαὶ τὸ μὲν οἰκογενιικκὸν αὐτοῦ ὄνομα ἦτο
Οδάριος ᾿Αούιτος Ἡκσσιανός, ἀνεκηρύχθη δὲ αὑτοκράτωρ ὑπὸ τὴν ἔπω-
νυμίαν Μάρκου Αὐρηλίου ᾽Αντωνίνου, ᾿Αλλ’ ἐν τῇ ἱστορίᾳ εἶνε γνωστός
ὑπὸ τὸ ὄνομα τοῦ Βιοῦ, τοῦ ὁποίου ὧτο Περιῶς ἓν Ἠμίση καὶ ὅπερ
προκέλαθε, Μετὰ δὲ τοῦ ὀνόματος τοῦ συριαχοῦ "Ελαγαθάλου ἀνιθί-
θασιν ὃ ᾿Αούιτος εἰς τὸν Βρόνον τῆς "Ῥώμης τὰς βακχείας καὶ τὰ ὄργια
τῆς Συρίας καὶ ἀνήκουατον ἕλως ἀσέλγειαν, πρὸς ἣν ἦτο αωνδεδεµένη
ὠμότης ὑπερθαίναισα πᾶν δριον. λλ' ὅτε τῷ 333 δὲν ὤκνησε νὰ
ἐπιβάλῃ χεῖρα κατ᾽ αὐτοῦ τοῦ ἐξαδέλφου τον ᾿Αλεξάνδρου Σεβήρου, ἡ
τιμωρία ἐπῆλθε σκληρὰ παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ στρατοῦ, ὄστις πρὸ ἐτῶν τιτ-
σάρων ἀνεκήρωσσε βασιλέα τὸν ἱερία τοῦ συρίου εἰδώλου, καὶ τὸ πτῶμα
ποῦ ἐξώλους ἐρρίφθη εἰς τὸν Τΐθεριν, οὗ τὸ ὕδωρ ὅλον δὲν ἠδύνατο να
ἐκπλύνῃ τὰς κηλῖδας τοῦ ἀναξίου δισπότου τῶν ᾿Ῥωμαίων.

"Ὅλως διάφορος ὑπῆρξεν ἡ βασιλεία τοῦ διαδόχου τοῦ Ἐλαγαθά----
Ἄου, τοῦ υἱοῦ τῆς Ἰουλίας Μαμμαίας Μάρκου Αὐρηλίου ᾿Αλιξάνδρου,.
ὅστις διασωβεὶς ἀπὸ τῶν κατὰ, τῆς ζωῆς του ἀποπειρῶν τοῦ ἐξαδέλφοι»»-
καὶ θετοῦ πατρός, ἀνῆλθεν εἷς τὸν ῥωμαϊκὸν Βρόνον ὡς ᾿Αλίξανδρος Σι---
θῆρος (533-338). Τρόφιμος ὑπάρξας Ἑλλήνων φιλοσόφων καὶ μετὲκ
σπουδῆς ἐγκείμενος εἰς τὴν ἑλληνικὴν παιδείαν, τελῶν δὲ ὑπὸ τὴν ἐδη-
γίαν τῆς εὐγινοῦς αὐτοῦ μητρὸς καὶ τῆς συνετῆς θείας Ἰουλίας Μαΐσας
καὶ συμβουλίου ἀνδρῶν πεπειραµένων, οἷος ὁ νοµοµαθὴς Οὐλπιανός,
ἠδηνήθη ὁ ἑλληνοτραφὴς ἰκεῖνος μεῖραξ ἀπ᾿ αὐτῆς τῆς εἰς τὸν θρόνο
ἀναρρήσεως νὰ τραπῇ μετὰ ζήλου καὶ νοημοσύνης ἐπὶ τὴν ἀνόρθωσιν
τῶν τοῦ κράτους διὰ τῆς καταλύσεως τῶν ἐπὶ ᾿Ελαγαθάλου ἔπιπολα-
αάντων συρίων εἰδώλων, διὰ τῆς τιμῆς, τῆς τάξεως καὶ τῆς δικαιοσύνης
ἐν τῇ πολιτικῇ διοικήσει καὶ τῆς αὐστηρότητος καὶ πιβαργίας ἐν τῷ.
στρατῷ. Ὁ νεανίας, ὄςτις εἶχεν ὡς ἔμθλημά του τὴν γνώμην, ὅτι τὸ
κράτος ἴγκειται ἐν τῇ ἀρετῇ καὶ ὄχι ἔν τῇ λαμπηδύνε, εἶνε ὁ πρῶτος.
μετὰ τοὺς ᾽Αντωνίνους ἀντάξιος Ικείνων ἠγεμών. ᾿Αλλ᾽ ὁ βίος τοῦ όγα-
βοῦ ποὔτου µηνάρχου δὲν ἔμελλε νὰ εἶνε µακρός. Ἡ ὑπὸ τοῦ νἱρῦ τοῦ
Πέρσου Σασὰν ᾿Αρταξέρξου τοῦ Α΄ µιτὰ τῶν ἐκνίκησιν τῶν Πάρθων
Ίδρυσις τοῦ νέου πιρσικοῦ βασιλείου τῶν Σασανιδῶν ἠνάγκκσε τὸν νεαρῶν
ἡγεμόνα νὰ τραπῇ ἐπὶ τὴν ᾿Ασΐαν, ἡ, δὲ διακοπὴ αὕτη τοῦ ἴργου τῆς

-

.
31 πεντηκονταετὴς ἀναρχία.

Ὢ θάνατος ταῦ Σιθήρου ὑπῆρξι τὸ αύνβημα ἀχαλινώτου αωνταρᾶ,
ξεως τῶν ῥωμαϊκῶν πραγμάτων. Εντός ὀλίγων μηνῶν ἓξ αὐτοκράτο
ῥις ἀνβλθον τὸν θρόνον τῆς Ῥώμης δίκην φασμάτων ἀντιπαρερχομένω.
καὶ ἀπολλυμένων, καὶ μόλις Γορδιανός ὁ Ε΄, καἰπερ ὧν παῖς δέκα κα
τριῶν ἐτῶν, ὅτε περιεθλήθη τὴν πορφύραν, ἠδυνήθη χάρις εἲς τὴν σύνεαι
τοῦ πωνθεροῦ του Τιμπαιθίωυ, οὗ ἔλαθεν εἰς γάμον τὴν θυγατέρα µετι
τέσααρα ἔτη, νἀποδώσῃ εἷς τὴν ᾿Ῥώμην ἐπὶ τινα γρόνον (308-344) τ
αβένος, οὗ ὑπῆργεν ἀνάγκη ἴπιβάλλουσα, ὅπως ἀποκρουσθῶσιν οἱ Πέρ
σαι, οἱ Ῥαρμάται καὶ οἱ Γότθοι.

Ἠὶς µάτην τοῦ Γορδιανοῦ ὁ φονεὺς καὶ διάδοχας Φλλιππος ὁ “Αρα
(844-349) ἐπανηχόριζε μεγαλοπριπῶς τὴν χιλιετηρίδα τῆς ἱδρύσιω
τῆς Ῥώμης. Τὸ ῥωμαϊκῶν κράτος ἰσαλεύετο ἐξ αὐτῶν τῶν βάθρων
Καὶ ἐν ᾧ Τότθοι καὶ Πέρσαι ἐζήτουν θύματα, ἐν ᾧ ἄριστοι αὐτοκρά.
τορες ἔπιπτον γενναίως ἀμωνόμενοι κατὰ τῶν φοθερῶν τούτων ἀντιπά
λων ἐν ταῖς ἐσχατιαῖς τοῦ βασιλείου, ἐν ᾧ οἱ Ἰρόνοι ἦσαν τοσοῦτο
Δύσκολοι, ἡ ἀναρχία ὑπερῆρε πάλιν ἐν τῷ μεταξὺ ἀκοίμητος τὴν πε
φαλῆν, καὶ τὸν θρόνον τῆς Ρώμης κατελάμβανον πλὴν ὀλίγων ἀγαθᾶ
ἠγεμόνων νινρόσπαστα παροδικἁ, τύραννοι ἐκλείποντις μετὰ τῆς αὐτῇ
ἐκείνης εὐκολίας, μιθ᾽ ἧς καὶ ἀνεκηρύασαντο αὔγανατοι ὑπὸ τῶν στρα
ποπέδων.

Ματαίως ὁ διαλεχθεὶς τὸν ΦΏιππον συγκλητικός καὶ στρατηγός Δέ
κιος, ἀνῆρ πόμματος ἀρχαϊκοῦ καὶ φίλος τῶν πατρῴων, ἀντεπεξβλή
Δαρραλέος ἵναν τἷον τῶν Γότθων, αἴτινες ἄδη εἶχον εἰκθάλει εἰς τῆν δν.
σἷαν καὶ τὴν Θρήκην. Ὁ Δέκιας περιέκλεισε μὲν τοὺς πολεµίσως παρ
τὴν Φλιππούπολιν, καὶ ἠνάγκασεν αὐτοὺς εἰς ἀπεγνωσμένον ἀγῶνα, ἀλλἰ
κατ᾽ αὐτὸν ἐφονεύθη αὐτὸς ὁ αὐτοκράτωρ μετὰ τοῦ υἱοῦ, πιαόντος πρ
αὐτοῦ ἐν τῇ μάχη (351). Αὐτὸς ἐκεῖνας ὁ Ῥωμαῖος στρατηγός, εἷτο
τὴν προδοσίαν κατὰ µίγα µέρος ἀναφέρεται ὁ µαρτυρικός θάνατος το
Ἀεκίο, ὅ Τρεβώνιος Γάλλος, περιεθλήθη µετ᾽ αὐτὸν τὴν πορφύραν
µαταιόνων δι᾿ ἐπονειδίστον πρὸς τοὺς Γότθους εἰρήνης πᾶσαν τὴν κατ
αὐτῶν ἱνέργιαν τοῦ Δεκίου, ὅσον καὶ ἂν ἦτο αὕτη ἐσπευαμένη κα
πλημµελής. ᾿Αλλὰ τὸ χρῆμα, ὃι᾽ οὗ ὁ Γάλλος ἐξηγόρασε τὴν ἀποχὼ
βηπυν τῶν Γότθων, ἑξήγειρε τὴν πλεονεξίαν τῆς ἐν Παννονίς στρατιᾶς

Ρ- -

μα
ἥτις ἀτιφάσιζε τῶν καταπολάσιοον -ῶν Γετλνρν «τὰ καν ἀργαγεν, τνν
Αἰμελιανόν, ἀνακηριατόμενον πὐτεκσατερα, ἐν ᾧ Ξὖπ τὸ τννων μπνῶν
οἳ λεγιῶνις τῆς Γαλατίας καὶ Γερμανίας εἶχον εναεηρώξει αθέ τονων
μπνῶῶνν καὶ τρίτον ἠγεμόνα, τὸν Οὔαλεριανόν. Άλλὰ μετ΄ ἐλέγους κὔνας
ἐκ τῶν τριῶν συγχλόνων αὐτοκρατόρωε { κῖν Γ Ελλες ἔττοι ντετδεῖς ὃτ-
5οῦ Αἰμιλιανοῦ, τούτου δὲ ἡ κεφανη ἠστάχκ ματ Ὠέγον ἐς κ τῶν

-αἳ ἀπελοβωτις τὸν ῥωφμαϊκώ, κέσμον βάρβαρος οὐσνεὶ χεωαρρος

αράξαλλο, δά κελόνων «ώντοδεν «ὺ κράσες ἔλων, καλ΄ ὃν

Ἄβθννον κ Φράγκοι κατόβιξον τὸν Τ αλατέαν καὶ ἔφθανον μέχρις Ἵσπα-

ως ο Ἡ λωμανν προιχώρουν µέχρι ες ἄνω Ἰσαλίας, οἱ Γότθοι

ο ΞΕΡΕΙ καὶ τόν Αΐμον διπωβίνοντο κατ αὐτοῦ τοῦ Ἑν-

ζω κα -ᾱ, ᾿Αδενῶν, καὶ ὁ βασιλιως -ὢν Περοῶν, καταλαξιων
Ὥ

184

τὴν Αρμινίαν καὶ τῶν Μεουποταμίαν, ἐθάδιζε κατ' αὐτῆς τῆς Ῥορίας,
ὁ Οαλεριανός εἶχε δίκαιον, ἐννοήσας, ὅτι τὸ σφαλερὀν αὐτοῦ γὔρας δὲν
ἀντεῖχιν εἰς ἀγῶνα τοσοῦτον αἱματηρὸν, δεόµενον χειρός στιθαρᾶς καὶ
ἀκμαίας. ᾿Αλλἀντὶ νὰ δητήσῃ διὰ τῆς πείρας αὐτοῦ τὸ στήριγμα τοῦτο
τοῦ Βρόνου ἔν τιν τῶν περιστοιχιζόντων ἑαυτὸν γενναίων στρατηγῶν,
ἠπατήθη ὑπὸ τῆς πατρικῆς του ατοργῆς, προκρίνας τὸν Γαλλιπνόν, καὶ
εἷς ἑαυτὸν μὲν προορίσας τοὺς ἓν ᾿Ανατολῇ ἀγῶνας, εἲς δ᾽ ἐκείνον παρα--
δοὺς τὴν Δύσυ.

Καὶ ὅμως ὁ υἱὸς τοῦ Οὐαλεριανοῦ ἀντί τῶν ἀριτῶν ἃς ὀφείλει νὰ ἔχγ
ὁ ἄρχων ἐν καιροῖς μάλιστα δνακόλοις, ἀντὶ τοῦ ψυγικοῦ αθένους καὶ τῆς
ὁρμῆς, ὃν ἐχρεάζετο ὅπως ἀντιμετωπίσῃ τοὺς βαρθάρους, εἶχι µόνον
ἰδιότητάς τινας καὶ διξιότητας, αἴτινες ἠδύναντο νάναδείξωαι ῥήτορα
αὐμήχανον, ακωπτόλην εὐφυολόγον, ατιχοπλόκον χαρίεντα, πηπουρῶν
ἐπιτήδειον, μάγειρον ἐξαίριτον. ντεῦθεν ὁ Γαλλυννὸς οὔτι ὡς συνΑρ-
Ίων τοῦ πατρὸς ἠδυνήθη νἀναχαιτίσῃ τοὺς Γότθους καὶ γὰ σώσῃ τὸν
πατέρα ζωγρηβέντα ὑπὸ τοῦ βασιλίως τῶν Περσῶν Σαπώρου. οὔτε
μετὰ τὸν οἰκτρὸν τοῦ Οὐαλεριανοῦ φόνον παρὰ τοῦ νικητοῦ (380) ἄρξας
μόνος ἐπὶ μίαν ὅλην ὀκταιτίαν (900-308) ἀπιδείγθη ἱσόπαλος πρὸς
τὰς περιστάσεις. Ἑὰς μὲν κατακτήσεις τῶν βαρθέρων ἤκουε καὶ ἅπι-
ὄέχετο ἀντιτάσσων εἴρωνυκας εὐφυολογίας καὶ σκώµµατα γελωτοποιοῦ
ἀντὶ πάσης βασιλικῆς ἀνδραγαθίας καὶ ἐβελοθυσίας, ἐπεδείκννε δὲ ἀδρα-
νειαν ἀπαβιστάτην πρὸς τοὺς στρατηγοὺς, οἵτινες ἥρπαζον ἐν ταῖς ἵπαρ-
χῑαις τὴν αὐτοκρατορικὴν πορφύραν. ᾿Ἀληθῶς τὴν βασιλεία» τοῦ Γαλ-
λνηνοῦ δὲν χαρακτηρίζει µόνον τὸ λαβυρυθῶδες χάος πολέμων ἀδιεξοδων,
ἀλλὰ καὶ τὸ µίγα πλῆθος ατάσεων ἁμετρήτων. ᾿Βνδεικτικώτατα ἕκά--
Ἄεσαν αὐτοὶ οἱ Ῥωμαῖοι μετὰ τινας περὶ τοὺς ἀριθμοὺς ὑπιρθολῆς
ἐποχὴν τῶν τριάκοντα τυράννων τοὺς χρόνους, καθ᾽ οὓς, ἄρχοντος ἐν
Ῥώμῃ τοῦ Γαλλωνοῦ, δέκα καὶ ὀκτὼ αὐτοκράτορες ἀνεκηρύχθησαν
ἐν ταῖς ἐπαργίαις «αυ τῶν λεγεώνων. Περὶ πολλῶν ἐξ αὐτῶν ἠδύναντο
νὰ ἐπαναληφθῶσο, οἱ λόγοι, δι ὧν εἷς αὐτῶν, καλούμενος Ῥατουρνῖ-
νος, προειφώνησε τοὺς διὰ τῆς πορφύρας περικοσµήσαντας αὐτὸν ατρα-
τιώτας του" αἑταῖροι, στερεῖσθε καλοῦ στρατηγοῦ, καὶ κατασκευάζετε
ἆθλιον αὐτοκράτορα.» Ες μόνος τῶν στρατιωτῶν τούτων τῆς γθὲς
καὶ περιπορφύρων αὐγούστων τῆς σήμερον, ὁ ΠΠόστουμος, κατώρθωσε
Ἱορτάσῃ τὴν πενταιτηρίδα τῆς ἀνακηρύξιὼς του, οἱ δὲ λοιποί ἦσαν
ἐφήμερα δημιουργήματα τῆς λέγγης τῶν σερατιωτῶν, ἔχουτες πιριω--

Κλαύδις ἀπίβανιν ἐκ φυσικοῦ θανάτου µιτὰ πάροδον μακρῶν ἐτῶν
καθ’ ἃ οὐδεὶς τῶν ἡγιμόνων τῆς Ῥώμης ἐτελεύτησιν ἐπὶ τῆς κλίνη,
που, ἀλλ᾽ οἱ περιθαλλόμενοι τὴν πορφύραν εἶχον τὴν μοῖραν νὰ πίπτω.
σον ἐν τῷ πεδίῳ τῆς µάχης ἡ ὑπὸ τὸ ξίφος συνωμοτῶν καὶ δολοφόνων,
πωνὲς μάλιστα κατινώπιον αὐτῶν τῶν ἐχβρῶν. Οὕτω ὃ᾽ ἔπισον καὶ ἡ
τῶν τελευταίων καισάρων, οἵτινες μετὰ τὸν Κλαύδιου ἐξηκηλούθησα:
ἐπερρωνύοντες τὸ κράτος διὰ τῆς ἀνδραγαθίας αὐτῶν, ὁ μὲν Αὐρηλιανὸ
ἐν μέσῳ μεγάλων παρασκευῶν κατὰ τοῦ περσικοῦ κράτους δολοφονηθεί
ὑπὸ Δυςηριστημένων συνωμοτῶν παρὰ τὸ Βυζάντιον, ὁ δὲ Έάκιτος φο'
γευθεὶς ὑπὸ τῶν ατρατιωτῶν ἴν Τωάνοις τῆς Καππαδοκίας, ὃ δὶ Πρόδυ
αφαγεὶς ἐν Σιρμίῳ τῆς Παννονίας. Διὰ δολοφονίας δὲ πρὸς ὥραν πονη
βῶς καλυφθείσης ἐπῆλθε τὸ τῶος καὶ τοῦ διαδόχου τοῦ Πρόβου, το
Ἠκλάτου Κάρουι ὄστις ἐπὶ τῆς βραγείας αὐτοῦ βασιλείας (959-388)
ἀναδιιχθεῖς ἀντάξιος τῶν ἀἁμέσων αὐτοῦ προκατόχων, ἐνίκησε μὲν τ
ερμανικὸν φῦλον τῶν Κουάδων, ἀφίρισι δὲ τὴν Κτησιφῶντα ἅπ
τῶν Πιρσῶν.

Κατὰ ταῦτα λοιπόν κυρίως εἰπεῖν ἡ ἀναργία δὲν ἔπαυσε καθ΄ όλο
κληρίαν οὐδὲ μετὰ τοὺς τριάκοντα τυράννους, 4λλ᾽ ἀκατάθλητας {λυ
μαίνετο πολλάκις, ἰδίως ἐπὶ τοῦ Πρόθου καὶ τοῦ Κάρου, τὰς ἐπαρχί
ἐκαιροφυλάκτει ἐν αὐτοῖς τοῖς στρατοπίέδοις, 'Αλλ’ ἔγχειται ἐν τῇ πε
Ἀνπείς τῶν ἀπὸ Ἰλαυδίου τοῦ Γοτθικοῦ µέχρι τοῦ Κάρου βαπιλενσάν
πων μεγάλη διαφορὰ ἀπὸ τῶν τυχῶν τῆς Ῥώμης κατὰ τὰ ἔτη, ἅτιν
διέρριωσαν ἀπὸ ᾿Αλεξάνδρου τοῦ Σεβήρου µέχρι τοῦ Κλαυδίου. Εν
μὲν τῶν προτέρων ἐκείνων αὐτοκρατόρων ἡ ἀναρχίκ, παραλύουσα κι
Ερόνον καὶ κράτος, παρεσκεύαζε τὴν ἐνίσχυσιν τῶν βαρθάρων, ἐπὶ ἡ
τῶν Ἰλλυριῶν καισάρων οὔτε αἲ στάσεις οὔτι αἱ βασιλοκτονίαι ἀνέκε
ψαν τὴν συνέχειαν τοῦ στρατιωτικοῦ ἴργου τῶν ἐξ Ἰλλυρίας ἄρειμα
νίων, οἵτινες καὶ τὸ ξίφος ἐχειρίσθησαν γενναίως καὶ περὶ τῆς πολιτικὴ
Διοικήσεως ἐμερίμνησαν προφβόνως, Οὕτω Δὲ παρισκευάσθη κατ᾽ ὃλι
Ύον ἡ ἐπὶ νέων βάσεων συµφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν χρόνων αστρα
πιωτικὴ ἑπίρρωσις καὶ διοικητική ἀναμόρφωσις τοῦ ῥωμαϊιοῦ κράτου.
Τὸ ἔργον δὲ τοῦτο ἔλαχεν εἰς ἔνδοξον τῆς Δαλματίας όνον, Έλκονι
μὲν τὸ γένος ἔκ γονέων ἀφανῶν, ἀλλὰ µορφωθέντα πολεμικῶς ἓν το
ατρατοπίδοις τοῦ Αὐρηλιανοῦ καὶ τοῦ Πρόδου. Ὁ ἀναμορφωτὴς οὖτ
ποῦ ῥωμαικοῦ κράτους ἦτα ὁ Διοκλητιανός.

οἱ κότθοι καὶ αἲ ἑλληνικαὶ χῶραι.

"Ἐν τῇ τεντηκονταετεῖ ἑστοσία

Μμεεν τελευταῖον, θΦέλαντες νά Ξαράσγωμεν ἓν συντοµφ συνεχΏ τινα
ὠλόνα τῶν τυχῶν
ἑωμαιοχρατίας ἀνασυσκάστως καὶ
Μεία τοῦ ὀνόματος τῶν Γότθων καὶ
Ῥωμαίων αὐτοκρατόρων. ᾽Αλλ᾽ οἱ κόλι

ῥωμαῖκοῦ κράτους, μεθ) ὧν συνδέονται ἐπὶ τῆς
Ἑλλαδο; αἱ τύχαι. συχνή ἔγιινε

αὐτοὺς πολέμων τῶν

ες οἵτινες ἐπὶ τοσοῦτον

ἀπησγόλησαν κατὰ τὰ ἔτε ταῦτα τοὺς
«νου Εδικώτερον τὴν προσογ!
αὸς ὅτιρ συνδέει την ἱστορίαν
τς Ἑλλάδος. καθότι τὰ κύματα τῆς γοτθικῆς ἐπιδρομ.
ἀατάσχιτα καὶ τοὺς ἕλληνικους αἰγιαλοὺς καὶ
Ἠληνκὰς χώρας καταστρεατικἁ.

Οἱ Γότθοι ἦσαν ἕθνος γερωαναὀν, ὅπερ περὶ
μ. Χ. ἑκατονταετηρίδος ὧχει ἀκόμη κατὰ τὰ παράλια τῆς Βαὶ
Κλέοσης. ᾽Αλλ᾽ δη ἀπὸ τῶν µέσων τοῦ δευτέρου µ. Χ. ἀῑῶνος,
ἐξωφιλούμενοι ἐκ τῶν αρὸς το

πρέπει νὰ ἐπισκά-

ὤν, ἐπειδὰ εἶνε τὸ κυρι

πρὸς τὸν

εξαν ἔδίως διὰ τὰς

Ῥωμαίους πολέμων ἄλλον γερμανικοῦ.
φίλοι, τῶν Μαρχομάννων, κατῆλθον ἐκ τῶν ὁ
πων καὶ ἐξηπλώθησαν πρὸς ἀνατολ.
ὁων, ὑποτάξαντες δὲ ἢ φιλί
υαὰ χαὶ σαρματικὰ φῦλα κατέλαθον

θορείων αὐτῶν οἰκή-

ςνότον τῶν Καρπαθίων

ροςεταιρισθό

ἂς
Ἀερθίνην χώρας. Οὗτω δὲ τὰ γοτθικὰ φῦλα ἐπεξετάβησαν κα
Ίο ἀπὸ τῆς Βαλτικῆς µέχρι τῶν Φορείων ἀκτῶν τοῦ Εὐξείνου ΠΠόν
Αλ’ ὁ ἁρῆιος τῶν Γότθων λαὸς δὲν διενοεῖτο νὰ

ἔῃ ὁ
χαλύδας του ἐν ταῖς γονίμοις πεδιάαι τῆς ν.

Ῥωσίας, ἐν δὲ

ψλιπολέμῳ αὐτῶν ὁρμῇ οὐδαμῶς εἴλανον αὖτ.

οικοῦντα σκ»-

Διά φἵλα, ἄτινα καὶ νικώµενα οὐδὲν εἶχον νὰ τοὺς

παπάς, Α΄ πρὸς τὰ μεσημθρινὰ καὶ τὰ δυτικὰ

ς Σχωθίας κείµεναι
ἐπαργίαι τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους, ἡ Δακία, ἡ Μνσία, ἡ Μακεδονία, ἡ
λλες ἦσαν πολὺ ἐπαγωγότεραι, τὸ κλίμα εἶχε γνωσθῇ ὡς πολὺ γλυ-

αύτερων, ἡ λεία προνιωνίζετο ἀφθονωτέρα, καὶ

ᾶσιν ὁ χάριν τῶν

Ἀν τούτων ἀγὼν ὑπιλαμβάνετο
ας ὀγύρωσις τῶν συνόρων,
Ἠγάλως εὐκολύνει ἐν τα

ἄκιστα ἐπίμογῆος. Ἡ δ᾽ ἄνεπαρ-
καὶ µι

ἐκείνου τοῦ χρόνο» εἶχε
της Δύ-

ἀνωτέραις χώραις τοῦ Βορρᾶ καὶ

ον

στως τὸ ἔργον τῶν βαρβάρων, καβίστανεν ἀληθῶς εὐχεριστέραν τὸν ἐκ-
πέλεσιν τοῦ σχεδίου τῶν ἐπιδρομίων - .

Πρῶται δὲ τῶν χωρῶν εἰς ἂς ἐκ τῶν βορείων τοῦ [Ἡόντου παραλίων
εἱμθαλον οἱ Γότθοι ὑπῆρξαν ἡ Μυσία καὶ Ἡ Δακία, ἄντιστοιχοῦσαν
πρὸς τὰ νότια τῆς σημερινῆς Οὐγγαρίας καὶ τὴν ᾿Ῥουμανίαν, Σερθίαν
καὶ Βουλγαρίαν, Οἱ σερατιῶται Φιλίππου τοῦ ΄Άραθος δὲν ἠδυνήβησαν,
νὰ ἐμποδίσωσι τὴν παρὰ τῶν ὁρμητικῶν Γιρμανῶν διάθασιν τοῦ Ἑρα.
καὶ τοῦ Ἵστεοι, Δἱ πλεῖσται τῶν ῥωμαϊκῶν φρουρῶν ἐγκατέλιπον τὰς
Δέσεις των, τοῖς 0ὰ συνετάχθησαν προδοτικῶς μετὰ τῶν πολεµίων.
Τελος δὲ τὰ πολυώνυµα γοτθικὰ ατίρη, κατακλύζοντα τὰ πρὸ ποδῶν,
ἔφθασαν πρὸ τῶν τειχῶν αὐτῆς τῆς Μαρκιανουπόλεως, τῆς πρωτευούσης.
τῆς κάτω Μυσίας, κειµένης πρὸς δυσμάς τῆς σημερινῆς Ῥάρνας. Καὶ
ἐξηγόρασαν μὲν οἱ κάτοικοι τῆς Μυσίας τὴν ἀποχώρησιν τῶν Γότθων
δι τῆς ἀποτίσεως χρήματος πολλοῦ, ἀλλ᾽ ἡ ἀφθονία τῆς λείας καὶ
τῶν λύτρων κατὰ τὴν πρώτην ταύτην ἐντεῦθεν τοῦ Δουνάθεως ἐπιδρο-
μὴν ΕΓαργάλιαι τὴν πλεονεξίον τῶν Γότθων. Κατέχαντος δὲ τὸν ῥω-
μαϊκόν Βρόνον τοῦ Δεκίου, ἀπειλητικώτεροι καὶ πολυπληθέατεροι διί-
θησαν καὶ πάλιν τὸν Δούναθιν οἱ Γότθοι. Ὁ ἀργηγὸς αὐτῶν Κνίδας
ὄυβρισε τας δυνάμεις του εἰς δύο µέρη” καὶ ἡ μὲν ἑτέρα τῶν γοτθικῶν
στρατιῶν ἐδήου τὰν Μυσίαν, ἐγκαταλειφθεῖσαν ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων ατρα-
πιωτῶν, ἐγχλειοθίντων εἰς τας ὠχυρωμένας πόλεις, ἡ δ᾽ ἑτέρα ὑπ αὖ-
τὸν τον στρατηλάτην τῶν Γότθων, ἀνερχομένκ εἰς ἑθδομήκοντα χιλιὰ--
Ἆας ἀνδρῶν, ἔστη πρὸ τῆς Ννκοπόλεως, ἐκτισμένης μὲν ὑπὸ τοῦ Τραια-
γοῦ εἰς μνήμην τῶν δακικῶν του "κῶν, κειµένης δὲ παρὰ τὰς ὄχίας
τοῦ Ἰάτρου, παβαποτάµου τοῦ Ἵστρου.

Ἡ παρουσία αὐτοῦ τοῦ Δεκίου, απιύσαντος εἰς τὸ Βέατρον τοῦ πο-
Ἀάμου, Ἠνάγκασε τοὺς Γότθους νὰ λύσωσι τῆν πολιορκίαν τῆς Νικο-.
πόλιως, Αλ} οἱ βάρθαροι, ἀποχωρήσαντες ἐκεῖθεν, προέβησαν πρὸς
νότον, χαὶ κατέλαθον σπουδαῖον κέντρον τῆς Θρήκης, αὐτῆν τὴν Ῥλμ--
πούπολιν μετὰ μακρὰν ἀλλά μκταίαν ἀντίστασιν, Ἐν τούτοις δὲ ὁ
αὐτοκράτωρ, ὅστις εἶχιν ἠκολουθήσει κατισπευσµένως τὸν ἸΚνίδαν, γω-
Εοὔντα πρὸς νότον, ὄι ἀποτόμων ὀρεινῶν ἀτεαπῶν, ἐνικήθη μὲν παρα.
τὴν Βέροιαν πρὸ τῆς ὑπὸ τῶν Γότθων καταλήψεως τῆς Φιλιππουκό-.
Ἅκως, συγαρουσθιὶς δὲ καὶ πάλιν μετὰ ταῦτα πβὸς αὐτοὺς, ἐπιατριφαν-
τας εἲς τὰν Ἠναίαν, ἔπεαι µαχόµενως (951).

Ἡ Μακεδονία καὶ ἡ Ἑλλὰς ἐκοδόνευον. "Ηδη ὁ Δόμος, φυδού-

ξε...

πκενάζαντο ἐν απουδῆ, οἱ Πελοποννήσιοι ἐτήχιζον τὸν (ρθμὰν, αἱ {

βαὶ θέσιις τῆς χώρας κατιλαμθάνοντο διὰ φρουρῶν, αὐταὶ αἱ θε

πύλαι, ἡ κλεῖς τῆς Ἑλλάδος, ἐξησφαλίζοντο. 'Αλλ’ ἐπὶ τοῦ ππρο

ἡ Ῥώμῃ ἀνδρωθεῖσα ἔσωζε τὴν "Βλλάλα διὰ τῆς εἰς τὴν Ἰλλυρίαν

Βράκην ἀποστολῆς γενναίων στρατηγῶν, ἓν οἷς ὃ Κλαύδιος καὶ ὁ-
,

ολο Α

110

ιοπκομτοανινκν 1οθαοΆ

εἰ κατόπιν φορέσαντες τὸν αὐτοκρατορικὴν πορβύραν. Ὁ.
µαβρος ἀνεχαιτίαθη καὶ πάλιν, αἱ πόλεις τῆς Θρῴωης ἐπλήσθησαν |
καὶ ἵππων, ληφθέντων παρὰ τῶν νικητῶν ἀπὸ τῶν βαρθάρων,
Ῥώμῃ εἶχε τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἵδγι ατιλλόμενα εἰς τὸν. Οὔσλερ
ὑπὸ τοῦ Αὐρηλιανοῦ πιντακόσια γοτθικὰ ἀνδράποδα μετὰ πλήθους
πρήτου κτηνῶν λαφυραγωγηθέντων.

-

πο

πάλιν τὸν Εὔξεινον Πόντου, ἐλεκλάτκσαν ἀφιιδῶς την Μοκρᾶν 'Ασί,
ο κβμεν ἆλλοις καὶ τὸν ιν περιώνυµᾶν νἱ

τῆς “Αρτέμιδος: ἀλλ’ ἐπβλβε καὶ ἐκεῖ κατ΄ ὀλίγον ἀνόψωσις τοῦ φ
νήματος τῶν ῥωμανκῶν ατρατιῶν, αἴτινες ἠδυνήθησαν τέλος νὰ τη
Έωπι τοὺς ἐπιδρομεῖς.

Αλλ’ ἡ, αυστηµατικωτάτη καὶ φοβερωτάτη ἠπιδρομῆ τῶν το
ὑπῆρξεν ἡ τοῦ ἔτους 361. Της ἐκστρατείας, ς κύριος σκοπός
αἳ χῶραι τῆς ἰωτεῦθεν Ἑλλάδος, συμμετέσχον Γτβοι ἐκ τῶν όναι
λικῶν καὶ τὸ ἄγριον γοτθικόν φῦλον τῶν Ἐρούλων ὑπο τὸν ὄγεμ,
Νανλοθάτην, Ἐκπλεύσαντες ἐκ τῆς Μαιώτιδος ἐπὶ πεντακοσίων πλοίι
ἄτινα ἄλλως δὲν ἠδύναντο νὰ φέρωσι πλείονας τῶν εἴκοσιπεντακιςχιλ
ἀνδρῶν τὸ πολὺ, εἰκήλασαν πρῶτον εἷς τὖ δελτα τοῦ Δουνάθεως
Ἆμά τοῦ ποταμοῦ εἰς τὰ, [νδότερα τῶν παριόσρίων χωρῶν, εἴτά
ἐτράπησαν πρὸς τὸ Βυζάντιον καὶ τὴν ἀπίναντι αὐτοῦ. Χ
σόπολιν, Καὶ ἠττήβησαν μὲν ἐνταῦθα κατὰ γῆν τε καὶ θάλασφαν |
πῶν Βυζαντίων στρατηγῶν Κλεδάμου καὶ ᾿Αβηναίον καὶ ὑπὸ τοῦ
µαίου νανάρχου Βενεριανοῦ, καὶ ἠναγκάσθησαν κατ᾽ άρχας νάνσχωι
σωσι πρὸς τὸν Πόντον. ᾿Ἀλλὰ µετ᾽ οὗ πολὺ ἀναθαρρήσαντες διὰ τὸ
τῇ γενοµένῃ κατὰ τῶν Ἡόσπορον ναυμαχία ἐπελθόντα θάνατον τοῦ |
ψεριανοῦ, (πῆλθον Δεινότεραι καὶ ἀπειλητικώτεροι. Καταλαβόνεις !
Κύζικον, ἑδῄωσαν τὴν ἀπιατικὴν παραλίαν, ἐκυρίευσαν τῶν Λλμνον,
τὴν Ῥκθρον καὶ ἐτράπησαν ἐπὶ τὰς ἀνατολικᾶς ἀκτὰς τῆς "Αγίας,

Εἰς τας ἠρεμαίας τῆς Πελοποννήσου κοιλάδας ἀντήγησε δίκην |
Εαννοῦ τὸ ἄκουσμα περὶ τῆς ἰφέδον τῶν ὁρμητικῶν βκρθάρων. Αἴδι
ἤδη ὅλους οἱ Πελοποννήσιοι ἔζων βίον ὅλως εἰδυλλιακὸν καὶ ἀδιαὶ
βσκτον ὑπὸ πολίµων. Ἡ ὁπλοφορία εἶχε παύσει αχεδὸν ἐντελῶς, δη,
πρῖν ὦ μετά τινας ἐτῶν δεκάδας ὁ θεοδοσικκὸς χῶδιξ ἀπαγορεύση |
χρῆσιν ἄλλου ὅπλου πλὴν ἀκινδύνων μαχαιφιδίων. Καὶ αὐτοὶ οἳ 4
τοῦ παρελθόντος ἐπισκεπτόμενοι τῆν Πελοπόννησον ἦσαν σπάνιοι πλ
Τὸ καύχηµα τῆς χερπονήσου, οἱ ὀλυμπιακοὶ ἀγᾶνες, εὐρίσκαντο,
παραμῆ σγιδὸν τελεία. Πολλή πινία καὶ ὄλίγη ζωὴ παρετηρεῖτο πὶ
ταχοῦ. Καβ᾽ ἅπασαν τῆν ἄλλοτε κατάσπαρτον ἐκ πολυκινήτων πδλι
χερσόνησον ὀλίγα µόνον ἄξια λόγου πολἰσµατα ὑφίσταντα, ἡ Κόρωθ
αἱ Πάτραι, τὸ Άργος, Ἡ Ἀπάρτη, αυγκεντεόνωντα τὸ απανίζον ἐμὶ
βιον καὶ τὸν ἀραιὰν βιομηχανίαν τῶν Πελοποννησίων. “Αλλά καὶ
πολεις αὗται ἦσαν ἀνίσχυροι, τὸ πλεῖστον ἀτείχιατοι, ἀνωπεράσπω]

ΙΙ

κατελήφθησαν ὑπὰ τῶν Ἐρούλων τὸ αὐτὸ τοῦτο ἔτος καθ΄ ὃ ἰδγώβησα
τῆς Πελοποννήσου αἱ πόλεις (201).

Ἡ ἤσυχος πόλις τῶν σχολείων μετιθλήθη εἰς πεδίον βαρθαρικῶν ὃπό
σεων. "Έντρομοι οἱ πλεῖστοι τῶν κατοίκων ἔφυγον εἲς τὰ ὀρεινότερα τῇ
᾿Αττικῆς, ἐν ὦ ὁ γοτθικὸς δαυλώς ἐλυμαίνετα τὰς ᾿Αθήνας. Τότε φαΐνι
ται ὅτι ἐπυρπολήθη καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ Ἡρώδου οἰκολομηθὲν Ὠδετον, τὸν
πφκνῶς ἐφθάρη τὸ ἀκροστόλιον τῆς παναβηναίδος σκάφης͵, ἦτοι τοῦ ὁμο
ώματος πλοίου τοῦ χρησιμεύοντος κατὰ τὴν πομπήν τῶν Παναθηναίω"
τότε πιθανῶς καὶ αὐτὸ τὸ ἄγαλμα τῆς Πολιάδος. 'διαιτέραν δὲ βιθαίς
αἴσθησιν ἐνεποίησεν εἰς τοὺς Γότθους τὸ πλῆθος τῶν χειρογράφων, ἐν
αἰῶνες ὅλοι εἶχον ἐναποταμεεύσει µαταιόαχολον εἰς τοὺς βαρθάρους
πομένην σοφίαν, Μεταγενεστέρα δὲ παράδοσις διηγεῖτο, ὅτι, Φυναγ/
Ὑόντις πάντα τὰ ἐν τῇ πόλει βιθλία, ἤβελον νὰ καύσωσιν αὐτά. Ἐ
δὲ τῶν παρ᾽ αὐτοῖς τιµωµένων ἐπὶ αυγέσει, ἐκώλυσε τοὺς ὁμηφόλον
εἰπὼν, ὅτι περὶ ταῦτα ἀσχολούμενοι οἱ Ἕλληνες ἀμελοῦσι τὰ πολιµω
ἔργα καὶ οὕτω γίνονται εὐχείρωτοι.

Τὸ Ἀόγιον τοῦ συνετοῦ Γότθου, ἂν ἡ διήγησις εἶνε ἀληβῆς, δεινή
ἴσως, ὅτι ὁ ὑπερβόρειος μαχητής εἶχεν ἀκούσει, ὅτι πλέον ἡ ἅπαξ εὖρ'
ἐμπιστιωθῃ οἱ ᾿Αθηναῖοι τῶν τύχην τῆς πόλιως εἰς λογίους παὶ φιλησό,
φους καὶ ὅτι δὲν εἶχεν ὑπάρξει πάντοτε χρυσῇ ἡ τύχη αὕτπι Μή δὲν ἦτε
ἄρα προφανη ἀκόμη τὰ ἴχνη τῶν ἐπὶ ᾿Αριστίωνος συμφορῶν τῶν ᾿Αὔπ.
νῶντ Αλ’ ἡ σκέψις αὕτη καβόλου ἐκφραζωμένη δὲν ἦτο ὀρθή, καὶ ἆ
κατ᾽ αὐτὴν ταύτην τὴν φορὰν ἡ σωτηρία τῶν ᾽Αβηνῶν ἐπῆλθιν ἀκρι
θῶς δι᾽ ἀνδρὸς, ἀνήκοντος εἰς τὴν τάξιν ἐκείνην τῶν λογίων, ἂν ὁ
ἀπόλεμον περιεφρόνει ὁ Γότθος γνωμολόγος.

Τοὺς ἐκ τῆς πόλεως εἰς τὰ γείτονα ὄρη κατὰ τὴν πρώτην ἴφοδον τᾶ
Βαρθάρων φυγόντας εἶγε αυμπαρακολουθήσει διακεκριμένος αὐτῶν συµ
πολίτης ἐκ τοῦ ἐπιφανοῦς οἴκου τῶν “Ἐρενέων, ὁ Πόπλιος Διόνεκι
δν Δέξιππον τοῦτον ἐγνώριζεν ἤδη καλῶς ἡ πόλις, ᾿Αναδηξκοκ ἡ
αὐτὸν κατὰ διάφορα ἔτη πανηγυριάρχην καὶ ἀγωνοθέτην τῶν μεγάλε
Παναθηναίων καὶ ἄρχοντα βασιλέα καὶ ἐπώνυμον, εἶχε τιµήσες ἓν αὖτ
οὗ µόνον τὸ λαμπρὸν τοῦ γίνους καὶ τὴν συμπαρομαρτοῦσαν εὐπορίκ.
ἀλλὰ καὶ τὸν εὔγλωττον ῥήτορα καὶ τὸν ἐλλόγιμον ἱστορικὸν, οὗ ἐδαι
μάζοντο ὑπὸ τῶν συγχρόνων. 'Αστοί καὶ ξένοι ἀντιπαρύρχοντο µε
σιθαημοῦ πρὸ τοῦ ἀνδριάντος τοῦ Διξίππου, ὃν εἶχον ατήσιε αξ νά
αὐτοῦ κατὰ τὸ ἐπερώτημα τοῦ ᾿Αρείου Πάγου καὶ τῆς βνυλῆς, Ἡτ

ο απὸ

καὶ μέγα τὸ πλῆθος τῶν εἰς αὐτὰ κατὰ τὰς ἀχτὰς τῆς Ἠκυθίας ἐπιθάν- ---- νι
των, ἀνηκόντων μὲν εἰς ποικίλα γερμανικά καὶ σαρµατικὰ φῦλα, ἄνερ- ------κθ-
Χομένων δὲ κατᾶ τὰς προφανῶς ὑπερθολικὰς Ἀνηγήσεις τῶν ἁργαίων εἷςΞ- 3. :ἰι
τριακοσίας εκοαι χιλιάδας. Ἡ Μνσία καὶ ἡ Θράκη, Ἡ Μακεδονία καὶξ ππκοναὶ
{ Θεσσαλία, ἡ ἠπειρωτική Ἑλλὰς καὶ ἡ Πελοπόννησος, Ἡ βιθωναῶσε--πνκὴ
παραλία καὶ αἱ Κυκλάδες, ἡ Ῥόδος, ἡ Κρήτη, ἡ Κύπρος ὑπῆρξαν τς τα στώ
βέατρον τῆς ἓν ἔτει 309 τολμηρᾶς ταύτης προςθολῆς τῶν εἲς µοίρεο ενας
ἀποσγιοθίντων ἰπιδρομέων. ᾿Αλλ᾽ αἱ μὲν πόλεις, αυνετισθεῖπαι ἐκ τῆς Έπετι
ἐπιδρομῆς τοῦ 301, δὲν ἦσαν πλέον ἐντελῶς ἁπαράσκιυοι, καὶ εἶχε- -ᾱε ην
Σξεγερθῇ τῶν πολιτῶν τὸ φρόνημα, ὁραστηριώτατα δ᾽ ἐπιλήφθηααν τοῦ
ἀγῶνος οἱ σερατηχοῖ Λὐρηλιανός καὶ Πρόθος, οἱ ἔπιιτα γινόμενοι αὐ- «---
ποκράτορες. Νέον δὲ ὅλως παρέσχε σθένος εἲς τοὺς µαχομένους ἐναντίς-«εην
τῶν ῥαρθάρων ἡ εἰς τῶν Μναίαν ἄφιξις αὐτοῦ τοῦ ἰμπιροπολίων--.»
Κλανδίου τοῦ κατίχοντος ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους τὸν Βρόνοκκκω».
τῆς Ῥώμης καὶ ἡ µεγάλη αὐτοῦ παρὰ τὴν Νάϊσσον, τὴν σηµερινίσων.
Νίασαν τῆς Σερβίας, νίκη, δι΄ ἧς λέγονται καταστραφίντες Γότθοι ὑπᾶεε.
τοὺς πιντηκοντακιεχιλίους (9040). Τοιαύτη ἄμυνα καὶ ποιαύτη ἐπίθισας
ἀπίθησαν ὁλεβρία εἰς τοὺς Γότθους κατά τε γἍν καὶ θάλασσαν, καὶ ἴσω-
σαν τὰς ἑλληνυίὰς χώρας ἀπὸ κατακτήσεως ὁριστικῆς ὑπὸ τῶν βαρβή-
ρω», ἡς τὰ ἐπακολουθήματα πάντως ἴμελλον νὰ, εἶνε δυρυπολόγιστα.
τι δὲ μετὰ τὸν ἐν Ῥηρμίῳ τῆς Παννονίας ἐκ Ἰοιμοῦ ἐπιλθόντα θάνατν.
Κλανδίου τοῦ Γοτβικοῦ ὁ διάδοχος αὐτοῦ Αὐρηλιανός παριχώρησεν εἰς
τοὺς Γότθους τῷ 30 την Δακίαν, ὑπογρεώσας νὰ παρέχωσιν εἰς τὸν
ῥωμαικόν στρατὸν διοχιλίους ἱππεῖς, ἐπῆλβε πλέον µακρὰ εἰρήνη τῶν
Ῥωμαίων μετὰ τοῦ τολμηροῦ ἐκείνου γερμανικοῦ ἔθνους,

καὶ τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τῶν γοτβικῶν ἐπιδρομῶν ἐπὶ ἵνα. ὅλον αἰῶνα.

τα

--

..
"5 ἵδρυσις τοῦ βασιλείου τῆς Ἐξαλμύρας.

Κατὰ τοὺς Ὑρόνους τῆς ἀναργίας, ἥτις ἐσάλιωιν ἔκ βάθρων τὸ ῥω- ----
μαικὸν κράτος ἐπὶ Γαλλιηνοῦ, μεταξὺ τῶν πολλῶν ἀπαιτητῶν, οἵτιωνες ----
ἐπερῶντο νὰ σχίσωσιν εἰς τιµάχη τὴν ῥωμαϊκὴν πορφύραν, δύο ὑπῆρ----
ξαν οἱ ἰσχυρότατοι, ὁ Πόστουμος καὶ ὁ ᾿Ὠδαίναβος. Κατ᾽ ἄντίθισιν-
πρὸς τὸν Πόστουμον, ἰσχύσαντα ἐν τῷ Δύσει., ἡν οὕτως εἰπεῖν Ἀνννε---

-

”μ

1ππ

μάθη μετ] αὐτοῦ τοῦ Γαλλιηνοῦ, ὁ 'Οδαίναθος ύτο τίκνον τῆς ἐρήμον,

καὶ τόν θρόνον αὐτοῦ ἕστησεν ἐν ὀάσει τινὶ τῆς ἀπωτάτης "Ανατολής.
ν τῷ αυριακῇ ἐρήμῳ κατὰ τὴν ὁδὸν τὴν ἄγουσαν ἀπὸ τῆς Ἀαμα-
σκοῦ εἷς τὸν Ἑφράτην, μίαν ὅλην ἡμέραν μακρὰν ἀπὸ τοῦ μεγάλου
Ἡ -Ὁ μμ ἔπειντο ἀπὸ παλαιοῦ ολλικοη ει τὰ

Ἐραιπία τας Εν ΠΛΑΛΗΡΑΙ 7ολς
3 πόλις τῶν Φοινίκων, ἣν ἠλέγιτο κτίσας αὐτῶς ὁ Ῥολομών.
ὡς ἑκάλουν την πόλω Σύροι, Ἕλληνες καὶ "Ῥωματοι,

ἠίσιι ἀξιολογωτάτη μιταξὺ τοῦ περαικοῦ κόλπου καὶ τῆς Μι-.

ἐν µέσῳ τοῦ ὠμιανοῦ τῆς ψάμμου εὔνδρον, ὐ-

ΜΗ καὶ σύσκιων σταθμὸν εἷς τὰ καραβάνια, δι’ ὤν µετεφέροντο χάριν
ἴποκος τ]} 1

μι.

118

τῶν λαῶν τῆς Εὐρώπης τὰ πλούσια προϊόντα τῆς ᾿Ινδικῆς, ὕκματι
ταχέως. Ὅτε δ᾽ ἐπὶ τῶν Σελευκιδῶν ὁ ἑλληνισμᾶς εἰκήλασιν εἲς τὴν
Συρίαν, ἡ ἀπὸ τοῦ ἐμπορίου πλουσία καὶ πολυάνθρωπος Παλμύρα δὲν
ἔμεινεν ἅμοιρος τοῦ φωτός τοῦ νέου πολιτισμοῦ, καὶ ἐκοσμήθη διὰ περι-
καλλῶν κτιρίων ἑλληνικοῦ ῥυθμοῦ δίκην ἀποικίδος τινὸς εὐγινοῦς τῶν
᾿Αθηνῶν ἐν µέσῳ τῶν συριακῶν ἐρήμων. Ἡ κατάκτησις τῆς Παλμύρας
ὑπὸ τοῦ ᾽Αντωνίου τὸν πρῶτον πρὸ Χριστοῦ αἰῶνα δὶν ὑπήγαγε τήν
πόλιν ἀκόμη ὁριστικῶς ὑπὸ τήν κυριότητα τῆς Ῥώμης, καθότι οἱ []αλ-
μυρηνοί, φέροντες εἰς ἐπαφῆν τοὺς Πάρθους μετὰ τῶν ᾿Ῥωμαίων καὶ
μεσάζοντες μεταξύ τῶν δύο ἰθνῶν διὰ τοῦ ἐμπορίου, κατώρθονον χάρις
εἰς τὰς ἐντεῦθεν παριχοµένας εἷς αὐτὰ εὐκολίας καὶ ὠφελείας νὰ ὅια-
τηβῶσι ποιάν τινα οὐδετερότητα καὶ αὐτονομίαν αὐξάνουσαν τὴν ἀκμὴν
τῆς πόλεως. ᾿Αλλ᾽ ἡ αχίσις τῆς Παλμύρας πρὸς τὸ ῥωμαϊκὸν κράτος
οὐσιωδῶς µατιθλήθη διὰ τῆς ὑπὸ τοῦ Ἔραϊανοῦ νίας αὐτῆς καθυποτά-
Έως. Καὶ ὅμως ἡ µιτατροπὴ τῆς πόλιως εἷς ἄποικων τῆς "Ρώμης δὲν
ἐξήλειφε τῆν ἐμπορικῆν αὐτῆς σηµασίαν καὶ τὸν κοσμοπολιτικῶν τύποι
ὃν περιεβᾶλλετο, ἐγχλείουσα ἐντὸς τῶν τειχῶν της Σψρους καὶ "Άραβας.
Πάρθους καὶ ᾽Αρμενίους, ᾿ονδαίους, Ἕλληνας καὶ Ῥωμαίους. Οὔτω
δὲ ἡ Παλμύρα ἐξηκολούθει σωριύουσα τὸν πλοῦτόν της, ἐν ᾧ συγχρό-
χως ὄννάμει τῶν ὄνισιωμάτων, ἅτωα, παρεῖχεν εἰς αὐτὴν τὸ ἐταλικὸν
δίκαιον, εἶχεν ἰδίους στρατηγοὺς καὶ ἄγορανόμους καὶ βουλὴν καὶ ἔκ-
κληαίαν τοῦ Δήμου. Οὐδ' ἔλειπον ἐν αὐτῇ ἐπιφανῆ καὶ πλούσνα γένη,
δυνάμενα νὰ Δώσωσιν εἰς τὴν πόλιν ἓν καταλλήλῳ ποτὶ καιρῷ ἰπχὺν
καὶ αἴγλην.

"Τοιαύτη κατάλληλος περίστασις παρουσιάσθη, ὅτε τὸ ῥωμαϊκόν κφά-
τος ἐπὶ τοῦ Γαλλιηνοῦ ἑσπαράσσετο μῖν ὑπὸ τῆς ἐσωτερικῆς ἀναρχίας,
ἰσαλιόετο δ᾽ ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ὑπὸ τῆς ὀσημίραι μείζονος αὐξήσιως τοῦ
ἀρτισυατάτου βααιλείου τῶν Περοῶν. Κατὰ τήν κρίσιµαν ἠείνην ατν-
μὴν παρονσιάσθη ἀντίπαλας τῶν Περσῶν καὶ σωτὴρ τῶν Ρωμαίων ἰν
πῇ ᾿Ἀνατολῇ χάριν αὑτοῦ τοῦ συμφέροντος τῆς Παλμύρας καὶ ἐν ὀρμῇ,
ἐκδικήσεως κατὰ τῆς περιφρονήσεως ἥτις ἐπεδείχθη πρὸς τοὺς Παλμο-
βπνοὺς ὑπὸ τοῦ Ῥαπανίδου Σαπόρωυ ἂνῶρ ἀνήκων εἰς τὸν ἐπιφανί-
στατον καὶ ὀλθιώτατον τῆς πόλεως οἶκον, ὁ ᾿Ὀδαίναβος, ὉὪ γκνναῖος
"Αβαψ, παραλωθὼν τὴν (ν Παλμόρε αταβµεύονααν ὀλιγάνθρωπον ῥω-
μαϊκῆν ψρουρὰν καὶ τὰ λείψανα, τῶν ἐν Συρίᾳ Ἰγεώνων, συνήγειρι περὶ
ἑαυτὸν παμπληθεῖς τοὺς ὀμοφύλους νοµάδας τῆς ἐρήμον, καὶ, απεύσας

πι
180

ἠλέγετο ὅτι εἶχε συντάξει ἐπιτομήν αὐτὴ ἡ ἰδία. ᾿ΑΧλ΄ ἓν ᾧ ἐσαγόνωε

τὴν Ἰημοβίαν ἡ ὑπέροχος ἑλληνικὴ παιδεία, ἓν ᾧ πρὸς ἰκμάθησιν τῆς

Ελληνικῆς εἶχεν ἐκλέξει ὡς διδάσκαλον τὸν σορώτατον

Λογγίνον, ἐν ᾧ µετ' ἀρεσκείας διατρίζουσα. περὶ τὴν

ἱστορίαν ἱμελέτα τοὺς Ἕλληνας συγγραφείς τοὺς γρά-

ψαντας περὶ τῶν ῥωμαυιῶν πραγμάτων, πολιτικὴ σόνε-

σις ἐπίθαλλεν εἰς αὐτὴν ὡς βαοῖλισοαν κράτους ἔχον-

απο τος διεθνῆ οὕτως εἶπεν χαρακτῆρα νὰ μὴ ἀφροντιστῇ

τῶν γλωσσῶν τῶν ἰθνῶν ἐκείνων, ἄτινα αυνανιφύρωνεο

ἐν τῷ βασιλεέῳ τοῦ Οὐαθαχλάθου ἡ πρὸς ἃ εὑρίσκοντο

εἰς ἄμεσον σχέσιν οἱ Παλμυρηνοί, Διά τοῦτο ἠπίστατο πλην τῆς πατρίου,

αὐτῆς συριακῆς καὶ τῆς ἑλληνικῆς τὴν γλῶσσαν τῶν Ῥωμαίων καὶ τὸν
τῶν Αἰγυπτίων.

Ἡ παιδεία δὲν ἦτο τὸ µόνον κόσμημα τῆς βασιλίασης, Ἆτις εἶχε
καλλονὸν. ἔξρχον, ἠν καθίστανε γσητιυτικὴν μὲν ἡ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τῆς
"Ανατολῆς ἡλίου ἐπικεκαυμίνη ὄψες καὶ τῶν ζωηρῶν σημιτικῶν ὀφθαλ-.
μῶν τὸ πΌρ καὶ τῶν ὀδόντων ἡ μαργαριτώδης λιυχότης, ἐπιθλητικὴν
δὲ ἡ περιφρουροῦσα τὸ κάλλος σεµγότης. ᾽Αλλὰ τὰ βασιλικώτατα τῶν
χαριαμάτων τῆς Ἰηνοθίας ἦσαν ὁ ἀνδρικὸς αὐτῆς χαρακτήρ, τὸ ἁκατα-
πόνητον ἓν παντὶ ἔργῳ, τὸ ἀτρόμητον ἐν τοῖς κιδύνοις, Διά τῶν τοι-
οὕτων ἀληθῶς ἡγεμονικῶν ἀρετῶν εἶχεν ἀποβή ἤδη ζῶντος τοῦ συζύ-
γου ἀληθὶς στήριγμα τῆς Παλμυρηνῆς βαπιλείας, καὶ δικαίως θεωρεῖται
ὡς συµμέτοχος τῶν περαικῶν νικῶν τοῦ ᾿Οδαινάθου, ὃν συνώδευεν ἄγοντα
ἐπὶ πόλιμον ὡς καὶ ἐπὶ θήραν.

᾿Αναβᾶσα δ᾽ ἐπὶ τὸν θρόνον μετὰ τὖν δολοφονίαν τοῦ συζύγου, ἴσχι
λαμπρᾶν εὐκαιρίαν ἔτι μᾶλλον νάναπτύξῃ τὴν διοικητικήν αὐτῆς εὐφνίαν.
καὶ τὴν πολεμικήν τόλμην. Φέρουσα κράνος ἐπὶ τῆς κεφαλῆς καὶ περι-
Ῥάλλουσα τὸ σῶμα διὰ στρατιωτικῆς χλαμύδος, πλην τοῦ βραχίονας
ὄστις ἔμενε γυμνὸς, οἰνοποτοῦσα ὡς ἀνῆρ ἐν τοῖς συμποσίοις καὶ τοῖς
στρατοπέδοις, ἀχούραστος καὶ κατ΄ αὐτᾶς τὰς µάκροτάτας πορείας,
συνβιαµένη ὃ ἐν ἓνὶ λόγῳ εἰς πᾶσαν σκληραγωγίαν καὶ προεφωναῦσα τοὺς
ατρατιώτας της μετὰ στρατηγικῆς πεποιθήσεως καὶ παρρησίας ἦτο ὁ
ἄριστος στρατηγός τοῦ στρατοῦ της. Ὁ λαὺς καὶ ὁ ατρατὸς τῶν Παλ-
μυρηνῶν ἔτριφιν ἰμπιστοσύνην πληριστάτην πρὸς τὴν ἔντιμον χήραν τοῦ
Ἱδρυτοῦ τοῦ βασιλείου, πρὸς τὴν ἀρρινωπήν ᾽Αμαζόνα, ἥτις ἐν μὲν τῷ
πολέμῳ ἐπρωταγωνίστει, ἓν δὲ τῇ διοικήσει ἐνίαχυε καὶ καβίστανιν ἄαφα-

σα
ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ.

ϱ.μ

µαστέραν τὴν γυναικιίαν αὐτῆς νοηµοσύνην διὰ τῶν ὁδηγιῶν πεπειραμέ-
Ίων αυμβούλων, ἓν οἷς την ἐπιφανεστάτην Βέσυ, κατεῖχε δίκην πρωθυ-.
ποωργ»ῦ ὁ Λογγίνος.
Ἐλς τήν νέαν ταύτην Σεμίρκμιν δὲν ὑπῆρξι δύσκολος ἡ ἓν βραχεῖ
αεόνφ μεγάλη
ἀνάπτνξις τοῦ

. ΠΠΔΗ ΤΩΝ ΑΝΑΚΤΟΜΩΝ ΤΝΕ ΣΗΝΟΜΑΣ ΕΝ ΠΑΛΑΤΙ

τς Ταβλὰ καὶ Τιμαγένους ὑπίταξε τὴν Αἴγυπτον. Τέ-
Ίψ Ἡ πραπεῖσα ἐπὶ την Μικρὰν ᾿Λαΐαν, ἐπιξίτενε τὸ κράτος της
"Ἠρτῆς Βιβυνίας, καὶ ὀλίγον ἔλενπεν, ὅπως, γενομίνη κυρία τοῦ Ελ-
Ἱρόντο,, καυχχβὲ, ὅτι κατεῖχεν αὑτὴν τῆν γέφυραν τῆς Διαβάσιως
τν Ἑδρώπην.

Ἰωω..

18
ΑλΧ) ἡ τοιαύτη ἐπέκτασις τοῦ κράτους τῶν Παλμυρηνῶν, αἲ στρα-
πιωτικαί δονά--
εις τῆς ὄηνο-
Βίας, ὁ πλοῦτος
τοῦ νιαροῦ βε-

σιλείου καὶ τὸ
μέγα πλῆθος
πολωτίµων. Ἀἱ-
θων, χρυσοῦ,
ἀργύβου, μετά-
ξης, ἵππων καὶ
παμήλων, ὅπε,
Ἰδύνατο νὰ δια»
Δέσῃ ὑπὲρ τῶν
Φφιλοδόξων σχι-
δίων της ἡ βαςί-
λισσα τῆς Άνα-
τολῆς, κατέστη-
σαν περέφρνετη,

τὸν αὐτοκρά-

.ς νου, νάναχαιτί-
σῃ τὴν πρόοδο»
ταύτην τῆς Ὥη-
ποθίας, ἀντεπι-
ξερχόμενος κατ᾽
αὐτῆς μετὰ τὴν
διαρρύθμισιν
τῆς ἐν τὸ χερ-
σονήσῳ τοῦ Λἴ-
Εκείλίκος Ἑλφος Ἐν ΠΛΑΜΣΡΑΙ μου ἐκ τῶν γον-.

-.. πα
μπα

μόρας, εἰς ἡν Ὦ Ἰηνοθβία ἀπήντησε δι᾽ ἐπιστολῆς ἀγερώχον καὶ πιρι-
φρονητικῆς, ἤρχισεν ἡ πολιορχία. Ἡ βασίλισσα ἥλπιζεν, ὅτι θὰ τύχη,
προθύµου τῆς συναρωγῆς τῶν Περσῶν, τῶν ᾽Αρμινίων, τῶν Σαρακηνῶν,
πῶν ᾿Αράδων, ὡς ἔγραψε καυχωμίνη πρὸς τὸν Αὐρηλιανόν. ᾿Αλλ’ αὐ-
δεμία οὔδαμόθεν ἡλθεν ἐπικουρία παρὰ τῶν συμμάχων, καταπλαγύντων
ὑπᾶ τῆς ἴπιτυχίας τῶν ὅπλων τοῦ αὐτοκράταρος,

Ἡ πολιορκία ὑπᾶρξε μακρά. Οἱ Παλμυρηνοὶ ἀνβίσταντο καρτερικὠ-.
πατα, θαυμαστή δὲ ὖτο ἡ ἐν μέσῳ πολλῶν ατερήσιων ἐπιμονὴ τῶν Ῥω-
µαίων καὶ ἡ προσωπικὴ ἀνδρεία αὐτοῦ τοῦ Λὐρηλιανοῦ, ὄντις καὶ λά-
Ύεται πληγωθεὶς ὑπὸ βέλους. "Αλλὰ τίλος τὰ τρόφιμα ἐπέλιπον τοὺς πο-
λιορκουμένους, καὶ ὁ λιμὸς ἔμιλλεν ἤδη νάναγκάσῃ εἰς παράδοσιν τοὺς
Παλμυρηνούς. Τότε ἡ Ἠπνοθία, μὴ θελουσα νὰ παραδώσῃ ἀκόμη τὴν
πόλιν πρὶν ἐπιχειρήση πᾶν ὅ τι δυνατὰν πρὸς διάσωσιν αὐτῆς, διαλα-
θαῦσα πρὸς ὥραν τοὺς πολιορκητὰς, ἔφυγεν ἐπὶ καμήλου δρομάδος πρὸ;
τὸν Εὐφράτην, σπιύδουσα εἰς τὴν Περαίαν, ὅπως φέρη ἐκεῖθεν ἔπνκον-
ρίας εἰς τὴν ἀκόμη ἀντέχονσαν Παλμύραν, 'Αλλὰ μόλις ἴφθασεν εἰς τὸν
ποταμὀν, καὶ ἴππεῖς, αταλέντες ὑπὸ τοῦ Αὐργλιανοῦ, ἅμα µαθόντες τὴν
φυγὴν τῆς βασιλίασης, συνέλαβον αὐτὴν καὶ ἤγαγον πρὸς τὸν αὐτοκρά-
αθραι εἰς ὃν ἠνοίγοντο µετ᾽ οὐ πολὺ αἱ απύλαι τῆς Παλμύρας, Ἡ δὲ
γύρη αὔτη τοῦ Λὐρηλιανοῦ ἦτο ἐπί τοσοῦτον µεγαλειτέρα, καθ΄ ὅσον περὶ
τὸν αὐτὸν περίπου χρόνον ἐγίνετο κύριος τῆς Λἰγύπτου διὰ τοῦ ατρα-
πηγοῦ Πρόθου, ἡ δὲ κατάκτησις αὗτη καὶ Ἡ ἐξουδετέρωσις τῶν τέως
συμμάχων τῆς ζηνοθίας, ἥτις εἶχιν ἤδη καταφανῆ κατὰ τὴν πολιορ-
χίαν τᾶς Παλμύρας, ἐπέφερι μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς πόλεως ταύτης τὴν
κατάλησιν τοῦ ὅλου βασιλείου τῆς χήρας τοῦ ᾿Οδαινάβου.

"Ἐπιεκὴς ὑπῆρξε πρὸς τοὺς Παλμωρηνοὺς ὁ Αὐρηλιανός, δωρήσας εἰς
αὐτοὺς τὴν ζωὺν καὶ τὴν ἐλεβερίαν, ἀλλὰ, κατασχών τοὺς βασιλιοίη
καὶ τοὺς δημοσίους θησαμρούς. Παραλαθὼν δὶ τὴν Ἰηνοδίαν καὶ τοὺς
συµθούλους αὐτῆς, ἀνεχώρησιν ἐπιστρίφων εἰς τὴν Εὐρώπην, μετὰ τοῦ
ατρατοῦ, ὄτεις εἶχιν ἤδη χαταστῆ ἄξιος ἀναπαύσιως μετὰ τοφαύτας ἐν
τῷ ἐρήμῳ ταλαιπωρίας. Ὅτε δ΄ ἔφθασεν εἰς τὸν "Ἔμισαν, κατέστηαί
συμθούλιαν πρὸς ἐκλίκαπον τῆς Ἰηνοθίας καὶ τῶν περὶ αὐτὴν. '᾿Ενώπνοι
δὲ τοῦ δικαστηρίου τούταυ λέγεται, ὅτι ἡ βασίλισσα ἑπέρριψε διλῶς τὸν
εὐθύνην τῆς ἁπαστασίας καὶ τοῦ πολέμου εἷς τοὺς συμβούλους αὐτῆς. Ἡ
δμξοδος, ἦν παρεῖχον οὗτοι τῆς Ῥηνοθίας οἱ λόγοι, ἐφάνη λαμπρᾶ εἷς τῶν
Αὐρηλιανὺν, ὅπως φανῆ μὲν μεγαλόψυχος πρὸς τὴν ἀντίπαλον γυναβω

ελ Ἡ -

µύρας, εἰς ἣν Ἡ Ἰηνοβία ἀπήντησε Δι᾿ ἐπιστολῆς ἀγερώχου καὶ περι".
φρονητικῆς, ἥρχισιν ἡ πολιορκία. Ἡ βασίλισσα Ἅλπιζεν, ὅτι θὰ τύχη
προθύµου τῆς συναρωγῆς τῶν Περσῶν, τῶν ᾽Αρμενίων, τῶν Σαρακηνῶν,
πῶν ᾿Αράθων, ὡς ἔγραψε κανχωµένη πρὸς τὺν Αὐρηλιανόν. ᾿Αλλ΄ οὗ-
δεμία οὐδαμόθεν ἦλθεν ἐπικουρία παρὰ τῶν συμμάχων, καταπλαγίντων
ὑπὸ τῆς ἐπιτυχίας τῶν ὅπλων τοῦ αὐτοκράτορος.

Ἡ πολιορχία ὑπῆρξε μακρά. Οἱ Παλμυρηνοὶ ἀνθίσταντο καρτερεκώ--
τατα, θαυμαστή δὲ ἦτο ἡ, ἓν µέαῳ πολλῶν στιρήσιων ἐπιμονὴ τῶν Ῥων-
μαίων καὶ Ἡ προσωπική ἀνδρεία αὐτοῦ τοῦ Λὐρηλιανοῦ, ὄστις καὶ λά-
Ύεται πληγωβεῖς ὑπὸ ῥέλους. ᾿Αλλὰ τέλος τὰ τρόφιμα ἐπίλιπον τοὺς πο--
λιφρκουμένους, καὶ ὁ λιμὸς ἴμελλεν ἤδη νάναγκάσῃ εἰς παρᾶδοσιν τοὺς
Παλμυρηνούς, Τότε ἡ Ἰηνοθία, μὴ θέλρυσα νὰ παραδώσῃ, ἀκόμη τῶν
πόλιν πρὶν ἐπιχειρήση, πᾶν ὅ τι δυνατὸν πρὸς διάσωσιν αὐτῆς, διαλα-
Δοῦσα πρὸς ὥραν τοὺς πολιορκητὰς, ἔψυγιν ἐπὶ καμήλου ὄρομάδος πρὸς
τὸν Εὐφράτην, απεύλουσα εἷς την Περαίαν, ὅπως φέρῃ ἐκεῖθεν ἔπικοω-
ῥίας εἰς τὴν ὀχόμπ ἀντέχουσαν Παλμύραν. “Αλλά μόλις ἔφθααιν εἰς τὰν
ποταμὸν, καὶ ἰππεῖς, σταλέντες ὑπὸ τοῦ Αὐρηλιανοῦ, ἅμα µαβόντας τήν.
φυγὴν τῆς βασιλίσσης, συνέλάθον αὐτὴν καὶ ἤγαγον πρὸς τὸν αὐτοκρᾶ--
πορα, εἷς ὃν Πνοίγοντο ματ᾽ οὗ πολὺ αἱ πύλαι τῆς Παλμύρας. Ἡ δὲ
νίκη αὕτη τοῦ Δὐρηλιανοῦ ἦτο ἐπὶ τοσοῦτον μεγαλειτέρα, καθ΄ ὅσον παρὰ.
αὖν αὐτὸν περίπου χῤόνον ἐγένετο κύριος τῆς Αἰγύπτου διὰ ποῦ στρα--
πηηγοῦ Πρόδου, ἡ δὲ κατάκτησις αὔτη καὶ Ἡ ἑξρυδετέρωαις τῶν τέως.
συμμάχων τῆς Ἰηνοδίας, Ἆτις εἶχεν δη καταφανῆ κατὰ τὴν πολνορ-
κίαν τῆς Παλμύρας, ἐπίφερε μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς πόλτως ταύτης τὴν
καπάλνσιν τοῦ ὅλον βασιλείου τῆς χήρας τοῦ ᾿Οδαινάβου.

Ἐπιωκῆς ὑπῆρξε πρὸς τοὺς Παλμυρηνοὺς ὁ Αὐρηλιανός, δωρήσας εἰς
αὐτοὺς τὴν ζωὴν καὶ τὴν ἐλευθερίαν. ἀλλὰ κατασχὼν τοὺς βασιλικοὺς
καὶ τοὺς δημοσίους θησαυρούς. Παραλαθὼν δὲ τὴν Ἰηνοθίαν καὶ τοὺς.
πυµβούλους αὐτῆς, ἀνεχώρησιν ἐπιατρίφων εἰς τὴν Εὐρώπην μετὰ τοῦ
ατρατοῦ, ὄστις εἶχεν ἤδη καταττῇ ἄξιος ἀναπαύσιως μετὰ τοσαύτας ἐν
τῇ ἐρήμῳ τολαιπωρίας. Ὅτι ὃ᾽ ἴφθσαιν εἰς τὴν Ἔμεσαν, κατέστησε
συμβούλιον πρὸς ἐκδίκασων τῆς Ἰηναθίας καὶ τῶν περὶ αὐτήν. ᾿Ενιώπειων.
δὲ τοῦ δικαστηρίου τούτου λέγεται, ὅτι ἡ βασίλισσα ἐπέρριψε διιλῶς την
εὐθόγην τῆς ἀποστασίας καὶ τοῦ πολέμου εἷς τοὺς συμβούλους αὐτῆς. Ἡ.
διέξρδος, ὧν παριῖχον οὗτοι τῆς Ζηνοθίας οἱ λόγοι, ἐφάνη λαμπορὰ εἰς τὸν
Αὐρηλιανόν, ὅπως φανῇ μὲν μεγαλόψυχος πρὸς τὴν ἀντίπαλον γωναῖκα.

μπι
ἳ .-

εἶχον ἀποθῦ τόποι κενοὶ, καὶ αὐτὴ δὲ ἡ σύγκλητος εἶχον ἐξουθενωθῇ
ΟΙ δεσμοὶ οἱ αυνέχοντες τοὺς αὐγούστους πρὸς τὸν ὅῆμον τῶν Ῥω-
μαΐων εἶχον κατ᾽ ὀλίγον χαλαρωθῆ σγεδὸν παντελῶς. Ἡ δὲ βασιλεία
ἐν ᾧ δὲν Ἰδύνατο πλέον νὰ θεωρηθῇ λαωπρόθλητος, δὲν εἶχε κἂν ἀποι
κπήσει τὸ ἀσφαλὲς ἐν τῷ διαδοχῦ, ἀλλ’ ἡ πορφύρα διεκυθεύετο κατ
τὴν αὐθαίριτον θέλησιν τῶν λεγεώνων.

Αὐτὴ ἡ ἀνάγκη τῶν πραγμάτων, αὐταὶ αἱ συμφοραὶ αἱ καταρραγιῖ-
σαι κατὰ τῆς κεφαλῆς τοῦ ῥωμαϊκοῦ λαοῦ, αὐτοί οἱ σάρακες οἱ κατα»
θεθρώσκοντες τῆν ῥωμαϊκὴν πολιτείαν ὑπεδείκννον τὰς ἐπιθαλλομέναι
ἐν τῇ πολιτείφ μεταρρυθμίσεις, ὅπως μὴ χανδὸν καταποθῇ τὸ ῥωμανκὸν
κράτος. Αλλ΄ ἐχρεάζετο νάναλάθη ταύτας ἀνὰρ αὐτὸς μὲν κωιτηµένος
νοῦν ἀκμαῖον καὶ δεξιῶς ἀντιλαμβανόμενον τοῦ δέοντος καὶ ἐμμονὴν
αθιναρὰν πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν διδυγµένω», εἰς δὲ τοὺς ἄλλους, δυνάμι-
γος νὰ ἱμπνιύσῃ πιποϊθησιν ἐφ᾽ ἑαυτὸν καὶ οἶδας ὡς πρὸς ἀνώτεραν.
Τοιοῦτος δὲ ἄνῆρ ἀνεδείχθη ὁ Διοκλητιανός.

Πρῶτον ἔργον τοῦ Διοκλητιανοῦ ὑπῆρξεν ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἄδυνα-
μίας εἰς ἠν εἶχε περιατῃ ἡ βασιλεία καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀνυψώσιως
τῆς γοητείας αὐτῆς. Ἡ μοναρχία διὰ νὰ γείνῃ σιβαστὴ ἔπριπε νάπν-
ατῃ τῆς ἐλευθερίου ἐκείνης καὶ δν μοκρατικῆς ἀναμίξεως μετὰ τοῦ ὄχλαυ,
εἰς ἣν αυγκατέβαινον οἱ προκάτοχοι τοῦ υἱοῦ τοῦ Δαλμάτου δούλαν,
καὶ, γνομένη ἁπρονπέλαστος, περιθαλλοµένη διά μυστηριώδους τιν
αἴγλης, ἔμπνέουσα αεβασμὲν ἅμα καὶ φόθον, νάποβῃ μεγαλεκοτέρα:
Ταῦταφρονῶν ὁ Διοκλητιανός, εἰτήγαγεν εἷς τὸ ῥωμαϊκὸν ἀνάκτορην τήν
πολυσύνβετον βασίλειον τάξων καὶ τὸ τυπικό» τῶν ἀνατολικῶν αὐλῶν"
περιέβαλε τὸν ἠρόνον διὰ µμστηρίου καὶ λαμπηδένος: Ἔπλωσι περὶ τὸ
πβόσωπον ποῦ μονάρχον μεγαλοπρίπειαν καὶ γλιδήν, ἱκφαυνομέντν καὶ
ἐν αὐταῖς ταῖς δεξιώσεσνε, ὅσας ἐπέτρεπε, καὶ ἓν αὐταῖς ταῖς προερώσεσι,
δι’ ὧν προτεφωνεῖτο, καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἐνδυμασίᾳ, 3ν ἴφερε. Ἠὴν δὲ νἷαν
ἀκείνην ἀπόλωτον μοναργίαν, ἣν παρουσίαζεν εἲς τὸ ἔκθαμβον ὄμμα τῶν
ὑπηκόων ὡς ἀπόρροιάν τινα δυνάμεως θεόθεν ἐπεροιτώσης, ἐφαντάζετο
μὲν ἐνιαίαν, ἀλλ) ἆβελε καὶ ἰσχυράν, Διά δὲ τοῦ παρατηρητειοῦ αὐτοῦ
ὄμματος εἶδε καὶ ἐνόηεν, ὅτι ἐσχὺς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐφ'
ὅσον ἡ μοναρχία Ἠδυνάτει νάναχαιτίσῃ τὴν διάλυσιν εἰς Ἡν ἴθκενεν ὃ
ῥωμαῖκός κόσμος, ὅτι ἀληθῆς ἑνότης δὲν ἐσήμαινε δύο µόνον γεῖρας,
ἔστω καὶ ἀσθενεῖς, ἆλλ᾽ σήμαινε μίαν διάνοιαν, μίαν θελήσον, ἔστῳω καὶ

Ὁμερίζουσαν. εἰς χεῖρας πλείονας τῶν Δύο τὸ ἔργον τῆς ἁμύνης τοῦ πρᾶ-

180

τῶν ὡς συναυτοκράτορας, ἀλλ’ εἴχεν ἀνάγκην αυμµιτόχου τῆς δράαι
που καὶ συστρατήγου παρ᾽ αὐτὰ τὰ σύνορα τοῦ κράτους, ὅπου κνδνν
καὶ ἐπιδρομὴ καὶ άμυνα. Πρὸς δὲ τοιοῦτον ἀγῶνα προοριζόµενος
συναθλητὴς ἧτο ἄριστα ἐκλελεγμένος ὁ γενναῖος Μαξιμιανός.
Ἡ δὶ διανομὴ τοῦ κράτους, ἓν ᾧ ἑνίσχυεν αὐτὸ µεγάλως, δὲν περι,
πτε τὴν δύναμιν ταῦ Διοκλητιανοῦ. Εΐνε ἀληθίς, ὅτι ἡ μοναρχία ἐγίνε
δικέφαλος, ὅτι ὁ συνάρχων ἔμελλε νὰ ἴχῃ δικαιώµατα ἴσα, ἀλλ 1διγ.
ζετο µόνον τὸ κράτος χάριν αὐτῆς αὐτοῦ τῆς ὑπάρξεως, δὲν ἐδυκάζε
δὲ καὶ ἡ αὐτοκρατορικὴ ἰσγύς. Ἑκάτερος τι
Δύο αὑτοκρατόρων ἔμελλε νὰ ἔγη τὴν 4ρχ.
ὁλόκληρον, ἡ ὃ᾽ ἑνότης τῆς βασιλείας ὃ
ἔμελλε νὰ. διασπασθῇ, ἐκπροαωπουμένη ὃν
Ενιαίου νομίσματος τῆς ὅλης αὐτοκρατορία
ὑπὸ ἐδίκτων ὥτοι βασιλικῶν διαταγμάτων κε
νῇ ἐκδιδομένων καὶ φιρόντων τὰς ὑπογραφ
πυναμφοτίρων τῶν αὐτοκρατόρων, ὑπὸ νοµ.
Ἠκτλλλίοκ Βιαίας καθ᾽ ὅλον τὸ κράτος ἐχούσης τὸ αὖ
πο λαριλλοα µδρς. Ἐκ δὲ τῶν Δύο αὐτοκρατόρων τί
οὕτω κοινῇ διοικούντων εἶνε προφανές, ὅτι ὁ μὲν Διοκλητιανός, ὁ Λε
ἀντιπροσώπευε τὴν ὑψίστην ἀρχὴν καὶ τὴν ἀνωτάτην θέλήσιν, ὁ
Μαξημιανὸς, ὁ Ἡρακλῆς, ἦτο κατ΄ ἀλήθεικν τὸ πιστὸν ὄργανον, ἡ ὃ
ξιά χεῖρ τοῦ ὑπάτου δεσπότου. ἡ
“Αλλα σὺν τῷ δυγκσμῷ τοῦ κράτους ἐπήρχετο καὶ ὁ διπλασιασα
τῆς πρωτιωούσης, διότι παρίστατο ἀνάγκη, ἕνεκα αὐτῶν τῶν λόγι
τῶν πρακκλεσάντων τὴν διαίρεσιν τοῦ κράτοµφ, νὰ σγηματισθῶσι ὃ
αέντρα ἑνεργείας, δύο ὀρμητήρια τῆς ἀμύνης. Τὰ δὲ κέντρα παῦτα ὑπ
ξαν ἀμφότερα νέα, τὰ Μεδιόλανα ἐν τῇ ἄνω ᾿Ιταλίᾳ παρὰ τοὺς πρ
ποδας τῶν ΄Άλπιων ὡς ἵδρα τοῦ Μαξιμιαναῦ, κατάλληλος πρὸς ἔπιτ
Ρησιν τῶν πηγῶν τοῦ Δουνάθεως καὶ τῶν τοῦ Ῥήνου, ὁπόθεν κατεχίων
χατὰ τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους ὀρμητικά ῥεύματα Γερμανῶν, καὶ ἡ Ν
κομήδεια παρὰ τὰς ἀκτὰς τῆς Προποντίδος, µεσάζαωσα δίκην σκαπν
μηταζὸ τῶν ἐκβολῶν τοῦ Δουνάθεως καὶ τοῦ ῥεύματος τοῦ Ελφράτι
καὶ ἐξ Ίσου αχιδὸν ἀπίχουσα ἀπὸ τῶν Γότθων, τῶν Περσῶν καὶ εὐ
Σαρματῶν. Καὶ ἤ Ῥώμη ; Μετὰ τὴν αἴγλην τοσούτων αἰώνων ἡ ἀνὰ
θεκτος Φαρᾶ τῶν πραγμάτων κατεδίκαζεν αὐτὴν ἐπὶ τοῦ παρόντος 1
ἀφάνιιαν, ἕως ἀναθάλῃ πάλι. κατὰ τοὺς μέσους αἰῶνας ὑπὸ 3λὶ,

πι

199

σΌησαν αἱ νίαι αὗται πρωτεύουσαι, ἔμελλον μὲν νὰ τιλῶσιν ὑπὸ τὸ
ἄμεσον ἐπίθλιψιν τῶν δύο αὑτοκρατόρων, ἀνακηρωσοόμενοι καέοκρ.
καὶ ὄχι αὔγουστοι, ἀλλὰ κατὰ τἆλλα ἦσαν προωρισμένοι νὰ ουμμιτά
σχωσι πράγματι τῆς ἀργῆς. Διά τῆς τοιαύτης Διαρρυθμίσιως ἡ βα
λεία διετήρει μὲν τῆν ἑαυτῆς ἰνότητα, ἀλλὰ, προελαμθάνονοκ οὔτε
εἰπεῖν τίσσαρας ὑποστάσεις, ἐγίνετο κραταιοτέρα. Διὰ τῆς ἀνακηρύξιε
τῶν δύο καισάρων δὲν Πδραιοῦντο µόνον οἱ αὐτοκράτορες, οὔδ' ἀπίξας
μόνον ἐσχυβότερων τὸ κράτας, ἔχον τὸ ἑξῆς τέσσαρα κέντρα ἠνεργιέας
ἀλλ” ἐκρατύνετο καὶ αὐτὸς ὁ θιαμὸς τῆς βασιλείας, καὶ ἑλύντο σκατι
μώτατα δι΄ ἐπιλογῆς τὸ δυςιπίλυτον πρόθληµα τῆς διαδοχῆς, ὅπερ τε.
σαῦτα εἶχε προξενήσει ναυάγια µέχρι τοῦδε. Οἱ καίσαρες τῆς σήµιρ
ἐνεδεωνύοντο ὡς οἱ ἐπίδοξοι αὔγουστοι τῆς αὔριον, ὡς οἱ ἄμεσοι διάλο
Ἆοι τῶν αὐτυκρατόρων, οἵτινες, ἀνακηρύοσοντες ἅμα τῇ εἰς τἡν ἀνώ
πάτην ἁρχὴν ἀναρρήσει ἄλλους καϊσαρας 3νθ' ἑαυτῶν, ἔμελλον δύ. τῇ
συνεχίσιως τῆς τετραρχἰας νὰ ἐξασφαλίζωσι τὸν θρόνον καὶ τὸ κράτνι

Ἀηφθείσης τῆς ἀποφάσεως ταύτης, κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν, τὴν.
Μαρτίου 398, ὁ μὲν Διοκλητιανός ἀνεκήρυξεν ἐν Νκομηδείᾳ καίσαᾳ
τὸν Γαλέριον, ὁ δὲ Μαξιμιανὸς ἐν Μεδιολάνοις τὸν Φλάδιον Οὐαλέρι
Κωνστάντιον τὸν ὄνεκα τῆς ὠχρότητός του ἐπικληθέντα Χλωρόν. Γενί
µένης δὲ νίας διαιρέσνως τοῦ κράτους, ὁ μὲν Διοκλητιανός ἱκράτηι
ἂν) Σαντὸν τὴν 'Ασίαν, τὴν Αἴγυπτον, τὴν Λιθύην καὶ τὰς νήσους τὸ
μάς, ἔλωκε δὲ εἷς τὸν καϊσαρά του Γαλέριον τὰς παριστρίους γώρὲ
καὶ τὴν γερσόνηαον τοῦ Αἴμου μετὰ τῆς Κεήτης. Ὁ δὲ Μαξιμικνάς, κρὶ
τήσας τὴν Ἰταλίαν καὶ τὴν ἐν ᾿Αφρική Μαιριτανίαν, παριχώρησιν {
τὸν Κωνστάντιον τὴν αλατίαν μετὰ τῆς Βρετανίας καὶ τὸν Ἱσπανία.

Τάγαθὰ τῆς ἀρηνιύσεως καὶ ἰξασφαλίσεως τοῦ κράτους, 3 ἑακόπ
4 τετραργία πηὐξήθησαν διὰ καταλλήλου διοικητικῆς µερίµνης. Ὡς)
ὅλον κράτος ἀπίθη ἰσχυρότερον διὰ τῆς εἰς τοὺς δύο αὐγούσταως κ.
ποὺς δύο καΐσαρας διανομῆς, οὕτω καὶ περὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκρίθη ἀνάγι
νὰ. γείνωσι μᾶλλον εὐδιοίκητοι διά τοῦ πολλαπλασιασμοῦ αὐτῶν κ
ποῦ περιορισμοῦ τῆς ἰκτάσεως ἑκάστης. Ηὐξήθη λοιπὸν ἐπὶ τοῦ παρό
τος ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν εἰς ἐνενήκοντα καὶ ἓξ, περικηφθείσας εἰς δώδε
Διοικήσεις καὶ παχβείσας ὑπὸ εἰδικοὺς προϊδρους ἡ κριτὰς πλήν τῆς 4
Χαΐας, τῆς ᾿Λαίας καὶ τῆς Καρχηδονίας, αἴτινες ἐξηκολούθησαν νὰ ὃν
κῶνται ὑπὸ ἀνθυπότων ἔνικα τοῦ παλαιοῦ αὐτῶν κλίους.

Ἡ αμίκρυνσις αὕτη τῶν ὁρίων τῶν ἐπαρχιῶν, ἡ κατάργησις τῆς δα,

195

Ἠπεως αὐτῶν εἰς συγκλητικὰς καὶ καισαρικὰς καὶ ἡ ἀνάβεσις πασῶν
ἐς τὴν βαφιλείαν δι αὐστηρᾶς ἱεραρχίας, ἀρχομένης μὲν ἀπὸ τῶν προί-
Άρων, αορυφουµένης δὲ εἰς αὐτοὺς τοὺς αὐτονφάτορκᾳ, ὁ πλήρης χωρισμός
τῆς δωυεητικῆς ἐξουσίας καὶ τῶν στρατιωτικῶν ἀξιωμάτων καὶ οἱ νόμοι
ἡ ὀτῳαθέντες ὑπὸ τῆς µόνης μετὰ τῆν τελείαν πλέον ἐξουθίνωσιν τῆς
σ/κλήτου. ἀπομεινάσης Ννομοθετικῆς ἀρχῆς, τῆς βασιλείας, ὑπῆρξαν µέ-
τα τλλαχῶς βιλ-
πιώσκντα τὴν διοίκη-
αν αἱ ὠφιλήσαντα.
ται ἱπαρχίας, Τὸ
ἠρρρικῆρ δὲ ταύ-
το καὶ Ἀραστηφίαν
Ἠλήωπον τῶν κατὰ
η Ἀοίκησιν τρ
βαν ἐπὶ Διο-
Αποανος ἠσθάνβν,
πέπως καὶ ἡ Ἐλ-
Ἡς ὡς μαβτυριτ
ἀ πι

κονετΑντίος ο πλΩΡΟς

ο... ποῦ ως ἀπεοκατεστάῆη, τῶν μὲν βαρθάρων περιο-

καὶ πάλιν, τῶν δὲ στάσιων, ὅσαι ἠξερῥάγησαν ἐν τῷ μεταξὺ,

. Καὶ ἓν ὦ ὁ Μαξιμιωνὸς ἐξωλόβρινε τοὺς ἀποστάντας

ος Ίν Ἀφρω, ὁ Κωνστάντιος ἐχαλιναχώγει τὸν δυσήνιον

μπτανίαν, ὁ αλίριος ἰνίκα παρὰ τῶν Δούναθιν τοὺς Ἰάζυγας καὶ

λαιπάτις παρα τὸν Εὐφράτην τα τόξα καὶ τὰς φαρέτρας τῶν Περσῶν
(πονος τη} 18

ωῤωω

π--

194

κατασυντριθοµένων, καὶ ὁ Διοκλητιανός δὲν περιωρίζετο εἷς µόνην τ
Εξ Ἰψηλοτέρας σκοπιᾶς ἐποπτιίαν τῆς ὅλης ἐνεργείας τῶν συνκρχόντω
ἀλλὰ. καὶ, προσωπνιῶς ἐπεμβαίνων ὅπου ἐκάλει αὐτὸν ἡ ἀνάγκη κ.
ὃ κίνδυνος, συνετέλει μὲν εἰς τὴν κατὰ τῶν Περσῶν νίκην τοῦ καίπι
ρος Γαλερίου. ἔπνιχι δὲ εἷς τὸ αἷμα τὴν ἐν Αἰγύπτῳ ἀποπτασίαν τ
αφετεριστοῦ τοῦ Βρόνου ᾿Αχιλλέως, τολµήσαντος νὰ περιθληθῦ τ
πορφύραν, ἐκυρίευσε μετὰ ὀκτώμηνον πολιρρκίαν τὴν ᾿Αλεξάνδριν
καὶ ἐλίσμευσε μὲ πίδας δυςδιαρρήκτους τὴν θορυθώδη γῆν τῶν Πτ
λεμαίων.

Οὔτως ὁμοία ζωὴ καὶ ἀνάλογος δύναµις ἐξιπέμπιτο εἰς τὰς ἔσχατι
τοῦ κράτους ἀπό τε τῆς Νικομηδείας καὶ τοῦ Σιρμίου, ἀπό τι τῶν Μι
διολάνων καὶ τῆς Αὐγούστης. Καὶ ἦσαν μὲν πάνυ Διάφοροι αἲ φύπι
τῶν ἀνδρῶν τῶν ἀποτιλούντων τήν τετραρχίαν. “Αν ἐξαιρέσωμαν ὁμοι!
τητάτινα τοῦ Γαλερίου πρὸς τὸν Μαξιμιανὸν περὶ τῶν ἀπαιδευσίαν κ
«πβατιωτικὴν οκαότητα, τὸ τμαχὺ καὶ ὁβμητιών, οὐδείς τῶν ουκ
χόντων εἶχε τὴν ὀξύνοιαν καὶ εὐφυίαν τοῦ Διοκλητιανοῦ, οὗδεὶς τῶν 4)
λων τὴν εὐγινῆ καταγωγὴν, τὸ πρᾶον ἦβος, τοὺς κομφοὺς. τρόπους, η]
παϊδιυσιν τοῦ Κωναταντίου. Καὶ ὅμως παρ᾽ ὅλην ταύτην τὴν διαφορὲ
τῶν χαρακτήρων εἶχον οἱ πυνάρχοντις τοῦ Διοκλητιανοῦ Δύο τινὰ κου
σημεῖκ. "Ἠσαν πάντες γενναῖοι, καὶ εἶχον ἀπεριόριατον αιθασμόν κἱ
πεθαρχίαν πρὸς τὸν ἐπιφανῆ Ὑόνον τῆς Δαλματίας, ὄττις εἶχε κατο
στήσιι αὐτοὺς συυµετόχους τῆς 2ρχῆς καὶ τῆς δόξης του. ᾿Εντεῦθ,
ἀπετιληῖτο, ὡς ἐξιφράζετο περὶ τῆς τετραρχίας µετά τινας ἐτῶν δικά
δας ὃ αὐτοκράτωρ ᾿ουλιανός, οἱονεί χορός τις τασαόµινος περὶ αὐτὶ
κανονίζοντα τὸ βάδισμά των, παναρμόνιον τεεράχορδον ἀπηχοῦν π
ὅτι ἡβιλιν ὁ τὴν ὅλην Διιύθυναιν τῶν πραγμάτων ἴχων Διοκλητιανό
Καὶ δά ταῦτα ἰΔικαιρῦτο ὁ γῥαμματεὺς καὶ θαυμαστής τοῦ Κωνσταν
τίου, ὁ ἐκ τοῦ γαλατικοῦ Αὐγονστοδούνου ῥήτωρ Εὐμένιος, νὰ γερα
ατὴν κοινὴν Βεότητα τῶν τεσσάρων ἡγεμόνων ἐκδηλουμένην δια τὴ
αἰσίου ἐκείνου ἀριῆμοῦ ὄστις πανταχοῦ ἀρέσκει καὶ τὰ πάντα αυγκρὰ
πεῖ, ὡς βλέπομεν τοῦτο σωμθαῖνον εἲς τὰ τέσσαρα ατοιχεῖα, εἰς τὴ
τέσσαρας ἔπογὰς τοῦ ἔτους, εἰς τὰ τέασαρα µέρη τῆς Υηίνης σφας
βκε, εἰς τὰ τίσσκρα µέρη τοῦ οὐρανοῦ καὶ εἰς τὴν πρόκζεξιν τ
Ἑσπέρου καὶ τοῦ ᾿Εωσφόρου εἰς τὰ δύο μεγάλα ἄστρα, τὸν Ίλιον 56
τὴν σελήνην

πι

ρίας, τοὐλάχιστον ἄνευ ἀνησυχίας κλονουμένην ἓν τῷ κράτει τὴν ἰσγῶ»--.
τοῦ οὐρανίωνος κηδιµόνος. Τῶν αὐτῶν δ᾽ ἴδεῶν συμμετεῖχε καὶ ὁ Κων---
στάντιας, τοῦ ὁποίου μάλιστα ἡ αχέσις πβὸς τοὺς Χριστιανοὺς προί---.
θαινε μέχρι συµπαβιίας, ᾿Αλλὰ τὰς διαθέσεις ταύτας δὲν συνεµερίζοντ
οἱ δύο ἄλλοι αννάρχοντες, ἑκάτερος ἐκ λόγων διαφόρων, ὁ μὲν Γαλέριο-«
ὡς θηλάσας μετὰ τοῦ μητρικοῦ γάλακτος τὸ κατα τῶν Ἀριστιανῶκ.
μῖσος, ὁ δὲ Μαξιμιανὸς διότι ἐπίστευεν, ὅτι ὦ νέα θρησκεία ἔτεινεν ες.
ἀνατροπῶν τῆς πολιτείας, καὶ ἐξελάμβανε τοὺς ἁπαδοὺς αὐτῆς ὡς πον--
λεμίους τοῦ καθεστῶτος.

Παρίστησαν λρυπὸν εἰς τὸν Διοκλητιανόν ὁ Γαλέριος καὶ ὃ Μαξιμια--
νὸς τὸ ζήτημα τοῦ διωγμοῦ τῶν Χριστιανῶν ὡς πολιτικὴν ἀνάγκπν,
ὡς ζήτημα ἀποκαταστάπιως τῆς διατιταραγµένης τάξεως ἓν τῷ στρα-
τῷ καὶ τῇ ὑπαλληλίᾳ. ᾿Αφ΄ οὗ δὲ κατενικήθησαν οἳ πρῶτοι δισταγμεί
τοῦ αὐτοκράτορος, ὑπακύψαντος εἰς τὴν ἀνάγκην τῶν πραγμάτων, ἀπι--
Φφααίσθη έλος ὁ διωγμὸς ὑπὸ ὅρους χάριν τῆς σωτηρίας τοῦ κράτους,
4ν ἐφαντάζοντο οἱ δύο συνάρχοντες κινδυνεύουσαν ὑπὸ τῶν θιασωτῶν
τοῦ Ναζωραίου.

ὮὉ διωγμὲς κατὰ τὰ ὁριαθέντα τὸ πρῶτον δὲν ἔμελλε νὰ φίρῃ προσω-
πικὸν χαρακτῆρα, δὲν ἔμελλε νὰ πλήξη τοὺς Χριστιανοῦς, ἀλλὰ τὸν
χειστιανισµόν. Καὶ δη διετάχθη τὸ κατ΄ ἀρχὰς καὶ διενηργ ήθη ἡ κλεῖ--
σις τῶν ἐκκλησιῶν τῶν πιστῶν. ᾿Αλλ’ εἷς τὸ πρῶτον τοῦτο µέτρον δὲν
ὄργησε νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ προσωπικὴ καταδίωξις τῶν Ἀριστιανῶν καὶ
ἔπειτα ἡ κάθειρξις τῶν ἀρχηγῶν τῆς ἐκκλησίας, ὅπως διὰ τῆς παραλύ-
σεως τῶν ποιμίνων παραλυθῇ αὐτὸ τὸ ποίµνιον. Βΐς µάτην εἶχε η-
φισθῆ τὸ πρῶτον ἡ ἀποφυγὴ τῆς χύσεως αἵματος χωρίς νὰ ἐμποδισβῇ,
ἡ ἐφαρμογὴ τῶν σεληροτάτων βασάνων. Ἡ καρτιρἰα τῶν Χριστικνῶν.
ἴφιρε πολλάκις εἰς Βάνατον μαρτυρικὸν, ἤ δὲ ἀντίστασις αὐτῶνν εἲς τὴν,
ἐπιβαλλομένην ὑποχρέωσιν νὰ θύωσω εἰς τὰ εἴδωλα ἐξήγειρε τὸν φαντ---
πισμὸν τῶν ἐκτελιστῶν τοῦ διωγµοῦ. ᾿Αλλ’ ἐν μίσῳ τῆς διώξεως ἐκεί--
νης τῆς ἀχαλινώτου πατιφάνη οὗ µόνον ἡ ἀκράδαντος τῶν προσηλύτω-»
τοῦ χριστιανισμοῦ πίστες, ἀλλὰ καὶ αἱ ουµπάθειαι, ὧν ἀπήλανον. “8
εἰς τοὺς ὄχλους κατ᾽ αὐτῶν ἴκκλησις ἀπετύγχανε πολλάκις. Πολλοί τῶν,
(θνικῶν. παριῖχων ἄσυλον εἷς Χριστιανοὺς διωκοµένους, Ἡ βρησκευτικ-Ἅ.
ἀδιαφορία αὐτῶν τῶν εἰδωλολατρῶν ἀπέληγιν εἰς ἔλεον πρὸς τοὺς πια”
ζομίνους ἀλλοβόξους αυμπολίτας, καὶ ὁ διωγμός ἔμενεν ἄοπλος ἑνώπο»
ὅπλων τοσοῦτον ἰσγωρῶν. ᾿Αργὰ ἰνόησιν ὁ Διοκλητιανός, ὅτι ἡ πάλαι,

π-

148.
Ἔω τῶν χριστιανῶν. Ἡ Ὑνητιία τῆς βασιλείκς αὐτοῦ εἶχε λήξει ο,
εἰπεῖν ἀφ΄ ζαννῆς καὶ πρὸ τῆς ἀξιομνημονιύτου ἐκείνης ἡμέρας, τῆι
Μαΐον 905, καβ’ ὃν κατίθεσι τὴν ἀρχῆν, ὑποθάλλων καὶ τὸν Μα
μιανὸν εἰς τὴν πειθανάγκην νὰ παραιτηθῇ αὐθημερόν.

Περὶ τῆς διαδοχῆς δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιθολία, Οἱ ἐν τῇ;
πραρχίᾷ καΐσαρες ἀντικατέστησαν τοὺς αὐγούστονς, ὃ μὲν Γαλίριος
τῇ ᾿Ανατολῆ, ὁ δὲ Κωνστάντιος ἐν τῇ Δύοιι, Ἐπ σης δ’ ἁπλοῦν ἐφ
νετο καὶ ἦτο κατὰ φνσικὸν λόγον τὸ ζώτημα τῆς ἀντικαταστάσιως 1
παισάρων, ὅπως διατηρηθῇ Ἡ τιτραρχία κατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ Διοκλητ
νοῦ ἐγκαθιδρυθὲν σύστηµα. Εὐλόγως ἐνεδεᾶνύοντο ὡς ἀντικαταστά,
τῶν δύο εἷς αὐγούατους προαγθέντων καισάρων ὁ υῖὸς τοῦ Χλωροῦ Κι
αταντῖνος καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Μαξιμιανοῦ καὶ γαμβρὸς τοῦ Ραλερίου.
θυγατρὶ Μαξόντιος, Καὶ ὅμως ὁ Γαλέριος, μὴ ἀρκούμενος εἰς τὴν π.
φύραν, ὃν περιθλήβη, Ἠθελε καὶ ὡς Καίσαρας πλάσματα τῆς ἰδίας ἓι
ποῦ χειρός πειθήνια, καὶ ἰγκατίστησιν ἀντὶ τοῦ Κωνσταντίνου καὶ:
Μαξεντίου τὸν Ἀεθῆρον, στρατιώτην ἀφανῆ καὶ πκαιόν, καὶ τὸν τὸ
ἑαυτοῦ ἀνεψιὸν Μαξιμῖνον. ᾿Αλλ΄ ἡ τοιαύτη παρπγκώνιαις τῶν δικαι
µένων νὰ µιτάσγωσι τῆς νέας τετραρχίας ὑπῆρξεν ἀργὴ ὠδίνων. Ἔ
δὲ ὁ Διοκλητιανός ὡς ἰδιώτης ἔζη κατὰ τὰς πατρίους ἀχτὰς τῆς δι
ματίας ἓν Ῥάλωνι πλησίον τοῦ σημερινοῦ Ὑπαλάτου, ὅπου διΊβι
πελινταῖα τῆς ζωῆς του. ἔτη, εἰς τὸ ἐρημικόν του ἀνάκταρον ἔφιρη
ποντιὰς τοῦ ᾿Αδρίου τὴν ἀπήχησιν τοῦ βόμξον, ὄετις συνεδόνει (κ γ;
τὸ ῥωμαικὸν κράτος, τῆς συγγύσιως. ἥτις ἰσπάρασσε τὸ δημιούργη
αὐτοῦ, καὶ τοῦ Βριάµδου τᾶν ἰδιῶν τοῦ χριστιανιοµοῦ. ᾿Απονῄσκων
ἐθιλουσίως ὁ μέγας ναυαγός ὀπτὼ μιτὰ τὴν παραίτησίν του ἔτη (81
εἶχιν ἤδη μάθει, ὅτι πρὸ ἑνὸς ἔτους εἶχεν εἰκλθει νωκήφόρος εἰς τὴν
μην ὁ ἀνὴρ, ὄστις, δικνοηθεὶς νὰ ἑνώτη, ὑπὸ Ἑν πάλιν σκὔπτρον τὴν ὁ
μαικήν πολιτεία», ἕνα καὶ µόνον εἶχι τὸ ἐξῆς ἀντίπαλον, ποῦ Κι
σταντίου ὁ υἱὸς Κωνσταντῖνος.

300

στβατῷ, οὗ τὴν ἁπορίαν καὶ την ἀποδοκιμασίαν προικάλιν ὁ Γαλέριος.
προτιμῶν μετὰ τὴν “παραίτηαιν τοῦ Διοκλητιανοῦ ὡς καίσαρα ἀντὶ τοῦ.
Κωνσταντίνου τὸν Μαξιμῖνον.

Μετ΄ ἀγανακτήσεως μόλις συνεχοµένης εἶδιν ὁ Κωνσταντῖνος τῆν
παραγκώνιαίν του, καὶ ἐμιλέτα νὰ μιταθή πρὸς τὸν πατέρα Κωνστάν-
πιον, Αλλ΄ ἰξηκολούθιι ἡ τιμητική του αἰχμαλωσία ἐν Νικομηδείᾳ, καὶ
ὑπεβάλλετο ὑπὸ τοῦ Γαλερίου εἰς κωδύνους, ἀφ᾽ ὧν τὴν σωτηρίαν του
ἀπίδιδον ἴπειτα οἱ Χριστιανοί εἷς θαῦμα Βεϊκόν. ᾿Ἀλλὰ τέλος, ἐπιμόνως
καλούμενος ὑπὸ τοῦ ἀγαθοῦ πατρός νοσοῦντος, κατώρθωσε μετᾶ ὄυσκο-
λίας καὶ οὐκ ἄνιυ δόλου νὰ φύγῃ ἐκ Νικομηδείας, οπεύσας ταχὺς πρὸς
τὸν Κωνατάντιον, ὃν συναντήσας κατὰ τας βορείας ἀκτὰς τῆς Γαλατίας
μετίδη μετ αὐτοῦ εἷς τὴν Σκωττίαν. Μετ' ὀλίγον δὲ, τελευτῶντος τοῦ.
ουλίου τοῦ 306, ἀπίθνησκεν ὁ Κωνστάντιος ἐν ᾿Εθοράκῳ, καὶ ὁ Κων-
αταντῖνος, οὗ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ στρατὸς εἶχεν ἐκτιμήσες τὴν ἀνδρείαν καὶ
πὰς ἀριτὰς, ἀνεκηρύσαετο ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν τοῦ θανόντος ππατρὸς
αὔγονατος ἄντ᾽ ἰκείνου.

"Έκπληξες καὶ ὀργὴ κατέλαβε τὸν Γαλέριον, ἅμα µαβόντα ἐξ ἔπιατο-.
λῆς αὐτοῦ τοῦ Κωνσταντίνου τὴν εἷς τὸν θρόνον τῆς Δύσεως βικίαν
αὐτοῦ ἄνοδον, ἥτις ἀνέτρεπε πάντα τὰ αχίδια τοῦ αὐτοκράτορος τῆς
᾿Ανατολῆς. ᾽Αλλὰ τὰ πρῶτα ἐκεῖνα αἰσθήματα ὑπεχώρησαν εἰς σκέψεις
µεπριωτέρας, καὶ ὁ Γαλέριος, ὡριμώτερον σκεφθεῖς, ἀνεγνώρισε τὸν Κων-
αταντῖνων δεύτερον καἰσαρα, κηρύξας ἀντ᾽ αὐτοῦ αὔγουστον τῆς Δύσεως,
τὸν Σεθήρον καὶ παραχωρήσας τὴν θέσιν τοῦ πρώτου καΐσαρος, ν τέως.
κατεῖχεν ἐκεῖνος, εἲς τὸν Ἀαξιμίνον. Ὁ. δὲ Κωνσταντῖνος, ὄστις εἶχε
τὴν δύναμιν νὰ συνέχῃ ἑαυτὸν καὶ νὰ χαλιναγωγῇ τὰς ὁρμάς του, ἐδέ-
Ίδη τὸν ἐπελθόντα συμθιβασμὺν, ἀναμένων μετὰ καρτερἰας τῆν δι κὖ-
τῆς τῆς προμηνυοµένης ἀναστατώσιως ἀνύψωσὶν του καὶ σὺν τῷ χβόνῳ,
ἐκτέλεαω τοῦ προγράµµατας, ὅπερ ἤδη δαγράφετο ἐν τῷ νῷ του, τῆς
ὑπὸ ἓν σχῆπτρον ἑνώσεως τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους καὶ τῆς εἰρηνυκῆς ἐν.
αὐτῷ αυμβιώσεως ἐθνικῶν καὶ Ἀριστικνῶν.

Ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἡπατᾶτο, Ταχύτερον δὲ ἡ προειδόκα ἔγεινον
ἀρχὴ τῆς νέας ταύτης συγχύσεως διὰ τῆς ἐν Ῥώμῃ ἀποστασίας, ὃν ἃς
ἀνηγοριόθη αὔγουστος ὁ υἱὺς τοῦ Μαξιμιανοῦ Μαξέντιος, οὗ τὴν φιλο-
Λοξίαν εἶχε κεντήσει ἡ ἐπιτυχία τοῦ Κωνσταντίνου. Οὐ8᾽ ἠρκέσθη ὁ Μία--
Εέντιος εἰς τὴν ὑπὸ τῶν ατρατιωτῶν τῆς Ῥώμης ἀναγόρεμσίν του, ἀλλ᾽
ἐπεκαλέσθη καὶ τὴν βοήθειαν τοῦ γπραιοῦ πατρός του, ὄστις βαρέως ἔφερε

|»

πι

303

ἍΑλλ) οἱ νυηταί καὶ κύριοι τὸ ἑξῆς τῆς Ἰταλίας δὲν δυνήβησοι
νὰ Ιπωφιληθῶσιν ἴκ τῆς ἀναιμάκτου αὐτῶν νίκης. Πατὴρ καὶ υἱᾶ
πιριῆλθον εἰς ῥῆξιν, καὶ µετ᾽ ὀλίγον ὁ γηραιός Μαξιμιανὸς, διωχθεῖς ὅτε
τοῦ υἱοῦ, ἔφθασι, µάτην κρούων ἰν τῷ μιταξὺ τὰς πύλας τῶν ἰσχρῶνν,
εἲς Γαλατίαν πρὸς τὸν γαμθοόν Κωνσταντίνου, Ἐν τούτοις δὲ ἤδη τὸν
μῖν Νοέμθριον τοῦ 307 ὁ Γαλέριος εἶχεν ἀνακηρύξει αὔγονατον τὸν Δι
κίνιων, παραχωρήσας εἷς αὐτῶν τὴν λλυρίαν, ἀρχομένου δὲ τοῦ 308
ὁ Μαξιμίνος, ἀγανακτήσας ἐπὶ τῇ ἀμέσῳ προαγωγῇ τοῦ Λυκνίου, δω»
νήργει τὴν ὑπὸ τῆς στρατιᾶς ἀναγόρευσιν ἰαυτοῦ ὡς αὐγούστου, ξαναγ-
κάζων οὕτω τὸν Γαλέριον νάναγνωρίση μὲν αὐτὸν ὡς αὔγουστον, νὰ
πράξη δὲ τὸ αὐτὸ καὶ πρὸς τὸν Κωνσταντίνου.

Οὔτως, ὅτε ὁ Μαξιμιανὸς ἐζήτησεν ἄσνλον παρὰ τῷ Κωνσταντίνῳι
ἐφαίνιτο, ὅτι τὸ κράτος εἶχε διασπασθη, εἴπερ ποτὲ καὶ ὅτι πολὺ μᾶλ-
λον ἡ ἀμίσως μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ Διοχλητιανοῦ ἀπεῖγεν ὃ υἱός
ποῦ Κωνσταντίου τῆς πραγµατώσιως τοῦ πόθου του περὶ ἑνώσεως τοῦ
κράταυς ὑπὸ μίαν κραταιὰν διξιάν. ᾿Αληθῶς ἦτο μὲν ἤδη ἄνακωκη-
ῥυγµένος αὔγουστος ὁ Κωνπταντῖνος, ἄρα εἶχε θέσιν ὑπέροχον κατὰ τὸ
σύστηµα τῆς διοκλητιανείου τετραρχίας, ἀλλ᾽ αὐτὸ τὸ γεγονός, ὅτι
εἶχεν ἀναγνωρισθῇ τοιοῦτος ὑπὸ δύο συναυγούστων, τοῦ Μαξιμιανοῦ
καὶ τοῦ Γαλερίου, ἐδείκνυεν, ὅτι τὸ αύστημα ἰκεῖνο εἶχεν ἀποθάλει τὸν
πρότερον ὀργανισμόν του. ᾿Αλλ᾽ ἔτι μᾶλλον φανερὰ εἶνε ἡ ἐντελῆς ἔκ-
πτωσις τοῦ Βισμοῦ τῆς διοκλητιαγείον τετραρχίας, ὅταν ἀναλογιαβῶ-
μεν, ὅτι πλην τῶν τριῶν ἐκείνων συνυπΏρχον καὶ τρεῖς ἄλλοι ἡγεμόνε,
ποῦ ῥωμαῖκοῦ κράτους, φέροντες ἐπ᾽ ἴσης τὸν τίτλον καὶ τὸ ἀξίωμα
ποῦ αὐγούστου. Ὑπήρχον λοιπὸν ἐν οννόλῳ ἃξ αὔγονστοι, ἀλλὰ δὲ
δυνάμιθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι καὶ τὸ ῥωμαϊκὸν κράτος εὐρίσκετο διπρημεᾶ
νον εἰς Ἱξ τμήματα, ἐπειδὴ ὁ μὶν Μαξιμιανὸς ἦπο κατ' ὄνομα μόνα:
αὔγουστας, πράγματι δὲ φυγᾶς, καὶ οἱ λοιποί δὲ πάντες δὶν εἴγι
ἅπαντες ὁμοίαν πρὸς ἀλλήλους ἀρχὴν καὶ δύναμιν. Τρανὴ δὲ ἀπόδειξι
παύτης τῆς ἀδυναμίας τινῶν τῶν αὐγούστων καὶ τῆς κρατούσης συγγ
σιως εἶνε τὸ γεγονός, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος οἱ Ἐξ αὔγουστοι δνῃροῦν
οὕτως εἰπεῖν εἷς δύο τριάδας, τὴν τῶν ἠγεμόνων τῆς ᾿Ανατολῆς, ἓν
ὁ Λικίνιος καὶ ὁ Μαξιμῖνος ἀνεγνώριζον τὴν ὑπεροχὴν τοῦ Γαλερίου, καὶ
τὸν τῆς Δύσιώς, ὅπου τὴν μὲν πραγματικὴν δύναμιν εἶχον ὁ Κωνστα»
τίνος καὶ ὁ Μαξύντις, ὡς φάσμα δὲ παρελβούσης ἰσχύος καὶ διὰ τὸν
ὄγκον τῶν πρεσθείων ἰπειβᾶτο νὰ ἐπιθληθὴ εἰς τὸν υἱόν καὶ τὸν γκε-

δὲ ὁ θάνατος τοῦ αὐτοκράτορος τῆς ᾿Ανατολῆς πρώτους ἔθεσιν εἰς αντι,
σιν τὸν Λικίνιον καὶ τὸν Μαξιμῖνον. Μόλις ὁ Γαλέριος εἶχεν ἐκπνεύσετππαας
καὶ αἱ δύο αὔγουσται παρεακευάσθησαν ὅπως διεκλικήσωσι τὰς κτήωπππα,
ποῦ θανόντος. Καὶ ἑνόησαν μὲν ἐγκαίρως ἐκεῖνοι, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντετω
το προτιμότερον νὰ συμθιδκσθῶσι διανεμόμιναι τὸ κράτος τοῦ Γαλεκς.
Ρίου μᾶλλον ἡ ἐκτιθέμενοι χάριν τοῦ ὅλου εἰς τὴν ἀμφίθυλον τόχην τῶστω.
ὅπλων. Αλλ᾽ η ῥῆξις ἣν κατώρθωσαν νάποφύγωσιν οἳ αὔγοωστοι τας
᾿Ανατολῆς δὲν ἀπεσοβήβη ἔν τῇ Δύσει, ὅπου δὲν ἤργησε νὰ ἐπέλθηῃ φτΏν
βιρὰ αύγκρουσις μιταξὺ τοῦ Μαξιντίου καὶ τοῦ Κωνσταντίνου.

κο
τ.ὰ ἦττκ τοῦ Ἁδαξεντέου.

Ὁ νἱὸς τοῦ Μαξιμιανοῦ εἶχε κληρονομήσει παρὰ τοῦ γιννήτορας τὲν
τραχύτητα καὶ τὴν ἀπαιδευσίαν χωρὶς κἂν νὰ ἔχγι τὴν γινναιότητα τοῦ.
πατρὸς, δι’ Ἡν ἐκεῖνας εἶχεν ἀξιωθῆ νὰ γείνῃ αυνάρχων τοῦ Διρελκ-
τιαναῦ. Ὁ ἐκδιώξας τὸν πατέρα εὐθὺς ὡς δι’ αὐτοῦ ἴγεινε κύριος εὖς
Ῥώμης δὲν ἦτο Ἀυνατὸν νὰ τρέφη εὐγενέατερα αἰσθήματα πρὸς τοὺς.
πολίτας, οἵτοες εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ εἶνε ὑπήκοοί του, οὐδὲ νὰ ἔχτ.
ἀνασκωπήν τινα πρὸς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐθεώριι ἐπιπροσθοῦντας εἷς
τὴν ὁδόν του. Ἡ Ῥώμη ἔστενεν Ἰξ ᾖδη ἴτη ὑπὸ τὸν τυραννίδα τοῦ
Μαξεντίου, ὄστις οὐδὲν εἶδος ὠμότητος παρίλειπεν, ὅπως
ἀποθῇ μυσαρώτερος ὀσημέραι. Πρό τῆς πλεονεξίας αὖ-
τοῦ αὐδεμία περιουσία ἦτο ἀσφαλῆς, πρὸ τῆς ἀπιλγιίας
αὐτοῦ οὐδεμιᾶς γυναικὸς τιμή ἦτο σιθαατή. "Αλλά μάλι--
στα ἔπααχεν ἡ περιοναία καὶ ἡ οὐκογενειακὴ τεμὲ τῶν
αυγκλητικῶν. Ἐν µέσῳ δὲ τῆς γινικῆς κατακραυγῆς.
μόνον στήριγμα τοῦ τυράννου καὶ μόνος συμμίτοχος τῶν ὁργίων αὐτοῦ.
ἦπο ὁ στρατιωτικός ὄχλος, οὐ τὴν εὔνοιαν διετήρει ὁ υἱὸς τοῦ αξι---
μιανοῦ διὰ παρογῶν ἀφειδῶν καὶ ἐλευβεριότητος ἀκολάστου, Οὔτω ὃ᾽ ἕνν-
ᾧ ἡ Ῥώμη ἔτρεμιν ὑπὸ τὸ ῥῆμα τῶν οτρατιωτῶν καὶ τῶν καταδοτῶν»
του, ὁ Μαξύντιος, ἓν γῶθρᾷ νωγιλείψ, εξ ὡς μόνη ἡ ἀσθγεια καὶ ἡ ὠμό--
της ἴσχνον νὰ ἰξεγήρωσιν αὐτόν, διέτριδεν ἔγκλειστος ἐν τῷ κατὰ τὸν.
Παλατῖνον λόφον ἀνακτόρῳ, τὸ ὁποῖον εἶχε μεταβάλει εἲς εἶκον θησαυ-
βισμοῦ καὶ ἀτιμίας.

ΜκΕεντιος.

πππη

παρὰ τὴν ἀντίθετον γνώμην τῶν πυμθούλων αὐτοῦ καὶ τῶν οἴωνωτν-ας.,
πων νὰ προλάδῃ τὸν Μαξίντιον, εἰζθάλλων εἷς τν Ἱπαλίαν,

ΆΑφορμαὶ πολέμου δὲν Ώειπον. Μετὰ τὸν φόνον τοῦ ΜαξιμιανοῖΣ.
Δύο αὔγουαται τῆς Δύσιως ὑπέθλεπον ἀλλήλους. Εἰς ἀμφοτίρους Ώ5
θαίως [νέπνει σχέδια κατακτητικὰ ἡ γειτονία τῶν κρατῶν αὐτῶν, ἄτωναπς
ὅμορα ὄντα, εἶχον ὡς ὄριων τὴν ὀρυσεβὰν τῶν "Άλπιων, µεπάζονηα-
μεταξὺ τῆς Γαλατίας καὶ τῆς Ἰταλίας, καὶ τὸ στενὸν τῶν ἵαδείρων--
ἀποχωρίζον τὴν "Ἱσπανίαν ἀπὸ τῆς ᾿Αφρικῆς, ἥτις ἀνῆκεν ες τὸν Μία»-
Εέντιον. "Αλλα τὸν Κωναταντῖνον Πρέβιζον πολὺ μᾶλλον αἱ ἀξιώφισ
ποῦ Μαξοντίου, ἕντις ἐκήρωσπε μετὰ βράπους ἑαυτὸν µόνον αὐτοκράτο---"
βα ποῦ ὅλου ῥωμαῖκαῦ κράτοις, τοὺς δὲ ἄλλοις αὐγούστους ἐθιώριως,
ἁπλοῦς ἐπάρχους του, τιταγµένους πρὸς ὑπεράσπισῳ τῶν σωνόρων. -
Ὡς κ δὲ μὴ ἥρκουν ταῦτα, ὁ Μαξέντιος, παρουσικζόµενος ὡς ἠκλυκη---
τὰς τοῦ φόνου τοῦ πατρὸς, ὃν αὐτὸς ἐκεῖνος ἀφιλοστόργως εἶχεν ἰκδιώ----.
Έεω, ἀνέτρεψε τοὺς ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ᾿Αφρικῇ πρὸς τιμῆν τοῦ Κωναται----
τίνου ἀνιγερθέντας ἀνδριάντκς. Τέλος δὲ τὴν θέπιν τῶν πραγμάτων εἶμεε
δενώσει µεγάλως ἡ, παρὰ τοῦ Μαξεντίου παρασκιωή ατρατιᾶς, ἥτι-
ἔμιλλε νὰ εἰωλάση εἷς τὴν. Ἰλλυρίαν, ἀνήκουσαν εἰς τὸν Λικίννων, κα
εἷς τὴν 'Ῥαιτίαν, ἧς ἡ κατάληψις ἔμελλε νὰ εἶνε τὸ πρῶτον βῆμα ἵπν---.
Δρομῆς εἷς τὴν Γαλατίαν.

Ὦ ἐὰ τῶν παρασκευῶν τοῦ Μαξωντίου φόβος προτεπέλασεν εἷς Άλι
Ἀλήλους τὸν Λικύνιον καὶ τὸν Κωνσταντῖνον, Ὁ Αικύος, µθλω -
λ48γι σύζυγον τὴν ἀδιλφῆν τοῦ Κωνσταντίνου ζΚωναταντίαν, ἔγει---
σύμμαχος αὐτοῦ, καὶ ἀνέλαβε τὴν ἓν τῷ ἐπικειμίνῳ ἀγῶνι ἐξονδετέρ---
αιν τῶν ἐθνῶν τῶν ὁμορούντων εἰς τὰ βόρεια τῆς Ἱταλίας, πό τπε
πης δὲ τῆς συμμαχίας ἰνθαρρυνθεὶς ὁ Κωνσταντῖνος ἀπεφάπιαι νὰ
ἀναμείνῃ τὴν προιθολὴν τοῦ ἐχθροῦ, ἀλλὰ νὰ εἰςθαλῃ αὐτὸς εἰς πε
Ἰπκλίαν, διαθαίνων τὰς "Άλπεις.

Μεγάλαι ὑπῆρξαν ἀμφοτέρωβιν αἱ πκρασκεναὶ, ἀλλ᾽ αἱ δυνάμεις ο
Μαξιντίου ἦσαν πολὺ ἀνώτεραι. Ὁ Μαξέντιος πλην τῶν Πραιτωρια» κ)
καὶ τῶν ἰξ Ἱπαλίας καὶ Ῥικελίας πολναρίθµων ἐπικούρων εἶχεν ὑπὸ τει
τάξεις του πλήθος Μαυριτανῶν καὶ Καρχηδονίων, Αἱ ὑπιρθολικώτασθει
τῶν διηγήσεων ἀναθιθάζουσι τοὺς μὲν πιζοὺς αὐτοῦ εἷς ἑκατὸν ἑβδομᾶ--
Ἄθντα Ἰκλιάδας, τοὺς δὲ ἐππιῖς εἰς δεκαρκτακιςχιλίους, ᾿Αλλ᾿ ὁποσβήπισ-
καὶ ἂν ἦτο ὁ ἀριμμὸς τῆς στρατιᾶς τοῦ Μαξιντίου, ἀναμφήριστοι νι ---
ὅτι αἱ δυνάμεις μεθ] ὧν ἐπῆλβε κατ΄ αὐτοῦ ὁ ἀντίπαλός του μόλις ανήρ----

510

τῶν δικαίων του Όπλων ἀπό τε τοῦ τυράννου καὶ πάντων α
τῶν συστασιωτῶν. Ι

σ'
ἄν πούτῳ νέκα.

νζηλος τοῦ Κωνσταντίνου βιογράφος, ὁ ἐπίσκοπας τῆς ἐν [19
στῖνῃ Καισαρείας ὐσίθιος ὁ πρὸς διάκρισιν ἀπὸ τοῦ ὁμωνύμου καὶ
Χβόνου ἐπιπκόπου τῆς ᾿Εμέσης ἐπωνυμούμινος ἀπὸ τοῦ φίλο, αἱ
ποῦ ρε εηά καὶ ἔπειτα μάρτυρος Παμφίλου, διηγείται, ὅτι ὁ
υόν τοῦ Κωνσταντίου καὶ τῆς λήίνης,
τὴν ἀπὸ τῆς Γαλατίας εἲς τὴν ᾿Ιταλίαν
τίον τοῦ Μαξεντίου πορείαν συνίθησαν
τε καὶ ὄναρ θαυμάσιαί τινες ἐμφανίσει

"Ἠδη τῆς ἡμέρας ἀποκλιναύσης, λ6
ὐσιθῆς ἐπίσκοπος, ἐν ᾧ ὁ βασιλεὺς πρι
Ίλτο, Ἀιπαρῶς ἱκετεύων τὸν πατρῷον
νὰ εὐοδώσῃ τὸ δυσχερές του ἔργονι εἶδεν,
ὀφθαλμοῖς ἐν τῷ οὐρανῷ ὑπερκείμενον
ἡλίου αταυρὺν ἐκ φωτός, φέραντα πέρ
γράµματκ ἐν τούτῳ νύκα. Ὅτι δ'ὰ
ἔκπληκτος ἐπὶ τῷ φάσματι κατικλέθη
ὕπνον ὁ Κωνσταντῖνος, εἶδε κατ΄ ὄναρ
τὸν Χριστὸν μετὰ τοῦ ἐπιφανίντος ἓν τὸ
ρανῷ σημείου, κελιύοντα αὐτὸν νὰ κ
σκεάσῃ ἀπομίμημα τοῦ σημείου ἐκεῖνς
ἀλιξιτήριον κατὰ τοὺς κινδύνους τῶν μα

Ἡ σημαία κατισκενάσθη τῆν ὑστερ
Ἐπί μακροῦ δόρατος περιχρύπαν, ἂνκε
Ρουμίνου ὑπὸ κέρατος ἐγκαρσίου, ἔπεκι
σθη τετράπλευρος ὀθόνη πορφυρᾶ, Χρ)
φαντος καὶ κεκοσμημένη διὰ λΐθων πολυτίµων, εἷς ἠν ἦσαν ἔνυφαα
αἱ εἰκόνες τοῦ βασιλέως καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ. Ῥῆς δὲ ἑθόνης ὃπ
Ίτεν ἐπὶ ἄκρου τοῦ δόρατος στηριζόμενος, στίφανος χρυσοῦς, φέρων.
τοῦ κύκλου του συμπιπλιγμίνα ἐν μονογράμματι τὰ γράμματα κ.
δηλοῦντα τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ,

πο ΛΑΒΑΡΟΝ

πι

δη

θρησκεία εἶχι περιπίσει εἰς τὴν ἁπλῆν πλήρωσιν ἰξωτερικῶν τινων τύ--
πων, ἀλλ᾽ ὄρτις ἀνικιμεῖτο ἤδη ὑπὸ ἰδεῶν ὑπερτέρων καὶ πόθων ὄψη-
λοτέρων, οὓς ἰξέκαιον αἱ πιρὶ Μισαίου προφητεῖαι, ἐκήρωξε την εἐρή-
νην καὶ τὴν ἀγάπην, τὴν ἀνυπόκριτον πρὸς τὸν ἕνα θεὸν πίστιν καὶ τὴν
ἀδιλφότητα τῶν ἀνθρώπων. 'Ἡ ἀγνότης τῆς καρδίας καὶ ἡ ἐλεημασύνη,
Ἡ τήρηαις τοῦ ἐλίου, τῆς πίστεως καὶ τῆς κρίσεως ἦσαν κατὰ τὰ διδὰ:
Ύματα τοῦ υἱ1ῦ τῆς Μαρίας αἱ ὁδοί αἱ ἄγουσαι εἰς τὴν ὑπ αὐτοῦ Ἀρως-,
αοµένην βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Ὁ Ναζωραῖως προφώτης ἐρνώριζον εἲς
τοὺς ἀνθρώπους ἔνθους θεὸν ὑψηλότερον, εὐγινέστερον, μὴ ἔχοντα ὡρι-.
σμίνην ἵδραν, ἀλλὰ παρόντα πανταχοῦ καὶ πάντοτε, μὴ ζητοῦντα µόνον
θλοκαυτώματα καὶ θυσίας, οἷοι ἦσαν οἱ θεοί τῶν ἐθνικῶν, ἀλλ’ ὄντα πνεῦ-
μαι Λέλον προσκύνηαιν ἀνάλογων, τελουμένην ἓν πνεύµατι καὶ ἀληθεέη.
νι δὲ ὑψηλὸς καὶ µέγας ἦτο ὁ ἄνλος ἐκεῖνος θεός, οὕτω καὶ ἡ ἀγάπη, ἵν
ἐδίδασκεν ὁ Βεαπίσιος ἀγορητὴς, ἐλίγετο μὲν ἀγάπη πρὸς τὸν πλησίον,
ἀλλ' ἦτο εὑρυτάτη, διότι δὲν περιωρίζετο εἷς µόνον τὸν οἰκιῖον καὶ φΏλον,
εἰς µόνον τὸν ὁμόπιστον καὶ ὀμόφυλον, ἀλλ᾽ ἐξετείνετο καὶ εἰς πάντα
ἄνθρωπον, καὶ εἰς αὐτὸν τὸν ἐχβρὸν, ὁμοία πρὸς τὴν ἀγάπην τοῦ πα
πρὺς τοῦ αὐρανίου, ὄντις ἀνατέλλει τὸν ἧλιον αὐτοῦ ἐξ ἴσου ἐπὶ ἀγαθοὺς
καὶ πονηροὺς καὶ βρέχει ἐπίτε δικαΐους καὶ ἀλίκους.

᾿Οποία διαφορὰ μιταξὺ τῶν ὑψηλῶν τούτων διδαγµάτων καὶ τῶν
παχυλῶν, πολλάκις ἀπανθρώπων, πάσης εὐγινοῦς ἰδίας ἑστερημένων
πρώτων θρησκευμάτων τοῦ ἀγρίου! “Αλλά καὶ ἐποία πρόοδος ἀπ' αὐτοῦ
τοῦ ἰουδαίκοῦ μονοθεϊσμοῦ, ἀπ᾿ αὐτῆς τῆς περσικῆς λατρείας τοῦ Μίθρα,
ἀπ᾽ αὐτῶν τῶν θιῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ρώμης τῶν ἐχόντων ἄνθρω:
πίνην τῶν μορφὴν, ἀλλὰ καὶ τὰ πάθη ἀνθρώπινα. Ὡς αἱ περιωριαµέναι
αλληνικαὶ πολιτεῖαε, ὡς τὰ διεσπααµένα ἀνατολικὰ κράτη συνεχωνεύοντέ
ἐπὶ Λὐγούστου εἰς τὴν ἐνικίκν βασιλείαν τῆς Ρώμης, οὕτως εὐπγγελί-
ζετο ὁ ὑψήγορος τῆς νέας θρησκείας ἱδρυτῆς τὸν ἀφανισμὸν τῶν μικρῶι
ἐκείνων θιῶν τοῦ ἀρχαίου κόσμου ἰνώπιον τοῦ ἕνὸς καὶ μεγάλου πατρός
ποῦ οὐρανίου, Καὶ δὲν ἡφανίζοντο µόνον τὰ εἴδωλα τῶν θνικῶν, ἀλλὰ
μετ αὐτῶν κρημνιζομένων αυγκατιλύοντα οἱ φραγμοί οἵ χωρίζοντες τὰ
Έθνη, συγκαθηρεῖτο ὦ διαίρεσις ἡ διααπῶσα τοὺς ἀνθρώπους εἰς ἔλευθέ-
ρους καὶ δούλους, καὶ δινέµετο ἡ αὐτὴ δικαιοσύνη καὶ παρείχοντι
ταὐτὰ δυιαιώµατα εἰς πάντας καθό πεπλασμένους κατ᾽ εἰκόνα καὶ ὁμοίω:
συν τοῦ θείου προσώπου.

Ἐν ᾧ δ' αἱ ἀλήθιαι αὗται ἦσαν οὕτω μεγάλαι καὶ αἱ κηρυσσόµινα,

πρὸ |

--

ἔργῳ τοῦ πλρυτιομοῦ ἁλαταπόνητοι διάδοχοι τῶν Ῥοινίκων, οἳ αἰώνιν.
ἆμπορος οἳ πρὸς οὐδιμίαν ἀποχνοῦντες ἐδὸν ἄγουσαν εἰς κέρδος. 'Αφ'
οὗ δὲ δια τῶν μαβητῶν τοῦ ᾿Ιησοῦ καὶ τῶν περὶ αὐτὸν γυναικῶν ἡ
γέα διδασκαλία ἀπέκτησεν ὀπημέραι πλείονας ὁπαδοὺς ἐν τῇ Ταλιλαίη
καὶ τῇ λοιπῇ ᾿Ιαυδαίῳ, δὲν ὑπῆρξε δύσκολος ἡ καὶ ἐκτὸς τῆς ᾿ουδαίαι
ἐξάπλωσις τῶν ἴδιῶν ἠκείνων.

Καὶ πρῶτοι μὲν δεξιώταται πράκτορες τῆς ἀναγιννήσιως ὑπῆρξαν
οἱ ᾿Ιουδαῖοι μικοέµποροι ὅσοι ἤδη εἶχον προεχωρήσει εἰς τὴν νέαν θρη:
σκιίαν, οἵτωες, διμοδύοντες πανταχοῦ, μετὰ τῆς περιζητήτου αὐτῶν
ἐμπολῆς διέδιδον κατ ὀλίγον, ὑποκώφως, ἱερεκρυφίως τὰς ἴδέας τοῦ
Ἰβιστιανισμοῦ. Προσφορώτατον δὲ ὄργανον πρὸς ἑξάπλωσιν τῶν νέων
πούτων ἐδεῶν ὑπῆρξεν ἡ ἑλληνικὴ γλῶασα, χρησιμεύουσα ὥς διθνὲς οὔ-
πως εἰπεῖν μέσον πνευματυκῆς ἐπικουνωνίας ἔνεκα τῆς μεγάλης αὐττι
διαδόστως ἀπὸ τῶν µετ' ᾿Αλέξωνδρον χρόνων. ΛΙ δὲ ὑπηρεαίαι ἃς πα-
ρεῖχεν εἰς τήν νέαν θρησκείαν ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα, ἥτις ἦτο γνωστή ἐπ᾽
Ίσης ἐν Ιρυδαίᾳ ὡς καὶ ἐν “Ῥώμῃι ἦσαν τοιαῦται, ὥςτε καὶ τὰ εὔαγ"
γέλια ἐν αὐτῇ, γραφίντα διεδόθησαν καὶ αὐτῶν δὲ τῶν ἀποστόλων σοι
ἔευχε νὰ μὴ Ἰνωρίζωσιν αὐτὴν προζέλαθον γραμματεῖς Ἕλληνας, ὅπως
δι αὐτῶν αυνεννοῶνται μετὰ τῶν νεοαυστάτων χριστιανικῶν κωηνντή-
πων. Αλλὰ καὶ πρὶν ὦ ἀκόμη οἱ ἀπόστολοι ἐπικηφβῶσι π,στηματνκη
τοῦ ἔργου των, οἱ περιπλανώμεναι ἐκεῖνοι ᾿Ιουδαῖοι ἔμποροι προπγή-
θησαν αὐτῶν ποιοῦντες προσηλύτους, οὕτω δὲ ἔδη ἐν ἔτει δ0, ὠρίοκοντι
Χριστιανοί ἐν ᾿Ῥώμῃ, καὶ ἡ ἰουδαϊκὴ τῆς μεγάλης πόλεως συναγωγή
ἀνεκυκᾶτο ὑπὸ τῶν νέων ἰδεῶν, δὲν ἔλευναν δὲ καὶ ταραχαὶ ἐντισθς
πφοκληθεῖααι καὶ ἀναγκάπαπαι τὸν αὑτοκβάτορα Κλαύλιον νὰ προθ εἰς
τὴν ἐκδίωξω τῶν Ιουδαίων γεωτεροπαιῶν.

Αλλὰ τὰς εὐκολίας τὰς προυδοποιαυσας τὴν διάδοσιν τοῦ αβοτνν
νισμοῦ παρίλυον ἐξ ἱτέρου μεγάλα κωλύματα, ἀναχαιτίζοντα τὴν αὖ-
Έπαιν αὐτοῦ. ν αὐτῇ τῇ ᾿Ιουδαίᾳ ὁ ῥᾳβθινιαμὸς ὠρθοῦτο ἀντιμέτωπος
τῆς νίας Βρησκείας, παρακωλύων τὴν ἀποδοχῆν καὶ διάδοσον αὐτῆς,
Ἐν δὲ ταῖς ἄλλαις χώραις τῆς ᾿Ανατολῆς καὶ κατὰ τὴν ῥωμαϊιὴν Εὖ;
ρώπην οὐσιῶδες πρὀςκοµµα ἧτο ἡ ἐμμονὴ τῶν ἐθνῶν εἰς τὰ πατρυπα-
ῥάδοτα θρησκεύµατα. ᾿Ἡ αὐοτηρα τοῦ χριατιανισμαῦ ἠβικὴ περοτέκρουε,
εἲς τὸν φιλήδονον τῶν ἰθνικῶν βίον καὶ εἰς τὰ ἀνειμένα αὐτῶν ἤθη" ὁ
ἁπλότης τῆς νέας λατρείας ἀντέκειτο εἷς τὸ φιλέορτον καὶ πολύβωτοι
τῆς εἰδωλολατρείας' ὁ ἤσυχος, µεμονωμένος καὶ αχεδὀν λαβραίος βίο

310

ων

ι.

911

πῶν ὁπαδῶν τῆς νέας θρησκείας καὶ ἡ τέλεσις τῶν ἰδιαιτέρων παρ᾽ αὐτοῖς
Θρναχευτικῶν νοµέμων παρεῖχον ἀφορμὴν εἰς µυρίας περὶ αὐτῶν προ-
καταλήψεις, καθίστανον αὐτοὺς ὑπόπτους εἰς τοὺς ἀμυήτους διὰ τὴν
νομιιζοµένην τῶν Χριστιανῶν µισανβρωπίαν καὶ ἀθείαν, καὶ αὐτὴν δὲ τὴν
ἄλλως πρὸς τὰς ἀνεγνωρισμένας παλαιὰς θρησκείας ἐπιεικῇ καὶ ἀνεξί-
Ἔργισκον ῥωμαϊκὴν πολιτείαν παρώρμων εἰς δίωξιν τῶν Χριστιανῶν ὥς
εξςηγητῶν καχῶν δογμάτων χαὶ ὡς ἀντιδρώντων εἰς αὐτοὺς τοὺς θι-
σμοὺς τοῦ κράτους.

Εἰς
τὰς τὰς πρώτας μετὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Ἰηαοῦ δεκαετηρίδας δυσχέρειαι
περοερχόμιναι ἐκ τῆς διχονοίας αὐτῶν τῶν μαθητῶν του. Ὡς ἡ ἄγρα-

τὰ ἐξωτερικὰ ταῦτα προζχόµµατα προςετίθιντο ἤδη κατ᾽α

Φως σωκρατικὴ διδασκαλία διαφόρως διετυπώθη ἐν ταῖς συγγραφαῖς τοῦ
Ἐενοφῶντος καὶ ταῖς τοῦ Πλάτωνος, οὕτω καὶ τοῦ Χριστοῦ τὰ λόγια
δὲν ἀφῆκαν εἰς τὴν ψυχὴν πάντων, ὅσοι παρηκολούθουν αὐτὸν ζῶντα,
τὴν αὐτὴν ἠχὼ, οὐδ᾽ ἀντελήφθησαν πάντες αὐτῶν ὁμοίως. Μιταξὺ αὐ-
τῶν τῶν πρώτων τοῦ Χριστοῦ ἀποστόλων ἀνεφάνησαν ἤδη τὰ κακὰ τῆς
τοιαύτης διαφόρου τῶν διδαγµάτων του ἀντιλήψεως, καὶ τὴν πρώτην
ἑκκλησίαν ἐχώριζον ἤδη οὐ µόνον θεωρητικαὶ διαφοραὶ, ἀλλὰ καὶ ἀξιώ-
πες πρωτείων, προθαίνουσαι µέχρις ἀντεγχλήσεων. Ἰδίως δὲ τὸ χάσμα
ἀποβαθύτερον μεταξὺ τῶν ἰουδαϊζόντων, τῶν ἱδρυτῶν τῆς ἐχκλησίας τῶν
Ἱρωαλύμων, οἵτοες, τὸν χριστιανισμὸν ἤθελον ἀναπόσπαστον ἀπὸ
τῇ μωσαϊκοῦ νόµου, τῶν σαθθάτων καὶ τῆς περιτομῆς, καὶ τοῦ Ταρ-
ἀως ἰκείνου. σκηνοποιοῦ, ὅςτις, ἀπὸ διώκτου τῶν Χριστιανῶν ἐπι-
πῃφφὶς εἰς τὸν χριστιανισμὸν, καΐπερ μὴ ἀκούσας αὐτοῦ τοῦ ᾿Γησοῦ
ἁδέαρντος, εἰφέδυσε βαθύτερον εἰς τὸ πνεῦμα τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ
αἱ δὰ τῆς δράσεως αὐτοῦ εἴπερ τις καὶ ἄλλος συνετέλεσεν εἰς τὴν διά-
τοῦ εὐαγγελίου τῆς νέας θρησκείας. ᾿Αλλ᾽ ἡ μὲν στινὴ ἑρμηνεία
τῶν Ἱεοσυλιμιτῶν, οἵτινες ἐν µέσῳ τῶν τύπων τοῦ ἰουδαϊκοῦ παρελ-
Βντος ἐξήλειφον οὕτως εἰπεῖν αὐτὴν τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, δὲν ἦτο
αροωβιεμίνη νὰ ἐξέλθῃ τῶν ὁρίων τοῦ ἰουδαϊαμοῦ. Ὁ δὲ Παῦλος, παρα-
στήσας ὑψηλοτέραν καὶ θειοτέραν τὴν μορφὴν τοῦ θεανθρώπου, ἀνέφ-
{αν εἰς τὸ ἀνθρώπινον πνεῦμα ὁρίζοντας εὐρυτάτους, καὶ κατέκτησεν
ἀνιπαιόήτως τὰς καρδίας, εὐαγγελιζόμενος τὸν ᾿ησοῦν, περὶ οὗ ἰκή-
βεσσιν, ὅτι «ἰγενήθη ἡμῖν σοφία ἀπὸ θεοῦ, δικαιοσύνη τε καὶ ἁγιασμὸς
ααὶ ἀπιλύτρωσις.ν

--

318

σ᾽
0 χπαῦλος.

Τό ἔργον τοῦ ']ησοῦ ἐρμηνεύεται οὕτως εἰπεῖν καὶ συμπληροῦται ὃ
ποῦ Παύλου, ὄκτις, ἀποχωρίσας τὸν γριστικνιομὸν ἀπὸ τοῦ ἰονδαῖσμὴ
Απίδωκιν εἰς αὐτὸν τὸν ἀληθη αὐτοῦ καὶ γνῆσιον ὑψηλὸν χαρακτήρ
᾿Αλλὰ τοῦ [Παύλου ἡ σημασία δὲν εἶνε µόνον, ὅτι περιέθαλε διὰ τό
μεταφυσικοῦ τὰς γριστιανικὰς ἀληθείας: πολλὰ δὲ χρεωστιῖ εἲς αὖι
ὃ χριατικνιαμὸς καὶ διὰ τὴν ἀκαταπόνητον ὁραστηριότητα, μεθ ὃς,
ἀληθὴς ἀπόστολος τοῦ Χριστοῦ εἰργάσθη πρὸς διάδοσιν τοῦ θείου κ
ρύγματος, τρέχων ἀπὸ χώρας εἷς χώραν, ἱδρύων χριστιανικάς ἐκκλ
αἰας, νουθετῶν τὰς κοινότητας τῶν πιστῶν διὰ τῶν ἐπιστολῶν αὖτι
ατηρίζων τὴν νίαν πίστιν δια τε τοῦ λόγου χαὶ διὰ ταῦ ἔργον καὶ |
γόμενος τοῖς πᾶσι τὰ πάντα, ἵνα τοὺς πλείονας κερδήση,

Της δὲ ὁράπεως αὐτοῦ ταύτης, ν ἐπέπτιψι µαρτυρήσας ἓν Ῥώ
ἐπὶ Νέρωνος τῷ 68, κυριώτατον θέατρον ὑπῆρξαν αἱ Ἑλληνικαὶ χῶρ
καὶ δυνάµεθα νὰ καλέσωµεν αὐτὸν τὸν ἀπόστολον τοῦ ἑλληνιαμαῦ. ὁ
πρέπει βεβαίως ποτὶ νὰ Ἀηαμονήσωμεν τὰς προσπαβείας τοῦ Παύ)
πρὸς διάδοσιν τοῦ χριστιανισμοῦ ἐν Ῥώμῃν τὴν πρὸς τοὺς Ῥωμαίο;
ἥτοι πρὸς τὴν ἐν ᾿Ρώμῃ χριστιανυκὴν κοινότητα, ἐπιατολῆν αὐτοῦ, ͵
το ύψος µόνον ἡ ἐπὶ τοῦ ὄρους ὁμιλία τοῦ ᾿Ιησοῦ ὑπερακοντίζει, καὶ
ἐν Ρώμη µαρτύριον τοῦ ἁποστέλου. ᾿Αλλ’ οὔτε ἡ ἐν "Ρώμη ἐνέργ
αὐτοῦ, οὔτε ἡ εἰς τὴν Ἱσπανίαν θρυλουμένη πορεία, ἂν πράγµατί π
ἐτελέσθη, δύνανται νὰ καταστήσωσι τὴν πρὸς ἐπιστροφήν τῆς Δόσιῶς,
Χριατὸν ἐργασίαν αὐτοῦ ἐφάμιλλον πρὸς τοὺς ἀγῶνας οὓς ὑπίστη
Απόστολας, κηρύσσων τὴν εἰς τὸν ἐσταυρωμένον καὶ τὴν ἀνάστασων αἱ
τοῦ πίστιν εἰς τοὺς λαυὺς τῆς ᾿Ανατολῆς, εἴτε τοὺς αὐτόγεημα. ΙΔ
νικοὺς, εἴτε τοὺς μεθ’ ἑλληνικῶν στοιχείων ἰσχυρῶς ἀναμημιγμένους,

Διά τριῶν ἀναμφιαθητήτων ἀποστολικῶν πορειῶν βλέποµεν τὸν Πα
λον ἐπὶ δικαὶξ ὅλα ἔτη ἐν ἄραστηριότητι ἀπαραμίλλῳ διαδίδοντα με)
ζήλου καὶ ἀγάπης τὸ νέον κήρυγμα ἀπὸ τῶν παραλίων τῆς Κύπρι
τις ἐξετείνετο ἀπέναντι τῆς πατρίου Κιλικίας, εἲς τὴν Παμφυλίαν»
τὴν Ἱσαυρίαν, τὴν Πισιδίαν καὶ τὴν Λυκαννίαν, ἀπὸ δὲ τῆς Γαλατίι
ὡς ἐκαλεῖτο ἡ ῥωμαϊκὴ ἐπαρχία εἲς ἡν ἀνῆκον αἲ παλαιαὶ αὗται γῶρ
εἲς την Μακιδονίαν, ἀπὸ τοῦ θερμαϊκοῦ κόλπου εἲς τῶν Σαρωνικὸν, ἆ
τῶν ἀκτῶν τῆς ᾿Αγαίας εἰς τὰ παράλια τῆς Ιωνίας καὶ τῆς Αἰολίδ

μα νου ο

...

3...

ο
0 Κχκῦλος ἐν "Ἀγαῖν.

α΄ Από Ἱερουσαλὴμ καὶ κύκλῳ. μέχρι τοῦ ᾿λλυρικοῦ » ἐκήρυᾶ
αὐαγγέλον τοῦ. Χριστοῦ ὁ Παῦλος, ὡς αὐτὸς ἔγγαφεν ἐπιστέλλω
τοὺς Ῥωμαίους. Καὶ δὲν εἶχεν ἄδικον ταῦτα λέγων, διότι, ὡς εἶδι
ἡ ἁπαστολική του ἕνέργεια ἐπεξετάθη ἀπὸ τοῦ Παμφυλίου κόλπου
τὸ ἦμισυ τῆς Μικρᾶς ᾿Λαίας, ἐκεῖθεν δὲ τοῦ Ἑλληκπόντου ἀνᾶ
Μακιδονίαν καὶ τὴν ᾿Αχαίΐαν. “Αλλά τὰς ὑπὸ τοῦ ἀποστόλου ἵδρυβ;
χβιστιανικὰς κοινότητας δὲν πρέπει νὰ φαντασθῶμεν πολυανθρώ:
"Άπαντες οἱ προσήλυτοι τοῦ Παύλου πιθανῶς δὲν ὑπερέβαινον πολὺ
Ἰλλίους. Ὑπῆρχον ἐκκλησίαι μὴ ἀριθμαῦσαι πλειότερα τῶν δικα
μιλῶν. Περίτινων ἐξ αὐτῶν δυνάµιθα νὰ παραδιγθῶμεν, ὅτι οἱ ἃ
πίζοντες αὐτας ἦπαν μόνον τόσοι, ὥςτε νὰ δύναται ὁ [Παῦλος νάνα
αὐτοὺς ἁσπαζόμενας ὀνομαστί σχεδὀν ἅπαντας ἐν ταῖς ἐπιστολαῖς
ΆΑλλ7 ἡ σηµασία τῶν ἀρτικαγῶν χριστιανικῶν κέντρων δὲν πρία
ματρηθῇ πρὸς τῆν µικρότητα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποτελούντων 4
Μεγαλειτέρα τις συµπύκνωσις εὐθὺς ἓν ἀργῆ θὰ ἦτο οὐ μόνον ὄναχ
ἀλλὰ καὶ πιστα σωντελεστικἡ, ἴσως δὲ καὶ ἰπικίνδυνος εἲς τὴν ασ
διάδοσιν τοῦ γριστιανισμοῦ, ἕως ῥιζωθῶσι βαθύτερην αἱ δι’ αὐτοῦ.
γόμεναι νέαι ἰδέαι. Απ ἱναντίας δὲ οἱ μικροὶ ἰκεῖνοι ἅμιλοι, αἱ 3
πληθεῖς ἐκεῖναι κατ᾽ οἶκον ἐκκλησίαι, αἱ ὅλως οἰκογωειακὸν χαρση
Φέρωμααι αυναβραίαεις τῶν πιστῶν συνίδιων πρὸς ἀλλήλαυς πτινό
ποὺς νιοβρήσκους καὶ συνετίλουν εἰς ἀπφαλεστέραν τῆς πίατεως στὴ
διὰ τῆς μεταξὺ τῶν ὁμοδόξων ἱκείνων ἑταίρων γιννωμίνης ἀδιλ
ἀγάπης. Άλλως δὲ δὲν εἶχεν εἴπιι ὁ Ἰησοῦς, ὅτι ὅπου εἶνε συνηγ.
Δύο ἡ τρεῖς εἰς τὸ ὄνομά τον, ἐκεῖ παρίσταται καὶ αὐτὸς ἐν μίσῳ αὖ

Μικραὶ λοιπὸν ἦπαν τὸ κατ᾽ ἀρχᾶς καὶ αἱ ἐν ᾿Αχαία Ιδευθεῖσαι,
ται ἐκκλησίαι, ἡ τῶν ᾿Αθηνῶν καὶ ἡ τῆς Κορίνθου. Ἡ τῆς Κορ
μόλις που ἴσως περιελάµβανεν ἑκατὸν πιστοὺς, ἓν δὲ 'Αθήναις εἶνε κα
Θολον ἂν οἱ πρῶτοι προσήλυτοι ἔφθασαν τοὺς δέκα. ᾿Αλλ᾽ ἂν
τῶν ὀλιγανθρωπίαν αἱ ἀγαικαὶ αὗται ἐκκλησίαι δίν ἦσαν πολὺ διά,
πῶν τῆς Γαλατίας, τῆς ᾿Ἠφίσου, τῆς Μακεδονίας, σύστασις α
καὶ ἀνάπτωξις παρέχει πολλὰ τὰ ἰδιόρρυθμα, ὡς ἴκ τῶν ὁποίων
παμεν αὐτὰς ἀξίας ἰδίας ἐξιστορήπεως.

Ἡ Κόρωθος καὶ αἱ ᾿Αθῆναν εἶχον πολλὰς Διαφαρᾶς ἀπὸ τῶν α

-

ο

994
δὲν εἶχε συμθῇ εἰς αὐτὸν, καὶ τὰ πνεῦµα αὐτοῦ παρωξύνετο ἓν ἔαωτά
Βλέποντος τὰ ἐμφανῇ ασηµεῖα τῆς πρὺς τὰ εἴδωλα ζωηρᾶς λατρες.
ΟΑΧλὰ δὲν ἀπικαρτέρησεν ὁ ἀπόστολος, καὶ ἀπεφάπισε νὰ κηρύξη κ»
ἐκεῖ τὸν θεῖον λόγον. Αλλ᾽ ἡ ἐπιτυχία ὑπᾶρξε µικρὰ, οὐδαμινή τις,
συναγωγὴ τῶν ᾿Αθηνῶν, εἷς ἦν αυνήρχοντο οἱ ᾿Ιουδαῖοι καὶ τινες ὅμεξ
φβονες αὐτῶν, ἦτο ὄλιγοπληθής. Ὁ Παῦλος, παρουσιαζόµανος εἷς αὐτο
τὰ σάββατα κατὰ τν συνήθειάν του, διελέγιτο διδάσκων. ΑΛΑ το
4ὔτο στάδιον ἐνεργείας ἦτο στενόχωρον ἐν τῇ πόλει, ὅπου ἡ ἀγορὰ συν
κάλει ἔκπαλαι φαιδροὺς καὶ λάλους ὀμίλους περιέργων ααὶ νεθλέγω»
Ἐκει πλησιάζων πρὸς τοὺς συνηθροισµένους ὁ ἀπόστολος ἔλάλει πιβ
᾿Ἱπαοῦ καὶ περὶ ἀνκατάσιως. Ἔκπληκτοι ἤχονον οἱ ᾿Αθηναῖοι τοὺς παρ
δόξους λόγους τοῦ Ξινοφώνου Κίλυκος, καὶ οἱ κύκλοι τῶν ἀκφοατῶν ὃιΞ
λήοντο ἐν ἀπορίγ, μεθ᾽ ὑποψίας, ἐν εἴρωνείᾳ. Φιλόσοφαί τινες Ἔπικος
Ρείοι καὶ Ῥτωικοὶ παρατυγχάνουτες ἐκίνουν τὸν κεφαλήν. Τοὲς Έλλην:
απὶ νὰ Βίλῃ νὰ εἴπῃ ὁ σπερµολόγος οὗτος 12 "Άλλοι δὲ, ἐκλαμβάνονες,
πὴν ᾿Ανάστασιν ὡς θεὰν σύντροφον τοῦ Ἰησοῦ, διέδιδον, ὅτι ὁ Πασλ.,

ας, ἀποπιφώμινος να φίρῃ ἐκ τῆς ᾿Ανατολῆς ξένα δαιμόνια.

Τελος δὲ, κατὰ τὴν διήγηαιν τῶν Πράξεων τῶν ἀποστόλων, δις
σαν οἱ ᾿Αθηναῖοι παρὰ τοῦ Παύλου νὰ ἐξηγήσῃ εἷς αὐτοὺς ἀπὸ ε
᾿Αριίου Πάγου τίς ἡ καινὴ αὕτη ὑπ αὐτοῦ λαλουμένη διδαχἡ καὶ ὅποἩ
εἶνε τὸ νόημα τῶν λόγων, οἵτινες ἐξένιζον τὰς ἀχοάς των. 'Ἠτο Άντε
μετὰ τὰς ὁμιλίας ἐκείνας πρὸς τοὺς περιωρισµένους ὀμίλους τῆς ἆγορ,
ἔργον κατηχήσεως συστημαπικῆς, διδασκαλίας μεβοδικῆς ἐκεῖνο ὅτε
ἅμαλλε νάναλάθῃ ὁ Παῦλος κατ᾽ ἀπαίτησιν τῶν ᾿ΑΒηναίων πρὸ αὖτᾶ
αυγηἈροισμένων ἐπὶ τοῦ βράχο», ὄττις συγεκέντρονε τὰς παλανοτάτα
ἀναμνήσεις τῆς ρησκευτικῆς καὶ πολιτικῆς ἱστορίας τῆς πόλεως,
ῥήτωρ, λαλῶν εἰς ώτα σοφιστῶν, ἔπρεπε νὰ μὴ μαίνῃ Ξένος πάσης «9
Φιστείας' θέλων νὰ πείσῃ ᾿Αθηναίους, ἔπρεπε νὰ εὑρη τρόπον ὅπως «9»
Ἀυάσῃ τὸ κἠρυγμά του πρὸς τὰ θρησκευτικὰ αἰσθήματα καὶ αὐντὰς τὸ
φιλολογικὰς ἀναμνῆσιις τῶν ἀκροατῶν, γὰ ὁμιλήσῃ μᾶλλον ὡς φιλόφθ
Ἕλλην ἤ ὡς ἀπόστολας ἐρχόμενος ἐν Παλαιστίνης, Τοιοῦτον δ᾽ ἆλη
θῶς χαρακτῆρα φίρεν ὁ λόγος, ὃν θέτει εἰς τὸ στόµα τοῦ Παύλην ὁ σνγ’
γραφὼς τῶν Πράξεων τῶν Αποστόλων.

ΑΧ” εἰς µάτην ὁ Παῦλος, σταθεὶς ἐν µέσῳ τοῦ “Αρείου Γ]άγνω,
ἐπειράβη, κολακεύων τοὺς ᾿Αθηναίους ὡς τὸν μάλιατα φιλόθρησκει τῷ;
λαῶν, νὰ πείσῃ αὐτοὺς, ὅτι ὁ θιὸς ὃν εὐηγγελίζετο οὐδείς ἄλλος ἦτο )

--

ο]

φΑόξενος αὐτῶν οἶκος ἰδίχθη τὸν ὀμότεχνον Π]αῦλον, ὅτε οὗτος ἂτ
Φφάσιας νὰ ἐγκαθιδρυθῇ µπκρότερον χρόνον ἐν τῇ πόλει, ἥτις Ξερωῖ,
πόσα τὰ ψικτέα, ἀλλ᾽ ἀφ᾿ ἱτέρου καὶ ἴδαφος πρόσφορον πρὸς διάδω
τῶν νέων ἴδιῶν ἔνεκα τῆς ἀναμίξιως τῶν ἐν αὐτῇ στοιχείων.

Δικασκτὼ ὅλους μῆνας διέτριψεν ὁ Παῦλος ἐν Κορίνθῳ. Ὁ δὲ ἐπ
στολικὸς αὐτοῦ βίος ἤρχισεν ὡς πανταχοῦ ἀπὸ τῆς συναγωγῆς, Αλ)
ταχέως τὸ κήρυγμα τοῦ ἀποστόλου εὐδοκιμῆσαν ἔπαυσε νὰ περιορίζητ
ἐντὸς τῶν ατινῶν τῆς συναγωγῆς ὁρίων, ὁ δὲ πλησίον αὐτῆς κεέµεν
οἶκος τοῦ προσηλύτου Τΐτου ᾿Ιούστου ἀπίβη τὸ ἐντευκτήριον τῶν ὅπι
Δῶν τς νέας θρησκείας, Ιουδαίων τε καὶ Ἑλλήνων, ἡ πρώτη χριστή
γικὴ ἐκκλησία τῆς ᾿Αχαίας. 'Ὁ Παῦλος, ἔχων ἤδη παρ᾽ ἑαυτῷ καὶ 3
Τιμόθεον καὶ Σίλαν, εἰργάζετο µιτὰ θάρρους, βλέπων ὀσημέραι πλεί
νας προςερχομένους εἰς τὸν ᾿Ιησοῦν. Μεταξὺ τῶν πρώτων Χριστιαν
τῆς Κορίνθου ὑπῆρξαν ὁ ἀρχηγὺς τῆς ἰουδαϊκῆς κοινότητος ΓΚρίσπος,
Άοθλος Στεφανᾶς, βαπτισθεὶς ὑπὸ τοῦ Παύλου μεθ’ ὅλου τοῦ οἴκου τὸ
ὃ Φουρταυνᾶτος καὶ ὃ ᾿Αχαϊκός, ὁ Γάΐος, ὁ Ἔραστας, ἡ Ἑλληνίς Χλ
καὶ ἄλλοι. Τούτων δὲ οἱ πλεῖστοι δὲν ἦσαν εὐγενεῖς οὐδὲ σαφαξ, ἆλ
Άνθρωποι τοῦ λαοῦ. |Αλλ᾽ οὐχ ἧττον ὑπῆρχον μεταξὺ τῶν προπηλώτ'
καΐ τινες ἀνήκοντες εἰς τὰς ἀνωτίρας τῆς κοινωνίας τάξας, ἓν οἷς 3
ὁ ἁργισυνάγωγος Κρίσπος. Τούτου ἡ εἷς τὸν Παῦλον πβροςέλενσις προικ.
Ἄϊσι σκάνδαλα ἰκ τῆς συναγωγῆς ὑποκινηθέντα ὑπὸ τοῦ Ῥωσβίνους
μετα την εἰς Χριατὸν ἐπιστροφῆν τοῦ Κρίσπαυ ἀναλαθόντος τν ἄρχ.
γίαν τῆς ἰουδαϊκῆς κοινότητος. ᾿Αλλ’ ἡ αύνεσις τοῦ λωγίου ἀδιλφ
τοῦ φιλοσόφου Ῥενέκα, τοῦ ἀνθυπάτου τῆς ᾿Αχαΐας Γαλλίωνος, ὃς
δὲν ἠβίλησε νἀναμιχβῆ εἰς τὰς δογματικὰς πρὸς ἀλλήλους ἔριδας 9
Ἰουδαίων καὶ τῶν Χριστιανῶν, ἴσωσε τὸν Παῦλον ἀπὸ τῶν κινδύνω
οὓς διέτρεξεν ἐν ἄλλαις πόλισι. Παρ' ὅλην δὲ τὴν ταραχῆν ἐκείνη
ήτις ὅμως ἀπέληξιν εἷς τὴν ὑπὸ τοῦ Ελληνικοῦ ὄχλαυ κάκωσιν τοῦ Ἐν
σθένους, ἀναχωρῶν ὁ Παῦλος εἰς Ἔφεσον ἐκ τῆς πατρίδος τῶν Κων,
λιδῶν ἄφινεν ὄπισβέν του ἓν τῇ Κοριθίᾳ δύο ἐκκλησίας, τὴν μὲν αν
μεγαλειτέραν ἐν Κορίνθῳ, τὴν δὲ µικροτέραν κατὰ τὲν ἐπὶ τοῦ Σαμι
νικοῦ λιμένα, ἐν Κεγχρεαῖς, ὃν ἑκόσμει ὡς διάκονος τοῦ Ἱνρίου Ἡ
λπνῖς Φοίδη.

ΑΛ) ὁ Παῦλος ἠναγκάσθη µετά τινα τη νὰ ἐπισκεφθῇ καὶ πάν
τὴν Κορυθίαν τελευτῶντος τοῦ ὅἹ. Τὰ πρῶτα ἔτη τὰ ἐπακολουβήσο
τα εἰς τῶν ἵδρνσιν τῆς χριστιανικῆς ἐν Κορύνθῳ κοινότητος δὲν ὑπηοὶ

ῃ
338

λὰς κατώρθωσι νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν πόλο τὸ διώτερον τελωτῶντ
στ. Ἡ κορωθικκὴ ἐκκλησία ἔλαθε τὴν τιμήν νὰ ἵδῃ τὸν Παῦλον
στοιχιζόµενον ὑπὸ ἐπιφανῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ
"Λοίᾳ χριστιανικῶν κοινοτήτων. Ἡ δὲ παρουσία αὐτοῦ ἤρκεπι
Χϊστον πρὸς ὥραν νὰ διαλύσῃ τὰς ὑφισταμένας μεταξὺ τῶν Ἆρια:
τῆς Κορίνθου δυσχερείας καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξει καὶ την
εἰς τὴν ἐκκλησίαν. Μετὰ τοσαύτας περιπλανήσεις καὶ διώξεις, µε’
ἀποστασίας τῶν ἰδίων ἑαυτῶν ὁπαδῶν ὁ Παῦλος ἐφαίνετο ἠδη,
ριστηµένος, βλέπων κατενώπιον τῆς πρώτης οὕτως εἰπεῖν ἠκείνης
δου τῶν Χριστιανῶν ἐπιστρέφον εἰς ἑαυτὸν τὸ κορινθιακόν του ποί
Ἐπωρίλούμινος δ΄ ἐκ τῆς ἐπιλθούσης γαλήνης εὗρε καιρὸν κά
ἓν Κορίνθῳ δικμονήν του νὰ γράψῃ τὴν πρὸς τὰς ἐκκλησίας πάσας.
βυνομένην ἐπιστολὴν τὴν συνοψίζουσαν τὴν θιολογικήν του διδααν
καὶ παρίχουσαν σαφῃ καὶ συστηματικὴν εἰκόνα τῶν ἰδιῶν του. Ἐ
αὕτη ἡ ἐπιστολὴ ἐκείνη, ἥτις, περισωθεῖσα ὑφ' ὄν τύπον ἰστάλη εἰ
ἵν Ῥώμῃ Χριστιανούς, ἐπιγράφιται Πρὺς "Ῥωμαίους.

Ἠμν ἡ Ώλθῃ τὸ ἕαρ τοῦ ὃδ ὁ Παῦλος ἐγκατέλιπε μετὰ τρίµη
Κορίνθῳ διατριθὴν τὴν Ἑλλάδα, ἣν δὲν ἔμελλε πλέον νὰ ἐπανίδη
ἐκεῖνος μὲν ἐπέπρωτο νὰ ὑποστῇ ἀκόμη ζάλας καὶ κινδύνους, ἃ
Έαντας εἷς μαρτύριον ἡρωικόν. ᾿Αλλὰ τὸ δένδρον ὅπερ ἐφύτευσεν
Ἴδη βλαστήσει τοὺς πρώτους αὐτοῦ κλῶνας καὶ ἔμελλε νὰ ὑψωβῇ
λαφὶς σὺν τῷ γρόνῳ, ποτιζόµενον ἐν τῷ μιταξὺ ὑπὸ τῶν δακρύς
τοῦ αἵματος τῶν ὑπίρ πίστεως μκρτυρησάντων.,

΄
Αἱ πρῶταε ἐκκλησία:.

Ὁ βίος τῶν πρώτων Χριστιανῶν εἶνε φυσικὴ ἀπόρροια οὐ μάνι
αἷας διδασκαλίας αὐτῆς καβ’ ἑαυτὴν, ἀλλὰ καὶ τῶν περιστάσιά
ποῦ τρόπου καθ΄ ὃν αύτη διιδίδιτο. Ὁ Χριστιανισμὸς, γευνηθεῖς κα
ἔπθείς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐν ἀντιδράσει πρὸς τὸ παρελθὸν καὶ εὗρεθεὶς
µέτωπος ἄντιφρονούντων διωκτῶν, εἶχεν, ὡς εἰκὸς, ὅπως προχόψηε
κην πάντως μὲν ἀφοσιώσεως καὶ ἀγάπης τῶν εἰς τὰ δόγματα |
πεοτερχοµένων, ἓν μέρει δὲ καὶ μυστικότητας. Ἔντεδθεν ἔξηγεῖται
πας ἴδίας τινὸς κεχωρισµένης κοινωνίας, ἀναλόγου πρὸς τοὺς Βιάποι

390

τῆς (ὐχαριατίας ἀπὸ τῶν ἀγαπῶν, αὗται τὸ μὲν κατ΄ ἀρχὰς παρέμειναν
μιταβληθεῖσαι εἰς διῖπνα ἐλέον παρεγόµενα εἰς τοὺς πτωχοὺς, ἔπειτα
δὲ καὶ ἐξέλιπον καθ΄ ὀλοκληρίαν τὸν τέταρτον αἰῶνα, καὶ ὡς µόνον αὖ-
τῶν λείψανον διιφύλαξιν ἡ ἐκκλησία τὴν ἀνάμιξεν τοῦ εὐλογημένου ἄρ-
πον μετὰ τοῦ οἴνου τῆς θείας μεταλήψεως,

Καῇ᾽ ὃν χρόνον αἱ ἀγάπαι εὑρίσκοντο ἀκόμη ἐν τῇ ἀκμῆ των τὸ μὲ-
σον τῆς κοινῆς τραπίζης τῶν πιστῶν κατεῖχεν ὁ πρεσθύτερος τς σονὰ-
ξεως. ᾿Ἐκαλοῦντο δὶ πρεσβύτεροι τἀρχαιότιρα τῶν μελῶν τῆς ἔκκλη-
οἷας, οἱ δραστηριώτεροι καὶ μᾶλλον τῶν ἄλλων κοπιῶντες καὶ διὰ τοῦτο
ἐκλεγόμινοι ὡς προϊστάμενοι ὑπ᾿ αὐτῶν τῶν πιστῶν διά γειροτονίας,
Έλχον δὲ οἱ πρῶτοι οὗτοι ποιμένες τοῦ χριστιανυιοῦ ποιμνίου οὐκ ὀλίγα
ἔργα, τῶν ποίµαναιν τῶν πιστῶν, τὴν ἐπιστασίαν τῶν διανεμομένων ει
ποὺς πτωχοὺς ἐλιῶν, τὴν διεύθυναιν τῶν ἄλλων φιλαδΏλφων καὶ φίλαν-
βρωπικῶν ἔργων καὶ τέλος τῆν ὅλην ἐπισκόπησιν τῆς ἐκκλησίας τς τεροί-
σταντο. Διά τοῦτο δ' ἐκαλοῦντο ἐπίσκοποι δι’ ὀνόματος, ὅπερ προϊόν,
πος τοῦ χρόνου, ὅτε ἀπὸ τοῦ Δευτέρου αἰῶνος ἐπῆλθεν ἐν τῇ ἐκκλησξ
ὁ χωρισμός τοῦ κλήρου ἦτοι τῶν κληρικῶν ἀπὸ τοῦ λαοῦς ὃν ἄπετά
Ἄθυν οἱ λαϊκοὶ, ἐπεφυλάχῆη πρὸς δήλωσιν ἰδίου βαβμοῦ ἱερωσύνης, ἅνια
πέρου τοῦ τῶν πρισθυτέρων. δη δὲ καὶ πρὀ τοῦ χωριαμοῦ τῶν ἠδίαι
Ἀειτουργῶν τᾶς ἐκκλησίας ἀπὸ τοῦ ἄλλου τῶν πιστῶν πλήθους ἄναφθα
γονται ἓν τῇ ὑπηρεαίᾳ τῆς ἐκκλησίας οἳ διάκονοι, ἴργον ἔχοντες τ-
ουλλογὰν καὶ διανομήν τῶν Γλεῶν, καὶ αἱ διακόνισσαι, ἁργότερον |
καὶ ἴδιοι καεηχηταὶ, ἔργον ἔχοντες την προπαρασκιυήν καὶ βρησκευτυκή
ἐκπαίδιωσον τῶν κατηχουµένων προσηλύτων.

Ὡς δὲ κατ΄ ὀλίγον ἀπισχίοθη τὸ ἱερατιῶν ἀπὸ τῶν κοσωικῶν, οὗτω
καὶ αἲ ἁπλαῖ τελιταὶ τῶς λατρείας τῶν Αποστολικῶν βόνων ἀνεπτύ-
Ἴθησαν βαθμηδόν, καὶ ἐμορφώθη ἰδία λειτουργία, κατὰ τόπους δνάφο-
Ρος, ἐν ἡ ἐπιφανῆ θίσιν κατίλαθε, ἡ ἄνάγνωσις τῆς "Ἁγίας Γραφῖη,
ἴδίως δὲ τῶν ἤδη συντεταγμένων καὶ διαδιδοµένων Ἐὐαγγελίων καὶ ἡ
τῶν προφητικῶν καὶ ἀποστολικῶν συγγραφῶν. Ιδία δὲ αἴγλη ἥρμια
νὰ περιθάλλγ εὐθὺς εξ ἀρχῆς τὰς µεγάλας ἱορτὰς τῆς ἐκκλησίας, αἴτν
Ἡνς πὸ κατ΄ ἀργὰς σονέπιπτον πρὸς τὰς παρ᾽ Ιουδαίους ἐπισήμους ἡμέ
µας. Ἠσαν δὲ αὗται τὸ Πάσγα καὶ ἡ Πεντηκοστή. ᾿ΑΧΧ’ ἡ σημασία
3ν αἱ δύο αὗται ἱορταὶ εἶχον παρ ᾿ονδαίοις, ἐκείνη μὲν τελουμένη εἰ
ἄνάμνησιν τῆς Διαβάσεως τῆς ᾿Ερυβρᾶς θαλάσσης, αὕτη δὲ οὖπα παλαι
πῶ, Ῥημιτῶν πανήγυρις ἐπὶ τῷ βερισμῷ, µατιθκάθη οὐσιωλῶς, καὶ Ἱ

--ᾱ

ο ο πμ αα
ο. ὁ

αἈ

μ.ο
5

ἔφθανε σπανίως µέχρι τῶν ζυφωδῶν. ἐκιίνων ση

Ύων, ὅπου ατενωποί λοξαί καὶ Ἀνεδιέζοδοι διεσταυροῦντο κιαὶ περι:
κοντο καθ᾽ ἁπάρας τὰς διευθύνσεις. Οἱ µονήρεις δικθάται τῶν ὁδῶν

Ἡ καταδίωξι

ὑποχθονίου ἐκείνης ᾿Ῥώμης, ὕπερθεν τῆς ὁποίας ἐξετείνετο παλυθόρ

ΚΑΤΑΚΟΝΗΟΗ Ἐν Ῥόνμι

αἱ µαρτνβὶ ὤν κ.

πα πλευρα τῆς διόδου, ὃν ἧς Ἀνήρχοντο, λελαξευμένων τάφων τῶν.

πρ ιῶς δαν ηλ ο ος

μετάλλου λόχνοι, φέροντις παντοίας ἐπιγραφὰς κ

μα.

.θ4

Καὶ κατ΄ ἀρχᾶς μὲν οἱ Χριστιανοί κατεἰχοντὸ ὑπό τινος δίνως1
χρῆπον ἓν τῇ ἐκκλησίᾳ ζωγραφιῶν Ἡ γλυφῶν, Βέλοντες καὶ περὶ τι
νὰ. διαφίρωσι τῶν ἰθνικῶν. ΄Ότε δὲ κατ’ ὀλίγον ὑπερινικήθη ἡ 1
ἀπορνγὴν τῶν καλῶν τεχνῶν ἓν τῷ γβιστιανικὴ λατρεέᾳ τάσις, ἡ
«θησαν τὸ πρῶτον ϱἱ Χριστιανοί εἰς συμθολικάς τινας παραστάσεις
λούσας τὰ πράγµκτα ἡ τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας ἤθελον νὰ ἐκφράσω
Οὔτως εὑρίσκομεν ἔν τε τῇ ἰδιωτικῇ χρήσει καὶ ἐν παῖς κατακόμθ
ἔπεντα δὲ καὶ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ὡς κοσµητικὰ οὐμβολα τὸ µονόγφα,
τοῦ Χριστοῦ, τῶν σταυρὸν ὑπομιμνήσκωντα τὸ αωτήριον πάθος,
ἄρουραν ἐμφαίνουσαν τὴν Ώπι
τὸν ναῦν ὡς ἔμεχημα τς ἐκ
αἷας, τὸν ἄμπελον συµβοὶ
παριστάνουσαν τὴν κὐγαριστὶ
την λύραν ἐξεικονίζουσαν
προευχΏν, τήν
ας τῆς παν.

φοΐνικα σημαίνοντα τῶν ἀνάτ
σιν, τὸν ἁμνὸν
Χριστόν. Ἀωνηβίστατον δὲ 4
Έολον τοῦ. πωτῆρος ἦτα ὁ ἡ
καὶ τοῦτο διότι τὰ πέντε γρ
µατα τἀποτελοῦντα τὸ ἕλλπν
τοῦ ζῴου ὄνομα ἦσαν τὰῃ
τῶν λέξεων ησοῦς Ἆριε
Ὁ ΑΡΑΡΟΣ ΠΟΙΝΗΝ 8ιοῦ υὸς φαφήν
πογκοσρλσὰ. της Ἐν ΣΩΜΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ᾿Απὸ δὲ τῶν συμβόλων τὴ
τας ΑπΙΑΣ Ατνης ς Ἡ ῄ
χώρησιν ἔπιιτα ἡ χριστιανικά
Ύνη εἷς παράστααιν εἰκόνων. Καὶ ἐν τῷ σταδίῳ δὲ τούτῳ εὑριπκομῆ
τέχνη τῶν Χριστιανῶν δὲν ἀπισγίσθη καθ΄ ὁλοκληρίαν ἀπὸ τῆς τὴ
ἁργαίων, ἀπ' ἑναντίας ὃ” ἐχρησίμευσαν εἷς αὐτὴν οὐ µόνον Άντε)
τοῦ ἑλληνικοῦ καὶ ῥἑωμαϊκοῦ κόσμου, ἀλλὰ καὶ τύποι πινές
χαΐων παραατάσιων, αἴτινες παρελήφθησαν ὑπὸ τῶν Χριατιανῶν, ἓ
λῶς μεταθληβείσης τῆς ἐννοίας αὐτῶν. Οὔτως ὁ Βρμῆς Εριοφόρος
ἀσθνι εἰς εἶκένα τοῦ Χριστοῦ ὡς ἀγαβοῦ ποιμένος, ;
μαίνοντος τ ἵς ὃν ἐνεακρκώθη ἡ παραθολὰ,
ἀποστέλου Λουκᾶ. Ὁμοίως δὲ ὁ ᾿Οωφιὼς ὁ Δια τῆς λύρας αὗτορ 5)

χβιστιανικόν ποίμνιον,

-

Ἐν ἀγῶνι λοιπόν διετηρεῖτο ἡ, χριστιανικὴ κοινότης τῶν "Αθηνέ
Οὐδαμοῦ ἡ ἐμμονὴ εἰς τὴν ἀρχαίαν ἠρησκείον ἦτο μεγαλιιτέρα. Ὁ 9
ναπικὰς τοῦ γβιστιανισμοῦ διώχτης Κέλσος ἠδυνήθη κατὰ τὸ διύτιι
ἅμισ» τοῦ δευτέρου αἰῶνος νὰ κηρύξῃ ἀνενόχλητος ἐν ᾿Αθήναις τὴν ἂν
χβιατινικήν του διδασκαλίαν, καθ΄ ἧς ἀντεπιξῆλθιν ἔπειτα ὁ "Αλεζο
δρεὺς Ὡριγένης, Ὁ. δὲ ἀθηναῖκὸς χριστιανισμός, οἰονιὶ ἀδυνατῶν
αἰχοστροφήσῃ ἐπιτυχῶς τὸ σκάφος του ἐν µέσῳ τοῦ κλύδωνος ὃν ὁὴ
κίνουν οἱ Αἴολοι τῆς ἐθνικῆς φιλοσοφίας ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς ᾿Ακροπόλες
ἐφαίνετο ζῶν μᾶλλον ἐν τοῖς περιχώροις τῶν ᾿ΑΡηνῶν καὶ μακρᾶν 4
τῶν ἡ ἐν αὐτῇ τῇ πόλιι. Οὕτω περιεσώθησαν πρὸς βορρᾶν τῆς Ἱκορωτ'
Ίχνη παλαιᾶς θρησκευτικῆς κρινότητος, ἀνερχομένης εἰς τοὺς πρώτοι
μετὰ Χριοτὸν αἰῶνας, καὶ Δυνάμιθα νὰ φαντασθῶμεν ἐκιῖ παρὰ το
πρόπαδας τοῦ Ὑμηττοῦ πολλοὺς τῶν πρώτων Χριστιανῶν τῆς ᾿Απτιή
ζῶντας ἀνετώτερον καὶ ἀσφαλέστερον ἡ ἐν "Αθήναις, Καὶ ἀπώτατε)
τῶν ᾿Αθηνῶν βλέπομεν τὴν ἐπίδρασυν τοῦ ἀθηναϊκοῦ χριστιανιαμοῦ,
τες, εὐρισκόμενος οἴκοι οὕτως εἰπεῖν ἔν ἀποσωνθέαιι, µετεῖχε ζωῆς µαιφ;
τῶν ᾿Αθηνῶν. Οὕτω τοὐλάχιστον φαίνεται, ὅτι πρέπει νὰ Ἶ
τὸ φαινόµενον τῆς ἀναδείξεως ᾿Αθηναίων ὁμολογητῶν ἐν κά]
ὁποῖοι ὁ ᾿Αθηναγόρας καὶ ὁ Κλήμης, καὶ ᾿Αθηναίων ἐπυνκόπων τ
"Ῥώμης, τοῦ Ανεγκλήτου, τοῦ Ὑγίνου καὶ Ξύστου τοῦ Β΄, ἂν δω
βῶσιν ἀναμφισθήτήτοι αἱ περὶ τῶν ἀττικῶν τούτων παπῶν.

Ὡς δ᾽ ἐν ᾿Απτικῇ περὶ τὴν Κορωπῆν, οὕτω καὶ ἀλλαχοῦ τῆς "Ελ
δος, ἰδίως δ᾽ ἐν Πελοποννήσῳ, εὑρίσκονται ἴχνη τῆς ἐν ἀρχῷ κατὰ τὸ
ἀγροὺς Διαδόσιως τοῦ χβιστιανιαμοῦ, ὄττις ἔπιιτα εἰκήλασε κατ᾽ ὁλῆι
εἰς τὰς πόλεις. Καὶ ἐκ μὲν τῶν πελοποννησιακῶν πόλεων µεταξὺ
πρώτων ἐν αἷς ἀναντιρρήτως ἱδρύθη χριστιανική ἐκκλησία ὑπθρέο
Ὑπάρτη, ἡ δ’ ἐν Εὐδοίᾳ διάδοσις τοῦ χριστιανισμοῦ τιαμηριοῦται ἀκτή
ἐν Χαλκίδι ἀνακαλύψεως ὑπογείων κατακομθῶν µετ᾽ εὐκτηρίων οἴκω)
Καὶ ἐν μὲν τῇ Θεσσαλέᾳ εὑρίσκομεν τὴν ἐκκληαίαν τῆς Λαρίσης ἄνκφιὴ
µένην ἤδη κατὰ τὰ µέσα τοῦ δευτέρου αἰῶνος ἐπὶ "Άγτωνίνου ποῦ Ε)η
Ααῦς, ἡ δὶ τῆς Ὑπάρτης μνημονεύεται τὸ πρῶτον περὶ τὰ τέλη τοῦ .ὴ
αἰῶνος, τέλος ὃ αἱ καταχόμθαι τῆς Χαλκίδος εἶνε πάντως πολῦ
"Ἐπογινεστέρων δὲ µόνον χρόνων καύχησις αννίδεσε τὴν ἀνάμινησυ
πρώτης ἱστορίας τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ ΄Άργους καὶ τῶν Πατρῶν, αἴπν
δὲν φαίνονται νὰ εἶνε ἱδρύματα παλαιὰ, πρὸς τὰ ὀνόματα τῶν ἁποσελ
Πέτρου καὶ ᾿Ανδρέου, ἐθεώρησι τὴν κρυξιν τοῦ εὐαγγελίου ἐν "Ακὴ

140

9441

νανίᾳ ἔργον μαθητοῦ τινος τοῦ ᾽Ανδρέου, τοῦ ᾿Αχύλα, καὶ προτέγραψε
«ἂν Ίδρυσιν τῆς χριστιανικῆς ἐκκλησίας ἐν Κερκύρᾳ εἰς τοὺς µαθητ'
τοῦ Παύλου Ἰάσονα καὶ Σωσίπατρον καὶ εἰς τὴν ὁσίαν Κερκύραν.
Διαδίδιται λοιπὸν κατὰ ταῦτα καὶ ἐν τῇ ἐντεῦθεν Ἑλλάδι ὁ γριστια-
πιομὸς, ἀλλ’ ἡ διάδοσις αὕτη εἶνε βραδεῖα. Εἶνε ἀληθὲς, ὅτι ἔχομιν
ελήαν, καθ’ ἣν ἐτελοῦντο ἐν Ἑλλάδι καὶ τοπικαὶ
των, ἀλλὰ καὶ ἂν

νοδοι τῶν ἐπισκό-
τεύσωµεν τοῦτο, εἴδομεν, ὅτι οὔτε αἱ ἐπισκοπαὶ
ἀῑαν τεολλαὶ κατὰ τοὺς πρώτους αἰῶνας ἐν αχέσει πρὸς τὰς τῆς Αἰγύ-
πο, τῆς Συρίας καὶ τῆς Μικρᾶς ᾿Ασίας, οὔτε οἱ Χριστιανοὶ ἦσαν πο-
λνάρθμοι, Ὅλοι οἱ ἐξ ᾿Αγαίας μάρτυρες οὓς ἀναφέριι τὸ ἑλληνικὸν
Μνλόγιον ἀνέρχονται περίπου εἰς εἴκοσιν, ὡς τόποι δὲ μαρτυρίου ἄνα-
Ἠάβονται µόνον ἡ, Κόρινθος χαὶ αἱ ᾿Αθῆναι. Δυστυχῶς δὲν ἔχομεν µέ-
Φν ὅπως ἐξακριθώσωμεν ὁποῖον περίπου ἦτο τὸ πλῆθος τῶν Χριστιανῶν
ἰ Ἑλλάδι πρὸ τοῦ Κωνσταντίνου. ᾽Αλλ᾽ εἴτε εἰς τὸ εἰκοστὸν τοῦ ὅλου
αληβνομοῦ ἀνήρχοντο οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Ἰησοῦ, ὥς τινες ἀποδέγονται, εἴτε
πρασύτεροι ἦσαν κατὰ τοὺς διαφόρους ὑπολογισμοὺς ἄλλων ἱστορικῶν
Ἠκ ὑαλησίας, τοῦτο τοὐλάγιστον φαίνεται βέθαιον, ὅτι αἱ πρόφδοι τοῦ
Ἰμιαισμοῦ ἐν Ἑλλάδι ἦσαν πολὺ βραδύτεραι Ἡ ἐν ἄλλαις χώραις.
Ἠ ἀγαία πίστις καὶ μετὰ τὴν εἰς τὴν χώραν εἰκαγωγὴν τοῦ
πμ δὲν κατελύθη καθ΄ ὁλοχληρίαν, μετὰ δὲ τοὶ

ριστια-

ὡς κατα-
Ἰαβύντας τὴν Ἑλλάδα ἐν τοῖς σκοτεινοῖς τῶν µέσων αἰώνων γρόνοις

ωμιν τὸν χριστιανισμὸν κλονούμενον καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ ἑλληνικοῦ
θέψως, Ἡ εἰς τὰς ἑλληνικὰς χώρας σλαθικἡ ἐπιδρομὴ ἀνακόπτει καὶ
πάλιν ἰφ᾽ ἱκανὸν τὴν ἐν τῇ ἐντεῦθεν Ελλάδι πρόφδον τῆς Βρησκείας τοῦ
Ἀρντῦ, Καὶ μέχρις αὐτοῦ τοῦ δεκάτου αἰῶνος περιεσώθησαν κατὰ τὰς,
Βινὰς ἰσχατιὰς τῆς Πελοποννήσου λείψανα δυσπειθῶν ἐθνικῶν.

Καὶ ὅτε δὲ διὰ τῶν ἐνεργειῶν τῆς βυζαντιακῆς βασιλείας καὶ διὰ
3 ἀφοσιώσεως Φιλοθρήσκων ὁμολογητῶν ἐπεστράφησαν οἱ τελευταῖοι
Ἰάγαι τῶν εἰδώλων ἃξ ὅλους αἰῶνας καὶ ἔμισυν μετὰ τὸν Κωνσταν-
ὅψ, χαὶ ὁ χριστιανισμὺς ἐφώτισεν ἀπ᾿ ἄκρου ἕως ἄκρου τὰς ἑλληνικὰς
Ἰάμς, οὐδὲ τότε ἡ ῥῆξις μετὰ τοῦ παρελθόντος ὑπῆρξε πλήρης ἐν αὖ--
πῖς, Οἱ θεοὶ τῆς ἀρχαιότητος δὲν ἐγκκτέλιπον οὐδὲ τότε καθ᾽ ὀλοκλη-
Μαν τὰ πάτρια ἰδάφη, ἀφ᾿ ὧν ἐπὶ αἰῶνας πολλοὺς ἀνήρχετο εἰς αὐτοὺς
ἁῆσα τῶν ὁλοκαυτωμάτων. Τὴν θέσιν τῶν ναῶν των κατέλαθον αἱ
ἠαλησίαι τοῦ νέου δόγματος, ἀλλὰ πολλάκις ἐν τῇ νέᾳ λατρείᾳ ὑπὸ τὴν
μορφὴν χριστιανικοῦ τινος ἁγίου ὑπολανθάνει ἡ ἀνάμνησις θεοῦ τινος

(Έονος τ΄) 16

|

949

πῶν ποτὰ αὐρανιώνων, ὡς πολλάκις τὴν ἁγίαν τράπεζα» τῶν ἐρημικῶι
ἐκκλησιδρίων ἀποτιλες Ἄΐθος ἀρχαῖος φίρων ἐπιγεγραμμένον. ώρη]
θεῶν παλαιῶν.

ο’ |
Οἱ διωγμ.οὶ τῶν Ἀριστιανῶν.

ο] Χβιστιανιαμὸς μέχρις οὗ ἐμπιδωθὴ καὶ κατιχύσγ, ἐν τῷ κόσµι
δὲν εἶχε µόνον νὰ δηξαγάγῃ ἀγῶνα. κβαταών πρὸς τὰς παλπιὰς θρ.
σκείας καὶ νὰ παρουσιασθῆ ἀντιμέτωπος πρὸς ἰδέας ἀπὸ μακροτάτω,
αἰώνων ἐρειζωμένας ἰν τῇ καρδίᾳ τῶν λαῶν, ἀλλ' ὤφειλε καὶ νὰ πσ'
λαΐσρ πρὸς αὐτὸ τὴ κράτος καὶ νάντιμετρηθῇ κφαταιῶς ἐναντῖον αὐτ
τῆς ἑωμαικῆς ἀργζει Καὶ εἶνε μὲν ἀληβίς, ὡς ἴτυχεν ἤδη νκαιρα ν)
παρατηρήσωμιν, ὅτι ἡ ῥωμαικὴ πολιτεία ἦτο ἐν συνέσιως πολινεη
ἀνεξίβρησκως, ἀλλ’ ἡ ἀνογὴ αὕτη ἀνεφέρετο εἰς ὀρησκιίας
αμίνας ἐθνῶν ὑποτασαομένων, ὧν δὲν ἦθελε νὰ καταστήσῃ
τὴν δουλείαν διὰ τῆς ἀνατροπῆς τῶν πατροπαραδότων αὐτῶν σεβκσμ3
των, ΄Άλλως ὅμως εἶχε τὸ πρᾶγμα. προκειµένου περὶ τῶν ὁπαλῶν -ἲ

μσοῦ. Ὁ χριστιανιαμός δὲν ἦτο θρησκεία ὡριομέναν πνὸς λαοῦ, δ
ἦτο βρηακεία ἐθνικὴ, ἀλλ’ ἀπ' ἰναντίας διὰ τοὺς Χριστιανοὺς αἱ ϐρᾳ
σκεῖαι τῶν ἐθνῶν ἐσήμαινον ταὐτὸ καὶ εἰδωλολατρείαν. Ῥὸ, κόρυγμ
τοῦ Χριατοῦ παρουσιάζετο ὥς τις ἀντίθεσις καὶ πρὸς αὐτὴ τὴν δρ
ακιίων τοῦ ζουδαϊκοῦ λαοῦ, ἐν μέσῳ τοῦ ὁποίου πρα]λθε, καὶ αὐτὸς ὃ
ὁ θεῖος κήρυξ οὐδὲν ἄλλο ἐθεωρήβη τὸ πρῶτον ἡ κοωός τις αἱρισάβ'
χει ἀποστάτης ἀπὸ τῆς πατρίου θρησκείας καὶ ἡ διδασκαλία αὐτοὶ
οὐδίν ἄλλο ἡ κοινή τες αἴρεσις. Τοικύτης τινὸς λοιπόν αἰρέσιως
τας ἰθεώρουν οἱ ᾿Ῥωμαῖοι παὶ τοὺς Χριστιανούς τοὺς διατρίβοντας
Ῥώμῃ. Την δ᾽ ἐκδοχὴν αὐτῶν ταύτην καὶ τὴν ἰδέαν, ὅτε ὁ γβιστι
πισμός ἦτο σύστασις ἁβίων, ἐπερρώνυον ἡ παρὰ τῶν Βιασωτῶν τοῦ Χρι
στοῦ ἀπάρνησις πάσης ἄλλης θρησκείας ὡς εἰδωλολατρικῆς, Ἡ ματ’.
Χὰς ἐν τῇ λατριί. αὐτῶν παντελῆς Ώλιίψις ναῶν καὶ εἰκόνωνι ὁ κα
ἰδίαν ἀφανῆς καὶ ἀπόρρητος βίος καὶ αἱ ἀσαφεῖς καὶ συγκεχυμέναι δν
δόσεις περὶ τῶν ἓν ταῖς κρωφίαις αὐτῶν συνάξιαι τελουµένων.

Καὶ κατ ἄρχας μὲν, ἐφ᾽ ὅσον ὁ χριστικνυσμὸς ἐθιωρεῖτα ὡς κακδε,
ξος αἴριοις τοῦ ἰυδαϊσμοῦ, ἡ ῥωμαϊκὴ πολιτείκ ὀλίγον ἐμερίμνα πῇ

η

μμ»

νον ἔτι πικροτέρας ὁ κατάγελως καὶ οἱ πρυπηλακισμοὶ τῶν βαοκνιζόν,
πων. Οἱ μάρτυρες ἀπέθνησκον ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ἡ, ἐντιθέμενοι εἰς δορόε
αγρίων θηρίων συρραπτοµένας, ἐρρίπτοντο βορὰ εἰς τοὺς κύνας. Τας Ὦ
φρικτοτάτας τῶν βασάνων ὑφίαταντο ἐκεῖνοι, ὅσοι, ἀλιιφόμενη ὃν
λῶν ἐμπρηστικῶν, ἐπυρπολοῦντο, καὶ αἱ ἀνθρώπιναι ἐκεῖναι λαμπάδες
ἐφώτιζον τὰς ἱπποδρομίας τοῦ Νέρωνος, ὄστις παρίστατο εἰς τὸ ἁπάς,
θρωπον θίαμα ἰνδεδυμίνος ὡς διφρηλάτης-

Ο ἐπὶ Νέρωνος διωγμὸς, καίπερ κυρίως εἰς μόνους τοὺς ἰν "Ῥώμε
Χριατιανοὺς περιοριοθεῖς, δὲν ὄργησε τέλος νὰ ἑλκύσῃ τὸν ὑπὲρ τῶν διω,
κομένων ἔλεον, ἀλλ’ οὐχ ἧττον µεγάλη ὑπῆρξιν ἡ αἴσθπαις, ὃν ἐνεποίηο
ὁ διωγμὸς εἰς τὸν χριστιανικὸν κόσμον, Καὶ µετ' αὐτὸν δὲ τὸν Βάνκτο»
ποῦ ὠμοῦ τυράννου δὲν ἰπίατευον ἀκόμη οἱ Χριστιανοί, ὅτε ἀπίθαην ἆ
Νέρων, ἀλλὰ διιδόθη παρ αὐτοῖς ἡ φήμη, ὅτι εἶχεν ἀποχωρήσιι αἱρε,
ποῦ Εὐφράτου, ὁπόθεν ἔμελλε νὰ ἐπανακάμψῃ ὡς ᾿Αντίχριστος.

Μετ΄ ὀλίγα δ᾽ ἔτη νέους ὑφίσταντο διωγμοὺς οἱ Χριστιανοί ἐπὶ τοᾶ
Δομιτιανοῦ (81-96), εἰκαγαγόντος τὸ σύστηµα τῆς καταγγελίας τῷ”
ὑπόπτων ἢ ἐκείνων ὧν ἄθελε νὰ δηµεύση τὰ ὑπάρχοντα. Κατηγ
Ἄοντο λοιπὸν οὕτω πολλοὶ τῶν Ἀριστιανῶν, καὶ τινες μὲν κατιδικὰ-.
ζοντο εἰς θάνατον, τινὲς δ΄ ἐξωρίζοντο, ἀφαιρούμενοι τὴν οὐσίαν. Ίκρε
ἀπήλλαξε μὲν τοὺς Ἀριστιανοὺς ἀπὸ τῶν ἐκ τοιούτων συκοφαντιῶν κιν
Ἀύνων ὁ γλιὼς Νέρθας, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ διαδόχου αὐτῶν Ἔραιανοῦ
διωγμὸς ἥρχιας νὰ γίνηται συστημα τικώτερος. Μετ’ αὐστηρᾶς ἀνπχρά
σεις τοῦ ὑπάρχου τῆς Ἠιθωνίας Π]λινίου τοῦ νεωτέρου καὶ ματὰ µακρθι
αὐτοῦ μετὰ τοῦ αὐτοκράταρος δι’ ἐπιατολῶν συνιννόησιν ἰθιαπίσθη -ν
θεωρῦται ὃ χριστιανιαμὸς ὥς θρησκεία ἀπηγορευμένη ὑπὸ τοῦ κράτους
ἀλλὰ νὰ μὺ καταδιώκωνται οἱ ὁπαδοὶ αὐτῆς ὡς αἳ κοινοί τῶν κακαῦρ-
γῶν καὶ ἀναζητῶνται, ἀλλὰ νὰ κολάζωνται ὅταν κατηγορῶνται καὶ
ἄγωνται πρὸ τῶν ἀρχῶν. Ὡς κοινή δὲ τιμωρία. ἐπιθάλλιτο ὁ θάνα-
τος, οὐ ἀπηλλάσσοντο οἱ μετανοοῦντες καὶ ἀπαρνούμανοι τὸν Χριπίν,
Καὶ ὁ μὲν Τραϊανός διὰ τοιούτων Δεσπισμάτων ἐμελίτα νόμιµην Μάρ”
γειαν. κατὰ τῶν Χριστιανῶν. ᾿Αλλὰ δι’ αὐτῶν οὗ µόνον εἶχον ἐῶδι
τῶν ὁρίων τῆς Ῥώμης καὶ γενικωθῇ εἴπερ ποτὲ ἡ δίώξις τῶν Χρ.
στικνῶν, ἀλλὰ καὶ εἶγεν ὁπωρδήποτε κηριγθῆ ἐπισήμως ἡ, ἀνείαηαρή
τῆς πολιτικῆς ἀρχῆς πρὸς τὸν χριστιανισμόν καὶ ἡ ἀναγνώριαις τοῦ ιν;
κινδύνου γαρακτῆρος τῶν μιυστικῶν ἐκείνων ἑταιριῶν τῶν θιασωτῶν Μ

Ἰησοῦ. Τοιοῦτος δὲ τοῦ χριστιανισμοῦ γαρακτηριομός, ὑπέτρεφι τὴν κά.

τα ἔτη

-

Διαλόγου τοῦ Αντωνίνου, τοῦ Μάρκου Αὐρηλίου, διωγμοὺς εἶνεή παρὴ
Έασις αὐτοῦ τοῦ διατάγματος τοῦ Τραϊανοῦ περὶ τῆς μή καταζητήσιω
τῶν Χριστιανῶν καὶ ἡ εἰκαγωγὴ, τοῦ μαρτυρίου καὶ τῶν βασάνων πε
τῆς θανατώσιως, ὅπως οἱ βασανιζόµινοι ἐξαναγκάζωνται εἷς ἀπάρνηαι
τῆς εἷς Χριστόν πίστεως.

Τὸ µαρτύριον δὲν ἦτο ἀληθῶς ἄγνωστον καὶ πρὸ τῶν χρόνων τ
Μάρκου Δὐρηλίου. Πολλοὶ ὑπῆρξαν οἱ ἰν τῇ καταδιώξει ὑπὸ τοῦ {θὴ
κοῦ ὄχλου παραδοθέντες ες βορὰν τῶν ἁγρίων θηρίων ἡ κατασπαρ,
Ἰθίντες ἔν τῷ ἀμφιθεάτρῳ ἡ δι’ ἄλλων βασάνων τιµωρηβίντες διὰ τι
ἐμμονῆν αὐτῶν εἰς τὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ. δη ᾿Ἰγνάτιος ὁ δεύτερι
ἐπίσκοπος "Αντιοχείας, αυρόµενος δέσµιος εἰς τὴν ᾿Ῥώμην, ἐδείκννε ὃν
τῶν ἑξῆς πρὸς τοὺς Ῥωμαίους λόγων του τὴν προθυμίαν τῶν µαρτ;
Ρων καὶ τὸ πλῆθος τῶν ῥασήνων" «Π0ρ καὶ σταυρὲς, ἔγραφιν ὁ Ἴγαι
ατιος, θηρίων τι συστάσεις, σκορπισμοὶ ὁστίων, συγκοπαὶ μελῶν, ἀλε-
κσμὸς ὅλον τοῦ σώματος, χολάσιις τοῦ διαθόλου εἰς ἰμὰ ρχίαίωσε,
«μόνον ἵνα Ἰησοῦ Χριατοῦ ἐπιτύχω.» ᾿Αλλὰ κυρίως ἔπετάβησαν τᾱ µας;
τύρια τῶν. Χριοτικνῶν κατ᾿ ἀντίθισν παράδοξον ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τή
ἀνδρός ἐκείνου, ὄστις ἄλλως εἶχε μὲν πολλὰς προσωπικὰς ἀρετᾶς, εἴπι
τις δὲ καὶ ἄλλος τῶν ἐπὶ βασιλείου ποτὶ θρόνου καθεσθέντων ἐτίμπα
τὴν πορφύραν διὰ τῆς περὶ τὴν φιλοσοφίαν ἀσχολίας. Καὶ ὅμως πολι.
πικῃ περίθλεφις καὶ διάφορος τοῦ ἐθνικοῦ χόσµου ἀντίκηψες, ἔκ τῆς φ
Ἀοαοφίας τῶν Ῥτωικῶν ἀπορρέουσα, καί τις παρὰ τῆς μητρὺς κληρονο
μηθεῖσα Λιοσίθεια, πτουυµένη πρὸς τοὺς Δρησκιυτικοὺς τῶν ἈριστιανΏ
νεωτερισμοὺς, κατέστησαν τὸν Μάρκου Αὐρήλιον ἀντὶ παστάτου, οἳ-
ἠδύνατο πᾶς τις νάναμένῃ αὐτὸν, διώκτην τῆς νέας Βρησκείας. Ἡ
τῶν φιλοσοφηµάτων τῆς Στοᾶς στηριζοµένη ἠθικὴ ἀνόρθωσις τῆς εἶδε.
Ἀθλατρείας, ἣν ἐμιλίτα ὁ φιλόσοφος βααθαὺς, ἐφαίνετο παραχώλυομ.ᾶ
ὑπὸ τοῦ χριστιανισμοῦ, ὄττις καὶ αὐτῆς τῆς ῥωμαϊκῆς πολιτείας [δα
ρείτο περασκευάζων τὴν ἀνατροπήν. Ἐντεῦθεν δὲ προὔλθεν ἡ νία κό,
φάσις τῶν διωγμῶν, ἥτις ἔφθασιν εἰς τὸ κορύφωµα αὐτῆς μετὰ ἰδδι
μήκοντα ἔτη καὶ ὑπερέκεινα ἐπὶ τοῦ Δικίου. Ὁ τραχὺς τῶν Γότθων πο
Ἀέμιος εὗρε καιρὺν ἐν μίσῳ τῶν μεγάλων περισπασμῶν, οἵτινες ἐκλόνον
ἐπὶ τῆς βραγείας αὐτοῦ ἀργΏς πρὀρριζαν τὸ ῥωμαϊκὸν κράτος, νὰ ἡνξα
τὴν ἀκλόνητον αὐτοῦ πρὸς τὰ πάτρια σταργὴν καὶ τὸν ὑπὶρ Διασώφων
ποῦ κιγδυνεύοντος παρελθόντος ὑπέρμετρον ζᾷλον δως τοῦ μεγάλου ἰκῖ-
νου διωγμοῦ, ὄστις ἐσκόπει αὐτὴν τὴν ἐξολόθρευσιν τῶν Χριστικνῶν,

δ18

.

;

προοδοποιούσας τὴν ἐν ἱπότητι ἁπάντων τῶν ὑπηκόων ἐνότητα το”.
αράτους, πρὸς ἣν ἔτεινε πάσι δυνάμει. Ἡ διάταξις, ὃν ἐξίδωκε νο”
μετὰ τοῦ Αικινίου ἐκ Μεδιολάνων, ὅπου συνηντήβη μετ' αὐταῦ χάριν τι
πελίπεως τῶν μετὰ τῆς θυγατρὰς τοῦ Κωνσταντίνου γάμων μετὰ δέµηνω
ἐν ᾿Ῥώμῃ διατριθὴν, τοῦτον εἶχε τὸν χαρακτᾶρα, Διά τοῦ.
πος τούτου τῶν δύο αὐγούστων προρκηρύσσετο Ἡ ἐλενβιρία τῆς βρε
σκείας καὶ ἡ ἑαέτης πάντων τῶν θρησκευμάτων. ᾿ΑΝ΄ ἐν τῷ κειμέν
πούτῳ, καἰπερ ἄλλως σκωποῦντι τὴν ἁπαρακώλυτον ἁπάντων. μμ
Υμάτων Εξάσκηαιν, πρωφανῆς ἦτο ἡ προατασία τῶν Χ,
ἡ πρὸς τοὺς ἄρχωντας, εἰς οὓς ἀπέστέλλετο, διδοµένη
ἀποδοθῶσιν εἰς αὐτοὺς δίχω πάση» ἀμελείας καὶ ἄμφιι
Ὑνρίου καὶ ἄνον τινός ἀπαντήπεως αἱ ἑκκλησίαν, εἷς ὃς πρ
ἆθντο οἱ Χριστιανοί, ὅσαι εἶχον πατὰ τοὺς χρόνους τῶν.
ἡ ἄλλως ἀπ αὐτῶν ἀφαιριθῇ. Εἰς τὸ διάταγμα δὲ τοῦ
Ὑούατων κατηνλγκααμέίνος προτιχώρηαι καὶ ὁ Μαξιμῖνι
μεταξὺ, περιστοιχιζόµενος ὑπὸ ἱερίων τῶν εἰδώλων
ἐξκμηλομβήσει νὰ διώκῃ τοὺς Χριστικνοὺς ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ.
ἡ προςχώρησις αὐτοῦ ἠδύνατο νὰ θεωρηθὴ ἐπισφαλὴς καὶ ν
θᾷσι νέα πάλιν προεκόµµατα εἰς τῶν ἰκτέλεσιν τοῦ προ
Κωνσταντίνου. ᾽Αλλὰ µετ᾽ οὗ πολὺ ὁ Μαξιμίνος ἰβέλιπεν ἔκ.
πἴπτων βῦμα αὐτῆς του τῆς πλιονεξίας.

"Ἠδη πρὸ τῆς Ίττης τοῦ Μκξεντίου ὁ Μαξιμῖνος, ὄστις εὑρίπκετο
συνεννοήσει πρὸς αὐτὸν, εἶχε περιέλβει εἰς ἔχθραν πρὸς τὸν Αιιένον,
ἀναγκάσας αὐτὸν νὰ παραχωρήσῃ τὴν Μικρὰν ᾿Ασίαν μέγει τοῦ Ἡτι-
πόρου. Ὅτε δὲ ὁ Λικίνιος εὐρίσκετο ἀκόμη ἐν Μεδιολάνῳ, ὃν Μαξιμῖ-
νος, ἐπωφιλούμινος ἐκ τῆς ἀπομαΐας αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ᾿Ἀνατολῆς, η
τόλμῃ. καὶ ταχύτητι, ἐκκινήσας ἐκ τῆς Συρίας, ιὲ καὶ βαρὺς Ἀνόρκι
Ακόμη ὁ χειμὼν, διέθη τὴν μνιρασιατικὴν Ἰαῤσένησον ματὰ ατρατιᾶ
ἐξηκονταχιρμλίων ἀνδρῶν. καὶ διέπλεναι τὸν Ἡόσπορον, “Αλλ’. ὄνκο
τῆς ἀργοποβίας αὐτοῦ ἐν ᾿Ἡρπαλιίη ὁ Λιάνιος εὗρι τὸν ἀναγκαῖη
Ἅον ὅπως ἐπιστρίφῃ ἐκ τῆς Δύσεως καὶ προκαταλάθῃ αὐτόν πρὸ ται

"Αδριαναυπόλιως, µετά τριακρντακισχῶίων ἀνδρῶν. Τὴν δὲ { Μαίω
ποῦ 818, αιγκροτηβείσης µάγηε, Ἡ πολλῷ ἀλιγαρθμοτίρα, ἀλλὰ μᾶν,
Ἄον ἐμπιεροπόλεμος ατρατνὰ τοῦ Λικωίου ἐνίκησι τὴν τοῦ Μαξεντίων

--ᾱ

μυ

πο ἔγεμι ταχὸς µέχᾳι τῆς Καππαδοκίας. Διωκόμινος δὲ κατὰ πόδας
ἴπε τοῦ γικητοῦ καὶ ἀναγκασθιὶς νὰ καταλίπῃ καὶ αὐτὰ τὰ στωνὰ τοῦ
Ἱεέρων, ὅπου ὀχυρωθεῖς εἶχεν εὔριι καταφύγιο, ὑπεχώργαιν εἰς τὴν
Τεσόν, κει δὲ µετ' ἀποτυχοῦσκν ἀπόπιιρκν αὐτοκτονίας διὰ φαρ--
Βέλου ἀπίθανιν ὑπὸ φρικτῆς νόσου ἐν µέσῳ δεινῶν ἀλγηδόνων.

Ἆιὰ τἲς ἧττης καὶ τοῦ θανάτον τοῦ Μαξιμίνου περιωρίζοντο εἰς δύο
αἱ µόνως οἳ κώριηι τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους. ᾿Αλλ’ ὁ γυναικάδελφος καὶ
"Ἠμβῃς οὔτε γαρκκτῆρα ὅμειον εἶχον, οὔτε αυµφίροντα κοινά. 'Ἡ
"πεεξις αὐτῶν ἐπ᾽ ἑσγάτων προήρχιτο ἰξ ἀνάγκης' ἄλλως δὲ εἶχον

19

ο ΒΜΑΗΡΟΣ ΤΟΥ ΑΙΚΙΝΙΟΣ.

Ἄθφοιω, τὴν Ῥόναμυν καὶ λίαν ἀπιχούσας ἀλλήλων τὰς γνώμας.
Ὄμρῃς Κωνσταντῖνος ἴτεινεν εἷς τὴν µοναρχίαν, ἓν ᾧ τοῦ Ἀπινίου
Ἑ δριμα κκτιφαίνιτο ἰκ τούτου μάλιστα, ὅτι ἡγωνίζιτο ὑπὲρ τῆς
π κατὰ τὰς Διοκλητιανείους ἀρχάς. ᾿Αλλ᾽ ὄνικα τῆς τοικύτης
Ἄνν ἠδύνατο νἀποφιωχθή σύγκρουσις μεταξὺ τῶν δύο αὐγού-
ἴτς κα πράγματι ἐξερράγη τὸ ἐπιῶν ἴτος ἀπὸ τῆς καταστρο-
πὔ Μαξιμίνω,. 'Ὁ Κωνσταντῖνος ἦβιλε νάναγοριόσῃ καΐσαρα γά
Ἡντρώτιως τῆς ἀρχῆς τὸν ἐπὶ τῇ διωτέρᾳ ἀδιλφῆ του ΄Αναστα-
μβρόν Ἠποτιανόν. Αλλ’ ὁ τούτου ἀλιλφός Σενεκίων, συγγενῆς.

η

40

Ἐν ἀγῶνι λοιπόν διετηριῖτο ἤ χριστιανικ κοινότης τῶν ᾿Αθηνᾶ
Οὐδαμοῦ ἡ ἐμμονή εἰς τὴν ἁρχαίαν θρησκείαν ἦτο μεγαλειτέρα. Ὁ
χατιὼς τοῦ γριστιανιαμοῦ διώκτης Κέλαος ἠδυνήθη κατὰ τὸ διύτει
ἅμισο τοῦ δευτέρου αἰῶνας νὰ κηρύξη ἀνινόχλητος ἐν ᾿Αθήναις τὴν ἂν
χβιστιανικήν του διδασκαλίαν, καθ΄ ἧς ἀντιπιξῆλθων ἔπειτα ὁ "Άλεξα
δρώς Ὡριγένης, Ὁ. δὲ ἀθηναϊκὺς χριστιανιαμός, οἰονεὶ ἁδωνατῶν
οἰπκοστροφήσῃ ἐπιτυχῶς τὸ σκάφος του ἐν µέσῳ τοῦ κλύδωνος ὃν ὑπ
κὐνουν οἱ Αἴολοι τῆς ἐθνικῆς φιλοσοφίας ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς ΄Ακροπόλεω
ἐφαίνετο ζῶν μᾶλλον ἐν τοῖς πιριχώροις τῶν 'Αθηνῶν καὶ μακρᾶν α
τῶν ἡ ἐν αὐτῇ τῇ πόλει. Οὕτω περιεσώθησαν πρὸς βαρρᾶν τῆς Κορωπ
Ίχνη παλαιᾶς θρησκευτικῆς κρινότητος, ἀνερχομένης εἰς τοὺς πρώτ
μετὰ Χριστὸν αἰῶνας, καὶ δυνάµεθα νὰ φαντασθῶμεν ἐκεῖ παρὰ τὶ
πρόποδας τοῦ “Ὑμηττοῦ πολλοὺς τῶν πρώτων Χριστιανῶν τῆς ᾿Άττιὰ
ζῶντας ἀνετώτερον καὶ ἀσφαλέστερον ἡ ἐν "Αθήναις, Καὶ ἀπώτατας
τῶν ᾿Αθηνῶν βλέποµεν τὴν ἐπίδρασιν τοῦ ἀθηναϊκοῦ χριστιανισμοῦ, ἡ
πες, εὐριακόμενος οἴκοι οὕτως εἰπεῖν ἐν ἀποσυνθέσιι, µετῆχε ζωῆς µακῇ
τῶν "Ἀθηνῶν. Οὗτω τοὐλάχιστον φαίνεται, ὅτι πρέπει νὰ ἐξηγήσωμ.
τὸ φαινόμενον τῆς ἀναδείξεως ᾿Αθηναίων ὁμολογητῶν ἐν "Αλεξανδμί,
ὁποῖοι ὁ ᾿Αθηναγόρας καὶ ὁ Κλήμης, καὶ ᾿Αθηναίων. ἐπνσκόπιων 3)
"Ῥώμης, τοῦ ᾿Ανεγκλήτου, τοῦ Ὕγίνου καὶ Ξώστου τοῦ Β', ἄν θιωρ
θῶσιν ἀναμφισθήτητοι αἱ περὶ τῶν ἀττικῶν τούτων παπῶν παραδόοη

Ὡς δ ἐν ᾿Λττυκῇ περὶ τὴν Κορωπῆν, οὕτω καὶ ἀλλαχοῦ τῆς “Ελλ
δος, ἰδίως δ’ ἐν Πελοποννήσῳ, εὑρίσκονται ἴχνη τῆς ἐν ἀργῇ κατὰ τὸ
ἀγροὺς διαδόσεως τοῦ χριστιανισμοῦ, ὅστις ἔπεντα εἰςήλασε κατ΄ ὁλίη
εἰς τὰς πόλεις. Καὶ ἰκ μὲν τῶν πελοποννησιακῶν πόλεων μεταξῷ Ἡ)
πρώτων ἐν αἷς ἀναντιβρήτως ἱδρύθη χρισειανικῇ ἐκκληαία ὑπῆρξει
Ἐπάρτη, ὃ δ΄ ἐν Εὐθοίᾳ διάδοσις τοῦ χριστιανισμοῦ τεκμηριοῦται ἐκ 3
ἐν Καλκίδι ἀνακαλύψεως ὑπογείων κατακομβῶν μετ' εὐκτηρίων οἴκω
Καὶ ἐν μὶν τῇ Θεσσαλίᾳ «ὑρίσκομιν τὴν ἐκκλησίαν τῆς Λαρίσης ἀναφεί
μένην ἤδη κατὰ τὰ µέσα τοῦ δευτέρου αἰῶνος ἐπὶ ᾿Αντωνίνου τοῦ Ενα
Φοῦς, ἡ δὲ τῆς Ὑπάρτης μνημονεύεται τὸ πρῶτον περὶ τὰ τἔλη τοῦ αὖὶ
αἰῶνας, τέλος ἃ αἱ κατακόµβαι τῆς Χαλκίδος εἶνε πάντως πολὺ νιώτερι
Ἐπιγενεστέρων δὲ µόνον γβόνων καύχησις αννέδισε τὴν ἀνάμνησιν 3
πβώτης ἱστορίας τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ "Άργους καὶ τῶν Πατρῶν, αἲτι
δὲν φαίνονται νὰ εἶνι ἱδρύματα παλαιᾶ, πρὸς τὰ ὀνόματα τῶν ἀποστόλ
Πέτρου καὶ ᾿Ανδρέου, ἐθιώρησε τὴν κἠρυξιν τοῦ εὐαγγελίου ἐν "Ακ

μ

241

μία ἔργον μαθητοῦ τινος τοῦ ᾿Ανδρίου, τοῦ ᾿Ακύλα, καὶ προέγραψι

3ν Ίδρυαν

ς χριστιανικῆς ἐκκλησίας ἐν Κερχύρᾳ εἰς τοὺς µαθητὰς
ϱῦ Παύλου Ἰάσλνα καὶ Σωσίπατρον καὶ εἰς τὴν ὁσίαν Κερχύραν.
Διαδίδεται λοιπὸν κατὰ ταῦτα καὶ ἐν τῇ ἐντεῦθεν Ελλάδι ὁ χριστια-
νομός, ἀλλ’ ἡ διάδοσις αὕτη εἶνε βραδιῖα. Εἶνε ἀληθὲς, ὅτι ἔχομιν
ἴδησιν, καθ΄ ἦν ἐτελοῦντο ἐν Ἑλλάδι καὶ τοπικαὶ σύνοδοι τῶν ἐπισκό-
των, ἀλλὰ καὶ ἂν πιστεύσωµεν τοῦτο, εἴδομεν, ὅτι οὔτε αἱ ἐπισκοπαὶ
ἴπαν τεολλαὶ κατὰ τοῦ

πρώτους αἰῶνας ἐν σχέσει πρὸς τὰς τῆς Αἰγύ-
πτν, τῆς Συρίας καὶ τῆς Μικρᾶς ᾿Ασίας, οὔτε οἱ Χριστιανοὶ ἦσαν πο-
λνάρθμοι, Ὅλοι οἱ ἐξ ᾽Αγαίκς μάρτυρες οὓς ἀναφέρει τὸ ἑλληνικὸν
Ἠηνλόγιον ἀνέρχονται περίπου εἰς εἴκοσιν, ὡς τόποι δὲ μαρτυρίου ἀνα-
Ὑάφονται µόνον ἡ Κόρινθος καὶ αἱ ᾿Αθῆναι. Δυστυγῶς δὲν ἔχομιν µέ-
δν ὅπως ἐξακριθώσωμεν ὁποῖον περίπου ἦτο τὸ πλῆβος τῶν Χριστικνῶν
Ἡν Ἑλλάδι πρὸ τοῦ Κωνσταντίνου. ᾽Αλλ’ εἴτε εἰς τὸ εἰκοστὸν τοῦ ὅλου
Ἀληνομοῦ ἀνήρχοντο οἱ ὁπαδοὶ τοῦ ᾿ησοῦ, ὥς τινες
τεριασύτεροι ἦσαν κατὰ τοὺς διαφόρι

δέγονται, εἴτε
ὑπολογισμοὺς ἄλλων ἱστορικῶν
Ἠφ ἠαλησίας, τοῦτο τοὔλάχιστον φαίνεται Δέθκιον, ὅτι αἱ πρό»δοι τοῦ
Ἰμσπανισμοῦ ἐν Ἑλλάδι ἦσαν πολὺ βραδύτεραι ἆ ἐν ἄλλαις χώραις.
Ἠ άμαία πίστις καὶ μετὰ τὴν εἷς τῶν χώραν εἰκαγωγὴν τοῦ γριστια-
πομῷ δὶν κατελύθη καθ΄ ὀλοχληρίαν, μετὰ δὲ τοὺς σάλους
Ἰαβύντας τὴν Ἑλλάδα ἐν τοῖς σκοτεωοῖς τῶν µέπων α

τοῦ ἑλληνικοῦ.
ἑλληνικὰς χώρας σλαθικἡ ἐπιδρομὴ ἀνακόπτει καὶ
ιν

αὐτοῦ τοῦ δεκάτου αἰῶνος περιεσώθησαν κατ

Μὴ Όωμν τὸν χριστιανισμὸν κλονρύµενον καὶ πάλιν ἐπ

ντιῦθιν Ἑλλάδι πρόνδον τῆς ἠρησκείας τοῦ

ς Πελοποννήσου λείψανα δυσπειβῶν ἐθνικῶν.

ὤν ἐνεργειῶν τῆς βυζαντιακῇ:

βασιλείας καὶ διὰ
Φοιώσεως φιληῤρήσκων ών ον οἱ τελενταῖοι
δι ον εἰδώλων τς

ἀφ᾽ ὧν ἐπὶ αἰῶνας
ἆπήρα τῶν ὁλοχαντωμάτων. Την θέσιν
Ἠαλησίαι τοῦ νένν δόγµατ'
μήν γβιστιανε

(τοχος τ΄)

Ὁ χριστιανισμὸς μέχρις οὗ ἐμπιδωβῇ καὶ :
δὲν εἶχε µόνον νὰ διιξαγάγη ἀγῶνα κραταιὀν πρὸς τᾶς
σεείας καὶ νὰ παραυσιασθῇ ἀντιμέτωπος πρός ἐδίας ἀπὸ µ
αἰώνων ἐρριζωμένας ἐν τῷ καρδίᾳ τῶν λαῶν, ἀλλ᾽ ὥφει
λαίσῃ πβὸς αὐτὸ τὸ κράτος καὶ νάντιμετρηθῇ κραταιῶς.
τᾶς ῥωμαικῆς ἀρχᾶς. Καὶ εἶνε μὲν ἀληθὲς, ὡς
παρατηρήσωµεν, ὅτι ἡ ῥωμαικὴ πολιτεία ἦτο ἐκ αυνί
ἀνιξίθρησκος, ἀλλ’ ἡ ἀνοχὴ αὕτη ἀνεφίρετο εἷς
σµένας Ιθνῶν ὑποτασαομένων, ὧν δὲν ἠβελι νὰ,
τὴν δουλείαν διὰ τῆς ἀνατροπῆς τῶν πατροπαραδότων.
πων, "Άλλως ὅμως εἶχε τὸ πρᾶγμα προκειμένου περὶ,
'Ἱησοῦ. “Ὁ χειστιανιαμὸς δὲν ἦτο θρησκεί« ὠρισμένου τιν
ἦτο βρησκεία ἰθνικὴ, ἀλλ’ ἀπ ἱναντίας διὰ τοὺς Χριστι
σκιῖαι τῶν ἠθνῶν ἰσήμαινον ταὐτὸ καὶ εδωλι ο
τοῦ Χριστοῦ παρουσιάζιτο ὡς τις ἀντίθεσις ας
σκείαν τοῦ ἰουδαϊκοῦ Ἰαοῦ, ἐν µέπῳ τοῦ ὁποίου περοῃλ
ὁ θεος κώρυξ οὐδὶν ἄλλο ἐθιωρήθη τὸ πρῶτον ἡ κό
χπς, ἀποστάτης ἀπὸ τῆς πατρίον θρησκείας καὶ ἡ, διδε
οὐδὲν ἀλλο ἡ κοινή τες αἴρεσις. Τοιαύτης τινὸς Ἀοιπὸν αἱρᾶι
πας ἐβεώρουν οἱ Ῥωμαῖοι καὶ τοὺς Χριατιανοὺς τοὺς
"Ῥώμῃ. Την δ᾽ ἐκδοχὴν αὐτῶν ταύτην καὶ την
Νισμός ἦτο αύστασις ἀβέων, ἐπερρώννον ἡ παρὰ τῶν ἢ
στοῦ ἀπάρνησις πάπης ἄλλης θρησκείκς ὡς εἰδωλολ
χὰς ἐν τῇ λαομφ. αὐτῶν παντιλής ἕλλεψις ναῶν.
ἴδίαν ἀφανὴς καὶ ἀπόρρητος βίος καὶ αἱ ἀπαφεῖς καὶ.
ἀάσιις περὶ τῶν ἐν ταῖς χρυφίαις αὐτῶν συνάξεοι τι

Καὶ κατ΄ ἀρχᾶς μλνν ἐφ᾽ ὅπον ὁ
ξος αἴρυτις τοῦ ἰουβαϊσμοῦ, ἡ ῥωμαρά,

η
34

νον ἔτι πικροτέρας ὁ κατάγελως καὶ οἳ προπηλακισμοὶ τῶν βασανιζόν-

των. Οἱ μάρτυρες ἀπίῤνησκον ἐπὶ τοῦ αταυροῦ ἡ, ἐντιθέμων αμα
ἀγρίων θηρίων αυρραπτοµένας, ἐρρίπτοντο βορὰ εἰς τοὺς κύνας. Τὰς ὰὲ

α ασ όνος τῶν βασάνων ὑφίσταντο ἐκεῖνοι, ὅσοι, ἀλειρόμενοι δι ὐ-

λῶν ἐμπρηστικῶν, ἐπυρπολοῦντο, καὶ αἱ ἀνθρώπιναι ἐκεῖναι λαμπάδες

ἐφώτιζον τὰς ἱπποδρομίας τοῦ Νέρωνος, ὅστις παρίστατο εἰς τὸ ἀπάν-,

Άρωπον θέαμα ἐνδιδυμίνος ὡς διφρηλάτης.

Ο ἐπὶ Νέρωνος διωγμὸς, καίπερ κυρίως εἰς μόνους τοὺς ἔν Ῥώμῃ.
Χριστιανοὺς περιερισθεῖς, δὲν ἤργησε τέλος νὰ ἑλκύσῃ τὸν ὑπὲρ τῶν διω-
πομίνων ἔλιον, ἀλλ’ οὐχ ἧττον μεγάλη ὑπᾶρξεν ἡ αἴσθησες, ἂν ἐνεποίησεν
ὁ διωγμὸς εἰς τὸν χριστιανικὸν κόσμον. Καὶ µετ' αὐτὸν δὲ τὸν θάνατον
ποῦ ὠμοῦ τυράννου δὲν ἐπίατευον ἀχόμη οἱ Χριστιανοί, ἔτι ἀπέθανεν ὁ
Νέρων, ἀλλὰ διεδόθη παρ᾽ αὐτοῖς ἡ φήμη, ὅτι εἶχεν ἀποχωρήσιε πέραν»,
τοῦ Εὐφράτου, ὁπόθεν ἵμελλε νὰ ἐπανακάμήῃ ὡς ᾿Αντίχρατος,

Μετ) ὄλίγα δ’ ἔτη νέους ὑφίσταντο διωγμοὺς οἱ Χριστιανοί ἐπὶ τος;
Ἀομιτιανοῦ (81-96), εἰκκγαγόντος τὸ σύστηµα τῆς καταγγελίας τῶ--]
ὑπόπτων ᾖ ἐκείνων ὧν ήθελε νὰ δηµιύσῃ τὰ ὑπάρχοντα. ΚατηγγΏ---
Άοντα λαιπὸν οὕτω πολλοὶ τῶν Χριατιανῶν, καί τινες μῖν κατεδικά--,
ζαντο εἰς θάνατον, τινὲς δ᾽ ἐξωρίζοντο, ἀφαιρούμενοι τὴν οὐσίαν. Κε
ἀπήλλαξε μὲν τοὺς Ἀριστιανοὺς ἀπὸ τῶν ἐκ τοιούτων συλαφαντιῶν κων-
Ἀόνων ὁ γλυκὺς ἈΝέρθας, ἀλλ᾽ ἐπὶ τοῦ διαδόχου αὐτῶν Ἡραϊανοῦ ὁ
διωγμός ἥρχισι νὰ γίνηται συστηματικώτιρος. Μετ᾽ αὐστηρᾶς ἀνπκρί--
σεις τοῦ ὑπάρχου τῆς Βιθυνίας Πλινίου τοῦ νεωτέρον καὶ μετὰ μακρά».
αὐτοῦ μετὰ τοῦ αὐτοκράτορος ὃν ἐπιστολῶν συνεννόποι, ἰθεσπίσθη νά
βεωρῆται ὁ χριστιανιαμὸς ὡς θρησκεία ἁπηγορευμένη ὑπὸ τοῦ κράτος,
ἀλλὰ νὰ, μῆ καταδιώκωντκι οἱ ὁπαδοὶ αὐτῆς ὡς οἱ κοινοί τῶν κακο
Ίων καὶ ἀναζητῶνται, ἀλλὰ νὰ κολάζωνται ὅταν κατηγορῶνται καὶ
ἄχωνται πρὸ τῶν ἀρχῶν. Ὡς κοινή δὲ τιμωρία. ἐπιθάλλετο ὁ θά»
τος, οὗ ἀπηλλάσσαντο οἱ μετανοοῦντες καὶ ἀπαρνούμενοι τὸν Ἀριστάν.
Καὶ ὁ μὶν Τραϊανός διὰ τοιούτων Βεσπισμάτων ἐμελέτα νόμιμον ἐνίρ-.
γκιὰν κατὰ τῶν Χριστιωνῶν. ᾿Αλλὰ δι’ αὐτῶν οὐ µόνον εἶχεν
πῶν ὁρίων τῆς Ῥώμης καὶ γεικινθῇ εἶπερ ποτὲ ἡ δίωξις τῶν Χρ.
ατιρνῶν, ἀλλὰ καὶ εἶχεν ὁπωσδήποτε κήρυχθῇ ἐπισήμως ἡ, ἀντίατκσης
τῆς πολιτικῆς ἀρχῆς πρὸς τὸν χριστιανισμόν καὶ ἡ ἀναγνώριαις τοῦ ἔπι»
κινδύνου χαρακτῆρος τῶν μυστικῶν ἐκείνων ἑταιριῶν τῶν Βιαπωτῶν τοῦ
ησοῦ. Τοιοῦτος δὲ τοῦ χριατιανισμοῦ χαρακτηρισμός ὑπέτριφι τε κατὰ.

916

διαδόχου τοῦ ᾿Αντωνίνου, τοῦ Μάρκου Αἠρηλίου, διωγμοὺς εἶνε Ἡ.
θασις αὐτοῦ τοῦ διατάγµατας τοῦ Τραιανοῦ περὶ τῆς μὴ
τῶν Χριστικνῶν καὶ ἡ εἰκκγωγὴ τοῦ μαρτυρίου καὶ τῶν ῥασάνων.
τῆς θανατώσεως, ὅπως οἱ βασανιζόμενοι ἐξαναγκάζωνται εἲς ἅπά
τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως
Τὸ µαρτύριον δὲν ἦτο ἀληθῶς ἄγνωστον καὶ πρὸ τῶν γρόνων
Μάρκου Λὐρηλίου. Πολλοὶ ὑπῆρξαν οἱ ἐν τῇ καταδιώξει ὑπὸ τοῦ ωμήόν
καῦ ὄχλον παραδοθέντες εἰς βορὰν τῶν ἀγρίων θηρίων ἡ
χδέντις ἐν τῷ ἀμφιθεάτρῳ Ἡ δι’ ἄλλων βασάνων τιµωρηθέντες διὰ.
᾽μμονὴν αὐτῶν εἰς τὴν πίστῳ τοῦ Χριστοῦ. 'Ηδη γνάτιως ὁ διότι
ἰπίπκοπος ᾿Αντιοχείας, συρόµενος δίσµιος εἷς τὴν Ῥώμην, ἠδείκννι
τῶν ἑξῆς πρὸς τοὺς ᾿Ῥωμαίους λόγων του τὴν προθυμίαν τῶν µαρτι
Ρων καὶ τὸ πλήθος τῶν βασάνω»' «ΠΌρ καὶ σταυρὸς, ἔγραφεν ὁ ᾿Πγνάι
«τιος, θηρίων τε συστάσεις, σκορπισμοὶ ὑστέων, συγκοπαὶ μιλῶν. ἆλη
«σμὸς ὅλου τοῦ σώματος, χολάσεις τοῦ διαβόλον εἰς ἐμὲ ἐρχίολωνε
εμόνον ἵνα Ἰπαοῦ Χριστοῦ ἐπιτόχω.» ᾿Αλ2ὰ κυρίως ἐπιτάβησαν τὰ
πύρια τῶν Χριστιανῶν κατ᾽ ἀντίθεσιν παρᾶδοξον ἀπὸ τῶν ἡμερῶν πλ
ἀνδρός ἐκείνου, ὅττις ἄλλως εἶχε μὲν πολλὰς προσωπικὰς ἀριτᾶς, κ
τις δὲ καὶ ἄλλος τῶν ἐπὶ βασιλείου ποτὲ Βρόνου καθισθέντων.
τὴν πορφύραν διὰ τῆς περὶ τὴν φιλοσοφίαν ἀσχολίας. Καὶ ὅμως πολι,
τικὴ περίθλίψις καὶ διάφορος τοῦ ἐθνικοῦ κόσμου ἀντίχηήις, ἐκ τῆς φ.
Ἀοσοφίας τῶν Στωικῶν ἀπορρίουσα, καί τις παρὰ τῆς μητρός «ληρονο
μηβεῖσα θεοσίθεια, πτοουµένη πρὸς τοὺς θρησκευτικούς τῶν Ἀρεστιανῶ,
Ψεωτερισμοῦς, κατέστησαν τὸν Μάρκον Αὑρήλιον ἀντὶ προστάτον, οἵν
ἠδύνατο πᾶς τις νάναμένη αὐτὸν, διώκτην τῆς νέας θρησκείας. Ἡ ἴπ
τῶν φιλοσοφηµάτων τῆς Στοᾶς στηριζοµένη ἠθικὴ ἀνόρθωσις τῆς εἴδω
Ἀθλατρείας, ὃν ἐμελέτα ὁ φιλόσοφος βασιλὺς, ἐφαίνετο παρακωλυομόη
ὑπὸ τοῦ χριστιανισμοῦ, ὄττις καὶ αὐτῆς τῆς ῥωμαϊκῆς πολιτείας ἔθεω,
Ρεῖτο παρασκιυάζων τήν ἀνατροπήν. Ἐντεῦθιν δὶ προῇλθεν ἡ νία ἐκείη
φάσις τῶν διωγμῶν, τις ἔφθασιν εἷς τὸ κορύφωµα αὐτῆς μετα ἔδδοι
µήκοντα ἔτη καὶ ὑπερέκεινα ἐπὶ τοῦ Δεκίου. ὪὉ τραχὺς τῶν Γότθων πο
λέμιος εὗρε κκιρόν ἰν μέσῳ τῶν μεγάλων πιριαπκαμῶν, οἵτινες (άλόνου,
ἐπὶ τῆς βραχείας αὐτοῦ ἀργῆς πρὀρριζον τὸ ἑωμαϊκὸν κράτος, νὰ δΗίξ;
τὴν ἀκλόνητον αὐτοῦ πρὸς τὰ πάτρια στοργήν καὶ τὸν ὑπίρ διασῴσιω
τοῦ κινδυγεύοντος παρελβόντος ὑπέρμετρον ζῆλον διὰ τοῦ µεγάλο ἴκη
νου διωγμοῦ, ὄστις ἰσκόπιι αὐτήν τὴν ἐξαλόβριυσω τῶν Χριστιανῶ»

-

19

ὄθτις ἔφιγι ταχὺς µέχρι τῆς Καππαδοκίας. Διωκόμενος δὲ κατὰ πόδας
ὑπεὸ τοῦ τικητοῦ καὶ ἀναγκασθεὶς νὰ καταλίπῃ καὶ αὐτὰ τὰ στενά τοῦ
Ταύρου, ὅπου ὀχυρωθεὶς εἶχεν εὔριι καταφύγιον, ὑπεχώρησεν εἰς τὸν
Ἔαρσον. κει δί μετ] ἀποτυχοῦσαν ἀπόπιιραν αὐτοκτονίκς διὰ φαρ-
Ῥάκου ἀπίβανεν ὑπὸ φρικτῆς νόσου ἐν μέσῳ δεινῶν ἀλγηδόνων.

Αιά τὸς ἥστης καὶ τοῦ Βανάτου τοῦ Μαξιμένου περιωρίζαντο εἰς δύο
παὶ µόνονς οἳ κύριοι τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους, ᾿Αλλ’ ὁ γυνκικάδιλφος καὶ
ἆ γαμδῃὶς εὔτε γαγακτῆρκ. ὅμοιων εἶχον, οὔτι πυµφίροντα κοινά. Ἡ.
ομπραξις αὐτῶν ἐπ᾽ ἰσχάτων προήρχετο ἐξ ἀνάγκης ἄλλως δὲ εἶχον

ο μριλίνος του ἁακινισν

Ἆως Ἰάφομον τὴν Λύναμιν καὶ λίαν ἀπεγούσας ἀλλήλων τὰς γνώμας.
Ἠ ημας Κωναταντῖνος ἔτιινεν εἰς τὴν μοναρχία», ἐν ᾧ τοῦ Λικνίου
ἆ νωμα κατιφαύνιτο ἰὰ τούτον μάλιστα, ὅτι ἡχωνίζετο ὑπὶρ τῆς
ρμας κατὰ τὰς διοκλητιανείους ἀρχάς. Αλ’ ὄνικα τῆς τοικύτης
ο τν Ἰποφιωγθῇ οὔγκρονοις μιταξὺ τῶν Δύο αὐγωύ-
σν της καὶ πράγματι ἰξερράγη τὸ ἴπιὼν έτος ἀπὸ τῆς καταστβο-
Ἔς εῇ Ἠαξιμίνου. Ὁ Κωνσταντῖνος ἄβιλε νάναγοριύσρ καίσαρα χά-
Ἠωριντεὠσεως τῆς ἁρχῆς τὸν ἐπὶ τῇ δευτέρῃ ἀδιλφῆ του ΄ναστα-
ΑΕ γιθρὸν Ἠκασιανόν, Αλ’ ὁ τούτου ἀδιλφὸς Σενεκίων, σνγγινὴν

Πω»

ωα η

λάνῳ, ες μὲν τὴν εἰδωλολατρείαν ἐνέμενε πολὺ θερμότερων τοῦ Κων-.
σταντίνου, ἰφαίνιτο ἃ᾽ ἀχθόμενος ἐπὶ τῇ δυνάµες, ἂν ἄρύετο ἆ αὔγου-,
στος τῆς Δύσιως ἀπὸ τῆς προστασίας τῶν Χριστιανῶν. Διά τοῦτα ὃτ
καὶ χωρίς νἀποκηρύξη τὸ διάταγμα τοῦ Μεδιολάνου καὶ χωρίς νὰ ἐπν-
χειρήση αυστηματικὸν Διωγμὸν τῶν Χριστιανῶν, τοιαύτην µετήρχετ»,
πρὸς αὐτοὺς πολιτείαν, ὥςτε οὐκ ἄνευ λόγου οἳ Χριστιανοί τῆς "Ανα
πολῆς εἶχον πλῆρες δικαίωµα νὰ Βεωρῶσιν αὐτὸν ὡς διώκτην, καὶ δω
γάμεθα νὰ, εἴπωμεν, ὅτι µόνον τὰ µέσα καὶ ἡ κατάλληλος
ἔλευπον εἰς αὐτὸν, ὅπως ἀναλάβῃ διωγμόν ἀπηνΏ. Οἱ Χριστιανοί ἐξε-
Βάλλοντο {κ τῆς αὐλῆς καὶ τῆς δηµοσίας ὑπηρεσίας, τις παριδίδετ
εἲς τοὺς (θνικοὺς, αἴτινες καὶ ἄλλως ἐπροατατεύοντο κατὰ πάντα τεό-,
πον. Διατάξεις δὲ τινες ἐπιθληθεῖσαι εἲς τοὺς Χριστιανοὺς, οἷον ὁ χωρ-.
σμὸς τῶν φύλων ἐν ταῖς ἐκκλησιαστικαῖς λειτουργέαις, ἡ ἀπαγόρευσς
τῆς ὑπ' ἀγδρῶν κατηχήσεως τῶν γυναικῶν καὶ ἡ ἀνάθιαις τοῦ ἔργον
πούτου εἰς δικκονίασας, δὲν δύνανται μὲν νὰ, ἐκληφθῶσιν ὡς ἔργα διώ-.
κτον τοῦ χριστιανισμοῦ, ἀλλ᾽ οὐχ ἧττον ἑστενοχώρουν τοὺς Χριστνα-,
νούς, Πολύ δὲ μᾶλλον ἐξήγειρον τὴν ὀργῆν αὐτῶν µέτρα πολὺ κατα.
θλιπτικώτερα, οἷον ἡ ὑποχρέωσις τῆς κατὰ τὴν ὕπαιβρον χώραν ταλέ-
σεως τῆς λατρείας ἐπὶ τῇ προφάαιι ἀποφιγῆς τῆς ἐν τοῖς μικροῖς τῶν
πόλεων ναοῖς στενοχωρίας, Ἡ παρακώλυσις τῶν συνόδων τῶν ἐπιπκὸ-
πων, Ἡ καβαίρεσις ἐκκλησιῶν, ἡ κρεουργἰα ἐπισκόπων. ᾿Εξορίαι καὶ ὃν-
μαύσεις, καταδίκη εἷς μεταλλεῖα, ἐξανδραποδισμὸς καὶ παντοῖαι τοικῦ-.
ται ἀτιμίαι χατιδείκννον μὲν τὴν πρὸς τοὺς Χριστιπνοὺς κακτροπήαν
τοῦ Αικυίου, ἰμίνουν δὲ τὴν κατ΄ αὐτοῦ ἀγανάκτησιν καὶ τὴν πεὸς τὸν
Κωνσταντίνου συμπάβειαν. Οὕτω δ᾽ ἀνεπαισθήτως διὰ τῆς πρὸ; τοὺς
Χριστιανοὺς ἀντιπαβείας καὶ τοῦ κατ᾽ αὐτῶν λαβραίου διωγμοῦ ὁ Αικί-
νιος ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν μετεθλόθη ἐπὶ τοσαῦτον, ὥςτε ἔγεινε δεισιδαίµως
αδωλολάτρης, περιοτοιχιζόμενος ὑπ ὀνειροκριτῶν καὶ Αἰγυπτίων γοή-
των καὶ χρηστηριαζόμενος παρὰ τοῖς μαντείοις, καὶ ταῦτα ἐν ᾧ ὁ Κων”
σταντῖνας, καϊπες ἐξ ἴσου ἀμέριατον προστασίαν παρέχων πρὸς Χρ
στιανοὺς καὶ εἰδωλολάτρας, ὀπημέραι πλειότερον προτιχώρει εἲς ή
χβισειανισμόν.

Διαταραγθείσης δὲ οὕτω τῆς θρησκευτικῆς ἱσορροπίας, δὲν ἤργηαι νὰ
σαλευθῇ καὶ ἡ. μεταξὺ τῶν δύο αὐγούστων εἰρήνη. 'Ὁ ἀγὼν ἦτο πλέοι
ἀγὼν περὶ τῆς μοναρχίας, ἀλλὰ δὲν εἴχε µόνον πολιτικὴν σημασία,
᾿Οξυτέρας ἀποβαινούσης ὀσημόραι τῆς περὶ τὴν πρὸς τοὺς Ἀριστιανοῖη

μα. 18 αν

Γ”

Ελ]

Ἀννάμεις παρὰ τήν Αδριαννόπολιν. Εν τούτοις δὲ καὶ.
νος, ἀναθεῖς εἰς τὸν Κρίσπον τὴν ἀργηγίαν τοῦ ἐν Πειι
πας στόλου, ἀποτιλφυμίνου τὸ πλεῖστον ἐκ πλοἰων τῶν
Ἅπων, αὐτὸς ἑατρατοπέδενσι μετὰ τοῦ ατρατοῦ ἓν Θρήρωῃ :
Ἐν ὄχθην τοῦ ποταμαῦ "Ἔδρου. Πολυάρθμοι δὲ
δυνάμεις. Καὶ ὁ μὲν στόλος τοῦ Λικινίου ἀπετελεῖτο
πήκοντα τρούρων, ἂς παρέσχων οἱ Αἰγύπτιοι μαὶ οἱ ᾿Α
σνκες καὶ οἱ Κάρες, ἐκ δὲ τῶν Ἑλλήνων τῆς

οἱ Δωριεῖς καὶ οἱ Βιθυνοί ὁ δὲ πιζνὸς μλως
πντήκοντα. Χλιάδας ἀνδρῶν, δικαπεντακιςχίλιοι δὲ
ποῦ, τὰ πλεῖστον ὄντες Καππάδοκις καὶ Φρύγις,
ὁ στόλος πλὴν παμπληβῶν. ή θνετηήδων ἠρίθμει τ

ἱππίων μετὰ καὶ τῶν ναυτῶν. Ούτως εἰς τριπκοσίας
ἀνδρῶν ἀνήρχοντο αἱ κατὰ γῆν δυνάμεις τῶν δύο.
αἴτινις ἐτάχβησαν ἀντιμέτωποι ἐν τῇ Θράκη, γι
λων ὑπὸ τοῦ μιταξὺ ῥέοντος Ἔδρου.
ΤῬὴν ὃ Τουλίου τοῦ 333 συνεπλάκησαν αἱ
δ' μελλον νὰ εἶνε τὰ ἐπκκολουθήματα τῆς φοθερᾶς ἡ
μάλιστα διά τὸν Κωναταντῖνον, ὄψτις εἶχι στρατὸν,
μὴ οὗτος, ὃτ᾽ ἐπισηδείου ὅλου διαβας τὸν ποται
ἐπέπιπτε κατὰ τοῦ ἐχθροῦ ἀπὸ τῶν νώτων, Μετα τὴ
πην ἔφοδον µαταία ἀπίθη ἡ γενναία ἀντίστασις
περὶ αὐτὸν στρατιᾶς, ἐξ ἧς ἐφονεύθησαν τριάκοντα.
δις ἀνδρῶν ἐν τῇ μάχη, καθ’ 3 καὶ αὐτὸς ὁ Κ
τίσθη ἐλαφρῶς τὸν µηρόν. Ὁ Ἀπτημόνας αὔγουστος
καταλιπὼν τὸ στρατόπεδο» καὶ τὸ πεδίν» τῆς
ἀτράπη εἰς φυγῆν, συµπαραλαβὼν ὅσους ἠδυνήθη κ
αἰκείων στρατιωτῶν, καὶ ἔσπουσιν εἷς τὸ Βωζάντιαν. δ;
Ὁ δὲ Κωνσταντννος, ἀχολουβήσας τὸν φυγά δα κατὰ
συγχβόνως εἰς τὸν Κρίσπον τὴν διαταγὴν νὰ πλεύση α
ἐκ τοῦ Πειραιῶς εἲς τὸν Ἑλλήνποντον, ὃν κατεῖχον τὰ.
ἁίου. Ἡ ἅλωσις τοῦ Βυζαντίου δὲν ἠδύνατο νὰ.
στόλος ἐκεῖνος ὑπὸ τὸν "Άθαντων ἐξποφάλιζε τῶν 1
ποπομπήν. Αλλ) ὅτε ὁ Κρίσπος σπιύσας ἠνίκηαι διὰ
τὴν Καλλίπολιν τὸν ἰχβρικὰν στόλον, οὗ τὰ λείψανα,

355

«ης, ἐξ ἧς τίσσαρα µόνον ἰσώθησαν πλοῖα, τὸ Βωζάντιον ἐπολιορ-
ατινῶς ἀπὸ γῆς τε καὶ θαλάσσης καὶ ἡ πτῶσις αὐτοῦ ἐπέκειτο ἤδη.
δὲ ὁ Λιίνιος, πειθόµενος, ὅτι μετὰ τὰς δύο ἐκείνας ἐπιφανεῖς τοῦ
2ὔ νίκας, τὴν παρὰ τὴν ᾿Αδριανούπολιν καὶ τὴν παρὰ τὴν Καλ-
Ἀνν, δὲν ἠδύνατο νἀντιστῇ πρὸς αὐτὸν ἐν Βὐρώπῃ µετ᾽ ἐπιτυχίας,
ζων δὲ, ὅτι µόνον ἐν ᾿Ασίς θὰ ἦτο κατορθωτὴ ἡ μετὰ νέων δυνά-
! ἀξακολούθησις τοῦ ἀγῶνας, ἐγκατέλιπε τὸ πολιορχούµενον Βυζάν-
«καὶ, παραλαθὼν τοὺς περὶ ἑαυτὸν πιατοὺς, τὸ ἄριστον µέρος τοῦ
ποῦ καὶ τοὺς θησαυροι

του, διεπέρασιν εἰς τὴν Καλχηδόνα. Προς-
ὃν δὲ συνάρχοντα ἕνα τῶν ἀνωτάτων μεγιστάνων τῆς αὐλῆς του.
Μαρτυνιανὸν, ὤλπιζον, ὅτι µερίζων πρὸς αὐτὸν τὴν ἀρχὴν, τὰς ὃν-
κς καὶ τὴν ἐνέργειαν, ἤθελε κατορθώσει νὰ παρακωλύσῃ τὴν εἰς τὴν
ων διάθασιν τοῦ Κωνσταντίνου. ᾽Αλλ᾽ οὗτος ἄνευ χρονοτριθῆς, λύ-
πάραυτα τὴν πολιορκίαν τοῦ Βυζαντίου καὶ ἐπιθιθάσας τὴν στρα-
ὡς πλοῖα ἐλαφρὰ, ἐπέρασιν εἰς τἀσιατικὰ παράλια τοῦ Ἑλληνπόν-
«καὶ ἐξηνάγκασιν εἰς µάχην τοὺς πολεµίους παρὰ τὴν Χρυσόπολιν
αἷν τῆς Καλχηδόνος καὶ τοῦ λεγομένου Ἱεροῦ ἄκρου. Συμπλακέντων
τῶν ἀντιπάλων τῇ 18 Σεπτεµέρίου 398

ιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἧττα
Λικινίου, ὥςτε κατὰ τὰ λεγόμενα ἐκ τῶν ἑκατὸν εριάκοντα χιλιά-
εἃς ἦγε μιθ᾽ ἑαυτοῦ, μόλις αἱ τριάκοντα διεσώθησαν.

Β δινὴ αὕτη παρὰ τὴν Χρωσόπολιν ἧττα τοῦ Λικινίου, ἧς ἄμεσον

ρξεν ἡ εἰς τὸν Κωνσταντῖνον παράδοσις τοῦ Βνζαν-

καὶ τῆς Καλχηδόνος, ἑστέρει τὸν ἠττημένον πάπης περὶ τοῦ µέλ-

ας ἐλπίδος. Περὶ µόνης δὲ τῆς ἰδίας ζωῆς μεριμνῶν ἔφυγεν ἄπελπις
ἂν Νικομήδειαν. Αλλ᾽ ὅτε μετ᾽ ὀλίγον καταφθάσας ὁ Κωνσταντῖνος
αίρησι τὴν πολιορκίαν τοῦ τελευταίου ἀσύλου τοῦ πυγγινοῦς ἀντι-
ον, ὁ Λικίνιος, ἐξελθὼν τῆς πόλεως, κατίθηκε γονυκλινὴς εἰς χεῖρας
Νικητοῦ τὴν πορφύραν τῆς ᾿Ανατολῆς, Ἰαμθάνων ὡς δῶρον παρ᾽
»ῦ τὴν ζωὴν διὰ τ'
Γερὸς ἰπεσφράγισε τὴν ὑπόσχεσιν, ἣν ἔδωκεν ὁ Κωνσταντῖνος εἰς τῆν

µεσιτείας τῆς συζύγου τον Κωνσταντίας. ὍὉρ-

5 τοῦ ἠττημένου συµθίου διοµένην ἀδελφήν. Ἐν ᾧ δὲ ὁ Μαρτινια-
ἐξλειπεν ἐκ τοῦ μέσου στελλόμενος εἰς τὴν Καππαδοκίαν, ὅ-
3ν ἔτος ἐβανατώθη, ὁ Λικίνι

ντο

εσύρετο εἰς Θεσσαλονίκην, ἐλπίζων.
Δὰ ζήσῃ ἠσύχως ὡς ἰδιώτης. ᾽Αλλὰ πρὶν ἢ συμπληρωθῇ ἔτος ἀπο
τλμέρας καβ’ ἣν παρέδωκε τὸ ξίφος καὶ τὴν πορφύραν εἰς τὸν γν-
αάλιλφον, ἔπιπτε θθμα τῆς εὐπιστίας του. ἐν ᾧ ὁ Κωνσταντῖνος διὰ

κὰνν εἶνε ἡμέτερον ἔργον ἡ ἔκθεσις τῶν κατὰ τὰς ἰουδαίζούσας αἱρέσεις,
6 ἃς μιτὰ βραχὺ κατὰ τὸν δεύτερον καὶ τρίτον αἰῶνα προκετέθησαν
{ρ έσιις ἄλλου εἴδους, αἱ τῶν καλουµένων γνωστικῶν, ἀπορρεύσασαι
τῆς μετὰ τῶν χριστιανικῶν ἰδεῶν ἀναμίξεως τῶν φιλοσοφηµάτων
καὶ Θρησκευμάτων τῶν ἐθνικῶν καὶ ἐκ τῆς τάσεως τοῦ συμθιθασμοῦ
Ότ ὢν πρὸς τὰς χριστιανικὰς ἀληθείας. Ὁ Σύρος Βαπιλείδης ἐν ᾿Αλε-
αν δρείᾳ περὶ τὴν τρίτην δικάδα τῆς δευτέρας ἑκατονταετηρίδος, ὁ σύγ-
Ῥονος αὐτοῦ Σατουρνῖνος ἐν ᾽Αντιοχείᾳ καὶ ὁ ὀλίχα μετ’ αὐτοὺς ἔτη

ν΄. “Ῥώμῃ διδάξας Οὐαλεντῖνος ὑπῆρξαν οἱ κυριώτατοι εἰςηγηταὶ τοιού-
τῶν γνωστικῶν αἱρέσων, αἴτινες ἵδρυον ἴδιον θρησκευτικὀν καὶ φιλοσο-
Φινεὸν σύστηµα, ἐν πολλοῖς οὐσιωδῶς ἀπέχον ἀπὸ τοῦ χριστιανισμοῦ.
"Απὸ τούτων δὲ προῆλθον ἄλλαι πάλιν αἱρέσεις καὶ αύγγυσις καὶ δια-
οτροφὴ τῶν χριστιανικῶν δογμάτων. Καὶ εἶνε μὲν ἀληθὲς, ὅτι οἱ γνω-
στικοὶ, πειραθέντες νὰ ὑψώσωσι τὸν χριστιανισμὸν εἰς σύστημα φιλοσο-
Ἠκκὸν, Μνόθαλον εἰς τὴν ἐκκλησίαν ζωήν τινα, προικάλεσαν ἀντιρρήσεις
ταὶ συζητήσεις, δι ὧν ἐπερρωνύετο ἡ πίστις, συνεφιλίωσαν τοὺς Χρι-
στιανοὺς μετὰ τῶν καλῶν τεχνῶν, αἴτινες διὰ τὴν ἔκπτωσιν τοῦ παλαιοῦ
Δεώδους ἐφαίνοντο τὸ πρῶτον σχεδὸν ἄχρηστοι εἰς τὴν νέαν θρησκείαν,
ααὶ οὕτω συνετέλεσαν ἀλονσίως οὖκ ὀλίγον εἷς ἀνύψωσιν τοῦ Βρησκευτι-
αοῦ φρονήµατος. ᾿Αλλὰ παρὰ πάντα ταῦτα προφανὴς εἶνε ὁ κλονισμός
ἐκ τῶν αἱρέσεων τοι
Άλλως ἑτά

ν ἐπερχόμενος εἰς τὴν ἀρτιπαγῦ ἐκκλησίαν, Ἡ
ἱρασσον καὶ διάφορα αχἰσματα, προερχόμενα ἐκ διαφωνιῶν περὶ

ἐκχλησιαστικῆς τάξεως ἢ τῆς διοικήσεως τῶν κατὰ τὴν ἐκκλησίαν.

: Ἡ βασιλεία τοῦ Κωνσταντίνου, ἀνδρὸς, ὅστις σχεδὸν ἀνεπαισθήτως
ον ἁπλῆς πρὸς τοὺς Χριστιανοὺς ὑπὸ πολιτικῶν μάλιστα λόγων ἐπι-
αλλομένης συµπαθείας ἔφθασε µ.

ρι τῆς ἐπισήμον ἀνακηρύξεως τοῦ
Ἰμστιανιαμοῦ ὡς θρησκείας τοῦ κράτους, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ µείνῃ
Ἀπιλλαγμένη τῆς ἀναμίξεως εἷς τὰ θρησκευτικὰ ζητήματα τῆς ἡμέρας.
Ὅπε αὐτὸς ἐλησμόνει, ὅτι ἦτο οἱ

μόνον αὔγουστος, ἀλλὰ καὶ μέγιστος
Ἠλλρως τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους, οὔτε, καὶ ἂν ἤθελεν, ἄφινον αὐτὸν
Ἀπήκονί του νὰ Ἀηαμονήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ ἀξιώματος τούτου.
Δά τοῦτο καὶ πρὸ αὐτῆς τῆς ἐν ἔτει 314 πρώτης ἥττης τοῦ Λικινίου
Ἀΐπομεν τοὺς λεγομένους δονατιστὰς, ἤτοι τοὺς ὁπαδοὺς τοῦ ἐπισκό-
3ν Καρχηδόνος Δονάτου, οἵτινες ἀπέρριπτον καὶ αὐτὸ τὸ βάπτισμα
τς αθολικῆς ἐκκλησίας, ἣν ἐθεώροὺν µεμολυσμένην, µόνον τὴν ἑαυτῶν
Απαρωρίζοντες ὡς καθαρὰν καὶ ἄ

µωμον, ἐπικαλουμένους τὴν ἀνάμιξων
(άονος τ/) απ

[

|

308.

αὐτοῦ τοῦ Κωνσταντίνου πρὸς ἰκδίκασιν τοῦ σχίσματος αὐτῶν, Ὁ ἡ
Κωνσταντῖνος ἠναγκάσθη νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάπεως τῶν κατὰ τὸ αχ!
αμα τοῦτο, ὅπερ ἄλλως δὲν διισπάρασσε µόνον τὴν ἐκκληαίαν, ἀλλ’ ή]
αυγχρόνως καὶ Ίήπημα δημροῖας τάξιως, ἴδίως διὰ τὴν ᾿Αφρικήε, ὅπι
μάλιστα µεγάλη ἦτο ἡ ἐπίδρααις τῶν Λονατιατῶν. ΄Βπραξε δὲ τοῦ:
μετὰ τοιαύτης προφ.λάξεως καὶ αυνίσεως, ὁτὲ μὲν συγκαλῶν συνόδον.
ὁτὶ δ' αὐτὸς δεχόμενος πρεσθείας, ὁτὲ μὲν κολάζων, ὁτὶ δὲ συγχωρῶ.
ὥςτ ἐκ τῆς ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ πολιτείας του πείθεται πᾶς τις, ὃ
ἡ ἐφικτικότης καὶ οἱ διοταγμοὶ αὐτοῦ πραήρχοντο ἐκ τῆς ἐπιθυμίας
φροντίσῃ μᾶλλον περὶ τῆς εἰρήνης τοῦ κράτους ἤ περὶ τῆς ἑνότητος «ὐ
ἐκκλησίας, καὶ ταῦτα πιθανῶς, ὅπως μὴ ἰξασθενῇ, ἐπικειμένον τη
πεὸς τῶν Λοίνιον ἀγῶνος.

Αλ) ὅτι ὁ ἀντίπαλος ἐξινικήθη, καὶ ὁ Κωνσταντῖνος ἔμενε µόη
κύριος τοῦ ἀπεράντου ῥωμαϊκοῦ κράτους, ἐξεπληρώθη δὲ οὕτω τὸ πολι
τικόν αὐτοῦ ὄνειρον περὶ ἑνώσεως τῆς ἀρχῆς, κατιφάνη ὁπόσον ἦτο ὃνά
φορος ἡ θίσις τοῦ µονοκράτορος πρὸς τὸ διύτερον ἥμισυ τοῦ ἀρχυκ
αὐτοῦ προγράµµατος τὸ ἀφορῶν εἰς τὰ θρησκευτικά πράγματα. Αν
τῆς τὸ πρῶτον σκυπουµένης ἰσότητος μεταξὺ πάντων τῶν Βρησκευμάτι,
κατ΄ ὀλίγον ὁ Κωνσταντῖνος μεταθάλλων ἰδέας παρουσιάζετο Άδη ὁ
κατ᾽ ἐξοχὴν προστάτης τοῦ χριστιανισμοῦ. Ἡ δὲ προτίµησις αὕτη ἡγ»
γεν αὐτὸν εἰς ποιάν τινα καταπολέµησυν τῆς εἰδωλολατρείας, τοὐλάγ.
πτον εἰς τῇν κατάλυσων τῶν καταχρήσεων καὶ τῶν ὁργίων αὐτῆς, καὶ ἡ
τὴν ἐπιδίωξιν τῆς ἓν τῇ ἐκκλησίᾳ ἑνότητος διὰ τῆς ἐκριζώσεως τῶν ζεζ»
πίων, ἄτινα καβίστανον ἀκανθώδη τῆς πίστεως τῶν ὁδόν, Καὶ πρὸς µ
κατάπαυσιν τῶν εἰδωλολατρικῶν ὁργίων ἐπεχείρησι τὴν κατάκλευσω
τὸν κατεδάφισιν διαφόρων κατὰ τὴν ᾿Ανατολὴν ἱερῶν, ἄτινα εἶχον ἀπι
θᾳ κέντρα ἀσελγείας. Τὸ δὲ ζωηρὸν τοῦ Κωνσταντίνου ἐνδιαφέρων πρ
ἄμωναν τῆς ἐκκλησίας ἀπὸ τῶν αἱρίσεων καὶ τῶν σγισµάτων τρανότα:
καταδεικνύει ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ κατὰ τοῦ ᾿Αρείου καὶ τῶν περὶ αὐτόν.

Ὁ Άρειος ἦτο πρεσβύτερος ἓν ᾿Αλεξανδρείχ, καταγόμενος ἐκ Α
θύης, ὄστις, ἀναλαμβάνων τὰς ἤδη ἐν τῇ νεοπλατωνικῇ φιλοσοφία ἂνε
φυείσας διακρίσεις περὶ τοῦ λόγου καὶ µεταφέρων αὐτὰς εἰς τὸν χριστν
υισμόν, Ἠρνεῖτο τὴν ὁμοιότητα τῆς φύσεως καὶ τῆς οὐσίας τοῦ Ἔης
πρὸς τὸν ιόν, τοῦ υἱοῦ πρὸς τὸν πατέρα. Ηδη πρότερον εἶχων ἄν
φαν” ἓν τῇ ἑωκλησία αἱρίσιις ἀναφερόμιναι εἰς τὸ πρόσωπαν τοῦ Χρ
στοῦ, θεωραῦσαι αὐτὸν κατώτερον τοῦ Βείου πατρὸς καὶ διασπῶσαι οὗ)

σ.
"18 ἐν Νεκαέα σύνοδος.

Ότι ὁ Κωνσταντῖνος ἐπείσθη, ὅτι ἧτο ἀνάγκη χάριν αὐτῆς τῆς
ἐνότητος τῆς ἐκκλησίας νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, ὅπερ εἶχον ὑποκινήσει ὁ
Άρειος, γράμματα τοῦ αὐτοκράτορος τιμητικά, αταλέντα εἰς τοὺς
ἁπανταχοῦ ἐπισκόπους, (κάλεσαν αὐτοὺς νὰ παραστῶσιν εἲς σύνοδον.
ἓν Νικαίᾳ τῆς Βιθυνίας. 'Ἡ ἐκλογὴ τῆς πόλεως ταύτης ὡς ἵδρας τῆς.
συνόδου ἦτο ἀρίστη, διότι ἡ Νίκαια, πόλις πολνάνθρωπος καὶ ἐμπο--
Ρικὴν κειµένη εὐθέτως πλησίον τῶν παραλίων τῆς Προποντίδος, ἦτο
εὔκόλως μὲν προςιτῆ ἀπὸ βαλάσσης εἰς τοὺς ἐξ ᾿Ααΐας, Συρίας, Εαλαι-
στίνης, Λἰγύπτου, Ἑλλάδος καὶ Βρήος πλέοντας, καὶ ἀπὸ ξηρᾶς δὲ
δὲν ἀπεῖχε µακρὰν αὐτῆς τῆς πρωτιωούσης τοῦ ἀνατολικοῦ κράτους,
τῆς Νωομηδίας, Ὅπως ὃ᾽ ἔτι μᾶλλον ἀπρόσκοπος ἀποθῦ εἲς τοὺς
ἐπισκόπους ἡ προςίλευσις εἰς τὴν ἄλλως ἐπίκαιρον ταύτην πόλιν τὲν
κειμένην ὑπ' αὐτοῦ τοῦ μεταιχμίου τῆς ᾿Ασίας καὶ τῆς Εὐρώπης, παρέ-
σχον ὁ Κωνσταντῖνος εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ µιτάσγωσι τῆς συνόδου πᾶ-.
σαν εὐκολίαν, γαρηγήσας μὲν δηµοαίας ἁμάξαι καὶ φορτηγά κτήνη πρὸς
µιπάθασνν εἰς τοὺς ἐπισκόπους καὶ τοὺς συνοδοὺς αὐτῶν, προνοήσας δὲ
πιρὶ δαψιλῶν σιτηρισίων κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἐν Νικαίᾳ διαμονῆς.

Αἱ εὐκολίαι τῆς συγκρινωνίας ἐν τῷ ῥωμαῖϊκῷ κράτεε καὶ ἡ διὰ τῶν
ἀνωτέρων ἐκκλησιαστικῶν ἀρχῶν εἰς τὰς κατωτέρας εὔτακτος διαθίδα-
σις τῶν δισταγῶν τοῦ Κωνσταντίνου κατέατησαν τὠγερῃ εἷς τοὺς ἔπν--
σκόπους τὴν ἔγκαιρον ἄφιξιν εἰς Νίκαιαν. Πάντες Διεκαίοντο ὑπὸ τῆς
ἐπιθυμίας νὰ ἴδωσιν ἐκ τοῦ πλησίον τὴν ὄψιν τοῦ νικηφόρον βασιλέως,
πάντας τλκυυν ἡ ἡλπὶς τῶν ἀγαθῶν, ἄτινα ἔμελλε νὰ ἐπνρέρῃ ἡ εἴρηναι
τῆς ἐκκλησίας, εἷς ὃν ἐκαλοῦντο νὰ συντελέσωσιν. Οὕτω περὶ τὰ τα.
Μαΐου τοῦ 935 ἡ Νίκαια ἱμιατώθη ζωῆς. Εἰς τὴν καὶ ἄλλως πολωάν-.
θρωπον πόλιν συνέρρεωσαν χάριν τῆς συνόδου περὶ τοὺς διςγιλίους λαϊκοί
καὶ κληρικοὶ, ὧν εἷς τριακοσίους δέκα καὶ ὀκτὼ κατα τήν πιθανωτέραν.
παράδοσω τῆς ἐκκλησίας ἀνήρχοντο οἱ ἐπίσκυποι οἱ μέλλοντες νὰ µετά-
σχωσι τῶν συζητήσιων ἐν τῇ συνόδῳ. Οὐδή μέχρις ἐκείνων τῶν.
ἡμερῶν ἡ Νίκαια εἶχε πανηγυρίσει ὁμοίαν ἱορτήν. Οὐδέποτε μέχρις
ἐκείνης τῆς συνόδου ἡ ἐκκλησία εἶχεν εὑρεθῇ εἰς θέσιν νὰ παραστῇ καθ΄
ὅμοιον τρόπον αυντιταγµένη καὶ ἰσχυρά. ᾿Απὸ τῶν περάτων τοῦ ῥω-
μαϊκοῦ κόσμου καὶ τῆς ἐκτός δὲ αὐτοῦ οἰκουμένης γῆς εἶχον συρρεύσει

ε) αι

-...

αλ οα..
ῥίως αὐτῆς, ἀλλὰ μόνον εἰς τὰς "πυρ κο ον
σεις λαθὼν µέρος ἐνεργόν.

Αἱ ἰπίσημοι συνεδρίαι τῆς συνόδου ἄρχισαν πιθανῶς τὴν. 14 Πωρίου.
ποῦ 830, ὅτε ἴφθασιν ἐκ Νικομηδείας ὁ Κωνσταντῖνος, παριτάθησαν-
δὲ μέχρι τῆς 30 Αὐγούστου τοῦ αὐτοῦ ἔτους. Κατὰ δὲ τὰς τρεῖς περί---
που ἑθδομάδας, αἴτινες διέρριυσαν μεταξὺ τῆς ἀφίξιως τῶν ἐπισκόπων
κατὰ τὸ τρίτον Δικαήµερων τοῦ Μαΐου καὶ τῆς ἐπισήμων ἐνάρξιως τῆς
ανόδου, ἔγειναν διάφοροι ἐξώδικοι περὶ τῆς ἀρειανῆς αἰρέσίως ονζητή-
σεις, ὤν µετέσχε κληθεὶς καὶ αὐτὸς ὁ Άρειος. Καὶ ἐε μὲν τῶν µετ' κὖ-
ποῦ ταασυµένων διεκρίθησαν ἰδίως οἱ δύο Ἐὐσίδιοι, τὴν δὲ ὀρθοδαξίαν
λαμπρῶς ἀντεπροσώπευσαν ὁ πριοβύτερος τῆς ἐπισκοπῆς Κωνοταντ-
νουπόλεως ᾿Αλίξανδρος, ὁ ἐπίσκοπος τῆς ᾿Αγκύρας Μάρκιλλος καὶ μά-
Ἄνστα ὃ ᾿Ἀβανάσιος.

τν πονι τῶν µεγίστων ἐκκλησιῶν τῆς Νικαίας ἐκήρυξεν ὁ Κωνσταν-

πῖνος τὴν ἵναρξιν τῆς συνόδου. Ἡ ἐμφάνιανς τοῦ βασιλέως, ἕττις
παρίστη οἷα Βιοῦ τις οὐράνιος ἄγγελος, φίρων μὲν ἁλουργίδα ἐξαστρά-
πτουσαν ὑπὸ γρυσοῦ καὶ λίθων πολυτελῶν, ὑπερθάλλων δὶ ἅπαντας τοὺς
περὶ αὐτὸν διὰ τοῦ ὕψους καὶ κάλλους καὶ τῆς εὐπρεπείας τοῦ ἁλκίωου
σώματος, νεύων δὲ κάτω τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ καλυπτόµενος τὸ περόπω-
πον ὑπὸ ἐρυθήματος, κατέπληξιν ἅμα καὶ συνεκίνησε τοὺς παριφταµέ--
νους. ᾿ἘΕκήρυξε δὲ ὁ Κωνσταντίνος τὴν ἔναρξιν τῆς συνόδον διὰ προι-
λαλιᾶς λατινικής, ἥτις ἡρμηνεύθη ἑλληνιστί εἰς τοὺς ἐπισκόπους, Μετὰ
δὲ τὴν προθλαλιὰν ταύτην, δε᾽ ἠς παρώρµα πρὸς ὀμόνοιαν καὶ εἰρήνν,
κηρύσσων παντὸς πολέμου χαὶ πάσης μάχης δεινοτέραν καὶ χαλεπωτί-
βαν τήν τῆς ἐκκλησίας τοῦ Βεοῦ ατάσιν, παρίδωκε τὴν Δύθωνσυ, τῶν
Δεολογυιῶν συζητήσεων εἰς τοὺς προΐδρους τῆς συνόδου.

Αϊ δὲ συνιδρίαι τῆς συνόδου ὑπῆρξαν ζωηραί, ἐνίοτε δὲ καὶ θυελλὠ--
δες, Αὐτὸς ὁ Κωνσταντῖνος ἠναγκάζιτο, συνεπιλαμβανόµενος τῆς σν-
ζητήσεως, νὰ περιστέλλῃ πολλάκις διὰ τῆς γλυκύτητος αὐτοῦ τῶν ὁρ-.
μήν τῶν ὑπὸ τῆς ἁμφιλογίας ὑπερθερμαινομένων. Πρῶτον δὲ θέµα, οὗ.
ἐπιλήφθησαν οἱ αυνελθόντες πατέρες, ὑπῆρξεν ἡ πρὸς τὸν “Άρειον κα.
ποὺς ὁμόφρονας αὐτῷ αυγκλητικοὺς συζήτησις περὶ τῆς σχέπως τοῦ "Ἔη--
σοῦ πρὰς τὸν θεῖον πατέρα. Μὺ περισωθέντων πρακτικῶν τὰς συνόδων,
μέχρι τιὸς µόνον μανθάνομεν ἐξ ἄλλων εἰδήσεων τὰ κατὰ τὴν πορείπν
τῶν συζητήσεων. Προφανὲς δὲ εἶνε, ὅτι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς οἳ ψρονοῦντις
πα τοῦ ᾿Αριίου εὑρίσκοντο ἐν καταδήλῳ μιισνοδηφίᾳ, ἀνερχόμενοι ἓν

πρ
ες

Είμι δὲ τὸ ὑπά τῶν πατέρων τῆς ἐν Νικαίχ συνόδον ἡηφισβὲν σύμ.-
βολον ὡς Ίδης" «Πιστεύομεν εἰς ἕνα θεὺν πατέρα
πάντων δρατῶν τε καὶ ἀυφάτων ποιητήν΄ καὶ εἰς ἓνα κώφιον᾿ "Πσοῦν
ἄριστὸν τὸν υἴὸν τοῦ Θεοῦ, γεννηθέντα ἐκ τοῦ πατρὺς μονογενῆι
πουτέστιν ἐκ τῆς οὐσίαρ τοῦ πατρὺᾳ, Θεόν ἐκ θεοῦς φῶς ἐκ φωτός,
Φεὸν ἀληδινὸν ὃς εοῦ ἀληθινοῦ, γεννηθέντα, οὐ πορηθέντα, ὁμοού-
σιον τῷ πατρὶ, δι’ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο, τά τε ἐν οὐρανῷ καὶ τὸ ἐν
τῇ γῇ τὸν δὲ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπου» καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν
κατελθύντα καὶ σαρκωθέντα, ἐνανθρωπήσαντα, παθόντα καὶ ἀνα-
στάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, ἀνελθύντα εἰς οὐρανοὺς, καὶ ἐφχόμενον κρὶ-
ναι Ἰῶντας καὶ νεκρούς. Καὶ εἰς τὸ ἅγιον πνεῦμα-» Προφετίθη δ΄ ἐν
πελει τοῦ συµθόλου καὶ ὁ ἑξῆς ἀναβιματιαμός ἐναντίον παντός τοῦ τὰ
ἐναντία λέγοντας περί τοῦ υἱοῦ, καὶ ἀνεγράφησαν ἐν αὐτῷ πρὸς ἆπα--
φυγήν πάσης ἀσαφείας αἲ τέως φερόµεναι κακόδοξοι γνῶμαι. «Τούς δὲ
Ἰέγονταῃ ἣν ποτὲ ὃτε οὐκ ἦν καὶ πρὲν γεννηθῆνα: οὐκ ὧν,
καὶ ὅτι ἐξ οὐκ ὄντων ἐγένετο ἢ ἐξ ἑτέραρ ὑπυστάσιως ἢ οὐσίας
φάσκοντας εἶναι ἢ κτιστὺν Ἡ τρεπτὸν ἢ ἀλλοιωτὺν τὸν υἱὸν τοῦ Όκοῦ.
ἀναθεματίξει ᾗ καθολικὴ ἐκκλησίαιν

Πεντε µόνον ἐπίσκοποι ἐκ τῶν ἐν τῇ συνόδῳ ὑπῆρξαν οἱ μὴ ἀποδι-
Ἰθένεις τὸ αὐμῶολον τοῦτο τῆς πίστεως, ἐν οἷς καὶ Εὐσίδιος ὁ Νεκομη-
δείας. Αλλά τέλος ὑπιχώρησαν καὶ οὗτοι πλὴν δύο ἐπισκόπων ἐξ
᾿Αφρικῆς, τοῦ τῆς Μαρμαρικῆς Θεωνᾶ καὶ τοῦ τῆς Πτολεμαίδος Ἠι-
κούνδον, οἵτινες ἀνιβεματίσβησαν καὶ καβαιρεβέντες ἐξωρίσθησαν εἷς τή
"λλερίαν µετὰ καὶ τοῦ Αρείου

Αλ) ἡ σύνοδος δὲν περιωρίαβη εἷς µόνην τὸν κατκδίκην τῶν περὶ.
τοῦ οἷωῦ τοῦ θεοῦ δογμάτων τοῦ "Αρείου καὶ τῶν σύνταξιν τοῦ συµβθ-.
Ἄου τῆς πίστεως, Μετά τήν ἀποπεράτωσιν τῶν εἰς ταῦτα ἀναφερομί-
νων πυζκτῆσεων οἱ πατέρες ἐπελήφθησαν τῆς ἐπιλύσιως ἄλλων τινῶν.
δισφορῶν, αἴτινες εἶχον ἀναφυῆ ἐν τῇ ἑκκχηαίᾳ. Αἱ αωρώταται δὲ τῶν
τοιούτων ἀποφάσεων τῶν ἐν Νικαίᾳ συνελῃόντων πατέρων ᾖσαν ἡ κατὰ-
παυσις τοῦ αχίπµατος τῶν Μελετιανῶν, ἥτοι τῶν ὁπαδῶν τοῦ ἐπι-
πκάπου τῆς ἐν Αἰγύπτῳ Λνκυπόλκως Μελετίου, καὶ ὁ καβεριαμός τοῦ
Χβόνου πρὸς ἑορταπμῶν τοῦ [Πάσγα. ὅπερ ὠρίσθη νὰ τελῆται τὴν πρώ-
την Κωριακὴν µετὰ τὴν πανσέληνον τῆς ἰαρινῆς ἱσημεείας, ἓν ᾧ πφο-.
περον ποικίλαι περὶ τοῦ ζητήματος τούταυ ὑφίοταντα διαφωνίαι. θλος

Δ’ (ψήφισιν ἡ αύνοδης καὶ κανόνας τινας, ὧν ἄγνωστος εἶνε ἀκριδῶς 3

365

ἀρεθμὸς, ἀλλ᾽ οἵτινες ἦσαν εἴοσι κατὰ τὴν πιθανωτάτην γνώµην. ᾿Ανε-
φέροντο δ᾽ αἱ διατάξεις αὗται εἰς τὴν ἐσωτερικὴν τῆς ἐκκληαίας πει-
ἠκρχίαν καὶ τάξιν, οἷον εἰς τὰ τῆς χειροτονίας, εἰς τὰ κατὰ τὴν µετά-
λοσεν τῆς εὐχαριστίας εἰς τοὺς πρισθυτέρους καὶ τοὺς θνήσκοντας, εἰς
τὰ, αιρὶ τῆς περιοχῆς ἐπισχόπων τινῶν, εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ τοχί-
ζνον. τοὺς χληρικοὺς, εἰς τὰ περὶ συνοίκων αὐτῶν, εἰς τὰ περὶ κατηχου-
μέναων καὶ εἰς ἄλλα τοιαῦτα.

Οἱ πατέρες τῆς πρώτης συνόδοι, διαλυόµενοι ἠδύναντο νὰ ἐλπίζωσιν,
ὅτι ἵδρυσαν ἐπὶ βάσεων ἀσφαλῶν τὴν θρησκευτικὴν εἰρήνην. ᾿Αλλὰ δυσ-
νχῶς ἡ εἰρήνη αὕτη ὑπῆρξε βραγεῖα, νέοι δὲ κλύδωνες ἐσάλευσαν µετά
τινα ἔτη τὸ σκάφος τῆς ἐκκλησίας.

εε΄
Οἐκογενειακὴ τραγῳδία.

Ἠετὰ τοὺς θριάµθους ἐν τοῖς στρατοπέδοις οὓς ἥρατο ὡς στρατηγὀς
ὁ Κων σταντῖνος εἶχε παραστῆ ὡς μέγιστος ποντίφιξ τοῦ ῥωμαϊκοῦ κρά-
τον εἲς τὸν θρίαµθον τῆς ἐκκλησίας ἐν Νικαίᾳ. Μετὰ τὰς ἀνευφημίας
τῶν λεγιώνων ἰδέχθη τὰ ἐγκώμια τῶν ἐπισκόπων. Μετὰ τὴν ἑνότητα
Πκπολιτείας ἐδημιούογησε τὴν εἰρήνην τῆς ἐκκλησίας. "Ἠτο καιρὸς ἤδη
νδρέψη τοὺς καρποὺς τῶν νικῶν του, ἑορτάζων ἐν Ῥώμῃ τὸ ἐπιὸν ἔτος

ἀπὸ τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου τὴν εἰκοστὴν ἀμφιετηρίδα τῆς ἀρχῆς του.

Ἠραδίως ἐπορεύθη ὁ Κωνσταντῖνος πρὸς τὴν παλαιὰν πρωτεύουσαν
τν Ῥωμαίων. Προεχώρει µετά τινος δισταγμοῦ πρὸς τῆν πόλιν, ἧς
ἁγοητία διὰ τὴν προτίµπσιν τῆς ᾿Ανατολῆς εἶγε παρέλθει, ἃς οἱ ἁρ-
Ἰΐι γαοὶ διὰ τὴν προστασίαν τοῦ γριστιανιαμοῦ εἶχον ἀποθάλει τὴν
Ἀλκάν αὐτῶν σηµασίαν. Ὁ Καπιτωλῖνος Ζεὺς ἦτο πλέον ξένος πρὸς
ἂν µέγαν ποντίφικα, ὅστις, ἁμελῶν αὐτοῦ καὶ προνοῶν ὑπὲρ τοῦ ἐσταυ-
Ἠμόην τῶν Χριστιανῶν θεοῦ, εἶχε προστῆ χάριν αὐτοῦ τῆς ἐν Νικαίφ
ανόδου,

Οἱ ὁμταγμοὶ τοῦ Κωναταντίνο, ἀπεδείχβησαν δεδικαιολογηµένοι
αατε τν εἰς τὴν Ῥώμην ἐπίσκεψίν του. Την 15 Ιουλίου 336 ἐτελέσθη
Ἀκιφ ἔκαστον ἔτος συνήθης πανηγυρικὴ ἀνάθασις τῶν ἱππέων εἰς τὸν
Κατκωλῖνον λόφον καὶ ἐπίσημος αὐτῶν θυσία εἰς τὸν Δία. ᾽Αλλ’ εἰς
μάτην ἀνέμενον οἱ πολῖται τῆς Ῥώμης νὰ ἴδωσι παριστάµενον τὸν

κ“

Ἀιτήν, Ὁ βασιλεὺς προρεῖδι μετὰ σερκασμοῦ ἀπὸ τῶν παραθύρων το
Παλατίνου τοὺς παρελαύνοντας ἐπὶ τῶν Βυσίαν, καὶ ὁ
ἀνταπίδωκε τὰ ἴσα εἰς τὸν εἴρωνα Δριχμβιωτήν τὸν ἐπὶ τοσοῦτον Ἡ
φρονοῦντα τὰς ἀναμνήσεις τῆς παλαιᾶς Ῥώμης καὶ σα
περικόσµους, ἀλλ’ ἀθθενεῖς Ἰάτρας τῶν ἁρχαίων τῆς πόλεως δι
Μόνον δὶ ἡ αύνισις τῶν συµθούλων τοῦ Κωνσταντίνου. αὐτὸ
Ἀπὸ ἀντικδικήσιων κατὰ τῶν ὄνεηρεπτημένων, οἵτιωες τὴν κατα -ὁ
αὐτοκράτορος ἀγανάκτησιν συνεδύασαν ἀπροκαλύπτως µετ { ἄνατρεστε
κῶν ἐνδείξιων συµπαβείας πβὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ Κρίσπον.

Ὁ Κωνσταντῖνος ἠδυγήθη νὰ συγκρατήσῃ ἑαυτὸν, μειδιῶν πρὰς τὰ
παραχὰς ταύτας τῶν ὁδῶν, Ὅτε ἀνηγγΏβη εἷς αὐτὸν, ὅτι οἱ ατασικ
σταὶ ἴτρωσαν διὰ λίθων πᾶσαν τὴν ὄψιν τινὸς τῶν ἀνδριάντων του, εἰπί
ηλαφήσας δια τῆς χειρὸς τὸ πρόσωπον καὶ ρέμα µειδιάσας απερίερ
γον᾽ καὶ ἓν τούτοις οὐδεμίαν αἰφθάνομαν πληγήν ἐπὶ τοῦ σώσω
ἀλλ) εἶνε ὑγιᾶς μὲν ἡ κεφαλὰ, ὑγιῆς δὲ ἡ, ὄψις ἅπασαιν Αλλ’ ἃμι
μετὰ, ποιαύτης Αποδιγόμυνος ἁδιαφορίκς τὰς προζθολὰς τοῦ.
δὲν εἶγι τὴν αὐτὴν ἀνεξικακίαν ἓν τῷ ἰδίῳ οἴκῳ, ἄλλα τὸ τι
αὐτοῦ πγιμα καὶ ἡ ἵνικα τῶν περιατάσιων ὄσημέραι μᾶλλον ἐπ
ζωσα τὴν ψωχήν του πικρόγολας Ἀιάθίαις ἤγαγον αὐτὸν εἷς
πρὸς συγγενεῖς πλησιεστάτους ἄνάξια μὲν ἑαυτοῦ, ὅλως δὲ ὃν
πρὸς τὴν Βρηακείαν τῆς ἁγάπης καὶ τοῦ ἐλέου, Ἡς ᾖτο δν ὁ αρα
πάτος προστάτης.

Ὁ οἰκογενειακός τοῦ Κωνσταντίνου βίος δὲν εἶνε δυνατῶν να
ὠὐτυχής. ᾿Αναγκασθες, ὡς εἴδομεν, χάριν τῆς ἀργῆς νὰ λά8η σὐζμγ
τὖν πολυθἔλγητρον τοῦ Μαξιμικνοῦ θυγατέρα Φαῦσταν καὶ νάπωβήι
«ὖν σύνιωνον Μινερβίναν, παρεσιέναζι δν’ αὐτῆς «ου τῆς πράξίος μῆ
Ἄθυσαν διχόνοιαν μεταξὺ τοῦ νἱοῦ τᾶς Μιερείνας Κρίσπου καὶ τῶν {
τῆς Φαύστας τιχφητομθων νιῶν. "Άλλως δ᾽ ὃ υἱὸς τῆς παλλακῆς οὖτ
εἰς µόνον τὰ πρωτοτόκια, οὔτε ες µόνης τῆς πρὸς μηπεᾶς μάμιεης Ἐλό
νης τὴν προστασίαν ἐχριώστει τὰς τιμᾶςι ὧν ἔνωρὶς ἠξιώθη παρὰ τὸ
πατρός, ἀναγορενθεὶς καϊσαρ. Αὐταὶ αἲ κατὰ τῶν βαρβάρων κα τὴ
Κρίοπου, αὐτὴ ἡ παρὰ τὸν Ἑλλήκποντην ἱναντίον τοῦ Λνκιίον να
του ἐπιτυχία ἀνεδείκννον αὐτὸν οὗ µόνον συναρωγὸν τοῦ Κωνσταν
Διξιώτατον, ἀλλὰ καὶ μέλλοντα διάδοχον αὐτοῦ. ΑΛΑ" ἡ ον
αὔξγαις τοῦ Κρίσπου ὑπίθαλπι τὸν φθόνον τῆς Φαύστας, ὃν δὲν εἶχη

ἵπση

-

Πρῶτον δὲ βῦµα τοῦ αυγκεχυµένου βασιλέως ἔπισιν ἡ αἶτία τοῦ γίνε
ποῦ Κρίσπου, ἡ αὐτοκράτειρα Ῥαῦστα, κατὰ διαταγἠν αὐτοῦ τοῦ σε
σιλίως αυλληφθεῖσα ὑπὸ τῶν περὶ αὐτήν γυναικῶν καὶ ἀποποιγιώοα ἡ
λουτρῷ ὕδατος ζέοντος.

Οὕτως ἑντός ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ἔτους ἡ δεσπόσασα τοῦ Κων
νου ψυχική ζάλη κατέστησιν αὐτὸν ἔνοχον τριπλοῦ φόνου ἐν αὐτῷ το
τῷ οἴκῳ. Καὶ ἡ μὲν παράδοσις περιέβαλε τὴν σειρὰν ταύτην τῶν ἢ
κλημάτων διὰ μυστηρίου δυςδιαλύτου, ἀλλ᾽ ἡ ἱστορία, καίπερ ἄναγνὶ
ρίζουσα. πληρίατατα τὴν ὑπέροχον Βέαιν, ἡς ἁβίωαε τὸν Κωναταντῶή
δικαίως ἡ ἐκκλησία, δὲν δύναται νὰ συγχωρήσγ. αεάγμασαὴ
παρεκτροπᾶς, οὐδ' ἐπεχειρες νὰ δικαολογήαῃ αὐπάς.. ΄

Μεστή ψρίκης εἶδεν ἡ Ρώμη μολυνόμενα τὰ. βνορσ.-η
τοῦ φόνου τῆς ἀνάσσης. Εἰς µάτην ἐπειράθη ὁ Κωνσταντῖνος νὰ ἐπ
Θάλη αιγᾶν εἰς τὴν ὑπόκωφων βοήν τοῦ πλήβους ἄν" ἑορτῶν καὶ φαιὰρᾶ
ἀγώνων. Όποια ἡ ἐκ τῆς οἰκογενειακῆς ἑκαίνης εραγῳδίας ἑμπιοκβεῖο
εἰς τοὺς Ῥωμαίους αἴσθησις δεικνύει καταφανῶς τὸ πυκρὸν δίστιγον, ὃς
ἐγράφη νύκτα τινὰ ἐπ᾽ αὐτῶν τῶν βασιλείων Βωρῶνι μηρύττον νερών
τον αἰῶνα τοῦ Κωνσταντίνου καὶ μετ΄ εἐρωνείας ὑπαινιασόμηνον το
πολυτίµους λίθους, δι᾽ ὧν ἐπικαλύπτιτο ἡ πορφύρα τοῦ αὖ
Οὐδὲν κοιιὸν ἠδύνατο νὰ ὑπάρχη πλέον μεταξὺ Κωνσταντίνου
µης, Οἱ ἀργαῖοί της Βεοὶ δὲν ἧπαν πλέον θεοί του, αἱ ἀναμνήαεις τὴ
δὲν ἦπαν πλέον ἀναμνήσιις του, τὸ παριλβὀν της εὑρίσκετο εἰς ἀντβν
συν πρὸς τὸ ἐνεστὼς, ὅπερ ἀντιπροσώπευεν ἔκείνος, εἰς ἀντίθεσιν πρ
τὸ μέλλον, ὅπιρ ἐκεῖνος παρεσκεύαζεν εἲς τὸ κράτος τῶν Ῥωμαίω,
Ἂν ἡ Ῥώμῃ. Απηρνεῖτο τὸν ἀρνησίθρησκον καὶ αἰονεὶ ἀποστάτην ἴπη
μόνα, ἀλλὰ καὶ ὁ Κωναταντῖνος ἀπηργεῖτο τῆν πόλιν, ἂφ᾽ ἧς
Δον οἱ διωγμοί τῶν Χριστιανῶν, ἐν ὦ ἔτυχεν ὑποδογῆς μμβς-- |
δυκοιώνου, ἓν ᾖ, ὑπέστη πικρίας ἀλησμωνήτους καὶ ἐτέλεσεν ἐγκλάμαη
Ἀυσέκπλυτα. Ὁ βασιλὺς, ἀναχωρῶν ἐκ τῆς ᾿Ῥώμης, ὠρκίσθη να κ)
πατήση πλεον τὸν πόδα εἰς τὴν πόλιν. Ὁ δὲ ὄρκας ἐκεῖνος ὅπε ]
καταδίκη τῆς ᾿Ῥώμης. Νέα πόλις ἔμιλλεν ἀντ αὐτῆς να γείνη Β4Η
τοῦ ῥωμαϊκοῦ θρόνου, τὴν δ᾽ αἴγλην τῶν καισαρικῶν παλατίων, ἐξ ὁ
διωκεῖτο ὁ κόσμος ἐπὶ τρεῖς ὅλους αἰῶνας, ἔμελλε νὰ δικδεγθη, ἡ λα)
πηδὼν τῶν παπικῶν µεγάρω». ]

]

σόλυμα τῷ 331, ὑπῆρξεν ἡ, ἐπέσκιψις τοῦ τάφου τοῦ σωτῆς
πριακραίων ὅλων ἐτῶν καὶ πλέον περιπίτιιαι τῶν Ιουδαίων καὶ ὃ
τῶν Χριστιανῶν εἶχον ἐζαλείψεν ἐν Ἱεροσολύμοις καὶ αὐτὴν τὴν.
συν τῶν ἱερῶν τόπων, λησμονηβέντων, μεταβληβέντων, «υγ,

ΚΑΡΙΑ. Ἐκ ενα ΚΕ ΦΡΟΝΟΝ
αικαν ἨπΣαΝτίλκος ΚΕΙΡΟΓΡΛΑΟΝ
τοῦ σωτῆρος ἧτο ἄγνωστος, τὸ δὲ ἄντρον, ἐν ᾧ εἶγχε κατατεβὴ τὸ θη
αὐτοῦ σκήνωµα, εἶχι συγκαλωφθὮ ὑπὸ σωβοῦ χωμάτων ἔξωβεν.
θέντων, καὶ ὑπιράνω αὐτοῦ εἶχεν ἐπονιοδομηθ" δερὸν τῆς "Άφρο
᾽Αξιωθεῖσα πλήρους τῆς παρὰ τοῦ Κωνσταντίνου ὑπαστηρίβι
προτάξασα πάσης ἄλλης ἐργααίας τὴν κατὰ χώραν περὶ τοῦ.
πάβους τοπογραφικὴν αυζήτησιν μετὰ τῶν ἐπαίόντων, ἐπελ
καταρρίψιως τῶν μεταγινιατέρων οἰκοδομημάτων καὶ τῆς

5... 1ἱ

Ισ σ΄
311

ποῦ χώρο», ἰφ᾽ οὐ ἡ πιβανωτέρα γνώμη ὤμζο ὑπάρχοντα τὸν ἅγιον

φον. Καὶ ἀληβῶς μετ᾽ ἐπίπνον ἀνασκαφὴν πολλῶν ἡμερῶν, πφοχω-

[ φήφαπαν εἰς ῥάλως πολἠ, ἀνιφάνκσαν κατὰ τοὺς ἱατορικοὺς τς (κκλα-

αίας λείψανα τρανῶς ἀποδηκωύοντα τῆν Βέσιν τοῦ σεμιοῦ καὶ παναγίαν.
τῆς σωτορύν, ἀναστάπεως μαρτυρίου.

“Ἡ ἀγγιλίκ τῆς ἀνακαλύψιως τοῦ τάφου τοῦ σωτᾶρος ἰπλέρωσε χα-

βᾶς τὸν ος Αιῶ ὄττις διέταξεν ἐκ τῆς Βράκης, ὅπου (ὐρίσκετ»,

1: Ἐτρεεις τος ΤΙΝΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
ἘΚΟΝ ΝΑΑΝΤΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΓΡΑΑΟΧ.

νε τρέ τὸ φωτήρον ἄντρον καταπενν εὐπριποῦς

Ἠ }ὶ μκληφία αὕτη τοῦ παναγίου τάφου, ἦτις τὸ πρας-
μπιμα τῶν Χριστναιῶν, ἐκτίοθη κατὰ τὰς δαταγὰς το οὔ βασιλέως μετ᾽

ὅτε οἰκοδομπθεισῶν ἐν Πα--
Ἄθγον, καὶ δὺ περὶ τῆς ἵν Βηθλιμ, τή γενβθλίῳ πό--
-οῦ, καὶ τῆς Ιπὶ τοῦ ὄρους τῶν ἰλαιῶν.

3πο --

Οἱ δὲ μετ” Εὐοβθιον τον Παμφίλου ἐκκλησιαστικαί ἴστε
διηγοῦνται µόνον τὴν εἰς τὸν Ἕῆλον τῆς λένης καὶ τ:

ο ΛΕΡΟΜΕΝΟΕ ΣΑΓΚΟΩΛΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΕΛΗΝΗΣ.
αν τος ΛΑΣΙΚΑΝΕΙ Της ΡΩΜΗΣ.

Λιοῦ. Κατὰ τας δυηγήσεις ταύτας εὐρίθησαν ἐν τῷ χώματι τ
πτοντι τὸ ἄντρον τρεῖς σταυροὶ ξύλινοι, διατηρούµενοι σοι,
Εθεωρήθησαν ὡς ὄντες προφανῶς ὁ τοῦ Χριστοῦ καὶ οἱ τῶν.

ἡ τῶν ἄλλων ὁ τοῦ σωτῆρος,
πκόπου Μακαρίου, ἐπιτεθεῖς.

ἠέντων Δύο Ἰηστῶν. Διεκρίθη
τὴν εόπνειστον πβότασιν τ

378

σώματος γυναικὸς ἡμιθνῆτος, ἐπήνεγκεν ὡς ἐκ θαύματος τὴν τελείαν
αὐτῆς ἴασιν, ἐν ᾧ οἱ δύο ἄλλοι σταυροὶ, πρότερον ἐπιτιθέντες ἐπὶ τῆς
πασχούσης, οὐδὲν ἐπινήργησαν.

Τὸ τίµιον ξύλον, ἐγκλεισθὲν εἰς ἀργυρᾶν λάρνακα, παρεδόθη εἰς τὸν
ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων. Μικρὸν δὲ µόνον µέρος τοῦ σταυροῦ συµπαρί-
Ἄαθι μεθ’ ἑαυτῆς ἡ ἁγία Ἑλένη ὡς καὶ δύο ἐκ τῶν ἥλων, δι᾽ ὧν εἶχε
καθηλωθῆ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ὁ θεάνθρωπος" τούτων δὲ ὁ ἕτερος ἑκόσμησε
δίκην περιάπτου τὸ βασίλειον τοῦ Κωνσταντίνου κράνος.

Ἡ πτωχὴ κόρη τοῦ πανδοχέως τῆς βιθυνικῆς Δρεπάνης καὶ σύνευνος
τοῦ Χλωροῦ, ἥτις μετὰ ποικίλας ἐν τῷ βίῳ περιπετείας ἠξιοῦτο τῶν
ὑψίστων τιμῶν ὡς µήτηρ τοῦ ἰσχυροῦ τῶν Ῥωμαίων µονάρχου, κατέ-
στη νῦν ἐν γήρατι βαθεῖ μετὰ τὴν ἐν τῇ Παλαιστίνῃ εὐτυχῆ διατριθὴν
πὸ κέντρον τῆς ἀφοσιώσεως τῶν Χριστιανῶν ὑπηκόων τοῦ µεγάλον υἱοῦ
της. Αλλ᾽ ἐπ᾽ ὀλίγον µόνον χρόνον ἐπέπρωτο νἀπολαύση τὴν ἠθικὴν
εὐχαρίστησιν ἐπὶ τῇ ἀποκαταστάσει τῶν ἁγίων τόπων εἰς τὴν ἐμπρέπου-
σαν τιμὴν καὶ νὰ ἐξαχολουθῇ σκορπίζουσα περὶ ἑαυτὴν ἑλέῃ καὶ φιλαν-
Βρωπίαν. ᾿Αρχομένου δὲ ἤδη τοῦ 338 ἀπίθανε αχεδὸν ὀγδοηκοντοῦτις,
Βρηνουµένη ὑπὸ τοῦ υἱοῦ καὶ τιµωµένη ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας.

Ἐν στρατιωτικῇ πομπῇ µετεκομίσθη κατὰ διαταγὴν τοῦ Κωνσταν-
τίνου τὸ σῶμα τῆς ἁγίας ἐκ τῆς ᾿Ανατολῆς, ὅπου ἐκοιμήθη, εἰς τὴν
Ῥώμην, καὶ ἐχεῖ κατετίθη εἰς τάφον ἐκ λίβου πορφυρίτου. Ἡ δ᾽ ἐκ-
κλησία ἐτήρησιν εὐλαθὴς τὴν μνήμην αὐτῆς, καὶ τὸ ὄνομα τῆς μητρὸς
"Ἑλένης ἔμεινεν ἐς ἀεὶ συνδεδεµένον πρὸς τὸ τοῦ υἱοῦ Κωνσταντίνου.

ες΄
χ κτίοις τῆς Εζωναταντενουπόλεως.

“Ὁ Κωνσταντῖνος, ἐκπληρώσας διὰ μακρῶν ἀγώνων τὸ παλαιὸν αὐ-

τοῦ ὄνειρον, τὴν ἀνόρθωσιν τῆς ἑνότητος τοῦ κράτους, εἶχε χρέος νὰ
μεριμνήσῃ καὶ περὶ καταλλήλου κέντρου τῆς ἑνιαίας δυνάμεως, ἣν εἶχεν
ἀναπλάσει ἐκ τῶν τιµαχίων, εἰς ἃ αὕτη εἶχε διαλυθή ἐπὶ τοῦ Διοκλη-
τιανοῦ. ᾽Αλλ᾽ ἐκ τῆς τροπῆς ἣν εἶχον λάθει τὰ ῥωμαϊκὰ πράγµατα
ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ αὐτοχράτορος ἐκείνου ἀπεδεικνύετο, ὅτι τοιοῦτον
κέντρον δὲν ἠδύνατο νὰ εἶνε πλέον ἡ Ῥώμη, τὸν ὁποίαν εἶγεν ἤδη

(τονος τ} 18

...

καταδικάσει ὁ Διοκλητιανός καὶ ὧτνς ἔπετα ὡς ἐξ ἐπιμέτρον κατιδ
κατιν αὐτὴ ἑαυτὴν διὰ τῆς πρὸς τὸν Κωνσταντῖνον διαγωγῆς της,

Οἱ λόγοι, οἵτινες προεκάλουν τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς Ῥώμης ὡς πρω
πευούπης τοῦ κράτους, ἦσαν ὀρησκευτικοὶ, πολιτικοί, στρατιωτικοί.
᾿Ῥώμη δὲν ἦτο ἀρκετὰ χριστιανηκή, ὥστε νὰ χρησιμεύσῃ ὡς πρωτεύνυε
τοῦ κράτους ἀναμορφουμένου διὰ τοῦ χριστανισμοῦ, Ἡ Ῥώμη ὃὶ
κατεῖχε τὸ μέσον τῶν ἀπεράντων χωρῶν, αἴτινες ἑτάσσοντο ὑπὸ τὸ ακἲ
πτρον τοῦ αὐτοκράτορος, καὶ ἦτα πολὺ μακρὰν τῶν ὀχθῶν τοῦ Έχε
ὅος καὶ τῶν ἐκβολῶν τοῦ Δουνάθεως, ἄρα πολὺ μακρὰν τῶν Περαί
καὶ τῶν Γότθων, οἵτινες Ἠπείλουν τῶν ῥωμαϊκὴν βασιλείαν΄ διὰ, ταῦι
δὲ δὲν ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ὑπὸ διοικητικήν καὶ στρατιωτικἠν ἔποψιν
καρδία τοῦ ῥωμαϊκοῦ βασιλείου, οὐδὲ τὸ κέντρων τῆς ἀμύνης τᾶς χὺ
ρας. Τὸ κράτος εἶγεν ἀνάγκην πρωτενούσης μὴ µεμολυσμένης ὑπὸ τὶ
ἀναμνήσιων τῆς εἰδωλολατρείας, συνάμα δὲ κεντρικῆς καὶ πρααφὀρ
πρὸς τὰς νέας ἀνάγκας τοῦ βασιλείων. Ὁ δὲ Κωνσταντῖνος ἀπίδεξ
ἵκτατον εὐρύτητα Ελέμματος, ἀναγνωρίσας, ὅτι ἡ προζήκονσα δέ:
τῆς νέας πρωτευούσης ἔπρεπε νὰ ζητηθῇ ἐκιῖ όπου ἡ Εὐρώπη πφουπ
λάΐει πρὸς τὴν 'Ασίαν καὶ τὸ μὲν πρῶτον σκιφβεῖς νὰ κτίση τὸν νᾱ
πόλεν κατὰ τὴν Ἐρῳάδα, ἔπειτα δ᾽ ἐκλέξας τὴν γῆν, ὅπου ἔκιντο πάῇ
πὸ Βυζάντιον.

᾽Αληθῶς ἡ Βίσις, ἴν ᾗ εἶχον κείσει τὸ Βωζάντιον οἳ Μεγαρεῖς !
Έβδομον πρὸ Χριστοῦ αἰῶνα, ἦτο ὑπίροχος. Δικαίως εἶχε καλέσει τὸ 5
φυκόν μαντεῖον τυφλοὺς τοὺς ἱδρυτὰς τῆς ἀπίναντι Καλχηδόνος ἅτα,
ἀναγνωρίσαντας τὰ προτερήματα τῆς ἀντικρὺ παραλίας, Ἡ πραόᾳ
τοῦ κλίματος, ἡ ἀφθονία τῶν ὑδάτων, τὸ γόνιμον τοῦ ἐδάφους καὶ ὕὴ
πάντα τἆλλα τὸ ἐπίκαιρον τῆς θίσεως καὶ οἱ λαμπρο λιμένες ἐπὶ τ.
μαγευτιιοῦ καταστένου, ὅπερ ἐνόνει ἅμα καὶ χωρίζει τὸν Εὔξεινον, δε
βρέχει τὰ παράλια χωρῶν πλουσιωτάτων, καὶ τὴν Προποντίδα, ἡ
εἶνε ὁ θαλάσσιος πυλὼν τοῦ Αἰγαίου, περιστεφανουµένου ὑπὸ πόοε
ὅλου πόλεων ἑλληνίδων, ταῦτα πάντα εἶχον ἔνωρίς αυντελέσει εἰς τῇ
μεγάλην αὔξησω καὶ ταχεῖαν ἀκμὴν τοῦ κτίσματος τῶν Μεγαρίων. Ἂ
Ἠωζάντιον, μετὰ τὴν παροδικὴν ὑπὸ τοῦ Δαρείου ὑποδούλωσιν ΔΑ
Ρώβὲν ὑπὸ τοῦ Παυσανίου, προτεγώρησεν ἐναλλὰξ εἰς τοὺς "Αθηναίνε
καὶ τοὺς Λακιδκιμονίους µέχρι τοῦ 355 π. Χ., ὅτε, ἀνακτῆσαν τἳ
αὐτονομίαν, ἠδυνήθη νάντιτάξγι γινναίαν ἀντίστασνν εἰς τὸν "Ῥίλιππει
Κεκτημένοι δὲ µεγάλας δυνάμεις οἱ Βυζάντιος κατώρθωσαν ἵπωτα |

--

..

]
μαγικής ἀνηγέρθησαν οἶκρι, μέγαρα, ναοὶ, λαμπρᾶ βασίλεια, μιγαλ
πρωπὴς ἰππόδρομος. Διά τῆς πειθοῦς ἡ διά τῆς βίας, δι βασιλα
προσκλήσιως ἡ διὰ καταναγκασμοῦ οἱ πλουσιώτατοι τῶν ὑπηκόων,
ἐπιφανίστατοι τῶν συγκλητικῶν τῆς Ῥώμης µετήνεγκον τοὺς ἐφερτίο
αὐτῶν εἰς τὴν νέαν πόλων, καὶ ἀφειδεῖς παροχαὶ εἴλκυσαν εἰς αὐτὴν:
πλήθη. θέλων δὲ καὶ νὰ κησµήσῃ τὴν οὕτως ἱδρυβεῖσαν πόλιν ὁ Κω,
σταντίνος διά καλλιτεχνηµάτων, ἄτινα δὲν αὐτοσχιδιάζοντας, ἐξωράϊ
τὰς πλατείας, τοὺς ναρὺς καὶ τὰς ἄλλας οἰκοδομᾶς δι΄ ἀγκλμάτων 4,
γαίων, Ἀηφθέντων ἐκ τῶν παλαιῶν κέντρων τῆς τέχνης. Τὸ δ᾽ ἔπιρὶ
νίστατον τῶν τοιούτων λαφόρων, δι’ ὧν ὁ Ἀνόμινας ἀρχαῖος πόομ.
1στόλιζε τὴν νέαν πρωτιύουσαν, Ίπο ὁ ἐν τῷ Ἱπποδρόμῳ οτηθεῖς 1ο
ουῦς ἐκ Δελφῶν τρίπους, ὄν ἀνεῖχεν ἡ γαλκῆ ἐκ περικλιγµένων δρακό
πων. στήλη, τῆς ὅποίας αἲ απεῖραι ἔφερων τὰ ὀνόματα τῶν Ελληνίδι
πέλιων, ὅσαι εἶχον συμπολεμήσει κατὰ τοῦ Πέρσου ἐν Πλαταναῖς, Ὁ.
πως ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἐφαίνετο θέλων νὰ ἰξαλείψη ἀκόμη ἀποτόμι
πᾶραν ἀνάμνησιν τοῦ παλαιοῦ κόσμου καὶ τῆς θρησκείας τῶν
ὡς ἀποδευωύει καὶ ἡ ὑπ αὐτοῦ διαταχθεῖσα διακόσµησις ἀρχαίων.
νῶν ναῶν, ἀλλ᾽ ὅμως εἶνε προφανῆς ἡ ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἠπιδειγθεῖι
ὑπέροχος πρατίµησις τοῦ γριστιανιαμοῦ. Ἡ νέα πόλις δύνωται νά.
βηΒᾷ εὐθὺς ἐν τῇ ἱδρύσει της ὡς πρωτεύουσα χριστιανική, καὶ τὰ σῶ
Εολα τῆς νέας θρησκείας παρουσιάζοντο πανταχοῦ ἓν τε ταῖς ]
καὶ τοῖς µεγάροις. Λαμπραὶ δ᾽ ὑπῆρξαν καὶ αἲ ἐκκλησίαι αἱ κτι
ὑπὸ τοῦ Κωνσταντίνου, ὄςτις δὲν ἑφρόντισε µόνον περὶ τῆς
αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς διακυσµήσιως καὶ τῶν σκευῶν, οὐδ᾽
τῶν ἱερῶν βιβλίων ἀμελήσας. Καὶ δὲ ἀνέθηκεν εἲς τὴν φρωντίδα
Καισαρείας Ἐὐοιβίον τὴν παρασκινῶν πεντήκοντα πολυτέλῶν ἄντεγα
φων τῆς ἁγίας Γραφῆς διὰ τὰς ἐκκλησίκς. Περὶ δὲ τῆς π
τῶν χειρογράφων ἐκείνων, γεγραµµένων ἐπί περγαμηνῆς ὑπὸ
καλλιγράψων, δυνάμεβα νὰ κρίνωµεν ἐκ τοῦ λεγομόνου σινατεικοῦ κά
δκος, ὄστις εἰκάζνται ὅτι εἴνε ἐκ τῶν. τότε κατὰ διαταγὴν τοῦ θεα
λέως γραφέντων |
Ἡ κείσις τῆς νέας πρωτινούσης ἐτελίσθη ἐν σπονδῇ καταπλκκτικῇ
Καὶ ὑπιρθολικὴ μὲν πάντως φαίνεται Ἡ μαρτυρία τῆς
καθ’ ἡν τὸ ὅλον ἔργον αυνιπληρώθη ἐντὸς ἔννία μηνῶν, ἀλλὰ καὶ
τρία ἢ τίασαρα ἴτη ἂν ἐκτεῖνωμεν τὸν διαρρεύσαντα Ἰρόνον, ὡς ἀποδὶ
χθνται οἱ νεώτεροι ἱστοριογράφοι, πάλιν ἀξιοθαύμαστας εἴνε Ἡ, ἀναπεὶ

το

ο

στη

Ίβεταα ταχύτης, ἂν πλὸν μεγάλε» πλήθους ἰργατῶν µόνον ἕκτακτος
Ἰβτημιαταὴ ῥαπάνη Ἀύναται νὰ
κοιτα οτήση πεστευτήν. Καὶ
ἀλπηθῶς ὑπέρογκα φαίνεται ὅτι
ὑπεῆρξκν τὰ ποσὰ τὰ ἁατανα-
Ἀερθάντα ὑπὸ τοῦ Κωνσταντίνου
πρὸς ἀνοικοδόμησιν τοῦ Βυζαν-
που, ἀνερχόμενα κατὰ τὴν µαρ-
τυρίόον µιταγενεστέρου Βυζαν-
τίνου συγγραφέως εἰς ἔξηκοντα-,
παςχελίας λέτρας χρυσοῦ, ἥτοι
ἑβδομήκοντας καὶ πέντε περίπον
ἀκατομμύρια σημερινῶν ὅρα-
Χμῶν. Αλλά ῥητίον, ὅτι δὲν
εὗχον πάντα τὰ τελεσβέντα ἔργα
τὸν. γαρακτᾶρα τῶν οἰκοδομη-
µάπων τῆς ἐποχῆς τοῦ Περι-
Ἐλέους, ἄτινα, ὡς ὀρθῶς παρα-
πρι ὁ Πλούταρχος, εἶνε ἄξικ
Ῥαυμαεμοῦ ὡς πρὸς πολὺν χρό-
παν ἐν ὀλίγιρ γενόμενα. Κατ΄
ἀντβνν πρὸς τὰ δημιουργή-.
ατα τοῦ Ἰκτίνου καὶ τοῦ Καλ-
Ἰαφάτνυς τὰ κτίσματα τῶν ἁρ-
πατόνων καὶ ναυδόµων τοῦ
δὲν ἦσαν πεπλα-
3λΐνα ες τὸ δυηνεκὶς, ἀλλ’ εἶχον
κ πλημμελείας τοῦ παροδι-
Ἀὸ παὶ αὐτοσχεδίου. Πολλὰ,

πε ῥᾳσιλεία. ᾿Αλλ' Ἠδη ἐπὶ
1δόθη εἰς τὴν

δθιεξιν - ο κιον Τοι
ο ο ΡΗΒΦΑΝΜΗΗ ΜΕΓΑΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

αν ΚΟΝΣΤΑΝΤΙΝΟΙΠΟΛΕΙ

μα.

πος ἀληβοῦς βασιλευούσης, καὶ ἐν τοῖς δηµιουργήµασι τῶν χρόνων αὐτοῦ
ἀνιφάνησαν τὸ πρῶτον οἱ χαρακτῆρες ἐκεῖνοι τῆς βυζαντιακῆς τέχνης,
Ἅπις, καίπερ ἐκ τῆς ἀρχαίας ἀπορρεύσασα, ἔμελλε νὰ ζήσῃ ἐπὶ μακρὼς
αἰώνας, ἴδιον προελαμθάνουσα τύπον καὶ ὑπὸ ὄρονς ἐδίας ἐξελίξεως, Κνὶ
διὰ ταῦτα πάντα τὸ Βυζάντιον, ἀναδημιουργηθὲν ἐκ τῆς τίφρας καὶ
τῶν ἐρειπίων ὑπὸ ποῦ Κωνσταντίνου ὡς ἕδρα νέας πολιτείας, νέας οε--
νωνίας, νέας τέχνης, δικαίως ἔλαθε τὸ ὄνομα τοῦ ἵδρυτοῦ καὶ ἐκλήβη,
Κωνσταντινούπολις.

Πρὶν ἡ ἀκόμη συµπληρωθῇ καθ΄ ὀλοκληρίαν ἡ κτίσις τῆς Κωνσταν-
τινονπόλεως ἰτελίσθησαν τῇ 11 Μαΐου τοῦ 380 ἐπισήμως τὰ ἐγκαί-

ΝΟΜΙΣΜΑ ΚΩΝΕΤΑΝΤΙΝΟΧΠΟΛΣΩΣ

πὸ γενέθλιον τῆς πόλεως, ἥτις ἔμελλεν ἐπί ἔνδεκα ὅλους αἰῶνας. μήνες -Ὅ--
πρωτεύουσα νίου κράτους ἀντιπροσωπεύοντος νίαν περίοδον τῆς ἵστο---------
ῥίας τοῦ ἐἑλληνισμοῦ.

ο’
"Ο νέος πολεπικὸς ὀργανισμός.

Ἡ µιτάθισις τῆς πρωτευούσης εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἐδείεννε
σαφῶς τὸν νέον χαρακτῆρα, ὃν ὕμχισι νὰ προκλαμθάνῃ τὸ κράτος τοῦ
Κωνσταντίνου. "Ἡ νέα πρωτεύουσα κοσµουµένη δι᾽ ἔργων τέχνης λαμ-
ανομένων ἐκ τῶν παρακμαζόντων κέντρων τῆς ἀρχαίας θρησκείας καὶ
κατοικιζοµένη ὑπὸ πληβυαμοῦ ἐπήλυδος συρρέοντος ἐκ τῶν ἀραιουμένων
πόλιων τοῦ παλαιοῦ κόσμον εἶνε οονιὶ τὸ σύμθολον τῆς μεταμορφώ»
σιως, ἂν ὑφίσταται ἡ ῥωμαῦιὴ πολιτεία μετὰ τὴν ἐπικράτησω τοῦ χρι-
οτιανισμοῦ. Ὁ Κωνσταντῖνος συμπληρόνει τὸ έργον τοῦ πολιτικοῦ αὐτοῦ.
προδρόµου, τοῦ Διοχλητιανοῦ, συμφώνως πρὸς τὰς παρισταµένας νίας.
ἀνάγκας. Τὸ δὲ πολιτικὸν αὐτοῦ δημιούργημα βάσιν εἶχων ἀφ΄ ἑνὸς μὲν

380

Ἐκ τῶν δύο μεγάλων κινδύνων, οἵτινες ἑκάστοτε ἰδάλευαν τὸ κράτος,
πῶν βαρθαρικῶν ἐπιδρομῶν καὶ τῶν ατρατιωτικῶν τάσεως, ἄπειληνκ-ε-
κώτερον ἐθεώρησεν ὁ Κωνσταντῖνος τὸν ἐμφύλιων ἐκεῖνον. Αἱ µετα τος’
Γαλατῶν καὶ Γιρμανῶν σχέσεις τοῦ βασιλέως καὶ ἡ πρὸς αὐτοὺς τοξ”-
βαρθάρους τῆς ᾿Ανατολῆς συνεννόησίς του ἐφαίνοντο παρέχουσαι εἰς
κράτος τὴν εἰρήνην. ᾿Ἀλλά δὲν ἐφαίνετο ἐπ᾽ ἴσης ἀκίνδωνος ἡ κατ.
τοῦ καθεστῶτος συνωµααία τοῦ στρατοῦ, ὄστις ἀπὸ τῶν ἡμερῶν των”
Αὐγούστου πολλάκις εἶχεν ἀναθιβάσει εἰς τὸν θρόναν καὶ καθαισαα
ἠπεμόνας, Καὶ τὸ μὶν σῶμα τῶν ἐπιφόθων Πραιτωριανῶν δὲν ὑφίαταν πι
πλέον, Δικλυθὲν ὑπὸ τοῦ Κωνσταντίνου εὐθὺς μετὰ τὴν Άτταν τοῦ Μα"
ξεντίου. ᾽Αλλὰ δωτήριι ἀκόμη τὴν Δύναμιν αὐτοῦ ὁ λεγιὼν, καίπε, 3
πολλὰς διὰ τοῦ χρόνου ὑποστᾶς µεταθολάς, 'Ὁ µέγας ἀριῤμὸς τῶν ἅπο κε
τελούντων τὸν λεγεῶνα καὶ ἡ παρὰ τὰ αύνορα κατὰ συμπαγεῖς ὄγκωνκ«--'-αἩ
ατάθµευσις ἦσαν κἰνδυνοι μεγάλοι, ὧν δὲν ἔπρεπε νάμεκήσῃ ὁ κηδόμε πε
γος τῆς ἀσφαλείας τῆς βασιλείας. Διὰ ταῦτα ἐν τῇ μεταρρυθµίσει τν» τό
στρατοῦ πρωτίστη φροντὶς ἐλήφθη περὶ ἐξκαθενήσεως τοῦ λεγεῶναφ, καπ,
ἰσοδυναμούσης πρὺς πλήρη διάλυσιν, ἥτις ἐπετεύγθη διὰ τῆς μεγάλπκ--αης
ἑλωττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποτελούντων ἕκαστον αῶμα καὶ διὰ τενε --ᾱο]
καταχερματιαμοῦ τοῦ λεγεῶνος εἰς ἀποσπάσματα, μετασταθμεωβέντα-- τα.
εἷς τὰς πόλεις, ὧν ἀνετέβη εἰς αὐτὰ ἡ φρούρχσις. Ἔτι δὲ μᾶλλον ἡλα----Ξτ.
πώθη ὁ ἐκ τοῦ στρατοῦ φόθος διὰ τοῦ ἀπογωριαμοῦ τῆς ἀρχιατρατεςτ-
γίας τῶν πιζκῶν καὶ ἱππικῶν δυνάμεων καὶ διὰ τῆς εἰς ἄλλας ἀργ. ας
ἀναβέσιως τῆς πληρωμῆς τῶν στρατευμάτων. Αλλά καὶ ἄλλως ὁ στρ ---ᾱ--
τὸς τῆς νίας αὐτοκρατορίας, ἐν ᾧ ἐξιμηδινίσθη ἡ δύναµις τοῦ
γος, μιτὰ τὰς εἰραχθείσας μεταρουθμἰσεις, τὴν πολυσχιδῆ διαίριπν -Ἡς
νέα σώματα, τὴν ἵδρυσιν ἰδίας τάξιως παρορίων φρουρῶν, τήν εἰς τ--Ὄκες
ῥωμαῖμὰς στρατιάς ἰγκατάμιξιν πλήθους βαρθάρων, τὴν καθ’ ἔεραρχς
κὺν τάξω ἀπὸ τοῦ βασιλέως ἑξαρτωμίνην προαγωγὴν τῶν ἀξιωμαπετ----"
κῶν, ἦτο πολὺ διάψορος τοῦ στρατοῦ τῆς δημοκρατίας καὶ τῶν πρώτων»!
αἰώνων τῆς αὐτοκρατορίας, ὅτε αἱ τάξεις δὲν ἦσαν πεπληρωμέναι ἁπεε-
Ἀεωθέρων. καὶ βαρθάρων, πενήτων καὶ µιαθαφόρων, ἀλλὰ τὸν ατρατύ»''''""
ἀπετέλιι αὐτὸς ὁ ῥωμαϊκὸς λαός, δι’ ἐλευθέρων ἀρχαιρισιῶν ὡς ἐν ἕκ---π"'
Χληαίᾳ ἐκλέγων τοὺς ἀξιωματικούς του. ν τῷ συνόλῳ δὲ ὁ Κωνσταν--
τίνος δὰ τῆς ἀναδιοργανώσιως τοῦ στρατοῦ ἐπὶ τοιρύτων βάσεων ἐδε- ---
σφάλισι μὲν τὴν βαπιλείκν, ἀλλ᾽ ἐξηαθένισε τὸ κράτος, -

Μεγάλαι δὶ ὑπῆρξαν καὶ αἱ περὶ τὰ οἰκονομικὰ γιωόµίναι µαταρρυ»

τάροινης ὑπεχρεοῦτο νὰ παρέχῃ εἰς τόν κύριον

ς εἰς εἶδος, καὶ δὲν ὑπέκειτο μὲν εἰς ἄλλας πρὸς
ην χρῆσιν καὶ τὴν διαχείριαιν τῆς ἰδίας
ποῦτο ἦτο λίαν περιωρισµένον, διότι
ς τοῦ ἐναπογράφου ἐργασίας ἔπρεπε νὰ

μάτων, δι᾽ ἧς ἐπήρχετο ἡ τελευταία ἀπὸ
εἰκῆς μοναρχίας, δὲν ἦτο ἀπηλλαγμένη πολ”.
ζωνήσεως μὲν τῶν συνειδήσεων, πλεονεξίας δὲ τῶν

ἀρχόντων καὶ ἄλλης ποικίλης διαφθορᾶς, ἦν µάταν
ατεῖλῃ ὁ Κωνσταντῖνος δι᾿ ἀπιιλῶν καὶ ἀπαγορευτυιῶν.
μέσῳ δὲ τοῦ νέου τούτου κόσμο» καὶ τῆς διεφθαρμένες ἐκείν
βασιλεία ἀνέπτνασεν ἀνήκουστον μέχρι τοῦδε μαγαλοπρέπεικει

δικνυεν, ὅτι τὸ ῥωμαϊκὸν κράτος εἶχεν ᾖδη ἀργίσει νὰ.

εθ'
Ἀιάλναις τῆς θρηοκευτικῆς καὶ πολιτικῆς υάτη

Ἡ ἐν Νικαϊᾳ σύνοδος δὲν διέλυσε τὴν ὑφισταμίνην ἐν τῇ
Ἀιχόνοιαν, ἀλλὰ κατεσίγασε µόνον πρὸς ὥραν τήν διαφορὰν,
τὸν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας εἰς τὴν ἀπθινῆ καὶ διιλὴν.
πῶν ὁμοφρόνων τοῦ ᾿Αρείου. Ἡ ἑξορία τοῦ αἱρισιάρχου καὶ τῶν φ
αὐτοῦ δὲν ἐπανέφερε τελείαν τὴν ἐκκλησιαστικὴν εἰρήνην, ἐφ'
[ξόριστοι δὲν προτεχώρονν εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς συνόδο», οῦτο.
πειράθη ὁ Κωνσταντῖνος, ᾿Αλλά, θέλων νὰ ἱκριζώσῃ τὸ ἳ
πειθόµενος εἰς τὰς ὑπὲρ τοῦ ᾿Αοείου ἐνεργείκς τοῦ φίλου αὐτοῦ .
που τῆς Νικομηδείας Ἐὐσιθίου, δὲν ἑνόπαιν, ὅτι ἀντὶ τῶς
εἰρήνης ἐγέννα νέας ἀφορμὰς σκανδάλων καὶ συνετέλει αὐτὸς κ
ἀναρρίπισιν τῆς διαιρέσεως.

Πρῶτον συμθιδαστικὸν Διάθημα. τοῦ Κωνσταντίνου ὑπῆρξεν /
εξορίας ἀνάκλησις τῶν ἐξορίστων ἀρειανῶν ἐπισκόπων" ἔπειτα δ᾽.
σιν εἰς Κωνσταντινούπολιν αὐτὸν τὸν ΄Αρειον, καὶ ἀπῄτησε παρ᾽
τὸν ἀποδοχὴν τῶν ἀπαφάσεων τῆς ἐν Νυιαίφ συνόδου. Καὶ ἡ,
λωγία πίστεως, ὧν ὑπίθαλεν εἷς τὸν βασιλία ὁ "Άρειος, ὑπῆρξεν.
φιυκτικὴ, καὶ δὲν περιεῖχε περὶ τοῦ Ἰησοῦ τὰς λῑξεις ὑμοσύ
πητρὶν τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου. Αλ’ οὐχ ἧττον ὁ Κ
εἴτε ἀπατήθεὶς, εἴτε καὶ προςποιηθεῖς
διηλλάγη μετὰ τοῦ ᾿Αρείμε, ἀπήτησε δὲ καὶ τῶν ἐκ νέου 4:
ποῦ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῆς Αλεξανδρείας, ἧς πριαβύτιρος ἦτο ὁ "

ΑΛλΔΊ ἐν τῷ μεταξὺ εἶχεν ἀποβάνει ὁ ἐπίσκοπος ᾿Άλιξανδ,
Έανδρος, τὸν δ᾽ ἐπισκαπικὸν βρόνον κατεῖχεν ὡς δδοχος ἐκεένου
νάσιος, Ὁ ἀνὴρ, ὄστις ὡς νεαρὸς διάκονος εἶχεν ὑπάρθα ἡ Ψνμὴ
Νικαίᾳ συνόδου, καΐπερ διὰ τῆς παιδείας αὐτοῦ καὶ τῆς ἀρετὴ
νεανοιοῦ θάρρους καὶ τῆς ἀχαμάτου ὁραστηριότητος ἑλκύωνν τὶ

ου

Προφανὶς εἶναι ὅτι ὅὃπ ἐκείνη ἡ ἐπιδεκτιὴ τοῦ Κωνσταντίνου εὐμί-
γεια πθὸς τὸν ΄Αρειον ἦτο αυνέπεια τῆς συνδιαλλακτικῆς τοῦ βασιλέως
πολυειίας. Άλλα τὴν ἀγαθὴν αὐτοῦ διάθισον ἰξεμεταλλεύβησαν κατ
ποιοῦτον τρόπον οἱ ἐχῆροῖ τοῦ ᾿Αθανασίου, ὥστε νὰ ἐπέλβη ἐν τέλει ὅλω».,
πὸ ἐναντίων τοῦ ποθουµένου ἀποτέλιαμα καὶ ναῦξήσῃ ἓν τῇ ἐκκληκίτι
πὸ χάσμα ἀντὶ νὰ στερεωθῇ ἡ εἰρήνη, χάριν τῆς ὑπροα ον
σύνοδος τῆς Νικαίας.

ΌὈὔτω μετὰ βααιλείαν τριάκοντα ἐτῶν ὁ ὑπερεξηκρντούτης ἤδη αἴξτῃ
ποκράτωρ τῶν ᾿Ῥωμαίων ἔθλεπε μετὰ θλίψεως καταστρερόµενον τὸ ἔ---
γον τῶν ἰδίων αὐτοῦ χειρῶν, τὴν ἑνότητα τῆς ἐκκλησίας, ὑπὶρ ὃς τ---ι
σοῦτον εἶχεν ἐργασθῇ, Οὐδ' ἦτο ἡ θλίψις αὕτη ἡ μόνη πιέζουσα Ἔ--
καρδίαν αὐτοῦ, ἀλλ ἔθλιπι πλὴν τῆς ἐκκλησικατικῆς εἰρήνης ὄναλι-νη
µένην καὶ τὴν ἑνότητα τὴν πολιτικήν, καρπὀν μακρῶν. ιών - -ὴ
μόχθων ἀγώνων.

'Ὁ Κωνσταντῖνος εἶχεν ἐκ τῆς Φαύστας τρεῖς υἱοῦς, τὸν κε]
γα, τὸν Κωνστάντιον καὶ τὸν Κώνσταντα. Εΐς µάτην ὁ βασιλιὺς εἴρεο
φροντίσιι νάναπτύξῃ ἀπὸ παίδων παρὰ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ τὸ θρησκεκ»»"
τικὸν αἴσθημα καὶ νὰγάγῃ αὐτοὺς εἰς εὐσίθιιαν. Τὸ πατρυκόν αὐτε
βλέμμα διέκριεν ἤδη τὴν διχόνοιαν, ἥτις ἔμελλε νὰ γεννηθῇ, μετα
αὐτῶν, τὸ γάσμα ὅπερ ἔμιλλε νάνοίξῃ ὁ βάνατός του. Ἰαὶ δὲν Έλωπας".
ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν. µόνον ἡ ὀμόνοια, ἀλλὰ καὶ ἡ ἱκανότης, ἥτις ἡτ
ἀναγιαία πρὸς συντήφησιν τοῦ κράτους. Ἡ μικρά των ἡλικία δὲν εμα
ἐμποβίσιι τῆν πρόωρον ἀναγόρευσιν ὡς καισάρων τῶν δύο πρισθυτίρων
ἔπιιτα δὶ καὶ αὐτοῦ τοῦ Κώνσταντος τῷ 388, καίπερ ἄγοντος τὸ δὶ---“.
κατον μόλις τῆς ἡλικίας ἔτος. ᾿Άλλα, καἶπερ τοιαύτης ἀξιωθίντες τν----.
μᾶς, δὲν εἶχον µέχρι τοῦδι φανῆ ἀντάξιοι τῆς βασιλείας. Ἂν ἔτι 335
ὃ μὲν Κωνσταντῖνος ὁ Β΄ εἶχεν ἤδη ἡλικίαν ἐτῶν δεκαεννία, ὁ δὲ Κων
ατάντιος, ὃν ὁ πατὲρ ἠγάπα ὑπὲρ πάντας τοὺς ἆλλους νἱοὺς, ἦτο ὃι---“
καθκταέτης. Αλλ’ ὅμως οὐδέτερος αὐτῶν εἶχεν ἀχόμη διαπρίψει ἐν τε
ατρατῶ, οὐδέτερος αὐτῶν εἶχεν ἑλκύσει τὴν εὔνοιαν τοῦ Ἰαοῦ. Εν τοῦ---
τοις δὲ οἱ υἱοί τοῦ Κωνσταντίνου ἐφαίνοντο παρευδοκιµούμενοι ὑπὸ τῶν,
ΙξαδέἍφων αὐτῶν, τῶν υἱῶν Δαλματίωυ τοῦ ἀδιλφοῦ τοῦ βασιλέως. Οδ
ἀνιψιοί οὗτοι τοῦ Κωνσταντίνου, ὁ Δαλμάτιως καὶ ὃ Αννβαλικιώς,
ἀνεδερινύοντο ήδη ἀντάξιοι τοῦ πατρὸς αὐτῶν, ἕτις εἶχε τύχει παρε
τοῦ Κωνσταντίνου ἰδίας ἐκτιμήσιως καὶ ἐξαιρέτου προκγωγΏς. “ΑΛΛ’
ἰδίως διεκρίνιτο ἐκ τῶν ἀνεψιῶν τοῦ Κωνσταντίνου ὁ Δαλμάπιος, ὄτης

ΚΓ’
Ο ΑΙΩΝ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΠΑΛΗΣ

α΄

Οἱ υἱοὶ τοῦ Εάωναταντίνου.

Κατὰ τοὺς τρεῖς πρώτους μῆνας τοὺς παρελθόντας μετὰ τὸν θάνατε
τοῦ Κωνσταντίνου μόλις που ἐνεφαίνοντο τὰ τικταινόµενα καὶ παρα
σκευαζόµινα ὑπὸ τῶν τριῶν αὐτοῦ υἱῶν, βαρέως φερόντων τὴν διενν
μὴν τῆς ἀρχῆς μετὰ τῶν ἐξαδέλφων αὐτῶν. Ιδίως δὲ ἦτο δυςηριστη
μένος ὁ δευτερότοκος Κωνστάντιος, ὃν κυρἰως ἐζημίονεν ὡς βασιλέα τῇ
᾿Ανατολῆς ἡ ὑπὸ τοῦ πατρὸς Κωνσταντίνου παραχώρησις μερῶν το
ἀνατολικοῦ κράτους εἰς τὸν Δαλμάτιον καὶ ᾽Αννιθαλιανόν. Διὰ τοῦτ
ἐκεῖνος εἶπερ τις καὶ ἄλλος ἐθυσσοδόμευε τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῶν δύ
ἐξαδέλφων. Δὲν ὑπῆρξε δὲ δι’ αὐτὸν δύσκολον νὰ προσηλυτίσῃ κατ’ ὁλι
γον ὑπὲρ τοῦ σχεδίου τούτου τοὺς στρατιώτας τῆς βασιλικῆς φρουρᾶι
Καὶ δὲ τὸν Σεπτέμθριον τοῦ 387 φοθερὰ σφαγὴ ἐξήλειψιν ἀπὸ προσώ
που τῆς γῆς σύµπαντας τοὺς ἐπιζῶντας ἀπογόνους Κωνσταντίου τε
Χλωροῦ καὶ τῆς Θεοδώρας, ἐν οἷς καὶ ὁ Δαλμάτιος καὶ ὁ ᾿Αννιθαλια

Δύο δὲ μόνοι ἐσώθησαν ἐκ τῆς σφαγῆς, οἱ ἀνήλικοι υἱοὶ Ἰουλίς
Κωνσταντίου τοῦ ἀδελφοῦ Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου, Γάλλος χι
Ἰουλιανὸς, ὧν ὁ μὲν ἦτο ἐννεχέτης, ὁ δ᾽ ἑξαέτης.

Οἱ υἱοὶ τοῦ Κωνσταντίνου. ἀπαλλαγέντες τῆς ὀχληρᾶς πτρουσί
τῶν συναρχόντων ἐξαδέλφων καὶ τῶν ἄλλων συγγενῶν, διενεµήθησαν
ἀλλήλοις τὸ βασίλειον, λαθόντες καὶ οἱ τρεῖς παρὰ τῆς ῥωμαϊκῆς συ»
κλήτου τὸν τίτλον αὐγούστου. Καὶ ὁ μὲν Κωνσταντῖνος ἔλαθε τὴν Ι’
λατίαν καὶ Ἱσπανίαν, ὁ δὲ Κωνστάντιος τὴν ᾿Ανατολὴν μετὰ τῆς θᾳ
κης καὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ ὁ Κώνστας τὴν ᾿Αφρικὴν καὶ τ
Ἰταλίαν μετὰ τῆς Μακεδονίας καὶ ᾿Αχαίας. ᾽Αλλὰ βραχεῖα ὑπῆρξ
ἡ σύμπνοια καὶ ἡ ἐπιδεικνυομένη φιλαδελφία τῶν υἱῶν τοῦ Κωνστανη

ο...

300

τοῦ, καθ᾽ ὅτι τὸν μὲν Σαπώρην ἐπίεζεν ἡ εἰς τὴν Περαίαν ἐπιδρομὴ

ποῦ περὶ τὴν χώραν ἐκείνην οἴκοῦντος τουρανικοῦ ἔθνους τῶν λΜήασσα-

γετῶν, τὸν. δὲ Κωνστάντιον ἑκάλουν εἰς τὴν Δύσιν ἄλλοι ἀγῶνες, ὧν.
τέλος ἔμελλε νὰ εἶνε ἡ ὑπ᾿ αὐτὸν καὶ µόνον ἔνωσις τῆς ὅλης ῥωμαῖ---
κῆς ἁρχῆς.

Δέκα ἤδη ἔτη ὀρχεν ἐν τῇ Δύσει ὁ Κώνστας μετὰ τὸν θάνατον Κων--
σταντίνου τοῦ Β΄. ᾿Αλλ᾽ ὁ νεώτατος τῶν υἱῶν τοῦ μεγάλου Κωνσταν-
τίνου εἶχε νὰ παλαίσῃ πρὸς ἀνησυχίας ὄχι µικροτέρας τῶν τοῦ Κων-
σταντίου, καὶ ἠναγκάζετο νὰ καταπολεμῇ ἐγβροὺς οὐχ ἄττον τῶν Περ-
σῶν ἐπικιδύνους. "σαν δὲ οὗτοι οἱ τολμηροί καὶ φιλοπόλεμοι Φράγκοι,
οὓς μετὰ πολλὰς µάχας ἀμφιρρόπους διά πρισθειῶν, ἴσως δὲ καὶ δι’
ἁργνρίου μᾶλλον ἡ διὰ τῶν ὅπλων κατώρθωσε νἀπομακρύνη ὁ Κώνστας.
᾽Αποναταστήσας δὲ τὸν εἰρήνην ἐν Γαλατίᾳ, δὲν ἔμεινε καὶ πάλιν ᾖτι-
χος, ἀλλ᾽ ἠναγκάσθη νὰ διαθῇ εἰς τὴν Βρεττανίαν, ἀπειλουμένην ὑπὰ
τῶν Καληδονίων, οὓς φαΐνεται νικήσας. "Αλλ᾽ ἡ ὁπωςδήποτε ἄρρννω-
πὴ αύτη ὃρᾶσις τοῦ Κώνσταντας δὲν ἦτο συνήθης παρ᾽ αὐτῷ. ν τῷ.
ὑπὸ κακιῶν καὶ ἀριτῶν ἀμφιταλαντινομένῃ ψυχῆ του, ἧς τὸν ἀκριδῇ,
χαρακτηρισμὸν δυσχεραΐνει ἡ διχογνωµία τῶν περὶ αὐτοῦ μαρτυριῶν,
ἰδέσποζεν ἀναμφιλέκτως ἡ πρὺς τὰς ἡδονὰς τάσις, ἐξαλείφουσα εἴ τε
ἐνυπῆρχεν ἓν αὐτῷ ἀγαθὸν, καὶ ἦτις εἶνε παράδοξον πῶς συνεδυάζετο
πρὸς τὴν παρ᾽ αὐτοῦ προστασίαν τῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς ὀρθοδοξία-. '“Ἡ
ἀσΏγεια δὲ αὕτη, ἥτις ἡμαύρωσε τὸν βίον αὐτοῦ, ἔγενεν αἰτία καὶ
ποῦ θανάτου του, παταστήσασα αὐτὸν μισητὸν εἰς τοὺς ὑπηκόους καὶ
ἐρημώσασα αὐτὸν πάσης ἀγάπης καὶ προστασίας, ὃτ' εὑρίθη ἄντιμί-
τωπος ἰσχυρᾶς ἐπαναστάσιως. Ἡ δὲ ἀντίδρασις αὕτη, τις ἐπώνεγεε
τὴν κατάλυσι τοῦ θρόνου του καὶ αὐτὸν του τὸν θάνατον, πραβλδε
παρ’ ἀνδρὺς εἰς ὃν µόνον ἡ ἠθικὴ ἔκπτωσις καὶ τὸ ἀντιδημοτικῶν τοῦ.
Κώνσταντος ἠδυνήθη νὰ παράσχῃ τὴν νίκην.

Μαγνέντιος ὁ υἱὸς τοῦ Μάγνου κατήγετο μὲν ἐκ ταπεινοῦ γερμανικοῦ.
Ὑένους, Ἠχθη δ᾽ ἐν νεαρᾷ Ἠλικίᾳ μετὰ τοῦ πατρὺς αἰχμάλωτος εἰς την.
Γαλατίαν, ὅπου ἀπηλευθερώθη διὰ χάριτος τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου,
Ἐκιι δὲ ἠδυνήθη νὰ παιδενθῇ περὶ τὰ λατυνκὰ γράμματα, καὶ πρνή-
Ίδη κατ ὀλίγον ἐν τῷ στρατῷ μέχρις ἀνωτάτων ἀξιωμάτων, δεξιῶς
ἀποκρύπτων τὰς κακίας αὐτοῦ καὶ τὶ ὠμότητα δι’ ἐμφύτου τινὸς εὖ-.
Ἰλωττίας καὶ ὑπὸ τὸ πρόσχηµα φιλονόµου ζήλου. Τοιοῦτος ἦτο ὁ ἀνὴρ,
ὃν κατά τινα ἀπομαίαν τοῦ Κώναταντος πρὸς κυνηγιαίαν, Ίπις ἦπο ἑνα--

----τπααααααααν

6 ]

«0 ὑπὲρ τῆς μοναρχίας ἀγὼν τοῦ Εκωνσταντέου,

Οἱ ἀντίπαλοι τοῦ Κωνσταντίαυ δὲν ἤθελον περιοριαθῃ εἷς δύς, ὁ
ὑπὶρ τῆς μοναρχίας ἀγὼν τοῦ υἱοῦ τοῦ Κωνσταντίνου ἤθελεν ἀπαβη ὃ
Ἀπρέστερος, ἂν αὐτὸς ὁ Μαγνέντιας ἐν τῷ ἰδίῳ ἐκυτοῦ συμφέρον |
Ἰφρόντιζε περὶ ἁπαλλαγῆς ἀπὸ τρίτου ἀνταγωνιστοῦ, παβουσιασθι!
Ἰντὸς τῶν τιιχῶν αὐτῆς τῆς Ῥώμης. "το δὲ οὗτος ἀνιψιός τις 3
Κωνσταντίου, τέκνον τῆς ἀδιλφῆς αὐτοῦ Βὐτροπίας, ὁ Νεπωτιπὴ
ὄστις, περιθληθείς τὸ διάδηµα, κατέλαβε τὴν ᾿Ῥώμων μετὰ στρ
Ἀφατῶν καὶ τυχοδιωκτῶν ἐν μίαῳ πλημμύρας αἵματος. ᾿Αλλ’ ὁ ἂπ
στάτης Μαγνέντιος εὐκόλως ἠδυνήθη νὰ καταθάλῃ τὸν νέοι τοῦ
ἀποστάτην, ἀποστείλας ἰναντίον αὐτοῦ εὖν Μαρκιλλένον, ὄστις καὶ ἡὲ
νευαε τὸν Νεπωτιανόν, βυθίσας ἐκ νέου τὴν ἀτυχη ᾿Ῥώμην εἲς τὸ αἲμ

Ἑν. τῶν δύο ὑπολειφθέντων ἐν τῇ Δύσιι ἀνσιπάλων τοῦ Ῥωνση
πίου ὁ ἧττον ἐπίφοθος ἦτο ὁ Βετρανίων. Ὁ ἀπλοϊκὺς οὗτος γόνος |
Μοισίας, ὄστις εἶχεν ἐπγηῥάσιι ἐν τοῖς πολέμνι, εὐθὺς ἐξ ἀρκ ὁ
δείξει τινὰ δειλίαν κατὰ τὴν κατάληφεν τᾶς ἀρχᾶς, καὶ αἰσθανόμε,
βαριῖαν τὴν πορφύραν, ἣν ἰνέδνοιν αὐτὸν αὐτὴ ἡ ἁδελφὴ ποῦ Κα
σταντίου Κωνσταντῖνα, ἡ χήρα τοῦ λος ἔσπευσε νὰ µηνή
εἰς τὸν ἡγεμόνα τῆς ᾿Ανατολῆς, ὅτι διωρς ἑαυτὸν ἁπλοῦν ὄργανον
θιλήσεών του, ὅτι ἀνίλαθι τὴν ἀρχῆν, ὅπως ἀντιατῇ κατὰ τοῦ
γνοντίου, ὅτι ἀπικδέχεται κά αὐτοῦ στρατιὰν καὶ χρήματα, ὅτι 3
ἀναμένε, ὅπως ταχθή μετ΄ αὐτοῦ ἐναντίον τοῦ οφετεριοτοῦ.. ι

Ὢ Κωνστάντιος ἦλθεν ἀληθῶς, σπεύσας ἐκ Κωνε
μετὰ τὴν παῦσιν τοῦ πρὸς τοὺς Πέρσας πολέµαν. “Αλλ" ριόμινας
ἄλλο ἡμελέτα ἡ σύμπραξιν μετὰ τοῦ Βετρανίωνος. Καὶ ἀπῄτει,
παγὴν, ἀλλ᾽ ὑπεκρίθη συνεννόπαν, ἓν ᾧ συγχρόνως διὰ, τῆς
αὐτοῦ καὶ ἄλλων ἐν λλυρίᾳ φίλων ὑπενόμενε τὸ ἴδαφος, ἐφ᾽ οὗ ἴσε
ὁ Βεπρανίων. Της δὲ προεργασίας ταύτης οἳ κκρποὶ κατιφάνηραν
ὁ Κωνστάντιος καὶ ὁ Υηραὰς τῆς λλνρίας βασιλὼς
Σκρδικῇ, κατὰ τὖν σημερινὴν Σόφιαν τῆς Βουλγαρίας, τὴν ἡμέραι τὸ
Χριστουγέννων τοῦ 300. Ὑπὸ τὸ πρόσχημα κοινῆς ἰνώπννν τῶν σημ
τοπίδων αυσκίψεως περὶ τοῦ πρὸς τὸν Μαγνέντιον πολέµον ἀναθὰς πεί
τος ἐπὶ βήματός τινος ἐπὶ τούτῳ κατασκευασθίντος ὁ Κωνστάντιος Ώὶ
Ἄγαι πρὸς τοὺς στρατιώτας, ᾿Αλλ' ἡ προλαλιὰ αὐτοῦ ὑπῆρξε συῃ

κ

τοὺς ἀριθμοὺς διασώσασαν εἴδησιν, σχεδὸν τ
π Χιλιάδες, ἔκειντο νεκροί ἐπὶ τοῦ πεὲ

Πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἔργου ἀπῃτεῖτο ἡ κατα
ὄφτις, διαδὰς τὰς Άλπεις, κατώρθωσεν ἐπὶ Ἶν.
τῇ µετίωρον, τὸν Κωνατάντιον. ῦθος δ)ἡ αἷ

ἄσυλον τοῦ φυγάδος, ὄντιφ, βλίπων τὴν ὀσημέραι
ο μι σι
κπρῶς διὰ τῆς ἰδίας αὐτοῦ χειρός, ἀφ᾽ οὗ,

τὴν μητέρα καὶ τὸν ἁδιλφόν ης

Ἡπ μοναρχία τοῦ Εά.

Ε; Μιτὰ βασλείαν ἐτῶν δικαὶξ συμπεπληρωμένων ὁ

δη ἠμόνος κύριας τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους. Αλλὰ, π
σύνολον τῆς πατρικῆς ἀρχῆς, ἂν ἀποκατέστησε
γων, συμπαριλάμθανε καὶ τὸ βάρος τῆς διαρρυθμίσεω
κῶν πραγμάτων, ἄτινα ὁ μὲν πατὴρ ἀφῆκε θνῄσκων ὃν
1ῆν αὐτὸς δὲ ἥκιστα εἶχε δυνηθῇ νὰ ἐπανορθώσῃ κατὰ.
Ὑβόνον τῆς βασιλείας. Ὁ Κωνστάντιος δὲν εἶχε μὲν ὁ
βαπτίσματος, ὅπερ ἔλαδε µόνον ἁμίσως πρὸ τοῦ θανάτου
που, ἀλλ’ ὅμως ἐπροστάτευε τοὺς Χριστιανοὺς καὶ τὴν ϐ]
καὶ διὰ ποικίλων διατάξιων ἐμερίμνησε περὶ τοῦ
αρείας τῶν εἰδώλων. ᾿Αλλὰ δὲν ἐπιζήτησε τὴν ἑξόντωσι
θιῶν καὶ τῆς πίστεως τῶν εἲς αὗτοὺς ἐμμενόντων, ὡρεὶ πτ
καταλύσῃ τὴν θρησκείαν, ἥτις ὑπὸ πολλῶν ὀνόμη Ἱ
ἐπίσημος θρησκεία τοῦ κράτους. Μόνον δὲ µετ' ἀληθοῦς.
διώκετο ὑπ' αὐτοῦ ἡ μαντικὴ καὶ ἡ µαγιία, τοῦθ' ὃπιρ ἄλλως.

Εκσὰ --

όμενον παρ’ αυ ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀσθινὴ τὸν.
πσναρωφρώνμν

Ὁ Κωνσταντῖνος εἶχε τῶν εὐκαιρίαν νὰ
ωρίσῃ ἐκ τοῦ
Ὠησίον ἓν τῇ
γούστα τρι-
ἱηρῶν, ὅπου
σε

ΗΕ:
μα ΕἩ

Ἡ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ πηΠῖ ΧΡΙΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΟΝ

6 ἀξορίας, καὶ ἀπέστειλον εἲς τοὺς ᾿Αλιξανδρεῖς, οἵτινες
ὤβησαν τὸν ἐπιστρίφοντα σοφὸν αὐτῶν ἐπίσκοπον μετὰ συµπαθείας
: "Άλλὰ κατ’ ὀλίγον ἐξήφθησαν ἐκ νίου τὰ κατὰ τοῦ ᾿Αθα-
Ἰχθρῶν αὐτοῦ, ἄτινα ἱκορυφώθησαν μετὰ τὸν θάνατον
Ἠ΄ ἐπὶ τοαοῦτον, ὤςτι ὁ ἄρχων τῆς ᾿Ανατολῆς Κων-
' σαγηνιύσει οἱ ἀρειανοὶ, ἀπεδίχβη τὴν ἐκ νέου. -
τῆς Αἰγύπτου, 3ν ἑψήφιαι σύνοδος συνελθοῦσα |

πο ΟΠΙΣΟΤΊΠΟΝ ΤΟΥ κ7Υ5οΥ ΚΕΤΑΑΛΙΟΤ.
ποτ κΩνετλντισς

ατησαν ἐπίσχρποι ἐκ τῆς ᾿Ανατολῆς, ἓν ᾧ οἳ ἐκ τῆς Δύ
τοὺς τρισκασίους, εἰς οὐδὲν ἤγαγεν ἀγαθόνι πολὺ δὲ,
εἰς κορύφωαιν τῶν παθῶν, Οἱ ἐπίσκοποι τῆς ᾿Α'
μινοι τὴν ἐν αὐτῇ παράατασιν τοῦ ᾿Αβαναπίου καὶ
Απιχώρησαν εἰς τὴν Φιλιππούπολιν, ἐν ᾧ οἳ δυτικοί ἴξι

ἐν Ῥαρδικῇ συνεδρίας αὐτῶν. Καὶ οἱ μὲν σχιαµατικοὶ τῆς.

Ἄγως ἀπεκήρυξαν {κ νίου εὖν ᾿Αβανάσιον, αὖν αὐτῷ.
τοὺς φίλρως αὐτοῦ καὶ τὸν πάπαν Ἰούλιον, οἱ δ᾽ ἐν.

πα

ΛΑΑΧΤ ἐν τούτοις ὁ Γάλλος ἐπίζἉσεν, αὐξανόμενος ὃ᾽ ἑατάλη μακρᾶν
τῆς αὐλῆς εἲς τὴν Ἔφεσον, χωρισθεῖς ἀπὸ τοῦ ἀλιλφοῦ, ὄντις, πεμφθε
εἰς τῶν Νικομήδειαν, παρεδόθη πρὸς ἐκπαίδευσιν εἰς τὸν ἐπίσκοπον τῆι

πόλεως Εὐσέθιον. Ὁ Κωνστάντιος ἱφρόντιζε μὲν περὶ τῆς ἀνατροφᾶι
τῶν μααρῶν ἰξαδφων, Αλ) ἐκ φόθον, ὡς φαίνεται, ἀνατροφὴ αὖτι
ὑπῆρξεν ὕκιστα μᾶν πολιτικὴ, πατ᾽ ἐξοχὴν δὲ θρησκευτική. Δὰν ὅπερ
ςάλλομιν Ἀέχοντες, ὅτι ἦτο παΐδευσις καλογήρων. μᾶλλον ἡ βαρίλοπαἰ.
δων ἡ εἲς τοὺς υἱοὺς τοῦ Ιουλίου Κωνσταντίου ματαδιδοµένη. Ἡ ἀνά»
Ίτωσις τῶν ἁγίων γραφῶν, ἡ πρισιώνησις τῶν τάρων τῶν
ἡ προεευχΏ ἦσαν αἱ χύριαι αὐτῶν ἰνκαγολήσς. ν νεα δὲ 1)
ἔγιιναν ἀναγνῶσται, καὶ ὁ "Ιουλιανός ἐπετέλισε τὰς
Ξαπεινοῦ τούτου ἰκκλησιαστικοῦ Ἀειτουργήματος ἐν. τῇ ἑωαληοίς τᾶς
καππαδοκικῆς Καισαρείας. Οὗτως ὁ Κωνστάντιος ἐφαίνετο θέλων.
πρέψη, τὸν νοῦν τῶν ἰξαδέλφων ἀπὸ τῆς βασιλείας τοῦ κόσµο»
διὰ τῆς πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν ἐκτυλίξεως τῶν θαυμασίων τῆς βα-
αιλείας τῶν οὐρανῶν. Ὁ δὲ περιωρισµένος ἰκεῖνος βίος καλογέρων ἅμα
καὶ διομίων ἐξηκολούθησιν, ὅτε οἱ δύο ἀδελφοί ἀπιστάλησαν τῷ.
χάρις τὐκολωτέρας ἰπιτηρήσιως ὁμοῦ εἷς ὠχυρωμάνον τι χωρίον
Καππαδοκίας, Καλούμενον μὲν Μάκελλον, κείµενο δὲ πλησίον.
ὅρους ᾿Αργαίου. “

Ἅλλ) οὐδέτερος τῶν νιανίσκών ἰσαγηνεύετα ὑπὸ τῆς
ἐκείνης ἄνατροφῆς, οὐδέτερος αὐτῶν. ἰδισμεύετο ὑπὸ τοῦ
ἐκείνου βίου ἰπὶ τοσοῦτων, ὤςτε νὰ ἐκλέπῃ ἀπὸ τῆς ψυχῆς τοῦ.
σταντίου πᾶπα περὶ τοῦ μέλλοντος ἀνησυχία. 'Ἡ. μῖν δυρυπότακτος.
ὁρμητικὴ. φύσις τοῦ Γάλλου ἐφαίνετο ἑλάχιστα ῥυθμιζομίνη ὑπὸ
μαθημάτων, πρὸς ἃ μικροτάτην ἐδείκνυε συµπάθµαν. Ὁ δὲ Ιουλιανός
ἐφαίνετο μὲν ὑποτασσόμενος εἷς τὴν ἐπιβαλλομίνην αὐτῷ.
ἀλλ) ἀπαραγιώριστος εἶνε ἐν τῇ φκινομένῃ ταύτῃ ανστολῷ.
τις, ὅταν μάλιστα λάβωμεν ὑπ' ὄψιν πρὸς τίνας µαβήσεις ἔφέε
πητον τὸ πνεῦμα τοῦ εὐέλπιδος νεανίου. Κληρονομήσας παρὰ.
τβὸς τὴν πρὰς τὴν ποίπαιν ἀγάπην, ἐπηύξησε τὸ φυσικὺν.
διὰ τῆς μελέτης, τυχὼν ποδηγέτου ἐνθουαιώδαυς πρὸς
χαΐου βίου καὶ τῆς φιλολογίας τῶν Ελλήνων, τοῦ εὐνούχον.
Ὁ ὠὐνοῦχος µετέδιδεν εἰς τὸν μαθητὼν τὸν ὑπὲρ τοῦ ἀργ
«μοῦ ἐνθουσιασμὸν καὶ τὴν ὑπὶρ τῆς ἑλληνικῆς φιλοσοφίας.
παὶ τινος σοβαρότητας καὶ εὐπρεπείας περὶ τὴν δίκνταν, τὸ.

λα
μθκρόα

πα

803.

Ἠθλαν, ὅπου µετά τινα τυπυκὴν ἀνάκρισω τελευτῶντος τοῦ 84 ἀπι----.
πμήθη ἡ κεφαλή του ἴν ἡλικίᾳ ἐτῶν εἴκοσι καὶ ἑννία.

Ὁ. Κωνστάντιος, ὅττις οὐδαμῶς ὤχνει μεθ ὁμοίας σκληρότητας
φἀπαλλάσσηται παντὸς Ιπικινδύνωυ ἀνειπάλου, ἀνέπνευσε, Πρὸς ὥρων
οὐδένα ἐφαίνετο διατρέχων κίνδυνον παρὰ τοῦ ἐπιζῶντος ἐξαδέλφαυ, τοῦ
ῥιμβώδους Ἰουλιανοῦ, ὄττις ὀλίγους μῆνας μετὰ τὸν φόνον τοῦ ἀδελφιῦ
ἐτρίπετο πρὸς τὰς ᾿Αθήνας, ὅπως παραδοβῇ ἐν τῇ γῇ τῶν κλαφικῶ»
ἀναμνήσιων εἷς τὴν τρυφὴν τῶν φιλοσοφικῶν του ὀνειροπελημάτων.

5:
Ὁ ᾿Εουλεανὸς ἐν ᾿Αθήναες.

"Ὅτε ὁ Κωνατάντιος, καλέσας ἐκ Μακέλλου τὸν Γάλλον, ἀνίδαξον
αὐτὸν καΐσαρα, ἰδόθη καὶ εἰς τὸν γεώτερον αὐτοῦ ἀδελφὸν ᾿Ἱουλιανὸν ἡ
ἀδιικ νὰ ἐραταλίπῃ τὸ καππαδοκνὀν χωρίον καὶ νὰ µεταθῇ εἷς Κων-
σταντινούπολιν ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς συμπληρώσεως τῶν σπουδῶν το».

Ἡ κατέχονσα τὸν Ἱουλιανὸν ἄπθιστος δίψα µαθήσιως εἶχεν ἀνάγ-
κπν τῶν ναµάτων τῆς φιλοσοφίας καὶ ῥητορικῆς, ἄτινα δαψιλῆ προέχεον
τότι σοφοί διδάσκαλοι εἰς την πρὸς αὐτοὺς προερέαυσαν φιλομαθῆ νιο-.
λαίαν. Ὁ. Ἰουλιανὸς ἐρρίφθη ἀκράτητος εἰς τὴν μελέτην. Αλ’ ἵν ᾧ
ὁ εἰκοσαέτης νεανίας µόνον ακοπὺν εἶχε τὴν περὶ τὰ γράμματα ἵνα-
αχόλησιν, ἡ θαυμασία αὐτοῦ ἐπίδοσις ἐπίαυρε μὶν τὰς κολακείας τῶν
Διδασκάλων, οἵτιες ἐκήρυττον αὐτὸν ἄξιων τοῦ Βρόνου καὶ ἰνάμιλ-
Ἄον τοῦ Μάρκου Αὐρηλίου, εἴλκυς δὲ περὶ αὐτὸν κύκλον ἀνδρῶν ἔπιζη-
τούντων νὰ προκαταλάθωσι τὴν φιλίαν του χάριν τοῦ μέλλοντος. νὲς,
μόνου διδκακάλου τὰς ἀκροάσεις Ἠναγκάσθη νάποφύγῃ ὃ Ἰουλιανὰς κατὰ
τὴν δικταγὴν τοῦ αὐτοκράτορος, τὰς τοῦ ἐπιρανοῦς σοφιατοῦ Λιδανίο»,
στις ἐδίδασκε τότε ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἀλλ’ ὄστις ἦτο θερμός ὑπίρ--
µαχος τῆς ἐθνικῆς Δρησκείας. Οὐγ ἧττον ὁ φιλύποπτος Κωνστάντιας,
μαθὼν τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει ὀσημέραι αὐξάνουσαν εὐδοκίμησνν τοῦ.
ρωλιανοῦ, διέταξεν αὐτὸν νάπίλθῃ ἐκ τοῦ πολυανθρώπου ἐκεένου κέν-
πρου καὶ νάποχωρήσῃ εἰς τὴν Ίπυχον Νωιομήδειαν.

Ὁ. Ἱουλιανὸς ὑπήκουσεν ἄνευ ἐνστάσεων εἰς τὲ θέλημα τοῦ Κωνσταν-
τίου" ἀλλ’ ἤδη ὁ νοῦς αὐτοῦ προκεῖχε πολὺ μᾶλλον ἡ πρὶν εἰς τὰ ἔπα-
Υωγὰ, διδάγματα τῶν ἰθνικῶν φιλοσόφων. Χωρίς νὰ παρακαβήση, εἲς

ν» - ως

ο οπλο
ἃς εἶχεν ἐπιθάλει εἰς τὸ φιλέρευνον.
ες Ἂν δὲ ποτ’ ἐν µέσῳ
στο καλούμενος, ἠσθάνιτο αὑτομάτως τὴν
ημεῖον τοῦ αταυροῦ, εἰς ὃ εἶχεν ἐβισβ ἐκ παί-
ὑπὸ τῶν διδασκόντων, ὅτι τὰ μυστηριώδη,

ὑπεχώρουν πρὸ τοῦ σημείου ἐκείνου ὄχι ἐκ.

' ὡς πατέρα τῆς φύσεως ζωογόνον, ὥς ἁρ-.
ῶν ὄντωνι καὶ παριδόθη ἀκατάσχετος εἷς
ν. τὸν νεκρομαντείαν. Τοιαῦτα ἦσαν τὰ
Ἱουλιανὸν ἓν Περγάμῳ μὲν ὁ μαθητής
ἴχου Αἰδίσις καὶ οἱ τούτου ὁπαδοί Χρυσάν--
ὁ ἔα Καρίας, ἓν δ᾽ Ἐφίσῳ Μάξιμος ὁ
ἐν Μνερᾳ 'Λοίη μαθητεία τοῦ ἀνι-
τίνου ἐπίρρωσι μὲν τὴν ἀγάπην αὐτοῦ πρὸς

ἀπιμάκρυνε ὃ᾽ αὐτὸν ὁσημέραι πλειότε-
ς διδάγματα τῆς γμιστιανικῆς θρησκείας.
τὰ λεγόμενα περὶ τοῦ Ἰουλιαναῦ, ἵτα-
ὁ ἀδελφὸς εἶχε καθ᾽ ὀλοκληρίαν γοητευθῆ,
Μαξίμου καὶ ἐφοίτα εἰς τὰς κρύπτας, ὅπου.
ο) "Ἐφισίας ᾿Αρτέμιδος. Αλλ’ ἆπο-
Ἰῴία. ᾿Αίτιον, ἐπανεπαύθη, μαβὼν
ὁ "Ἱουλιανὰς ἐξηκολούθει νὰ φοιτᾷ ἐν θιο-

µ

κ.

σιδης εἰς τὴν ἐκκλησίαν καὶ νὰ ἐπισκέπτηται τοὺς τάφους |
ων. Καὶ ἴσως μὲν ἔπραττιν ἀχόμη ταῦτα ὁ Ιωλιανὸς, μῇ,
πρὸς τὸν χβιστιανισμόν εἰς ῥῆξιν πλήρη! ἴσως δὲ καὶ ὁ ᾿Αάτιος δν,
Άπαι νὰ ἐμθβαθύνγ περισσότερον εἰς τὴν συνεέδηαιν τοῦ ]ονλικντῦ. |
αὐτὸς ἔχων τὴν πίστιν παντελῶς ἀκλόνητον καὶ διὰ, ταῦτα μᾶ σκκνὲι
ζόμινος ἐκ τῶν δειγμάτων τῆς ἀποστασίας τοῦ ἳ

Μετ, δὲ τὸν θάνατον τοῦ Γάλλου ὁ Κωνστάντιος ἐβεώρησεν ὦ
λαΐον νὰ χαλίσῃ πρὸς ἑαυτὸν τὸν ὕποπτον ἐξάδιλρον, ὅπως ἔπιβ)
ἔκ τοῦ πλησίον τὰ διανοήµατα αὐτοῦ καὶ τὰς πράξεις. Μεταβᾶς,
Ἰρυλιανὸς εἰς Μεδιόλανα, Διέμεινεν, ἐν τῇ πάλαι ταύτῃ ἐπὶ ἑπτὰ ὃ
μναςν µάτην πβεσπαθῶν νὰ κατωνάσῃ, τὴν προφανῇ πρός αὐτόν)
όνιαν τοῦ αὐτοκράτόρος καὶ μετὰ κόπου δικφιόγων τὰς παγδας,
ττνες εἶχον στηθῇ κατ΄ αὐτῆς τῆς ζωῆς του. Τέλος δὲ δυνηθεῖς νὰ,
κύσῃ τὴν προστασίαν τῆς ἀγαθῆς αὑτοκρατείρας Βὐσιθείας, κατώρ
νἀπαλλαγῦ παντός κινδύνου καὶ νὰ λάθη παρὰ τοῦ Κωναταντίων
Αδιιαν ναπΏθῃ ἐκ τοῦ ἐν Μιδιολάνοις περιοριαμοῦ. πώς
"Αθήνας,

Αἱ Αθήναι καὶ μετὰ τοὺς χρόνους τῶν σακο ἶχον |
αει νὰ εἶνε κέντρον τῆς παιδείας. Ὁ γριοτιανισμὸς.
πόλει τῆς ᾿Αθηνᾶς, ὡς εἴδομεν, βραδέως καὶ ἄνευ πολλοῦ ἓν
Ἄρῳ δὲν παρικώλνε τὴν διατήρησαν καὶ ἀνάπτυξων τῶν αχολῶν.
Βρησκεία δὲν ἐπεγείρησι τὴν κατάπνιξιν τῆς φωνῆς τῶν συφιστῶ
καὶ δεινός πολλάκις προήρχατο ἐκ τῆς τάξεως αὐτῶν ἁγὼν
Ἐβιστιανισμοῦ. Οὕτω δ᾽ ἐξηκολούθησαν νὰ παρέχωσι ζωήρι ες
Ἂνν δὰ τῆς διδασκαλίας αὐτῶν σοφισταἰ διακεκριμένοι, χάρην
ἀκροάσιως τῶν µαθηµάτων αὐτῶν προκέρριον ὡς καὶ πρὶν µαβητ
πάσης τῆς γῆς γωνίας. Καὶ ἀνεχαίτισε µέν πως τὴν λάμψην τἩ
ναϊκῆς παιδείας ὁ θόρυδος τῶν ὅπλων, ὄκτις ἀντήχει ἀνὰ τὸ |
βασίλιιον μετὰ τοὺς χρόνους τῶν ᾽Αντωνίνων, καὶ ἡ,
πόλεως ὑπὸ τῶν ρούλων. ᾽Αλλὰ καὶ ἐν ταύτῃ τῇ. ῳ.
εἴδομεν ἤδη τὰς ᾿Αθήνας λαμπρυνθείσας ὑπὸ τοῦ Λαγγίνου, ὃς
σεν ἔπειτα θὔμα ἐν Παλμύργ, καὶ ὑπὸ τοῦ Δεξίππου τοῦ ἁπαλλὸ
τος τὴν πόλιν ἀπὸ τῶν Γότθων. Ἡ. δὲ ὑπὸ Κωνσταντίνου τοῦ |
λου. ἐπιδειχθεῖσα πρὸς τοὺς ᾿Αθηναίους ποιά τις εὔνοια δνετηρόβι
ἐπὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ. ᾿Ιδίως δ᾽ ἀναθάλλει ἡ πόλις μετὰ τῶν 5)
τῆς διὰ τοῦ Κώναταντος, τὸν ὁποῖον ἐπὶ τοσοῦτον ἠδυνήθη νὰ.

-

μη

ως.
Δ' ἐκ Συρίας καὶ τῶν πιριχώρων ὑπὲρ τοῦ Επιφανίου, οἱ δ' ἐξ 'Απ.. --κ.
Βίας ὑπὶρ τοῦ Διοφάντου. Ταραγαὶ προικλήθησαν, λόγοι πικροῖ ἔρρακε .»--
παν, περιασότερον ὃ᾽ αὐτῶν συνεχίνησε τὸν ἀνθύπατον τὸ χρημα τὸ κα Ἔ--ε-κ-
ΑΧηθὶν ὑπὸ τῶν χθρῶν τοῦ Πρααιριαίου. Ὁ διάδοχος τοῦ δυλναν εν;
ἐξωρίσθη. Αλ’ ἡ φυγή του δὲν ὑπῆρξε µακροχρθνιως. Ὁ εὔγλωττες πε ασε
ὡραῖος Ὑέρων, ἐπανελθὼν εἰς τὰς ᾿Αθήνας ἐπὶ τῇ ἀδιίᾳ τοῦ αὐτοκραε-- |
πορος, τασαύτην ἐπίδειξε αοφιατικἠν δεινότητα καὶ στωµυλίαν ἐν ε;Ἡ |
εξ ὑπογυίου ἀναπτύξει Βέµατος, ὁριαθέντος ὑπ αὐτῶν τῶν ἐχρῶν το-»"''
ὥστε ἡ συνεύλευσις ἐξερράγη εἰς ἐπιυφημίας, οἱ ἐχθροὶ ἔπτηξαν πρὸ σε
ήττης, καὶ αὐτὸς ὁ ἀνθύπατος ἐγκατίστησε καὶ πάλιν ἐπὶ τῆς Όνι
τὸν θαλερὸν πρεσθύτην, ὄττις ἔμελλε νὰ καθίξη τὸν σοφιστικὀν. με
ἐν Ἀθήναις ἐπὶ τρώκοντα σχεδὺν ἔτη, µόνον αὐτοῦ ἀντάξιον συνά»--'''

διλφον ἔχων ἀπὸ τοῦ 848 περίπου τὸν ἀντίπαλον "Ἱμέριον,

Οὕτω τῆς ᾿Λοίας φιλέλληνες Ὑόνοι ἦσαν κατὰ τὸν τέταρτον αἰῶνοσς
οἱ κατέχοντις ἐν Αθήναις τὰς κλεῖδας τῆς σοφίας, καὶ ἡ ζωὴ τῆς πό------ῃ
λεως ὅλη συνεκεντροῦτο εἰς τὴν κίνησιν, ἥτις ἐγεννᾶτο ἐκ τοῦ ἄκαλη--------
μαϊιοῦ βίου. Ἑλλειπούσης δὲ πολιτικῆς κινήσιως, οἳ ὀφθαλμοί τῶν πο---------
λιτῶν πάντων ἦσαν προςηλωμένοι εἲς τὰς ἔριδας τῶν σοφιατῶν, εἴτυνκες-- --
ἐγίνωντο ἀφορμῆ ουρροῆς εἷς τὴν πόλιν, ἥτις ἄλλως Δὰ ἦτο νικρὰ, 8 3
δὲ ζωηρότης τῆς ἀκαδημαϊκῆς ἐκείνης νεολαίας ἐπλήρου τὰς "Αθήνα
χρήματος, θορύθου, πολλάκις δὲ καὶ σκανδάλων. Ἕκκστης τῶν διλονα----
σεόντων εἶχε τὸ ἴδιον ᾖαυταῦ κόμμα, ἀποτιλούμινον συνήθως ἐὰ Ἠκθνα--
νιῶν καταγοµένων ἐκ τῆς ἰδίας καὶ αὐτὸς πατρίδος, Διρροῦντο δὲ οἱ

σπονδασταὶ εἷς χοροὺς συμπολιτῶν, σηναποτελοῦντες φοιτητικά σωµα-ακ--
πεῖα, ὧν ἕκαστον εἶχιν ἔδιον προστάτην. Τὸ δὲ αυνδέον τοὺς ἑταίρ ως
τῶν χορῶν ἦτο πολὺ ὀλιχώτερον ἡ ἐπιστύμη ἡ ἀλλαι παπεινότεραι ακξ--
πίαι. Εἰς τὴν κ τινος χώρας κοινὴν καταγωγἠν καὶ τὴν τυθλήν ἁφο-
σίωσιν εἰς ἕνα τινά τῶν διδασκόντων προσετίθιντο ὡς ἀφορμαϊ συνενώ-
σιως ἡ διασκίδασις, τὰ τυχηρᾶ παιγνίδια, τὰ συμπόσια, ἡ νεανικωτέρα.
ἐπιδίωξις πατάγου, συζητήσεων, διαπληκτισμᾶν. Εὐτράπιλα νικνιύ--
µωτα καὶ πείσει ἠνάγκαζον εὐθὺς εξ ἀρχῆς τὸν νιωστὶ χάριν απωἰσᾶε
ἀφικνούμενον εἰς τὰς ᾿Αθήνας νὰ ταγθῇ εἷς ἕνα τῶν χορῶν καὶ νὰ κα”

Ευχθᾷ ὁπαδὸς ἑνὸς τῶν διδασκόντων. Οἱ ἀφικναύμενοι συνιλαμβάνοις

αὐτόχρημα ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν χορῶν κατὰ, τὰς πύλας την τό--

Ἆεως ἡ ἐν Πειραιεῖ” ἐνίοτε δὲ δὲν ὤχνουν οἳ φιλοτάραχοι Ψηραταὰ προτη--

Ἁύτων νὰ προχωρῶσι γάριν ἄγρας μέχρις αὐτοῦ τοῦ Ῥουνίου, ὅπως

ππη

αὐτῶν εἶχε συμπαρασύριι ἡ κρατοῦσα ἐν ᾿Αθήναις φοιτητικὴ ζωηρό]
αὐδιτέρου εἶχε κλονηθή ἤ θιρμή πρὸς τὸν χριστιανισμὲν πίατις. Ἡ
ληνικὴ φιλολογία, ἂν ἠγάπησαν καὶ ἐμελέτων, ἡ, ἑλληνικὴ τέχνη, 1
ἣν δὲν ἔμεναν ἀδιάφοροι, εἶχον εὐρύνει τὴν διάνοιάν των, εἶχον αἲ

εσει τὴν ἔμφυτον αὐτῶν γλαφυρίαν, ἀλλὰ, δὲν εἶχον γοητιύσει αὐτοὺς
πασοῦτον, ὥστε νάποστῶσιν ἀπὸ τῆς θρηακείας, ἦν εἶχον θηλάσει µ.
ποῦ μητρικοῦ γάλακτος ἐν Καππαδοχίᾳ. Πιστῶς ἀγαπῶντες ἀλλή}
καὶ ὡςεὶ συναποτελοῦντες μίαν ψυχὴν ἴχουσαν δύο σώματα οἳ δύο
Ἆοι Δύο µόνον ἐγγώριζον ὁδοὺς, τὴν τῆς σχολῆς καὶ τῶν διδασκά
πων καὶ τὴν φέρουσα» πρὸς τὴν ἐκκλησίαν. ᾿Αλλὰ τῶν Δύο τοῦ
ὁδῶν ἡ μᾶλλον ἀγαπητὴ ἦτο ἡ ἄγουσα πρὸς τὴν ἐκκλησίαν. Οὔτα
τὸ αὐτὸ Ἱερὸν ἔδαφος τῶν ᾽Αθηνῶν, ἐφ᾽ οὗ ἵσταντο οἱ πρεῖς νιαν
ἐχρησίμενεν εἰς αὐτοὺς ὡς ἀφετηρία δύο ὁδῶν ὅλως διαφόρων, ἵὰ
μὲν ουλιανὸς ἀπ᾿ αὐτοῦ ὁρμώμινος ἁμετατρέπτως ἐφίρετο ἐπὶ
κόσμον τῶν εἰδώλων, οἱ δὲ δύο φίλοι γόνο τῆς Καππαδοκίας
ακιωάζωντο ὅπως γείνωσι στηρίγµατα ἐπιφανῆ τοῦ χριατιανιομοῦ, ὁπ
καὶ ἀπέθησαν ἀληθῶς ἐν τῷ κατόπιν χρόνῳ. Καὶ ὃ μὲν Καιπαριὺς |
λεπτο Βασίλειος, ὁ δὲ Ναζιανζηνὸς ἦτο ὁ Γρηγόριος,

Ἡ στινὴ φιλία, δι΄ ἧς ὁ Ἰουλιανὸς συνεδέθη πρὸς τοὺς δύο Ἐι
παδόκας, μάλιστα δὲ πρὸς τὸν Βασίλειον, δὲν ἠδυνήβη νὰ ἔπανωι
τὸν ἀνιψιὸν τοῦ µιγάλου Κωνσταντίνου εἷς τὴν πίστιν του τὴν πα
κὴν, εἰς τὰ πρῶτα ἰκιῖνα τῶν σπουδῶν του ἔτη, καθ᾽ ἃ ἐνέκωπτεν ὁ
µιτᾶ, τοῦ Καισαρίως ἐν Καππαδοκία εἰς τὴν µελέτην τῆς ἁγίας Ὦ
φῆς. Πόσον ἦτο διάφυρος τώρα ὁ Ιουλιανός τοῦ φιλαθρήσκου ἔκε
νεαφύτου } Πόσο εἶχε μεταβάλει αὐτὸν ἡ Βεουργία τῶν µικρααια
φιλοσέφων ! Ἡ ὅλη αὐτοῦ ὄψις, ἡ ατάσις καὶ ἡ κίνησις, Ἡ σιγὴ κ
Ἀαλιὰ ἐνίφαινον τὴν ὑνδόμυχον ταραχὴν, ὑφ᾽ ἧς συνεκυκᾶτο Ἡ ᾧ
παῦ ψεανίου. Ὁ σοφιατῆς ᾿Ιουλιανὸς ὁ παρεπιδημῶν ἐν ᾿Αθήναι
µαθητῆς τῶν γνωστικῶν τῆς Μικρᾶς ᾿Αδίας, ἂν ἡ φιλοµάθενε ἴσι
εἰς τοὺς πόδας τοῦ Προαιρεσίου καὶ τοῦ 'Ἱμερίου, ὃν ἀκόρεστός τη
θος τοῦ ἀγνώστου ἴφερε µύστην εὐλαθῃ εἰς τὸ ἱερὸν τῆς Δήμητρος
Ἐλενοινίας ἦτο πάντως σοφώτερος τοῦ (φήθου ἀναγνώστου τῆς 4]
τωδῆς ἰκκλησίας τοῦ Μακέλλου, ἀλλ᾽ ἦτα ἄρα καὶ εὐτυχίστερος
Ξαιδός, οὗ τν ἀθώαν ψυχὴν δὲν εἶγεν ἀκόμη διανλακώσει ὁ διὀ
Υµός; ᾿Ὀξὺς παρατηρητὴς βλέπων αὐτὸν ἔνόει, ὅτι τὸ παρὸν δὲν πὸ
βίστει πλίον αὐτὸν, καὶ ὅτι τῆς ψυχῆς του ἰδίσποζε πόθος μέλλο

808.

ρπ

!

παρέχει ὀφεθομένην εἷς ταὺς καλοῦντας αὐτῶν θνοὺς ὕπη
δὲ ὁ Κωνστάντιος νὰ αυσφἰχξῃ ἔτι μᾶλλον τὸν μετὰ.
νέων αὔνδισμον, νοκ ιο
Ἑλίνην, Αλλ᾽ οὔτε ὁ γέος συγγωνικὸς αὐνδκσμος, οὔτε.
δεΐξεως πλήρους ἐμπιστοσύνης εἰς τὸν νέου
Κωνστάντιον ἀπὸ τοῦ νὰ περιθάλῃ τὸν θύμα
τῶν μικροφύχων ἐκείνων ἐκδηλώσεων δυσπιατὶ

τὴν σηµασίαν τῆς ἐπὶ τῶν ἀρχὴν ἀνόδου ποῦ Γάλλου. |
λων δύο µόνον ἔμπιστοι φίλοι ἐπετράπη

1σίλίλνος Αὐτὸ τὸ,
μέση τῇ Βουργουνδίφ, μόλις εἶχε διασωθῆ διὰ γωρ
Ῥερμανῶν ἐπιδρομέων, οὓς δὲν εἶχον δυνηθῆ
"Ῥόϊνος, οὔτε τὰ Βόσγια ὅρη. 'Ὁ µέχρι χθὲς καὶ τι
φιλοσόφων, οὐ οἱ δάκτυλοι ἴφερον ἀκόμη τὰ ἴχνη τῆς μελ
συν, ὅτι ἴπριπι νἀφήσῃ κατὰ µέρος τὸν Πλάτωνα καὶ νὰ.
οτρατηγικὴν καὶ νὰ κραδάνῃ τὸ Είφος. ᾿Αναδειχθεῖς Δ΄ ἐξ αὐτοσγιδ
σερατηγὀς δὲν ἐφάνη κατώτερος τοῦ φιλησόφον, Εξ καὶ ἡ ατρώτὰ, ἡ
σταβµεύωυσα ἐν Γαλατίᾳ συνέκειτο ἐκ δεκατριῶν µόνον χιλιάδων ἀνδρῶν,
ποικύτη ἦτο ἡ πρὸς τοὺς στρατιώτας προσήνεια τοῦ ᾿Πουλιανοῦ, ὥςτε

αρα δωνήδη νὰ μεγαλουργήσῃ δι᾽ αὐτῶν, διοικῶν τὸν πτρατὸν ἐν µιγάλῃ
Ξεεπιθαρχίᾳ ἓν µέπῳ τῆς γενικῆς λατρείας τῶν ὑπηκόων, οὓς καθἰστανον.
πειθηνίους εἰς τὰ νεύµατά του ἡ ὑπὲρ τῆς χώρας ἰπιδεικνινομένη ἂγάπη
πα ὐτοῦ, ἡ ἐδελοβυσία, ὁ φιλοδίίιος χαρακτήρ. Διά τοιούτων ἀριτῶν

πατώρβωσεν ἓν γρόνῳ βραγεῖ νάναδειχθῇ

πος ατρατινώτης τῆς [αλα Ἐπιφαινόμενος ταχὺς ὅπου ἀπήῄτει ὁ κἰν-
ἄννος, μετὰ γοργότητος καὶ διξιότητος ἐπανορθόνων τ
πτρατηγῶν του, οὐ µένον ἠλευβέρωσι τὸν Γαλατίαν
λαο», ἀλλὰ καὶ ὄμθη κατ

ανάληψιν τὸν Ῥθνου, εἰςελαύνων

σα

νικηφύρος εἰς τὴν Γερμανίαν. Οἱ ᾽Αλαμαννοί καὶ οἱ ἠράγκοι ἠσλάνβησαν 4 |
Βαρεῖαν τὴν στιθαρᾶν του χεῖρα. Κατὰ δὲ τὴν μεγάλην πρὸ τοῦ “Αρ.
Ὑενταράτου (Ἀτρασθούργου) µάχην πέντε τῶν βαρθάρων βαν
θησαν ὑπ' αὐτοῦ τὸ θέρος τοῦ 307. τὸ φόθητρον τᾶς Γαλατ
μῶν τῶν ᾿Αλαμαννῶν Ἀνοδομάριος, ἐζωγρήθη,
ἐκάλυψαν τὸ πεδίον τῆς μάχης, ἰν ᾧ μέγα.
Διακολυμβῶν τὸν 'Ῥήνου, ὅπως σωθή ἀπὸ τῆς
τέλισµα δὲ τῆς μεγάλης ταύτης νίκης ὑπῆρξεν αι
μαννῶν μέχρι τοῦ Μέλκνος ὄρυμοῦ καὶ τῶν
µάτων τῆς Ολλανδίας, Το δ ἔργον τῶν νε
οἰκοδομήσιως φρουρίων παρὰ τὸν ποταμὲν
ἅπτὰ πόλεων παρὰ τὸν Ῥήνου, κτεστραµ
Ἐν ᾧ δὲ δὰ τῶν πολέμων καὶ τῶν ποιθύτων
ἠξησφαλίζετο ἐν τῷ μέλλοντι ἀπὸ τῶν ἐκ Γερµ
τῆς ἐκτάκτου δραστηριότητας τοῦ ᾿Ιουλιανοῦ ἀπὸ τοῖ
κτητοῦ σωθιῖσα χώρα ὕκμαζεν ἤδη ὑπὸ τὴν
Αναδειχθεὶς εξαίρετος οἰκονομολόγος, ὅπως εἶχε
γὸς, ἠδυνήθη διὰ τῆς τακτικῶς εἰκπράξεως τῶν κα
τοιαύτην τάξιν να φίρῃ τὰ οἰκονομικὰ τῆς
ἑλαττώση τοὺς φόρους εἰς ὁλιγώτερα, τοῦ τρίτοι
ἄφελε πρότερον νὰ καταβάλλη ἵκαστος πολίτης.
Ἐσιαβται πρὸς τοὺς Γκλάτας εὐεργεαίαι εὐνόητον
παρ’ αὐτοῖς τὐλαγητὸν τὸ ὄνομα τοῦ ἀνδρὸς, ὄστς πάς
τας καὶ πᾶσάν του τὴν σχολὴν ἀφέρονν εἰς τὸν
χώρας, ἧς εἶχιν ἀνατιθῃ ες αὐτὸν ἡ διοίκησις. 'Αληβᾶ
ἐπερίσσιωεν εἰς τὸν ᾿Τονλιανὸν, ὅπως ἐπιδίδηται εἲς τὰς
φιλοσοφικὰς καὶ ῥητορικὰς µελέτας καὶ ἀναγινώσεη.
τὸν Βιργίλιον, ὧν τὰ ἴπη συμπαριλάμθανε κατὰ τὰς
ὅταν δὲποτ᾽ ἐφλητιμείτε νὰ λαμβάνῃ ἄνὰ χεάρας τὸν
τοῦ ξίφους, ὡς τὸν χειμῶνα τοῦ 357, ὅτε, τυχὼν εὐκπιρίας, ἀπό
πρὸς τὸν Κωνστάντιον τὸν λόγον αὖ οἱ τῶν τοῦ αὐτοκράτορος
πράξεων καὶ πρὸς τήν αὑτοκράτειραν τὸ ἐγκώμιον πρὸς τὴν βασίλιο--
σαν Εὐσιβίαν, ἀλλὰ καὶ τότε, οἱονεὶ ἐπειγόμενος πρὸς τάναμένοντα
αὐτὸν πολεμικὰ ἔργα, ἐπεράτονε τὸ ἐγχώμιον τοῦ αὑτοκράτορας, λέγων,
ὅτι δν ἔχει σχολὴν ὅπως θεραπεύη ἐπὶ μακρὸν τὰς Μούσας, ἀλλ’ εἶνε]
ὥρα νὰ τραπῇ καὶ πάλεν πρὸς ἔργον. Οὕτως ὁ "Ιουλιανός κατώρβον

ι--.

κ

9Ι9.

υνδυάζη κατὰ τὰ πολωµέρμνα, ἴτη τῆς ὃν Γαλατίᾳ δικτριθς τὸ
τοῦ φτρατιώτου πρὸς τὰς παρέργους ἀσχολίας τοῦ ῥήτορος. ᾿Απλῆ
Ἡ απρατιωτικὴ ἦτο ἡ δίαιτα τοῦ καίσαρος καὶ ἓν αὐτοῖς τοῖς ἄνα-
ες τῆς πόλεως, ἣν διὰ τὸ κεντρικὀν καὶ ἀσφαλίς τῆς θέσεως καὶ

ξ
λ
Ξ
:
ἓ
Ἡ
Β
ξ
Ἡ
8
Ἱ

Ἀραὶς τοῦ κλίματος ἐξέλεξε πρὸς διαμονὴν ἑαυτοῦ κατὰ τοὺς μῆ-
τῆς ἀπὸ τῶν πολέμων ἄναπαύλης

ΒΔ πρωτεύουσα αὕτη τοῦ ᾿Ἰουλιανοῦ ἦτο ἡ µικρὰ, ἀλλ᾽ ἐμπβρικῇ
Απικία Ἡ Λιωτικία, ὡς ὠνόμαζεν αὐτὴν αὐτὸς ὁ Ἰουλιανός, πάλης
Ἰμλατικηῦ ἴθνους τῶν Παρισίων, τῶν ὁποίων
τα μέχρι τῆς σήμερον ὡς δηλωτυιὸν τῆς πόλεως, Τὸ

ὄνομα. ἴμενεν

όλισμα, ἄνα-

ἀρχῆς του ἐβιώρει ο εκραν.

318

Στρυμόνα, ἀπέθαλε τέλας τεταραγµένος τῆν κατέχουσαν ἑαυτῶν νάρκη
Αἱ ἐν αλατής δάφναι τοῦ. μικροῦ υυκητοῦ ἐμετιώρζον αὐτῶν, παρέ
Έουσαι τὴν ἐλπίδα, ὅτι καὶ αὐτὸς ἠδύνατο νάνδραγαθήα διὰ τὸ
ἀνδρῶν, εἲς οὓς ἐφαντάζιτο χριωστοῦντα τὰς νίκας του τὸν ἐξάδελφοι

Ὡς κεραυνὸς λοιπὸν ἴφθασιν εἲς τὴν Γαλατίαν Ἡ διαταγν τοῦ Κω,
αταντίου, ἀπαιτοῦντος τὴν ἀποστολῆν τῶν ἀρίστων τοῦ ΄Ίθυλιανε
στρατευμάτων εἲς τὴν ᾿Ανατολήν. Καὶ ὁ μὲν Ιουλιανός οὐδιμίαν ἔλεὶ
Δυκαρίσκειαν ἡ ἀνησυχίαν, ἡ τοὐλάχιστον προιιπάβησι νὰ φανῇ ἀπ
θής. ᾽Αλλὰ τὸ βασιλικὸν κέλευσµα κατιτάραξε τούς τε κατοΐκους τὴ
Γαλατίας, ατερουμένους τῶν χωριωτάτων φρουρῶν τῆς χώρας, κι
αὐτοὺς δὲ τοὺς µετακαλουµένους, ὧν οἱ ὑπηριτοῦντες τὸν καίφαφα ὁ
ἐπίκουροι εἶγον ατρατολογηθῦ ἐπὶ τῷ ῥητῷ ὅρῳ, ὅτι δὲν ἔμελλον ὁ
στρατεύσωσι πέραν τῶν "Άλπεων. Ὁ δὲ Ἰουλιανὸς, περικαλύπτων τὰ
ἠαυτοῦ αἰσθήματα ὑπὸ τὸ πρόσχημα πιστῆς ἐκτελίσίως τῶν κέλευαµ:
των τοῦ αὐτοκράτορος καὶ ἀποκρύπτων ἑαυτὸν ἔν τοῖς μυχοῖς τὰ
ἀνακτόρων τῆς Λουκοτικίας, διεθίβαζι τὰς προκηκούσας διαταγὰς πι
τῆς ἀναχωρήσεως τῶν ατρατιωτῶν καὶ τῶν οἰκωγενιιῶν αὐτῶν, ἀλ᾽
κατ' ἀλήθειαν ἠγνόει καὶ αὐτὸς πῶς νάποσοδήση, τὸν αάλων, ὅὴ
ὀσῶραι αὐξανόμενος προιµήνυε θύελλαν.

ΑΛΑ τίλος Ἡ λύσις, Ών ἐφαίνετο ἀποφεύγων ὁ καῖπαρ, εὐρίθη παρ
τῆς πιστῆς του στρατιᾶς, ἥτις τοσάκες εἶχε περιαγάγει ὑπ᾽ αὐτὸν εἷς τὰ
ἐχβρικὰς χώρας νυρηφόρον τὸ στρατιωτικόν του σῆμα, τν παρφυρῦ.
δράκοντα. Εἰς µάτην προσεπάθησιν ὁ "Ἱουλιανὸς νὰ κατευνάσῃ καὶ κατὸ
τὴν τελενταίαν ἐκείνην ρίσιµον ὥραν τοὺς εἰς τὴν βααΐλειον δόμ
προκελθόντας. Ἠτο δὲ ἤδη µεσονύκτιον, ὅτε ἠκούσθη ἀπὸ τοῦ στέµα”
πος τῶν στασιαστῶν ἡ κραυγή δι᾽ ἧς ἐκηρύσσετο αὔγονοτος ὁ ᾿Πφνλικὸ,
μίαν τῶν πρώτων ἡμερῶν τοῦ ᾽Απριλίου τοῦ 380.

Ὁ. ουλιανὸς κατέθαλε τελευταίαν τινὰ προσπάβειαν. πετη
τὸ προςφεβόµενον εἷς αὐτὸν διάδηµα, ὦ ἴπως ὑπεκρίθη ἀκόμη τὸν ἀπο᾽
ποιούµενον. "Αλλ’ ἠναγκάσθη νὰ ὑποκύψηῃ εἲς τὰς Αποφάσεις τῆς ὄνκε
μάκτου ἐκείνης ἐπαναστάσεως. ᾿Αφ᾿ οὗ ὃ᾽ ἐπιίοθη νὰ δεχθή τὸν Βρόνον,
πρῶτον αὐτοῦ ἔργον ὑπῆρξεν ἡ ἀποστολὴ πρισθεας πρὸς τὸ, Κων
στάντιον εἰς Καισάρειαν τῆς Καππαδοκίας, ὅπου εὑρίσκετο ὁ αὐταιρὰ.
τωρ, Ἀκρασκιυάζων τὴν κατὰ τοῦ Σαπώρου σερατεαν. ΑΝ
Κωνστάντιος δὲν ἰδέχθη τοὺς εἰρηνικοὺς τοῦ ἀνακεκηρυγμένου συναὺ
Ὑούστου λόγους, Ὁ δὲ στρατός, οὗ κατινώπνον ἀγεγνώσθη ἡ ἐπιατοὶ

--.

818.

Ῥινωῦ, κατάπληξη διδίχθν τὖν Φάνατον τοῦ Κωναταντίου, θής
σκώντος ἀτέκνου. 'Ὁ Ἱουλιανὸς προεχώρησεν ἐκ Ναϊτασοῦ ἄνιν ἔντα
ατάστως οὐδεμιᾶς, καὶ ὁ λαός τῆς Κωνσταντιουπόλεως ἐδιξιώθη ἐα
µως καὶ πανηγυρικῶς κατὰ τὴν εἴτοδον αὐτοῦ εἰς τὴν πόλιν τὴν {1 ἃ
κεμβρίου 381 τὸν νικητὴν τῶν Γερμανῶν, ἰρχόμινον νάναθῇ ἐπὶ τν
Φρήνόν τοῦ Κωνοτκνείνόν.

|.)
11χ βκοιλεία. τοῦ Εουλεανοῦ.

Κατά τὴν τετραετῆ αὐτοῦ διαμονὴν ἐν Γαλατίᾳ ὁ "Πουλιανὸς γιο,
νὰ λησμονήσῃ καὶ ἐγκαταλίπῃ τὰς φιλασοφικάς του µελέτας ἀνιδιίχ)
ἐν ἡλικί Υεαρᾷ στρατηγὸς ὑπέροχος. ᾿Ανερχόμινος δ᾽ ἐπὶ τὸν ἢρόνι
εἶχιν ἐνώπιον αὐτοῦ λαμπρὸν στρατιωτικὀν στάδιον. Πράγματι ὑπ
δόξα ἔμελλε νὰ κοσµήσῃ τὴν νεανικήν του κεφαλὴν, ἂν εἰς τοὺς τεντε
νικοῦς του στεφάνους πεοκέθετε δάφνας ἐκ θριάµβων παρὰ τὸν Εώφεῖ
τηνι νικῶν τὸν Ῥαπώρην, καὶ [ξησφάλιδε τὰ ἰξ ᾿Ανατολῶν σύνορα τη
βασιλείου ! Καὶ δὲν ἡμέληαι μὲν ὃ ἸἹουλιανὸς τῆς ἁμύνης τοῦ κράτνη,

ὥς θὰ ἴδωμιν, ἀλλ’ ὡς εἶχον τὰ τοῦ βαση,
Μόνη φρωντὶς τοῦ ἄρχοντος τῶν Ῥωμκίων δω ἐτο
ἡ ἀναφιρομένη εἰς τὴν πολιτεία», ἄλλ᾽ οὐχ ὅτι
ὤφιλε νὰ, ἰπισπάσῃ τὴν προτοχὴν αὐτοῦ τὸ δή”
σκευτικὸν ζήτημα. Μετὰ τοὺς ἐσωτερικοὺς ασ
σμοὺς, τοὺς ὁποίους εἶχιν ὑποστῆ τὸ κράτος ἴννῦ
ο ογλίλνος τῶν κατὰ τῶν Χριστιανῶν διωγμῶν, ἡ ἐπὶ Κων’

Μπι ΝΟΜΙΣΝΑΥΟΣ σταντίνου τοῦ μεγάλου ἐπικράτησις τῆς χρισηανν
κἩς Δρησκείας δὲν εἶχιν πιφέρει ἀμέσως τὴν ποθητὴν εἰρήνην. Ενωμα
ἂὲ ὁποία θύελλα Γκύμαινε τὴν ἐκκλησίαν πρὸ τῆς ἐν Νικαίας συμλνς
ἀλλὰ καὶ µετ αὐτὴν ἐπί τε τοῦ Κωνσταντίνου καὶ τῶν υἱῶν αὐωβ. "4
δὲ Ἱουλιανὸς δὲν ἠδύνατο νὰ µείνῃ ἀμέτοχος τῆς μεγάλης ταύτης Βρή
σκεωτνεῆς κινήσιως, ᾽Αλλὰ μετίσχεν αὐτῆς κατὰ τρόπον ἴδιν, ἓν Β
ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἀνέλπιστον, ἂν ἡ ὅλη προδιάθεσις τοῦ "Ιουλιαιοῦ
αἲ µιλέται αὐτοῦ καὶ ἡ φαρὰ τοῦ πνεύματος δὲν προεδήλονον ἄδη κό
πβὸ τῆς ἐπὶ τῶν Βρόνον ἀναβάσιως ὁποῖκι τοῦ νεανίου αἲ Βρηπκεντιά
πεποιθήσεις. ᾿Αλλὰ πρὶν ἤ ἐξετάσωμεν τὴν θρηακευτικήη πολιτιίαν τὸ

819

Ἰουλιανοῦ, ἃς ἴδωμεν πρῶτον τὴν πολιτικὴν αἱ

διοίκησιν καὶ τὰ.
περατιωτικὰ ἔργα κατὰ τὸν βραχὺν τῆς βασιλείας του χρόνον.

Ὁ Ἰουλιανὸς, παραλαμθάνων τὸν θρόνον, εὗρισκε τὴν διοίκησιν ἐν
ἁθλίᾳ καταστάσει. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ Κωνσταντίνου, πολὺ 9ὲ μᾶλλον
ἐπὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, οἱ φόροι εἶχον διπλασιασθῆ χωρὶς διὰ τοῦτο νὰ εἶνε
πλήρης χρημάτων ὁ δημόσιος θησαυρός. ν ᾧ αἱ ἐπαρχίαι ἐξηντλοῦντο
ααὶ αἱ πόλεις ἐπένοντο, τὸ δηµόσιον ταμεῖον ἐκενοῦτο, παρέχον ἀφει-
δάς χορηγίας εἰς τοὺς βαρθάρους πρὸς καθησύχασιν αὐτῶν. Καὶ ὅμως

ἂν ἦτο ὁλιγώτερον δαπανηρὰ ἡ οὕτως ἐξαγοραζομένη ὤνιος εἰρήνη. Οὐ
μόνον ἡ εἷς τὸν λαὺν παρεχοµένη θέα μεγαλοπρεπῶν ἱπποδρομιῶν ἦτο
αατ' ἰξοχὴν πολυδάκανος, ἀλλὰ καὶ καταπληκτικὴ ἦτο ἡ σπατάλη τῆς
βεσλκῆς αὐλῆς. Διὰ τοῦτο δ᾽ ἐλέχθη, βεθαίως οὐκ ἄνευ ὑπερθολῆς,
Ἰουλιανὸς εὗρεν ἐν τοῖς ἀνακτόροις µαγείρους μὲν χιλίου

δν»

Κῖς δὲ ὄχι ὀλιγωτέρους, οἰνοχόους δὲ περισσοτέρους χαὶ σμήνη ὅλα τρα-
πζωκοιῶν. Οἱ δ’ εὐνοῦχοι περιεστοίχιζον τὰ βασίλεια πολυπληθέστερο:
τῶν μιιῶν τῶν παρὰ τοῖς ποιµέσι κατὰ τὸ ἔαρ. ᾿Ανάλογος δὲ πρὸς τὸ
πιροσὺν τοῦτο πλῆθος τῶν αὐλικῶν καὶ θεραπόντων ἦτο ἡ ἐπιδίωξις
«ποίων λιγνευµάτων, περιζητήτων χάριν ἐπιδείξεως μᾶλλον ἡ γεύσεως.
Καὶ παρετίθεντο λοιπὸν εἰς τὴν βασιλικὴν τράπεζαν θαυμαστὰ ἐξωτικὰ.
ππνὰ καὶ ἀπομεμακρυσμένων θαλασσῶν ἐχθύες, χιόνες τὸ
βὰα τὸν χειμῶνα. Τῆς δὲ αὖ

θέρος καὶ

τὸ ὀλέθριον παράδειγµα ἠκολούθουν
4 ἀρῃοὶ κόλακες οἱ ἐκ τῶν πιέσεων τοῦ λαοῦ πλουτιζόµενοι καὶ ἐγεί-
Άνπις οἴκους πολυτελεῖς, ἐν οἷς ἔρρεεν ἡ ἀσωτία, ἐν ᾧ τὰ πλήθη ἐστέ-
Ἆζον καταθλιθόµενα ὑπὸ τὸ βάρος τῶν φόρων χαὶ τῆς πλεονεξίας τῶν
ἐμόνων.

Ὁ φλοσοφικὸς τοῦ Ἰουλιανοῦ βίος καὶ

ς διαίτης ἡ ἀπλότης, εἷς
Ἀνἠχιν ἰθισθῆ ἀπὸ παΐδων χωρίς νὰ ἐγχαταλίπῃ αὐτὴν γενόμενος καῖ-
πέν Γαλατία, εὑρίσκοντο εἷς ἄκραν ἀντίθεσιν πρὸς τὴν ἀκράτειαν καὶ
ὠνοίαν τὴν λυμαινομένην τὴν αὐτοχρατορικὴν
τῇ ἴρον ὑπῆρξεν ἡ ἀπομάκρυναις τοῦ αυρφετοῦ τῶν παρασίτων καὶ Ἡ
ἑπομπὴ τῶν εὐνούχων. Τὴν δὲ προτέραν ἀκολασίαν διεδέχθη ἁπλό-
πκ τρφῆς καὶ ἐνδυμασίας καὶ περιορισμὸς τῶν ἵπποὶ
Απὶς ὁ αὐτοχράτωρ ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς προκατόχους του ἐπ ἡδλίρν
Ἡην ὥραν παρουαιάζετο κατὰ τὴν ἰδίαν ἑαυτοῦ ὁμολογίαν. Οὐδὲ περιω-

Πρῶτον δ᾽ αὐ-

ΆΦη ες τὴν εἰσαγωγὴν σεµνότητος καὶ σωφροσύνης εἰς τὸν αὐλικὸν βίον,
ἁλὰ καὶ τὸν ἀσιατικὸν δεσποτισιὀν τὸν ἀπὸ τοῦ Διοχλητιανοῦ καὶ

ο

Κωνοταντένου εἰκελάσαντα εἰς τὴν ῥωμαϊκὴν βασιλεία» ρ
Αποροόων μετ΄ ἀγανακτήσεως καὶ αὐτῶν τὸν τίτλον δεσπότου, ὃν διά
Λε δεσµεύοντα, τὴν προσωπικὸν ἐλενθερίαν τῶν Ὃ ο
των ἀνὰ τὸ στόμα, ᾿Αλλὰ καὶ πραγµατικὰς διοικητικὰς. :
μᾶλλον διαρρυθµίσεις εἰκήγαγιν ὁ Ιουλιανός ἐπ᾽ ἀγαβῷ τῶν κωθερνι
μάνων, καὶ ἰδίως ἠδυνήβη διὰ μείζονος τάξεως περὶ τὰς εἱςπράξεις κ.
καταδιώξεως τῶν παρακοπτόντων τὸ νόμισμα καὶ τῶν ἄλλων. καταχφ
ατῶν ναξήση τὰς δηµοσίας προζόδους ἐπὶ τοφοῦτον, ὥκτε καὶ ὁ
ἑλαττώσῃ τοὺς φόρους τῶν µεγήλως ἐπιθεδαρημίνων ἐπαρχιῶν, ὡς εᾗ
πράξει καὶ ἐν Γαλατίᾳ ὡς καϊσαρ. 1
Οὔτως εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὁ ᾿Πουλιανὸς ἴδειξεν, ὅτι δὲν εἶχε |
µαταίως τὸν νοῦν του καὶ ὑψώσει τὴν καρδίαν του διὰ τ
αλλ’ ὅτι τὰ θεωρητικὰ ἐκεῖνα διδάγματα προιτίθετο.
διουκέσει ἐπ᾽ ἀγαθῷ τῶν ὑπηκόων, γενόμενος πρότυπου.

Νομισμα. του ποχαΙανῶχ

καβήκοντος, καὶ ἠπθάνετο πληρέστατα, ὅτι ὑπεῖγεν εὐθόνας εἰ
ὑπηκέονς του διὰ τὴν ἰδίαν ἑαυτοῦ διοίκησιν, ἡ δὲ συναίσθησις αὖ
ὀλίγον συνετέλει εἰς σωτήριον συγκερασμὺν πάσης αὖ Ἱ
Ύμως ἡ ἀρχὴ τῆς ὑπὸ ἔποψιν διοικητικήν εὐεργετικῆς Βαι
ον ἀπεῖμε καὶ τοῦ τέλους, ἐπειδὴ Δὶν ἐδόβν, εἷς αὐτὸν :
λεύσῃ ἐπὶ μακρὸν. ὅπως φανῇ ἡ ἀγαθὴ ἐπίδρασις τῶς πολιτείας.
Ὡς μαβητὴς φιλοσόφων πρότυπον ἑαυτοῦ εἶχιν ὁ "Τονλιανός τὖν
πωνα καὶ τὸν Μάρκον Λὐρήλιον, Αλλ’ ήδη πρὸ τῆς ἐπὶ
ἀναβάσεως ἡ ἓν Γαλατίᾳ ὃρᾶσις αὐτοῦ εἶχιν ἀποδείξεν, ὅτι δὲν :
φβένει καὶ τὴν πολεμικὴν ἀρετῆν τοῦ "Αλεξάνδρου, ἸΚαὶ δι μὲ
κατὰ τῶν Γερμανῶν ναιῶν αὐτοῦ καὶ τῆς διὰ νέων ὀχυρώσεων ἴδαο
Ἀίσιως τῶν ἠρχκικῶν καὶ ἱλλυρικῶν συνόρων ὁ, Ιουλιανός ἠλύνατι
Δεωρήσῃ ἀκίνδυνον τὴν Δύσιν. Αλλά δὶν εἶχον ὁμοίως τὰ -
ἐν τῇ "Ανατολή, ὅπου ὁ Κωνστάντιος, εἰς προχείραως τινὰς πάντοτε,

804

»όμιενος ἐπιτυχίας, δὲν εἶχε δυνηθῇ νὰ καταπαλαίσῃ τὸν Σαπώρην.
Αλλ” ὁ νικητής τῶν Γερμανῶν δὲν ἠνείχετο τὴν τοιαύτην ἀντίστασιν
ὤν ΓΠερσῶν, καὶ ἀπιφάσισε νὰ ἐπιθέσῃ τέρµα εἰς τὴν ἀγερωχίαν τοῦ
εκητοῦ τῶν Σιγγάρων διὰ τολμηροῦ ἐπιθετικοῦ πολέμου καὶ χατακτή-
πως αὐτῆς τῆς Περσίας. Μετὰ τοιαύτης δὲ ὁραστηριότητος ἐπελήφθη
τοῦ σχεδίου τούτου, ὥστε, μετὰ τὴν ἔναρξιν τῶν παρασκευῶν ἐκκινή-
σας ἐκ τῆς Κωνσταντινουπόλεως τὸν Ἰούνιον τοῦ 963, διέδραµε διὰ
τάχους τὴν Μικρὰν ᾿Ασίαν, καὶ ἴφθασιν εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν τὸν ᾿Ιού-
Ἆιον τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἥτοι ἑννέα µόνον μῆνας μετὰ τὸν θάνατον τοῦ
Κωνσταντίου.
Ἐν μέσῳ δὶ τῶν ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ συγγραφικῶν του ἀσχολιῶν καὶ
τοῦ θρησκευτικοῦ αὐτοῦ ἐνδιαφίροντος ὑπὶρ τῆς λατρείας τοῦ ᾿Απόλ-
Ἄψνος, οὗ περιφανὲς ἱερὸν ἔκειτο ἐν τῷ προαστείῳ τῆς Αντιοχείας, τῇ
Λάφημ, ἐξηκολούθησε δραστηρίως τὰς πολεμικὰς παρασκινὰς, παρα-
Ἶδξως συγχεντρόνων ἐπὶ τὸ αὐτὸ μιτὰ τῆς αὐτῆς ἀόχνου ἐπιμελείας τὰ
Ίῃε συγγραφέως, ποντίφικος τῆς ἀρχαίας θρησκείας καὶ στρατηλάτου.
Πιῃ δὶ τὰ τέλη τοῦ χειμῶνος ἦσαν ἤδη ἔτοιμοι πρὸς ἐκστρατείαν κατ’
Ἀάματον ὅρον ὀγδοήκοντα καὶ τρεῖς χιλιάδες ἀνδρῶν, μεταξὺ δὲ τού-
των μόνοι ἐπίκουροι οὓς εἶχε διχθῆ ἦσαν Σχύθαι τινὲς καὶ Γότθοι, ἀπὸ
Μερῦ ήδη συνιπόµενοι τοῖς Ῥωμαίοις. Μέγας δὲ στόλος πλοίων φορ-
πῃῶν, πιντήκοντα τριῆρεις καὶ πεντήκοντα πλωταὶ γέφυραι εἶχον
Νυτηηθῇ κατὰ τὸν Εὐρράτην. ᾿Ἐκκινήσας δ᾽ ἐκ τῆς ᾿Αντιοχείας τὴν
ὄΜερτίου 968, διέθη µετ᾽ ὀλίγας ἡμέρας πλησίον τῶν Βατνῶν τὸν Βὺ-
Ψέτην, καὶ εἰήλασιν εἰς τὴν Μεσοποταμίαν, μετὰ μεγάλης περινοίας
Ἠηγωρῶν καὶ ἀποκρύπτων ἀπὸ τοῦ ἐχθροῦ τὸ στρατηγικόν του σχέ-
ἐν, ἸΑρχομένου δὲ ἤδη τοῦ ᾽Απριλίου ἔφθασιν εἰς τὸ ὀχυρὸν Κιρκή-
που, τὸ ἴσχατον κατὰ τὴν Μισοποταμίαν ὅριον τῆς ῥωμαϊκῆς ἀρχῆς,
Ἠμιον κατὰ τὴν συμθολὴν τοῦ Εὐφράτου καὶ τοῦ ᾿Αθόρρα.
᾽Απὶ τοῦ σημείου τούτου ἄρχεται ἡ πεοχώρησις τοῦ Ἰουλιανοῦ εἰς
ἣν ᾖθρικὴν γζν, εἰς ἣν εἰκήλασεν ἐπὶ χρησταῖς ἐλπίσιν. ᾿Αλλὰ τὸ ἔρ-
Ἐν δὲν ἦτο πάντοτε εὐχερές. Παλαίων ὁτὲ μὲν πρὸς κακοὺς οἰωνοὺς
Ἱαάσουντας τὰ πλήθη τῆς στρατιᾶς, ὁτὲ δὲ πρὸς πλημμύρας τοῦ Βὺ-
Ἠέτου, ἄλλοτι δὲ πρὸς τοὺς ἐκ τῶν ἐγχωρίων κινδύνους, προεχώρησε
ἁ τῆς ᾿Ασσυρίας, καταλαμθάνων φρούρια, δγῶν τοὺς ἀγροὺς, πολιορ-
Ἐν χαὶ πυρπολῶν πόλεις, καταθάλλων τὰς περσικὰς φρουράς. Ὁ δὲ
Ἀαρωολουθῶν τὸν αὐτοκράτορα στόλος παρεῖχεν εἰς αὐτὸν κατὰ τὴν
(Ίοκος τ΄) 341

823

ὑπὸ μυρίων κινδύνων δυσχεραινοµένην ἐκείνην ἐκστρατείαν οὐ µόνον τὰ
µέσα τῆς διατροφῆς, ἀλλὰ καὶ τὴν εὐχολίαν τῆς περαιτέρω διαθιθάσιως
τοῦ στρατοῦ διὰ χώρας, ἣν ἄλλως ἄνευ τῶν πλοίων καὶ τῶν πλωτῶν
αὐτοῦ γεφυρῶν ἤθελον καταστήσει ἀδιάθατον ποταμοὶ εὐρυδῖναι καὶ
διώρυγες µεγάλαι. Οὔτω δὲ κατώρθωαεν ὁ νέος ᾿Αλέξανδρος, διαθὰς
τὴν ᾿Αααυρίαν καὶ προχωρῶν πρὰς τὰ νοτιοανατολικἁ, νὰ φθάσῃ πλη- -
αἰον τοῦ σημερινοῦ Βαγδατίου, ῆτοι πλησίον τῶν περιχώρων τῆς ὄχι----
ρᾶς Κτησιφῶντος, ἥτις ἦτο πρὸς τῇ Περσεπόλει ἡ δευτέρα πρωτεύουσας
τῶν Σασανιδῶν.

᾽Αλλὰ πρὸς ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Κτησιφῶντος ἦτο ἀνάγκη νὰ διαδ--...
ἡ ῥωμαϊκὴ στρατιὰ τὸν Τέγριν' τὸ δ᾽ ἐγχείρηµα ἦτο δυσχερὲς καὶ ἔπω»--
κίνδυνον διά τε τὴν ὁρμὴν τοῦ ποταμοῦ καὶ τὸ ἀπότομον τῆς ἀρισταπια
ρᾶς ὄχθης, πέραν τῆς ὁποίας ἔκειτο ἡ πόλις, καὶ διὰ τὸ μέγα πλῆθιν -«
τῶν Περσῶν, οἵτινες ἀνέμενον ἐκεῖθεν τοῦ Τίγριδος τὸν ἐχθρόν. Αλλ' -
ἐπιμονὴ τοῦ Ἰουλιανοῦ ὑπερενίχησε τὰ παρουσιαζόµενα ἐμπόδια, ἅτα να
εἶχον ἐμπλήσει φόξου τὴν ατρατιάν. Διαθὰς δὲ τὸν Τίγριν ἠνάγκσεσε
τοὺς ὑπὸ τὸν ατρατηγὸν Σουρήναν Πέρσας νὰ φύγωσι καὶ χλειαθῶσιν
ἐντὸς τῶν τιιχῶν τῆς Κτησιφῶντος, νικήσας ἐν µάχγ, καθ᾽ ὃν ἡ ῥω-
μαϊκὴ στρατιὰ ἐπετέλεσεν ἀληθῆ θαύματα ἀνδρείας. Δισχίλιοι καὶ πε--
τακόσιοι τῶν Περσῶν ἔπεσον ἐν τῇ ἀξιομνημονεύτῳ ταύτῃ µάχῃ, καθ
ἂν ἐκ τῶν τοῦ ᾿Ἰουλιανοῦ λέγονται φονευβέντες μόνον περὶ τοὺς ἐθλν--
μήκοντα..

Μετὰ τὴν λαμπρὰν ταύτην νίκην δὲν ἠθέλησεν ὁ ουλιανὸς νὰ ββα--
δύνῃ, ἐπιχειρῶν μακρὰν πολιορκίαν τῆς Κτησιφῶντος, ἀλλὰ προετίµησα -
νἀντεπεξέλβη κατὰ τοῦ ἐγθροῦ ἐν πεδίῳ ἀναπεπταμένῳ. Πρὸς τοῦτ.»-
δ᾽ ἀπιφάαισε νὰ τραπῇ, πρὸς βορρᾶν, διευβυνόµενος κατ᾽ εὐθὺ τῆς Περ---
αἶδος ἀφ᾽ οὗ πρῶτον ἔκαυσε τὸν στόλον, μὴ δυνάµενον πλέον νὰ χρπα”''
μεύσῃ εἰς αὐτόν. ᾿Αλλ᾽ ἡ τύχη ἂν ἑκαραδόκει ἔφι

Ὁ μὲν ἐχθρὸς φυγομαχῶν δὲν παρίστατο ἆν
τοῦ ουλιανοῦ προεχώρει ὑπὸ τὸν καυστικὸν τοῦ θέρους ἥλιον διὰ πι.
ρημα κατοίκων, οἱ δὲ ἀγροὶ κα 5

δίων ἀπεράντων, ἐν οἷς τὰ χωρία ἦσαν ἕ

νν πολεμἰων. Ἐπεφαίνοντο ὃ οὐ

οἱ λειμῶνες ἦσαν κατακεκαυμένοι ὑπὸ
τοι μακρὰν χαὶ σποράδην κατ᾽ ἀποσπάσματα, παρινοχλοῦντα τὸ αὐτο--
Ἀρατορικὸν στράτευμα μετὰ ταχύτητος καὶ προφυλάξεως τοιαύτης, ὥςτε
ἴθεσις καθίστατο ἀδύνατος, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ

οὐ µόνον τις κατ᾽ αὐτῶν
ἡ ἄμυνα ἐγίνετο δυσχερής. Ἐν µέσῳ τῶν τοιούτων ἀδιεξόδων δεινῶν ὁ

βασιλέως, ἀλλὰ καὶ ἡ δὰ τῆς ἐγθρικῆς.
ἐν σιτοδείᾳ πλανωμένη στρατιὰ ἔμενεν ἄνευ.
Ἡ δ' κα ο μωσωώμα | τέλλουσα.
ο ος τι

δω ας ος νωτνον απ θανόντος
ψας ᾿Ἰοθιανᾶς, ἐν ἡλικέᾳ ἰτῶν τριάκοντα καὶ δύο. |

εἰρήνης προτάσεις τοῦ Σαπώρου, καὶ μονος
ἰπονείδιστον. Κατὰ ταύτην ἐπιστρέφοντο εἰς τοὺς Ἡ
ἀνατολὰς τοῦ Τίγριδος ἐπαρχίαι, ἃς ὁ πάππος τοῦ
εἶχε παραχωρήσιι τῷ 398 εἰς ποὺς ᾿Ῥωμαίους ἔ

ἀφίνετο ἕρμαιον εἰς τὸν ἐχθρὸν ἡ φῶη "Αρμενία,
ρηθὴ ὡς ἀσφαλὶς προπύργιον τῶν Ῥωμαίων.
Μιτὰ τὸ τοιοῦτον ἄδοξον πέρας τοῦ πρὸς τοῦ
θιανὸς διηυθύνθη εἲς τὴν Ῥυρίαν, ὅπως ἐκεῖθεν Δι
ἀπθλθῃ εἲς τὴν Κωνσταντινούπολιν. ᾽Αλλὰ πρὶν.
πεύουσαν τοῦ κράτους, κατέλαθεν αὐτὸν αἱ
σύνορα τῶς Βιθυνίας, µεσοῦντας τοῦ Φ;

ο
0 παραθάτης ἐπὶ τοῦ Θρ

Επί τοῦ τάφου τοῦ ᾿Ἱουλιανοῦ, ὄστις ὠρύχθη
ἐν Κιλικίς Ταρσοῦ, ἰχαράχθη ἐπίγραμμα, ἐν ᾧ

εν

Δὲς καὶ κρατερὸς αἰχμητής. Τὸ ἐπίγραμμα ἐκεῖνο τῶν φίλων καὶ θαν-
μαστῶν τοῦ ἐν τῇ ἰχθρικῇ χώρᾳ γενναίως πεσόντος αὐτοκράτορος δὲν
κατιφεύδετο τῆς ἀληθείας. 'Ὁ Ἱ]ουλιανὸς δὲν δύναται μὲν ἴσως νὰ κληθῇ
Ἀίχας, ὡς ἰκάλεσαν αὐτὸν οἱ [θνικοὶ ἱστοριογράφοι, ἀλλ᾽ ἐπίδειξον ὡς
Ἀαῖσαρ κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐν [Γαλατία ἀρχῆς καὶ ὡς αὔγουστος κατὰ
τὰ βραχὺ τῆς βασιλείας του διάστηµα ἀληθεῖς βασιλικὰς ἀρετὰς καὶ
περατιωτικὴν ὑκανότητα λόγου ἀξίαν, ᾿Εντιῦθεν δὲ δύναται νὰ ταχθῇ
εἰς ποὺς ἀρίστους τῶν αὐτοκρατόρων τῆς Ῥώμης. ᾿Αλλ᾽ ὁ ἀνὴρ δὲν
ἠόναται καὶ δὲν πρέπει νὰ κριθῇ ἐκ µόνης τῆς διουωητικῆς αὐτοῦ δεξιό--
σητος καὶ τῆς πολιμικῆς ἀξίας. Αύται καὶ µόναι δὲν ἀποτελοῦοι πλήρη
τὴν εἰκόνα τοῦ ουλιανοῦ, ἥτις δίον νὰ συμπληρωθῇ καὶ διὰ τῆς ἔξι-
πάσεως τῆς θρησκιυτικῆς αὐτοῦ πολιτείας, ἥτις δὲν ὑπῆρξεν ἐπ' ἴσης
ἐπαννετή,

"Όπως 3’ ἐννοηθῇ καὶ ἑρμηνωθῇ ἄνεν παρεξηγήσιως καὶ ἀδικίας ἡ
Βππαματοὰ ποῦ ᾿]ουλιανοῦ πολιτεία, δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι
Ἡ ἀνῆρ ἴζη µιτίωρος ἐν τῷ μεταιχμίῳ δύο κόσμων, ἀντιμαχομένων
πρὸς, -ἀλλήλους ἓν τῇ ψυχή τοῦ Ἰουλιαναῦ, ὡς ἱπάλαιον κατ΄ ἁλλήλων
ρκαὶ ἐκτὸς αὐτῆς, Μέχρι τινὸς εἶγε φανῆ, βασιλεύοντος τοῦ Κωνσταντί-
νου ὅτι ὁ χριστιανισμός εἶχε καταβάλει τελείως τὴν εἰδωλολατρείαν καὶ
ἼΈτν ἱδρύετο ἁπαρασάλιυτος ὁ θρόνος τῆς ἀληθείας ἐπὶ τῶν ἐρειπίων τοῦ
«Φεύδους διὰ νίκης πανηγυρικῆς, παγκοσμίου, μὴ ἐπιδεχομένης ἀντιρρή-.
ἴπεες μηδ᾽ ὑποκειμένης εἰς σκάνδαλα. ᾿Αλλ’ ὁ ἀριιανισμὸς καὶ αἱ ἄλλαι
υαρίσεις αἲ ἀναφυεῖσαι πρὸ αὐτοῦ καὶ μετ᾽ αὐτὸν εἶχον ἀποδιίξει, ὅτι
-ὁ θρίαµθος τοῦ Χριατοῦ δὲν ἦτο ἀκόμη πλήρης, ὅτι αὐτὸ ἡ Εκκλησία

αφ χ εν ἰνΐοτε τὰ στήθη γυμνὰ εἰς τὸν βέλοντα νὰ πλήξῃ αὐτήν. ᾿Ἐχτὸς
| ἳ πούτου ἡ χριατικνικὴ πίστις ἐκτὸς τῶν μεγάλων ἐκείνων καμένων,

περὶ τὴν ἡρμηνιέαν τῶν ὁποίων οὐδ᾽ αὐτοὶ οἱ ὁπαδοὶ τοῦ χριστιανισμοῦ
Ἱαὐρίσκοντο σύμφωνοι, δὲν εἶχεν ἀκόμη ἀναδείξει ἀριστοτέχγας τοῦ λόγου,

πῆς αμίχης, τοῦ χρωστῆρος, δυναµένους νὰ ἐπισκιάσωσι τὴν μακραίωνα

"ἐκείνην τῆς ἁρχαιότητος κληρονοµίαν, ᾿Απ΄ ἑναντίας δὲ αὕτη, διασώ-

ζονοκ πλήρη αὐτῆς τὴν γοητείαν καὶ ἐγκλείουσα αἰωνίαν τινὰ ἀλήθειαν

ποῦ κάλλους, ἐσαγήνενε καὶ αὐτοὺς ἐκιίνους ὅσοι ἔκλινον γόνυ ἐνεοὶ πρὸ
Γ πῶν αἰωνίων ἠθικῶν ἀληβειῶν, ὃς ἐκήρυξεν ὁ Χριστός.

"ἡμέραις ἀμφιθολίας γεννηθεὶς ὁ ᾿Τουλιανὸς ἰφάνη µέχρι
πι μ μεταξὺ τῶν Δύο κόσμων, τοῦ ἀνατέλλοντος
ο κα ωοµένου. "Αλλ’ ἔκ φύσιως ὢν ὀνειροπέλος τις καὶ ῥεμβαστής

“ἲ)

ἀφέρετο μᾶλλον πρὸς τὸ μμστηριῶδες παριλθὀν, καὶ δὲν Ἄργησι νὰ κλίνη,
-ὸ οὓς εἲς τὰς σιιρῆνας τῆς ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος, αἴτινις άσκηνα»,
αὐτόν ἀνεπαιοθήτως. Αλλά πῶς ὁ Ιουλιανός ἀπίθη ὡς πρὸς τὰς θρη-
πκιυτικὰς πεποιθήσεις ἀντίβετος τοῦ θεῖον του Κωνσταντίνο, τες µεγὴ-
Ἆπυ, πῶς ἀπισχοινίσθη. ἐπὶ τοσοῦτον τοῦ ἐξαδίλφου τον Κώνστανείφο, ]
ἐν ᾧ καὶ αὐτὸς ἦτο ἔγγονος τοῦ Χλωροῦ, ὄστις εἶνε ὃ γενάρχης τοῦ µε- τη
Ύβλου τῶν Χριστιανοφίλων ἡγεμόνων οἴκοι ;, Πῶς ἠδυνήβησαν ἐκ μιᾶς ση
καὶ τῆς αὐτῆς ῥίζης νὰ βλαστήσωσι μήν ς Ἐν α.
γησιν τοῦ φαινομένου συντιλεῖ οὐκ ὄλίγον τὸ γεγονὸ:
ἴζησι κατὰ τοὺς εὐφαντάστους τᾶς πρώτης νέα ΜΜ τε
ἀλληνικῇ, ᾿Ἀνατολῇ, ἥτις διετήρει ἀκόμη μεθ’ ἑκανῆς. ᾿πεμονῆς τὰς τας
ἀναμνήσεις τοῦ παρελθόντος καὶ διέσωζε τοὺς τύπους, ἄν. ιο -ᾱ
. Ἰθνικῆς θρησκείας. Καὶ ἄλλο τι δὲ προειπῆλθεν ἔπιιτα, ἐπαιξῆφαν ων
τὴν ἐξ ἐμηύτου φίλοµαθείας προειδιάζουσαν εἰς τὸν ἸΙωλιανὸν καὶ δὰ -κε. να
τῆς διδασκαλίας ἡς ἔτυχεν ἰξογκωθεῖσαν ἀγάπην αὐτοῦ.
αικὸν χόομον, ἡ περίστασις, ὅτι ἐπὶ μακρὸν ἴμεινν οὐ μόνον ἀμίτόχοςθ, «---
τῶν τῆς πολιτείας, ἀλλὰ καὶ ἐκ συστήµατος τοῦ Κωνσταντίου ἀπόκλη-----κπκ----η-
Έὸς πάσης δράσεως. Οὕτω δὲ, κατηναγκασμένος νἀπέχη τῶν. δρ αν κον
(Φίριτο πολλῷ, μᾶλλον ἀκατάφμμτας πρὸς τὰς πεφιληµένας εἲς αὐτόν αξς- -θόν
μελέτας, Λύται δ' ἐθύθιζον αὐτὸν κατ΄ ὄλίγον εἲς ὑπερτέραν πονάς ἀντίθρ----πὲ,
Ἄήφὼ τῆς ἀρχαίκς θρησκείας καὶ εἰς ἀποδογὴν τῶν δογμάτων τῶν νοκ η
πλατωνικῶν φιλοσόφων, ἀλλ᾽ ἅμα καὶ τῆς ἠθικῆς τῶν Ῥτωικῶν, κκ». -πκαί
ἠχέννησαν ἐν τῇ ψυχῇ του Βρησκιντικόν κυκιῶνᾶ, συγκεκραµένον. τς
ποιηεικῶν ἀναμνήσιων τῆς ἑλληνικῆς ἁρχαιότητος καὶ θιουργικῶν µαµς---Ξγ-
γανευµάτων τῆς ᾿Ανατολῆς, ἐκ χριστιανικῶν δοξασιῶν καὶ ἑλκηνωεβω- --ᾱν |
φιλοσοφημάτων, κυκιῶνα, ἓν ᾧ ἡ διδασκαλία τοῦ Νεζωρείν ἀπιῤμας αν |
αχεδὸν ἀφκνῆ ὑποστάθμην. λαό.
Ἱυμαινόμενον ὃ’ ὑπὸ τοιούτων ψυχικῶν διαβέσεων ἡ ἐν "Αβήναις ὃν---πκκπιά»
μονὴ συναφήρπασε τελείως, αἱ δὲ ρησκευτικαῖ αὐτοῦ.
ἐδίαι συνανεμίχβησαν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥςτ᾽ ἔνόμισεν, ὥςτ᾽ ἐπείσθη, ὅτι
ἦτο αἰώνιον τὸ κάλλος τῆς ἑλληνίδος τέχνης καὶ τοῦ Ἑλληνας
αὕτως ἧτο ἄφβαρτος ἐς ἀῑὶ καὶ τῶν "Ἑλλήνων κά ας
μένη µόνον ἡ ὑπεροχὴ τοῦ Χριστοῦ ὑπὶρ τὸν ᾽Απόγλωνα: Ἔντισθε
Ιφαντάσθη, ὅτι ἦτο δυνατόν νᾶ ἐμφυσηθῇ νία ος εἲς τὸ, ας
οῶμα, ὅτι δὲν {ξέλιπε πᾶσα ἵκμὰς ἀπὸ τοῦ δὲ τῆς ἴθωως
νε καὶ τοῦ ἁρχαίου βίου φαφᾶν ἠδύναντο αθώα, -

927

πάλιν νέοι θαλεροὶ χλῶνες ἀπὸ τοῦ χορμοῦ τοῦ γηραιοῦ, ἀλλ᾽ ἄπεξη-
ραμεμένυ.

ο Ώς ὄργανα δὲ πρόσφορα τῆς τοιαύτης ἀναθιώσιως τοῦ ἀρχαίου βίου

:έθε ώργισε τοὺς Αθηναίους. Ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς ᾿Ακροπόλιως χαὶ διὰ

τῃΏς κπαλλιεργείας τῶν πατούντων ἀκόμη τὸ ἱερὸν ἔδαφος τῆς ᾿Αθηνᾶς

ἐφαν τάσθη, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νἀναθλαστήσῃ καὶ πάλιν τὸ ἄνθος τοῦ

πεος Ρηηρεµαχότος ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, τῆς ἀποσθισθείσης ἀρχαίας θρη-
σοεεέοες. Καὶ διὰ ταῦτα ἴχυσε δάκρυα πικρὰ, ὡς αὐτὸς ἔγραφε πρὸς τοὺς
Αθηναίους, καὶ ἐξέπιμψε στεναγμοὺς βαρεῖς, ἀποχωριζόμενος τῆς προσ-
Φιλοξςς κόλως. Ὑψῶν δὲ τὰς χεῖρας πρὸς τὸν οὐρανὸν ἐν τῇ ᾿Ακρο-
πεόλεε, ἰδιήβη τῆς ᾿Αθηνᾶς νὰ σώσῃ τὸν δοῦλον αὐτῆς, ἀπερχόμενον
πρὸς ἀθέθαιον µέλλον εἰς τὴν Γαλατίαν, ὅπου ἔμελλε νὰ στεῖλη αὐτὸν
ὃ. Ἐςωνστάντιος.
1Ελὴν ἀλλ᾽ ἡ µετάκλησις αὐτοῦ ἐξ ᾿Αθηνῶν διέκοψε µόνον, ἀλλὰ
δὲν ἀγέστιλε τὰς ὀνειροπολήσεις τοῦ φαντασιοπλήκτου, ὅςτις ἀλγῶν
ΈΘλετες καταπεπτωκότας τοὺς ναοὺς καὶ τοὺς θεοὺς ἑστερημένους σφα--
γίων - Ἐν Γαλατίᾳ ἐν µέσῳ τῆς πάλης καὶ τῶν ἀγώνων παρηκολούθει
αὐτὸν γλυκεῖα ἡ ἀνάμνησις τῆς Ἑλλάδος, ἂν ἐπόθει καὶ ἠγάπα ὡς
Ἀληιθινὺν αὐτοῦ πατρίδα, καθ’ ἃ ἐξεφράζετο γράφων τὸ ἐγκώμιον τῆς
συζό-ου τοῦ Κωνσταντίου, αὐτοκρατείρας Εὐσεθίας.

Διλὰ ταῦτα ὡς καῖσαρ ἐν Γαλατίᾳ δὲν κατέπνιξε μὲν τὰ αἰσθήματα,
αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἠδυνήθη, ἀγόμενος ὑπὸ τῆς χαρακτηριζούσης αὐτὸν συνέ--
σεως, νὰ συγκρατήσῃ πως ἑαυτὸν, ὅπως μὴ προκκρούσῃ εἰς τὰς φίλο-
θρήσχως διαθέσις τῶν Χριστιανῶν τῆς Γαλατίας καὶ μὴ συγχύση τὰ
Ἱράγματα ἐφ᾽ ὅσον εἶχε προϊστάμενόν του τὸν Κωνστάντιον. Βλέπομεν
λοιπεὸν αὐτὸν λατρεύοντα μὲν τὸν Μίθραν καὶ τὸν βασιλέα Ἡλιον τὸν
πρωτουργὸν τοῦ σύμπαντος καὶ δεόµενον τοῦ Ἑρμοῦ χαὶ ἀπὸ τοῦ Διὸς
ἀναμένοντα σημεῖον ἰκδηλωτικὸν τῆς θεϊκῆς του θελήσεως κατὰ τὴν

Ἀολυσήμαντον ὥραν τῆς στάσεως ἐκείνης τοῦ στρατοῦ, δι’ ἧς ἀνεκηρύ-
χθη αὔγουστος, περιστοιχιζόµενον δ᾽ ὑπὸ οἰωνοσκόπων καὶ ἐμπιστευό-
Ἠηνον τὴν τύχην του εἰς τὰ σπλάγχνα τῶν σφαγίων καὶ ἐπικαλούμενον
Ὃν "Ἐλνὼ κατὰ τὰς παραμονὰς τοῦ πρὸς τὸν Κωνστάντιον κρισίµου

Ύδνας, ΄Αλλ’ ἐν τούτοις οὐ µόνον δὲν ὤχνει καὶ μετ’ αὐτὴν τὴν ἀπο-

χὴν τῆς προςενιχθείσης εἰς αὐτὸν ἀρχῆς αὐγούστου νάναφέρηται ἐν
ταῖς προχηρύξισιν αὐτοῦ ἀμφιθόλως εἰς τὸ ὄνομα τοῦ οὐρανίου θεοῦ,

Ἀλλὰ, καὶ ἰβάρρησι νὰ πορωθῇ κατὰ τὰ Θεοφάνεια τοῦ 364 πανηγυ-

929

περ Θαίνων ἤδη ἐναντίον τοῦ Κωνσταντίου, ἴδειζε φανερῶς τὴν πρὸς
τοξ»ς ἀρχαίους θιοὺς συµπάθιιάν του. Ὅτε δὲ μετὰ τὴν θριαμθευτικήν
ποι» (ζοδον εἰς Κωνσταντινούπολιν ἐκομίσθη εἰς τὴν βασιλεύουσαν ἐκ
Με οε ϱἃς ᾿Ααΐας ὁ νικρὸς τοῦ Κωναταντίου, ἐν µέσῳ τῶν χριστιανικῶν
τε «τῶν, δι) ὧν ὁ λαὸς ἐθρήνει τὸν υἱὸν τοῦ Κωνσταντίου καὶ ἀντιπρό-
Φε» στευν τοῦ χριστιανισμοῦ ὁ Ἰουλιανὸς δὲν ἐδίστασε πλέον νἀποθάλῃ τὸ
περ «Ὁ «ωπεῖον, χέων απονδὰς κατὰ τὰ ἐθιζόμενα παρὰ τοῖς ἰθνικοῖς καὶ
ἕγεα Φεαλούµενος ἀντὶ τοῦ θεοῦ τῶν Χριστιανῶν τοὺς θεοὺς τοὺς πολιούχους.

ε

«Ες ἀποτυχέα τοῦ παραθάτον.

30 Ἰουλιανὸς εἶχεν ἡλικίαν ἐτῶν τριάκοντα καὶ ἑνὸς, ὅτε ἀπέθαλλε
τὸ προσωπεῖον κατὰ τὴν κηδείαν τοῦ ἐξαδέλφου. Ἔνδικα ὅλα ἔτη ἔθυσ-
πω δδόµι (ν τῇ ψυχῆ του τὴν σκηνὴν ἐκείνην, καθ΄ ἣν παρέστη ὡς ἔθνι-
πας ἰν ταῖς ταφαῖς τοῦ βασιλέως τῶν Χριατιανῶν. Ἡ ῥῆξις ἦτο τώρα
τε ὰ ἄν πλήρης. ᾽Απέναντι τοῦ χριστιανιαμοῦ, ὃν ἀπέπτνεν, ἠδύνατο ἤδη
Νάαν τπάξῃ τὴν ἰδίαν ἑαυτοῦ θρησκείαν.

«Λίγω τὴν ἰδίαν ἐχυτοῦ θρησκείαν, ἐπειδὴ ἡ θρησκεία τοῦ Ἰουλιανοῦ
δὲν ὧν αὐτόχρημα ἡ ἀρχαία. Ὁ ἔνθερμος ἰκεῖνος λάτρης τοῦ ἑλλη-
Ὑναμοῦ ὁ τοὺς ᾿Αθηναίους φαντασθεῖς χαὶ ἐχλέξας ὡς ἴδια ἑαυτοῦ ὄργανα.
ατρίᾳι μὲν κυρίως τὰ ὄμματα πρὸς τὸν ἑλληνισμὸν, ἀλλ᾽ ἡ θρησκεία

ἂν. πιρᾶται γάντιτάξῃ ἀντιμέτωπον πρὸς

ν τῶν Χριστιανῶν δὲν εἶνε
3. ποῦ ἑλληνισμοῦ. Δὲν πρόκειται περὶ ἁπλῆς τινος παλινορθώσεως τοῦ
ἑλληνικοῦ πανθέου, πολὺ δὲ ὁλιγώτερον περὶ ἀναστάσεως τῶν ἐθνικῶν
ἀρχῶν τῶν εἰς τὰ εἴδωλα πιστενόντων. Ὁ τρόφιµος τῆς νεοπλατωνικῆς
Φιλοσοφίας, ὁ τραφεὶς διὰ τῆς μελέτης τοῦ Πλωτίνου καὶ τοῦ Ἰαμθλί-
Ίου καὶ ἐνερυφήσας εἰς τὰ θεοσοφικὰ ὄνειρα τῆς ᾿Ανατολῆς παρέχει μὲν
ἂς τοὺς ἀρχαίους θεοὺς ἀμείωτον πίστιν καὶ λατρείαν, ἀλλ᾽ ἀναλύων
αὐτοὺς
ἠλκτθς, ᾽Αλλὰ καὶ ὁ νέος κόσμος δὲν εὐχαριστεῖ αὐτόν. Ἐν τῷ μεταιχμίῳ
ὃ ἐκεύῳ ὑρισχόμενος καὶ ὑπὸ τῆς ἰνδομύχου ἐκείνης λικνιζόμενος δια-
πάλης, ἐπιχειρεῖ νὰ δηµιουργήσῃ νέον ἴδιον θρησκευτικὸν καὶ ἠθικὸν κό-
σμῶν, ἀμφοτέρων μὲν µετέχοντα, ἀλλ᾽ ἀφιπτάμενον πολὺ μᾶλλον τοῦ
Ἰλνπιανικοῦ ἢ τοῦ ἀρχαίου, κόσμον ἀπορρέοντα ἰκ τοῦ Ηλίου, τοῦ

καὶ ἐπυκρίνων, αἰσθάνεται τὰ τρωτὰ τῆς ἀρχαίας πἰστεως καὶ

930

ζωογόνου καὶ πολυωνύμου Θεοῦ, εἰς ὃν ἀνέρχονται τὰ πάντα. Περὶ τ
δοτῆρα δὲ τοῦτον τοῦ φωτὸς χαὶ πρωτουργὸν πάσης κινήσεως ἄημιου,
γεῖ ὁ Ἰουλιανὸς ἴδιον κοσμογονικὸν σύστημα, καὶ ἐπὶ τῆς λατρείας τὶ
θιῶν αὐτοῦ, οἵτινες οὐδὲν ἄλλο εἶνε ἢ ἐχφάνσεις ἀφηρημένων ἐννον
καὶ φυσικῶν δυνάμεων, ἐποικοδομεῖ τὰς βάσιις ἰδίας ἠθικῆς, ἥτις εἰ
ἀπόρροια τῶν νεοπλατωνικῶν δογμάτων. Ἐπιζητιῖ λοιπὸν τὴν ἀνι
στασιν τῶν εἰδώλων οὐχὶ καθ᾽ ἑαυτὰ, οὐδὲ χάριν ἑαυτῶν, ἀλλ᾽ ὅπι
ἐγκιντρίση εἰς αὐτὰ νέας ἐμθολάδας καὶ ἐνθέσῃ υέον αἷμα εἰς τὸν τηκ
μενον ἀρχαῖον κόσμον.

Ὁ ὀνειρόπληκτος θεόσαφος, θεωρῶν ἑαυτὸν ἀπόστολον τῶν θεῶν κ
φανταζόμενος, ὅτι ταχέως ἔμελλε νὰ συναγείρῃ περὶ ἑαυτὸν τοὺς ὅπω
δήποτε ἀντιδοξοῦντας, ὑπῆρξε τὸ κατ ἀρχὰς πρᾶος πρὸς τοὺς Χς
στιανοὺς καὶ ἀνεξίβρησκος πρὸς πάσας τοῦ χριατιανιαμοῦ τὰς αἱρίαι'
"Άμα τῇ ἀναβάσει του εἰς τὸν θρόνον οἱ διὰ θρηακευτικὰς αἰγίαί ἐξ.
Ρισµένοι ἀνεκλήθησαν' ἐξεπέμφησαν δὲ πανταχόσε διαταγαὶ νὰ παύα
σον αἱ ἐπὶ Κωνσταντίου διώξεις, καὶ ἐγράφοντο πρὸς τοὺς ἄρχον-
ἐπιστολαὶ, κελεύουσαι νὰ μὴ φονεύωνται, μηδὲ νὰ τύπτωνται οἱ ᾱ-.
στιανοὶ παρὰ τὸ δίκαιον; μηδὲ ἄλλο τι νὰ πάσχωσι καχὀν, ἀλλὰ μεξ
νὰ προτιμῶνται αὐτῶν οἱ θεοσεθεῖς. ᾽Αλλ᾽ ἀπονέμων τοιαύτην πρα
μησιν εἰς τοὺς λατρεύοντας τὰ εἴδωλα καὶ πιστεύοντας εἰς τοὺς αὖ τε
θεούς, τοὺς ὁποίους καὶ ἐκεῖνος ἐλάτρευε, δὲν ἰθεώρι ἀκόμη αὖτ
πάντως δυςσεθεῖς, ἅτε τιμῶντας, ὡς ἔγραφε, θεὸν ἀληθῶς δυνατώτα"
καὶ ἀγαθώτατον, ὃν καὶ αὐτὸς μιτὰ τῶν ὁμοδοξούντων ἠθεράπίνιν ὁ
ἄλλα ὀνόματα. Τοῦτο δὲ µόνον εὕρισκε παρὰ τοῖς Γαλιλαίοις φεκτία
ΙΦ᾽ ὅσον δὲν παρέθαινον τοὺς νόμους, ὅτι ἀπηρνοῦντο πάντας τοὺς ἆτ
Ἄους θεοὺς τοὺς λατρευοµένους ὑπὸ τῶν ἐθνικῶν.

Αλλ’ Ἡ προτίµησις ἐκείνη τοῦ ἐθνισμοῦ καὶ τῶν ἠθνικῶν, ἠν ἰκί
ρυττεν ἀναφανδὸν πλέον, οὔτε μικρά τις ἦτο οὔτε ἀσκανδάλιστος,
δὲ µόνον βῆμα ἐχώριζεν αὐτὴν ἀπὸ τῆς διώξεως τῶν Χριστιανῶν, Ἡν
δὲν ἤργησε τέλος νὰ ἐπέλθῃ. Οἱ κεκλεισµένοι ναοὶ τῶν ἀρχαίων θε
Ἠνοίγοντο ἀπανταχοῦ, οἱ πεπτωχότες ναοὶ ἀνηείροντο, ἀγάλματ' α
τῶν Ἰδρύοντο, αἱ ῥητορικαὶ ἕδραι ἀπήχουν ἐγκώμια τῶν θεῶν, τὸ ϐ
μίαµα. ἐκαίετο ὀσημέραι ἀφβονώτερον πρὸ τῶν εἰδώλων, τὸ λάθαι

ἐπανήρχετο εἰς τὸν ἁργαῖον τύπον καὶ ἔπανε νὰ εἶνε τρανὸν αύμθο:
τοῦ γριστιανισμοῦ ὁποῖον εἶχε καταστῆ ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ Κωνατι

τίνου. Βἰς µάτην πρὸς τὸν ἀπεαταλμένον τοῦ Ἰουλιανοῦ τὸν λαθόν
μ μ

θα Μάτας τΩΥΥΤΕΝΥΖΟΗ 14 Ασπχς
πΙΟΝΦΕΙΣ πιο ΝδάΘ ΠΟΝΗΙΓΩΓσ

ρα

τττο ντ Ἱπννεθωσγ το

κα τοι ὅτι Ἕαντος µεσ.. κ:

απττταστ-μσιω. Χειστιανῶν. ᾿Α0

μετὰ τὴν τελιωταίαν του ἐπὶ Κωνσταντίωυ.
παῦ ουλιανοῦ ἡ εἰς τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν.
εἰς τὴν πεφιληµένην του ἔδραν κάθοδον εἶχε
ἰθνικῶν. μετὰ τῆς αὐτῆς θερμότητας, μεβ᾽ ἧς
᾿Αρμανῶν.
Καὶ εἶνε μὲν ἀληθὲς, ὅτε ἐνίοτε αὐτὸς ὁ Ίου:
πῶν βιαιοτέρων ἔπακολουθημάτων τοῦ διωγμαῦ.
ποὺς (θηικοὺς τῆς "Αλεξανδρείας μετὰ τὸν :
Ὑίου, ὄςτις εἶχε καταλάβει τὸν ἐπιπκοπνιὼν βρόν'
"Αβανασίου, ὅτι ἐμόλυναν ἑαυτοὺς διὰ τῶν.

εἰς αὐτόν. ᾿Αλλ᾽ ὡς τὸ πλεῖστον αὐτὸς ὑπεκίναι

398

εδίχετο, τέλος δὲ καὶ µετά τινος ἀρεσκείας προικάλει τὰς ὠμὰς ἴναν-
ν ἰπιφανῶν θιασωτῶν τοῦ ᾿]ησοῦ βιαιοπραγίας, χαὶ διέτασσιν ἄπρο-
λύπτως τὴν καταστροφὺν τῶν εὐκτηρίων οἴκων τῶν Χριστιανῶν, μὴ
Φιοῤζόμενος πλέον εἰς τὴν λατρείαν τῶν εἰδώλων καὶ τὰς ἰπὶ τῶν
υμᾶν αὐτῶν θυσίας.

Ἴδως δ᾽ ἔφθασιν εἰς τὸ ἴπακρον τοῦ διωγμοῦ κατὰ τὴν ἐν ᾿Αντιο-
{ᾷ πῥὸ τῆς εἰς τὴν Περσίαν ἐκστρατείας διαµονήν. Τότε ἀπηγορεύθη
καὶ τοῦ αὐτοχράτορος καὶ αὐτὴ ἡ ἐπὶ τὰς ἀρχὰς ἄνοδος τῶν Χριστια-
Ἡν. Ότι δὲ κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον συνέπεσε νὰ καῇ ὁ ἐν τῷ προα-
πίφ Δάφνη ναὸς τοῦ ᾿Απόλλωνος, εἰς ὃν ὁ Ἰουλιανὸς εἶχε θελήσει
ἆ ἱμπνώσῃ νέαν ζωὴν, οἱ μὲν θεωρηθέντες ὑπαίτιοι ἐπὶ τῇ πυρκαϊᾷ
ἰμστιανοὶ ἰθασανίσθησαν οἰκτρῶς, διιτάχθη δὲ ἡ κατιδάφισις τῆς ἐκ-
Ἀρίες τῆς ᾿Αντιοχείας.

Οὕτω κατ΄ ὀλίγον ὁ Ἰουλιανὸς ἀπὸ φιλοσόφου ἐρευνητοῦ τῶν θρη-
Ἀινταῦν δοξασιῶν, ἀπὸ πράου ἀνεξιθρήσκου µετιθλήθη εἰς συστηµα--
παν διώχτην τοῦ χριστιανισμοῦ. Ὁ ἄλλοτ᾽ ἐπιζητῶν ὡς µόνον ὄργα-
κ τὴν πειθὼ, προεκάλει τώρα τὸ μαρτύριο. Ὁ ἄλλοτ᾽ ἐπιστέλλων
1 πῇῦ συυδυασμοῦ τῶν ἐν τῷ ἀρχαίῳ καὶ τῷ νέῳ θρησκεύµατι ἀγα-
Νν ὑπθαλπε νῦν τοὺς μεταξὺ τῶν ἑτεροδοξούντων διαπληκτισμοὺς
αἱ ἵμνιν ἁδιάφορος πρὸς τὰς ταραχὰς, ἐνιαχοῦ δὲ καὶ τὰς σφαγὰς,
τοις ἱντεῦθεν ἐγεννήθησαν, ὡς ἐν Παλαιστίνη.

Ἐν τῷ διωγμῷ δ᾽ ἐκείνῳ, τοῦ ὁποίου τὰ διάφορα στάδια ἐμποιοῦ-
πν Δηβῇ οἶκτον πρὸς τὸν τραπέντα ἐπὶ τὸν ἐπικίνδυνον ἐκεῖνον κατή-
πι βλέποµεν τὸν Ἰουλιανὸν ἀπαριούμενον οὗ µόνον τὸν χριστια-
Ἀὸνι οὗ εἶχεν ὑπάρξει ὁπαδὸς ἐν τῇ νεότητι, ἀλλὰ καὶ αὐτὰς τὰς
Ῥπάς ὀρχὰς, ὧν ἰκτελεστὴς παρουσιάσθη ἅμα τῇ εἰς τὸν θρόνον ἀνα-

'.θίλων νὰ προστατιύσῃ τὰ ἰδεώδη τοῦ παρελθόντος, καὶ τὴν ὑπὸ
Νν πμκατόχων καταδιωχθεῖσαν φιλοσοφίαν, ἔφερεν εἰς τὴν ἰπιφάνειαν
ἡν ἂὖν τοῦ Ιθνιομοῦ, καὶ ἀνίδειξων οὐτιδανοὺς χερδοσκόπους, ἀνδρά-
Ἂ Ημιταλλευόµενα τὸν ἰνθουσιασμὸν τοῦ φανατικοῦ ἐκείνου ὁ ὀνειροπό-
Ἰν, ᾽Αργὰ λοιπὸν ἐπείσθη, ὅτι εἶχε καταστήσει γελοίαν καὶ αὐτὴν
ἂν Ἠοοοφίαν, τὸ ἴνδαλμα τοῦ βίου του, ὅτι ἔθαινε πρὸς τιλείαν ἀπο-
Ἠίεν αὐτὸ τὸ πρόχραµµά του, ἡ ἐπὶ νέων βάσεων ἀνάστασις τοῦ
είν κόσμου, ὃν εἶχε πειραθῃ νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ζωὴν, ἐκ µνω-.
Ἀαςυθλώττων πρὸς τὸν ἀναθάλλοντα νίον κόσμον.
Βλίπων δὲ µετ᾽ ἀπογνώσεως καὶ πικρίας τοὺς μὲν θιασώτας τῆς νέας

984

θρησκείας ἐμμένοντας καρτερικῶς εἷς τὰ κηρύγματα τοῦ ᾿]ησοῦ, ἑαυα
δὲ οἶονεὶ ἐγκαταλιμπανόμενον κατ᾽ ὀλίγον καὶ ὑπ᾿ αὐτῶν ἐκείνων, 4
οὓς ἑστήριζε τὰς ἰδίας ἑαυτοῦ ἐλπίδας, ἐπλήαθη μίσους καὶ χολῆς. Ἐ
δυσθυμίας δὲ ταύτης, ὑφ᾽ ἧς ὁσημέραι βαθύτερον κατελαμθάνετο ἡ ψ;
που, τρανὰ δείγματα παρέχουαιν αἱ τελευταῖαι τῶν συγγραφῶν -
Ἰουλιανοῦ. Ἡπὸ τοιούτων κατιχόµινος αἰσθημάτων, ἀπιφάσισιν ο
ἑνὸς μὲν νὰ ἐκχύσῃ τὸ κατὰ τοῦ χριστιανισμοῦ μῖαός του ἐν συγγραι
συστηματικῇ ἐναντίον τῆς θρησκείας τοῦ Ἰησοῦ, ἀφ᾿ ἑτέρου δὲ νὰ τει
στατεύσῃ τοὺς ἀπογόνους τῶν σταυρωπάντων τὸν σωτῆρα καὶ νἀνιδρύ

αὐτὸν τὸν ναὸν τῆς Ἱερουσαλὴμ, εἷς ἣν συνέρρενσαν παμπληθεῖς ὁ-
τὴν αἰγίδα τοῦ παραθάτου οἱ ἸΙουδαῖοι. Καὶ ἐπελήφθη μὲν ἀμφοτίρε
τῶν ἔργων ὁ Ἰουλιανὸς, ἀλλ᾽ ἡ εἰς τὴν Περαίαν ἑκατρατιία ἀνίστι-
τὴν ἀποπεράτωσιν αὐτῶν, τῆς ἀνοικοδομήσεως μάλιστα τοῦ ναοῦ κ’
ἄλλως µαταιωβείσης ὑπὸ τεράτων, ἄτινα κατὰ τὸ δοκοῦν ἡρμήννε
οἱ Χριστιανοί. Καὶ ὅμως ὁ χριστιανικὸς κόσμος ἦτο ἀνάπλεως φίθο
τρέµων πρὸ μελλόντων φοθερῶν διωγμῶν μετὰ τὴν ἐκ Περσίας ἐπιστρε
φὴν τοῦ αὐτοκράτορος. ᾽Αλλ’ εἴδομεν, ὅτι δὲν ἐπεφυλάγαετο εἰς τὸν Ίν'
λιανὸν νὰ ἐπιστρέψῃ νικητής. Ἡττηθεὶς δὲ ὑπὸ τοῦ Πέρσου ἀντιπέλι
καὶ θνῄσκων ἐν ἀδόξῳ πεδίῳ, φαίνεται, ὅτι οὐχ ἧττον συνησθάνετο κ’
τὴν ἠθικὴν ἧτταν, ἣν εἶχεν ὑποστῆ ἐν τῇ κατὰ τοῦ χριστιανισμοῦ πἀλ:
Οἱ δὲ τελευταῖοι λόγοι, οὓς λέγεται ἐχφωνήσας ἐν τῷ θνήσκειν «Νεν

κηκας, Ναζωραῖε, » εἶνε ἡ ὀμολογία τῆς τοιαύτης ήττης τοῦ παραθάτο

τα”

Οἱ διάδοχοι τοῦ ᾿Εουλιανοῦ µέχρε τοῦ Θεοδοσίου

Μετὰ τὸν αἰφνίδιον θάνατον τοῦ ἀμέσως διαδεχθέντος τὸν Ἴουλε

νὸν, τοῦ Ἰοθιανοῦ, ἡ ἐκ Περσίας ἐπιστρίφουσα ατρατιὰ ἀνεθίθασιν
τοῦ θρόνου ἐν Νικαίᾳ τῇ 36 Φεθροναρίου τοῦ 964 τὸν Οὐαλεντινε
νόν, ὄστις, ὑπείκων εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ατρατοῦ ἅμα τῇ εἰς Κα
σταντινούπολιν ἀφίξει του, ἔστεψεν ὡς συνάρχοντα τὸν ἴλιον αὖ-
ἀδιλφὸν Οὐάλεντα. Καὶ ὁ μὲν Οὐαλεντινιανὸς ἐκράτησε δι᾽ ἑαυτὸν -
λατινογλώσαους χώρας τῆς Δύσεως, καὶ ὥρισεν ὡς πρωτεύουσάν του
Μεδιόλανον, ὁ δὲ Οὐάλης τὰς ἑλληνοφώνους ἐπαρχίας τῆς ᾿Ανατολ.

χούσας πρωτεύουσαν τὴν Κωνσταντινούπολιν.

-..

δὲ γονική παραχὴν πόξανεν ἡ εἰς τὴν µαγείαν ἐπίδοσις καὶ. δι’ αὐτῆς
περατουργἰκ καὶ διασάλιυσις τοῦ κράτους ὑπὸ ν κατεχόντων

ΧΡΙΣΟΥΝ ΜΕΤΑΛΑΙΟΝ ΤΟΥ ΟΧΛΛΕΝΤΟΣ.

ἀντεπιξερχομίνης κατὰ τῆς οἰκτρᾶς ταύτης συγχύσεως, ἐἑδετρί
Ἰάχις εἰς ὠμότητα, μὴ δυναμίνην νὰ διακρίνῃ ποῦ εὑρίσκετο Ἡ

ΠροκομιοΥ κΟΜΙαλΙΑ. Σ
Χλωσαν αὐτὸ συγχρόνως καὶ δευοί ἐξωτερικοὶ πόλιµοι. Ὁ
στηριζόμενος δῆθιν εἰς τὰ δικαιώµατα τἀπορρίοντα ἐκ τῆς μιτὰ
᾿Ιοθιανοῦ συνθήκης, ἐπειρᾶτο ἐκ νίου τῆς κατακτήσιως τῆς ᾿Αρµ

-ῃ

ατοι τῶν Γότθων, ἄεπραγματιύθησαν δι’ αὐτοῦ, μετὰ τοῦ Οὔληντεσ
πλν Αποζογών των Εντὸς τοῦ ἀνατολικοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους. ποδια
ἀθίντις δὶ οἱ Γότθοι τοὺς ὑπὸ τοῦ αὑτοκράτορος προταβέντας ὅρο,
«φόλασαν τὸ φθινόπωρον τοῦ ΦΤ0 εἷς τὴν Θρήρην, ἀνερχόμενοι ες
περίπον ἑκαπομμύριον, ὧν περὶ τὰς εἴκοσι μυριάδες πολεμιστῶν.

ἍΑλλ΄ ἡ ἀσυλλόγιατος ἐκείνη φιλοξενία καὶ
παρὰ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαλλήλων τῆς Ἑξς.
αλείκς πιέσεις τῶν ξενιζομένων ἔγιοναν μετ
πολὺ αἰτία μεγάλης ἀνωμαλίας ἐν ταῖς παρὰ τα
Άϊμον χώραις. Τὸ δ' ερ τοῦ 3711:
τὴν Μαρκιανούπολιν τῆς Θράκης
ατασις τῶν Γότθων, ἥτις,
μοκιεμα ΓΏλτίλλος .ρίς χλριομοῦ ἐν τῷ κράται
βους ἀρξάμενος πόλεμος ἔλαβι τοιαύτας Διαστάσεις,
ης ἠναγκάσθη νὰ σπιύσῃ μιτὰ πο αἲς τὴν.

398

σχλκεκγίκίλλος ο κ΄ Ἄεμον πρὸς τοὺς ᾿Αλαμαννός,
ΟΧΑΛΗΣ ΚάΙ οἹΑΛΙΝΤΙΝΙΑΝΟΣ ο ᾽ ἀργὰ ἠδυνήθη νὰ τραπῇ εἰς βαν;

ππι ΝΕΤΑΛΑΙΟΧ.

θειαν τοῦ θείου. Ἐν τούτοις δὲ
ὁ Οὔάλης, μὴ ἀναμείνας τὸν ἀνιψιόν, ἀντιπιξηλθε τὴν ϐ. Αὐγωῤστον
τοῦ 378. κατὰ τῶν Γότθων περὶ τὴν ᾿Αδριανούπολιν. Ἡ ἧπτα τᾶς μι”.
κρᾶς στρατιᾶς τοῦ Οὐάλεντας, ἦν ἔστενοχώρησε καὶ οἰονιᾷ κατέπνιξε -ᾱ-
ὁρμητικὸν τῶν Γότθων πλῆθος, ὑπῆρξε φοβερά. 'Ο δὲ Οὔμλς, τρη”
πεῖς εἲς φυγήν, Ἀνισώθη μετὰ τινων ὀλίγων τῶν περὶ αὐτὸν εἲς ο]

που

988

Χῆν σενα καλύθην, ἥτις µετ᾽ οὗ πολὺ ἐπυρπολήθη ὑπὸ τῶν διωκόντων
ὀποποτῶν, συμμεταθάλλουσα εἰς τέφραν τὸ σῶμα τοῦ αὐτοκράτορος τῆς

Ἀνατολῆς,
. Ὁ Ερατιανός, ἐλθὼν εἷς τὸ Βέατρον τοῦ ἀνατολικοῦ πολέμου μετὰ
την πανωλεβρίαν τοῦ Οὐάλεντος, εὗρε τὸ κράτος τῆς ᾿Ανατολῆς ἐν
σε, Καὶ ἡ μὲν ᾿Αδριανούπολις, τῆς ὁποίας ἐπειράβησαν οἱ Γότθοι

Ἐκπεουλτος της ΚΩΝΕΤΑΝΤΙΑΣ Ἐκ τοι Νοτσεῖαι ΤΟΥ ΜΑΤΙΚΑΚΟΧ

Ἠηὰ τὴν νίκην αὐτῶν, καὶ ἡ Κωνσταντινούπολιᾳ, µέχρι τῆς ὁποίας
Ξημόγησαν, ἐσώθησαν ἀπὸ τῶν ἐπιδρομέων. ᾿Αλλ’ ὁ βαρβαρικὸς γεί-
Ἓεθρης κκτέκλωσιν οὗ Ὥττον, ἀπὸ τῆς Θρήης ἐξορμῶν, τὸν Νακιδο-
πε μα τἠν Θισσαλίαν, µόνον πρὸ τῶν ὠχυρωμίνων πόλεων ἄναχαι-

Ἀκηλατῶν δὲ καὶ φΏήρων ἅπασαν τῆν ὑπαιβρον γώραν. Ἡ
η Ἑλλὰς µέχρι τῆς Πελοποννήσου καὶ αὐτῆς τῆς
παΐπερ δικπωθεῖαα ἀπὸ τῆς γατθικῆς ἐπιδρομῆς, εὐρίσκετο
93"

3η

Ἡτι 1δη γωκλφόρος κατα τῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην εἰιλαπάντων Σαρ-

Ἀπτῶν, ΄Ἕκτοτε δὲ, φοβούμενος τὴν καὶ καθ᾽ ἰαυτοῦ ἀντίδρασω τῶν

ἑιπάλων τοῦ πατρὸς, ἔζη ἰδιωτεύων ἐν ᾿Ἰσπανίᾳ µέχρι τῆς ἡμέρας,

μα Ἡν ὁ Πρατιανός, ἀναγνωρίζων τὴν ὑπέροχον αὐτοῦ ἀξίαν, ἐκάλισιν
αὐτόν ἐπὶ τῶν Βρόνον.

Ἡ Ανατολή ἐφάνη ἀναπνέουσα, ὅτε ὁ Θεοδόσιος, σπεύσας ἐξ Ἴσπα-

5, ἐέκνοι μετ᾽ οὐ πολὺ ἐκ νέου τοὺς Ῥαρμάτας καὶ πρὸ αὐτῆς τοι

Αναγοριύσεως ὡς αὐγούστου τῆς ᾿Ανατολῆς, πανηγυβιαθείσης ἐν Σιρ-

Βΐῷ τῆς Παννονίας τήν 19 Ἰανοναρίο 379. Τὸ ὑψηλὸν τοῦ νικροῦ

έως ἀνάστημα, τὸ ὑπὸ πυκνῆς ζανβῆς κόμης περιβκλλόµενον ἁρ-

ΚΡΊΞΟΤΝ ΝΕΤΑΑΛΙΟΝ τον ΦΕΟΦΟΣΙΟΥ

Ἠνωτῆν πρόσωπεον, η ἡγιμυνικὴ ἔκφρασις τῶν ὀξέων ὀφθαλμῶν, ταῦτα

αΐπα, ονδεόµενα πεὺς τὸν φήμην τῶν πρὸ τῆς ἀναθάσιως ἐπὶ τὸν

ὅην Έβων, ἐνάπενεον ἱμπιστοσύνην εἰς τοὺς ἀνατεθέντας εἷς τὴν διοί-

[5 ην Αντοῦ λαρὺς τῆς Δακίας καὶ τῆς Βράκας, λΙακεδονίας καὶ
Ἡς Ἐλλάλος, τῆς Μιαρᾶς ᾿Λοίας καὶ τῆς Λἰγόπτου

Ἴδπρωτον βλέμμα τ.ῦ Θιαλοσίου, ἀναλαμθάνοντος την Ῥαλνλείαηι

ἵ. Ἰπμφε Επὶ τοὺς Ἐ τους. Μετα Ψούπολ.ν νέκεν

απῶν [λήροων οὗτοι ἀπάσας τὰς ἀπὸ τᾶς Θράκης

Ίδρς Μόνον δὲ τὴν Μακιδωίεν εἶχον κενώσει, ἀναγκασθίν ώ

λθιμρο, ἐπελβόντος τὸ φθννόπωρον το; 318. Τόν Θεασαλθνίκην

Ἰωτο,, µένουσαν ἐλερθέραν ἀπὸ τῶν βαρθάρων καὶ κειµέντν ἐν εὐβάτῳ

τι δ) πεμειρήθη ὁ πόλιμος τὸ θέρος.
δύσιος ἕδραμεν ἐκ. Θεσσαλονίκης εἰς τὰ
ἓν Θράκη ἐπίθεσιν κατὰ τῶν βαρθάρων
προσχωρησάντων Γότθων, τὸν Μοδάρην. Οὗτος δὲ

τοῦ καὶ δεξιότητος τοιαύτην ἐπήνεγκεν εἰς τοὺς ὃμ
ἡ οἴκη αὐτοῦ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ὃς ἀνησήκωμα
Οἱάλιντος. Τοιαύτη δὲ ὑπῆρξιν ἡ ἐκ τῆς νίκης.
ποῦ Θεοδοσίου ἐμποιηθεῖσα εἰς τοὺς Γότθους δηιλἰ
τῶν ἐν Θράκη βασιλικῶν φρουρῶν, ὥστε οἱ ἐν τῇ χι
ἐς τῶν Γότθων ρχισαν κατ΄ ὀλίγον η
Αποσυβόμινοι πρὸς βορρᾶν. Ούτω δὲ ὁ Βιοδόσιος,

εἶχε προχωρήσει. ἐκ τῆς ἄνω Μακιδονίας εἷς τν.
ἠδυνήθη, ἐπωφελούμενος ἐκ τῆς καταπλήδεως τῶν πολ
Νικητής καὶ νὰ, συμπληρώσῃ τοὺς στρατηγικοὺς αἱ
ἴσης ἐπιτυχῶν διαπραγματεύσεων. Οἱ Τότβος ἡν
Ὑήσωσι πρὸς τὸν ΙΘεοδόσιον συνθήκας συμμαχίας
ὀμήρους, ὃ δὲ αὐτοχράτωρ μιουῦντος τοῦ Νοιμί
ἆδλα δὴ μῆνας μετὰ τὴν ἀνάβαοίν του εἲς τὸν.

849

πες; εἰς τοὺς ὑπηκόους αὑτοῦ τὰς λαμπράς του νίκας κατὰ τῶν Γότθων
καὶ τῶν μετ᾽ αὐτῶν συµπραττόντων ᾽Αλανῶν καὶ Οὕννων καὶ τὴν ἀπο-
σιν τῆς εἰρήνης ἐν τῷ βασιλείῳ.

δὲ τὸν πανηγυρικήν ταύτην ἐγκαίνισιν τῆς βασιλείας του ἐπί-
στρεφεν ὁ Θεοδόσιος ἀρχομένου τοῦ 380 εἰς Θεασαλονίκην, ὁπόθιν ἔμελλε

να µεταθῷ τὸ πρῶτον ἤδη εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ κράτους, τὴν Κων-
σταντνούπολιν. ᾿Αλλ᾽ ἀσθίνεια βαρεῖα, προιλθοῦσα πιθανῶς ἐκ τῆς
χαὶ ἔπεισε
δὸς,

κοπώσεως τῆς γοτθικῆς ἑκστρατείας, ἔρριψεν αὐτὸν κλινή!
νὰ ἐπιστεγάσῃ τὴν χριστιανικὴν πίστν, ς ἦτο ἀπὸ παΐδων
δια τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, οὗ τὴν χάριν ἔλαθι παρὰ τοῦ εὐλαθοῦς
ἐπισκόπου Θεσσαλονίκης ᾿Αχολίου. Αλλ᾽ ἐν τῷ μεταξὺ οἱ Γότθοι, ἐπω-
Φελούᾳενοι ἐκ τῆς ἐπικινδύνου ἀσθενείας τοῦ αὐτοκράτορος καὶ τῆς ἐν-
ττῦθεν ἐπελθούσης ἀταξίας καὶ ἀνωμαλίας ἐν τῷ αὐτοκρατορικῷ στρατῷ,
Ἴσαν ἐκ νέου ἀπὸ τῶν παριστρίων χωρῶν πρὺς νότον. Καὶ παµ-
δῆς μὲν Οὐσιγότθων ὄχλος ὑπὸ τον κριτὴν αὐτῶν Φριτίγερνον εἰςή-
Ἴασεν εἷς τῶν πειρον, τὴν Θεσσαλίαν, τὴν ᾿Αχαΐαν. "Άλλα δὲ γοτ-
ὅτκα στίφη ἐκ τῶν παρὰ τὸν Δούναθιν πλανωµένων εἰκώρμησαν εἷς αὖ-.
την Μακεδονίαν, καὶ ἐπλησίασαν μέχρις αὐτοῦ τοῦ στρατο δι
τα τῆς Θιασαλονίκης κατ᾽ αὐτῶν ἀντεπεξελθόντος Θεοδοσίου.
αὐτοκράτωρ ὀλίγον δεῖν ἐζωγρεῖτο. Καὶ ἰσῴθη μὲν ἀπὸ τοῦ ἰσχάτου
ν με λέμησαν οἱ

κινδύνου ἕνεκα

1 ὖχ ἀττον ἡ στρατιά του διιοπάσθη, καὶ οἱ νικηταὶ ὃὶ
οὔντες τῶν Μακιδονίαν καὶ την Θεασαλίαν, οὕτω δὲ πᾶσαι αἱ εὑρω-

βἰσκοντο κατειληιεμέναι ὑπὸ

Ξαϊκαί χῶραι τοῦ ἀνατολικοῦ κράτους

αροίμῳ θέσιν ενρσκόμενος ὁ Θιοδές

ἐπαλαιπώρονν ἐ
Άμα δὲ τῷ ἀφίξει τῶν τι
ν δν Φάγκων

ς σταλἑν

---

φαντα, τὸν αὐτοκράτορα Θιοδόσιων, ὁ Δάνατος τοῦ γενναίν, ἄργηγ
τῶν Οὐσιγότθων ἠριτιγέρνου καὶ ἡ, πβὸς τὸν βασλία μιτάσταοις τοὶ
Ὀστγότθου ἡγεμόνος ᾿Ἀβαναρίχου μετὰ τῶν περὶ αὐτόν. Ἑκλιπόντω
Β΄ οὕτω τῶν κυριωτάτων αὐτῶν ἀργηγῶν, ἠναγκάσθησαν οἳ Γότθοι νὶ
ὀμολογήσωσιν εἰρήνην πρὸς τοὺς Ῥωμαίους καὶ νἀποδεχθῶσι τας γεν
μάνας εἷς αὐτοὺς βασιλικὰς παραχωρήσεις τὸ μὲν πρῶτον ἐν τῷ, Παννο
γα καὶ ἄνω Μοισίᾳ παρὰ τοῦ Γρατιανοῦ, ἔπειτα δὲ καὶ ἓν τῷ άνατο
Ἀνκῷ, κράτει παρὰ τοῦ Θεοδοσίου. -
Ὢ. Θεοδόσιος ἠδύνατο δη νὰ Βιωρήση πιρατωβέντα τῶν γοτθική
πόλεµόν, καὶ τὴν 14 Νοιμβρίου τοῦ 980 εἰκήρχετο θριαμβευτικῶς ε
τὴν Κωναταντινούπολιν. Μετὰ δὲ δύο περίπου μῆνας
πβωτινούσῃ μεγαλοπριπῶς τὸν ᾿Αθανάριχον, καὶ ἐκήδεωσεν αὐτῶν.
Ἀαμπρῶς, θανόντα αἴφνης δύο ἑθδομάδας ἀπὸ τῆς εἰς
πολιν ἀφίξιώς τον. Δἱ δὲ πρὸς τὸν Γότθον στρατηλάτην κατὰ τ
ξίωσιν αὐτοῦ καὶ τὴν ταφῆν ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος τῆς “Ά'
νεμηβεῖσαι τιμαὶ δεικνύονσυν Ἴδη τὰς νέας μετὰ τὸ τῖλος τοῦ.
ἐπελθούσας φιλικὰς σχέσεις τῶν Ἀόο τίως πολεμίων λαῶν. ᾿Αλτβ
πολλοὶ μὲν τῶν Γότβων κατελέχθησαν κατὰ ατίφη εἰς τὰς τάξεις.
ατρατοῦ τοῦ Θεοδοσίου, οἱ δὲ λοιποί ἔγειναν ὑπήκοοι τοῦ βασιλέως
τὸν τόπον φοιδεράτων ἤτοι συμμάχων, καὶ ἔλαβον οἰκήπεις ἐν Δα:
καὶ Θρόοῃ, ὅπου ἐγκατιστάβησαν ὡς λεύθεροι γεωργοί, ώς | "
μὲν φόρων, ὑποχρεθύμενοι δὲ µόνον νάκολουθᾶαι τὸν βασιλέα ἐν πολές
ὑπὸ τοὺς ἐδίους ἑαυτῶν ἀρχηχούς. Τελωυτῶντος δὲ ᾖδη τοῦ 383.
προχωρήσει πάντες οἱ ἐν τῷ ἀνατολικῷ κράτει Ρότθοι εἰς ταπας τὸ
πωνθήκας, καὶ εἶγε κατασταλΏ διὰ τοῦ δεξιοῦ ατρατηγοῦ Ῥατουρνίνὴ
πᾶσα τυχόν ἀκόμη ἀφισταμένη ἀντίοτασις- ]
Ἆπά τῶν πρὸς τοὺς Γότθους συνθηκῶν ἐξησφαλίαθησαν μὲν τὰ παρ
τὸν Δούναβιν σύνορα τοῦ κράτους, ἆλλ᾽ ἤρχισιν ἤδη διὰ τῆς ἀποδοχὴ
ἐκεύνης τῶν Ξένων ἔν τῷ κράτιι ὡς ἰποτίμων καὶ συναγωνιατᾶνι Ἡ Ἡ
τὴν αὐλῆν ἐπίδρασις ξένων στοιχείων καὶ νόθιυσίς τις ταῦ τέως ἄμιγοὶ
Ἑλληνριοῦ χαρακτῆρος τοῦ κράτους, ὂν δὲν εἶχε συμφθεέρει ἡ ῥωμαν
κυριαρχία. Τα δ᾽ ἐπακολουθήματα τῆς ἀνακράπιως ταύτης θὰ ἔχωμί
ἀφορμῆν νὰ παρακολουθήσωµεν ἐν τῇ προϊούσῃ ἱστορίᾳ τοῦ βυζαντι
κηῦ κράτους.

Ὁ κατὰ τῶν Χαρματῶν καὶ Εροθέγγων πόλεμος.

Μετὰ τῆς ἐπὶ Οὐάλεντος γοτθικῆς ἐπιδρομῆς, ἥτις ἤγαγεν εἰς τοὺς

ἐπὶ Θεοδοσίου ἤδη ἐξιστορηθέντας πρὸς τοὺς Γότθους πολέμους, δὲν

ἔκαυσεν ὁλοσχερῶς ἡ βαρθαρικὴ ἐκείνη µετανάστευσις, ἣν εἶχε προκα-
λέσει ἡ ἰξ ᾿Ασίας ἔφοδος τῶν Οὕννων. Ιδίως δὲ τὸ θέρος τοῦ 386 ἐπι-
φάνησαν πίραν τοῦ Δουνάθεως νέοι ἐπιδρομεῖς, ἐξαναγκαζόμενοι νὰ
προχωρήσωσι πρὸς νότον ἕνεκα τῆς ὑπὸ τῶν Οὕννων ἐξωθήσιως. ᾿Απι-
τελεῖτο δ᾽ ὁ νέος οὗτος ὄχλος τῶν ἐπιδρομέων ἐκ Γροθίγγων, ὡς ἄλλως
ἀπεκαλοῦντο οἱ Ὀστγότθο: µετ αὐτῶν δ᾽ εἶχον συνενωθῇ διάφοροι
σαρματικοὶ λαοὶ ἐκ τῶν παρὰ τὸν Τάναϊν καὶ τὸν Βόλγαν χέρσων.
Ἕνεκα δὲ τοῦ πλήθους αὐτῶν χαὶ τοῦ ἀξιολόγου ὁπλισμοῦ, πρὸς δὲ
καὶ ἕνεκα τῆς γενναιότητας αὐτῶν προεχώρησαν ὀρμητικοὶ ὑπὸ τὸν ἀρ-
χηγὸν ᾿Οδόθεον µέχρις αὐτῶν τῶν ὀχθῶν τοῦ Δουνάθεως. ᾿Ενθαρρυνό-
μενοι δὲ ὑπὸ τῆς ἐπιτυχίας, ἅτε οὐδεμιᾶς τυχόντες ἀντιστάσεως, ἀπή-
πουν καὶ τὴν πέραν τοῦ ποταμοῦ διάβασιν.

"Απέναντι τοιούτου αινδύνου, ἀπειλοῦντος νέαν ἀναστάτωσιν τοῦ

αράτους ὀλίγα µόνον ἔτη μετὰ τὸ πέρας τοῦ γοτθικοῦ πολέμου, ὁ στρα-
ππγὺς Πρόμωτος, εἰς ὃν ἦτο ἀνατεβειμένη ἡ στρατιωτικὴ ἀρχὴ κατὰ τὰ
παρὰ τὸν Δούναθιν σύνορα τοῦ βασιλείου, ἀνέπτυξεν ἔκτακτον δραστη-
βιότητα. Δλιὰ δόλου δ᾽ ἐνεργήσας νὰ πεισθῇ ὁ ᾿Ὀδόθεος, ὅτι τινὲς τῶν
τοῦ ῥωμαϊκοῦ στρατοπέδου ἦσαν πρόθυμοι νὰ προδώσωσιν ἐπὶ μεγάλῳ
μισθῷ τὸν Πρόμωτον καὶ νἀφήσωσιν ἐλευβέραν τὴν διάθαπιν τοῦ ποτα-
μοῦ, ἐνεθάρρυνε τοὺς βαρθάρους ἐπὶ τὸ ἔργον. Αλλ ὅτε οἱ Γρόθιγγοι
παὶ Σαρµά:

ε, πειθόµενοι εἰς τὴν συμφωνηθεῖσαν ἀπατηλὴν προδοσία»,
ἐπεγεέρησαν ἐν νυκτὶ ἀσελήνῳ τὴν διὰ τοῦ ποταμοῦ διάθασιν, ὁ κρυφίως
ήδη Ξαρεσκεμασμένος καὶ ἐπὶ μῆκος τριῶν τετάρτων τῆς ώρας κατὰ τὴν
ἀντιπέραν ὄχθην τοῦ Δουνάθεως παρατεταγµένος στόλος τοῦ Προμώτον
ἐπέχλευσε Φαρὺς ἐναντίον τῶν διαπεραιουµένων. Καὶ τὰ μὲν προςτυγ-
γάνοντα βαρθαρικὰ µονόξυλα, μὴ δυνάµενα νἀντιπολεμήσωσι πρὸς τὰ
μεγάλα καὶ διὰ κρατερωτάτης κωπηλασίας κινούμενα ῥωμαϊκὰ πλοῖα

τελύβησαν΄ τῶν δ᾽ ἐπιθατῶν αὐτῶν, ἀποπιπτόντων εἰς τὴν θάλασσαν.
οὖδεις ἠλυνήθη νὰ σωθῇ διὰ τὸ βάρος τῆς πανοπλίας. ᾿Αλλὰ καὶ αὐτὰ,

τὰ μονόξυλα ὅσα διέφυγον τὰς περιπλεούσας ῥωμαϊκὰς νπας, περιπε-

αὗντα εἰς τὰ αατὰ μῆκος τοῦ ποταμοῦ τεταγµένα πλοῖα, καὶ μὴ ὃν-

νηβίντα, νὰ, ὑπερθῶσι τὸ πνκνὸν αὐτῶν διάφραγμα ἁπωλίσθησαν απ

Ἡ νίωη τοῦ Προμώτου ὑπᾶρξε τελεία; ὁ Ἵστρος ἐπληρώθη βαρ.ΞΕι-
ρικῶν πτωμάτων καὶ αἵματος καὶ ὅπλων, ὅσα ἠβύναντο νὰ ἔπιπλ οί
σωσι, Μιταξὺ δὲ τῶν πεσόντων ἦτο πιθανώτατα καὶ αὐτὸς ὁ ατρατηι. - Ἱ
της τῶν βαρβάρων ᾿Οδύθιος, Μεγάλη δὲ ὑπῆρξεν ἡ λεία τῶν γωκητῶςς".
γενομύνων πνρίων οὗ µόνον τῆς ἀποσκευῆς τῶν ἠπτηθέντων, ἀλλὰ κας".
τῶν πιριλειποµένων βαρθάρων καὶ τῶν γυναικῶν, παϊδων καὶ δούλων.
οἴτωες εὐρίσκοντο ἀκόμη ἐπὶ τῆς ἀντιπόραν ὄχθης, μέλλοντες νὰ Ίνα
αιραιῴθῶσι μετὰ αἷν µαταιωθιῖπκν Οπὸ «ῶν μόριο ο
ασιν τοῦ ποταμοῦ.

ὪὉ Θιοδόσιας, αληβεὶς ὑπὸ τοῦ Προμώτον ἅμα τῇ πρώτῃ ἐμμοίνκ'..
τῶν βαρθάρων, εἶχε σπεύσει εἲς τὴν Βράκην, ὅπως µιτάσγη δαν δεναὴ
τῶν ἀγῶνος, ᾿Αλλ' ἡ δραστηριότης τοῦ ατρατηγοῦ του εἶχεν Ἴδη 4
λάδει τοῦ κινδύνου τὴν Θράκην πρὶν ἤ ὁ αὑτοκράτωρ φθάσῃ εἰς τὸ πι
Δίον τοῦ πολέμου, Ἐπεύσας ὃ᾽ εἲς αὐτὸ μετὰ τὴν νίκην τοῦ Προμώτοκ-Ο'']
ἠλευβέρωσε τοὺς αἰχμαλώτους καὶ προςηνέχθη πρὸς αὐτοὺς φιλοφρύνων-----'
ὡς καὶ πρότερον πρὸς τοὺς Γότθους, τινὰς μὲν αὐτῶν τάξας εἰς τσ»
πτρατιὰν του, τινὰς δ᾽ ἐγκαταστήσας ἐν ταῖς παριστρίοις χώρπις ο
Τιωργούς.

Ἐπιστρέψας δ᾽ ὁ αὐτοκράτωρ εἲς Κωναταντιναύπολιν, ἐπανηγύρωσι.
τὴν 13 Ὀκτωθρίοι τοῦ αὐτοῦ ἔτους 388. μιγαλοπριπῆ Βρίαμβον. εἰ
καὶ ἡ δόξα τῆς ἐκνινήσιως τῶν Γροθίγγων καὶ Σαρματῶν ἀνῆκα κν-
ρίως εἷς µόνον τὸν Πρόμωτον. Συμμιτίσχε δὶ τοῦ θριάμδου τούτου καὶ.
ὁ υἱὸς τοῦ αὑτοκράτορος ᾽Αρκάδιας, ὃν ὁ Θεοδόσιος εἶχον ἀναγοριόσιι,
πνναύγουστον ἀπὸ τοῦ 388, ἄγοντα ἡλικίαν μόλις που ἔτῶν Ἡξ καὶ ὄττις
εἶχιν ἀκολουβήσει τὸν πατέρα εἰς τὸν κατὰ τῶν Τροβίγγων πόλεμον. "Ἠτο,
δὲ ὁ ᾿Αρκάδιος τὸ πρῶτον τοῦ Θεοδοσίου τίκνον ἀπὸ τῆς ἐναρέτου αὐτοῦ.
συζύγου Πλακκίλλης, ἂν, θανοῦσαν βραχὺν χρόνον πρὺ τῆς ἐκννκήσεω.
τῶν Γροθίγγων, ἐπένβησαν μὲν µιεγάλως οἱ κάτοικοι τῆς Κωνσταντννου--
πόλεως καὶ ὃν᾽ ἰδίου ἐπιταφίου λόγου ἱθρήνησιν ὁ ἀδελφᾶς τοῦ.
Βασιλείου. Πρηγόριος ὁ ἐπίσκοπος Ἀύσσης, ἔκρινε Δ΄ ἀξίαν ἰδίου αἱ θα-
πμοῦ καὶ ἡ ὀρθόδοξος Ικκλησία, τιμῶσα τὴν μνόμην αὐτῆς τὸ 14 δι-
πτιμβρίου.

η

ο 348

ας Ἰρηματικὰς δωρεὰς εἷς τοὺς ατρατιώτας, ἔπεβέρυνον νατὰ με ττοχς
μέρος τοὺς ὑπηκάους τῆς βασθείας. Αἱ δ᾽ ἐπὶ ταῖς ὀφρταῖς σκύτ σπα,
πρὸς ἐπικουρίαν τοῦ ὄημασίου ταμείων (πιβαλλόμεναι ἴκτακτοι εἴφφορ. «εί,
προςτιθέμεναι εἷς τοὺς ἰδίως ἀπὸ Κωνσταντίνου µεγάλως βαρόνον--αε-ας

τοὺς πολέτας ἐπαγθεῖς φόρους, παρεῖχον ἀφορμῆν δικαΐας μαμόιμαιρ- σας,

ΜΕΓΛΑΙΕ ΑΡΓΥΡΑ ΑΣΠΙΣ. ς
ΕΠΕ ΤΗε ΕΚΛΕΤΗΡΙΔ1 ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑ τον θκολΟσίῶχ΄

ΑΑΑΑΊ ἴπερ ποτὲ βαρεῖαι ἐφάνασαν εἷς τεὺς ᾿Αντιοχεῖς αἲ γάρ τῆς ο Ἡ
κάτης ἀμφιετηβίδος τοῦ Βκοδοσίου ἐπιβληθεῖπαι ὑποχρεώσεις Τὰ πλσ--ίν
συνεκινήβησαν ἐπὶ Ακαύσματι αὐτῶν, καὶ ἡ ἴδία, ὅτι ὁ βίως κε
στατο τὸ ἑξῆς ἁβίωτας, διαδιδοµένη ἐν τῷ ὄχλῳ, Εξήγειρεν εἰς ἄγα---'-ᾱ-

κτησιν τὴν ᾿Αντιόχειαν ὄλην.

Ἡ ἀστὶς αὕτη κατεσκευάσθη μὲν ἐν Κωνσταντινουπόλει, εὐρέθη Ἡ τῷ Ε- ο.
ἓν τινι ἀγρῷ οὐ μακρὰν τῆς Ἐστραμαδούρας ἐν Ἰσπανίς: ἀπόκειται 8ὶ νο ἓν
πῷ μουσείῳ τῆς ἓν Μαδρίτη ἱστορικῆς ἀπαδημίας. Παριστάνει δ' ἓν τῷ ουδ
τὸν θΘερᾶόσιον ἐπὶ ἠρόνου καβήµενον καὶ ἑκατέρωβεν αὐτοῦ τοὺς νϊθύς του, “Α-4-
κάδιον καὶ Ὀνώριον, Ὑπὸ τὴν παράστασιν Δὲ τχύτη» εἰκονίζεται 3
ἡ Ρῇ περιστοιχιζομένη ὑπὸ συµθόλων εὐκαρπίας καὶ εὐημερίας.

αἲς πόλεως Ἠλαθιανός, αὐτὲς μεταθὰς
ὑπέβαλεν εἰς τὸν Θεοδόσιον θερμὰς παρακλήσεις.
ποῦ αὐτοκράτορος εἲς ᾿Αντιόχειαν σταλέντες
(εἲς πικρῶς µετανοοῦντας καὶ µετα δακρύων
Ὑτνόμινα, "Ἴλεως ἔδωκεν ὁ Θεοδόσιος

ὁ δὲ µιγάθυμο, αὐτοῦ ἰπιοφραγίοθη διὰ γι-

πε τοὺς πταΐσαντας καὶ την πόλιν, εἷς ἣν

ὅ ὥρᾳ τῆς ὀργῆς ἀφαιρίβόντα δικαιώµατα.

944

σαντα τὸν αὑτοκράταρα Βεοδόσιων, ὁ βάνατας ταῦ γενναίου ἀρχκγι «-ν ως
τῶν Οὐσιγότθων ριτιγέρνου καὶ ἡ πρὸς τὸν βασιλέα µετάρτασις τοζςΏε κν--τεη
Ὀστγότθου ἠγεμόνος ᾿Αθαναρίχου μετὰ τῶν περὲ αὐτόν. 'Εκλιπόντωκω- «θεος
3) οὕτω τῶν κυριωτάτων αὐτῶν ἀργηγῶν, ἠναγκάφβησαν οἱ Γότθοι νά. νὰ
ὁμολαγήσωσιν εἰρήνην πβὸς τοὺς Ῥωμαίωυς καὶ νάποδιχβῶςι τὰς γενά------.α----ο.
μάνας εἲς αὐτοὺς βασιλικὰς παραχωρήσεις τὸ μὲν πρῶτον ἐν τῇ Ἡσηνο------. -τ.
»ἱά καὶ ἄνω Μοισίᾳ παρὰ τοῦ Πρατιανοῦ, ἔπειτα δὲ καὶ ἐν τῷ ἄνατο---------
λωκῷ κράτες παρὰ τοῦ Θεοδοσίου,

Ὦ Θιοδόσιος ἠδύνατο ὥδη νὰ Βιωρήσῃ περατωβέντα τὸν γοτθικόνω ---
πόλεµον, καὶ τῶν {4 Νοιμθρίου τοῦ 380 εἰρήρχιτα Δρικμβευτικῶς εἲς
τὴν Κωνσταντινούπολιν. Μετὰ δὲ δύο περίπου μῆνας ὑπιδίχιτο ἓν τῇ
πρωτενούσρ μιγαλοπριπῶς τὸν ᾿Αβανάριχον, καὶ ἐκήδευσιν αὐτὸν ἔπειτα,
λαμπρῶς, θανόντα αἴφνης δύο ἑθδομάδας ἀπὸ τῆς εἷς Κωνσταντιννῦ-
πόλιν ἀφίξεώς του. Αἱ δὲ πρὸς τὸν Γότθον ατρατηλάτην κατὰ τήν δε-
αὐτοκράτορος τῆς Ανατολής ἀπο-.

" 5ὸ τέλος τοῦ πολέµει
πολεμίων λαῶν. ᾿Αληβῶς
πολλοὶ μὲν τῶν Γότβων κατιλέγθησαν κατὰ στίφη εἷς τὰς τάξεις -.θ
ατρατοῦ τοῦ Θεοδοσίου, οἱ δὲ λοιποί ἔχειναν ὑπήκοοι τοῦ βασιλέως ὑπὸ,
τὸν τύπον φοιδεράτων ἴτοι συμμάχων, καὶ ἔλαθον οἰκήσις ἐν Δακίς
καὶ Θράκη, ὅπου ἐγκατιατάθησαν ὡς Ὠλαύθεροι γεωργοί, ἀπολλαγμένει
μᾶν φόρων, ὑποχριούμενοι δὲ µόνον νάχολουθῶσι τὸν βασιλέα ἐν πολέμαν
τοὺς ἰδίους ἑαυτῶν ἀρχηγούς. Τελουτῶντος δὲ ᾖδη τὸ 383 εἶχον
οσχωρήσει πάντες οἱ ἐν τῷ ἀνατολικῷ χράτιι Γότθοι εἷς ταύτας τὰς
Φοθήκας, καὶ εἶγε κατααταλῆ διὰ τοῦ διξιοῦ σερατηγοῦ Ῥατουρνένω,
πᾶσα τυχόν ἀχόμη ὑφιαταμένη ἀντίσταπις.

ξίωσιν αὐτοῦ καὶ τὴν ταφήν ὁ

πεμηβεῖσαι τιμκί δευονύουσον
ἐπελθούσας φιλικὰς σγμίσεις

Διά τῶν πρὸς τοὺς Γότθους συνθηκῶν ἐξηαφαλίσθησαν μὲν τὰ παρὰ.

τῶν Ἀφύναθιν σύνορα τοῦ κράτους, ἀλλ' ὄρχισον ήδη διὰ τῆς ἀποδογῆς

ἐκείνης τῶν ξένων ἔν τῷ κράτει ὡς ἰσοτίμων καὶ συναγωνιστῶν ἡ ἐπί

τά αὐλῆν ἐπίδρασις ξένων στοιχείων καὶ νόθεωσίς τις τοῦ πως ἁμιοῦς Ἅ--

λη κράτους, όν δὲν εἶχε συµφθείρει ἡ ῥωμαῖκὴ πω.
ᾱ Δ΄ ἱπακολουβήματα τῆς ἀνακράσιως ταύτης θὰ ἔγχωμιν -----

ἀφορμῆν νὰ παρακολουθήσωμεν ἐν τῇ προϊαύσῃ ἱατορίς τοῦ βνζαντυκ--------------

καῦ κράτους,

ω..

ΠΑΟΙΟΝ 4ΤΤΑΝΑΡΟΝ ΕΙΙΠΙ ΘΕΟΖΟΣΙΟΤ ΤΟΥ ΜΗΓΑΛωΤ

95

εγ΄
» κατὰ τῶν Σαρματῶν καὶ Εροθέγγων πόλεμος.

ατὰ τῆς ἐπὶ Οὐάλεντος γατθικῆς ἐπιδρομῆς, ἥτις ἤγαχεν εἰς τοὺς
Βιοδοσίου ἤδη ἐξιστορηθέντας πρὸς τοὺς Γότθους πολέμους, δὲν
σιν ὁλοσχερῶς ἡ βαρθαρικἡ ἐκείνη µετανάστευσις, ἣν εἶχε προχα-
3 ἐξ Ασίας ἔφοδος τῶν Οὕννων. Ἰδίως δὲ τὸ θέρος τοῦ 386 ἐπι-
σαν πέραν τοῦ Δουνάθεως νέοι ἐπιδρομεῖς, ἐξαναγκαζόμενοι νὰ
ωρήσωσι πρὸς νότον ἕνεκα τῆς ὑπὸ τῶν Οὕννων ἐξωθήσιως. ᾿Απι-
Ίπο δ᾽ ὁ νέος οὗτος ὄχλος τῶν ἐπιδρομέων ἐκ Γροθίγγων, ὡς ἄλλως

μαλοῦντο οἱ ᾿Ὀστγότθοι μετ αὐτῶν δ᾽ εἶχον συνενωθῆ διάφοροι
-ατιχοὶ λαοὶ ἐκ τῶν παρὰ τὸν Τάναϊν καὶ τὸν Ῥόλγαν χέρσων.
κα δὲ τοῦ πλήθους αὐτῶν καὶ τοῦ ἀξιολόγου ὁπλισμοῦ, πρὸς δὲ

ἔνικα τῆς γενναιότητος αὐτῶν προε;
»ν Ὁδύθεον μέχρις αὐτῶν τῶν ὀχθῶν τοῦ Δουνάθεως. ᾿Ενθαρρυνό-

χώρησαν ὀρμητικοὶ ὑπὸ τὸν ἀρ-
ε δὲ ὑπὸ τῆς ἐπιτυχίας, ἅτε οὐδεμιᾶς τυχόντες ἀντιστάσεως, ἁπή-
καὶ τὴν πέρα» τοῦ ποταμοῦ διάθασιν.

Ἀπέναντι τοιούτου κινδύνου, ἀπειλοῦντος γέαν ἀναστάτωσιν τοῦ

τους ὀλίγα µόνον ἔτη μετὰ τὸ πέρας τοῦ γοτθικοῦ πολέμου, ὁ ατρα-
ες Πρόμωτος, εἰς ὃν ἦτο ἀνατιθειμένη ἡ στρατιωτικὴ ἀρχὴ κατὰ τὰ
α τὸν Δούναθιν σύνορα τοῦ βασιλείου, ἀνέπτυξεν ἔκτακτον δραστη-
πτα. Διὰ δόλου δ᾽ ἐνεργήσας νὰ πεισθῇ ὁ ᾿Οδύθεος, ὅτι τινὲς τῶν
ἑωμαϊκοῦ στρατοπέδο» ἦσαν πρόθυμοι νὰ προδώσωσιν ἐπὶ μεγάλῳ
ῷ τὸν Πρόμωτον καὶ νἀφήσωσιν ἐλευθέραν τὴν διάθασιν τοῦ ποτα-
ἐνεθάρρυνε τοὺς βαρθάρους ἐπὶ τὸ ἔργον. ᾿Αλλ᾽ ὅτε οἱ Γρόθιγγοι
Σαρμάται, πειθόμενοι εἰς τὴν συμφωνηθεῖσαν ἀπατηλὴν προδοσίαν,
Ἠέρησαν ἐν νυκτὶ ἀσελήνῳ τὴν διὰ τοῦ ποταμοῦ διάβασιν, ὁ κρυφίως
παρισκευασμένος καὶ ἐπὶ μῆκος τριῶν τετάρτων τῆς ὥρας κατὰ τὴν
πέραν ὄχθην τοῦ Δουνάθεως παρατεταγµένος στόλος τοῦ Προμώτου
υγ-

Φτα βαρθαρικὰ µονόξυλα, μὴ δυνάµενα νἀντιπολεμήσωσι πρὸς τὰ

Άευσε βαρὺς ἐναντίον τῶν διαπεραιουµένων. Καὶ τὰ μὲν πρι

ἆλα καὶ διὰ κρατερωτάτης κωπηλασίας χινούµενα ῥωμαϊκὰ πλοῖα
αδύθησαν' τῶν δ᾽ ἐπιθατῶν αὐτῶν, ἀπι
ἵς ἠδυνήθη νὰ σωθῇ διὰ τὸ βάρος τῆς πανοπλίας. ᾽Αλλὰ καὶ αὐτὰ

πτόντων εἰς τὴν θάλασσαν.

αονόξυλα ὅσα διέφυγον τὰς περιπλεούσας ῥωμαϊκὰς νπας, περιπε-

α εἰς τὰ κατὰ μῆκος τοῦ ποταμοῦ τεταγωένα πλοῖα, καὶ μὴ ὃν-

946

νηθέντα νὰ ὑπερθῶσι τὸ πυχνὸν αὐτῶν διάφραγμα ἀπωλέσθησαν .
τανδρα.

Ἡ νίκη τοῦ Προμώτου ὑπῆρξε τελεία" ὁ Ἴστρος ἐπληρώθη βαρ «
ρικῶν πτωμάτων καὶ αἵματος καὶ ὅπλων, ὅσα Ἠδύναντο νὰ ἐπικᾶν
σωσι. Μιταξὺ δὲ τῶν πεσόντων ἦτο πιθανώτατα καὶ αὐτὸς ὁ στρατη 2
της τῶν βαρθάρων ᾿Οδόθιος. Μεγάλη δὲ ὑπῆρξεν ἡ λεία τῶν νικητὲ
γενοµένων κυρίων οὐ µόνον τῆς ἀποσκευῆς τῶν ἠττηθέντων, ἀλλὰ κ.
τῶν περιλειποµένων βαρθάρων καὶ τῶν γυναικῶν, παίδων καὶ δούλων
οἵτινες εὑρίσκοντο ἀκόμη ἐπὶ τῆς ἀντιπέραν ὄχθης, μέλλοντες νὰ ια
περαιωθῶσι μιτὰ τὴν ματαιωθεῖσαν ὑπὸ τῶν ἐνόπλων βαρθάρων δά
βασιν τοῦ ποταμοῦ.

Ὁ Θεοδόσιος, χληθεὶς ὑπὸ τοῦ Προμώτου ἅμα τῇ πρώτῃ ἐμφανία
τῶν βαρθάρων, εἶχε σπεύσιι εἰς τὴν θράκην, ὅπως µετάσχῃ τοῦ κατ᾽ αἱ
τῶν ἀγῶνος. ᾿Αλλ᾽ ἡ ὁραστηριότης τοῦ στρατηγοῦ του εἶχεν ἤδη ἀπαὶ
λάξει τοῦ κινδύνου τὴν Θράκην πρὶν ἢ ὁ αὐτοχράτωρ φθάσῃ εἷς τὸ κ.
δίον τοῦ πολέμου. Σπεύσας ὃ᾽ εἰς αὐτὸ μετὰ τὴν νίχην τοῦ Προμώτο
ἠλευθέρωσε τοὺς αἰχμαλώτους καὶ προςηνέχθη πρὸς αὐτοὺς φιλοφρόνω
ὡς καὶ πρότερον πρὸς τοὺς Γότθους, τινὰς μὲν αὐτῶν τάξας εἰς τ
στρατιάν του, τινὰς δ᾽ ἐγκαταστήσας ἐν ταῖς παριστρίοις χώραις «
γιωργούς.

Ἐπιστρέψας δ᾽ ὁ αὐτοκράτωρ εἰς Κωνσταντινούπολιν, ἐπανηγύρι
τὴν 43 Ὀκτωθρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους 386 μεγαλοπριπῆ θρίαµθον,
καὶ ἡ δόξα τῆς ἐκνικήσεως τῶν Γροθίγγων καὶ Σαρματῶν ἀνῆκε κ.
ῥίως εἰς µόνον τὸν Πρόμωτον. Συμμετέσχε δὲ τοῦ θριάµθου τούτου α
ὁ υἱὸς τοῦ αὐτοκράτορος ᾿Αρκάδιος, ὃν ὁ Θεοδόσιος εἶχεν ἀναγορε
συναύγουστον ἀπὸ τοῦ 989, ἄγοντα ἡλικίαν μόλις που ἐτῶν ἓξ καὶ ὅ
εἶχεν ἀχολουθήσει τὸν πατέρα εἰς τὸν χατὰ τῶν Γροθίγγων πόλιµον.
δὲ ὁ ᾽Αρκάδιος τὸ πρῶτον τοῦ Θεοδοσίου τέκνον ἀπὸ τῆς ἐναρέτου αἲξ
συζύγου Πλακκίλλης, ἂν, θανοῦσαν βραχὺν χρόνον πρὸ τῆς ἐκνική-«
τῶν Τροθίγγων, ἐπένθησαν μὲν µεγάλως οἱ κάτοικοι τῆς Κωνσταντεν
πόλεως καὶ δι’ ἰδίου ἐπιταφίου λόγου ἐθρήνησεν ὁ ἁδιλφὸς τοῦ µεγα:
Ἡασιλείου Γρηγόριος ὁ ἐπίσκοπος Νύσσης, ἔκρινε δ᾽ ἀξίαν ἰδίου αιθ.
αμοῦ καὶ ἡ ὀρβόδοξος ἐκκλησία, τιμῶσα τὴν μνήμην αὐτῆς τῇ 145
πτεμθρίον.

τοῦ ΜΕΓΑ4Ο1

Κ1Θ41 αΝ2Ραπυ2Ι2ΟΜΕΝΟΙ ΕΠΙ ΘΕΟΔΑΟΣΙΟΤ

Σ

841

εσ’
δὲ ἐν ᾽Αντιοχεέα καὶ ΦΦεσσαλονέκῃ ατάσεις.

Ιλάφρων τοῦ Θεοδοσίου διάθεσις πρὸς τοὺς Γότθους, ἥτις ἦτο
α πολιτιαοῦ προγράµµατος ἀποσκοποῦντος πρὸς τὴν εἐρήνινσιν
πάλισιν τοῦ κράτους διὰ τῶν πρὸς τοὺς βαρθάρους παραχωρή-
ἑτέρου δ᾽ αἱ ἔνικα τῶν βαρέων φόρων καὶ τῶν πολυδαπάνων.
πιέσεις ἔπιναν Βραχὺν ἔδη χρόνον μετὰ τὸ τέλος τοῦ Ἰοτθικοῦ
καὶ τήν εἰς τὸ χράτος ἀποδοχὴν τῶν ξένων ὡς στρατιωτῶν ἡ
ππτῶν αἰτία ταραχῶν μεγάλων. Αὗται δὲ οὐ µόνον πόλεις ὅλας
/ αἲς ατάσιν, ἀλλὰ καὶ προικάλεσαν αὐστηρὰς τοῦ αὐτοκράτορος
5, δικαίως ἐφελκυσάσας ἐπ᾿ αὐτὸν οὐ µόνον τῶν κατάχρισιν τῆς
ς ἀλλὰ καὶ τῆς ἐακλησίας τὴν καταδίκην.

σαι ταραχαὶ δὲν ἔλειναν μὲν ἐπὶ Θεοδοσίου καὶ ἐν ἄλλαις πό.
κ ἓν τῷ παραλἰῳ Τομεῖ τῆς σημερινῆς Δοθρούταας, τῇ ἀρχαίᾳ
ἓν Βηρυτῷ καὶ ἐν ᾽Αλεξανδρείᾳ, ἀλλ᾽ ἀληβοῦς στάσιως χαρα
ἴχαν ἰδίως τὰ πυμθάντα ἐν ᾿Αντιοχείᾳ καὶ Βεοσαλονίκη.
Αντιόχεια ἂῑν εἶχεν ἀποβάλει καὶ κατὰ τοὺς ῥωμαϊκοὺς χρόνους

Ώλην σηµασίαν, ἣν εἶχι πρότερον ὡς πρωτεύουπα τῶν Σελευ-
ς Λέπεως. Ὡς διάµεσων ἁμπηρεῖον μεταξὺ

ῆς Περαίας καὶ Ἰνδικῆς ἐξηκολούβει να εἶνε

τεκα τῆς εὐθέτου αἱ

ἦν τῶν ἀκόμη ὑφιστπμένων

οὸν αι Ἆῑα τας ϕν-

ν Ἡ Δαφνη. και

εἰς ἀπὸ-

1 3ΛΤ. πνεκοινωθη :

ἔκτακτων πόσον /αθιν τη)
δας τῆς αναρογτεως το

Ἆας Ἰρηματιὰς δωριὰς εἰς τοὺς ατεατιὠτας, ἰπεβάρυνον κατὰ μὲ. .μι
μέρος τοὺς ὑπηκόους τῆς βασιλείας. Αἱ δ᾽ ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς ταῶτ. σαι,
πρὸς ἐπικουρίαν τοῦ Δημοσίου ταμείου ἐπιθαλλόμεναι ἵκτακτων εἰσφερ... πεί,
προτιθέµεναι εἰς τοὺς ἴδίως ἀπὸ Κωνσταντίνου µεγάλως

ποὺς πολίτας ἐπαχθεῖς φόρους, παρεῖχον ἀφορμὴν δυεκέας μεμφιρβιρᾶς- ας

ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΓέΡΑ Ασὶς Β
Επ την ΔΕΚΛΕΤΗΣΙΔΙ Της ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ του Βερεοσιος

κ

ΑΣλ7 ἄπερ ποτὲ βαριῖαι ἐφάνησαν εἰς τοὺς ᾿Αντιωγεῖς αἲ χάριν τὸ Ἡ- |
χάτης ἀμφιετηρίδος τοῦ Βεολοσίου ἐπιβχηβεῖσαι ὑποχρεώσεις. Τὰ πὶ
πυνικινήβησαν ἐπὶ τῷ ἀκρύσματι αὐτῶν, καὶ ἤ ἰδία, ὅτι ὁ βίος

στατο τὰ ἑξῆς ἀβίωτος, δικδιδοµένη ἐν τῷ ὄχλω, ἐξήγειρον εἲς ἀγαω- “ο

ατησιν τὴν “Αντιόχειαν ὅλην.

5 'Ἡ ἀσπὶς αὕτη κατεσκευάσθη μὲν ἓν Κωνσταντινουπόλει, εὐρίδη δὲ τῷ 1381
Ἐν τενι ἀγρῷ οὐ μακρὰν τῆς Ἑστραμαδούρας ἐν Ἱσπανίκ- ἀπόκεται δὲ νᾶ--' 3)
τῷ μουσείῳ τῆς ἐν Μαδρίτη ἱστορωῆς ἀκαδημίας. Παριστάνει 3’ ἐν τῷ μ-Ἔσ.
τὸν Θεοδόσιον ἐπὶ θρόνου καθήµενον καὶ ἑκατέρωβεν αὐτοῦ τοὺς υἱούς του, Ε΄
χάδιον καὶ Ὀνώριον. Ὑπὸ τὴν παράστασιν δὲ ταύτην εἰκονίζεται ἀνακκκλιμ.Σ
ἡ Ρῆ περιστοιχιζομένη ὑπὸ συμβόλων εὐκαρπίας καὶ εὐγμερίας.

ὁ αὐτοιράτωρ ἵμαβο τὰ γενόµωνα, Διέταξε νὰ
ὧν πτῶρεα α ανα ασ ἐστέρηοε τοὺς

πὖν μητρωπολιτικὼν Δρόνον εἲς τῶν Λαο-
πη ὁ βασιλεὺς εἰς διαθέσεις ἁπιωτέρας, ὅτε

το κωραβθννφώμνόνεοχς,
ή εἲς τε τοὺς πταίσαντας καὶ την πόλιν, εἰς ὃν
ἐν τῇ ὥρᾳ τῆς ὀργῖς ἀφαιριβεντα δικαιώµατα.

κο.

Τῆς ἐν ᾿Αντωχείς στάσεως πολὺ σημαντικωτέρα ὑπῆρξεν ἡ ἓν θά. --ᾱ.
σαλονίκῃ τῷ 390 ἐκραγεῖσα. Προῦλθε δὲ αὕτη ἐκ διαφορᾶς μεταξυ τε-- «τω,
πολιτῶν καὶ τῆς ἐκ Γότθων φρουρᾶς. Λὲ µεγάλαι τῶν βαρθάρων ἁπεκκςε.
τήσεις καὶ Ἡ ποικίλη αὐτῶν ὑπεροψία καὶ ὕδρις εἶχον ἤδη φυχράνει -ε- 3ει
αχέσιις αὐτῶν πρὸς τοὺς Βεσσαλονικεῖς, ὅτε τὴν διάστασιν κκτέατεναε-α;
ἔτι μείζονα ὁ Γότθος φρούραρχος τῆς πόλεως Βοθίριχος, ἐγκλείσας «ε.ἐς
τὴν εἰρκτὴν ἠνίοχόν τινα τῶν κατὰ τὸν ἱππόδρομον ἀγώνων ἠθρίσανπα
αὐτόν. ᾿Αλλ’ ὁ ὑπὸ τοῦ Βοθερίχου φυλακισθείς ἐτύγχανεν ὤν διξιώτοκς--
τος ἁρματελάτης καὶ ἐκ τῶν ἀπαραιτήτων στοιγείων ἐπιτυχίας δάπο )
ἀππικοὺς ἐκείνους ἀγῶνας, οὓς μανικῶς ηγάπα ὁ λαὰς τῆς ατοκρατῶν.
Ρἷας. ᾿Επιπτάντων δὲ τῶν προσιχῶν ἐκείνων ἀγώνων, ὀδχλο Ἕθς
σαλονίκης πτααικστικῶς ἀπήτησε παρὰ τοῦ Ἠοβιρίχου τὴν
ῥωσι τοῦ ἠνιόχου" ἐπιιδὴ δὲ ὁ Γότθος δὲν συγκατίνεωνν, οἱ
ἀφηνιάσαντες ἰφόνιωσαν οὗ μόνον τὸν Βοθέριχον αὐτὸν, ἀλλά καὶ ἄλλη”
τῶν ἐν τῇ πόλει ἐπισήμων.

Ἡ ἁγγιλία τῆς αἰματηρᾶς ταύτης ἀντιστάσεως κατὰ τῶν ἄντιπρν---
σώπων τῆς βασιλικῆς ἀρχῆς ἔφβασεν εἰς τὸν Θιοδόσιον διατρίβεντα 8"
Μεδιολάνοις, Μεγάλη ὑπῆρξεν ἡ ὀργὴ τοῦ βασιλέως, ἦν οὐ µόνον συν”
μερίσβησαν, ἀλλὰ καὶ ἔτι μᾶλλον ἐξηρίθισαν οἱ περὶ αὐτόν. Εἲς µόνον
παρίστη πρὸς τὸν βασιλέα κἡρυξ εἰρήνης καὶ συγχωρήσιως, ὁ ἰπίσκεπ»-'ιπ ως
Μεδιολάνων ᾿Αμθρόσιος. ᾿Αλλ’ ἡ εὐαγγιλική τον φωνὴ πρὸς ὥρεκν
μόνον εἰφηκούσθη, καὶ ὁ Θεοδόσιος, παραπεισθεῖς ὑπὸ τῶν κραλαινόντες-Ξκλῦ
τὴν ῥομφαίαν ἀντὶ τῆς ποιμαντορικῆς βακτηρίας, ἔστειλεν εἲς Βιασε-θε--
Ἀηνίκην μυστικὰς διαταγᾶς ὠμοτάτας,

Μετ' ὀλίγον χρόνον ὁ λπὸς τῆς Θεσσαλονίωης ἄφροντες
παραδεδομίνος ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ εἰς τὴν χαρμοσύνην τῶν δημοτιλ----- 9)
Βιαμάτων, ὅτ᾽ αἴφνης ὁ ἵππόδρομος περιεκυκλώθη ὑπὸ τῶν ατρατες---«----
τῶν. Αἱ θύραι ἐκλείσθησαν, καὶ ὁ στρατός, ἐπιτιθεὶς ἱναντίον τῶν ὃν. -ᾱ-
τῶν, ἀδιάφορον ἂν ἦσαν ἄνδρες, γυναῖκες ἡ παιδία, ἐπεδόθη ἄνευ ἃ-----ᾱ-
σκοπῆς εἷς σφαγὴν ἀπάνθρωπον. Ἡπτακιογίλικ, απτὰ τινας δὲ ἂν τνε--κ-
πιντακιεχίλια ὑπῆρξαν τὰ θύματα τῆς φονικῆς ἐκείνης ἡμέρας.

Ἡ ουγκίνησις ἐπὶ τῇ σφαγῇ τῆς Θεσσαλονίκης ὑπῆρξε ζωηρυτά επ
καῇ᾽ ἅπαν τὸ κράτος. ᾿Αλλ᾽ ἡ ἐκφανιστάτη αὐτῆς ἐκβήλωσις παρο--»-
«ιάσθη ἐν αὗτοῖς τοῖς Μεδιολάνοις, ὅπου αυνεδρίαζε κατὰ τὴν ἄφιε
τῆς φοθερᾶς ἀγγιλίας σύνοδος τῶν ἐπισκόπων τῆς Γαλατέας ὑπὸ τα
προεδρείαν τοῦ ᾿Αμθρεαίω». Ἡ ἀγανάκτησις τῶν πατέρων ἐπί τῇ ἀνόμερ»

9δι

πε. ἕνῃ πράξει τοῦ αὐτοκράτορος ὑπῆρξε µεγάλη, καὶ ὁ ᾿Αμθρόσιος ἀνέ-

λσε (Βι νἀντιτάξῃ εἷς τὸν Θιοδόσιον, ὅστις ἔτυχε τότε ἀπὼν ἐκ Μεδιολά-

νωννν, κατὰ τὴν εἰς τὴν πόλιν ἐπιστροφήν του τὴν κατάραν τῆς ώργι-

«μ.ἄνης ἐκκλησίας. Σθιναρὺς δὲ καὶ ἀπροεμάχητος ἠδυνήθη ὁ εὐλαθὴς
ἐπεέσχοπος τῶν Μεδιολάνων νὰ ἐπιμείνῃ, ἀποχλείων τὸν αὐτοκράτορα
ἀτεὸ τῆς θείας κοινωνίας καὶ ἀπ᾿ αὐτῆς τῆς εἰκόδου εἰς τὴν ἐκκλησίαν
ἰπεὶ ὀκτὼ ὅλους μῆνας. Ἐπιλθούσης δὲ τέλος τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστου-.
Ὑάννων, τεταπεινωµένος χαὶ μιτανοῶν ἔλαθε τὴν ἄδειαν νὰ πατήσῃ ὁ
Φακαλιὺς εἰς τὸν ἱερὸν ναὸν, ἀφ᾿ οὐ πρῶτον ἀνενέωσε νόμον τινὰ τοῦ
Πρατιανοῦ, καθ᾽ ὃν πᾶσα εἰς θάνατον καὶ προγραφὴν καταδίκη ὤφειλε
τὰς μένῃ ἀνεκτέλεστος ἐπὶ ἕνα μῆνα καὶ νὰ ἐξετάζηται ἐκ νέου πρὸ τῆς
ἐκπτελίσιως, ὅπως ἡ ὀργὴ ὑποχωρῇ εἰς τὸν ὀρθὸν λόγον.

Ὁ αὐτοκράτωρ εἰςῆλθεν εἰς τὸν ναὸν, καὶ, πισὼν πρηνὴς ἐπὶ τοῦ
λατείδου πρὸ τοῦ εὐπαρρησιάστου ἱεράρχου, ἐξεφώνησεν ἐν λυγμοῖς τὰ
τοῦ Δαυίδ ἐκολλήθη τῷ ἐδάφει ἡ φυχή µου ζῆσόν µε κατὰ τὸν
λόγον σου.

Ἡ ἰκκλησία ἐνίκησι τὴν βασιλείαν. Ἡ δὲ μετάνοια ἐκείνη τοῦ Θεο-
δᾳαίου δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀληθὴς θρίαµθος τοῦ χριστιανισμοῦ, ὄστις
μετὰ τεσσάρων σχεδὸν αἰώνων διωγμοὺς καὶ καταπολέµησιν καὶ ὑπο-
χωρήσιις ἔσυρεν ἤδη γονυπιτεῖς πρὸ τῶν ἰδίων ἑαυτοῦ ἀποστόλων τοὺς
ἐπὶ τοῦ θρόνου καθηµένους καὶ ὑπηγόρευεν ἐντολὰς εἰρήνης καὶ ἑλέου εἰς
τοὺς ἰσχυροὺς τῆς γῆς.

εε΄
Οἱ ὑπὲρ ἐνώσεως τοῦ κράτους ἀγῶνες.

᾿Ἐπὶ τίσσαρα ὅλα ἔτη μετὰ τὸν ἐν Λουγδούνῳ θάνατον τοῦ αὗτο-
Ἀβάτορος τῆς Δύσιως Γρατιανοῦ ὁ σφετεριστής τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ Ἱσπα-
σὸς Μάξιμος, ἁρκούμινος εἰς τὰς τρεῖς µεγάλας ἐπαρχίας, αἴτινες ἦσαν
ὃ αλῆρος τοῦ Γρατιανοῦ, τὴν Γαλατίαν, τὴν Βρεττανίαν καὶ τὴν Ἱσπα-
σαν, ἠνείγετο ὡς συνάρχοντα τὸν ἐπιζῶντα ἀδελφὺν τοῦ Γρατιαναῦ
ῥαλιντινιανὸν τὸν Β΄. ᾽Αλλὰ δὲν ἔπανεν ὅμως ἐποφθαλμιῶν τὴν κατά-
ἄτησιν καὶ τοῦ λοιποῦ μέρους τῆς δυτικῆς αὐτοκρατορίας. Μόνον δὲ
Ἀατάλληλον εὐκαιρίαν ἀνέμενεν, ὅπως ἐπιτεθῇ ἐναντίον τοῦ ἀκόμη νεα-
Βὸ καὶ ἀπιίρου Οὐαλεντινιανοῦ, ὃν µέχρι τινὸς ἀνεγνώριζεν ὡς φυνά-

πι

Ίντα ἓν τῇ Δύσει, Ὁ Μάξιμος εἶχε Δυνηθή νὰ ἑλκύτῃ τὰς συµ-ση
βείας, παρουσιαζόμενος ὡς προστάτης τῆς καβολικῆς ἐκκλησίας ἔναν τε,
ποῦ τὰ τῶν ᾿Αρειανῶν φρονοῦντος Οὐκλεντενιανοῦ καὶ τῆς μητρός κῶτ'
ονοτίνης. ᾿Αφ΄ οὐ δ᾽ ἐπὶ μᾶνας ὅλους δι, πριαδιῶν καὶ ἐπιδήξιω
φιλίας διεθυυκόλησε τὴν ἐν Μεδιολάνοις αὐλῆν, ἀκιδοωηκπο ος
αωπεῖον, διέθη τὸ φθυόπωρον τοῦ 387 τὰς "Άλπεις,

Ὁ Οὐαλεντοιανὸς, πτοχθεὶς διά τὴν ἀνέλπιατον τοῦ οί,
δρομὴν, μόλις που προίφθααι νά φύγΓ απεύδων ἐκ Μεδιολάνων
᾽Ακυληίαν. Πρίν δ' ὃ ἐχθρικός ατρατὸς φβάση πρὸ τῶν τειχῶν ταύτα
τῆς πολεως, ἐπιβιεχοβείς πλοίου, ἔπλευσε μετὰ τῆς μητρῦς, τῶν ἄλλω'
οἰκείων καὶ τῶν περὶ αὐτὸν πιατῶν εἰς Θεσσαλονίκη, ὅπως ἐπεικαλιαβ
τὸν κατὰ τοῦ φογέως τοῦ ἀδιλφοῦ του καὶ ἐπιδρομέως ἐναντίων τοῦ ἰδίο.
ἑαυτοῦ κράτους βοήθειαν τοῦ Θεοδοσίου.

Ὢ Θιοδόσνις ἐθεώρησεν ἐπναφαλὶς νὰ καλέσῃ ες Κωνσταντινούπο)ι
τὸν ὁππδον τοῦ ᾿Αρείου Οὐαλεντινιανόν. Μιταβὰς ὃ αὐτὸς εἲς Θιοσα
λονίκην πρὸς τὸν θυγάδα, μετὰ ματαίας ἀποπείρας
τὸν Μάξιμην καὶ ἀφ᾿ οὐ ἐξελιπε πᾶσα τοῦ ἅρπαγος πρόφαχις διὰ τὰ
παρὰ τοῦ Οὐκλεντινιανοῦ ἁποδοχῆν τοῦ συµθθλου τῆς Νικαίας, ἀπι
Φέαιαι τν ἰνεργὼν ὑπὲρ τοῦ ἐκπτώτου αὐτοκράτορος τᾶς Δόσιως
τῶν ὅπλων ἐπίμβασιν. Ὁ Θεοδόσιος, ἀποφκαίζων τὸν πόλεµον ὑπᾶρ τε
Οὐαλεντωιανοῦ, δὺν ἀνιλάμθανε µόνον νὰ τιµωρήσῃ τὸν ὑπὸ τοῦ
ἐκυτοῦ εὐτργέτου, τοῦ Πρατιαναῦ, καὶ τὴν ἄρπα
τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἐξεπλήρονι καὶ καθβκ.
συγγενικὰν χάρων τῆς περικαλλοῦς τοῦ Οὐαλεντινιανοῦ ἀδελρΏς Γάλλο
ἡν Ώμαθεν ὡς σύζυγων ἐν Θεσσαλονίκη, θελχθείς ὑπὸ τῆς ἐκτάκτον πε
τῆς καλλονῆς, δύο ἔτη µετὰ τὸν θάνατον τῆς πρώτης αὐτοῦ συζύγε.
τῆς εὐσιβοῦς Πλακκίλλης.

Μετά δὲ την παρασκευήν μεγάλης καὶ ἀξιομάχου ατρατιᾶς, ὃς
ηνατην µέρος ἀπετέλουν οἱ Γότθοι σύμμαχοι, τὸ ἕαρ τοῦ 388 ἐξεκίνηε
ὁ Θεοδόσιος ἐναντίων τοῦ Μαξίμου. Προχωρήσας δὲ διὰ τῆς Μακιδονέ
καὶ νικήσας τήν οτρατιὰν τοῦ ἀντιπάλου ἐν δύο µάχαις παρα τὸν πὲ
ταμὸν Σάον, ὄνλλθι µιτα ταχύτητας ἑκπληκτικῆς τὰς "Ιουλίας καὶνι
μένας "Άλπεις, καὶ ἔφθασι μέχρι τῆς ᾿Ακνληίας, ὅπου εἶχε καταφήτ!
ὑπ' αὐτοῦ ἀπντυστί διωκόμενος, ὁ Μάξιμος. Ἡ προδοσία συνεπλάρνα
ταχέως τὴν καταστροφἠν τοῦ ἠττημένου καὶ ἐγκαταλαλεμμένου. Νε
τήν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶ» τοῦ ἐπιδρομέως παράδοσιν τῆς "Ακωληήας εξ

Γ--

--

Ίωνα ἐν τῷ Δύσιι, Ὁ Μάξιμος εἶχι δυνηθᾶ νὰ Ελκύπρ τὰς αυ.
θήας, παρονσιαζόμενος ὡς προστάτης τῆς καβολυκῆς ἐκκλησίας ἕνα.
παῦ τὰ τῶν ᾿Αρειανῶν φβωνοῦντος Οὐκλεντωιανοῦ καὶ τῆς μητρὲς κὖ
Ἱωνστίνης, ᾿Αφ᾿ οὗ δ᾽ ἐπὶ μῶνας ὅλους διὰ πριαθειῶν καὶ ἐπιδιίξ
φιλίας διεθουκέλησι τὴν ἐν Μεδιολάνοις αὐλῆνι, ἀποδάλών σεν η
πωπεῖον, διίθη τὸ φθινόπωρον τοῦ 381 τὰς Άλπεις. [

Ὁ Οὐαλεντοιανός, πτοηβείς διά τὴν ἀνέλπιστον ποῦ Μαξίμου ἡ
δρομᾶν, μόλις που προίφθκαι νὰ φύγῃ σπιύδων ἐκ Μεδννλάνων
Ακνληίαν, Εβίν δ) ὁ ἐγθρικὸς στρατὸς φθάση πρὸ τῶν τειχῶν τε
τῆς πόλεως, ἐπιθιθασθεὶς πλοίνοι ἔπλευσε μιτὰ τῆς μητρός, τῶν
οἰπείων καὶ τῶν περὶ αὐτὸν πιστῶν εἰς Θεσσαλονίκην, ὅπως.
τὴν κατὰ τοῦ φονέως τοῦ ἀδελφοῦ του καὶ ἐπιδρομέως ἐναντίν τορὃ
ἀκυτοῦ κράτους βοήθεικν τοῦ Θεοδοσίου.

Ὁ Θεαδόσιης ἐθεώρησιν ἐπιαφαλὲς νὰ καλέαῃ εἷς Κωνσταντνσύπ
τὸν ὁπαδὺν τοῦ ᾿Αρείου Οὐκλεντινιανόν. Μιταθὰς δ΄ αὐτὸς εἰς Θια
λονίκην πεὸς τὸν φηαδα, μετὰ µαταῖας ἀποπείρας συνδιαλλαγᾶς
τὸν Μάξιμην καὶ ἀφ᾿ οὗ ἐξέλιπι πᾶσα τοῦ ἅρπαγος πρόφααις διὰ
παρὰ τοῦ Οὐαλεντυιανοῦ ἀποδυγην τοῦ συµθόλου τῆς Νικαίας, 4
φάσισι τὴν ἐνεργὸν ὑπὲρ τοῦ ἐκπτώτου αὐτοκράτορος τῆς.
τῶν ἔπλων ἐπίμβασιν. Ὁ Θεοδόσιος, ἀποφααίζων τὸν πόληµον
Οὐκλεντοιανοῦν δὲν ἀνιλάμβανε μόνον νὰ, τιμωρήαῃ τὸν ὑπὸ πο ὴ
Ξίμου φόνων τοῦ ἰδίαυ ἑαυτοῦ εὐεργίτου, τοῦ Πρατιαναῦ, καὶ τὴν ἄβ
γῆν τοῦ ἠρόνου ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἐξεπλήρονε καὶ καθὴ
συγγενικὸν χάριν τῆς περικαλλοῦς τοῦ Οὐκλεντινιανοῦ ἀδελφῆς 4)
ἠν ἔλαδιν ὡς οὐζωγον ἰν Θεσσαλονίκη, θελχθείς ὑπὸ τῆς ἐκτάκτου
τῆς καλλυνῆς, δύο ἔτη µετα τὸν θάνατον τῆς πρώτης. αὐτοῦ ο]
τῆς εὐσιβοῦς Πλακκίλλης.

Μετὰ δὲ τῶν παρπακενῆν μεγάλης καὶ ἀξιομάχου ατρατιᾶς, ἡς
γιστον µέρος ἀπετέλουν οἱ Γότθοι αύμμαχοε, τὸ ἔαρ τοῦ 388 ἐξικέη
ὁ Θεοδόσιος ἐναντίον τοῦ Μαξίμου, Προχωρήσας δὲ διά, τῆς Μακιδν
καὶ γυκήσας την ατρατιὰν τοῦ ἀντιπάλου ἐν δύο µάχαις παρὰ πέν)
Ξαμὸν Σάνι διβλθε μετὰ ταχύτητας ἐκπληκτικῆς τὰς Ιουλίας καὶ
μένας “Άλπεις, καὶ ἔφθασε µέχρι τῆς ᾿Ακυληίας, ὅπου εἶχε καταφύ
ὑπ᾿ αὐτοῦ ἀπνευστὶ διωκόµενας, ὁ Μάξιμος. Ἡ προδοσία αυνεπλήρ
ταχέως τὴν καταστροφήν τοῦ ἠττημένου καὶ ἐγκαταλελαμμένου, Ν
τὴν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν τοῦ ἐπιδρομέως παράδοσιν τῆς "Ακιληίες

--

358

τὸν υκητὴν ὁ Μάξιμος, αυρθεὶς ἴξω τῆς πόλεως γυµνόπους καὶ δεδι-
μένος τὰς χεῖρας, ἐφονεύθη κατὰ Ἰούλιον ἢ Αὔγουστον τοῦ 388.

Ὁ θιοδόσιος διὰ τῆς
Ἠκης καὶ τοῦ φόνου τοῦ
Ἰαξίμου ἦτο ἤδη κύριος
τοῦ ὅλου ῥωμαῖκοῦ κρά-
τους. ᾽Αλλὰ δὲν ἠθίλησι
νὰ Φφανῇ παραθάτης τῶν
ὑπεοχριώσεών του πρὸς τὸν
ἀδε]ρὺν τοῦ Γρατιανοῦ
καὶ Ίδιον ἤδη γυναικά-
ὀελφυν, χάριν τοῦ ὁποίου
ζχ εν ἀναλάθει τὸν πό-
λα μον πρὸς τὸν Μάξιμον.
Παρίδωκε λοιπὸν εἰς τὸν
Ὀὐαλιντινιανὸν τὸ ὅλον

ὧν βασίλειον, κρα-
Σήησες ὡς πρότερον πρὸ
ττῆς ἱπιδρομῆς τοῦ Μαξί-
µου µόνον τὸ τῆς Άνα-
Ξολῆς, Θανούσης δὲ τῆς
᾿Ἰωυσίνης τὰς παραµο-
γᾶςςτῆς μεγάλης τοῦ Θεο-
9αΐου νίκης, ἀνέλαθιν ὁ
Ὥδη διιαιπταέτης Οὐα-
Ἀενηνιανὸς τὴν διοίκησιν
τῆς Δύσιως, διατρίθων
μὲν ἐν τῇ Αὐγούστῃ Τρι-
ὄηρῶν, ὅπου ἰκάλει αὐτὸν
Ἡ ἀάγκη τῆς ἀμύνης τῆς
Γωλεσίας, ἔχων δὲ παρα-
πτέτην τὸν γινναῖον καὶ
δέν Φράγκον ατρατη-
Ἰὰν Αρθογάστην, ὄττις εἶχεν ὑπηρετήσει ἤδη ἐπὶ τοῦ Γρατιανοῦ. ᾿Αλλὰ
ἂν ἔργησι νὰ ἐπῶθῃ ῥῆξις μεταξὺ τοῦ αὐτοκράτορος καὶ τοῦ στρατη-
ΥΑ, τοῦ μὲν Οὐαλεντινιανοῦ προστατεύοντος τοὺς Ῥωμαίους, τοῦ

(ποµος τς’) 98

ΑΓΑΑΝΑ. ΤΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ

...

3δά

Δ΄ Αρθογάστου τοὺς Γερμανούς, Ἡ Δὲ ῥῆξις αὔτη, ὀσημέραι
μένη, ἀπέληξεν εἰς τὴν σχεδὸν τελείαν ἁπομόνωσιν τοῦ Οὔπλεντι
ααὶ εἰς τῶν παρὰ τῇ γαλατιῇ Ἠιέννη Βολοφονίαν αὐτοῦ ὑπὸ τ
γάνων τοῦ ᾿Αρθογάστου τὴν 15 Μαΐου 389.

Ἡ συνωμοσία καὶ προδοσία εἶχε παρασκενασθῃ ὑπᾶ ποῦ Ἂ
στου μετὰ τοιαύτης δεξιότητος, ὥςτε οὐδείς εὑρίθη μετὰ τὸν φόν
Οὐπλεντινιανοῦ ὁ ἀντιτείνων εἰς τὰ αχίδια τοῦ Φράγκου στρα;
Οὗτος δὲ, μὴ ἀποτολμῶν νὰ ὑπερνικήση τὰς καθ΄ ἑαυτοῦ ὡς βαι
προλήψεις τῶν Ρωμαίων, ἀνεθίθασεν ἐπὶ τὸν θρόναν τὸν Ῥωμαῖ
φιστὴν Εὐγένιον. Καὶ ἧτο μὲν ὁ Εὐγένως Χριστιανός, ἀλλ’ ἕνα
σοφιστυιῶν αὐτοῦ μελιτῶν καὶ πολὺ μᾶλλον ὡς ὄργανον τοῦ
᾿Αρθογάστου ήρχισε προστατιύων τὴν εἰδωλολατρείαν, εἰ καὶ µν
Νας δειλίας καὶ ἁσταθείας.

Ἡ ἐν Κωναταντινουπόλει αὐλὴ ἔμαθι μετὰ φρίκης τὴν Επελθοί
Γαλατίᾳ μεταβολών. Ἡ Γάλλα ἐπλήρωσεν ὁλοφυρμῶν ἐπὶ τῷ φὸ
ἀδιλφοῦ τὰ βασίλεια τοῦ συζύγου. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Θεοδόσιος
Ίττο ὑπὸ λύπης ἅμα καὶ φροντίδος, ἅτι ατερηθεὶς μὲν πρινωνι
ἀρχῆς συγγενοῦς καὶ νεαροῦ, εὑρισκόμινος δ᾽ ἀντιμέτωπος ἀνδρῶν
κῶς πρὸς αὐτὸν διακειµένων καὶ ἄλλως ἰπχυρῶν.

"Ὑπὸ τοιαύτων ἀμφιβρόπων ταλαντευόµινος αἰσθημάτων, ἅπι
σεν δὺχ ἧττον τὸν πθλι καὶ ἐπιδόθη εἲς μακρὰς παρασκενὰς
συγχρόνως διεθουκόλει δε᾽ ἐνδείξεων φιλίας καὶ ἀμφιδόλων ἅπαν
τοὺς ἀπεσταλμένους τοῦ Εὐγινίου, ὄστις, διδὼν τὰς ἀληβεῖς τή,
Δοσίου προθέσεις, παρεσκενάζετο καὶ αὐτός.

Τῆλος δὲ περὶ τὰ τέλη Μαΐου ἡ τὰς ἀρχὰς ᾿Ἱουνίου τοῦ 984,
μετὰ τὸν ἐκ δυστοχίας θάνατον τῆς Γάλλας, ἐξεκίνησεν ὁ Θει
μετὰ τοῦ στρατοῦ ἐκ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, καὶ μετὰ τρίµνη
πιώδη πορείαν διὰ τῆς Θράκης καὶ ᾿λλυρίας ἔφθασεν εἷς τὰς Ἱ
"λλπιις, καὶ διέθη ἄνιν μεγάλης δυσκολίας τὰ στινᾶ δι τὸ
ἁπαράσκιωον τῶν χθρῶν. Σνγκροτηθείσης δὲ τῇ 5 Ῥεπτιμβρίου
μάχης παρὰ τὰς ὄχθας τοῦ ποταμοῦ Φρίγδου, τοῦ σήμερον καλα
Βίππαχ, οὗ μακρᾶν τῆς ᾿Ακυλφίας, οἱ περὶ τὸν Εὐγίνιον καὶ )
γάστην βάρθαροι ἠγωνίσθησαν γενναιότατα, δεκακιςχέλιοι δὲ τῷ)
Δων τοῦ Θιῤδοσίου κάλυψαν τὸ πιδίον τᾶς μάχης. ᾿Αλλὰ τὴν.
σαν, ἐπαναληφθέντος τοῦ ἀγῶνος µετά μεγάλης ζεκτέρωβον ὃρ
Βιοδόσως, βοηθούμενος κχὶ ὑπὸ αἴφνης πνιύσαντος αφοδριΏ ἆ

--αί

855

«κ ἀσυνήθους κατὰ τὸν τεργεσταῖον κόλπον, ἰξενίκησι λαμπρῶς τοὺς
πολεμέους. Ἡ αφαγἡ προικάλισι τὴν φυγὴν, καθ᾽ ἣν πολλοὶ (ζωγρή-
4ησαν, ἰν οἷς καὶ αὐτὸς ὁ Ἑὐγένιος, οὗ ἡ κεφαλὴ, ἀποκοπεῖσα κατὰ
προσταγὴν τοῦ Θιοδοσίου, περιεφέρθη ἀνὰ τὸ στρατόπιδον, ἔπιιτα δὲ
καὶ ἀνὰ τὴν Ἰταλίαν, ἐπὶ κοντοῦ µακροτάτου. Ὁ δὲ ᾿Αρθογάστης,
Μὶ ἐλπίζων νὰ τύχῃ φιλανθρωπίας παρὰ τοῦ Θεοδοσίου, τὸ μὲν πρῶτον
Ίφυγεν ἐπὶ τὰ τραχύτατα τῶν περὶ τὸ πιδίον τῆς µάχης ὁρέων, μετὰ.
δὲ διήµερον περιπλάνησι, ἀποκαμὼν ἐκ τῆς διώξεως, ηὐτοκτόνησεν
αἰκτρᾶς.

Μιτὰ τὴν παρὰ τὸν Φρίγδον νίκην Θεοδόσιος ὁ μέγας ἦτο ἤδη μόνος
αύριος τοῦ διὰ τῶν ἀγώνων αὐτοῦ ἠνωμένου ῥωμαϊκοῦ βασιλείου. ᾿Αλλὰ
ταὶ μετὰ τὴν μεγάλην ἐκείνην µάγην ἐθεώρησεν ὁ βασιλεὺς ἀναγκαίαν
τὴν διαμονὴν αὐτοῦ ἐν τοῖς περιχώροις. Καθίστατο δὲ ἡ παρουσία αὖ-
τοῦ ἀναγκαία πρὸς διαρρύθµισιν πολλῶν πραγμάτων, ἴδίως δὲ πρὸς
ἀποκατάστασιν τῆς πειθαρχίας ἐν τῷ ατρατῷ, ὄττις ἀπετελεῖτο ἐκ στρα-
πωτῶν συρρευσάντων ἀπὸ πασῶν τῶν χωρῶν τοῦ κράτους. ᾽Αλλ᾽ ἡ
αὔπωσις ἐκ τῆς τελευταίας ἐπιπόνου ἑκατρατείας εἶχε καταθάλει τὸ σῶμα.
τοῦ αὐτοχράτορος, ἡ δὲ καταλαθοῦσα αὐτὸν νόσος µετιθλήθη κατ᾽ ὁλί-
Ὑον εἰς ὕδρωπα, ἐξ οὗ ἀπίθανε πεντηκοντούτης τὴν Ι] Ἰανουαρίου
395 πίνει μῆνας καὶ ὀλίχας ἡμέρας μετὰ τὴν παρὰ τὴν ᾽Αχυληΐαν
μεγάλην του νίκην.

ες
Ἡχ ἐκκλησία ἀπὸ ᾿Σουλιανοῦ µέχρι Θεοδοσίου.

Ὁ Ἰουλιανὸς θνήσκων λέγεται ὁμολογήσας τὴν ἐν τῷ θρησκιυτικῷ
ζατήματι ἰδίαν ἑαυτοῦ ἧτταν. Αὐτοῦ θανόντος ἀντιπαρῆλθεν ὡς ὄνειρος
λνόμενος ἡ ἀπόπειρα τῆς ἀναστάσιως τῆς ἀργαίας θρησκείας. Καὶ
ἂχε λοιπὸν δίκαιον ὁ πατὴρ τῆς ἐκκλησίας ᾿Αστέριος ὁ ἀποκαλέσας τὴν
ἀπότεραν ἐκείνην δρᾶμα, καὶ δὴ δρᾶμα κωμικόν. Θελήσας νἀναστήσχ.
τς ἀρχαίους θεοὺς ἐπήνεγκε τραῦμα καίριον ὄχι µόνον εἰς τὰ σεθά-

ἁτου, ἀλλὰ καὶ εἷς αὐτὸν ἐν μέρει τὸν ἀρχαῖον πολιτισμὸν, καθ’
Μ ἱστράφη μετὰ τὴν πτῶσιν τοῦ Ἰουλιανοῦ ζωηροτέρα ἡ ἀντίδρασις.

Άλλ’ ἡ ἀντίδρασις ἐναντίον τῆς παλινορθώσεως τῆς εἰδωλολατρείας
ὑπὶ τοῦ ουλιανοῦ δὲν ἐπῆλθε πλήρης διὰ μιᾶς. Ὁ πρῶτος ἀτυγὴς
133

-

αὐτοῦ διάδοχος ᾿Ιοβικνὸς ἐπίδειξε μὲν κατὰ τὴν ὀκτάμηνον αὐτοῦ.
αιλείαν φιλοθρήσκους διαθέσεις, ἅτε ὢν πιατὸς Χριστιανός καὶ δὲ
δὲς τοῦ ἐν Νικαίᾳ ουµόόλον, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξεν αὐστηρὸς πρὸς τοὺς;
κοὺς, οὐδ᾽ ἐπανήγαγε τὴν βίαν κατὰ τῶν μὴ ἀποδεχομένων τὴν;
Βρησκείαν. Καὶ ἔτυχε μὲν, ὡς εἰκὸς, τῆς εὐνοίας τοῦ αὐτοκράτορος
νασιος ὁ μέγας, ὄθτις καὶ ἀπίβανεν ἠσύχως ἐν ᾽Αλεξανδρείη ὡς ἐπί
πος τὸν Μάϊον τοῦ ἩΤΦ, ἀποκατιστάβησαν δὲ τὰ ὑπὸ τοῦ Ίουλη
ἀφαιρεθέντα δίκαια τῶν Χριστιανῶν, ἠδύναντο δὲ νὰ καυχῶνται οἱ
ὃτι ἐνίκησιν ὁ Χριατὸς καὶ ἐξέλικον τὰ µαντιῖα καὶ αἱ εἷς τὰ
ἠμσίαν, Λλλ’ οὐ ἧστον Εδικαιοῦτα ὁ ἐθνικὸς ῥύτωρ καὶ γῖλος τοῦ.
βάτου Θιμίστιος νὰ ἔγκωμιαζῃ τὴν σύνεσιν τοῦ νέου βασιλέως ὡς ἆ
τος ἵκαστον ἐλεύθερον νὰ πιστεύῃ κατὰ τὴν ἰδίαν ἑαυτοῦ πεποίθηε

Την αὐτὴν δὲ περίπου ἀνεξιθρησκείαν, καΐπερ πιστοὶ ὄντες τοῦ.
στιανισμοῦ Πιασῶται, ἐπέδειξαν μετὰ τὸν ᾿]οθιανὸν Οὐαλεντινιαν
Α΄ καὶ ὁ Οὐάλης, Καὶ ὁ μὲν Οὐαλεντωιανὸς, καΐπερ ἀκολουθῶν
Ἀόγματα τῆς ἰν Νικαίᾳ συνόδου, οὔτε τοὺς ἐθιικοὺς κατεδίωξε»,
εἲς τὰς ἐσωτερικὰς τῆς ἐκκλησίας ἔριδας ἀνεμίχθη, μ θεωρῶν ἓ
ἑαυτοῦ τὸ κρίνεν µιταξὺ τῶν ἐπισκόπων. Διὰ τοῦτο δ᾽ ἡ
ἀξιώθη ἐπ᾽ αὐτοῦ ἐν τῇ Δύσει πολὺ μείζονος ἠσυχίας ἤ ἐν τῇ
πολῇ ἐπὶ τοῦ Οὐάλεντος. |

Ὁ δὲ Οὐάλης, ατοιχήσας εἰς τὸν ᾿Αριιανισμὸν καὶ Διγθεῖς τὸ,
Ἀτισμα παρὰ τοῦ ᾿Αρειανοῦ ἐπισκόπου Κωνσταντιουπόλεως Βὐδοῖ
πρὸς μὲν τὸν χριστιανικὴν πίστιν ἴδειξε τὴν αὐτὴν καὶ ὁ ἀδιλφὺς ὁ
πηνν ἀλλὰ δὲν ἴδειξε τὴν αὐτὴν καὶ ἐκεῖνος ἁδιαφορίαν πρὸς τὰ χὶ
ζοντα τὴν ἐκκλησίαν πάθη, ἀπ᾿ ἐναντίας δὲ παρέατη βίαιος καὶ
σχιτος διώκτης τῶν ὁμοουσιαστῶν. Ἡ δ᾽ ἐθνικὴ θρησκεία δὲν.
ὑπ αὐτοῦ, καὶ µόνον ἐμποδίσθη παρὰ τοῦ Οὐάλιντος κοινῇ μετὰ
Οὐαλιντιωνιανοῦ ἡ μαντικὴ, ἥτις εἶχε καταστῇ ὕποπτος εἰς τὴν πὶ
τείαν ἤδη ἐπὶ Κωνσταντίου, καὶ ἀπηγορεύθησαν αἱ διὰ νωκτὸς μαῇ
παρασκεναὶ καὶ ἡ τίλεσις μιαρῶν θυοιῶν. 'Εξηρίθησαν δὲ τῆς ἅπε
ῥιόσεως ταύτης διὰ, τῆς ἐνεργείας τοῦ ἀνθωπάτου ᾿Αχαίας Πραιτάτὰ
τὰ, ἐλευσίνια μυστήρια. "Άλλως δ᾽ ἐπετράπη εἰς τοὺς ἐθνικοῦς, ὃλ
πολλοὶ ἀκόμη ὑπῆρχον μάλιστα ἐν τῇ ἐντοῦθω , Ἑλλάδε, ἡ τὴρ
πάντων τῶν ἐξ ἀρχῆς πατρίων, καὶ µόνον ἀντετάσσετ» μιτ᾽ ἔπιμ
ἡ βασιλεία εἲς τὴν εἰκαγωγὴν νίων λατριιῶν.

Αὲν ἔλειπον δὲ ἀφορμαὶ πρὸς τοιαῦτα νέα σιβάρµατα ἐν Ελλ

ι

τοῦ διαπρεπαῦς τῶν Μεδιολάνων ἐπισκά--

ν-

η

ώμος

που ᾿Αμθροαίοι. Δραστηρία λοιπὺν ὑπῆρξο ἡ παρ᾽ αὗτοῦ αὔδτ
τῶν προνομίων τῆς ἐκκλησίας καὶ ἡ καταπολέµησις τῶν αἱριτικᾶν,
ας ἀπέρρινσεν, ὡς εἰκός, καὶ δριμεῖά τες ἀντίβεσις πρὺς τοὺς

πρας. Ἐπ΄ αὐτοῦ ἀπαγορεύεται ἓκ νέου ἡ τέλασις ἡμερησίων τι κα
γυκτερηῶν Ώυσιῶν καὶ ἡ ἐπὶ πολιτικοῖς σκοποῖς χρῆσις τῆς µαγιίκσα
καταφέρεται δὲ κατὰ τῆς εἰδωλολατρείας καίριον τραῦµα διὰ τῆς παν ᾿
πιως τῶν ἀπὸ τοῦ δημοσίου ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς θρησκείας παρεγομένω»
βοηθημάτων, Πάσα χάρων τῆς λατρείας τῶν Ιθνικῶν θεῶν παρεχοµέν”
ποιαύτη βοήθεια παρεχωρήθη εἰς τὸ βασιλικὀν ταµεῖον, αἱ προς
τῶν Ἑστιάδων παρθένων καὶ τῶν νεωκόρων ἀφιερώθησαν εἰς τῖτι ὕπκα
Ρισίαν τῆς δηµοσίας ανγκοινωνίας, τὰ γήπιδα τἀνήκοντα εἰς τὰ οσα
πιζα ἀφηρίθησαν ἀπ' αὐτῶν, καὶ ἠλαττώθη πᾶσα εἷς τοὺς Ἱερεῖς εδ.
µένη ἀτέλιια. Τέλος δ΄ ὁ Πρατιανός, οἱονεῖ θέλων νἀποκόψη καὶ τ.

Περωτάτας τῶν ἵν “Ῥώμη ἀναμνήσιων τοῦ παριλθόντος καθ’ ὅσον συν,
δέοντο πρὸς τὴν εἰδωλολατρείαν, διέταξε τὴν ἐκ νέου ἀπὸ τοῦ ῥωμαίωω
βουλευτηρίου ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἐν αὐτῷ ἀπὸ τῶν χρένων τοῦ Αύγ:
στου Ἱδρυμένου ἀγάλματος τῆς Νίκης καὶ τοῦ ἰνώπιον αὐτοῦ ἔγειρομᾶςν,
βωμοῦ, ἐφ᾽ οὗ πρὸ ἑκάατης συνεδρίας ἐκαίετο λιβανωτὲς. Ἡ ἀφαίρεα
τῶν Ἱερῶν ἐκείνων συμβόλων τοῦ μεγαλείου τῆς εἰδωλοχαροῦς 'Ῥώμ»
συνεκίνησε βαθύτατα τοὺς ἐν τῇ πόλει ἐθνικούς. Πρεσθιία, ὃς πρρετκτ
ὁ θιρμὸς καὶ εὔγλωττος τῆς εἰδωλολατρείας συνήγορος Σύμμαχοι, µε:
τέθη πρὸς τὸν αὐτοκράτορα εἰς Μεδιόλανα, ὅπως ζητήσῃ τὴν ἀπθλισεί
τῶν εἰδωλολατρικῶν κειμηλίων. ᾿Αλλ’ αἱ θύραι τῶν ἀνακτόρων ἔμιωθε,
κλιιαταὶ εἷς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς εἰδωλολατρείας, Ἡ δὲ πρισθης. µε
πυχοῦσα κἂν ἀκροάσεως, ἐπέστρεψεν ἄπρακτος εἰς Ῥώμην.

Ἡ ἐκαλησίκ φαἰνεταί πως καὶ πάλιν κλονουμένη ἐν τῇ Δύσει πίτες
διαδόχου τοῦ Γρατιανοῦ, Οὐκληντηνανοῦ τοῦ Β΄, Κατ᾽ ἀντίβιση τε
τὸν τύραννον Μάξιμον, ὅςτις παρουσιάζετο ὡς ὀρθόδοξος ὅπαδες τ.
αυμθόλου τῆς Νικαίας, ὁ νεώτερος ἀδελφὺς τοῦ Γρατιανοῦ εἶνι αἴρις-'
κὸς ᾿Αρεανὸς, ἐφ᾿ οὗ καὶ αὐτὴ ἡ εἰδωλολατρεία ἀνακύπτει ἓν Ῥώμ»
Δαρραλί», Ἐν µέσῳ δὲ τοῦ κλονισμοῦ, ὃν ἐπέφερον εἲς τὸ δυτιόν κηςῦ
πος αἱ ἁρπακτικαί διαβέσεις τοῦ Μαξίμου, ἔμελλεν ἴσως διὰ τὸν ἔτι.
Δοξίαν τοῦ Οὐσλεντινιανοῦ νὰ κλονηθῇ καὶ αὐτὸ τὸ ἠρησκιυτικὸν οκ
Δόμημα, εἰ μὴ στιρρῶς ἐνικαρτίρουν, ἱμπιδοῦντις καὶ τοῦ βκπιλίε
τῶν πίστιν, δύο ἄνδρες, ὁ αὐτοκράτωρ τῆς ᾿Ανατολῆς Θεοδόσιος καὶ !
ἐπίσκοπος Μιδιολάνων ᾿Αμθρόσιος. Εἰς τοῦ θερμοῦ δὲ πούτου ἀπροτό

ο αοωκωὴ

τοῦ τε Κωνσταντίνου καὶ τοῦ Κωνοταντίου
ον -- ἀπιτῆς κλένης τοῦ

μεδονίας, ἀλλ ὅτι ἐν τῇ Βράκῃ καὶ τῇ ἁπω-
ἡ τν. ' αὐτῃ τῇ Κωναταντινουπόλει ἐμόλωνον τήν
ες. Οἱ δὲ λόγοι τοῦ εὐλαθοῦς ᾿Ἀσγολίου ἐνίσχυσαν

πῆν ἰδέαν, ὅτι ἐπεδάλλετο εἰς αὐτὸν ἡ
ο ομορφα

αι.
αιως αὐτοῦ περὶ ἀναστυλώσιως τῆς ἀλθοῦς πίστιως ὑπῆμξε τίκθ -- ,.
σαλονίκης τὸν 9 ιθροναρίου 380 Ικᾶνθὶν διάταγμα, δε οὐ ἐκηρύσας- ας ν,
3 βασιλικὴ Δέλησις, ὅπως οἱ λαοί τῆς αὐτοκρατορίας ἀκελουθῶσι. ----σνϕ,
πίστιν, οἷαν μετίδωκιν αὐτὴν εἰς τοὺς Ῥωμαίους ὁ ἀπόστολος Πέ-α- ος,
καὶ οἷαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Θεοδοσίου ἐτήρουν οἱ ἰπίσκωποι τῆς Ἔ-- «ἰ-
µης καὶ τῆς “Αλεξανδρείας, Κατὰ τὸ διάταγμα ἐκηῖνο καθολικοί κ κο
στιανοὶ ἔμελλον νὰ ὀνομάζωνται μόνοι οἱ συμφώνως πρὺς τὴν κε
λικὴν διδασκαλίαν καὶ τὰ διδάγματα τῶν ἀποστόλων πιστεύοντις
τὴν ὀνιαίαν ἁγίαν τριάδα τοῦ πατρὸς, τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνκύµ---ᾱ-
τος. Οἱ δὲ άλλοι οἱ ἀπομακρυνόμενοι ἀπὸ τῆς τοιαύτης πίστεως, οὖν
διάταγμα ἀπεκάλει ἄφρονας, ἑκαντηριάζοντο διά τοῦ ὀνόματος τοῦ ες".
βετικοῦ. Δἱ συναβραίσεις αὐτῶν δὲν ἐδικαιοῦντο νὰ καλῶνται ἐκιηήμα
καὶ οἱ αἱρετικοὶ ἠπειλοῦντο οὗ µόνον διὰ τῆς θείας ἐκδυκήσιως, ἀλλ"
καὶ διὰ τῶν τιμωριῶν, ἃς ἔμελλε νὰ ὑποδείξῃ εἷς τὸν αὐτοκράτορα ἡ.
Λιοῦ ἔμπνευσις.

Σκοπὸς τοῦ διατάγµατος τούτου ἦτα ἡ ἀριστικὴ καταπολέµηαν εξ:
μόνον τῆς εδωλολατρείας, ἀλλὰ καὶ τῆς ἁρειανικῆς αἰρίσιως, άτιρ ἐπὶ
πεντήκοντα ἤδη ἔτη διχάζουσα τὴν ἐκκλησίαν, ἦτο ἰδίως διαδεδομέν""'
ἐν τῷ ἀνατολικῷ κράτι, Ἡ βασιλεία, οὗ µόνον ἐπιδάλλουσα τὴν θ8Ε-
Ἅπαιν αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ ἰπισείουσα τὸ φόθητρον ποινικῆς διώξιως τς".
ἐναντιουμένων, ἐκήρυσσεν ὡς Βρηακείαν τοῦ κράτους τὴν εἰς τὸ σύμβεν"
Ἆον τῆς Ἀικαίας πίατιν. ᾿Αλλ’ 3, ἀπειλῆ περὶ τιμωριῶν ἦτο πρόωρος, ὤπβν
Αποδεικνύεται καὶ ἐκ τῶν συναφῶν πρὸς τὸ βρησκευτικὸν διάταγμα Ίνα
πῶν ἐκ Θεσσαλονίκης διατάξεων τοῦ Θιοδοσίου, αἴτινες μαρτυροῦσι τσ
ἐπιεικῇ καὶ πραιῖαν διάβεσιν τοῦ αὐτοκράτορος.

"Αλλά κυρίως Ἡ ἐν τῷ θρησκευτικῷ ζητήματι δρᾶσις τοῦ Βεοδοσί
ἄρχεται σὺν τῇ µεταβάσει αὐτοῦ εἷς Κωνσταντινούπολιν μετὰ τήν ἅπε τν
περάτωσιν τοῦ γοτθικοῦ πολέμου. 'Ἠπὶ τεσσαράκοντα ἤδη ἔτη πριν
τιύουσα τοῦ κράτους ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ Οὐάλεντος ἦτο παραδεδοµᾶν-'
εἰς τὴν ἑτεροδαξίαν τῶν ᾿Αρειανῶν. ᾽Αλλ’ ἀπό τινος χρόνου παρετηµεῦτ--
ἐν τῇ βααιλεμούσῃ μικρά τις αένηαις ὑπίρ ἠρπακιυτιεῆς ὀρθοφβοσένης -

Ἔντοι ἐκκλησιδρίῳ καλουµένῳ τῆς ἁγίας ᾿Αναστασίας εἶχε πήδες τε
πρῶτον τὴν σεηνήν του, εεσθαράκονεα ἔτη ποριφεροµένην ἐν κ
ἐρήμρ καὶ πλανωµένην κατὰ τοὺς ἰδίους αὐτοῦ λόγους ἀνῆρ, εἰς δν”.
μαγάλα ὀφείλεν ἡ τῶν ὀρθοδόξων ἐκκλησία. Τὸν ἄνδρα τοῦτον συνηντέ-----
σαµιν ἤδη ὡς νεανίαν απουδάζοντα ἐν Αθήναις κατὰ ταὐτὰ ἐκεῖνα ἴτε.

πῶν ᾿Αρειανῶν κατὰ τὴν 38. Νοιμθρίο,, καθ 4
εἶχιν ὁρίσει τὴν εἰς τοὺς ὀρθοδόξους ἀπόδοσιν τὶ
«λησιῶν τῆς πόλεως, τῆς τῶν ἁγίων ᾿Αποστό'
ὀρθοδοξίας συνεκίνησε τὰ πλήθη, ὅτε εἶδον τὸν.
βῥὰν ὑπέρμαχον τοῦ ὀμοοναίου παρὰ τὸ πλεωρὸν αὖ
την ὑπὸ πτρατιωτῶν κατεχοµένην ἐκκλησίανν Ὅτ
κοντα ὅλα ἔτη ἦτο ἕρμαιον τῶν αἱρετικῶν..
τὴν ἡμέραν ἐκείνην τὰ πλήθη τὴν ἀνάρρησω τοῦ.
λαός τε καὶ βασιλεία ἠναγκάσθησαν τό γενν ἔχι
πρὸ τῆς Επιμόνου ἀρνήσεως τοῦ Γρηγορίου, ὃς:
πέλους νὰ ἐνδώσῃ κατόπον εἰς ἐπαναληφθεῖσαν.
"Ἠτο λοιπὸν ὁ Τρηγόριος πλέον ἐπίσκοπος
μετὰ τὴν ἀναίμακτον νίκπν τῆς ἐκκκησίας. Αλλ’ ὁ-
ρα τῶν ἐκλογήν αὐτοῦ ὁριστικῆν, ἔφ᾽ ὅσων δὲν

Ἡ ΗΝΥΤΕΡΑ ΣΥ ΝΟΗΟΣ ΜΠΙ θΗΟΗΟΣΊΟ: τό ο’
κος ΚΚ ΗΥΕΟΝΥΙΑΚΟΥ ΣΚΙΡΗΓΑΑΦΟΥ

ὁ νυυματομάχισν.
νου ἀνετέθν τὖ πρῶτον εἰς πρισθότην, ἐπ᾽ ἴσης
Θιοδορίον καὶ τοῦ Γρηορον. ώς

ὣς ἐαισόον τς Ἡ αν υππρν
ἂν θρόνο) Ἐκάσνη πο
ο ιλΗΜΗ να όνοσᾶα ο
Μι μάς,
ὦ

αανάς τάφων
ο μα ο μμ
πο λλνώος ο.
ως κ. ών τῶν άρον τς
σ ὀνκωαος

αν
. πιονόπων

Γρὸά ραέση' αλ αι, ποσό
νε ὃν πο - δν δι
ὧν μι «ως σον φον. διμάσν ο :
Ὁ λὰ) καὶ ἂγ ὃν Ὃ τῷ
αἳς Ἡ »
μις «
ουν ῥς

ων... κκ ν --- -.”

ὡς ἡ ἐν Νικαίφ σύνοδος δὲν εἶχε καταθάλει τὸν. η

παὶ Ἡ ἐν Κωνσταντινουπόλει δὲν ἴσχεν ὡς καρπὀν. ι

απσίας. Ὅπως δὲ ὁ Κωνσταντῖνος, μετὰ 1
Γάριν τῆς ἑνώσιως εἶχε κλίνει οὖς εὐήκοον εἰς ]
καὶ τὸν Θκοδόσιον μετὰ τὴν ἐν Κωνσταν-
αὐμινῇ πρὸς ἕνα τῶν ὑπὸ τῆς συνόδου ἀφορισθέν-.
νόμιον. Προίθη μάλιστα ὁ βασιλεὺς καὶ εἰς ἀκό-
ως ἂν μὴ νὰ µαταιώσῃ, ἀλλά τούλάχιστον νὰ
ποῦ 381. Ἐκάλεσε δῆλα δὴ τὸ θέρος τοῦ-
πᾶς ᾿Ἀνατολῆς εἰς Κωνσταντινούπολιν,
:αννδιαλλαγὃς. ᾿Αλλ' ἡ ἀπόφασις κύτη,
7 ποῦ ἀκύρου τῆς δευτέρας οἰκουμανικῆς.
' οὕτω νέα πύλη αυζητήσιων ἀδιιξόδων, σκαν--
ύνων ἀναποφεύκτων :
ιχὰ κατίλαδι τοὺς ἐκ τῶν ὁμοουσιαστῶν σπιύ-

θες.

στο Ξροσερπσ» ᾱτασατισις Έκετον Ξέστι. πανϊνσεεᾶα

ος Ἕρωτερας οωνώδω, κ δε Ἱσ--ι. Ἐκ. π- τωττατεετ: στως. τἳ α--
πῶ» Άνως ὃς το; ὕπρραῖκο. τεταττο. Ἴκονε: Αιρ" χοστες τεστ
σα αντρ.τ.05» τον ὄνννλωρ. ἕ
2, Χεα. ὃς κα. αστερατεσα.

ανανττω, τῷ» αλρετ-κῶν κα. ΄δίως τι
τῶν ὑπαδών τος /ναλκεειας τὸ
«τν; εί την εκλὠντν εἰς τας απησατες

τετ ωσκ-ιεεσηπᾶς
σονλη, Αὶ ὀκαταξαςδε αἴτα: τοῦ Ώενδηση, Όταν πι Ὕτωνως κα τν.
μας σολ. ὃτς

ς τινα της Ὕννανας τε

» 5 ἑκνναια. εὐρα κά εδ ά

πό, τς ναμεω

Φε δοσίο, μέ ᾖὰ δεν (χῥενλόόν τα πορκαλάσωσο
Ἐτ'
ονέμνσιν τῆς εἴδων

σης δε στες:

κ λνπτ, ὁ ἀσγαῖος
στιναγμῶν τῶν
ε

ελωνα. ἐκ)ενον'

ων

ποιοᾷ θανὰ:

Σαλατρεία ἐν ταῖς πόλεσι κα: κατὰ
Λφβάνως Γαιωναµόνε
΄Τκὶρ τῶν {ερῶν

τρείας, ῥασθικὼν διάταγμα ἁππγόρενε

την τέλεσον τῶν Ὅλα-
λώδικα σγιδὸν αἰῶνας σωνα-
εν ἐν συναισθήσει τῆς ἰθηκῆς αὐτῶν ἑνότητ ΠανΏλληνας ὑτὸ
ϐ Κρονίου λόφου, εἶ ὄμον ἀποῤάλιι ἤδη τὸν πανλλά-
399 γιά
ὁ πουταῖως Ολυμπιονίκης. Μετὰ δὲ τῆς ὑπὸ τοῦ Θεωδοσίου καταρχά-
Ὀλυμπίας μεταφορᾶς τοῦ χρωσιλ5΄
φαντίνον Διὼς τοῦ Φειδίου εἰς τὸ ἐν Κωνσταντινουπόλει παλάτιν κοῦ

πίων, Ἡ φαιλρὰ πανήγνριςι ήτις

τοὺς πρόπολας τ

νών αἱ

τῆς χαρακτήρα, Τ.

πεως τῶν Ολυμπίων καὶ τῆς

πυγκλητικηῦ Λαύπου δυνάµεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι συναφίπταται αὐτὴ “ά
τέχνη, αὐτὸ τὸ πνεῦµα τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος εἰς τὴν νέαν παρὰ ὃν
Ἠόσπορον πρωτεύουσαν τῶν Χριστιανῶν αὐτοκρατόρων.

.. |

ῥιώματι τῆς χβιστιανικῆς ῥητορείας, Οἱ ἄνδρες οὗτοι διὰ μὲν τι
Ίου εἅπερτις καὶ ἄλλος ὑπηρίτησαν τὸν ἀγῶνα τοῦ χοιστιανιαμο!
Δὲ τοῦ βίου εἴπερ τις καὶ ἄλλας ἵδρασαν ἐν μόχθῳ καὶ ἀριτῇ ὑπ
θριάµθου τῆς ἐκκλησίας. Οἱ τρεῖς οὗτοι μεγάλοι ἱεράρχαι εἶνε
Ἄειος ὃ μέγας, Γρηγόριος ὁ Ναζικνζηνὸς καὶ Ἰωάντης ὁ Χρυσός.

Ὁ Βασίλιώς καὶ ὁ Γρηγόριος ἐγιννήθησαν πιθανῶς τὸ αὐτὸ
τῷ 839, ἀλλ) ὁ Ἰωάννης ἦτο νεώτερος αὐτῶν, γεννηθεὶς τῷ 841
ὅμως δυνάµιθα νὰ Διωρήσωμεν τοὺς τρεῖς ἄνδρας, ὧν διάφορον εἰ
τὸ ἴτος τοῦ θανάτου, ὡς καθόλου συγχρόνους. Τῶν μὲν δύο πρὸ
βίος διέρρευσε κατὰ.
κοινῇ ἐν ἁδιαπτώτῳ,
φικῇ φιλί ὁ δὲ
εἰργάσθη μετ᾽ αὐτοὺς.
αὐτῷ πνεύµατι καὶ
τοῦ αὐτοῦ ἀθίνους.
Ελληνική ἐκκλησία, τ
δικαίως τοὺς ὑπὲρ τῇ
σκείας ἀγῶνας αὐτῷ
μὲν ἕκαστον Ἠξίωσε
λου ἐπωνύμον, χαρα.
ζοντος τὴν δρᾶσιν α
τὸν μὲν Μασίλειων ἔπὸ
πασα Μέγαν, τὸν δὲ
Ὑόριον Θιολόγον, Ἆ
στοµην δὲ τὸν Ἰωάνν.

πὰ Ἕστατς, τταξον εἰτοὺς ἁγίους,
οἳ ΤΡΕίΣ ΤΕΡΑΡΧΑΙ το ση
οἴονι ἀδιασπάστως αυνήνωσε διὰ αρινῆς ἑορτῆς ἀγομένης εἷς μ
τῆς ἐπιφανοῦς τριάδος.

Ἠασίλειος ὁ μέγας, τέκνον γονέων πλουσίων καὶ εὐγινῶν, µετὶ
ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ Καισαρεέᾳ, ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ἓν ᾿Αἱ
ῥητορικᾶς, γραμµατικὰς καὶ φιλοσοφικὰς σπουδἁς του ἐπανιλδὲ
τὴν Μικρᾶν “Απίαν, δὲν ἐπεδόθη ἀμέσως εἰς τὴν ὑπηρισίαν τῆς ἕ
αἷας. ᾿Αλλὰ καὶ µέχοε τοῦ ἔτους 964, ὅτε ἐχειροτονήβη πρεσῦ!
ἓν Καισαρείᾳ ὑπὸ τοῦ Επισκόπου αὐτῆς Ἐὐσιθίου, ὡς ῥήτωρ τὸ
τον καὶ ἔπειτα ὡς ἁπλοῦς ἀγαγρώστης, πλανώμενας ἓν ταῖς ἐρημία

- αμ

.- Το 1ἳθε
ἀπκητῶν καὶ ἐν τοῖς Ἠσυχαστηρίοις τῶν μοναχῶν, παρισκεύαζε τὴν χρι-.
στιανικῆν ἐκείνην δρᾶσνν, ἰφ᾽ ἡ, διεκρίθη ἐδίως ὡς ἐπίσκοπος. Τα ὃν-
ααιννία ἔτη, καθ᾽ ἃ ἴθυνε τὰ τῆς ἐκκλησίας τῆς Καισαρείας, ἀπὸ τῆς
πελεωτῆς τοῦ Ελνειδίου (910 μέχρι τοῦ ἐδίου ἑαυτοῦ Βανάτου (988).
πᾶρξαν ἔτη, καβ” ἃ ὁ Βασίλειος ὑπῆρξιν εὐτυχὴς, αὐτυχίζων. Διότι
πουτο ἀπᾶρέε τὸ χαρκκτηρίζον πὺν Βασίλεονι τὸ νὰ διάγῃ αὐτὸς βίον
ῄἈπόπαπον καὶ ἀπροζδεῆ, εἰς δὲ ποὺς ἄλλους νὰ παρίχη πλούσα τὰ
--ματα τῆς φιλκνθρωπίας. ᾿Αληθῶς ἐν τῷ αιγάλῳ τῆς Καισαρείας φι-
-Αανθρώπῳ. ἐνισαρκώθη ὅλον τὸ πνεθµα τῆς χριστιανικὴς Γλεημοσύνης,
"Ὑπβρξων ἀληθὺς πατὴρ τῶν ὀρφανῶν, εὐεργέτης τῶν πενύτων, χοοηγὺς
πῶν πειώντων, προστάτης τῶν ὀδηιπόρων. Εἰς αὐταῦ δὲ τὴν πρωταθο»-
λέσεν Ἰριωστεῖται ἡ ἰδέα τῆς ἱδρύσεως πτωχοτροφείων καὶ ξενοδοχείων.
το ΤΑΧΧ1 ὁ Βασθλιιος δὲν εἶνε µόνον ὁ μέγας ἰλεήμων τοῦ τετάρτου αἰῶ-
Μος - Εἰς τὺν Καισαρία χρεωστεῖ ἡ ἐλκηνικὴ ᾿Ἀνατολή καὶ τν ἵκκλη-
συσκ-στικὰν αὐτῆς τάδο. Αὐτὸς εἶνε ὁ αυντάκτης τοῦ πρώτου κατονικαῦ
πα μλίνων τῆς λιντουργίας, ὅπερ καὶ µετὰ δεκαπέντε ήδη αἰῶνας ἰξακλ-
ονκμθηῖ νὰς ἔχῃ δωδικάκις τοῦ ἔτους ἐν χρήσει ἡ ἑλληνικὴ ἠκκλησία, ἀπο-
Ἆκ.χ ἠῆσα ὡς σύνηθες κείµενον τὸ τῆς λειτουργίας τῆς συνταχθήσης ἔπειτα
ἀπεῦ, Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Αὐτὸς δὲ εἶνι καὶ ὁ ῥυθμίσας τὰ τοῦ
Ἀθωνοθικκοῦ βίου τῶν μοναχῶν τῆς ᾿Ανατολῆς.
πο ἸλΚΙΑ καὶ ὡς συγγραφεὺς ὁ Βασίλειος εἶνε ἓκ τῶν φωστήρων τῆς
Ἑλληνικῆς ἐκκλησίας. ᾿Ἀναλαθόντα την δημοποίησιν τῶν ἀρχῶν τῆς
Ἰβιστικικῆς πίστιως καὶ τὴν ἁπλῆν ἀνάπτυξν τῶν πορισµάτων τῆς
πφᾶς ἐπισεήμης οἱονεὶ παρηκολούθησαν, παταθέτουσαι εἲς τὰ δηµαχαρ”
αὐτοῦ ἔργα τὸ µΏντων, αἰγνώριμοι μέλιασαι τοῦ Ὑμηττοῦ, ὂν ἔθλιπε
ου λόκληρα ἀπὸ τοῦ ἀβηναϊκοῦ του σπουδαατηρἰοὺ.
ὧν ὑπῆρξεν ὁ Βκαίλειος ἐντρεχὴς μελετητής, ἀφῆ-
Βαν εἰς τὴν ψυχὼν τοῦ ἐπαφροδίτον τροφίµου τῆς ἑλληνί-
ασωδε Καὶ προειπάθησι λοιπόν ἡ ἔμμουσός του γραφῖς νὰ συν-
᾽ χάρωυ καὶ τὸ ἑλληνικὸν κάλλος μετὰ τῆς χριστια-.
-Καὶ ταύτην μὲν ἰΒεώρι. ὡς τὸν ὡραῖων τοῦ δένδρου
ο - ὡς τὸ χλοερὸν φύλλωμα τὸ πιρισκέπον
ἈΕπερκοσμθῦν τοὺς κλλλου

Αν αίτιο ὀπντι, δει ὁ λιγὸς τῆς ἀληθείας διδάσκαλος
ου καν, βίον ἄδρα-

Ἡ ιὠπαρρπσίαστος προστασία τῶν πυμφερόντων
ο [η] .4

3π0

ἠδιωτῶν τε καὶ πόλίων ὅλων τῆς ἐπισκοπῆς του, ἔφερεν αὐτὸν πολλάκις
ἀνειμέτωπον τῶν ἰσγυρῶν τῆς ἡμέρας, ὁ δὲ κραταιός αὐτοῦ ἀγὼν κατὰ
τῶν αἱριτικῶν καὶ ἴδίως ἡ ἀντίστασις αὐτοῦ εἰς τὴν ἐν Καππαδοκία
ἀπικράτηαιν τῶν ᾿Αριιανῶν ἤγαγεν αὐτὸν αὐτόχρημα εἰς πύγκρομανν
πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Οὐάλεντα καὶ τὸν ἔπαρχον Μόδιστον. Αλλὰ τέλος
ἡ καρτερικὴ αὐτοῦ ἐμμονὴ ἐνίμησε, καὶ Ἡ νίκη αὐτοῦ δύναται νὰ βιω-
ρηθῇ ἀνάλογος πρὸς τὴν τοῦ ᾽Αμβροσίου, ταπιινοῦντος τὸν Θεοδόσιον.

᾽Ανὴρ τοιοῦτος, διὰ μὲν τῆς εὐπταβείας αὐτοῦ δυνηθείς νὰ κἀμφτ
καὶ αὐτὸν τὸν ἐπίμονον Λιώκτην καὶ τιμωρὺν τοσούτων ἄλλων. ἐπισκό-
πων, διὰ δὲ τοῦ φιλελεήµονας χαρακτῆρος καὶ τῆς πρὸς τὰς λαϊκὰς τὰ-
ξεις ἀγάπης του ἑλκύων τοὺς ὄχλους, ἦτο φυσικὸν, ὅτι ἔμελλε νὰ καταατή
παρὰ τῷ ἑλληνικῷ λαῷ ὁ δημοφλέατατος πῶν ἁγίων τῆς ὀρθοδόξου
ἐκκλησίας. Διά τοῦτο δὲ βλέπομεν αὐτὸν ἐνααρκούμενον ἐν τῇ, δημώδιι
ποιήσει ὡς τὸν λόγιον οὕτως εἰπεῖν ἀντιπρόσωπον τῶν ἁγίων καὶ τῶν
εἰκόνα αὐτοῦ ἀναπόσπαπτον ἓν τῇ φαντασίᾳ τοῦ Ἀκαῦ ἀπό τῆς ος ον
δος καὶ τοῦ µελανοδοχείου, ἀφ᾽ ὧν ἀπέρρευταν αἱ συγγραφαὶ αἱ διδὰ----
ἔασαι καὶ φαγηνεύσασαι τοὺς ὀρθοδόξους λαούς.

Ὀλιγώτερον. εὔγλωττος τοῦ Ἠπαιλείου, ὀλιγώτερων ἐνθουσιώδης..
ὀλιγώτερον πονητικὸς ὑπῆρξιν ὁ κατὰ δύο ἔτη νεώτερος αὐτοῦ ἀδιλφὸ --
Τρηγόριος ὃ ἐν ἔτει ΑΤΙ ἀνελθὼν εἰς τὸν ἐπισκοπικὸν Βρόνον τῆς καπ.--
παδοκικῆς Νόασης, Καὶ ὃ μὲν Ἡκσίλειος, καΐπερ ἐντραφεὶς εἲς τὰ ἔλ.--
ληνικὰ γράμματα, εἶχον ὑποτάξει τὸν πρὸς αὐτὰ ζλόν του εἰς τήν
ἴδίαν τοῦ χριστιανισμοῦ. ᾿Αλλ' ὁ Γρηγόριος ἐφίρετο ἀχόμη οἰονεί µε
τέωρος μεταξὺ τῶν μεγάλων τῆς ἀρχαιότητος φιλοσόφων καὶ τῶν δαι. -
μονίων ἀρχῶν τοῦ Εὐαγγιλίου. Καὶ ὅμως θιρμὸς ὑπῆρξιν ὁ ἀγών τον)
ὑπὶρ τῆς πίστεως τῶν πατέρων τῆς ἐν Νικαίφ αυνόδου, καὶ καρτερικῶν
ὑπέστη ἐπὶ Οὐάλεντος τὸν ἐκ Νύσσης ἑξορίαν, ἕως ἦλθον εὐτυχέατε-
ῥαι ἡμέραι ἐπὶ Θεοδοσίου, καβ᾽ ἃς ἠμιίφθησαν αἱ ὑπὶρ τῆς ὀρθοδοξία
ὑπηρεσίαι του. Τούτων τρανότατον λείψανον ἔχομεν μέχρι τῶν. καθ᾽
ἡμᾶς χεόνων τὰς ὁμιλίας του.

Ἴσαλελφος δὲ τοῦ Βασιλείου συμφοιτητὴς καὶ ἰπόθιος φίλος ὑπῆρξο
ὃ ὀμώνυμος τῷ ἀδιλφῷ Γρογόριος ὁ Ναζιανζηνός, Παρακρλουθήφαντες
ήδη τὰ κυριώτατα σηµεῖα τῆς δράπεως τοῦ µιγάλου συμμαθητοῦ τοῦ.
Βασιλείου, εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἴδωμεν τὸν μακρὺν αὐτοῦ καὶ ἀκά--
µατον ὑπὶρ τῆς ὀρθοδαξίας ἀγῶνα, ἀλλὰ δὲν δωαξέφιγεν ἡμᾶς καὶ τὸ
Λιατακτικὸν τοῦ ἀνδρός. Τὸ φιλάπβενον τοῦ Πρηγαρίου, τὸ εἐρηνόφιλον

Φπι

αποῦ θος, πρόθθις δὲ καί τις πτόησις παράδοξος ἱνίοτι ἀνεχαίτιζον
αὐτὸν πολλάκις καὶ ἐξώδουν πρὸς ὑποχώρησιν ἴσα ἴσα κατ᾽ αὐτὰς ἐκεί-
πας τὰς ὥρας, καθ ἃς ἀνίμενέτις νὰ ἵδῃ αὐτὸν ὀρθούμενον ἀκαταπά-
Ἄθιατον ἐν τῷ δικαίῷ αὐτοῦ ἀγῶνι. ΄Άλλως δὲ ὁ ἀνὴρ ἦτο μικρὺς μὲν
στὸ δίμας, ἀλλὰ μαχητής, Λὐτὸ τὸ ἠξωτερικόν του, τὸ ὠχρόν του πρὀ-
«σωωπον, ἡ ἀραιὰ καὶ λευκανθίζουπα κόμη καὶ τὸ βραχύ του γίνειον ἑνέ--
πενιον ἰδιάζοωσάν τινα αἴσθησιν ἐμφύτου τὐλαθείας καὶ ἁγιότητος, ἣν
πωνιπλάρφνεν ὁ ἀπκητικός του βίος καὶ τῆς διαίτης τὸ λιτόν. ᾿Αλλ᾽
πε μᾶλλον ἠδύνατο νὰ προκαλέσῃ τὴν ἐπ᾿ αὐτὸν πεποίθησι τοῦ ὀψη-
λ9ῦ αὐτοῦ καὶ συνήθως καλλιεποῦς λόγου ἡ δεινότης, τὸ γόνιμον τῶν
ἐδκῶνν, τὸ γραφικὸν τῶν εἰκόνων καὶ τὸ πνκνὸν τῶν ἐπιχειρημάτων.
Α.Ε τοιαῦται ἀριταὶ ἀνεδείκννον τὸν Ναζιανζηνόν ἄξιον νὰ ζῆσῃ ἐν
Καιεριοῖς χρισίµοις διὰ τὴν ἰκκλησίαν βίον πάλης, ὁποῖος ὑπῆρξιν ὁ τοῦ
᾿Αθοννασίου. ᾿Αλλ’ ἐπιδιδομένος εἰς τὴν ἀγάπην τῆς ἀπκῆσεως καὶ τῆς
ρεμαίας, οἰονιὶ ἄχων παρισύρθη. εἰς τοιαύτην Ἀρᾶσιν, καὶ δράχας ἱπή-
Ύπγε τὸν Δρίαμβον τῆς ὀρθοδοξίας, ᾽Αλλὰ καὶ πάλιν ἑλκνόμενος ὑπὲ
τῆς Διωρίας καὶ τοῦ βίου τῆς ἐριύνης τῶν κατὰ τὸ θεῖον ὑπιχώρησιν
ὁ Βεολόγος ἐνώπιον τῶν πρώτων δυσχερειῶν, ἃς συνήντησεν ἐν τῷ πρα-
Ἀπιῷ βίῳ τοῦ ἐπισκόπου, νώπιον τῶν πρώτων σκανδάλων, ἄτινα διε-
πάλκυσαν τὴν θεολογικήν του ἀφοσίωσιν. Ἡ ἀποχώρησις ἐκ τοῦ πα-
Ἔβνσερχικοῦ Βρόνου, ἡ ἰγκατάλιψις ἡμιτελοῦς τοῦ. ἔργον τῆς διυτέρας
Οϊκενωμενικῆς συνόδου ὑπῆρξε διὰ τὸν Γρηγόριου αἰονεὶ ἐπάνοδος εἰς ἔπυ-
τόν. Καταβεὶς δὲ τὴν ἐκκλησιαστυὴν ἀρχὴν ἀφ᾿ ἧς στιγμῆς ἤθελεν
ἴσωως ἀρχίσει νἀποτυγχάνῃ, πυνεπλήρωσιν ἐν τῇ γενετείρα ὥς ἐν ἤσυχα-
Ἀτηρίῳ τὰ μακρὼν ἴργον τοῦ βίου του, ατηρίζων τὴν ἐκκληαίαν διὰ τῆς
Βαρέμνης του ὑπὲρ τῆς κοινότητος τῆς Ναζιανζαῦ καὶ διὰ τῆς αυντά--
Ἔκεως τῶν ἐπιστολῶν του, ἰΔίως δὲ τῶν ποιημάτων ἰκείνων, δι΄ ὧν ἐξη-
Ἀολιωύθησον ἀγωνιζόμινης ὑπὲρ τῆς ὀρθοδοξίας καὶ κατὰ τῶν αἱρέσιων,
Αλ’ ὄτινα καὶ ὥς προϊόντα τῆς χριστιανικῆς µούσης ἀναδεικνύουαι τὸν
Ἐρυγηγόρων πουητὴν Δικπρεπῇ. θνήσκων Δ΄ ἰξηκοντούτης τῷ 390 ἄφινιν
Ἄληγθος μέγα κινὸν ἰν τῇ ἰκκλησίφ.

Ὁ τν δὲν ἠβθησεν ἡ τοὐλάχιατον δὲν ἐπεδίωξον ὁ γλυκὺς ᾿Αρανζη-
ος ρηφάντης, ἡ, ἀντίστασις κατὰ τῶν εἰς αὐτὸν παριμθαλλοµένων
Ἔβοναυμμάτων, ἀποτιλεῖ ἀπ' ἰναντίας τὸν κυριώτατον χαρακτῆρα τοῦ
Ἠκγληω ῥήτορος τᾶς ἐκκλησίας, οὐ ἡ εὐπτομία ἠξίωσεν αὐτὸν τῆς

Ἰπεωπυμίας Χρισοστόμου. Τέενον τῆς πάλαι πρωτειούσης τῶν Σελευ-
3.

ο ῄὔῄὐὰκ-

Οὕτως, ἰδίσποζε τῶν πνευμάτων ἐν ᾿Αντιοχείᾳ ὁ εὔστομος πρισδύ--
πνρος, ὁτὰ μὲν σαγηνιόων, δὲ καυτηριάζων, ὅτε τῷ 987 ἐξερράγη
ἐν τῇ πόλιν ἡ μανικὴ ἐκείνη στάσις τοῦ ὄχλου, ἧς ἐπακολούθημα ὑπΏρ-
ξιν ἡ βαρεῖα κατὰ τῆς πόλιως αυµπάσης μῆνις τοῦ Θεοδαίον. 'Ἠκεν- --
οθη τότε καὶ πάλεν ὁτὲ μὲν βαρεῖκ, ὁτὶ δὲ πρχότητος μιστὴ ἡ φωνὸ θες
τοῦ Χρυσοστόμου, Διά τῆς σειρᾶς τῶν ὁμιλιῶν αὐτοῦ, αἶτινες φίρουσι σα
τὸ ὄνομα ᾿Ανδριάντες ἀπὺ τῶν ἀνδριάντων Ξοὔ Βεοδοσίου καὶ τῶς []λα- ο μες
κἴλλης, οὓς ἔθραυσαν κατὰ τὴν ατάσιν οἱ ᾿Αντιοχεῖς, ὁτὶ μὲν ἴνβάρ- ο.
Ρυν τὸν λαόν πρὸς ἰγκαρτέρησιν, ὁτὲ δὲ προέτρεπεν εἰς ἀρετὴν καὶ -ᾱ- ππππαί
πυνδιαλλαγὴν, ὁτὶ μὲν ἄλεγχι τοὺς ταραξίας, ὁτὶ δὲ τίλος πὐχαρίατει --- κα κ
τὸν θιὸν ἐπὶ τῇ συγχωρήσιι τῶν ἁμαρτησάντων καὶ ἐπὶ τῷ ἁπαλλαγῦτε----ε
τῆς πόλιως ἀπὸ τῶν ἰνσκηψάντων διινῶν. Οἱ λόγοι αὐτοῦ συνικίνησαν-- -
καὶ συνικράτησαν τὴν ᾿Αντιόχειαν ὅλην, ἀλλ᾽ ἐμάλαξαν καὶ τὴν κπρ------------
δίαν τοῦ αὐτοκράτορος, ὃν εἴδομιν καμφθέντα, ὅτι µετέδη πρὸς αὐτόν
ες Κωνσταντινούπολιν ὁ ἐπίσκοπος τῆς πόλιως Φλαθιανός.

Ἐπὶ δέκα ὅλα ἔτη καὶ πλίον ἐξηκολαύθηαε μετὰ τῶν ατάσεν ἐκεύνηνο--- ην
τῆς πατρίδος του ὁ Χρυσόστομος προχίων ἐν ᾿Αντιοχείᾳ τῆς ῥητορίκ. ΄Ἕ-ε
αὐτοῦ τα νάματα, ἀναπτύσσων οἶονεὶ πλῆρις σύστημα χβιστιανικῇ.---- Ές
ἠθικῆς καὶ ἁρμηνείας τῶν Γραφῶν, ἀναδενονόμενας δὲ ὁ ῥητορικώτα---- -------
τος καὶ πολυγραφώτατος ἅμα τῶν αυγγραφέων, οὓς ἔχει νὰ ἐπιδήξς απ
ἡ ἐκκλησία. Τοιοῦτον δὲ φέρων ἠδη στέρανον αιμνὸν ἀπὸ τῶν Ἄόγων
καὶ ἀπὸ τῶν ἴργων, ἰθεωρήθη δικαίως ἄξιος νὰ κληδῇ εἰς Κωναταντ-
υούπολιν, ὅπως ἀνθλῆη ἐπὶ τὸν ἐπισκοπικὸν Βρόνον μετὰ τὸν θάνατον
τοῦ διαδεχθίντος Γρηγόριον τὸν Θεολόγον Νεκταρίων (381-381). -0.
Καὶ ὁ μὲν ἀνορθωτὴς τῆς ἱκαλησίας Βεοδόσιος εἶχεν ἤδη ἀποοβμένιι ἀπὸ
τοῦ Δ9ὔ, τὸ δ᾽ ἔργον αὐτοῦ ἐδεῖτο ἀκόμη συμπληρώσιως. “Αλλ’ 1
συνόλῳ ὃ αἰὼν τῆς τελευταίας πάλης μιταξὺ τῶν δύο θρησκευμάτων εἶχι
πιρανθῆ, ὡς εἶχε κριβᾷ σὺν τῷ Βανάτῳ τοῦ Θιαδοσίον καὶ τὸ ζάτημα
τοῦ ὀριστνιηῦ χωρισμοῦ τῆς Δύσεως ἀπὸ τῆς ᾿Ανατολῆς, Καὶ ὅμως, εἴ
καὶ δὲν εἶχε νὰ παλαίση πλίον ὁ Χρυσόστομος ὑπὶρ ἐπικρατήσιως τῆς
πίστεως καὶ τῆς ὀρθοδοξίας, ἡ υία αὐτοῦ ἓν Κωνσταντήνουπόλαν ἐντολὴ,
ὑπᾶρξε μιστὴ ὀδύνης. Θὰ ἴδωμεν δ᾽ αὐτὸν ἀναγκζόμενον νὰ ὄεξαγάγῃ.
Σίον ἀγῶνα ἱναντίον τῆς διαφθορᾶς τῶν ἀρχόντων ὑπὸ τὸν ἀνάξιν
νιὸν τοῦ Θεοδοσίου, τὸν πρῶτον αὐτοκράτορα τοῦ 4ν

4 πια
318

-ὰ καταστήσωσι παέγνιον ἐν ταῖς χεραῖν αὐτῶν τοὺς δύ9 ἐκείνους ἁνι--
χάνους καὶ ἀπταβεῖς βα-.
αιλίσκους.
Τοιοῦτοι δὲ ἄνδρες,συγ”
κεντρώσαντες εἰς τὰς ἴδίας
ἑαυτῶν γεῖρας τὴν δένα-.
ἡ μα τῆς ἀρχᾶς ἀντὶι τῷ,
ἄχρις ὀνόματος µόνον βα-.
3} σιλιωόντων ᾿Αρκαδίου καὶ
Ἱ. "Ονωρίου ὑπῆρξαν ὁ Ῥου-
φῖνος ἐν τῇ ᾿Ανατολῷ καὶ
ὁ Ῥτιλίχων ἐν τῇ Δύση.
Τῶν. πανιαχύρων. τούτων
πρωθυπουργῶν τῶν νἱῶν
΄ τοῦ Θεοδοσίου ὁ Βανδῆλος,
πο ΕΜΠΡΟΣΘΟΥΙΠΟΝ Στιλίχων εἶχαν Ἠδη ζῶν-
ΧΡΤΕΟΥ ΜΕΤΛΑΛΙΟΥ Του οΝΩΡΙΟΧ τος ἐκαίνου δικκριθῆ, ἀπ
ατρατιωτικῇ ἀνδρεύς καὶ ἄλλαις ἀριταῖς οὕτως, ὧκτι, ὁ, βασιλεὺς εἶχι.
κρίνει αὐτὸν ἄξιον νὰ εἶσα»
Υάγῃ εἲς τὸν ἴδιων ἔαυτοῦ
οἴκον, νυμφεύων μετὰ τᾶς
ἐκ τοῦ ἀδιλφοῦ. Ὀνωρίον
ἀνιψιᾶς Ἀερήνας, Θνή-
Ὦ Ἠ σιων δὲ εἰς τοῦτον ἀνί-
ηκε τὴν προστάσίαν τῶν.
υιῶν, ἐδίως, δὲ τοῦ ἄνη-
Ἀίκου Ὀνωρίου, εἰς οὗ τὴν
ὑπηρισίαν ἄλλως ἀνῆκεν
ὁ Ἀτιλίχων ὡς στρατηγός
ἐν τῷ στρατῷ τῆς Ἴτα-
λίας. Ὁ. δὲ ᾿Αρκάδως,
ἀναλαμβάνων τὰς Ππίας
ποῦ. ἀνατολικοῦ κράτους,
πο οπΙΠοΟΥΊΠΟΝ εἶχιν ἡλικίαν, καθ) όν δὲν
ανικον ΝΕΤΑΛΛΙΟΥ ΤΟΥ ΟΝΘΡΙΟΙ θὰ ἆτο ἐκώβο

αἶχε δύναμο καὶ Λέλησυε, να. διωθύγῃ, καθήµενος ἐπὶ τοῦ θράνου, ἀνεί

ως Ἱ μα

μπω --.--.

3πτ

νά διωβώνηται. ᾿Αλλ΄ ἔνωια τοῦ γαρακτῆρος αὐτοῦ καὶ τῆς ἑλλή-

πως πάσης νοηµφαύνης ὁ ύτερος ἀδε το ὄχι ὄλιγώτερον
πακδίων τοῦ γιωτίρου. Λὐτὸ τὸ Ἰξωτερ τοις μλῤΑμώμν

Ἰλαπετοφυοῦς ᾿Αρκαδίου καὶ τῆς λαλιᾶς του 3 βραδύτης πο ᾱ Ώλειψις

τοῦ βασλίως. “Ανὴρ ἴγων. νο, Μα ιρνηαοστν τοῦ Ἄρκα-
Δίου, τόλµην, εὐγλωττίαν, δύναμιν θελήσεως, ἠδύνατο εὐκόλως νὰ κρα-
Ξήσγ τοῦ ἀναξίου θρίμµατος τοῦ Βεοδοσίου. Καὶ τοιοῦτος ἐπιφάνη ὁ

ἐκ πῆς γαλλικῆς ᾿Ακυτανίας ᾿Ῥουφῖνος. Αν δὲ πρὸς τὰς ἀρετᾶς ταύ-
τας ὁ πρωθυπουργός τοῦ. Ἀρκαδίω συνδύαζε φιλοδοξία ἄμετρον, ῥᾳ-
Ἠουργίαν καὶ πλεονεξίαν, τόσῳ τὸ χειρότερον διὰ τὸν ἆῇθεν βασιλέα
τον καὶ τὸ ταλαίπωρον κράτος τὸ τυχὸν τοιούτου ψευδομονάρχου, ἀλλὰ.
απὶ ποιαύτης τυραννίλος πατούσης ἐπὶ τῶν ὤμων τῆς ἀνικάνου βασιλείας.
Ὁ "Ῥουφίνος δὲν ἦτο ἀνόμοιος πρὸς µόνον τὸν ᾿Αρκάδιον, ἀλλὰ καὶ
πρὸς τῶν ἐν τῇ Δύσει σινάδελφον ἐκυτοῦ, τὸν πρωθυπουργὀν τοῦ Ὄνω-

τ. Εέθω Στελίχωνα, Ἡ δὲ ἀνομοιότης δὲν πρνήρχιτο ἔε µόνης τῆς "νι
Ἂπς Ἀναρορᾶς τοῦ Τεύτοιος πρὸς τὸν Γαλάτην. Ἡ διαφερὰ τῶν δύο
Ανδρῶν ἀπώγαζεν κυρίως ἐξ αὐτοῦ αὐτῶν τοῦ βίου πρὸ τῆς ἀνόδον εἰς
τὰ ἀξίωμα, ὅπιρ ἴλαχεν εἷς αὐτοὺς μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Θτοδοσίου.
Ὁ. μὲν Σπελέχων εὖγι διακρή διὰ τῆς σερατιωτοκῆς ἀρετῆς, ὁ δὲ
εἶγεν ἀναρριχηθῇ ἐπὶ την ἀργῆην, ὑποσκιλίζων ἐπιφανεῖς τοῦ

Ἐράτωυς λειτουργοὺς, διὰ τῆς ῥγδιουργίας καὶ τῆς αυκοφαντίας. ᾿Αλλὰ,
ῄπεριελβούσης τέλος εἲς αὐτοὺς. τῆς διοικήσιως τῆς ᾿Ανατολῆς καὶ τῆς
Ἀρόσιως ἀντὶ τῶν ἀπραγμόνων υἱῶν τοῦ Θεοδοσίου, περὶ ἓν τι οὐδαμῶς
"Αμφότεροι ἦσαν κατώτεροι χρημάτων. Ἴση ἦτο ἁμ-
Φοτίρων ἡ πλευνεξία. Αἱ άργαὶ ἔγειναν ὤνιοι ἀντὶ χρημάτων ἓν τε τῇ
"Ανατλῇ καὶ τῇ Δύσις, καὶ ἓν ᾧ ἄδινας ἓν παντοίων δωροδοκιῶν πλοῦ-
πως φφίρριεν εἰς τὰ ἐδιωτικὰ ταµεῖκ τῶν πρωθυπουργῶν, ἐκενοῦντο τὰ
Ῥαλάνης, τῶν διὰ παντοίων δωριῶν ζητούντων νάποφύγωσι τὴν συκο--
Ψεντίαν καὶ τῶν παρεχόντων τὰ ἴδια ὅπως ἀγοράσωσιν ἁξίωμά τε, ἐνὶ δὲ
Ἄδην ὃ πενέκ ἐπενέμετο τὰς οἰκίας τῶν ἄλλοτε πλοντούντων. Οὕτω
Ἠηνή κοιν, ἄγρα κερδῶν ἀνόμων προτεπέλαζε πρὸς ἀλλήλους τοὺς δύο
πεκφόρους ἄνδρας, ἐν ᾧ ἀφ᾿ ἑτέρον φυσική τις ἀντίθεσις ἐγώριζε τὰ δύο
εάματα τοῦ κράτους καὶ τοὺς ἰθύντορας αὐτῶν, καὶ ταῦτα ἐν μέσῳ
-ν μιγάλων κωλύνων ἀπεούντων τήν τε ᾿Ανατολήην καὶ τὴν Δύσιν.

--

ση

6:
"Ἀλάρεχος καὶ Ἐουφίνος.

Ἓν τῶν μεγάλων τοῦ Θεοδοσίου κατορθωµάτων εἶχεν ὑπάρξει ἡ -
χἶκησις καὶ εἐρήνευσις τῶν Γότθων διὰ τῆς ἐντὸς τοῦ κράτους ἀποῖ-
γῆς αὐτῶν ὡς φοιδεράτων. Οἱ τολμηροί Γερμανοί τοῦ βορρᾶ διὰ τῶν
πρὸς τόν µέγαν βασιλέα ὁμολογηθειοῶν αυνθηκῶν µετέδαλον ὄφοι γε
πόμενοι ἀπὸ ἐπικνδύνων ἐπιδρομέων φιλήσυχοι γιωπόνοι καὶ µόνω ὑπὸ
τὴν ἀρχηγίαν τοῦ αὐτοκράτορος εὑρίσκοντες τὸ ἑξῆς εὐκαιρίαν νὰ ἔπι--
δεωνύωσι καὶ πάλον τὴν πατροπαράδοτον ἑαυτῶν πολεμική ἀρητήν-
Οὔτω δὴ βλέπομεν ἐν τῇ παρὰ τὸν Φρίγδον μάχη μεταξὺ τῶν μετὰ.
τοῦ Θιοδοσίου συατρατευοµένων ἐναντίον τοῦ ᾿Αρθογάστου γενκῖον
Γότθον γεανίαν, τὸν ᾿Ἀλάριχον, ἀγωνιζόμινον ὑπὲρ τῆς τεμᾶς καὶ ος
νίκης τοῦ βασιλέως τῶν ᾿Ῥωμαίων.

"Αληθῶς Ἡ κατὰ τὰς πρὸς τὸν Θεοδόσιον αυνθήκας θέσις τῶν Γότθων,
κατεχόντων μὲν εὐφόρους χώρας τῆς σημερινῆς Βουλγαρίας καὶ βορείσς.
Βράκης, ὄντων δ᾽ ἐλιυθέρων συμμάχων τοῦ βασιλέως, ἦτο λόγου ἀξία-
"Αλλὰ. δὲν ἦσαν ὅμως ἅπαντες οἱ ὑπὰ τοιαύτους ὄρους ζῶντες ἓν τῷ.
ῥωμαῖιῷ κράτει ηὐχαριστημένοι ἐκ τοῦ ἠσύχαν ἐκείνου βίου, ἔπι
ἐφαίνιτο εἷς αὐτοὺς ὀλίγον διαφέρων δουλείας. ᾿Απαραγνώριστος δὲ
ἦτο καὶ ἡ κρυφία διαμάχη μεταξὺ Γότθων καὶ Ἑλλήνων, ἥπις ὧν.
ἠκδηλωθή τρανότατα διὰ τῶν ἐν Θεοσαλονίκῃ γνωστῶν ήδη ἐπὶ θη--
Δυσίου ακηνῶν. Καὶ ὅμως, ἐφ᾽ ὅσον ἔζη ὁ Θεοδόσιος, οἵ ρωδιρῖην.
ἠναγκκσμένοι ἔστεργον τᾶς ἐπιδεθλημένας εἷς αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ νικηῦ
αυνθήκας. ᾿Αλλ’ ὁ θάνατος τοῦ μεγάλου βασιλέως οἴμνε ἀπώκξς
τοὺς Γότθους τοῦ πιέζυντος αὐτοὺς ἐφιάλτου. 'Ὁ δὶ θεωρηθείς ὑπετὸ»
Ώόπθων Αξιος ἀντιπρόσωπος τῶν ἰξεγιρθίντων καὶ πάλεν Ἰημαεραῶη,
αὐτῶν. ἐνοτίκτων ὑπεβρειν αὐτὸς ἀκεῖνος ὁ ᾿Αλάριχος ὁ πρὸ µαραῦ.
αγωνιαθείς ὑπὸ τὰς σηµαίας τοῦ Βανόντος αὐτοκράτορος.

Ὁ Αλάριχος ἀνῆκεν εἰς γΐνος παλαιὀν καὶ ἐπιρανὲς παρὰ τοῖς
Ῥότθοις. Λὠτὸ τὸ ὄνομα τῶν προγόνων του, αἴτινες ἐπωνομάζεντε
Ἠαλθῆνοι, ὥτοι Ῥολμηροί, δενεύει τὴν ἐν τῷ εἴκῳ τοῦ ᾿Αλαρίχον τν”.
τροπαράδατον ἡρμήν. ᾽Αμϕότερα λοιπόν, παλαιαὶ τοῦ οἴκον,
σεςς καὶ ἐνωρῖς ἐπιδιιγΏεῖσα αὐτοῦ τοῦ ᾿Αλαρίχου ἀνδραγαβία,
τους ἓν τῷ ἀνατολικῷ κράτει Γότθους νάνακηρύξωσι βασιλέα.
τὸν μόλις εἰκοσκέτη νεκνίαν. Εἰς τὴν ἁπαατασίαν ταύτην συνκτέλκεην,

319

ὃς φαΐνεται, ἁποτυχία τοῦ ᾿Αλαρίχου, µάτην ἀξιώσαντος παρὰ τοῦ.

Ῥουφίνου ὀψηλῶν στρατιωτικὴν ἁρχὴν ἓν τῷ ἀνατολικῷ κράτιι, Πάν-
πως δὲ προικάλεσιν αὐτὴν ἡ συνείδησις τοῦ ἀπολίμου τῶν υἱῶν τοῦ.
Βιολωσίου καὶ ἡ γγῶσις τῆς ἀντιζηλίας τῆς χωριζούσης τὸν Ῥτελίχωνα
καὶ τον 'Ῥωυφῖνον. ᾿Ὁπωςδήποτε ὁ Ῥολμηρὸς ἀνίλαθε γοργὸς τὴν ἁρ--
Ἰκήκε, καὶ τρεῖς ἤδη μῆνας μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Θκοδοσίου, τὸν.
Ἰλαμβιον τοῦ 908, ἡ οτρατιὰ τῶν Γότθων ἠθάδίζε μιβ᾽ ἁρμῆς ὑπὸ.
τν Ἀλάρεχον πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν.

Ὀτνιαρὸς τῶν Γότθων στρατηλάτης σκοπίµως προίκρινε οτρατείας.
αἰ την Δύσεν τὴν ἐπὶ τὴν ᾿Ανατολην πορείαν. Οἱ Γότθοι, στρατεύσν--
τή τηόν ἐπὶ τὴν ᾿παλίαν, ἔπρεπε νἀντιμετρηθῶσι πρὸς τὸν γενναῖον.
Ἀεθίχωνα, καὶ τὴν ατρατιὰν τὴν ὑπὸ τὸν Θεοδόσιον καταπολεμήσασαν
τν Ἐὐγένιον, Ἶπις διέτριδον ἀκόμη ἓν Ἱπαλίᾳ., Βαΐνοντις δ᾽ οἱ ἔπι-
Ἰμμις ἐπὶ τὸν ᾿Ανατολὴν, οὐ µόνον εἶχον ἑνώπιον αὐτῶν ἄνδρα ἀπό-
Ἡν, τὸν. Ῥουφίνον, ἀλλὰ καὶ ἴμιλλον νὰ εὔρωσιν ἀνυπεράσπιστον.
τη Ἰώραν, Ἆτες ἄλλως ἴκειτο πολὺ πλησιέστιρον τῶν ἱδρῶν αὐτῶν ἡ
3 Ἰταλία.

- Ἡ Κωνσταντινούπολις, πρὸ τῆς ὁποίας ἔφθασιν ἡ γοτθική στρατιά,
μὲν ἀνωπεράσπιστος, ἀλλ’ ὀχυρὰ ἔκ τι φύσεως καὶ ἀπὸ τέχνης. Διὸ.
μὶν ὑπὸ τῶν βαρβάρων τὰ περίχωρα τῆς πόλεως, ὡς εἶχον
᾿ αὐτῶν ὃπωθῦ κατὰ τὴν ἀπὸ τῆς Δακίας πορεέαν των ἡ Μακι-
με καὶ ἡ Θράκη, ἀλλ᾽ οἱ Γότθοι ἐφαΐνοντο μὴ ἀποτολμῶντις νὰ
Ἕμάθωσι τὰ τείχη τῆς βασιλινούσης. Ὁ δὲ Ῥουφίνος, παρ᾽ οὗ ἀνί--
΄Ἠνε τῶν σωτηρίαν Ἡ πρωτιύουσα, δὲν εἶχε μὲν τὴν γενναιότητα τοῦ.
"Ἀηλίμωνος, ἀλλ᾽ ἠδυνήθη νάντωκαταστήση τὴν πολεμικὴν ἀριτῆν, Ἶς
"Ἠεμιίες, ἂνα τῆς διπλωματικῆς αὐτοῦ ἱκανότητας καὶ τῆς πανουργίας,
Κα Ἰο, εἶνε, μὲν. βιθαίως πιοτευτὰ, ὅσα ἴλιγον περὶ αὐτοῦ αἲ χακαὶ
Ἵλδηαι τῶν Ἰγβρῶν του, ὅτι εὐρίσχετο εἰς μυστικά συνεννοήσεις πρὸς
ο λμα καὶ ὅτι, αὐτὰς καλέσας αὐτοὺς γάριν σχοπῶν ἰδιοβούλων,
ἀδύνατο καὶ νὰ τρίψη αὐτοὺς ἐπ ἄλλην ὁδόν. Αλλὰ τὸ ἀληθὲς
ὅτι ὁ Ῥουφίνος μετὰ διαπραγματεύσεις γτνομένας προς τὸν ᾿Αλά-
πι, ὥς λθγεται, µετέθη, ἴπεισεν αὐτὸν γάπο-
ον ζωνοταντινονπέλιως καὶ νὰ ὁδηγήση τήν στρατνεν τον εἷς

πο ὁ σκοπᾶς τοῦ ᾿Ῥομφίνου, ἐπιρρίπτοντος τὸν γοτθικόν χή-
απο ὁ αν Ῥοιφὶ ῤρ' ωρα,
µαρρον ἐπὶ τὰς γοτίας χώρας τοῦ Ἱλλυρυκοῦ: Ἑπκόπει ἄρα µόνον την

Ἱωωω.

μη

αφ] οἰφλήκοτε ζημίᾳ ἄλλων χωρῶν τοῦ κράτους σφωτηρίαν τῆς πρπεα.
πωωθήσης: Ἡ μὴ τὴν θυσίαν ον ῤι όση ὁ-ος --]
Φιλαυτία καὶ ἀκοίμητος ἐναντίου τοῦ Στελίχωνος ἀντιζηλία,,
λαγμένη καὶ φόθου τινὸς ὑπερευδοκιμήσεως ὑπ᾿ αὐτοῦ.
μενα πιίθουσιν ἡμᾶς, ὅτι ἡ ἀλήθεια ἴγκενται ἐν τῇ ώίερνος-
ει, καὶ ὅτι ὁ πρωθυπουργὸς τοῦ ᾿Αρκαδίου, ἀφ᾿ οὗ ἤδη οἱ Γότθοι κ.
γ90 ἑξορμήσει ἐκ τῶν κατὰ τῶν Δακίαν οἰκήσιων αὐτῶν πρὸς νάταν, ,
ὤκνησε νὰ µεταγειρισθῇ τὸν ᾿Αλάριχον ὡς ὄργανον ἐκωτοῦ, ὡς δύνεμι.
ἀντίῤροπον πρὸς τὸν παρὰ τοῦ Στελίχωνος ἀπειλούμίνον κατὰ τῆς δα
ἰαυτοῦ κιφαλῆς κἱνδυνον, Ὁ Ῥοψφῖνος, ἰξωθῶν τὸν ᾿Αλάριχον πῶς.
τῶν Θεσσαλίαν, τὴν Ἠοιωτίαν, τῆν Πηλοπόννησον, ἠνάγκαζι καὶ τν
Στελίχωνα, ὅὄστις ἀνεμένετο παρα τοῦ ᾿Αρκαδίου ὡς ἐπίκαυρος, νάμν
ηισθῇ, κατὰ τῶν Γότθων μακρὰν τῆς ἰδίας ἑαυτοῦ ὄψιως. Ννκῶν ἐά
τὸν ᾿Αλάριχον, ἔμελλε νὰ ἐπισκιάσῃ τὸν Ῥουφίνου ὀλιγώτερον Ἡ ὃν
Εθριάμδευε πρὸ αὐτῶν τῶν τειῶν τῆς πρωτινούσης, ὑπ' αὖτα τε
ὄμματα τοῦ αὐτοκράτερος. ᾿Αλλ᾽ ὁ Ῥουφῖνος ἴτριφι τὴν κρυφίαν ἰλ-
πίδα, ὅτι ὁ Στιλίχων πολὺ μᾶλλον ἔμελλε νὰ εὕρῃ ἐν Ελλάδι ἀπὶ
τῆς νίκης τὸν δλιθρον. τι δὲ, ἀνοίγων οὕτως εἰπεῖν εἰς τὸν Γῷν.
ατρατηλάτην τὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἄγωωσαν, δὲν ἔστελλεν αὐτὸν εἰς
Ὑίδα, ἀλλὰ μᾶλλον ἐποίει πρὺς αὐτὸν παραχώρησιν μὴ ἀπέχυυσαν πλ
Αοσίας, ἀπαδευκνύεται καὶ ἐκ τῆς οἰκτρᾶς ποιότητος τῶν ἐν ταῖς.
καῖς χώραις βασιλικῶν δυνάμεων, ἥτις βεβαίως δὲν ἦτο ἄγνωστος ὁτ.
τὸν πεωθυπουργόν τοῦ ᾿Αρκαδίου. ος
Ὁ Αλάριχος, διαβὰς τὴν Θράκην καὶ τὴν Μακεδονίαν, εἰκάλκαν.
ες τῶν Θεσσαλίαν. Ὡς δὲ βεβαίως πφοεγνώριζε καὶ ἴσως δη ιμ.
πρόαγγείλεν εἰς τὸν Γότθον ὁ ᾿Ῥουφίνας, οὐδεμιᾶς ἴτυχεν ἄν'
ἐν τῇ πρὸς νότου πορείᾳ του, καὶ διέβη ἀνεμποδίστως καὶ αὐτὸ τὸ.
νὸν τῶν ΘΒερμοπυλῶν. Οὗτι ὁ ἀνθύπατος τῆς ᾿Ἁγαίας Αντίοχος)
ἀνάξιος υἷός τοῦ φιλοσόφου Μουσωνίου, οὔτε ὁ προϊστάμενος τη ἵ
Βιρμοπύλαις φρουρᾶς Γερόντιος εἶχον ἀρλοῦσαν ατρατιὰν Ἡ κἄν.
σαν θέλησιν, ὅπως ἀντιταγθῶσιν εἰς τὴν ὁρμὴν τῶν Γότθων. Οἱ.
τὸν Γερόντιον φυλάσσοντες τὸ περιλΆλητον ατενὸν ἀπεχώρησαν
ἀφίνοντες ἐλιωθέραν καὶ ἀχώλητον τὴν εἰς τὴν Ελλάδα κατάβαοον
Αλαρίχου

καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ Ὀλλαρίχον σώτηβίαν.
ς τῶν τελευταίων ἐθνιιῶν εἰς τὴν πολι”.

πι

385

οῦχον θιὰν ᾿Αθηνᾶν καὶ τὸν ἤρωα ᾽Αχιλλία. Ὡς ἀπὸ ἄλλων γρ,
διὰ παντός ἤδη παρφχημένων δανειζόμενος τὰς ἐμπνιώσεις του ὁ ἐν.
κὸς ἱστορικὸς Ῥώσιμος δυηγεῖται, ὅτι ὁ ᾿Αλάριχος, ἐπελβὼν ἰπὶ ες

"Αθήνας πανατρατιβ, τὸ μὶν τείχος εἶδε περιπολοῦσαν τὸν πρόµαχει
᾽Αφηνᾶν, ὁποία φαίνεται ἐν τοῖς ἀγάλμασωι, ὡπλιομένην καὶ οἷον μῆ-
Άουσαν να ἐπιτεβῇ κατὰ τῶν ἰπερχομίνων, πρὸ δὲ τῶν τειχῶν εδ
ἠστάμενον τὸν Αχιλλέα τοιοῦτον οἷον ἴδειξεν αὐτὸν ὁ Ὅμηρος εἰςτής
Ἔρῶας, ὅτ᾽ ἐπολέμει κατ᾽ αὐτῶν ὀργίλος πρὸς ἐκδίκησιν τοῦ θατν,
τοῦ Πατρόκλου. Τὸ ὄραμα ἐφόδησι κατὰ τὰς δνηγῆσεις τῶν ἰθηκῶ
τὸν ᾿Αλάριχον, καὶ, ἀποστὰς τῆς πολιοραἰας πόλεως, ἂν ἠβύμως ἑεόρι
ἐφαίνοντο ἔτοιμοι νὰ ὑπερασπίσωσιν οἱ ἀρχαῖοι θεοί, ἦλθεν ες ποῖν-
κολογίαν πρὸς τοὺς Αθηναίους Ἡ ἀρχαία δνήγησις προθθέτα, ὅτι.
μετ᾽ ὀλίγων µόνον εἰςῆλβεν εἰς τὴν πόλιν ὁ ᾿Αλάριχος μετὰ τας ὁμν
λογηβείσας συνθήκας. Αλλ᾽ οἱ ὀλίγοι ἐκεῖνοι ἦσαν πάντως τόσα μα.
ἤρκουν ὅπως παραλάθωσι τὰ συμφωνηβέντα λύτρα, ἄτινα βεβαίως ἵεν
σαν τὴν πόλιν πολὺ μᾶλλον Ἡ τὸ δόρυ τῆς ᾿Αθηνᾶς καὶ ἡ ἀπεῖς τὸ,
"Ἁχιλλίως.

ΔΙ Αθήναι ἐσώβησαν ὁπωςδήποτε, ἀλλ’ ὄχι καὶ τὰ λοιπά μέρη τῆς
“Αττωῆς,, Ιδίως δ᾽ ἴπαθιν ἡ Ἐλεωσίς, Ἡ ἱερὰ γή τῆς Δήμπτρκ κ.
τῆς Κόρης, ἡ μιστηριώδης ἵδρα τῶν Ἐλενσινίων εἶχιν ἀπὸ πολλοῦ ἡν.
ἀποθάλει τὴν μεγάλην σηµασίαν ἡν εἶχεν ἐν τοῖς ἀρχαῖοις χρόνοι, Δ΄
μαγάλαι θιαὶ εἶχον οὕτως εἰπεῖν πτοηθῆ πρὸς τὸ ἄχηυσμα, ὅτι ξ
μακρὰν ἐν Παλαιστίνη εἶχε βαστάσει ἐν τοῖς κόλποις αὐτοῖς ὁ ΠΑῤΙ-.
γος τὸν ὑπ αὐτῆς τεχθέντα υἱὸν τοῦ Βιοῦ. Τὰ δὲ μυστήρια, εἰς ΣΕὶ.
αἰῶνας ὅλους παρίαταντο ἐκλικτοί µῦσται ἐν τῷ σκότει ταῦ ἱεροῦ Ταν
στηρίου, εἶχον οἵονεί ὠχριάσιι πρὸ τοῦ νέου φωτός τοῦ ἐπιλάμπομας
τὸν κόσμον. ᾿πὶ τοῦ Ἱουλιανοῦ ἦτο ἤδη μεταβεθλημένη εἰς
ἐρειπιῶνα ἡ ἑστία τῶν μυστηρίων. ᾿Αλλ᾽ ὁ ἀνειροπόλος τῶν
ἀνορθωτὴς ἀνέστησε τὸν πεπτωκότα τῆς Δήμητρος ναὸν, καὶ
νίας ζέσιως ἀνέλαθε πάλιν τὰ καθήκοντά του ὁ ὑπ' αὐτοῦ τιμηῇ
ἑεροφάντης. "Έκτοτε δὲ δὲν εἶχε σθιαθ ὃ τελωταῖος σπιωθὴρ ἐπί
βωμοῦ τῶν ᾿Ελεωπινίων Πεῶν, ἀλλὰ τὸ ὑποτρέμον ἤδη φῶς του
γατο εὐκόλως νὰ ἐκλείψῃ ὑπὸ τὴν πνοῆν τοῦ πρώτου ἁπαρκτίου.

Τὴν. μεγάλην ἔκπτωσιν τῶν Ελινσινίων καθ’ ἃς ἡμέρας οἳ
ἐπιδραμον τὴν. ᾿Απτικὴν τρανότατα, δεωνόει τὸ γεγονός, ὅτι 5 πι
ἀεροφάντης δὲν ἦτο κἂν "Αθηναίος, ἀλλὰ µετάκλητος ἐκ τῶν.

μη

ν Βεσπεῶν, καὶ ὅτι ἦτο πυγχρόνως ἱερεὺς τοῦ περσικοῦ Μΐθρα. Αλλ΄ ὁ
ιαπιὺς ἐκεῖνος Προφάντης τῶν ᾿Ελευσινίων ὑπῆρξεν ὁ τελευταῖος ὃν ἑνα-
Ρινή Ἱστορία, Ἐπ] αὐτοῦ δὲ κατήνεγκεν εἷς τὴν Ἐλευαῖνα ἡ ἐπιδρομή
Β Ἁλαρίχου τὸ ὕστατον τραῦμα. Ἴσως δὲ συνήργησιν εἰς τὴν κατα-
βοφῆν ὃ θρησκευτικός φανατισμὸς τῶν Χριστικνῶν καλογήρων, οἵτινες
Εάτινα µαρτυρίαν ὄχι ἐντελῶς ἀναμφιοθήτητον φαΐνονται παρακολου-
ἴσαντες εἷς τὴν Ἑλλάδα τὸν ᾽Αλάριχον, ὄκτις, καἰπερ ὤν ᾿Αρειανός,,
Έντως σννεµερίζετο κατὰ τἆλλα τὸ πρὸς τὴν ἀρχαίαν βρησκείαν µῖσος-
Ἠιρὰ τὰν ᾿Αττικὴν ἔπεσεν εἰς τὰν ὁρμὴν τοῦ ῥασλίως τῶν Γότθων
Νεραρίς. Οὐδιμιᾶς ἂὶ συχὼν κατὰ τὸν ἰσθμὸν ἀντιστάσιως, νικηφό-
Κπροήλκαιν ὁ ᾿Ἀλάριχος εἰς τὴν Πελοπόννηπον. ᾿Ἡ Κόρυθος καὶ τὰ
Ῥθνκα πολίσµατα, τὸ "Άργος καὶ αἱ μιταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς Λακι-
ἅμενος πόλεις, ἔπειτα δὲ αὐτὴ ἡ Ὑπάρτη ἐκυριεύθησαν ἁμαχητί. Ῥέ-
ΕΝ’ ἐπὶ μῆνας ὅλους ἐδῄουν οἱ Γότθοι τὴν ᾿Αρκαδίαν καὶ τὴν Ἠλιν.
τΕκὶ Ἐν ἤδη σχεδὸν ἔτος ὁ ᾿Αλάριχος ἐδήου καὶ διήρπαζεν ἴν Ἔλ-
:9ὐ μικρᾶν ἐπιφέρων ζημίαν καὶ εἷς τὰ ἐπιφανῆ τῶν Ἑλλήνων Ηερὰ,
πατὰ, τὰ σύνορα τῆς ᾿Αρκαδίας καὶ τῆς Ἠλιδος εὑρίδη τῷ 990.
Ἰπμίτωπος ὑτχυρᾶς ατρατιᾶς, "Ηγεῖτο δὲ ταύτης ὁ Ἀτελίχων, ὄστις,
Ἀωνάμινος νὰ σώσῃ τὸ κινδυνεῦον ἐκεῖνο τμῆμα τοῦ ἀνατολικοῦ
τως, εἰς ὁ ἐφαίνοντο εὐδιάβετοι νὰ ἐγκατασταβῶσι καὶ ἱδρύσωσιν ἴδιον
μελνιον οἱ Γότθοι, εἶχε απεύσει ἀρωγός. Ὁ πρωθυπουργὰς τοῦ Ὃνω-
εξ Ἱταλίας πολυάριθµον ατρατιὰν, εἶχον ἀποθιβασθὴ
' ααὶ προχωρήσει (ναντῶν τοῦ ᾿Άλαβίχου, Ὑνγερου-
ς δἳ μες) αὐτοῦ, περὶ τὸ ὄρας τὴν Φολόην, ἱνίκησε τοὺς Γότθους.
νίκη Εκείνη τοῦ Στελίχωνος ἀπήλλαξε μὶν τὴν Ἑλλάδα τῆς
πιδρομῆς, ἀλλὰ λϊν κατίθαλε καθ) δλυθηρίαν τὸν "Αλάρι-
λέγων ἦτο ἀληθῶς Ὑενναῖος στρατιώτης, ἀλλ’ ὡς Ἠμετας.
εἶχε τὴν δύναμιν νὰ συγκρατήσῃ τὴν ατρατιὰν, ἥτις ἐπιδόθη εἰς
καὶ δγώσεις ὄχι ὀλιγώτερον χαλιπᾶς τῶν γοτθικῶν, ἐν ᾧ αὖ-
καὶ ἠσχημόνει μετὰ µίµων καὶ ἀναιδῶν γυναίων. Ἐκ τῆς
παύτης τοῦ νικητοῦ καὶ τοῦ ὑπ᾿ αὐτὸν στρατοῦ ἔπωφι-
ὁ “Άλάριχος, ἠδυνήβη νὰ διαφόγην καὶ, ὄναπιραιωβίς ἓκ τῆς
ἠσου μετὰ πάσης τῆς λείας, εἰζώλαπον εἰς τὸν Αἰτωλίαν, ἐκεῖ--
' εἰς τὴν πειρον, ὅπου εὗρε νίον στάδιον λαφυραγωγίας.
ἠδύνατο ἴσως, ἀνδριζόμινος καὶ πἆλιν, νὰ σπεύσῃ πρὸς
ὃν καὶ καταπολεµήση ἰκεῖ τὸν ᾽Αλάριχον. "Αλλ᾽ ἔνικα τῆς µε-

383

η

984

γάλης μιταξὺ τῆς Δύσιως καὶ τῆς Ανατολής ἀντιζηλίας οὔτι ὁ Έτ
λίχων φαίνεται ἐργασθείς εἰλικρινῶς πρὸς πλήρη ἀποαόθησιν τοῦ ίπαι
κρημαμένου κατὰ τοῦ ἀνατολικοῦ κράπους κινδύνου, οὔτε οἱ ἓν Κνο,
Φταντιωνουπόλει διφικοῦντες ἀνιίχοντο τὴν ἓν τῇ ᾿Ανατολῇ ἐπικράτης,,
αὐτοῦ, Διά ταῦτα βλέποµεν τὸν Στελίχωνα πιβόµενον εἷς τὰν ἄν
γῆν τοῦ Αρκαδίου καὶ ἐπιστρέφοντα εἰς τὴν παλίαν, ἐν ᾧ ὁ “Αι
Ῥχος συνθηνολογῶν μετὰ τῆς αὐλῆς ποῦ Βυζαντίου, ἀνιλάμβανι τὴ

αμωή στρατιωτικὴν Διοίκησιν ἀγὰ τὸ Ἱλληρικὺν ὡς ἄρχων τετ»
Υμένας ὁπ΄ αὐτῆς τῆς βυζαντιακῆς βασιλείας: κά αεξ ἐζ 4, ΕΝ

Ἔχων ὃ᾽ οὕτως ὁ ᾿Αλάριχος τὴν ἕδραν αὐτοῦ κατὰ τὸ µεπαίγην
τῶν δύο κβατῶν, δὲν ἔπαισε μὲν ογκνος----. |
εἰς τὰν Διοίεηαιν αὐτοῦ ὑποκειμένων ἑλληνικῶν χωρῶν, μετιχηρζιτο
Δὲ τὴν ἀνατολικὴν λλυρίαν ὡς ἀφετηρίαν τῶν φοθερῶν αὐτοῦ ήν:
κατὰ τῆς παλίας ἐπιβίσιων, αἴτινες, ὀξύτεραι γινόμεναι, μετὰ τε
ἔτει 408. θανάτωσω, τοῦ ὑπερφιάλου Στελίχωνος ὑπὸ τοῦ Ὀνωμνο,
ἀπέληξαν τῇ 34 Λὐγούστου 410 εἰς τὴν ἅλωσιν.
τς Ῥώμης. Ἑότε δὲ µόνον ἁπηλλάγη ἡ, παλία τοῦ φοθεροῦ ἐπιάρο:
µίως, ὅτε, μεταθᾶς εἰς τὰ νότια τῆς χερσρνήσου. ἐπὶ τῷ αεααι
νανπηγήσεως στόλου πρὸς διάξασω εἰς τὴν ᾿Αφρικὴν, ἆ
ν τῇ γῇ τῶν Βρεττίων κατὰ τὰς ἐσχατιὰς τῆς νοτίας ᾿

Μετὰ δὲ τοῦ Βανάτου τοῦ ᾿Αλαρίγου, ὃν κατὰ τὴν παράδετνν ἴδαι
ψαν οἱ Οὐσιγότθοι ὑπὸ τὴν κοίτην τοῦ ποταμοῦ. Βουσηντίννυ, παρα)
τρίψαντες αὐτοῦ τὰ ὕδατα, ἀπηλλάγησαν μὲν μετὰ τῆς Ἱπαλίας καὶ
αἲ Ὀληνικαϊ γῶραι τῶν ἀπὸ τοῦ τολμηροῦ Γότθου κενδύνων, ἆλλα δη
συνεξΏνπον καὶ τὰ δεινα, ὅσα εἶχεν ἐπιφέρει εἰς τῶν Ἑλλάδα ἡ 'τ:
βικὴ ἐπιδρομῆ τοῦ 895. Περὶ αὐτῶν τῶν ᾿Αθηνῶν ἔγραφεν ὁ καπό,
ἀναρρηθεὶς ἐπὶ τὴν ἐπιακοπὴν Κυρήνης Σννέαιος, ὅτι κατὰ τᾶν ή
σκεψυν αὐτοῦ εἲς τὴν πόλιν, γενοµένην ὀλίγα ἔτη μετὰ τὴν ἐπδρίν
τοῦ ᾽Αλαρίχου, αἱ ᾿Αθῆναι εἶχον. ἐπὶ τοσοῦτον ἐκπέσει, ὥστε ὠμαδίο
ἀχόμη πρὸς ἱερεῖον ἰσφαγμένον, τοῦ ὁποίου ὑπολείπεται μόνη τὸ
Δέρμα. Ἂν δὲ ταῦτα ἠδύναντο νὰ ῥηθῶσι περὶ τῶν ᾿Αθηνῶν, αἴσιεά
εἶχον συνθηκολογήσει πρὸς τὸν ᾿Αλάριχον, ἕκαστος δύναται νὰ φαντμήΏ
τὸν ἔμπτωσιν καὶ τὴν παρακμἠν τῶν λοιπῶν πόλεων, ἓν αἷς ἀντι τά”
σης συνθήκης ἐξήστραψι τὸ ξίφος καὶ ὁ δαυλὲς τοῦ βαρθάρν,

-...---

ώμο 1
τῶν μιτὰ τῆς Εὐδοξίας γάμων. ὧν τοῦ Άρμα δίον, ὅτε μέχρι
θρίου 395. : Ν

Είδυμεν ἤδη, ὅτι ἐν τούτῳ τῷ μεταξυ τὸ ἀνατόλικὴ
τὴν φοθιρὰν ἐπιδρομῆν τοῦ ᾿Ἀλαρίγου, ἀπὸ τῆς ὃ
δὲν ἠδινήθη νάπαλλάξῃ σὺν Ἐλλάδα οὐ | ατ
ος μμ πυσἩ
ἀντιζηλίας. ο ανν

ἀναλόγου στρατιᾶς. αλλ πρίν ἃ προφθάσρ, ἆρ
καὶ τὰς υοτίας Ἑλληνικὰς χώρας ἀπὸ τοῦ ἐν

Στελίχων εἰς τὴν Δύσιν, ἀπέστειλεν εἰς
κηλουβήσαντας αὐτῷ στρατιώτας, ὅσοι εἶγον.
ποῦ πολέμου τοῦ Θεοδοσίου κατὰ τοῦ Εὐγενίου.
πιᾶς ταύτης ἐτάχθη ὑπὸ τοῦ Στελίχωνος ὁ Τ
ἆμιλλε νὰ καταλάθῃ ἔπιιτα, θέσιν περιφαν ἐν τι

Οἱ παλαίμαχοι στρατιῶται ταῦ Θεοδοσίου, ἐπ
Κωνσταντινούπολιν, κατείχοντο βεβαίως ἀφ᾿ ία.
τὸν ἄνδρα ὄντις εἶγεν ἀνακόψει τὴν ὑπὸ τὸν Ὥτιὶ
ποῦ ᾿Αλαρίχου ἐκπτρατείαν. ᾿Αλλ᾽ ἴπως ἔτι μᾶλλον ἐξ
αὐτῶν κατὰ τὴν ἀπὸ Θεσσαλονίκης εἰς Κωναταντυούπολιν παρ
τοῦ Γαϊνᾶ, ὃν Δννάμεβα νὰ Πιωρήσωμεν ὡς συνεργὸν τοῦ 3
βνασοδομοῦντος μετὰ καὶ τοῦ Εὐτροπίου τὴν πτῶσιν τοῦ '
οἷον καὶ παρέστησαν αὐτὸν οἱ μιταωνέστεροὶ. Ὅπως δὲ
πρᾶγμα, βίδαιον εἶνε, ὅτι ἡ ὑπὸ τὸν Γαἰνᾶν στρατιὰ |
βακιλεύουσαν ἴτοιμον ἴχουσα τὸ σχίδιον τῆς. ἰναντίῶν τοῦ "Οδ
ἐπιθέσιως.

ΤΟ αὐτοκράτωρ, κληθεὶς ὑπὸ τοῦ Γαινᾶ, ἐξῆλθε μετὰ τοῦ Ῥωηίό.
τῶν τειχῶν τῆς πόλιως εἷς ὑπάντησω τῆς στρατιᾶς. "Εμελλε δὶ
πείνη ἡ ὑπάντησις ἵν τῷ πελίῳ ὅπις ἔκαλεῖτο, μὲν Κάμπος, ἔισνλ΄
ἔξωθεν τῆς Χαρσίας πύλης κατὰ τὸ λιγόμανον Βδδυμον ἓν τῷ αἰπί.
ἐκείνῳ τμήµατι τῆς πόλιως, ἀπὸ τοῦ ἀριβμοῦ τοῦ ὁπαίωω προρων’
μεῖτο καὶ ἀνάκτορον κτιαβὲν ἀπὸ Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου ἔσωβιν τὔν
τειχῶν κατὰ τὴν δυτικὴν τοῦ προκστείου ἐκείνου ἄκραν. Ἐν τῷ πι

μη

88Τ

Δνπὸν ἐκείνῳ τὴν 31 Νοεμβρίου 395 κατ΄ αὐτῆν τήν ὑπὸ τοῦ Αρ
εαδίου καὶ τοῦ ΄Ῥουφίνου γινοµένην ἐπιθεώρηαιν τῆς ὑπὸ τὸν Γαινᾶν
Ἀτρατιᾶς οἱ σερατιῶται τοῦ Γότθου, ἅμα τῷ δοθέντι εἰς αὐτοὺς ὑπ᾿

Ἐκ ΚΥΕΙΙΑ ΤΟ ΚμλοΜον

ος | '
ης αυνθήµατος Ππιτιθέντες αἵγνης ἐναντίου τοῦ Ῥουφίνου καὶ περι-
παχίραντες αὐτὸν διεμἔλισαν διὰ τῶν ξιφῶν.

[Τε κράτος ἀπνλλάγη τοῦ λυμιῶνος. Αλ) οἱ κατὰ τὴν ὥραν τοῦ
[Σπενὸ αὐτοῦ τῶρους ἀντηχήσαντις ἐν τῷ Κάμπῳτοῦ ᾿Εθδύμου πα:ᾶ-
[μη δὲν ἐσήμαννον καὶ τὴν ἁπαλλαγὴν τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τῆς διοµη-
παῆς κκκρλκιμονίας.

5
“Ὁ Εὐτρόπκος.
Ὦ φόνος τοῦ ᾿Ῥονφίνου αννιπίφερε τὴν ἐπὶ τὴν ἀρχίν ἄμεσον ἀνάρ-
Ἐλτροπύ», Ὁ γηραιός εὐνοῦχος, οὗ τήν ὑποκρισίαν καὶ τῶν
εἶχον ἐπὶ τοσοῦτον ἡ τύχη ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ
, ὥστε κατ΄ ὀλίγον ἀπὸ ἀχρήστου καὶ ὑπὸ τῶν Δισποτῶν αὐτοῦ
3ο”

-...

διωκοµένου δούλον νὰ γεύνῃ ἀπαραίτητον αμ αἳ
[κανῶς ήδη παριακευααμένην τὴν διάβισιν τοῦ Αρκαδίου, ώστε, ἄρα-

δνσμόρφον.

ο μαε μεσαν
που τὸ ῥυτιδῶδες καὶ γραῶδες. Τῶν δὶ κακιῶν, ὧν :
δυσιιδὲς ἐκαῖνο τοῦ βαθύγηρω οῶμα, ἡ μεγίστη καὶ
βίζα ἧτο ἤ πλιονεξία, πλεονεξία πολὺ τῆς τοῦ
ἀληθὴς ἀργυρίου δίψα. Κατεφάνησαν δ' αἱ ἁρπακτικαί τοῦ Εὐτροπίον
Διαβίσεις ἅμα, τῷ φόνω τοῦ Ῥουφίνου διὰ τοῦ σφιτιρισμοῦ τοῦ πλιίντο»
μέρους τῆς περιουσίας αὐτοῦ, εἰς ἣν περιελαμβάνοντο καὶ τὰ.
πολλῶν ἀδικηθέντων ὑπὸ τοῦ προκατόχου, εἲς οὓς δι” εἰδικοῦ νόµο» κα”
τέστη αχεδὸν παντελῶς ἀδύνατος ἡ ἀνάληψις τῶν ἁρπαγμένων ὑπὸ το
"Ῥουφίνου. Αλλά καὶ νέαι πηγαὶ πλούτου ἀνεῴχβησαν εἰς τὸν φὰν-
Χβήματον "Αρμόνιων. Αἱ ἀρχαὶ πᾶσαι κατέστησαν. ὤνιοι οὕτως, ὁρι
ὁ ποιητὴς Κλανδιανὺς ἐδικαιοῦτο νὰ παραστήση μετὰ σαρκαστικῖη
κρίας τὸν Ελτρόπιον ἔχοντα ἐν τῷ προθαλάµῳ του ἀνηρτημίνον τί.
γακα, ἰφ᾽ οὗ ἀνεγράφετο τὸ σχετικὸν εἰς γρυσᾶ. "ομέοματα τίμημα τί
παραχώρησιν τῆς διοικήσεως ἑκάστης ἐπαρχίας εἴς τοὺς φιλάρχοωι
τῶν μνηστῆρας. Ὡς αὐτὸς εἶχέ ποτε πωληθή ὡς δαῦλας, πρι.
ὁ εἴρων ποιητής, οὕτως ἐφλέγιτο ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίκς. ων
λοιποὺς ἀνθρώπους.

Ἐν ᾧ δὲ οὕτω τὰ πάντα ἐγίναντο βατᾶ, τὰ ιο

ο να σιρλώντώ, ποῦ Εὐτευπίου, καὶ αἲ ἀνώταται
τῆς πεολετείας Βίσεις παρείχοντο

ἅρμαιον εἰς τοὺς ὑπερθεματιστᾶς, ἡ διοί-

ἀλσες ἠρημοῦτο παντός τιµίου καὶ διακεκριμένου ἀνδρός. Καὶ δὲν ἐδιώ-
απητο, δὲν ἀπιμακρύνοντο µόνον οἱ ἠλέγγοντες τὸν Βὐτρόπιων καὶ ἐχθρι-.
αὓς πρὸς αὐτὴν διακείµενοι, οἷας ὁ στρατηγὸς Τιμάσιος, ὄττις, ἐξο--
ρεθαὲς εἰς τὴν ᾿Αφρινὴν, εὗρεν οἰκτρὸν τέλος ἐν ταῖς ἄμμοις τῆς ῥάσιως.
Ἁχ κ΄ ἡ δίωξις συνεδέντο πολλάκις πρὸς τὴν ἀχαριστίαν, ὡς αυνίθη εἷς
νε ἐπὶ Θεοδοσίου χρηματίσαντα ὕπατον 'Ἀθουνδάντιον, ἄνδρα ἐπι-
Φαν, ὄττες ἑνὸς μόνου πταἰσµατος ἦτο ἔνοχος, τῆς ἀνμξία, προστασίας,
εὔνοῦχον τὸν ἀνταμείψαντα αὐτὸν διὰ πικρᾶς
ἠπνωμεσύνης., Διά τεικύτης δὲ πελιτείας τοῦ Εὐτροπίον αἱ μὲν ἔρη-
μδε ἐπληρώβησαν ἐξηρίστων, ἡ δὲ κοπῖς τοῦ Ξίφους ἐκάβαιρι τὰ ζιζάνια
τὰ ἑπιπεααβοῦντα εἲς τὴν ὁδὸν τοῦ ἐξ ἀφανῶν παντοδυνάµου.
΄Όδεως Ιπὶ πωρῶν χρυποῦ καὶ αἵματος ἐἐραζόμινος ἀνλῤόεν ὁ Βὐ-
4 υπῶν ἀξιωμάτων, καὶ ὁ ἀπελιύθερος εὐνοῦχος
πατρίκιον καὶ τΏλος περιθαλλόµενον τὴν λαμ-

κος γιλοῖα τὰ ὅπλα τοῦ Βυζαντίου ἐν ᾽Αρμινίῳ καὶ ἐγένετο
τῆς ἐν Ἑλλάδι κὐδοκιμήσεως τοῦ ᾽Αλαρίχου, ὃν δὲν ἑτόλμα
ςΟὔτω δὲ τὰ πάντα συμφύρων καὶ ἁναστατόνων ἐν τῷ ἐσω-
ονε τὴν οὐκτρότητα τῆς πολιτείας του διὰ τῆς ἔχβρας
τὴς εἷν Ἐτελίχωνα, ήτις ἐπήνεγκε τὴν ἀπομάκρυναιν αὐτοῦ ἀπὸ τῆς
Πβεπννήσον, τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ Ἀλαρίγου ἐν τῷ. Ἵλλυραφ καὶ
-"Ἡν ἠάνωσιν τῶν σχέσιων τῆς Δύσιως πρὸς τὴν ᾿Ανατολήν.
"Ἡτοαύτη αὐθαιρισία καὶ κακοδιοικησία τοῦ Εὐτροπίου ἀδύνατον
Ἕθγνα μὴν γεινήσῃ, τέλος ἀντίδρασον. Ἡ ἀντιπολίτενσις, ἁρξαμένη ἀπ᾿
Απ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς ἀρχῆς τοῦ Βὐτροπίου, τοῦ θ96, ἠρέντο
αγ Ἀάρον ἐπεσεονομέση. Μετ" οὐ πολὺ δὲ εἰς τοὺς Ἰοιποὺς τοῦ Εὐτρο-
πω ἠθροὺς προετίθη ὁ Γότθος Γαϊνᾶς, ὄστις εἴπερ τες καὶ ἄλλος εἶχε
'πλίαιε διᾶς τοῦ φόνου τοῦ “Ῥουφίνου εἰς τῶν ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἄνοδον
ἐν ης δ΄ ἐντισθεν ἐπελθούσης διαταράξιως τῶν πραγμά-

αὐτῆς φόδων τοῦ Εὐτροπίου προφανὲς τεκμήριο ἔχο-

μν αὸ ωμά ᾽Ἰκδοθὲν διάταγμα τοῦ Θεοδοσίου, δι’ οὐ ἐπιδάλ-
ο οι ἱναντίον πάσης σ)νωµναίας.

πὸ τοῦ Γαϊνᾶ ἀντιπροσωπευομένη ἀντίδρασις τῶν ἐν τῷ κράτει

η

|

η

Γότθων ἱναντίον τοῦ Εὐτροπίου φαίνεται ἀνασταλεῖτα διὰ τοῦ αὖι
ροῦ ἠκείνου διατάγµπτος. ᾿Αλλὰ δὲν ἐξέλιπιν ὅμως. Την δ' ἔπαπ
Ἀουμένην ἔκρηξιω ἐπιτάχυνεν Ἡ κατὰ τοῦ εἰνούχου δυκαρέσκεια
Βερμανοῦ κόµντος Τριθυγίλδου, ὄστις, μεταθὰς εἷς Κωνσταντονούποῦ
ἔπως ουγχαρῇ τῷ Εὐτροπίῳ ἐπὶ τῇ ὑπατιίφ, δὲν ἔτυχε παρ᾽ αὖ
τῆς προσδοκωµίνης διξιώσιως. Ὁ Τριβίγλδος, διοικῶν τὰς αὗτοχφα.
βικᾶς στρατιὰς ἓν τῇ πλουσίᾳ καὶ εὐφόρῳ ἠρυγίᾳ, ὅπου ἀπὸ τῶν κ.
}ων Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου εἶχεν ἐγκατασταθή ἰσχυρὰ Ὁστγό-θ
ἀποικία, καὶ εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῶν Γερμανῶν τούτων καὶ τῶν 4
χοῦ ὁμοφύλων θαρρῶν, ὕψωσε τὸν σηµαίαν τῆς ἀποστκοῖας τὸ ἴαρ-
888. Αἱ δὲ πρόοδοι τῆς ἐπαναστάσιως ὑπῆρξαν ταχίίαι, Μιτ΄ οὐ
τὸ πλεῖστον τῆς Μικρᾶς ᾿Ασίας εἶγει κόψει εἰς τὰς ὄγώσεις τῶν ἴπαν,
στατῶν, εἰς οὓς εἶχον προετιθῆ, ἐκφυγόντις τοὺς αυρίους μα
λοί τῶν ἐν τῷ ἀνατολικῷ κράτει Γερμανῶν δούλων.

0 Εὐτρόπιος ἰφάνη τὸ πρῶτον ὑποτιμῶν τὴν σηµασίαν σον
νικῆς ταύτης ἐπαναστάσεως, ᾿Αλλὰ τίλος, βλέπων, ὅτι αὔτη 4
Ἰαμβάνουσα ὁσημίραι µιγαλειτέρας διαστάσεις, ἐθιώρησιν ἄναγκα
νάντεπεξέλθῃ κατ΄ αὐτῆς. ᾿Ανετίθη δὲ ἡ καταπολέµπσις τῆς ἄνταρα
Ες τοὺς δύο ἀρίοτους τῶν τότε στρατηγῶν, τὸν Λέοντα καὶ τὸν Τι
νᾶν. Αλλ’ ὁ μὲν Λέων ἀπιδείχθη ἀδέξιος ἀντίκαλος τοῦ Γότθων
ατάτου, καὶ εὗρε τὸν θάνατον μαχόμενος κατ΄ αὐτοῦ, ὁ δὲ Γαἰνᾶς (8
ρησι τὴν κατὰ τοῦ Τριθιγίλδον στρατηγίαν ὥς εὐπρόκδεκτον ἀφερμ.
ὅπως. συµπράττων μετὰ τοῦ ὁμοφύλου, πιριστήσῃ τὰ τῆς βασοα
εἲς κίνδυνον χάριν τῶν ἰδίων ἑαυτοῦ σχοπῶν.

Καὶ πράγματι ὁ Γαἴνᾶς, ἀφ᾿ οὗ διὰ τῆς ἰνόχου αὐτοῦ μετὰ.
Τριθιγίλδου συνεννοήσεως ἐπήνεγκε μὲν τὸν Βάνατον τοῦ έθνσος, ἐ
οχυσι δὲ µεγάλως τὸν ἁπαστάτην, ἁπατῶν τὸν ᾿Αρκάδιον, ἐμήνωσιν
τὸν βασιλέα, ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ καταβάλῃ τὸν πολέµιον, καὶ ὅτι ἀνά;
παρίσταται, ὅπως ἡ βασιλεία ὑποχωρήσῃ εἰς τὴν ἀπαίτησιν τοῦ Ὦ)
θον ατρατηλάτου, ζητοῦντος τὴν ἀποπομπὴν τοῦ Εὐτροπέν».

890

”
"0 Εὐτράόπιος καὶ ὁ Χρυσόστομος.
Ἡ περὶ ἀποθολῆς τοῦ Βὐτροπίου ἀπαίτησις τοῦ Γπῖνᾶ ἔμιλλκ
Βαίως νἀποκρουσθῆ ἐν ἄλλοις χβόνοις ὑπὸ τοῦ ᾿Αρκαλίου, ὃν ὁ κώνο

σεν ἀπὸ τῆς ῥινός, ᾽Αλλ᾽ ὁ Γαϊνᾶς, ὑποδυόμενος τὸ πρύσωπον τοῦ

Ερκηήλδου, δε Ίηρόιι πάντως, ὅτι τήν ἀπαίτησιν ἑκείνην διιβίθαζεν

ἵν ερόνῳ εὐθέτῳ, ὅτι ήδη ὁ εὐνοῦχος διὰ τῆς μεγάλης χὐτοῦ ἐπὶ τὸν
αὖεπκράτορα ἰσχύος εἶχε κινήσει την ἀντιζηλίαν τῆς αὐτοκρατείρας Βὺ-
ἈμἙέας. Ἔχων δὲ αυμπράττουσαν ὑπὲρ τῆς πτώσεως τοῦ Εὐτροπίου τὴν
ψισπίλιασαν ὁ πονηρὺς Γότθος ἠδύνατο νὰ εἶνε βέδαιος, ὃτι ἔπλησαι τὸν.
αν οδχόν.

καιρίως.

ΤΟ τέως πανίσχ-ρος ᾿Αρμένιος ἐνόπαεν, ὅτι ἐπίστη ἡ τελευταία αὐ-
τω ὥρα. Ἑν μιᾷ στιγµμῆ καὶ µόνῃ εἶδι πρὸ τῶν ἀπαιτητικῶν Δακρύων
τῆς Βὐδοξίας διαλνομένην καὶ πίπτουσαν τν ἐπὶ τίασαρα ὅλα ἔτη
παρε]οµένην εἰς αὐτὸν παρὰ τοῦ ᾿Αρκαδίου ὑποστήρίξιν. Μικρόψυχος
δε καὶ περίτροµος, μὴ ἔχων τὸ Βάρρος νάντιτάξῃ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις

τῶν ἐχθρῶν του τὴν ἀπόμασιν νὰ σώσῃ τὸ χινδυνεῦον κράτος, μὴ ἔχων

αἄν τὴν βάλπαυν νὰ πίσῃ γοναίως, ἐζήτησι δειλῶς ἐν τῇ ἰσχάτῃ ὥρα
τοῦ κινδύνου ἄσυλον εἷς τὴν ἐκκλησίαν τῆς ἁγίας Ῥοφίας.

ΑλΧ΄ ὁ ἱερὸς τοῦ Βιρῦ οἶκος, οὗ τὴν ἀσυλίαν αὐτὸς ἐκεῖνος εἶγεν ἄλ--
Ίψι καταπολεμήσει διὰ βασιλικῶν δικταγῶν καὶ νόμων ἐν ταῖς ἡμέ-
Άκη πῆς Δόξης καὶ τῶν διωγμῶν του, δὲν ἐφαίνετο δυνάμενος νὰ σώση.
τν Ὀκέτην. κ μὲν τῶν τέως φίλων αὐτοῦ καὶ κολάκων οὐδείς παρέ-
πεβοηβὸς καὶ παρήχορος. Ὢ δὲ στρατός, μαθὼν τῶν εἰς τὴν ἐκκλησία»
αταφρυγήν τοῦ εὐνούχου, ἔσπευσε πρὸ τῶν ἀνακτόρων σείων τὰ δόρατα.
τὴ βοῦν καὶ ἀπαιτῶν τὸν φόνον αὐτοῦ. Καὶ ὁ μὲν ᾿Αρκάδιως μόλις
Ὦ 3. καπῴβθωσι νὰ καταπαύσῃ τὴν ὀργὴν τῶν µαιιοµίνων στβατιὼ-

πο ἐν ' Μία δακρόων ὑπενθυμίζων εἰς αὐτοὺς τὴν ἱερὰν τράπεζαν, εἲς
πιπτωκώς. ᾿Αλλ’ οὐχ ἧττον δὲν εἶχε λωφάσει τὸ μῖ-

ή τοῦ δήμου, καὶ ὁ χθὶς καὶ πρότριτα σιίων τὴν οἰκουμένην διέτρεχε

η κἰνδυνον νὰ Ιξαχῦῇ ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν ἴξω τοῦ ἱεροῦ του

Ἠποιφυγίου αυρόµννος εἰς τὸν θάνατον. ᾿Αλλ᾽ ἐν τῇ φοθιρᾷ ἐκείνη ὥρᾳ
--- οθεναρὰ φωνή, ἀκηυαθεῖσα ὑπὸ τοὺς βόλους τῆς ἐκκλησίας,
2. Άωσε τὰν ἴκέτην. Ἠτο ἡ φωνή τοῦ πατριάρχον.
Ἐν µίσῳ τῶν ἀθιμιτουργιῶν αὐτοῦ καὶ τῆς διώξιως παντός εἶνε
| Ἀαραδοξων, ὅτι ὁ Εὐτρόπιος εἶχε προστατεύσει ἕνα µόνον ἄνδρα ἀγα-

-. Οὗτος δὲ ἦτο Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ὃν ὁ Εὐτρόπιος, γνωρίσας
Άντον ες τῶν ᾿Αντιόχειαν ἀποδημίᾳ, ἔκρινεν ἀξιώτατον νὰ καταλάθῃ,
υπῆς Κωναταντινουπόλεως θρόνον, χηρεύααντα τὸν Σι

τέμβρων τοῦ 391 δι τοῦ θανάτου τοῦ τὸν Γρηγόριον διαδιγθέντος

ὥ-.

ο -υ-ι---α

πα

Νεκταρίου. ᾿Ἡ γνώµη τοῦ Εὐτροπίων ὑπερεήκησε τὰς ἐκ τῶν πολλῶκεεετς,
Απαιτήσεων δυσχερείας, συνταχθίντων εἲς αὐτὴν τοῦ τε κλήρον Κε,
τοῦ λαοῦ τῆς Κωνσταντινουπόλίως, Μίκ µόνον δυσκολία ὑπελείπετο, ο
Φέθος ἀντιστάσιως τῶν ᾽Αντιοχέων, ζηλοτύπως ἰχομένων τοῦ προπρ-- ας.
λοῦς αὐτοῖς πριαθυτέρου. ᾿Αλλὰ, πρὶν ἡ. προφβάσωσιν αἲ ΄Άντιογπε ος
νὰ λάθωσιν ἔννοιαν τῆς γενομένης ἀποφάπεως, ὁ Ἰωάννης ἐξ αξ
"Αντιοχείας ἐν σπουδῇ καὶ λάβρα ὑπὸ τοῦ διοικοῦντος τὴν πόλιν 'Άστε-ε....
βίου. Προπεμφθεῖς δὲ ὑπὸ εἰδικοῦ ἀποατόλου ταῦ αὐτακράτορος εἰς Ἕ-λην.
βασιλιύουσαν, ἐχειροτονήθη πατριάρχης τῇ 38 Μαρτίου τοῦ 808 επιῦ,
συνόδου ἁργιερέων, πρὸς τοῦτο ὑπὸ τοῦ αὐτονράτορος συγκληθείσης.

Ὁ Χρυσόστομος, ὄντις ὡς ἁπλοῦς πρεσθύτερος ἐρρωμένως εἶχεν ἁνε---
ατῆ ἐν τῇ πατρἰῳ πόλει κατὰ τῆς διαφθορᾶς, πολὺ μᾶλλον ἠαθάνη --
ὅτι ἐπεθάλλετο εἰς αὐτὸν ὡς πατριάρχη» τὸ καθήκον τοῦτο ἓν τῇ βε»--
αιλευούσῃ. Πάσαι αἱ κακίαι τοῦ ποιμνίου αὐτοῦ, τῆς ἀνωτάτης τάδιως.

ἡ ἐξαχρείωσις καὶ τοῦ ὄχλου αἱ ὑπερθαπίαι εὗρον ἐν αὐτῷ πολµε
ἀμείλικτον, Ἑν τῷ τοικύτῃ Δ΄ ἐκτελέσει τῶν ὑψολῶν αὐτοῦ καθηκόν---

των Ἠδιαφόρει ὁ Πρὸς ἀνῆρ ἂν προκίκρουε πολλάκις οὐ µόνον ες τῶν"
ἰσχυρῶν τὴν ἀντίδρασιν, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτοῦ. τοῦ κλήρου καὶ αὐτὸ»
Ἰνίοτε τῶν μοναχῶν τὴν ἀπαρίσκειαν. Οὐδ᾽ ἡρκεῖτο ὁ ἴνθιος αὐτοῦ τἝ----.
Άος. εἷς µόνον τὸν ἐπ᾽ ἀριτῆν καταρτιαμῶν τοῦ ἰδίου ἔπωτοῦ ποιμηής.--
καὶ εἰς τὸν. ἰκκάβαραιν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν αἱρετικᾶν. ζιζανίων, “Αλν
ἀποθᾶς ἀκράδαντος ἐν τῇ βασιλευούσῃ ατῶλος τῆς ὀρθοδοξίας, ἄν ἰκό-----.
σμει καὶ ἑστήριζε διὰ, τῆς γρυσῆς του εὐγλωττίας, ἠγωνίζετο οὐχ ἅτ---.
τον νὰ διαδίδε, δι΄ ἀσκητῶν καὶ ἀποατόλων τὸν χριατιανισμᾶν καὶ εξ --
ἀπωτάτας χώρας, ἀπὰ τῆς Φοινίκη µέχρι τῆς Ἀκωθίας, ἴνθα ἰπεβηαν ιο)
ὅτι δὲν εὖμον ἀκδμη φωτίσιι τὰς καρδίας ἄπλιτον προ
σκείας τὸ φῶς.

Τὸ σθένος, ὅπερ ὁ νέος πατριάρχης ἀπέντα ὀσημέραν δὰ τν δωνας--
µίως τοῦ λόγου αὐτοῦ καὶ τῆς μεγαληόσητος τῶν πράξεων, δὲν ὄργν-τ
νὰ ἑλκύσῃ κατ΄ ὀλίγον ἐπ' αὐτὸν τὴν γενικῆν συµπάθειαν, "Επί ταν”
της δὲ στηριζόμενος ὁ Χρυσόστομος ἄφοθος ἀντιματώπιζε πᾶσαν ἴπεε-
προσθοῦσαν ὀνσχέρειαν. Ἑν τοῖς πρώτοις δὲ δὲν διλάνθανε τὸν πατριᾶ-
ὧν ἡ ζημία ὃν ἐπίφερον εἰς τὸν ῥασιλείαν καὶ τὸ κράτος Ἡ φκυλότ ης
τοῦ εὐνούχου, οὗ ἡ εὔνοια εἶχιν ὑψώπει αὐτὸν ἐπὶ τόν πατριαρχικὺν θ.5 3
Ἠον, "Αλλά, παρακικινδυνιωµένη θὰ ἦτο ἐπὶ τοῦ. παρόντος φανερὰ ----οἳ
Χρυσοστόμου πρόκκρουσις πρὸς τὸν Εὐτρόπιον, Διὰ τοῦτο ἃ᾽ εἶχεν «αρ

μ-ω

τος

ἅμα τὸ εξέδῳ αὐτοῦ ἀπ τοῦ ἐν Κωνστπντηιονπόλει ἆς

πο φθενόπωρον τοῦ 399 ἐπὶ τῆς ἀπένπντι

ππδόνε, εώφήμωῤπνκκν ρω
Ἰρόνων ἡ όλες ἂν οἱ ἀρμαῖοι ἐπικρατέστερον ἑκάλτων Καλγηδόνα

ιό -
το κ αθνᾶς καὶ οἱ Κερμανοὶ ἓν ἄξωναταντενουπόλω,
Ὁ πονηρός Ῥότθος, ο
ἀπόλυτος κύριος τοῦ πεδίου. ᾿"Ἠδύνατο ᾖλη νάποθάλφ θαρρούντως τ-.
προρωπεῖον, Συμπράττων φανιρῶς Ἐν ες Ἰρθρῶ ον, άῤην ἀ-

πηδόνν, “Αλλ’ ἡ ῥαφιλεία ἦτο ἀνίσχυρος νὰ
αίαν, καὶ σενα νὰ τραπῇ τῆν ὁδν τῆς. τών.
ὀλαπι Άκαμπτος ἀντέταξεν ὁ ἀντάρτης τήν. -
ἀπερωβίανν ο ορ νοεα . Ἄρνάδνος ἐδίωξιν ἓς τῆς Κωσν--
Αταντενόμπόλεως κατ΄ ἀπαίτησον τοῦ Γαἲνᾶ. χαὶ ἀπόστελε πρὸς αὐτόνε δι
τὸν ἀπιατικὴν παραλίαν τρεῖς τοὺς ἐπεφανεατάτους τῶν .
αὐλῆς, οἵτοες µόνον δια τῆς παρὰ τῷ Γότθῳ ἔπι
στόµου ἰσώβησαν ἀπὸ τοῦ Δανάτου. “ΑΧλ’ ἡ παραχώρησις
δ μόνη. Ὢ Γαινᾶς ἀπῄτησι τῶν διατήφησιν ἰαυτοῦ ὡς, τ
Του κατὰ τῶν ᾿Λνατολὴν καὶ τὴν ἄδειαν, τῆς εἰρόδοι Ἰαυταῦ αι τοῦ
ΈριθιγΏδου εἰς τὴν Κωναταντωούπολιν μετὰ τῶν. ὑπ αὐτοὺς Γόψβιονν
Ὁ δὲ ᾽Αρκάδιος Ἠναγκάσθη νάποδιχθῇ τοὺς
Γαϊνᾶ. ᾿Αλλὰ τὸ μάλιστα ἐξευτελεστικὸν ᾖτο, ὅτι ὁ ππασηλς νάσχ.
χκοι τὸν αὐποκράτορα νὰ ἔλῆγ, πρὸς ἑαυτὸν εἰς τὴν ἀθιατικὴν ἀκτα.
ἔτως ἕα αλλον ὁμιλόχήσᾳ ὰν ἁλυναρ δε αῶν ο -ᾗ
Ἰωρήσιως εἰς τοὺς ἁποατάτας.

Ἡ γοτθωῇ ἀποστασία ἐπερατώθη, ἀλλὰ διά ον
ἀποστατῶν καὶ τῆς πλήρους ταπεινὠσιως τῆς βασιλείας, Οι Ῥόπθοι
πτρατηχοί εἰκήλασαν εἰς τὴν βᾳαιλεύουσαν μετὰ. τριακοντακιεχίλέα»”.

πε Είτο οτρατιωτῶν. Καὶ ὁ μὲν Ἔριβίγιλδος ἐκλείπει ἴκτοτι ἀπὸ τοῦ
[σπα ορικκῦ Βιᾶτρου ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε καὶ δὲν γίνεται πλίον λόγος περὶ.
μεμπερῦ, ὁ δὲ Γανᾶς ἅγιν καὶ φέρει τὰ πράγματα δίκη, κνριάρχου,
εκ ϱὐιθλημίνας ἤδη τὰ σήματα τῆς ὑπατικῆς ἀρχῆς-

΄Ἡ Κωνσταντωούπολις δὲν ἦτο ἑστερημίνη ἐγγωρίων στρατιωτῶν,
δὲ φρουρᾶς πιστᾶς ἡ βασιλείκ. Καὶ ὅμως οἱ πολίται κατιλήφβησαν.
ὅσα ὢ τρόµου καὶ ὄψοπιστίας. ᾿Ἀληθᾶς ὃ κίνδυνος ἦτο µίγας. Τὰ πρὰ-

[μκεκτα κὐρίσκωντο ἐπὶ ξυρωῦ ἀκμῆς. ᾿Εκινδόνευεν ἡ πολιτεία, παραδιδο-
μενη εἲς τοὺς Γότθους. Εκινδύνενεν ἡ ὀρβοδοξία, ἀπειλουμένη ὑπὸ
εν “Αρεικνῶν, οὓς ὡς εἰκὸς ἔμελλον νὰ προστατιύσωσιν οἱ Γότθοι ὡς
ἡμιόβοξοι αὐτῶν, Οὐδιμία δ᾽ ἐλπὶς παρὰ τοῦ ᾿Αρκαδίον, τοῦ ὁποίον
Ἡ νώθιια καὶ ἡ ἀνωκανότης εἶχον ἀγάγιι τὴν πολιτίαν. εἷς τὸ χελος
τοῦ κφρημνοῦ. Ἡ σωτηρία µόνον ἐκ ουγαυρίας ἠδύνατο τά πλδῃ,

ΓΑΙ διαθίσιις τῶν Γότθων ἐφάνησαν βραχὺν χρόνον μιτὰ, πὴν εἰς
Κωναταντινούπολιν εἴκοδαν αὐτῶν. ᾿Ὁ. Γαϊνᾶς, προτελβὼν εἲς τὸν αὖ-
Ἰποκράτορα, ἰζήτησι παρ᾽ αὐτοῦ ἰδίαν ἐκκλησίαν ἐντὸς τῆς πόλως
ἼἼλρυν τῶν ᾿Αριιανῶν Γότθων, οἵτωνες ἦσαν ἠναγκκσμένοι νὰ ἑκκλησιά-,
ζωνται, ὑπό σκηνὰς ἰκτὸς τῶν τειχῶν, ἁπαγορενομένης τᾶς ὑπὸ τῶν
κῶν χρήσεως πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν. “Ὁ δὲ ᾿Αρκάδιος, Ἰηαμονῶν

“διάταγμα αὐτοῦ τοῦ πατρός του, ἐφαίνετο πρόθυμος νὰ

' τὰ ἆαφμρν ΑΑΧΝ) ἡ εὔγλωττος παρρησία τοῦ Χρυσο--

πὸν βασιλέα καὶ ἤγαγεν εἰς σύγχυσιν τὸν στρατηγόν.
Ὁ Ἁμιωνὰς ἠτεήθη ὑπὸ τοῦ πατριάρχον τῶν ὀρθοδόξων, ἀλλ’ ἆλπι-
ο ὁ πλὲ λ τὸν οχώδων, ἃ ἐεωκταίνετος ἔμιλλε νὰ ἴκ-
υπὴν νικήσασαν ὀρθοδοξίαν καὶ τὴν πολιτεία», ἣν αὗτη

Πνᾶς, καΐπερ ὧν ἤδη ύπατος, δὲν εἶχιν ἀποθάλιι τὰς ἰδιότη--
; ἀνστάρτου. Τὴν ἵδρυσιν τῆς δυνάμεως καὶ τῆς ὑπεροχῆς του
-δια τῆς ἐξασκήσιως τῆς ἰσχύος, ἣν παρείχαν εἰς αὐτὸν
η υφή Ἠίσις καὶ τὰ, τριακοντακιςχίλια δόρατα τῶν ὁμοφύλων
-πατιωτῶν, ἀλλὰ διὰ ακοτίων ἔργων συνωµότου. Δίκην νυκτοβίου,
ἀπεπιιράθη νὰ γείνη Δνὰ ῥήδιως κύριος τοῦ χρήματος
να πῶν ἀργυροπωλῶν. Δύνην ἐμπρηστοῦ ἐμελέτηαι
| πὸ βασιλικὀν ἀνάκτορον. Λλλ᾽ ἀμφότιρα τὰ σχίλια

ν Ἡ δὲ ἀποτυχία περιέστησι τοὺς Γότθους Ες ἀπο-
Αλόη αὐξανομένην ὀσημέραι.

ους

938

Ὁ Γαρᾶς ἰπείσθη ὑπὸ τῆς ἄνάγκης τῶν πραγμάτων, ἔτι ἔπρεπε νἝΈι. -
ἐγκαταλίπη τὸ ἔδαφος τῆς πρωτενούσης. ᾿Εξελθὼν δὲ τῆς Κωνσταντι--- πι
νουπόλεως ἐπὶ τῷ προράσει ἀσθενείας καὶ προσκυνήσεως ἓν τονι ἔκκλη--- ας
αἰκ ἐκτὰς τῆς πόλεως, διέταξε τὸ πλείστον τῆς ατρατιᾶς μιτὰ τῶνγν--.
ναικῶν καὶ παΐδων νάκολουβήσῃ αὐτὸν κατόπιν, Αλλ’ ἡ κατὰ τὴν ἕξωκ----ι
δον τῶν ὑπολειπομένων ἐκ παρεξηγήσιως ἴπίβιοις Γ4τθου τινός ἑναντίας--
ἐπαίτιδος πλησίον μιᾶς τῶν πυλῶν τῆς πόλεως ἴδωκε τὸ σύνθημα Ὑπακακα
γικοῦ ἀγῶνος, λαθόντος ἐν ὄλίγαις ὥραις δικστάσεις µεγάλας. Οἱ κα
τοικοι τῆς Κωναταντινουπόλιως, εὐρόντες εὐπρόςδικτον ἀφορμῆν, ὠπλ....
«Ἀησαν, ἐπίεζον, ἵαφαζον τοὺς θορυθηθέντας Γότθους. Καὶ πολλοί µ... ει
αὐτῶν ἰσώθησαν φιώγοντες πβὸς τοὺς Ἴδη πρότερον ἐξιλθόντας. Ἔπτις-
λιοι δὲ, µείναντες ἔντὸς τῶν τειχῶν καὶ καταφυγόντες εἲς τὴν πας ο.
τὰ βααῖλικα ἰκκλησίκν τῶν ἐν τοῖς Γότθοις ὀρθοδόξων, ἰφονεύθησφα--ν
ἐντὸς αὐτῆς διὰ δαυλῶν ἀνημμένων καὶ λίθων ῥιπτομένων ὑπὸ περ.
μαινοµένου πλήθους μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς στέγης.

Τὰ συµθάντα ταῦτα τῆς 13 ᾿Ἱουλίου 400 ἐπήνεγκον πλήρη µε ---
θολὴν τῶν πραγμάτων. Ὁ Γαϊνᾶς µιτὰ τῆν ἐκ Κωνσταντινουπόλιω κά
δυκεξήγητον καὶ πάντως δολίαν Ιξοδόν του ἰτοάπη ἐπὶ τὴν Θράκη, κα
ἐπετίβετο ἐναντίον τῶν πόλεων. Καὶ αἱ μὶν πόλες ἐσώζοντο, τάτκε
τείχη ἴχουσαι ἓν καλῇ καταστάσει πρὸς ἄμυναν τῶν συνεχῶν κατὰ τόμ»
τελενταῖων χρόνον ἐπιδρομῶν καὶ φλακὰς τάσσουσαι ἀξιωμάχους. Αλ
οὐχ ἧπτον ὁ Ταϊνᾶς ἐκηρύγθν ὑπὸ τοῦ ᾿Αβναδίου διὰ τὴν προδοσίι
αὐτοῦ φανερὸς πολέμιος τῆς πολιτείας.

Ἡ νέα δὲ αὕτη ἓν Θράκη ἀποτυχία ἠνάγκασι τὸν Ῥαινᾶν νὰ ἔι
τήσῃ στάδιον ἱνεργιίας καὶ πάλιν ἓν τῇ Μικρ Ασίας, ὅπου
τοι ἦσαν ἀκόμη αἵ ἀναμνήσιις τῆς γυτβυκῆς ἀνταρσίας καὶ δρώσιώς.
ΟΑλ΄ ὃτ᾽ φθασιν εἰς τὸν Ἑλλήσποντον πληαίον τοῦ ΄Αβόδου, εὗρι -ἡ
Απέναντι ἀπιατυὴν ἀκτὴν, κατιχοµένην ὑπὸ ἐνόπλου δυνάμεως. Ὅλς ὃ'
ατρατιᾶς, εἰς ἂν ἀνετίθη ἡ παρακώλυσις τῆς ες τὴν 'Αοΐαν
τῶν Γέτθων, ἡγεῖτο ὥς ἀπόστολος τοῦ βασιλέως ὁ ὀμόφνλος τοῦ Τ.
Φραυίτας. Ὁ δὲ Γότθος οὗτος ατρατηγὺς δὲν ὑπηρέτιι τὸ πρῶτον
τὴν βυζαντιακὴν βααιλείαν, ἀλλ᾽
ἐπὶ Θεοδοσίου

Ο Γατνᾶς ἠναγκάσθν, νὰ σταματήσῃ πρὸ τοῦ ἀνελπίστου τούτου,
Ἀύματος τασούτῳ μᾶλλον καθ΄ ὅσον ὁ ὑρανίτας δραστηριώτατα
παντοίων µέσων παρημπέδιζε τὴν εἲς τὴν ᾿Ασίαν διάθασιν τῶν Γότθω

..”......

χον ἤδη ἐπιδείξυι τᾶν πίστεν

| - 80

Ε΄ δτει δὲ τέλος ἐπέλιπον αὐτὸν κατὰ τὴν θρωκικήν παραλίαι τὰ τρό-
Πα, ἐπεχέρησε πολμηρότατον ἔργον, τὴν ἐπὶ αχεδιῶν ἐκ μιγαλων
μον ϱμῶν δένδρων εἰς τὴν ἀσιατνκὴν παραλίων διὰ μόνου τοῦ ῥοῦ τοῦ
Ὡς Αοποποντίου ῥιύματος διαπεραίωσιν τῆς ὀφ᾽ ἑαυτὸν στρατιᾶς καὶ τῶν
παιππω». |Αλλ΄ ὁ ὑπὸ τὸν Φρανίταν ατολίσκος, ἐπιτιβεὶς ἱναντίον τῶν
Επι Άμηπιῶν, ἐθύθιαι τὰς σχεδίας αὐτάλδρους.

Μετα δὲ τὸ πάβηµα τοῦτο ὁ Γαἰνᾶς, ὄστις ἐκ τῆς θρᾳκικῆς παβα-
Ἀέσες ἴθλεπε τὴν ἀπώλειαν τῶν ἀνδρῶν του, ἔσπευσε πρὸς βορρᾶν, φὸ-
Θωνώμινος τὴν καταδίωξιν τοῦ Ἱραυίτα. Διελθὼν δὲ διὰ τῶν ἐνδοτέρων
ππλς Βµάκης, ἔφθασι μετὰ τοῦ ὑπολοίπου τῆς στρατιᾶς, ἠλαττωμόνου
ιοεξ τούτου διὰ λιποταξιῶν, εἰς τὸν Δούναθιν, καὶ, διαθὰς τὸν ποταμὀν,

Ἱσπεωδε πρὸς τὴν πατρίδα του, σκοπῶν νὰ διαγάγη ἵν αὐτῃ τὰς τι-
Ἀκωπαίας τοῦ βίου ἡμέρας.

Κκὶ ὁ μὲν ὥρανίτας δὲν εἶχε Δεωρήσιι ἀναγκαῖον νὰ διώξῃ τὸν Γαἵ-
"νι ἰπιατρίφας ἃ' εἰς Κωναταντινούπολιν μετὰ τὴν κατὰ τὸν Ἑλλής-
ποντον ναυτική νίκην ἔτυχε δικαίων τιμῶν, ἀξιωθεῖς τῆς ὑπατείας
Ἆὰ -ὖ ἔτος 401. Αλλά, καΐπιρ ἱκφυ]ὼν τὸν ἀπὸ τοῦ ὁμαφύλου ατρα-
τηγοῦ τῆς βασιλείας κίνδυνου, δὲν ἰσώθη ὁ Γαινᾶς. Νέος δ΄ ἐχθρὸς παρ-.

ἐνώπιον αὐτοῦ κατὰ τὰς παριατρίου: χώρας. Ὁ ἡγεμὼν τῶν Οὔν-

λον Ὀδλλης, βλέπων τὸν Γαινᾶν Διιρχόμενον διὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ χω-
Ρῶν καὶ θορυδηθεὶς, μή ἐπιθυμῶν δὲ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν πέραν τοῦ Ίστρου
ἠρκαβίδρνσνν γείτονος ἐπικινδύνου, ἀντεπεζηλθε κατ’ κὑτοῦ. Ὁ δὲ Γαῖ-
-ᾶς, οὔτε πρὸς τὸν ᾿Αρκάδιον δυνάμενος πλέον νὰ ἐπανῶθη, οὔτε ἄλλως
Ἠαπορόνων νὰ διαφύγῃ την ἀπειλουμένην ἴφοδον τοῦ ἡγεμόνος τῶν
Όδννων, ὤπλιαι τοὺς αὖν αὐτῷ καὶ ἀντεπεξῆλθε κατὰ τοῦ Ιχθροῦ.
Ἠολλον Δὶ συμπλοκῶν γινομύνων,, κατά τινας μὲν αὐτῶν ἀντέσχον οἱ
Ἠότθωι, ἀλλὰ, τίλος ἠπτήβησαν μετὰ κρατιρὸν καὶ γωναῖον ἀγῶνα.
εταξι δὲ τῶν πιαόντων ἦτο καὶ αὐτὸς ὁ Γαινᾶς, οὗ ἡ, κεφαλὰ, ἰστάλη
τας κ ούπολιν ὑπὸ τοῦ νικητοῦ, Βέλοντος νά χαρισθῇ, εἰς τὸν

Ἄρκέλων.

- εν
ο μρ διος.
. πὐθοξία καὶ ᾿Αρκάδεος.
ΔΑ τοῦ θανάτου τοῦ Γαινᾶ τὸ βυζαντιακὸν κφάτος ἀπηλλάσσετο
598. ἀπὸ τῶν Γότθων κινδύνου. Αἱ πονηραί ἡμέραι εἶμον παρΏθει, καὶ

μω.

ο.

αὸ κράτος ἠδύνατο νάναθάλη ἐπιρρωνύμεννν καὶ παρασκευαζόμενον
ἀπεξέλθη πρὸς ἑπαπελουμίνους ἐν τῷ μῖλλοντι νίους κινδύνους.
πρὸς τοῦτο ἀπητεῖτο γείρ ἀνδρικὴ καὶ ατιδαρᾶ, δυναµένο νὰ συ
τήαῃ τὰ διὰ τῆς κακοδιρικηαίας τοῦ Ῥουβίνου καὶ τοῦ Εὐτροπί,
τῆς ἐπιδουλῆς τοῦ Γαϊνᾶ καταρριύσαντα πράγµατα- Ἓίδεμιν ὁμε
ὃ νιαρὸς ᾿Αρκάδιος πᾶν ἄλλο ἦτο ἡ ὁ βασιλιὺς ὃν
στάσεις. Καὶ ὑπῆρχον μὲν περὶ τὴν βκαθλείαν ἄνδρις δεξιώτιρ
ἠβικώτεροι τοῦ “Ῥουφίνου, τοῦ Βὐτροπίου καὶ τοῦ Γαΐνᾶ, εἰς ο
ἔεη ὅλα εἶχε παραδοθᾶ ἵρμαιον τὸ βασίλεον. Ιδίως δὲ δικρὸ.
Αθρηλιανός, εἷς τῶν τριῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, τῶν ὁποίων τὴν παρ
εἶχιε κατορθώσει ὁ Γαινᾶς, ἀλλ’ οἵτινες εἶχον σωθῆ διὰ τῶν.
σιων τοῦ Χρυσοστόμου, Ὁ Αὐρηλιανὸς, ἐπίστρεφε μὲν
αταντινούπολιν μετὰ τὴν ἔξοδον τῶν Γότθων καὶ ἀνλθεν εἴςτὴν
τοῦ ὑπάτου, ἀλλὰ διὰ λόγους ἀγνώστους δὲν παροωσιάζιται ἔξαα
ἐν τὸ πολιτείᾳ τὴν ἐπίδρασιν, ἣν ἐφαΐνιτο ὑποδεικνύουσα Ἡ 1
ὑποδυγὴ, ἧς ἔτυχε κατὰ τὸν κάθοδόν του εἲς τὴν βασιλεύουσαν.
αὐτὸς δ ὁ Φρανίτας ἀκούιται μετὰ τὴν ἓκ Κωνσταντνουπόλεως
Ὑώρησιν τοῦ Γαἰνᾶ µόνον ὡς καταστείλας ἀποστασίαν τινᾶ ἐν 8
προκληθεῖσαν ὑπὸ φυγάλων δούλων καὶ λιποτακτῶν ἐκ τῆς οτ:
ποῦ Γαϊνᾶ, ἄλλως δ᾽ ἐκλείπει ἕκτοτε ἐκ τοῦ ἑατορικοῦ Βιάτρου. “Ἱ
χε δὲ Εαλάσπα ὑποψία, ὅτι δὲν ὑπῆρξε φυσικὰς ὃ θάνατος τοῦ
Όὔτω δὲ, μὴ ἀνελθόντων εἰς τὴν προτήκαυσαν πιριωπν ἡ ὁπωςδ
ἁπομακρονθέντων, ἴσως καὶ ἐπίτηδες, τῶν ἀνδρῶν, οἵτωες ἠλύ
νὰ δώπωσι σωτηρίαν διιόθωνοον εἰς τὰ τῆς πολιτείας, περιῆλβεν ἡ
πάτη διοίκηοις εἰς αὐτὴν τὴν σύζυχον τοῦ νωθοῦς "Αρκαδίου.

Ἐὐδοξία ἡ θιγάτηρ τοῦ Φράγκο Βαύδωνος ἐντὸς τῶν πέντε
ἄτινα εἶχον διαρριώσι ἀπὸ τοῦ γάμου αὐτῆς µέχρι τοῦ φόνου τοῦ Ἑ.
εἶχε κατορθώσει νὰ περιπλίξῃ καθ λοκληρίαν τὸν "Ἀρκάδιον εἰ
σαγήνην τῶν Βελγήτρων αὗτῆς. "Άλλο δὲ ζήτημα εἶνε, ἂν τὰ ϐ
τρα αὐτῆς ἐπεφύλασσε διὰ µόνον τὸν σύζυγον, Ῥούλάχιατον Δνε
Έντα, ὅτι τὸ τέταρτον τῆς Εὐδοξίας τέκνον͵ ὁ μετὰ τὴν ἀπόκτησιω,
θυγατρίων τῷ 11 Φιθροναρίου 408 πρὸς µιγάλην χαρὰν τῆς)
καὶ τοῦ βασιλέως γεννηβείς υἱὸς ὁ λαθὼν κατὰ τὴν βάπτιαω τὸ!
τοῦ μεγάλου πάππον Θεοδοσίου, ἦτο μὲν βέβαια υἱὸς τῆς βασιλί
ΑΝ) ὄχι καὶ τοῦ βασιλέως. Διότι αἱ κακαὶ γλῶσσαι Ὄλγον, δὲ
Λέσιν τοῦ Αρκαδίου ἓν τῇ αυζυγικῇ κοίτη εἶχε καταλάδει εὖνο

μὴ

405.

5Ο κατ’ ἰκεῖνον τὸν χρόνον πατριάρχης ᾽Αλεξανδρείας Θιόφιλος ἦτο
»Φρ θιοσιθὴς μὲν καὶ εὐπαίδευτος, ἀλλὰ παράφορος καὶ ὀργίλος, πλεονέ-
Έτνις καὶ φιλαπιχθήµων. Τοιοῦτος δὲ ὤν, οὐ µόνον ἐν Αἰγύπτῳ, ὅπου
ὧν Ίλειπον ἀφορμαὶ δογματικῶν ἐρίδων, εἶχε προκαλέσει σκάνδαλα,
Ἀλλὰ καὶ µέχρι τῆς πρωτευούσης εἶγεν ἐστραμμένην τὴν προςοχν,
να δριύων τὸν Χρυσόστομον, οὗ ἡ ἐπὶ τὴν πατριαρχείαν ἀνάρρησις ἦτο
ἄἝρφος ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖςτου. Ἐν ᾧ δὲ ἀπὸ πολλοῦ ἐζήτει μετὰ ζηλο-
φθωνίας περίστασιν συγκρούσιως, τοιαύτη παρουσιάσθη αἴφνης ὡς ἐξ
ἱκωτῆς. Τέσσαρες ἐρημῖται τῆς ἐν Αἰγύπτῳ Νετρίας, ἐπονομαζόμενοι
μοερεροὶ ἀδελφοὶ ἕνικα τοῦ ὑψηλοῦ αὐτῶν ἀναστήματος, ἐξ ἐκδικήσεως
πα Ἑαδιωχόμενοι ὑπὸ τοῦ Θεοφίλου ὡς δᾷθεν ὁπαδοὶ τῆς αἱρέσεως τοῦ
Ὠλρη[ίνους, ἦλθον εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὅπως ἐπικαλισθῶσι τὴν
προπτασίαν τοῦ Χρυσοστόμου. Καὶ ὁ μὲν πατριάρχης ἐξέκλινε πρὸς
ἁπεοφυγὴν σκανδάλων τὴν ὑπὲρ αὐτῶν ἐπέμβασιν, ἀλλ’ οἱ μαχροὶ ἀδελ-
φοὶ, ὅτε ὁ Θεόφιλος ἔστειλεν εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἰδίους ἑαυτοῦ ἀντι-
Ἀροσώπους, κατώρθωσαν νὰ τύχωσι τῆς εὐνοίας τῆς Βὐδοξίας. ᾿Απο
τέλισµα δὲ τῆς τροπῆς ταύτης τῶν πραγμάτων ὑπῆρξεν ἡ σύγκλησις
συνόδου πρὸς διαλεύκαναιν τοῦ ζητήματος. Βἰς ταύτην δ᾽ ἐκλήθη καὶ
φΘιόφιλος, ὅπως ἀπολογηθῇ. ᾽Αλλὰ τοσοῦτον δεξιὸς δολοπλόχος ἀνε-
ύχθη ἐν τῷ μεταξὺ ὁ Αἰγύπτιος πατριάρχης, ὥστε µέχρι τῆς ἑνάρξεως
τῆς συνόδου ἐντελῶς µετεθλήθησαν τὰ πράγµατα, καὶ ὁ Θιόφιλος κα:
τόρθωσιν ἀντὶ ὑποδίκου νὰ παρουσιασθῇ κατ᾽ αὐτὸν ὡς κατήγορος τοῦ
Χρυσοστόμου.

Ἡ σύνοδος συνῆλθε τὸ θέρος τοῦ 408 ἀπέναντι τῆς Κωνσταντινου-
τλεως, πλησίον δὲ τῆς Χαλκηδόνος, ἐν προαστείῳ τινὶ, ὅπερ ἐκαλεῖτο
Αρ Ἐντιῦθεν δ᾽ εἶνε γνωστὴ ἐν τῇ Ιστορία ὡς Σύνοδος ἐπὶ ἀρῦν. Αἱ
Ἀνωμίαι τοῦ Θἐαφίλου ὑπῆρξαν τοιαῦται, ὥςτε οἱ πατέρες, σχεδὸν Ἰη-
᾽μονήσαντες τὸν πρῶτον καὶ κυριώτατον λόγον δι΄ ὃν εἶχε κληθῆ τὸ ἐπι-
ποπικὸν ἐκεῖνο δικαστήριον, τὴν ὑπόβεσιν τῶν ἐκ Νιτρίας μοναχῶν,
Ἰπλήφθησαν ἀμέσως τῶν κατὰ τοῦ Χρυσοστόμου παντοίων καταγγελιῶν.

Κάῑν μὲν εἰς τὴν σύνοδον παραστήάντες ὑπαδοὶ τοῦ πατριάρχου ἀπεχώρη-
παν, δυνερχόµενοι εἰ

5 συνεδρίας. ᾽Αλλ’ οἱ ᾽Αλεξανδρινοὶ ἐπίσχοποι,
Ἠπιοὶ στασιῶται τοῦ Θεοφίλου, εἰς οὓς ἑτάσσοντο καὶ οἱ ὑπὸ τοῦ Χρυ-
ππτόμο καθηρηµένοι, ἐψήφισαν ἐρήμην τὴν καβαίρεσιν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ
τατραργικοῦ θρόνου. Ὁ δὲ αὐτοκράτωρ, ἐξωθούμενος ὑπὸ τῆς Εὐδο-
παλ χατιδίκασεν αὐτὸν εἰς ἑξορίαν.

ἽὝἾμ--

408.

Ὁ Χρυσόστομος, ὑποχωρῶν εἰς τὴν ἀνωτέραν βίαν, εἶχεν Ίδη ἄπιον
19 νώκτωρ ἵκ Κωναταντιναυπόλεως εἷς τὰν παρπλίαν τῶς Βόνείκ.»
τι τὴν ἠπτεραίαν ἐν μεγάλη ἀγανακτήσει ἐξεγερθεῖς ὁ λαὺς τῆς πα.
πωωούσης ἀπῄτησε παρὰ τοῦ αὐτοκράτεροςτὴν ἀνάκλησον τεῦ πατμέρεΒ
χουν, εἰς ἄν φοθηθεῖσα ουγκατίνευσι καὶ αὐτὴ ἡ Εὐδοξία. Θριαμθυσικ
δὲ ὑπῆρξεν ἡ ἐπάνοδος αὐτοῦ εἰς τὴν πόλιν, ἀποδεινύυμσα τὸ πλβῄςς
καὶ τὴν ἀφοσίωσιν τῶν ἀγαπώντων αὐτόν. Εἰς τὴν ἀγάπην δ΄ ἕνα
ατηριζόµενος Ἠδύνατο ὁ Χρυσόατομος νὰ ἐλπίσῃ ἀλιατάρακτον τὦ εδ
τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀνατεθειμένος αὐτῷ ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας ἰντολῆς. ΑΝ
οὔτε ἡ αὐγοῦστα εἶχε συνδιαλλαγῆ µετ᾽ αὐτοῦ κατὰ βάθος, οὔτ' Ικά--
νος ἦτο ἐκ τῶν τὐκόλως ὑποχωρούντων. κ τοιαότης δὶ αυγκρούφιω»,
διαθέσιων καὶ χαρακτήρων φυσικόν ἧτο νὰ ἐπλθη νέα ῥῆξις, καὶ
ἀληθῶς αὕτη πῆλθε δύο µόνον μῆνας μετὰ τὴν κάθοδον τοῦ πεκτράρ---
χου εἰς τὴν βασιλιύουσαν.

Κυριακήν τινα τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 408 τελῶν τὴν ἱερὰν λειτουργία:
ἐν τῷ Ἁγίᾳ Σοφίᾳ ὁ πατριάρχης δεικόπη ὑπὸ τῆς ἀνπαυχίας ν πρ
εκάλουν ἰκτὸς τῆς ἐκκλησίας αἱ ἑορταὶ αἱ συνοδεύουσαι τὴν πλησίον αἶκα
τῆς ἀνίδρυσων ἀργυροῦ ἀνδριάντος τῆς Ἠὐδοξίας. Ὁ Χρυσύετομν.-,
ταραχθεὶς ὑπὰ τοῦ ἀκρατήτου θορύθουιἠναγκάσβη νὰ παρενείρη εἰς τῶι
ἀπ ἄμβωνος ὁμιλίαν αὐτοῦ ἐκφράσεις δυταρεσκείας περὶ τῶν βορυθι
ἐκιίνων ὀργήσεων καὶ µίμων, οἵτινες ἄλλως ὑπεμίμνησκον τὰς ἵορτ--
τῶν. ἰθνικῶν. Αλ’ οἱ λόγοι αὐτοῦ ἔφθασαν παραμεμορφωμέναα εἰς

ὦτα τῆς Βὐδοξίας, ἥτις, πιστιώσασα, ὅτι πραρίθαλιν αὖ

ἀνανιούμινον ἵν τῇ καρδίᾳ της τὸ παλαιών κατὰ τοῦ πατριάσχου
Χρυσόστομον προίθη ἰπὶ
σοῦτον, ὥστε καὶ αὐτὸς ὁ ἄλλως τὐλαθίστατας ᾿Αρκάδιας διέκοψε
πρὸς αὐτὸν σγέσεις. Τραχυνβέντων δὲ τῶν πραγμάτων, σωνεκλήθη,
αύνοδος. Καὶ δὲν προςῖλθε μὲν εἰς ταύτην ὁ Θεέφιλος, ἅτι φυβοῦ,
ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐν Κωνσταντωνουπόλει στάσιως τοῦ λαρῦ κα
ὑστεραίαν τῆς πρώτης ξορίαν ἀποπομπῆς τοῦ πατριάρχνι-
εἴσαι ὀδηγίαι ὑπῆρξαν πολώτιµαι διὰ τοὺς ἐγὶ
ποῦ Χρισοατόμου. πεδείκινν δῆλα δῆ ὃ πατριάρχης “Αλε
Δύο κανόνας τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ συνόδου τοῦ 843, καθ’ οὓς δίν
πετο εἰς ἐπίσκοπον καθαιριθέντα ὑπὸ συνόδου νάναλάδη καὶ πά
ἴργα αὐτοῦ πρὶν Ἡ δοθῇ εἰς αὐτῶν ἡ πρὸς τοῦτο ἅλια ὑπὸ
συνόδου

Ἡ δὲ γία τῆς αὐλῆς δυσμένεια πρὸς τ

ὅμως αἰ ὑπ᾿ αὐτοῦ στ

σα...

40]

Ἐσαὶ ἰδίσταζε μὶν ὁ αὐτοκράτωρ ἐφ᾽ ἱκανὸν χρόνον νὰ προθῇ εἰς νέαν
κισεθαεἰριου τοῦ Χρυσοστόμου. Αλλ᾽ ἡ ἐπιμονὴ τῶν ἐχθρῶν τοῦ πατριάρ-
χ 9ου ὑπῆρξε τοιαύτη, ώστε τέλος ὁ ᾿Αρκάδιος ἑνέδωκεν εἰς τὴν ἔξω-
σιν αὐτοῦ. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον διὰ στρατιωτικῆς βίας ἐξώσθησαν
ἔρε τῆς ἰκκλησίας τὸ Σάθβατον πρὸ τοῦ Πάσχα οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Χρυ-
αοα τόμου μετὰ τῶν ἱερέων αὐτῶν, καὶ ἠναγκάσθησαν νὰ τελίσωσι τὴν
ἔπρ-ε ἣν τοῦ Πάσχα ἐκτὸς τῆς πόλεως ἐν ὑπαίθρῳ ὑπὸ τὰ δένδρα. Μετὰ
δέ Ἔννας ἰθδομάδας τῇ 30 Ἰουνίου 40 ὁ πατριάρχης, διαταχθεὶς ἐκ
νέο», ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος νἀποχωρήσῃ ἐκ τῆς ἐκκλησίας τον, μετὰ
συ οεινητικὸν ἀποχαιρετισμὸν τῶν εἰς αὐτὸν ἐμμενόντων πιστῶν ἐπίθη
πολ εκρίου, ὅπερ ἀπήγαγεν αὐτὸν εἰς τὴν Μικρὰν ᾿Ασίαν.

Ἰκαἱ τὸν μὲν ἑξόριστον διεδέχθη ἐπὶ τοῦ πατριαργικοῦ θρόνου ὁ ἐσχα-
Ξτόγγηρως τοῦ πρώην πατριάρχου Νεκταρίου ἀδελφὸς ᾿Αρσάχιος, οἱ δὲ
πειατοὶ τοῦ καθαιρεθέντος, οἱ ἀπ᾿ αὐτοῦ ᾿]ωαννῖται ἐπικληθέντες, ὑπέστη-

παν μετὰ τὴν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ἔξωσιν τοῦ Χρυσοστόμου κατα-
διώξεις σχληρὰς, ἰδίως διότι ἰθεωρήβηταν ἔνοχοι τῆς κατὰ τὴν ἡμέραν
τῆς [ξορίας τοῦ πατριάρχου ἐκραγείσης πυρκαῖᾶς, ἥτις ἀπετέφρωσε τήν
ἐκαλησίαν τῆς Αγίας Σοφίας καὶ τὰς παρακειµένας οἰκίας.
3Ο δὲ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἔφθασε μετὰ πολλοὺς κινδύνους καὶ
πλλαιπωρίας εἰς τὸν ὁριαβόντα αὐτῷ τ

τον τῆς ἑξορίας, τὴν Κουκουσὸν
᾽Ἁρμενίας, Εἰς µάτην οἱ ἐπίσκοποι τῆς Δύσεως ἐπειράβησαν νὰ
Με απείσωσι τὸν ᾿Αρκάδιον. Εἰς µάτην σύνοδος σ/νελθοῦσα ἐν Ἰταλίᾳ
Ίῷ βυζιν ἄχυρον τὴν καθαίρεσιν τοῦ Ἰωάννου, καὶ ἐφήφισε τὴν σύγκλη-
αν γενικῆς αυνόδου ἐν Θεσπαλονίκῃ. Ὁ ᾿Αρκάδιος οὐδ᾽ αὐτοῦ τοῦ
ἐδελφιῦ Ὀνωρίου τὰς ἐπιμόνους ἐπιστολὰς ἐλάμβανεν ὑπ᾿ ὄψιν, οὐδὲ
μετ αὐτὸν τὸν θάνατον τῆς Βὐδοξία,

ἱπελθόντα ἐν µέσῳ φρικτῶν ἆλ-
Ὑηδόνων τῇ ϐ. ᾿Ὀκτωθρίον 404, τρεῖς μῆνας καὶ Ἅμισυν μετὰ τὴν κα-
ἠαέριον τοῦ Χρυσοστόμου, µετεπείσθη. Ἐν τούτοις δὲ ὁ ἐξ

Ἄιστος διέτρι-
ἐν ος ἃ ο
δεν [πὶ τῶν δυςπροσίτων ἀομενικῶν ὀρέων, κατατρν,

όμενος μὲν ὑπὸ τοῦ.

Ἰόχος καὶ τῆς τραχύτητος τοῦ κλίματος, ἐνοχλούμενος δ᾽ ἐνίοτε ὑπὸ
τῶν ἐπιδρομῶν τῶν Ἰσαύρων καὶ µόνην παραμ.θίαν ἔχων τὴν δι᾽ ἐπι-
Ἰτολῶν πνευματικῆν ἐπικοινωνίαν μετὰ τῶν μακρὰν ὔβακρμθων φἰ-
Ἆωγ. ᾿Αλλ΄ οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ εὔρισκον, ὅτι ὁ ἐν Κουκουπῷ Φίος ἦτο ὑπὲρ
πδδίν ἀγικτὸς, καὶ ἐπέμειναν, ὅπως ὁ ἔκπτωτος πατριάρχης ἀποστα
ὦ ἕλως ἀπόκεντρον µέρος. Ὡς τοιαῦτο δ᾽ ὡρίαθη κατὰ τὰ

3) Πόντου ὁ ἄξινος Ηιτνοῦς. Ἐν ᾧ δὲ µετήχετο ες τὸ νέων αὐτοῦ

παράλια

ο 408

τοῦτο ἀσκητήριον, ἀπέθανεν ἐν Κομάνοις τῆς Καππαδοκίας τῇ 14 Στ α.
πτεμθρίου τοῦ 407, ἄγων ἡλικίαν ἐτῶν ἑξήχοντα.

Μετὰ τριάκοντα καὶ ἓν ἔτη, τῇ 2 Ἰανουαρίου ἀδ8, πατριαρχεύκ-» -ν.
τος τοῦ Πρόκλου, ὄστις ἐν τῇ νεότητι αὐτοῦ εἶγεν ὑπάρξει ἀναγνώα -εε-τνι
ποῦ Χρυσοστόμου, πανηγυρικῶς ἀνεκομίσθησαν εἰς τὴν Κωνσταντιν «» τύ
πολιν τὰ λείψανα τοῦ πατριάρχο». Αὐτὴ ἡ αὐτοκρατορικὴ τριήρης, πο Ἂ-ε,
πελῶς χεκοσµηµένη, παρέλαθε τὴν λάρνακα ἀπὸ τῆς Χαλκηδόνος, ὅτε-ον
εἶχε μεταχθῆ ἐκ Κομάνων ἐν µέσῳ ἀπείρου πλήβους συρβέον

πόλεως εἰς πόλιν, καὶ ἑκόμισε τὸ πολύτιμον φορτίον εἰς τὴν βασιλεύουσσε ν,
ὅπου ἔμελλε νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῶν ἁγίων ᾿Αποστόλω»ν.

Ὁ αὐτὸς µέγας ναὸς, ὃν Κωνσταντῖνος ὁ μέγας εἶγε κτίσει πρ ὃϊ
ἐνταφίασιν τῶν βασιλέων, περιέλαθε τὰ λείψανα τῆς Βὐδοξίας καὶτ οἱ
᾽Αρκαδίου καὶ τοῦ ἀνδρός, ὃν ἐκεῖνοι μὲν κατεδίωξαν ζῶντα, δι ἰέαξ-
χων δὲ τιμῶν ὑπεδέχετο νεκρὸν ἡ τῶν πόλεων βασιλὶς καὶ ἐτίμπαν ἆ
τῶν ὀρθοδόξων ἐκκλησία. Διότι πλὴν τῆς προαποθανούσης Εὐδοξίσαςί
εἶχεν ᾖδη ἀποθάνει ὀλίγους μῆνας μετὰ τὺν Χρυσόστομον τῇ { Μαΐσν "
408. καὶ ὁ ᾿Αρχάδιος, μεθ᾽ ὃν ἐβασίλευεν ἔκτοτε ὁ υἱὸς αὐτοῦ Θιοδό ᾽
σιος ὁ μικρός. Ὁ Θεοδόσιος, συναινῶν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Πρόκλο» '
περὶ ἀνακομιδῆς τοῦ λειψάνου τοῦ Χρυσοστόμου, ἀπεδείχνυε τὸν προ
χοντα σεθαπμὸν πρὸς τὴν μνήμην τοῦ πατριάρχου, ἀλλ᾽ ἠνώρθου καὶ τς»
ἴδίων ἑαυτοῦ γονέων τὴν μνήμην. Ὅτε δὲ, κατατιθεµένης τῆς λάρνοκ---
Ψυχροῦ λίθου, ὁ βασιλεὺς ἐξεδύθη τὴν ἰδίακ»
καλύψτ δι αὖ'

κος τοῦ πατριάρχον ἐπὶ τ

ς τὸ ἠνητὸν σκήνωµα τοῦ µας -
"αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς, ἐζήτησε ανα”
κεκινηµένος αυγγνώµην ὑπὲρ τοῦ πατρὸς καὶ τῆς µητρὸς, πλησίον τάΞὸν

τὸν αἰώνιον ὕπνον, τότε ὁ

γάλου νεκροῦ, καὶ, ταπεινώσας

ὁποίων ἔμελλε νὰ κοιμπθῇ ὁ Χρυσόστομο:

μὲν ἑξόριστος τῆς χθές ἀνελάμέανε τὸν θεόνον του, ὡς ὀρθῶς ἀνεβότι-
σαν τὰ πλήβη ὑπὸ τοὺς θόλους τῆς ἐκκλησίας, ἡ δὲ βασιλικὴ πορφύρα

ἐκάλυψε τὸν βασιλέα τῶν πατρικρχῶν

τα”

Μας κυρηναξκὴ ΚΕεντάπολες καὶ ὃ Συνέσιος.

Πρὸς συμπλάρωσων τ
Ἐνδοξίας καὶ πρὶν ὃ

Βασιλείας τοῦ ᾽Αρκαδίου καὶ τῇ:
ς τὴν ἰξιστόρησιν τῶν κατὰ Θεοδύ-

ταθῶμεν εἰ

πιον τὸν μικρὸν, ἀναγκαῖον εἶνε νὰ ῥίψωμεν ἓν βλέμμα εἰς ἀπωτάτην

6 βυζαντιακοῦ κόσμου γωνίαν, τὴν Κυρήνην. Ἡ ἐπιθεώρησις αὕτη
ἐπιθαάλλιται διὰ δύο λόγους. Καὶ πρῶτον μὲν πρὸς τὴν Κυρήνην συν-

ταιι ἀνὴρ, ὅστις δύναται νὰ θιωρηθῇ οὕτως εἰπεῖν ὡς συμπλήρωμα
τοῦ ϕἈξρυσοστόμου ἐν ταῖς πονηραῖς ἡμέραις τοῦ ᾿Αρκαδίου, ὁ δὲ ἀνδρ
αὖτος εἶνι ὁ Σωνέσιος. Ἔπειτα δὲ ἀσπασίως ἀποδιχόμεθα πᾶσαν εἴδη-
πιν πεερὶ τῆς τύχης τῶν παλαιῶν ποτε κέντρων ἀκμαίου ἑλληνιαμοῦ,

ἄτινα νῦν ἀπὸ τῆς ἱδρύσιως τοῦ βυχαντιακοῦ κράτους καὶ τῆς ἀναδεί-

ἔιως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὥς κέντρου πολιτικοῦ καὶ θρησκευτικοῦ
ἔμντο πλέον κατὰ τὴν περιφέρειαν καὶ ὁσημέραι σπανιώτερον γίνονται
λόγου ἀφορμή.

Ἡ Κορήνη, ἡ ἀργαίκ καὶ λαμπρὰ τῶν Θηραίων ἀποικία κατὰ τὰ
παράλια τῆς Λιθύης, τῆς ὁποίας τὸν θρόνον εἶγεν ἀναδείξει ἡ δυνα-
στεία τοῦ Βάττου καὶ τοῦ ᾿Αρκεαίλα, ἡ µητρόπολις τῆς ἐμπο-
ἥας τοῦ σιλφίου καὶ πρωτεύουσα ἐκτῶν πέντε πλουσίων ἑλληνίδων πό-
λων τῆς Κυρηναϊκῆς δὲν εἶχεν ἐκπέσει εὐθὺς ἀπὸ τῶν ἡμερῶν καθ᾽
ς ἐπὶ ᾿Αρχεσίλα τοῦ Γ' οἱ Κυρηναῖοι ἔγειναν ὑποτελὴς τῶν Περσῶν.
Ἐξηκολούθησε μὲν ἀκμάζον τὸ ἐμπόριον τοῦ αιλφίου, ἔθαλλον δ᾽ αἱ τέ-
Ίναι, λαμπρὰ δὲ ὑπῆρξεν ἡ ἐκ τῆς φιλοσοφικῆς αἱρέσιως τοῦ ᾿Αριστίπ.
3ου καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ἡ ἐκ τῆς ἐν τῇ πόλει γεννήσεως τοῦ
Ἠλοσόφου Καρνεάδου ἐπ᾿ αὐτὴν ἐπιχυθεῖσα αἴγλη. ᾿Αλλ’ ἤδη ἀπὸ τῶν
Ἰβόνων τῶν διαδόχων τοῦ μεγάλου ᾿Αλεξάνδρον οἱ π'
αγῶνες τῶν Πτολεμαίων Ἡ,

ἃτε προίθαινεν αὐξάνουσα, ἰδίως ἀπὸ τῆς ἐν ἔτιι 90 π. Χ. παραδό-
σιως

ὰ τῆς Κυρήνης
σαν ἐπιφέροντες τὴν ἕκπτωσιν, τις ἕκ-

ὃς Κυρηναϊκῆς εἰς τὴν Ῥώμην ὑπότινος τῶν ἀπογόνων τῶν
λαγιδῶν, ᾿Απὸ δὲ τοῦ διγασμοῦ τοῦ ῥωμαῖκοῦ κράτους ἀνήκουσα εἰς τὸ
ἀνατολιὸν

οὐκ ὀλίγον ἔπασγε κατὰ τὰ τέλη τοῦ τετάρτου αἰῶ-
ἀπὸ τῶν ἐπιδρομῶν τῶν νομάδων τῆς Λιθύης, ἀπὸ τῶν ἀκρίδων
Χαὶ ἀπο τῶν σεισμῶν. Εἰς ταῦτα δὲ τὰ αἴτια

ἧς κακοδαιµονίας καὶ
ωχείας προκετίβοντο οἱ βαρεῖς τοῦ δημοσίου φόροι, μὴ ἐπιτρέποντες
τὸν ἀγρότην νάνακύ’

Ἐὶς τοιαύτην δυςαπάλλακτον εὑρισκόμενοι θέαυν οἱ Κυρηναῖοι, ἆ
Ίάσισαν νὰ στείλωσιν εἰς Κωνσταντινούπολιν ἀρχομένου τοῦ 998 πρε-

Ἀνίαν, ὅπως ὑποθάλωσιν αἴτησιν ἑλαττώσιως τῶν φόρων οὖν τῇ ἀπο-
Πλῆ γρυσοῦ ατιφάνου εἰς τὸν ᾿Αρκάδιο. Ὁ δὲ ἀνὴρ ὃν ἐξέλεξαν

410

Ὁ Σννέσιος, ὅτε ἡ πατρὶς ἀνίθηκιν εἰς αὐτὸν τὴν τιμητικὴν ἐείπν
ἐντολὴν εἶχε μὲν ἡλικίαν µόνον εἴκοσι καὶ ὀκτὼ ἐτῶν, ἅτε γεννθιςτῶρ
970, ἀλλ᾽ ἦτο κατὰ πάντα ἄξιος τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν συμπολι»Ἡ
οὐ µόνον διὰ τὸ λαμπρὸν τοῦ γένους, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν περικοσμεῖσπαακαὶ
αὐτὸν παιδείαν. Διακούσας ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ τῶν φιλοσοφικῶν καὶ γιωµαπασί-
τρικῶν µαθηµάτων τῆς περιφανοῦς τοῦ Θέωνος θυγατρὸς Ὑπατίας, ἴδω--."ν
γήθη νὰ, στολίσῃ τὴν εὐπορίαν του διὰ τῆς παιδείας καὶ τὸ πνι
διὰ τῶν διδαγµάτων καὶ τῶν γοητευτικῶν ἀναμνήσεων τῆς ἑλληνικας----ἲ,

ἀρχαιότητος, ἧς καὶ αὐτὴ ἡ θρησκείχ διετηρεῖτο ἐν τῷ οἴκῳ τον.

Ἐοιοῦτος ἦτο ὁ νεανίας, ὄχτις, παραατὰς ἓν ἔτος καὶ πλίον µεςς--τὲ

τὴν εἰς Κωνσταντινούπολιν ἀἄφιξίν του εἰς τὰ βασίλεια ὡς ἀντικρω--- ὁ-
σωπος τῶν ἐν Λιθύῃ ὑπηχόων τῆς βασιλείας, κατέθηκε πρὸ τῶν «ο-
δῶν τοῦ ᾿Αρκαδίου τὸν χρυσοῦν στέφανον τῶν Κυρηναίων. Άλ- λ'
ὑποθάλλων σὺν τῷ δώρῳ ἐκείνῳ καὶ τὴν εὐλαθη αἴτησιν τῶν συµκ-- ο-
Ἀιτῶν του περὶ ἑλαττώσεως τῶν φόρων, εὗρεν ἐντεῦθεν ἀφορμὴν νάσυω» ο-
διύσῃ αὐτὴν διὰ λόγου περὶ βασιλεία», ἐν ᾧ δὲν ὤκνησε νὰ ἐπιδατχνι-
λεύσῃ εἰς τὸν βασιλέα συνετὰς ὑποθήκχς περὶ τοῦ ὁποῖός τις ὀφείλι. νά
εἶνε ὁ ἀληθῆς βασιλεὺς ἔν τε εἰρήνῃ καὶ ἐν πολέμῳ.

ΑΙ µεγάλαι ἀλήβειαι καὶ αἱ ὀρθαὶ νουθεσίαι, ἃς ὁ ῥήτωρ ἐξέθηκι τερὲ
τοῦ αὐτοκράτορος καὶ τῶν αὐλικῶν του, τιμῶσιν ἀληθῶς τὴν παρρησίαν
καὶ τὸν πρακτικὀν νοῦν τοῦ Ῥυνεσίου. Ὁ περὶ βασιλείας λόγος αὐτοῦ
ἀποπγέει ἄκρατον φιλοπατρίαν καὶ ἀρρενωπὸν στρατιωτικὸν πνεῦμα-
Εἶνε μὲν ὑψηλὸν καὶ µέγα τὸ ἰδεῶδες τῆς εὐνομίας, ὅπερ ἐξαίρει εν
φυχὴν τοῦ Ἀυνεσίου, ἀλλὰ τὴν εἰρήνην ἐκείνην καὶ τὴν εὐνομίαν φκν-
τάζιται ὡς ἀπαραιτήτους αυνεπείας τῆς στρατιωτικῆς ἰσχύος τοῦ χρά--
τους. Τὴν δὲ δύναμιν ταύτην δὲν ἀπιξιδέχετο ἐκ ξένων µιαθοφόρων καὶ
βαρθάρων συμμάχων, ἀλλ᾽ ἤθελεν οἰονεί τινα ἐθνοφρουρὰν ἐξ αὐτῶν τῶδν

σπλάγχνων τοῦ ἔθνους ἐξερχομένην καὶ ἔχουσαν τὸ ἑνδιαφέρον νάγων ἆ--
ζηται καὶ νὰ πίπτῃ ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν, ἐπεζήτει δῆλα δὲ ἐνσε
Βἰωσὶν τινα τῆς ἐκ πολιτῶν στρατιᾶς τῶν ἀρχαίων ἑλληνίδων πόλεων.

Καὶ δὲν ἦσαν οἱ λόγοι τοῦ Κυρηναίου σοφιστοῦ ὠχραὶ ἀναμνήσιις τὰς"
λόγων τοῦ Πλάτωνος, ἀλλ᾽ ἀπέρρεον ἐκ βαθείας μελέτης τῶν ἰνεστεί2”
των. Τοῦ Ἀωνεσίου τὸ διορατικὀν βλέμμα δὲν εἶχε διελάθει ἡ µεγά2-3
ἀπὸ Θεοδοσίου δύναµις τῶν Γότθων ἐν τῷ κράτει. Διὰ τοῦτο δὲ ἄεκσ
τῇ ἀφίξει αὐτοῦ εἰς Κωνσταντινούπολιν παρέσχε τὰς ὑπηρεαίας του εὖς
τὴν ἠθνικὴν φατρίαν τὴν καταπολεμοῦσαν τοὺς ξένους, ἧς προἰατατο ὁ

414

Ρηλιανὸς, καὶ ἑκαυτηρίασε διὰ τοῦ λόγου αὐτοῦ 4ἰγύπτιορ ἢ περὶ
υνοίας τὴν ἰθνολέτειραν χαὶ προδοτικὴν ἐνέργειαν τοῦ ἡγέτου τῶν
Μθιζόντων, εἰς ὃν ἀπίδωκε τὸ συμθολικὸν ὄνομα τοῦ Τύφου, ὑφ᾿ ὃ
πξεύρετος πλέον εἶνε ὁ ὑπονοούμενος ἀνήρ. "λγει λοιπὸν ἡ ἑλληνική

2 καρδία, καθ ἣν ἡμέραν ἐξεφώνει τὸν λόγον, ἐπὶ τοῖς χινδύνοις τοῖς
απειλουµένοις ἐκ τῆς ὀσημέραι ἐν ᾿Ασίᾳ ἐξαπλουμένης ἀνταρσίας τοῦ
ἈθιγΏδου. Γινόµενος δὲ οὕτως εἰπεῖν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς πατριω-
«ἲς κατὰ τοῦ γερμανικοῦ στοιχείου ἀντιδράσεως καὶ λέγων μετὰ παρ-
μίας, ὅτι καθῆχον τῆς βασιλείας ἦτο ἐκκρῖναι τἀλλότριον, ἥτοι ὅτι
Φελε νὰ, ἐκχωρίσῃ καὶ ἐκδιώξη τοὺς ξένους, ἐξέθετε σαφῶς τὸ ὑπ᾿ αὐτῶν
ὃν ἰθνικῶν πόθων καὶ ὑπ᾿ αὐτῶν τῶν πραγμάτων ἐπιθαλλόμενον εἰς
Ἡν βυζαντιακὴν βασιλείαν πρόγραµµα. Καὶ ἡ μὲν ἀθέτησις τοῦ προ-
Άμματος τούτου εἴδομεν, ὅτι ὀλίγου δεῖν ἔφεριν εἰς πλήρη ὄλεθρον.

δὲ Συνίσιος δὲν ἔπαυσεν ἀγωνιζόμενος τὸν ἠθνικὸν ἀγῶνα ἐν Κων-
κντυουπόλει, ὁπόθεν ἀπῆλθε μετὰ τριετῆ ἐν ὅλῳ διαµονήν, εὐτυχή-
τ μὲν νὰ ἵδῃ τὴν ἀπὸ τῶν Γότθων ἐλευθέρωσιν τῆς πόλεως καὶ τὴν
Ένοδον τοῦ Αὐρηλιανοῦ, εἰς τούτου δὲ πιθανῶς τὴν ἐνέ

Ύειαν χρεω-
ἂν καὶ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ δι᾽ ὃν εἶχεν ἀποσταλῆ πρὸς τὸν βα-
ξα ὑπὸ τῶν Κυρηναίων.

Εβραγχὺν, δὲ, ὡς φαίνεται, χρόνον μετὰ τὴν εἷς τὴν Κωρήνην ἐπιστρο-
2 προςῆλθιν ὁ Συνέσιος εἰς τὸν χριστιανισµόν. Τούλάχιστον βλέ-
α-ἲν τὸν ὑπ᾿ αὐτοῦ συναφθέντα γάμον εὐλογρύμενον ὑπὸ τοῦ πατριάρ-
2 ᾽Αλιξανδριίας Θεοφίλου. Καὶ

εθύµει μὲν νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν
τωχίαν τοῦ οἰκογενειακοῦ βίου καὶ τὰς προσφιλεῖς του µελέτας, εἰς ἃς
[φᾷι νίους ὀρίζοντας ἡ εἰς τὸν χριστιανισμὸν προιχώρησις, ἀλλ’ αἱ
Άγκαι τῆς πατρίδος παρέτυραν αὐτὸν ἐκ νέου εἰς δρᾶσω. Ἐν µέσῳ
μελιτῶν καὶ συγγράφων εὔρισκε χρόνον οὐ µόνον

ὤν κυρηναῖ-

ν πραγμάτων νὰ µεριμνᾷ, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς νέας θρησκείας, ἣν ἐν-
ταχέως ἠγάπησε, νὰ φρονείζη. Τοιοῦτος ὃ᾽ ὤν ὁ ἀνῆρ ἔχεινε

ερνι

«Ρ᾽ ὅλην αὐτοῦ τὴν μετριοφροσύνην καὶ τὴν ἐπιδίωξιν φιλοποφικῆς
Θ ΕΕτρςρί 5 ϐ

Εβαγμοσύνης δημοτικώτατος καθ᾽ οἱ δὲ κά-

Όκρι τῆς παραλίας Πτολεμαίδος, μιᾶς

σαν τὴν Κυρηναϊκὴν

ν µεγίστων πόλεων τῆς
Αλλ΄ εἰς τὴν
τῶν ἀντέκευτο οὐ µόνον ἴλιαί τινες θρησκευτικαὶ δοξασίαι

Ενταπόλεως, ἐζήτησαν ἐπιμόνως αὐτὸν ὡς ἐπίσχοπον.
πθυμίαν αἱ

8 Συνεσίου, μὴ δυνηθέντος νάποθάλῃ καθ’ ὁλοκληρίαν τὰ φιλοσοφικά
ήγματα τῆς ἁρχαιότητος, καὶ ἡ ἀντίστασις αὐτοῦ, Βεωροῦντος

419

ἑαυτὸν ἀκατάλληλον πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν πολυπλόχων καὶ βαρεῖεν
ἐπιφερόντων τὴν εὐθύνην ἔργων τοῦ ἐπισκόπου, ἀλλὰ καὶ ἡ δυσκολία ἡ
προερχοµένη ἐκ τοῦ εὐτυχοῦς αὐτοῦ γάμου, ὃν δὲν ήθελε νὰ διαλώση.
᾽Αλλὰ παρ᾽ ὅλα ταῦτα ἠναγκάσθη ὁ Συνέσιος νὰ πεισθῇ, ὅτε αἱ μὰν
ἰδιόρρυθμοι αὐτοῦ δόξαι ἰθιωρήθησαν ὡς μὴ ἀνεικείμιναι εἷς τὴν χρι-
στιανικὴν θρησκείαν, ἐπετράπη δὲ εἰς αὐτὸν νὰ μὴ διασπάσῃ τὸν ἱερὸν
δεσμὸν τοῦ γάμου.

Ανελθὼν δ᾽ ἐπὶ τὸν θρόνον τῆς Πτολεμαίδος, ἀνεδείχΏη οὐ µόν «’
πνευματικὸς ἡγέτης τοῦ ποιμνίου αὐτοῦ ἄριστος, ἀλλὰ καὶ πραασπισε---Ἡ
Ὑενναιότατος τῶν ἐν Χριστῷ αὐτοῦ τέκνων κατά τε τῶν ἐσωτιριαῦ;
καὶ τῶν ἐξωτερικῶν ἐγθρῶν. ᾿Ανδριχωτάτη ὑπῆρξεν ἡ στάσις τοῦ πεν

σκόπου κατὰ τοῦ διοικητοῦ τῆς Κυρηναϊιῆς ᾿Ανδρονίκου, ὅστις, βίαα--

ὢν καὶ πλεονέκτης, Ἠδίκει μὲν καὶ ἐπίεζε τοὺς πολίτας, ἐποιεῖτο δίκατ 554:

Ύβησιν καὶ αὐτῆς τῆς ὑπὸ τῆς πολιτείας

ς αὐτὸν ἀνατεθειμένης ἀρχῖΞ «.
Εἰς δὲ τὴν πλεονεξίαν καὶ τὴν κακουργίαν τοῦ ἀχρείου ἐκείνου ἀρχο -ν-

έταξε τὸ πρῶτον ὁ ἱεράρχης τὰς πατρικὰς αὐτοῦ συµθουλὀς- 6,
μὴ εἰκακουόμενος δὲ καὶ βλέπων τὸν μὲν ᾿Ανδρόνικον ὀσημέραι μᾶλλ- ον
ἀπαυθαδιζόμενον, τὴν δὲ χώραν πάσχουσαν ἀνήκουστα, δὲν ὤχνησι νά
ἐπικρεμάσῃ κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ τὴν κατάραν τῆς ἐκκλησίας, 2εαἱ
κατώρθωσε διὰ τῆς ἐπιμονῆς αὐτοῦ νὰ ἐπισύρῃ τέλος τὴν προςοχὴν τῆς
βασιλείας,

ὅτις, ἐπιληφθεῖσα ἀνακρίσεων, προέδη εἰς τὴν καταδίχην τεαὶ

πιμωρίαν τοῦ ἐνόχου. Ἡ πτῶσις τοῦ ᾿Ανδρονίκου ἐπλήρωσε γαρ

Κυρηναίους, πεπόντα δ᾽ ἐγκατέλιπον αὐτὸν καὶ αὐτοὶ οἱ ἐν ταῖ

βαις τῆς δυνάμεως περιστοιχίζοντες φίλοι, καὶ µόνον τοῦ Συνεσίου
χριστιανική εὐσπλαγχνία Ἠλέπαι καὶ ἔσωσεν ἀπὸ βαρυτέρας διώξιως
τὸν ταπεινωβέντα.

᾽Αλλὰ
συστηματικῆς µερίµνης καὶ πατρικῆς ἀντιλήψεως ἀπὸ µέρους τῆς βασι-

ὃς ἀνόρθωσιν τῆς κακολαιµονούσης Κωρηναϊκῆς ἦτο γμία

τοῦ Συνεσίου προταθεῖσα διοικητικἡ προζάρτησις τῆς Πεν-

ν μεγάλην ἐπαρχίαν τῆς Αἰγύπτου, ἀφ᾿ ἧς εἶχιν ἀπο-
σπασθῇ ἀπὸ τῶν χρόνων Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου ἐφαίνετο ὄννα-.
µένη νὰ βελτιώσῃ τὴν τύχην τῶν Κωρηναίων καὶ νὰ ἐξασφαλίσι την
ἄμωναν τῆς γώρας, κινδυνεωούσης πάντοτε ὑπὸ τῶν περιοικούντων βερ”.

θάρων. ᾿Αλλ’ ἡ ἀπόρριψις τοῦ μέτρου τούτου συνετέλεσιν εἰς αὔξησυ τοῦ.

κωδύνου, ὃν δὲν ἐπήρκει

πως ἀποκρούσγ, ἡ στρατιωτικὴ ἀρχὴ τῆς Κν-
ἄλγοις ἔθλεπεν ἐν τῇ ἰδίᾳ αὑτοῦ χώρα τὰ

ῥηναϊκῆς. Ὁ δὲ Συνέπιος μ

418

ε τὰ προερχόμενα ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἐντοπίων στρατιωτῶν, ἧς τὸ
ιον εἶχι καταδείξει διὰ τοῦ Περὶ βασιλείας λόγον του. Ὁ ἐν τῇ
βαπόλει ἀρχηγὸς τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων τῆς βασιλείας, ἀνε-
«Ἡ ὅλως ἔχων στρατιὰν, καὶ μῆ δυνάµενος νάντεπιξέλθη κατὰ τῶν
Ξάρων, ἠναγκάζετο νὰ ἐπικουρῇ διὰ τῶν ἐν τῇ Κυρηναϊκῇ χάριν ἐμ-
ας παριπιδηµούντων ξένων. Αλλ᾽ οὗτοι ἦσαν παντελῶς ἀκατάλ-
3ὲ, οὐδ᾽ εἶχον τὸ προζῆκον πρὸς σωτηρίαν τῆς χώρας ἐνδιαφέ!
ο δ᾽ ἐκ τῆς καταναγκαστικῆς αὐτῶν ἀναμίξεως εἰς τὴν ἀπόκρουσιν

πιδρομέων ἡ μὲν ἄμυνα τῆς χώρας οὐδαμῶς προήγετο, µόνον δὲ
µπόριον παρεθλάπτετο σπουδαίως, καὶ πὔξανεν ἡ τῆς λιθυκῆς Ι1εν-

ὅλιως παρακμή.

Ἐκ τῆς τοιαύτης ἀδυναμίας τῶν Κυρηναίων ἐπωφελούμενα δύο τῆς
ὅης νοµαδικὰ φῦλα, οἱ Μάζικες καὶ οἱ Αὐξωριανοὶ, ἐπίπιπτον βα-
εἶπερ ποτὲ κατὰ τῆς χώρας. Κατά τινα δὲ

ν τοιούτων ἐπιδρο-.
1 πασῶν τῶν προγενεστέρων δεινοτάτην, τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἀνικα--
ης καὶ ἡ δειλία τῶν τὴν στρατιωτικὴν διοίκησιν τῆς Κυρηναϊκῆς
νπων, ὥςτε τὰ πάντα ἐφαίνοντο παραδεδοµένα ἕρμαιον εἰς τοὺς βαρ-
ους. ᾽Αλλὰ τότε, κατὰ τὴν ὑστάτην ἐκείνην ὥραν, ὁ ἀνὴρ τῆς
ςευχῆς καὶ τῶν γραμμάτων, ὅςτις ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ χινδύνου
ἓν ᾖδη ἐπιδείξει θάρρος στρατιώτου καὶ δεξιότητα στρατηγοῦ, βλέ-
ν΄ ἐγκαταλειπομένην τὴν Πτολεμαίδα ὑπὸ τῶν τεταγµένων φρουρῶν

πεφάσισι νὰ ἐγχαρτερήσῃ. Συγκινητικὴ εἶνε ἡ ἐπιστολή του
ἧς δηλοῖ τὴν σταθεράν του ἀπόφασιν νἀντιστῇ ὅλῃ δυ-
τῆς τελευταίας πνοῆς εἰς τὰ δεινὰ, ὧν παρέχει γραφι-
να. Καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν τελευταίαν ὥραν δὲν θὰ ὑποχω-
πηι ἀλλὰ θὰ βαδίση, λέγει, ἐπὶ τὸν ναὸν, θὰ περιπτυχθῇ τὸ θυσια-
Ίριν τοῦ θιοῦ καὶ θὰ βρέξη διὰ δακρύων τὸ τιµαλφέστατον ἔδαφος.

ἑ τιλωτᾷ τὸν λόγον ὁ ἱεράρχης διὰ τῆς θαυμασίας ταύτης δίκην
Ἱ ὅριου ἀποστροφῆς' «Προθφύσομαι τῶν κιόνων, αἳ τὴν ἄσυλον ἆ:
} ἀνέχουσι τράπεζαν. ᾿Εκεῖ καὶ ζῶν καθεδοῦμαι καὶ ἀποθανὼν
συμαι. Δειτουργός εἰμι τοῦ θεοῦ, καὶ τὴν ψυχὴν ἴσωςρ ἀπολει-
ϕργῆσαί µε δεῖ. Οὐ μὴν ὕγε θεὺς περιόψεται τὸν βωμὺν τὸν
πμαχτον αἴμασι μιαινόμενον.»

Ὑπὸ τοιούτων συνεχόµενος αἰσθημάτων, ἀνέλαθε τὴν ἀρχηγίαν τῆς
ἠνης, διὰ δὲ τῆς καρτερίας αὑτοῦ καὶ τοῦ βάρρους, ὅπερ ἑνέσπειρεν
ποὺς πολίτας, ἀπέκρουσε γενναίως τοῦς πολιορκητὰς, καὶ ἔπωσε τὴν

πόλιν. ᾽Ανεατάλη δὲ οὕτω διὰ τῆς ἀνδρείας τοῦ ἱεράρχου ἰπίτυαχς
γον ἡ καταστροφή, ἀφ᾿ἧς δὲν ἔμελλεν ἐπὶ τέλους νὰ αωθῇ ἡ Κυς
ναϊκὴ, μετὰ μακροὺς ἀγῶνας πρὸς τοὺς βαρθάρους κατακτηθεῖακ
τῶν ᾿Αράθων μεαοῦντος τοῦ ἑθδόμου αἰῶνος.

Ὁ Συνίσιος δὲν συµπεριλαμέάνεται μὲν εἰς τοὺς ἄνδρας

ὡς ἅγι
αθέντας ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας, ἀλλ’ εἶνε ἀναντιρρήτως ἰκ τῶν ἀρίστ
αὐτῆς κοσμημάτων. Ἐν τοῖς χρόνοις Αρκαδίου καὶ Θεοὶ
σίου λειψανδρίας εἶνε ἐκ τῶν ὀλίγων ἐκείνων ἀνδρῶν, εἴτινες ἐπισπᾶ

ται ἀμέριστον τὸν ἔπαινον τῆς ἱστορίας. Καὶ εἴδομεν μὲν ἤδη τι
παρρηαίαν αὐτοῦ πρὸς τὴν βασιλείαν καὶ τὸ θάρρος ἀπίναντι τὰ
βαρθάρων καὶ τὴν ὀρθὴν πολιτικὴν κρίσιν καὶ τὴν θερμότητα τῆς ὑψι
Ὑόνου αὐτοῦ χριστιανικῆς πίστεως. ᾽Αλλὰ καὶ ὡς συγγραφιὺς ὁ Σν-
γέσιος κατέχει θέσιν ὅλως ἰδιάζουσαν ἐν τῇ χριστιανικῇ λογοτεχνίᾳ, ἅτι

συνδυάσας τὰς ἀναμνήσεις τῆς

χαιότητος πρὸς τὰς ἀληθείας τοῦ χρ-

ἐς λυρισμὸν ἐνθουσιώδη,
ὅπου τὸ ὕψος ἀμιλλᾶται μετὰ τῆς χάριτος καὶ ἡ χριστιανικὴ κνήρα
προζλαμθάνει τὰς χορδὰς τῆς ἀρχαίας λύρας.

στιανισμοῦ χαὶ ἀνελθὼν ἐν τοῖς

εδ’
Φεοδόσιος ὁ μεκρὸς καὶ ὁ ἐπέτροπος "Ανθιμος.
Ὁ ᾿Αρκάδιος, θνήσκων τῇ 1 Μαΐου 408 ἐν ἡλικίᾳ ἐτῶν τριάκο
καὶ ἑνὸς, κατελαμθάνετο ὑπὸ τοῦ ψοιραίου τέλους ἀκριθῶς ὅτε ἤδη

µος γιωόμενος ἠδύνατο ἴσως γάποθάλγ τὴν νωθρότητα τῶν α
κῶντου

ῥόνων ἢ τοὐλάχιστον, ἀφ᾿ οὗ ἤδη εἶγεν ἀπαλλαγῆ τῆς ]
ξίας, νὰ ἔγ'
λων. ᾿Αλλ
Δε ἀναλόγους πρὸς τὰς ὑφισταμένας, ὅτι αὐτὸς ὁ ᾽Αρκάδιος ἓ
τὸν µέγαν αἱ

τὴν νοηµοσύνην, ὅπως ἐκλέξγ τοὺς ἀρίστους τῶν σι

θάνατος αὐτοῦ ἐνέθαλλε τὸ κράτος εἰς ἀνωμαλίας

έρα Θεοδόσιον. Ὁ διαδεχόμενος τὸν
μόνος αὐτοῦ υἱὸς Θεοδόσιος ὁ κατ᾽ ἀντίθεσιν πρὸς τὸν πάππο:
τὸ νεαρὸν

μικρὺς ἦτο παιδίον ὡς ὁ ᾽
10. ᾽Αποιλίον 404,
ὁ ὄγδοον τῆς ἡλικίας
5 οὐδένα εἶχε περὶ ἑαυτὸν αυγγενῇ ὃν.

τῆς ἠλικίας ἐπιλεγόμενος

ὅτε ἀνῆλθεν ἐπίτὸν θρόνον. Γεννηβ'

μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰκέλθει εἰς

Ὁ μικρὸς ὀρφανὸ

ποδηγετήπι, τὰσί Ὃν παιδικὰ βήματα καὶ νὰ διενθύντ,

415

ραλὴν, ἐφ᾽ ἣν ἐθάρυνε τὸ διάδηµα. Αἱ τρεῖς ἀδιλφαίτου ἦσαν καὶ
ἀνήλικοι κόραι, ὧν ἡ πριαθυτέρα Πουλγερία εἶχε μόλις πρὸ ἑλί-
νῶν συμπληρώσει τὸ ἔνατον τῆς ἡλικίας ἔτος. Ὁ δὲ µόνος συγγε-
Σνέου βασιλέως ὁ δυνάµενος νάναλάθη τὴν κηδεµονίαν ἦτα
αὐτοῦ Ὀνώριας ὁ αὐτοκράτωρ τοῦ δυτικοῦ κράτους. Καὶ ἐσκέ-
’ μὲν ἀληθῶς ὁ ᾿Ὀνώριος μετὰ τοῦ Στελίχωνος νὰ διαθῶσιν ἐκ.

ταλίας εἰς τὴν ᾿Ανατολὴν καὶ διαρρυθµίσωσι τὰ τοῦ ἀνατολικοῦ
ς. ᾽Αλλὰ τοιαύτητις ἐπέμβασις μετὰ τὴν κατὰ τὰ τελευταῖα
5 βασιλείας τοῦ ᾽Αρκαδίου ἐπελθοῦσαν ψυχρότητα μεταξὺ τῶν
ἀλφῶν πᾶν ἄλλο ἔμελλε νὰ ἔχη Ἡ χαρακτῆρα αυγγινικῆς περὶ
Ἠλίκου βασιλέως µερίμνης, θὰ ἔτεινε δὲ πολὺ μᾶλλον εἰς συγ-
Ἡν τοῦ ἀνατολικοῦ κράτους ὑπὸ τὸ δυτικὀν ἡ εἰς τὴν ἐπὶ τὸν
τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀνάθασιν ἁπλοῦ τινος ὀργάνου τῆς Δύ-
λλ΄ ὁ τῇ 99 Λὐγούστου τοῦ 408 ἐπελθὼν θάνατος τοῦ Στε-
ς καὶ αἱ περιπλοκαὶ εἰς ἃς µετ᾽ αὐτὸν ἐνέπεσε τὸ δυτικὸν κράτος,
ὕσαν ὑπὸ τοῦ ᾽Αλαρίχου, ἔσωσαν τὸ Βυζάντιον ἀπὸ τῶν ἐκ τῆς
5 κινδύνων.

λ’ ἐν µέσῳ τῶν δυσκόλων ἐκείνων καιρῶν ἦτο ἀνάγκη νὰ παρα-

ν Κωνσταντινουπόλει ἡ διεύθυνσις τῶν πραγμάτων εἰς
ἆς. ᾿Ανετέβη λοιπὸν ἡ κηδεμονία τοῦ Θεοδοσίου εἰς τὸν ἔπαρχον
«ον, ἄνδρα κατὰ πάντα ἄξιον τῆς ἀνατιθεμένης αὐτῷ τιμῆς και

Ὁ ᾿Ανθέμιος κατήγετο μὲν ἐκ γένους ἐπιφανοῦς, ὧν ἔγγονος τοῦ
Ἰαὐτοκράτορος Κωνσταντίου ἐπάρχου Φιλίππου, εἶχε δὲ δια-

Ίδη ἀπὸ τού ἔτους 400 ἱεραρχικῶς ἀνερχόμενος τὴν κλίµακα τῶν

ου. Ἠτο λοιπὸν ἀνὴρ

ἴπων µέχρι τῆς ἀνωτάτης ἀρχῆς τοῦ ἐπάρ
πρισίας, ὡς θὰ ἐλέγομεν σήμερον, καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἄνοδος αὐτοῦ.

ἀξίωμα τοῦ πατρικίου καὶ εἰς τὴν ἐπιεροπείαν τοῦ ἀνηλίκου βα-

ἦτο ἀληθὴς προπγωγὴ, σημ αἴνουσα πραγματικὴν πρόπδον ἐν
ταχῷ κράτει, καὶ ὡς τοιαύτη ὑπέσγετο ἀγαθὰ πολλὰ εἰς τὴν διο-
Πράγματι δὲ τοιαύτη ἀπέθη ἡ πολιτεία τοῦ ᾿Ανθεμίου.

Ἀστηρἰζόμενος ὑπὸ τοῦ Τρωϊλου, αοφιστοῦ ἐκ Ἠΐδης τῆς Π[αμ-
εκαὶ ῥήτορος διακεκριμένου, καὶ ὑπὸ τοῦ περὶ αὐτὸν κύκλου ἁν-
πιπαιδεωµένων, ὁ ᾿Ανθέμιος προίθη εἰς τὸ δύσκολον ἔργον ὅπες
θε μετὰ πολλῆς συνέσιως, οὐδὲν πράττων ἀθούλως, ἀλλὰ ανσει-

1ος περὶ τῶν πρακτίων μετὰ τῶν ἀρίστων συµθούλων. Οὕτω

πι τὰ ῥηθῇ καὶ περὶ τῆς ἀντιβασιλείας τοῦ ἀνδρὸς, ὃν δικαίως

εν τώδε

ἐνεκωμίασαν ὅ τε Ῥωνέσιος καὶ ὁ σύγχρονος ἱστορικὸς τῆς ἐκκλησίας 5;
κράτης καὶ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ἐκεῖνο ὅπερ ὁ Χρυσόστομος ἐε--α.ν
ἑξορίας ἔγραφι πρὸς αὐτὸν τῷ ἀ40δ γινόµενον ἴπαρχον, ὅτι δὲν βαν
αὐτὸς ἄξιος συγχαρητηρίων ἐπὶ ταῖς ἀρχαῖς εἰς ἃς ἀνῆλθιν, ἀλλ᾽ ἐμ-55ι
γαι, διότι δὲν κατεκόσµησαν αὐτὸν, ἀλλ᾽ ἐκεῖναι ἐχοσμήθησαν πε --Ξ
αὐτοῦ.

Ὅλως ἰδιάζουσαν σηµασίαν ἀπίδωκεν ὁ ᾿Ανθέμιος ἂμ᾽ ἀναλαθῶσ-ν
τὴν ἀρχὴν εἰς τὴν διατήρησιν τῆς εἰρήνης πρὸς ἀνάπτυξιν τοῦ κράτο “κ

καὶ ἀκώλυτον τῆς ἐμπορίας λειτουργίαν. ᾿Επὶ τούτῳ δ᾽ ἐφρόντισι µ---- ἐν
περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν μετὰ τοῦ δυτικοῦ κράτους τεταραγµένα-κων
Πχέσεων, συνωµολόγησε δὲ πρὸς τοὺς Πέρσας συνθήχας καθορίζούσ ες
τὰ ἐμπορικὰ ὅρια τῶν δύο βασιλείων.

"Αλλ᾽ ἡ πρὸς τὰ ἔργα τῆς εἰρήνης ἀγάπη τοῦ ᾿Ανθεμίου οὖδαμ εῶς
προέθαινε µέχρις ἀπραξίας ὅπου Ἠπειλεῖτο τὸ κράτος. Παρέστη δὲ ἄξρ--
χοντος αὐτοῦ ὁ µέγιστος τῶν κινδύνων κατὰ τὰ βόρεια σύνορα, ὅτε ὁ
Οὗννος Οὕλδης, αὐτὸς ἐκεῖνος ὁ φονεύσας τὸν Γαϊνᾶν, διαπεράσας τὸν
Ἵστρον, ἐπέδραμεν εἰς τὴν Κάτω Μοιαίαν, ἥτοι τὴν σημερινὴν Βουλγα-
ῥίαν, ἥτις ἦτο ἐκ τῶν χωρῶν τῶν ἀνηκουσῶν εἰς τὸ βυζαντιακὸν κράτος
Καὶ αἱ μὲν πρῶται ἐπιτυχίαι τοῦ ἐπιδρομέως ἦσαν ἀνάλογοι πρὸς τὴνµε-
γάλην ὁρμήν του, ἄγοντος πλῆθος Οὕννων καὶ Σκίρων, λαοῦ σκμαοῦ.
πυγγενοῦς πρὸς τοὺς ᾿Αλανοὺς, καὶ ἐφαίνοντο δικαιοῦσαι τοὺς ἀπιῶ-
Ξικούς του λόγους. Καυχώμενος, ὅτι ἀπ᾿ αὐτοῦ καὶ µόνου ἐξηρτᾶτ νᾶ.
κατακτήσῃ πάντα τὰ ὑπὸ τὸν ἥλιον, ἀπήτει παρὰ τῆς ἐν Κωνστωτι-.
νουπόλει βασιλείας τὴν πληρωμὴν ἐτησίου φόρου, ἄλλως ἠπείλιι τό-
λεμον. Αὐτὴ ἡ Θράκη ἐκινδύνενεν. Αλλ᾽ ὁ ᾿Ανθέμιος δὲν ἦτο διατβες”
μένος νὰ ὑποχωρήσῃ. ᾿Αποστείλας δὲ κατὰ τοῦ βαρθάρου στρατὰν,
ἐνίκησεν αὐτὸν, ἐγκαταλειφθέντα ὑπὸ πολλῶν τῶν ἀξιωματικῶν του.

Δελεασθέντων ἴσως διὰ χρημάτων, καὶ ἠνάγκασε νὰ διαθῇ καὶ πάλ."
πέραν τοῦ Δουνάβεως. Κατὰ δὲ τὴν δίωξιν τῶν πολεµίων μέγα αλ”

κ τῶν μετὰ τοῦ Οὔλδου φευγόντων Σκίρων ἐζωγρήθη ὑπὸ τῆς βιζσιν-

αῆς στρατιᾶς. Ούτω δὲ µέγας ὑπῆρξεν ὁ ἀριθμὸς τῶν ζωγρηβίντοον»
ὥστε ὁ ᾿Ανθέμιος ἠναγκάσθη πρὸς ἀποφυγὴν κινδύνου νὰ κατοικίση σύ

ἐν Μικρᾷ ᾿Ασίᾳ ὡς γεωπόνους ὑπὸ τύπον δουλοπαροίκων.

Τὸ κράτος ἐσώθη τότε ἀπὸ τοῦ Οὔλδου, ὄςτις ἔκτοτε δὲν ἀναφίρατα"
πλέον ἐν τῇ ἱστορίᾳ, ἀλλ᾽ ἡ βαρθαρικὴ ἐκείνη ἐπιδρομὴ ἔπεισε τὸν ᾿Α3΄
Δίμιον, ὅτι ἔπρεπε νὰ φροντίση περὶ ἀμύνης τῶν παριστρίων χωορῶ"

417

Ών ἀνηκουσῶν εἰς τὸ κράτι

Καὶ ὑπῆρχε μὲν οὐκ ὀλίγη στρατιὰ ἵπ-
(ων, πιζῶν καὶ ναυσιθατῶν, διανενεμηµένη εἰς ἑθδομήκοντα ὀχυρὰ
ωρία ἀπὸ τοῦ σημερινοῦ Βελιγραδίου µέχρι τῶν ἐκθολῶν τοῦ Δου-
ἔθιως πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν παραποταμἰων. ᾽Αλλ’ ἡ ἀνεπάρχεια τῶν
ατὰ τὸν ποταμὸν σταθµευόντων στολίσχων καθίστανε τὴν ἄμυναν
ροθληματικὴν καὶ τὴν ἀπόκρουσιν τῆς διαθάσιως τῶν βαρθάρων ἐκ.
ὧν ἀντίπεραν ὀχθῶν δυσγερεστάτην.

Ἐθεώρησε λοιπὸν ἀναγκαίαν ὁ
ελνθέμιος, ἀρχομένου τοῦ 413, τὴν ἐπισκευὴν εἰκοσιπέντε ἐκ τῶν ἤδη
ερουπαρχόντων παλαιῶν πλοίων καὶ τὴν ναυπήγησιν διακοσίων νέων,
Φιτασχευασθησοµένων κατ’ ὀλέγον ἑντὸς ἑπταετίας.

Τὸ μέγα τοῦτο ἀμυντικὸν ἔργον τοῦ νέου Θεμιστοχλέους δὲν εἶνε τὸ
εόνον. Κωνσταντῖνος ὁ μέγας πλὴν τῶν παραλίων τειχῶν τῆς Κων-
πταντινουπόλεως εἶχε κτίσει χαὶ περίθολον χερσαῖον, ἔχοντα περίµετρον
Ἠκαπίντε σταδίων, ὥτοι ἡμισείας περίπου ὥρας. ᾽Αλλὰ κατὰ τὴν ἐν
1 μιταξὺ διαρρεύσασαν ὀγδοηκονταετίαν ὁ πληθωσμὸς τῆς πόλεως εἷ-
ῃν αὐξήσει µεγάλως, πληθὺς δὲ οἰκημάτων εἶχεν ἤδη κτιαθῆ ἐκτὸς τῶν
Ἀιγῶν, κατὰ τὸν ἕκτον καὶ ἔθδομον λόφον. Ἡ Κωνσταντωούπολις εἷ-
νν δη γείνει ἀληθῶς Ἑπτάλοφος ὡς ἡ παλαιὰ Ῥώμη, ἀλλ᾽ αἱ νέαι
Ννοικίαι ἔμενον ἀτείχιστοι. Προέθη λοιπὸν ὁ ᾿Ανβέμιος εἰς τὴν κατι-
Ἠφισιν τῶν χερσαίων τιιχῶν τοῦ Κωνσταντίνου, καὶ ἔκτισεν ἄλλον
Ξερίθολον εὐρύτερον, περιλαµθάνοντα τὰς νέας οἰκοδομὰς, δι’ οὗ ὠχυ-
Μθη μὲν καὶ τὸ νεωστὶ κατῳκημένον µέρος, Ἠθρύνθη δὲ µεγάλως ἡ
πριοχὴ τῆς πόλιως. Ἐξετείνετο δὲ τὸ θεοδοσιακὀν τοῦτο τεῖχος ἀπὸ
τῦ νῦν Τεκὲρ-σράϊ µέχρι τῶν παραλίων τοῦ Κερατίου κόλπου. Καὶ
πισκιυάσθη μὲν μετὰ τριάκοντα καὶ ἓξ ἔτη, καταπισὸν τῷ ἀ50 ὑπὸ
αισμοῦ φοθεροῦ, καὶ πολλάκις δ᾽ ἔκτοτε νέαι ἔγειναν αὐτοῦ ἐπισχεναὶ καὶ
ἐπνιώσεις, ἀλλ᾽ ὅμως δύναται ἀκόμη σήμερον ὁ περιπατητὴς νὰ παρα-
μλοβήσῃ κατὰ μέγα µέρος τὴν γραμμὴν αὐτοῦ πλὴν ἐκεῖ ὅπου ὁ Ἡρά-
αλιος ᾠχοδόμησε μετὰ διακόσια σχεδὸν ἔτη νέον περίδολον, ὅπως περι-
148] ἐντὸς τῶν τειχῶν τὴν ἐκκλησίαν καὶ τὸ παλάτιον τῶν Βλαχερνῶν.

Καὶ ἄλλως ὃ᾽ ἐμερίμνησε περὶ τῆς πρωτευούσης ὁ ᾿Ανθέμιος, οὐ µό-
ον ἧς τὴν διακόαµησιν αὐτῆς συντελέσας, ἀλλὰ προνοήσας καὶ περὶ
Ώκ ες αὐτὴν ταχυτέρας καὶ ἀσφαλεστέρας προκκομιδῆς σίτου ἐκ τοῦ
Ἡλωτάτου σιτοθολῶνος τοῦ ἀνατολικοῦ κράτους, τῆς Αἰγύπτου, καὶ

ῥλμοςς τά τε κατὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ σίτου ἐξ
ἂν ἰν αὐτῇ τῇ Κωνσταντινουπόλει διανομὸν
(ος τ

419.

ὤχους αὑτοκρατόρων, συνεδέετο πρὸς τὴν εἰς χεῖρας αὐτῆς παράδο-
τῆς βασιλικῆς ἐξονσίας, ἅτε τοῦ ἀδιλφοῦ ὄντος ἀχόμη ἀνηλίκου. Τὸ
περάδοξον εἶνι, ὅτι τὴν ἀρχὴν ταύτην διιτήρησιν ἐπὶ μακρὸν ἡ
υλχερία καὶ μιτὰ τὴν ἐνηλικίωσιν τοῦ Θεοδοσίου καὶ µετ᾽ αὐτὸν
τοῦ τὸν θάνατον, ἐν ὅλῳ ἐπὶ τεσσαράκοντα σχεδὸν ὅλα ἔτη.

Ἡ Πουλχερία, ἀναγορευθεῖσα σύναρχος τοῦ ἀδελφοῦ καὶ ὡς ἐπίτρο-
5 εὐτοῦ ἀναλαβοῦσα τὴν ἀρχὴν, περίδωκε τὴν διοίκησιν ἀντὶ τοῦ
»θιμίου εἰς τὸν Αὐρηλιανόν. ᾿Αλλ᾽ ὁ γνωστὸς οὗτος ἀντίπαλος τοῦ
Χνᾶ καὶ φίλος τοῦ Σωνεσίου, ἐν τῷ γήρατι ἤδη ἀξιωβεὶς τοιαύτης
οὓς, ἐπὶ δύο µόνον ἔτη κατεῖχε τὴν ἰξουσίαν, οὐδὲ φαίνεταί τι πρά-
5 ἀντάξιον τοῦ προκατόχου, καἶπερ τυχὼν τῶν ἰγκωμίων τοῦ ἐπι-
ὅπου τῆς Πτολεμαίδος.

Ἐν τούτοις δὲ ἡ [Πουλχερία Ἠσχολεῖτο περὶ τὴν ἀνατροφὴν τοῦ
Ἠδοσίου καὶ τῶν δύο αὐτῆς νεωτέρων ἀδελφῶν, τῆς ᾿Αρχαδίας καὶ
Ἱς Μαρίνας, διὰ τοῦ ἰδίου αὐτῆς παραδείγματος κανονίζουσα τὸν
ον αὐτῶν καὶ τὴν δίαιταν. Εἶνε ἀλτθὲς, ὅ

ι ὁ χαρακτὴρ τῆς Πουλ-
ῥίας, ὁποῖος ἐκφαίνεται ἐν τῇ μακρᾷ αὐτῆς ἰστορικῇ δράσει, παρου-
ἀζα κρᾶμά τι τῆς εὐσεβείας τοῦ πατρὸς Αρκαδίου, τῆς φιλαρχίας
ἃς μητρὸς Εὐδοξίας καὶ τῆς ἀνδρώδους δεξιότητος καὶ δραστηριότητος
µγάλου αὐτῆς πάππου Θεοδοσίου. Καὶ τὸ μὲν ἀρχικὸν τοῦ πάππου

ατῃάνωσε δεξιῶς κρατοῦσα τὸ πηδάλιον καὶ σώζουσα τὸ χράτος ἀπὸ

σιοπέλου. Ἡ δὲ φιλαρχία καὶ φιλαυτία, ἃς ἐβήλασε μετὰ τοῦ
Ἀτλιοῦ γάλακτος, ἤγαγον αὐτὴν ἐν τοῖς ἔπειτα χρόνοις εἰς ὁδελυρὰν
πλουπίαν κατὰ τῆς συζύγου τοῦ ἰδίου ἀδελφοῦ. Αλ’ ὁμολογητέον
µως ὅτι ἐν τῷ πολυσυνθέτῳ τῆς θυγατρὸς τοῦ ᾽Αρκαδίου χαρακτῆρι
ἁπαρατοῦν στοιχεῖον δι’ ὅλου τοῦ βίου ὑπῆρξεν ἡ εὐσίθεια καὶ ἡ
Ἠετὸν θεὸν ἀφοσίωσις, ἡ ἀγάπη τοῦ πλησίον καὶ ἡ εὐποιία.

Τὰς ἀρετὰς δὲ ταύτας, προθαινούσας ἐνίωτε μέχρις ἀσκητισμοῦ,
Ἠληρονόµησε μὲν ἡ Πουλχερία παρὰ τοῦ πατρὸς, ἀλλ᾽ ἐνεστερνίσθη
ἵπ μᾶλλον διὰ τῆς ἐπὶ τὸν ψυχὴν αὐτῆς ἐπιδράσεως τοῦ πατριάρχον
Ἀπιμῦ, ἀνδρὸς συνετοῦ μὲν καὶ φιλοβέου, ἱκανῶς δὲ πεπαιδευµένου
0δ-ι19).

Ὑπὸ τοιαύτας λοιπὸν ἐμπνεύσεις ἡ
Ἠρλγμίας ὡς τὸ πρόγραµµα

σέδεια ἀνεκηρύχθη διὰ τῆς
αὐλῆς τοῦ Βυζαντίου. Τὰ πάντα
θλαξαν πλείως ὄψιν, καὶ ἀντὶ τῆς προτέρας χλιδῆς καὶ σπατάλης
Κχλη ἡ λιεότης καὶ ἡ ἐργασία. Τάνάκτορα ἀπὸ οἴκου τρυφῆς καὶ
97"

434

στρατηγῶν τοῦ Θεοδοσίου ᾿Αρδαθουρίου καὶ ᾿Αρεοθίνδου ἑναντίον τῶν
Περσῶν, ὧν ἐθασίλευεν ὁ διάδοχος τοῦ ᾿Ισδεγέρδου Βαραράμ.

Ἡ περὶ τὰ γράµµατα ἰνασχόλησις τῶν συζύγων κατανάλισκε τὸ
πλεῖστον τοῦ χρόνου αὐτῶν, χαὶ ἦτο, δυνάµεθα εἰπεῖν, πρὸς τοῖς φι-
λανθρωπικοῖς ἔργοις τὸ χυριώτατον αὐτῶν µέληµα. ᾿Αληθῶς καὶ μετὰ
τὸν γάμον τοῦ βασιλέως οὔτε ἡ Πουλχερία διενοεῖτο νἀφήσῃ ἐκ τῶν
ἴδίων ἑαυτῆς χειρῶν τὰς ἡνίας τῆς διοικήσεως, οὔτε ἡ Εὐδοκία ἐθεώρει
πρόσφορον νὰ φανῆ ἀνευλαθὴς πρὸς τὴν δίκην μητρὸς προστατεύσασαν
αὐτὴν καὶ ἀναθιθάσασαν ἐπὶ τὸν θρόνον, οὔτε τέλος αὐτὸς ὁ Θεοδόσιος
ἠαθάνετο τὴν ἀνάγκην νὰ κυθερνήσῃ ἐξερχόμενος ἐκ τῶν κόλπων τοῦ
ἔρωτος καὶ τῆς μελέτης, Ἔμεναν λοιπὸν τὰ πράγματα ὡς εἶχον καὶ
πρὸ τοῦ γάμου. Ὁ μὲν νοῦ.
Πουλχερία, ὁ δὲ Θεοδόσιος οὐδὲν ἄλλο ἦτο ἢ ἡ χείρ ἡ ἄνευ συζητήσεως
οὐδεμιᾶς ὑπογράφουσα τὰ ὑποθαλλόμενα ὑπὸ τῆς ἀδελφῆς. Ἡ δὲ νω-
Βρότης τοῦ βασιλικοῦ ἐκείνου αὐτομάτου προέθαινεν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε
οὐδὲ προζέθλεπε κἂν τὰ ἔγγραφα, ὑφ᾽ ἃ ἔθετε τὴν ὑπογραφήν του.
Οὔτω δὲ λέγεταί ποτε ὑπιγράψας καὶ πωλητήριον αὐτῆς τᾶς γυναικός
του ὡς δούλης, ὅπερ εἶχεν ὑποθάλει εἰς αὐτὸν ἡ Πουλχερία, θέλουσα.
νὰ θεραπεύσῃ τὸν ἁδελφὸν ἀπὸ τῆς νωθρᾶς αὐτοῦ ἀφροντισίας διὰ τῆς.
καταδείξεως τῶν θλιθερῶν αὐτῆς ἐπακολούθων.

᾿Αφίνων λοιπόν ὡς καὶ πρότερον τὴν διεύθυνσιν τῶν τῆς πολι
εἰς τὴν ἀδελφὴν, ἐξηκολούθει ζῶν βίον λογίου καὶ καλλιγράφου παρὰ
τὸ πλευρὸν τῆς πεπαιδευ

ακεπτόµενος πιθὶ τῶν τοῦ κράτους ἦτο ἡ

ςᾳ συζύγου καὶ ἐν µέσῳ κύκλου λογίων.
Μεταξὺ τούτων ἐξεῖχον πλὴν τοῦ ἐκ παΐδων φίλου τοῦ Θεοδοσίου, τοῦ
Πανλίνου, ὁ ἐκ τῆς αἰγυπτιακῆς Πανοπόλεως ποιητὴς Ἓθρος, ὃς
ἀπήγγελλε τι

ς στίχους αὑτοῦ ἐνώπιον τοῦ αὐτοκρατορικοῦ ζεύγους, ὁ
ψάλτης τῆς πτώσεως τοῦ Γαϊνᾶ ᾽Αμμώνιος καὶ πλῆθος ἄλλων στιχονρ-
γῶν καὶ ἱστοριογράφων, ὑμνούντων τὸν αὐτοκράτορα καὶ τυγχανόντων
παρ᾽ αὐτοῦ τιμῶν ἐξαιρέτων. Π]λὴν δὲ τούτων περιεατοίχιζε τὸν βααι-
λέα ὁμὰς ὅλη γραμματικῶν καὶ σοφιατῶν, φιλολόγων καὶ νομομαθῶν,
ἥτις παρεῖχεν εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ Θεοδοσίου ἰδιάζουσάν τινα αἴγλην.

Τοιοῦτος ἦτο ὁ κόσμος ἐν ᾧ ἐκινεῖτο τὸ αὐτοκρατορικὸν ζεῦγος,
αυχὲς ἐν τῇ αυζυγικῇ ἀγάπῃ, μάλιστ᾽ ἀπὸ τῆς ημέρας καθ᾽ ἣν ἡ Εὐ-
δοχία ἔτιξε τῷ 499 θυγάτριον, ὅπερ πρὸς ἀνάμνησων τῆς μητρὸς τοῦ
Θιοδοσίου ὠνομάσθη Βὐδοξία. ᾿Ολίγους δὲ μῆνας μετὰ τὸ εὐτυχὲς
τοῦτο συμθὰν ἡ σύζυγος τοῦ Θεοδοσίου ἐλάμθανε τὸ πρῶτον ἤδη τῇ 3

425

[ανουαρίου τοῦ 438 τὸ ἀξίωμα αὐγούστης, περιθαλλοµένη τὰ σήματα
ἃς βααιλικῆς ἀρχῆς. ᾽Αλλὰ, καΐπερ γινοµίνη ἡ Εὐδοκία τὸ ἑξῆς
Ιότεμος πρὸς τὴν Πουλχερίαν, δὲν ἐφιλοδόξησεν, οὐδ᾽ ἐζήτησε νάφαι-
Ὢ τὴν διοίκησιν ἀπὸ τῆς ἀνδραδέλφης. ᾿Εξακολουθοῦσα δὲ νἀφιερόνγ.
ἃς ὤὥρας αὐτῆς ἐναλλὰξ εἰς τὴν στοργὰν καὶ εἰς τὴν µελέτην, ἐπειρᾶτο

λ-
Ἠνεκωτέραν χροιὰν εἷς τὸ κράτος οὗ ἔφερε τὸ διάδημα, καθότι ἀπαρα-

ἄντως ἢ τοὐλάχιστον ἀνεπαισθήτως συνετέλει εἰς τὸ νὰ δώσῃ πε

Νώριστος ἦτο ἀχόμη ὁ κατ’ ἐπικράτησιν ῥωμαϊκὸς αὐτοῦ γαρακτὴρ
μαὶ ζωηραὶ αἱ ἀναμνήσεις τῆς προελεύσιως τῆς παρὰ τὸν Βόρπορον
λασιλείας ἐκ τῆς διασπάσεως τῆς ἠνωμένης ῥωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας.
Ἡ κόρη τῶν ᾿Αθηνῶν, γενοµένη αὐτοκράτειρα τοῦ ἡμίσεος ἐκείνου
ἑωμαϊκοῦ κράτους τοῦ ἱδρυμένου ἐν µέσῳ τῶν ἑλληνικῶν τῆς ᾿Ανατολῆς
λαῶν, δὲν ἑλησμόνει οὔτε τὸν πατρικὸν οἶκον, οὔτε τὰς εἰς αὐτὴν ὡς
᾿Αθηναίαν ἐπιθαλλομένας ὑπογρεώσεις. Διὰ τοῦτο πρὸς μὲν τοὺς ἀδί-
Χους ἑαυτῆς ἀδελφοὺς ἐπέδειξε γριστιανικὴν ἀμνησικακίαν, καὶ, µετα-
ὑς ἀξιώματα µε-

παλέσασα εἷς Κωνσταντινούπολιν, ἀπένειμεν εἰς αὖ

γάλα. Ἡ δὲ πρὸς τὸ θέµα τοῦ Ἰλλυρικοῦ, εἰς ὃ ἀνῆκον καὶ αἱ ᾿Αθῆναι.

τῆς ἐπ᾽ αὖ-

παρασγεθεῖσα εὔνοια τοῦ Θεοδοσίου, εἶνε πιθανώτατα καρ

τὸν γάμν τῶν γωρῶν τῆς ἀργαίας Ἑλλάδος ἐπιδράσεως τῆς βασιλίσσης.

εε΄

Ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ «Φεοδοσίου τοῦ μεκροῦ.

΄Ἡ. φβιρὰ ἰπιδρομὴ τοῦ ᾽Αλαρίχου εἶχε δεινῶς ἐξαντλήσει τὰς ἕλ-
ὃ αχεδὸν ἐντελῶς παρακµάσαν-

Ὑνοκᾶς γώρας. Στερούμεναι τῶν ἐκ

Επ ἐμπορίον ὠφιλειῶν, εἶχον κατ
κωργι

Ελάτε

ίσει πολὺ καὶ ὑπὸ τὴν ἔπι

Ὁ διὰ τῶν αἰώνων µεγάλως µειωθεὶς πληθυσμὸς καὶ ἡ
ς βορειοτέραις

τῶν δούλων δὲν εἶχον ἀναπληρωθᾶ ὡς ἐν
ὃν ᾠμωπαικῶν χωρῶν τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους καὶ ἔν τισι τῶν κατὰ
Ἐν χάαν ἃ Ῥαρδέρών ἑπνίνων ἐσχόλόυμέκων- κερὲ «Ἑὖν καχλάρ.
Ὑπαν τῶν γαιῶν. Ἔνικα δὲ τῆς ἑλλείψεως
Ρῶν (ξηρεμοῦντο καὶ ἀπέγερσοῦντο τὰ πλεῖστα τῶν μικρῶν κτημάτων,
Μπεδελλόμινα εἰς νομὰς ἡ συγχωνενόµένα εἰς εὐρείας γαίας, συγκτή-

ύτης γεωργικῶν γει-

ἀἱς χαλουµένας, αἴτινες µετέξαινον εἲς πολυκτήµονας ἰδιώτας ἡ συνη--

Άππιρον ἐδημεύοντο ὑπὸ τοῦ κράτους. δωροῦντος αἱ ἰδιώ

436

παρ ὧν ἀπιξιδέχετο καλλιέργειαν καὶ ἀναλόγους ἔπειτα φόρους ἀπὸ
τῆς γεωργουµένης γῆς. ᾽Αλλὰ τὸ µέτον τοῦτο διὰ τὴν συχνὴν μάλιστα
περὶ τὰς ἰδιοκτησίας µεταθολὴν δὲν πὐδοχίμει πάντοτε, αἰσθητὴ δὶ
καθίστατο ἡ πίεσις τῶν εἰκπρακτόρων τοῦ δημοσίου ἰδίως εἰς τὰς τάξεις»,
τῶν μικρῶν γαιοκτημόνων.

Τοιαύτη ἦτο ἐν γένει μετὰ τὴν γοτθικὴν ἐπιδρομὴν Ἡ κατάστασι.».
τοῦ θέματος τοῦ Ἰλλυρικοῦ, εἰς ὃ ἀνῆκε καὶ ἡ πατρὶς τῆς Βὐδοκίαιν
μετὰ τῶν πλείστων γωρῶν τῆς εὐρωπαϊκῆς Ἑλλάδος. Διηρεῖτο δὲ ---
θέµα τοῦτο εἰς ἑπτὰ ἐπαρχίας, δύο μὲν μακιδονικὰς, ὧν πρωτεύουσες,
ἦσαν ἡ Θεσσαλονίκη καὶ οἱ Στόθοι, δύο δὲ ἠπειρωτικὰς, τὴν πάλαι.
πειρον καὶ τὴν νέαν μετὰ µητροπόλεων τῆς Νικοπόλιως καὶ ΄ --ῃ
Ἀορραχίου, εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἔμουσαν πρωτιύουσαν τὴν Λάρισαν,

ν Ἑλλάδα ἡ ᾿Αγαίαν, ἧς µητρόπολις ἦτὸ ἡ Κόρινθος, καὶ εἰς τὴν
Ἑρήτην, ἔχουσαν πρωτεύουσαν τὴν Γόρτυνα. Μπερόπολις δὲ τοῦ ὅλο
Δέματος ἦτο ἐπὶ Θεοδοσίου κατὰ τὸ πλεῖστον τοῦ χρόνου ἡ Θεσσαλονίκη

Δεσμοὶ αἵματος συνέδεον τὴν βασίλιασαν πρὸς τὸ θέµα τοῦτο,

φαίνεται, ὅτι καὶ ἀπεστάλη ἐπί

α τοὔλάχιστον χρόνον ὡς διοκητὸ-κ

ὁ ἕτερος τῶν ἀδελφῶν αὐτῆς Ἠαλέριος, ᾿Αποθλέπουσα δ᾽ εἰς τὸν κε--.ἲ
εως τῶν παλαιῶν συμπολιτῶν καϊτῶνδ “
ῥιλθούσης εὐχλείας τρεφοµένων πτωχθς”
νῦν κατοίκων τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος, ἐκείνη πάντως ὑπῆρξεν ἡ πιίκες” -
τὸν αὐτοκράτορα νὰ ἑλαφρώσῃ πως τὰ δεινά των, συνεχίζων τὴν ἡδ
ἐπὶ τῆς ἀντιθαλείας τοῦ ᾿Ανθεμίου ἐπιδειχθεῖσαν µέριμναν.

τὸ δυνατὸν βελτίωσυν τῆς ϐ

τῶν αὐτῶν ἀναμνήσεων τῆς

Βαρεῖα ὑποχρέωσις ἐπεξάλλιτο εἷς τὰς πόλεις τοῦ κράτους, ἧς ὃ 35
ἦσαν ἀπηλλαγμέναι καὶ αἱ τῆς Ἑλλάδος, καθ΄ ἣν οἱ ἄρχοντες αὐτῶς
ὤφειλον νὰ συνειςφέρωσιν εἰς μεγαλοπρεπεστέραν τέλεαυν τῶν πολυδο 3
πάνων ἐν Κωνσταντινουπόλει ἑορτῶν. ᾿Αλλ᾽ ἀρχομένου τοῦ ἀ9ά ἡ πτως

κοινότης τῶν Διλφῶν, ὑφισταμένων ἀκόμη ἐν παρακμῇ, ὑπίθαλιν
τὸν αὐτοκράτορα αἴτησιν ἁπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς βαρείας ἐκείνης εἶκφορί
Ὁ δὲ Θεοδόσιος, κρίνας τὴν ἀπαίτησιν δικαίαν, διὰ διατάγματος. εΞφ
ροντος ἡμερομηνίαν

33 Απριλίου τοῦ αὐτοῦ ἐκείνου ἔτως,

μόνον τ:

ς Δελφοὺς ἀπήλλαξεν ἀπὸ τοῦ δυςθαστάκτου ἐκείνου βάρο"α,
ἀλλὰ καὶ τὰς ἄλλας πόλεις ὅλου τοῦ θέµ. ὧν αἱ πλεῖσται δὲν ἦσεν
βεθαίως πλουσιώτεραι τῶν Δελφῶν. Οὐ µόνον δὲ τὴν εἴεπραξιν τῖς
ἐκτάκτου ἐκείνης εἰεφορᾶς ἀπηγέρε ἐπὶ ἀπιλᾷ
ποινικῆς καταδιώξεως, ἀλλὰ καὶ διέταζεν, ὅπως τὸ ἐξηντλημένον θίμε

ε ῥητῶς εἰς τὰς ἀρ]

42]

Ἱλλυρικοῦ παρέχη ἀντὶ τῶν ὡρισμένων τακτικῶν φόρων τοσοῦτον µόνον
χρῆμα, ὅσον εἶχον ὀρίσει οἱ δημόσιοι ἀναγραφεῖς ἐκ συνεννοήσεως
μετὰ τῶν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ὑφισταμένων τοπικῶν συνεδρίων. Καὶ δὴ
ἡ μὲν ἐκκλησία τῆς Θεσσαλονίκης ὡς µητροπόλεως τοῦ θέµατος ἀπηλ-
λάγη πάσης εἰκφορᾶς, οἱ δὲ φόροι τῶν μακεδονικῶν καὶ ἠπειρωτικῶν
ἐπαρχιῶν, τῆς Θιασαλίας καὶ τῆς Κρήτης, κατεθιθάσθησαν εἰς τὸ ἡμιαυ.
Πρὸς δὲ τὴν ἐπαρχίαν Ἑλλάδος ἐπεδείχθη εὔνοια ἰδιάζουσα, καθότι ὁ
Θιοδόσιος ἀπιδέχθη τὴν ἀπὸ τοῦ ἔτους ἆ3ὅ εἴεπραξιν µόνου τοῦ τρίτου

τῶν τέως τεταγµένων φόρων. Καὶ πάλιν δ᾽ ἐν ἔτει 498 διετάχθη νέα
ἄφισις τῶν ἀπὸ τοῦ 408 µέχρι τοῦ 438 καθυστιρουµένων φόρων. Ἡ
δ) εἰς τὸ δηµόσιον ταμεῖον διὰ τῶν τοιούτων ἀπαλλαγῶν ἐπερχομένη
ζημία ἀνιπληρώβη ἄλλως τε καὶ διὰ τῆς διαρρυθµίσεως τῶν κατὰ τὰ
ατήµατα τὰ ὑπὸ τοῦ δημοσίου εἰς ἰδιώτας παραχωρούμενα, τοῦθ᾽ ὅπερ
ἀπέθλεπε συγχρόνως καὶ

τὴν πρόοδον τῆς γεωργίας.
Καὶ τοιαύτη μὲν ἡ ἐπὶ Θεοδοσίου κατάστασις τῆς Ἑλλάδος, εἰς ἣν

πρέπει νὰ φαντασθῶμεν ἐν μέρει συντελέσασαν καὶ τὴν Εὐδοκίαν. Δύ-
σκολον δὲ εἶνε νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ αὐτοκράτειρα μετὰ τὴν ἀποδοχὴν τοῦ
χδιστιανικοῦ βαπτίσματος διενοεῖτο ἢ ἠδύνατο νὰ προστατιύσῃ ἐν ταῖς
χώραις τοῦ Ἰλλνρικοῦ τὴν λατρείαν πρὸς τὰ εἴλωλα, ἐν ἡ εἶχε τραφΏ

Ξατὰ τὴν νιαρὰν αὐτῆς ἡλικίαν. Καὶ εἶνε μὲν ἀληθὲς, ὅτι ἐπὶ τοῦ

ΘΘιοδοσίου ἱκανὰ πρὸς ἐπίρρωσιν τοῦ χριστιανισμοῦ ἐξεδόθησαν διατά-
Ὕγματα, ἀλλ᾽ ὅμως ὁ αὐτοκράτωρ δὲν προέθη εἷς µέτρα βίαια πρὸς ἐκ-
Βέζωσιν τελείαν τῆς ἀρχαί.
Ένεκα τοῦ ζήλου µεβ᾽ οὗ ἐν μέρει ἐλατρεύοντο ἀκόμη ἐν τῇ παλαιᾷ ἰδίως
"Ελλάδι τὰρχαῖα σιθάσµατα ὑπὸ τῶν τελευτχίων τῆς εἰδωλολατρείας
Ἐπαδῶν.

Ὡς ἄλλοτε ὁ ἀνατέλλων χριστιανισμὸς ε

ρησκείας, τοῦθ΄ ὅπερ οὐδὲ αυνετὸν θὰ ἦτο

(ε τοὺς μάρτυράς του, οὕτω
πώρα εἶχιν ἡ θνῄσκουσα εἰδωλολατρεία τὸ θάρρος διωχοµένη νὰ προθαί-
νπ ἑνίοτε µέχρι μαρτυρίου. Οὔ
δρείά τὸν Μάρτιον τοῦ ἆ 15 ἡ

οἰκτροῦ τέλους εἶγε τύχει ἐν ᾽Αλεξαν-
πατία, ἡ ὡραία θυγάτηρ τοῦ φιλοσόφου
Θίωνος ἡ ἐν τῷ Μαυσείῳ διδάσκουσα δηµοσίᾳ τὰ μαθηματικὰ καὶ τὴν
φιλοσοφίαν. Ἡ σώφρων καὶ σοφὴ ἐθνικὴ, ἣν μητέρα καὶ ἁδελφὴν καὶ
Ἀιδάσκαλον μετ΄ ἀγάπης ἀπικάλει γράφων ἐκ Κυρήν

Ιπιφανὴς αὖ-
τῆς μαθητὴς Συνίσιος, ἔπεσε θῦμα τοῦ φανατισμοῦ ὀλίγων καλογνρων
καὶ τῆς ζηλοτυπίας τοῦ πατριάρχου ᾿Αλεξανδρείας Κυρίλλο», βλέπον-

τος τὴν χριατιανικὴν αὐτοῦ ῥητορείαν ὑπερευδοχιμουμένην ὑπὸ τῆς εὐ-

498

γλωττίας τῆς ὡραίας εἰδωλολάτριδος, ἥτις καὶ αὐτὸν τὸν ἄρχοντα τῆς
πόλεως ὈΟρέστην συγκατέλιγε μεταξυ τῶν θαυμαστῶν τῆς περισσῆς
αὐτῆς παιδείας. ᾿Αλλὰ τοσαῦται παρεκτροπαὶ θρησχοµανείας ἐξάλλου
ἦσαν ἀληθῶς σπανιώταται, προεχάλουν δὲ καὶ αὐτῆς τῆς πολιτικῆς ἀρ-
χῆς τὴν τιµωρίαν Ἡ τὴν ἀνακριτικὴν ἐπέμδαπιν, ὡς συνέθη κατὰ τὸν
Φόνον τῆς Ὑπατίας, Ἡ δὲ τελεία κατάπνιξις τῆς εἰδωλολατρείας ἐπι-
διώχθη ὑπὸ τοῦ Θεοδοσίου µέχρι τινὸς µόνον διὰ τῆς ἀπαγορεύσιως τῆσεας
ἐν τῷ στρατῷ καὶ ἐν τῇ διοικήσει ὑπηρεσίας τῶν ἐθνικῶν καὶ διὰ τῇ ---
δηµεύσεως τῶν κτημάτων καὶ ἐξορίας ἐκείνων ὅσοι κατεφωρῶντο θύον----.
τες εἰς τὰ εἴδωλα. ᾿Αλλ᾽ ἀπὸ τοῦ ἔτους 436 ἀπηγορεύθη ἡ ἐπὶ τᾶπω».
βωμῶν τῶν θεῶν θυσία ἐπὶ ποινῇ θανάτου καὶ διετάχθη Ἡ καταστροα». ἡ
Ἱερῶν καὶ ἠρῴων, ἂν ὑφίσταντο ἔτι τοιαῦτα σῷα-ας
καὶ ἡ ἐξάγνισις αὐτῶν διὰ τῆς ἐπιθέσεως τοῦ σημείου τῆς χριστιανικσς

πάντων τῶν ναῶν

Βρπσκείας, τοῦ σταυροῦ.

Τοῦ διατάγματος τούτου προφανὲς εἶνε τὸ νόημα. Σκοπὸς αὐτοῦ ὤ,το
ἡ ἀφαίρεσις τῆς σημασίας τῶν ἐθνικῶν γαῶν ὡς τόπων λατρείας. «εὰ
τοῦτο πολλοὶ μὲν ναοὶ κατεστράφησαν ἀληθῶς ἢ µετεθλήθησαν εἰς ἐκκλν)--
σἷας χριστιανικᾶς, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ διετηρήθησαν ἄθικτοι, στερηθέντας
µόνον τῶν µέσων καὶ τοῦ χόσµου τῆς λατρείας. Πολλὰ δὲ τῶν ἀγαλμαξ-
των τῶν θεῶν ἀπήχθησαν τότε εἰς Κωνσταντινούπολιν. ᾿Αλλὰ διὰ τῶαι
μεταφορᾶς αὐτῶν εἰς τὴν νέαν χριστιανικὴν πρωτεύουσαν οἱονεὶ ἐξέπνωσ αν
ἡ ἐνοικοῦσα θεότης, καὶ τὰ ἱερὰ ἔδη µετεθλήθησαν εἰς κοσμήματα βίθνα-
λα τῶν πλατειῶν καὶ τῶν µεγάρων τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Τὰ Φὲ
εἴδωλα, πρὸ τῶν ὁποίων χθὲς καὶ πρώην ἐκαίοντο θυµιάµατα, κατέστησερεν
ἁπλᾶ τεχνουργήµατα, ἑλκύοντα μόλις τοῦ τεγνολάτρου τὸν θαυμασμό ν-
Μεταξὺ δὲ τῶν οὕτως εἰς τὴν βασιλεύουσαν μετινεχθέντων ἀγαλμάτε»»'
ἦτο καὶ ἡ χρυσελεφάντινος ᾿Αθηνᾶ τοῦ Φειδίου, οἱονεὶ ἐγκαταλιποῦ «σα
τῷ 499 μετὰ ἑννέα σγεδὸν αἰῶνας ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἱδρύσεως αὖτ της
τὴν ᾿Ακρόπολιν ἐκείνην, ἀφ᾿ ἧς ἐπισχόπει τὴν πόλιν.

Ἡ ᾿Αθηνᾶ ἠδύνατο πλέον νάναχωρήσῃ ἐκ τῶν ἐξηλλοιωμένων Αθ”
νῶν. Ἡ πόλις δὲν ἦτο πλέον κατείδωλος, ὡς ὅτ᾽ ἐπεσκέφθη αὐτὴν ὁ

Παῦλος, ἀλλ᾽ εἶχεν ἤδη εἰκχωρήσει εἰς αὐτὴν ὁ χριστιανισμὸς, καὶ μέ-
Ἆις που ἐσώζοντο ὀλίγοι ἐπτοημένοι ἐθνικοί. Ὁ παλαιὸς βίος εἶχε µετα-
θληθή. Οἱ ἀρχαῖοι θεσμοὶ εἶχον ἐκλίπει. Ἡ βουλὴ, ἣν εὑρίσκομεν ἀκόμη
µέχρι τοῦ 973, καίπερ ἐκ µόνον τριακοσίων μελῶν συνισταµένην, δὲν
ὑφίστατο πλέον, ἤδη δὲ κατηργοῦντο ὁ "Αρειος Πάγος καὶ τὰ περισω-

429

ζόμ.αν α τῶν ἀρχαίων τῆς πόλιως δικαστηρίων. Αἱ ᾿Αθῆναι ἦσαν ἤδη
πόλις ἀμέσως ἐξαρτωμένη ἀπὸ τῆς βυζαντιακῆς αὐλῆς, καὶ ὁ ἄρχων,
ἂν μΦ} διωρίζετο ἴσως κατ᾽ εὐθεῖαν ὑπὸ τῆς κεντρικῆς ἀρχῆς, ἀλλ᾽ ἦτο
ὅμως οὐδὲν ἡ σχιὰ καὶ ἁπλοῦν ὄργανον τῆς βασιλείας. Μόνον τοῦ
παρελθόντος λείψανον ἐσώζετο ἡ φιλοσοφικὴ σχολὴ τῶν ᾽Αθηνῶν οἱονεὶ
τέλει» ταῖός τις τῆς εἰδωλολατρείας προµαχών. ᾿Αλλὰ καὶ αὕτη ὑπέστη
ἐπὶ τοῦ Θεοδοσίου παρ᾽ ὅλην τὴν πρὸς τὴν πάτριον πόλιν συµπάθειαν
τῆς ἐτεὶ τοῦ θρόνου θυγατρὸς τοῦ ᾿Αθηναίου φιλοσόφου διὰ τῆς ἀνα-
δοργ-οκνώσεως τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πανεπιστημίου τὸ πρῶτον τραῦ-
µας ὅττερ ἦτο προάγγελον τῆς μετὰ ἕνα αἰῶνα ἐπὶ τοῦ Ἰουστινιανοῦ
ἠπελθούσης ἐντιλοῦς αὐτῆς καταργήσεως.

ες᾽
Τὸ πανεπιστήµεον τῆς Εάωνσταντενουπόλεως.

Τὸ
Ἰβόνων ἰδίως τῶν ᾽Αντωνίνων ὑφισταμένην ἀνωτέραν Φφιλοσοφικὴν καὶ
ῥητορικὴν σχολὴν---οὐ µόνον ὑφίστατο ἀκόμη, ἀλλὰ καὶ μετεῖχεν ἀκμῆς
Ἵνος ἐπὶ Θεοδοσίου δίκην λυχνίας ἀναδιδούσης ζωηροτέραν τὴν λάμψιν
πρὸ τῆς ἐντελοῦς αὐτῆς ἀποσθέσιως. "Άμα τῇ ἐξ Ἑλλάδος ἀποχωρήσει
τοῦ ᾽Αλαρίχου εἶχον ἀρχίσει ἐκ πασῶν τῶν ἑλληνικῶν χωρῶν συρρέοντα
Ἀλήθη νέων εἰς ᾿Αθήνας πρὸς ἀκρόασιν τοῦ φιλοσόφου Πλουτάρχου τοῦ

επιστήµιον τῶν ᾽Αθηνῶν---ᾱς καλέσωµεν οὕτω τὴν ἀπὸ τῶν

300 τοῦ Νεστορίου. Ἡ νεοπλατωνικὴ Φιλοσοφία, ἥτις µέχρι τῶν χρό-
Ίων τοῦ ᾽Αλαρίγου εἶχεν ἀντιπρόσωπον ἐν ᾿Αθήναις ἐπιφανῆ τὸν γη-
Μεν Πρίσκον, ἀνῆλθεν εἰς νέαν περιωπὴν διὰ τοῦ Πλουτάρχου. ᾿Αλλ᾽
ἡ καὶ ἡ γία αὕτη ἀκμὴ δὲν ἠδύνατο νὰ παραθληθῇ πρὸς τὰς πάλαι
ἄχλεεῖς ἡμέρας τοῦ ἀθηναϊκοῦ πανεπιστημίου, εἰ καὶ ἡ παιδεία καὶ ῥη-
Ἶρεία τῶν τελευταίων νεοπλατωνικῶν φιλοσόφων δὲν εἶχε τὴν πτῆσιν
μαὶ τὴν γοητείαν τῶν περιδόξων ἐκείνων διδασκάλων, πρὸ τῶν ποδῶν
τῶν ὁποίων εἶχον παρακαθήσει δύο τῶν μεγάλων τῆς ἐκκλησίας ἱεραρ-
Ἰῶν καὶ ὁ Παραθάτης, τὸ ἀκροατήριον τῶν ἑλληνικῶν φιλοσοφημάτων
Ἰάνο ἠδύνατο οὐχ ἧττον νὰ θεωρπθῇ ὡς ἡ τελευταία ἀκόμη ἐκ τῶν
ἱράτων τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ χόσµου ἀναθρύουσα πηγἡ, ὃς τὰ νά-
µτα ἠδύναντο νὰ ἐπιφέρωσυν εἰδωλολατρικὴν µέθην εἰς τοὺς ἐξ αὐτῆς
είοντας. Αλλ᾽ ἐκτὸς τούτου τοῦ κινδύνου αἱ ᾿Αβᾶναι,

(ουσαι τὴν

490

ἱκανῶς ἀκόμη ἀκμάζουσαν ἐκείνην σχολὴν, ἐπλεονέκτουν κατὰ τοῦτο αὖ-
τῆς τῆς βασιλευούσης, ἧς ἡ ἐν τῇ παϊδείᾳ θέοις ἦτο πολὺ κατωτέρα.
Τὴν τοιαύτην θέσιν τῶν πραγμάτων εἴπερτις καὶ ἄλλος ἠδύνατο νὰ.
ἐκτιμήσῃ αὐτὸς ὁ Θεοδόσιος ἕνεκα τῶν δύο µόνων ἀρετῶν αἴτινες περι--...
εκόσµουν αὐτὸν, τοῦ φιλοθρήσκου καὶ τῆς πρὸς τὰ γράμματ᾽ ἀγάπης
Καὶ ἦτο μὲν κατ᾽ ἐκεῖνο τοῦ χρόνου ἡ νεοπλατωνικὴ σχολὴ τῶν Άδη
νῶν ἀνεξάρτητος ἀπὸ τοῦ κράτους, διατηρουµένη διὰ τῶν ἰδίων αὐτῶν ς
πόρων, ἀνερχομένων εἰς χίλια χρυσᾶ νομίσματα ὥτε ἠδύνατο νὰ θεκων...
ρηθῇ πως ἰδιωτικὸν Ίδρυμα, ἐν ᾧ ὀνειροπόλοι σοφοὶ ἴθυον ἀκόμη με τὰς
τῶν τελευταίων αὐτῶν θιασωτῶν εἰς τὰς µούσας τὰς ἑλληνίδας. Αλλ. "
ὁ Θεοδόσιος, χωρὶς νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν διάλυσιν τῆς ἀβηναϊκῆς σχολῆς »,
ὑπὲρ ἧς πρέπει πάντως νὰ φαντασθῶμεν συμπαθοῦσαν τὴν Εὐδοχαν

ἰσκέφθη νὰ δηµιουργήσῃ ἐν αὐτῇ τῇ Κωνσταντινουπόλει ἑστίαν ἔπιστη ---
μονικὴν, ὑποστηριζομένην μὲν καὶ διατηρουµένην ὑπὸ τοῦ δημοσιο» -
συγκεντρόνουσαν δὲ τὸν ἀνώτερον πνευματικὸν βίον ἐν αὐτῷ τῇ βασ. --
λενούσῃ καὶ μέλλουσαν οὕτω νἀμαυρώσῃ κατ᾽ ὀλίγον τὴν αἴγλην τη έ
σχολῆς τῶν ᾿Αθηνῶν.

Τὸ ἔργον ὅπερ ἀνελάμβανεν ὁ αὐτοκράτωρ δὲν ἦτο δυσχερές. Πρῶτες»ν
μὲν δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ πλασθῶσι τὰ πάντα ἐξ ὑπαρχῆς, διότι ἤδη ἀπὸ
τῶν χρόνων Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου ἦτο ἱδρυμένη ἐν τῇ βασιλε»-
ούσῃ ἀνωτέρα σχολὰ, εἰς ἣν µόνον ἔπρεπε νὰ δοθῇ ὤθησις καὶ νᾶοι
διοργανισμὸς, ὅπως αύτη ὑπερευδοχιμήσῃ τὴν ἀβηναϊκήν. Ἔπιιτα δὲ
δὲν ἔλειπον καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει ἄνδρες λόγιοι δυνάµενοι
καὶ νὰ φωτίσωσι τὸν Θεοδόσιον περὶ τοῦ τρόπου τῆς διοργανώπεως τοῦ
τῷ. Εἰχε μάλιατα τὴν τύχη
ὁ αὐτοκράτωρ οὐ µόνον οὐτὸς νὰ μὴ εἶνε ἄγευστος παιδείας, ἀλλὰ καὶ
ἀδελφὴν νὰ ἔχῃ λογίαν καὶ σύζυγνν ἔτι λογιωτέραν, νὰ περιτογί-
ζηται δὲ καὶ ὑπὸ κύχλου ὅλου ἀνδρῶν περὶ τὰ γράμματα καὶ τοὺς νό-

πανεπιστημίου καὶ νὰ διδάξωσιν ἐν

µους αχολαζόντων.

Τελεντῶντος τοῦ Φεθρουαρίου καὶ μεσοῦντος τοῦ Μαρτίου ἀ3δ ἰξν.
δόθησαν τὰ βασιλικὰ διατάγματα, δι ὧν ἐκανονίζοντο τὰ κατὰ
πανεπιστήµιον τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ὁ ἀριθμὸς τῶν καθηγητῶν
ὠρίζετο εἰς τριάκοντα καὶ ἕνα, ὧν τρεῖς μὲν ἔμελλον νὰ διδάσκωσι τό

ῥωμαῖκὴν ῥητορείαν, δέκα δὲ γραμματικοὶ τὴν λατινικὴν γλῶσσαν, πίπι
αοφισταὶ τὴν ἑλληνικὴν ῥητορικὴν καὶ δέκα γραμματικοὶ τὴν γλῶσσα
τῶν Ἑλλήνων, εἷς τὴν φίλοσοφίαν καὶ δύο τὴν νομικὴν ἐπιστήμην. Ἡ

481

«ες γιώνισις τῆς φιλοσοφίας, δι ἣν µία καὶ μόνη ὠρίσθη ἕδρα, εἶνε
2 Ἱαρακτηριατικὴ, ἐνδεικνύουσα ἂν μὴ σνατηματικὺν κατὰ τῶν ἁρ-
ὧν φιλοσοφηµάτων πόλεµον, ἀλλὰ τοὐλάγιστον τὸ δυςξυμθίθαστον
αρχαίας φιλοσοφίας πρὸς τὴν κρατοῦταν πίστιν καὶ παρέχουσα οὗ-
Ἡο. εἰς τὸ καθίδρυµα τοῦ Θεοδοσίου χροιὰν τοῦτο μὲν πρακτικὴν, τοῦτο
Ἐόχως χριστιανικήν. Θρησκευτικοὶ δ᾽ ἐν μέρει λόγοι ὑπῆρξαν καὶ οἱ
«γορεύσαντες τὴν ἐκ τῶν δύο γλωσπῶν δοβεῖσαν προτίµησιν εἰς τὴν
Φηνικὴν, ἥτις ἦτο ἢ γλῶσσα τῆς ἐκκλησίας καὶ τῶν πατέρων κατ’
χὖν καὶ τὸ θιµέλιον τῆς διαδόσεως τοῦ χριστιανισμοῦ ἐν τῇ ᾿Άνα-
κ. Αλλ᾽ ἡ δημιουργία τῶν πλειόνων ἐκείνων τῆς ἑλληνικῆς γλὠσ-
ς καὶ φιλολογίας ἑδρῶν δεικνύει καὶ ἄλλα τινὰ δύο, πρῶτον μὲν τὴν
αγιώρισιν τῆς ἀπὸ τῶν ἀἁρχαίων χρόνων φιλολογικῆς κληρονοµίας ὡς
οπεαιδείας ἀναγκαίας διὰ πάντα ἐφιέμενον ἀνωτέρας µαθήτεως, δεύ-
βον δὲ τὴν ἀπονομὴν ἐπισήμαυ τινὸς χαρακτῆρος εἰς τὴν ἑλληνικὴν
κῶσσαν ἐν τῷ κράτει καὶ τῇ διοικήσει. Καὶ διατηρεῖται μὲν ἀκόμη ἡ
ατινιῇ ὡς ἐπίσημος γλῶσπα τῶν ἀρχῶν καὶ τῶν νόμων, ἀλλ᾽ Ἡ ἐνί-
Ίναις τ

διὰ τοῦ πανεπιστημίου

ὃς Δασιλενούσης ὑπεμ-
αΐνει τὴν ἀρχομένην βαβυτέραν διάσπασιν ἀπὸ τῆς ῥωμαϊκῆς δύσεως
αἱ προλεαίνει καὶ παρασκευάζει τὴν ὁδὸν τῆτ.τελείας ἐξελληνίσεως τῆς
Δωικήσιως, ἥτις, ἐγκαινιζομένη ἤδη ἐπὶ τοῦ Ἰουστινιανοῦ, συμπληροῦ-
ται καὶ τελειοῦται ἐπὶ Λέοντος τοῦ Σοφοῦ.

Πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ ατερέωσιν τοῦ

Φεπιστημίου ὠρίσθησαν μὲν «
Άχωρα ἀκροατήρια ἐν τῷ οἰκοδομήματι τῷ καλουµένῳ Καπιτωλίῳ καὶ
Απνμένφ μὲν κατὰ μίμησιν τοῦ ὁμωνύμου ῥωμαϊκοῦ, κειµένῳ δ᾽ ἐν τῷ
Ἀδόφ ῥεγεῶνι, ἥτοι τμήµατι τῆς πόλεως, ἐκανονίσθησαν δὲ τὰ κατὰ τοὺς
Ἀωτασὺς διδασκάλους οὕτως, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται ἐξ αὐτῶν ζημία

ὠςτὸ πανεπιστήµιον. ᾽Απηγοριύθη δζλα δὲ εἰς αὐτοὺς ἡ δημοσία δ.-
ἑωφαλία, καὶ ἐπετράπη µόνον ἡ ἰδιωτικὴ ἐ

πἱ ποινῇ ἀτιμίας καὶ ἑξώ-
τς ἀλλ’ ἀφ΄ ἑτέρου ἐπεβλήθη καὶ εἰς τοὺς ἐν τῷ πανεπιστημίῳ διω-
Βαμίνους νὰ μὴ διδάσκωσιν ἐν ἰδιωτικαῖς οἴκοις ἐπὶ πηινῇ ἀπωλείας τῶν
Ἐχνοµίων αὐτῶν. Τὸ δὲ µέγιστον τῶν προνομίων τούτων ἦτο ἡ μετὰ,
«ἀωειτῆ ὑπηρεσίαν παραχώρησις

αὐτοὺς τοῦ τίτλου κόµιτος πρώτης
τις, ὄττις συνεπέφερε τὴν ἀπιδογὴν αὐτῶν εἰς τοὺς εὐγενεῖς. Απ΄
Μίτητον δὲ προςὸν τῶν ὑποψηφίων καβηγητῶν, δοκιμαζαμένων ἑνώ.

συγκλήτου τῆς Κωνσταντινουπι

λεως, ἦτο πλὴν τῆς παιδείας καὶ ἡ,

48

Διὰ τοῦ τοιούτου ὀργανισμοῦ τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πανιπιστῃ-

μίου τὸ κράτος ἀπέκτησιν ἀνωτέραν σχολὴν, ἡς ὁ σκοπὸς ἦτο
πάντων διοικητικός. Τοιαύτη σγολὴ ἠδύνατο νὰ φθάσῃ διὰ μιᾶς
μεγάλην ἀκμὴν, ὑπερευδοκιμοῦσα τὴν τῆς ᾽Αλιξανδρείας, ἥτις ἐγι
στερηθῆ τῆς Ὑπατίας, καὶ τὴν τῶν ᾿Αθηνῶν, ἥτις εἶχε πολὺ διδηλω-
μένον εἰδωλολατρικὸν χαρακτῆρα. ᾽Αλλ᾽ ἡ σγολὴ τῶν ᾿Αθηνῶν ὃν
ἠδύνατο νὰ ἐκλείψῃ ἀχόμη. Ἔσωζεν αὐτὴν τὸ ἀνεπαρκὲς τῆς ἰν Κων-
σταντινουπόλει διδασκαλίας τῆς φιλοσοφίας, ἅτις ἐν ᾿Αθήναις καὶ μιτὰ
τὸν Πλούταρχον ἠξιοῦτο ἀξιολόγου ἀντιπροσώπου, τοῦ Πρόκλου, ὄνπ»
Βέντος νὰ δώση εἰς αὐτὴν νέαν αἴγλην καὶ νὰ σώσῃ καὶ κατὰ τν

πέµπτον αἰῶνα τὴν ᾿Ακαδημίαν ἀπὸ τῆς παρακμῆς. {

ες
«Ο θεοδοσιακὸς κῶδεξ.

Ὡς ἐπιστημονικὸς ζθλος, ἅμα δὲ καὶ διοικητικὴ ἀνάγκη αγ.
εἰς τὴν ἐπὶ εὐρυτέρων βάσεων ἀναδιοργάνωσιν τοῦ ἐν Ἐωνσταντυοῦ”
πόλει πανεπιστημίου, οὕτω λόγοι διοικητικοὶ καὶ ἐπιατημονικοὶ προσεά”
λεσαν τὴν µέριμναν τοῦ Θεοδοσίου περὶ συντάξεως κώδικος τῶν νόµε”'

Ἐν τῇ διὰ τῆς ἑωμαϊκῆς μοναρχίας, ἦς διάδοχος ἐν τῇ ᾿Ανατολὸ
ἦτο ἡ βυζαντιακὴ, κατ᾽ ὀλίγον ἐπερχομένη αγεδὸν τελεία ἰσοπιδὼ σε
καὶ ἀπορροφήσει τῶν ἀπὸ τῆς ἀρχαιότητος παραδεδοµένων τοπυεόν
βεσμῶν τῶν ἑλληνικῶν πόλεων τὸ κράτος ἔδαινε κατὰ µέγα µέρος ἀναρ-
µάτιστον ὑπὸ νομικὴν ἔποψω. Βἰγε μὲν ἤδη ἀντικαταστήσει (ν τοῖς
πλείστοις τἀρχαῖα κατὰ πόλεις πολιτεύµατα ἡ ἑνότης τῆς ῥωμαικῆς
πολιτείας, ἀλλ᾽ οἱ θεσμοὶ οἱ πλὴν τῶν παλαιῶν νόµων τοῦ ῥωμαποῦ
λαοῦ καὶ τῆς συγκλήτου διέποντες τά τε τῆς διοικήσεως καὶ τὰ τῆς
δικαιοσύνης, προϊόντα τῆς βασιλικῆς θελήσεως πολλῶν ἀπ᾿ αἰώων
ἤδη αὐτοκρατόρων πολλάκις ἀντιφατικὰ πρὸς ἄλληλα καὶ πολυποίλον
καβιστάνοντα τὴν κυθερνητικὴν μηχανὴν, εἰς πολλὴν ἐνέθαλλον ντε

ἁμηχανίαν τοὺς τεταγµένους ἄρχοντας χαὶ δικαστάς. ᾿Απὸ τῶν ἡμιρῶν
ἴχε τακτοποιηθῇ καὶ πως ἐνοποιηθῇ ἡ πρηι-
0 λεγομένου διηνικοῦς διατάγματος (θἀἷμα

᾿Αδριανοῦ, καθ᾽

νεστέρα νοµοθεσία διὰ
Ῥεερείαυπι), µέχρι τοῦ Διοκλητικνοῦ ἡ διάσπασις τῶν νόµων ἰπίφιβ
σύγχυσιν μεγάλην εἲς τε τοὺς ποιουµένους πρακτικὴν χρῆσιν αὐτῶν καὶ

489

διατρίδοντας περὶ τὴν ἐπιστήμην τοῦ δικαίου. Ἐπὶ δὲ τοῦ
Ἱκράτορος ἐκείνου ὁ νοµοµαθὴς Γρηγόριος ἀνέλαθε πιθανῶς κατ
λὼν αὐτοῦ τοῦ Διοχλητιανοῦ τὴν συλλογὴν καὶ ταξινόµησιν τῶν
παµένων θισπισµάτων, καὶ αυνέπηξε τὸν ἀπ᾿ αὐτοῦ γρηγοριανὸν
Ἠέντα κώδικα, οὗ συμπλήρωμα µεταγινέστερον ὑπῆρξιν ὁ τοῦ 'Βρ-
ενιανοῦ φερώνυμος κῶδιξ. Αλλὰ καὶ οἱ δύο οὗτοι κώδικες δὲν

Ρκοὺν πλέον ἐπὶ Θἐοδοσίου, ὅπως παράσχωσι τελείαν γνῶσιν τῶν
Υενεστέρων νόμων καὶ ἀσφαλῆ ὁδηγίαν ἐν τῇ χρήσει τοῦ δικαίου.
Ἡη περὶ τὰ τέλη τοῦ τετάρτου αἰῶνος ὁ θέλων νὰ συμβουλιυθῇ τοὺς
ους πβὸς οἰονδήποτε σχοπὸν εὑρίσχετο αὐτόχρημα ἐν λαθυρίνβῳ
ως, ὥστε εὐφυῶς ἔγραφεν ὁ Εὐνάπιος, ὅτι ἐπὶ τῶν χρόνων του ἡ
λιοθήκη νομομαθοῦς ἀπετέλει ἄχθος καµήλων πολλῶν. Διὰ πᾶσαν
ην ἐκτὸς τῶν συνήθων ἀπητεῖτο ἡ µελέτη πλήθους νομικῶν βιθλίων
ἀποφάσιων ἐν αὐτοῖς σποράδην ἀναγεγραμμένων καὶ ἡ ἀντιπαρα-
3 αὐτοκρατορικῶν θισπισµάτων πολλάκις ἀντικρουόντων ἄλληλα ἢ

μᾶ ἀναφερομένων εἰς τὸ ὅλον χεάτος, ἀλλ᾽ ἐχόντων τοπικὸν µόνον
ος καὶ πρὸς εἰδικοὺς ακοποὺς ἐκδεδομένων.

ΠἹαμστατο λοιπὸν ἀνάγκη ἁπαραίτητος τῆς συντάξεως κὠδικος, ὄστις
μόνον εἰς τὴν διοίκησιν καὶ τὴν δικαιοσύνην ἔμελλε νὰ χρησιμεύσῃ,
κά. καὶ νὰ ὑψώσῃ τὰς ἐν ἐκπτώσει εὑρισκομένας νομικὰς µελέτας,
Ριν τῶν ὁποίων καὶ ἐν τῷ πανεπιστημίῳ τῆς Κωναταντινουπόλεως
Ἂν ἱδρυθῆ, ὡς εἴδομεν, δύο ἕδραι.

Πρώτη δὲ ὤθησις εἰς τὸ µέγα τοῦτο ἔργον ἐδόθη τῷ 439 διὰ τοῦ
9ριομοῦ ἐπιτροπείας ἐξ εἰδικῶν ἀνδρῶν, εἰς οὓς ἀνετέθη ἡ συναγωγὴ
ἁντων τῶν ἀπὸ τοῦ μεγάλου Κωνπταντίνου μέχρις αὐτοῦ τοῦ Θεοδο-
Ἡν ἠδιδομένων θεσπισµάτων. Τῆς ἐπιτροπείας δὲ ταύτης µετέαχεν ὁ
πρι τῶν καθηγητῶν τῆς νομικῆς καὶ ὀκτὼ ἐκ τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ
Ἅμιοέντων ἀνωτέρων ὑπαλλήλων. ᾿Αλλ’ εἰ καὶ εἶχον οὗτοι τὴν πυνερ-
πάΐαν πολλῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων, τὸ ἔργον προέθαινε μετὰ δυσ-
αλίες, καὶ ἐχρειάσθη ἐν τῷ μεταξὺ ἡ ἀντικατάστασίς τινων ἀποθανόν-.
ἂν ᾗ ἀποχωρησάντων. Τελος δὲ μετὰ ἐργασίαν ἑννία σχεδὸν ὅλων
Ὦῶν ὁ κῶδις ἧτο ἤδη ἔτοιμος, καὶ ὁ Θεοδόσιος ἠδυνήθη νὰ παραδώσῃ
ἀπὸν εἰς τὴν δημοσιότητα τὴν 15 Φεθρουαρίου 438: ὠρίσβη δὲ, ὅτι
Αὐτῆς 1 Ἰανοναρίου τοῦ προσεχοῦς ἔτους ἔμελλε νὰ τεθῇ εἰς ἑνέρ-
αν ὁ νέος κῶδιξ, µόνον δ᾽ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἐπετρέπετο ἔκτοτε ἡ

Ἶροις δικαστικῶν ἀποφάσιων. ᾿Αλλ’ ὁ κῶδιξ δὲν ἔμελλε νὰ ἔχῃ κὕρος
(τος τ 98

ἀδά

μόνον ἐν τῷ ἀνατολικῷ κράτει, ἀλλ᾽ εἰκήχθη καὶ εἰς τὴν Δύαιν ἐκ ανν
νολσεως μετὰ τοῦ αὐτοχράτορος τοῦ δυτικοῦ κράτους Οὐαλεντινιανοῦ «--
τοῦ Γ’, ἐπισκεφθέντος τὴν Κωνσταντινούπολιν τῷ ἀθΊ, ὅτε καὶ ἐνυμφεύθκονς ο
τὴν δεκαπενταέτη θυγατέρα τοῦ Θεοδοσίου καὶ τῆς ᾿Αβηναίδος Βὐδοξίαν «...

Ὁ θεοδοσιακὸς κῶδιξ οὕτω καταρτισθείς περιλάμβανε δικαὶξ βι,
θλία, περιέχοντα τὰς παντοειδεῖς διατάξεις τὰς ἀπὸ τῶν χρόνων το». ο
Κωνσταντίνου ἐκδεδομένας ἐν ἀμφοτέροις ταῖς κράτισι, τῷ τε ἀνάτολίνωας
καὶ τῷ δυτικῷ, ὑπὸ τῶν αὐτοκρατόρων καὶ ἐπεχούσας τόπον νόµωας.,
διαταγμάτων καὶ ἀποφάσεων, ὡς θὰ ἑλέγομεν σήμερον, πρὸς δὲ το--ο;..
τοις τὰς ἐν τῇ συγκλήτῳ δηµηγορίας τῶν αὐτοκρατόρων, τὰ πραχτ- αι;
καὶ τὰς ἀποφάσεις τῆς συγκλήτου καὶ μέγα πλῆθος προσταγµάτων ἁ- τι.
πταλµένων εἰς τοὺς διοικητὰς τῶν ἐπαρχιῶν καὶ εἰς ἄλλας ἀρχάς. πρ.
ν νόμων ἑκάστων τὸ ὄνομα τῶν αὐτοκρατόρων, ἐφ᾽ ών

ετάσσετο δὲ
ἐξεδόθησαν, καὶ τὸ τῶν ἀρχόντων, πρὲς οὓς διηυθύνοντο.

Ὁ κῶδιξ οὗτος ἦτο ἀληβῶς µέγα νομοθετικὸν ἔργον. Καὶ δὲν ίστε-
ρεῖτο μὲν ἀτελειῶν, ἀλλ’ ὅμως µεγάλη εἶνε ἡ σημασία ἣν ἀπέκτησεν
κοινὸν νομοβετικὸν σύνταγμα τῆς τε ᾿Ανατολῆς καὶ τῆς Δύσως»

περιελθὸν ἐμμίσως καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς Οὐσιγότθους, διατηρήσαντσες

αὐτὸ κατά τι ἡλλοιωμένον ἐν Ἱσπανίᾳ καὶ [Γαλατίᾳ µέχρι τοῦ ἴτο 5
θ49. Ἐν δὲ Ἰταλίᾳ διετηρήθη ὁ θιοδοσιαχὸς κῶδιξ πολὺ µακρότιῃ “ο

Ἀ ἐν τῷ ῥυζαντιακῷ κράτει,
καὶ ὑπὸ νομικὴν ἔπ'
λογῶν τοῦ Ἰωυστινιανοῦ. ᾿Αλλ᾽ ἂν ἡ ἰουστινιάνειος νομοθετικὴ ἔργαα- ο

ου μετὰ ἐνενήκοντα ἔτη ὑπερηκοντίε

ν παρηγκωνίσβη ὑπὸ τῶ» πολὺ πληριστέρων α

ἐπεσκίαπε τὴν τοῦ Θεοδοσίου, ὁ θεοδοσιακὰς κῶδιξ διατηρεῖ καὶ σἡ--- 5
ῥον ἁκομη τὴν ἀξίαν τον ὡς απονδαιοτάτη ἰατορικὴ πηγἡ διὰ τὰ ἐν -ῄε
τὸν πε, πκοντα ἔτη τὰ διαρρεύσαντα ἀπὸ τοῦ Κωναταντίνου µέχριτς- οὖ

Θεοδοσιου, καὶ παρέχει εἰς ἡμᾶς πλείστας πολλοῦ λόγου ἀξίας εἰδήαν αὉῄ

περὶ τῶν ἐν τούτῳ τῷ μεταξὺ δεκαπέντε αὐτοκρατόρων τοῦ ἀνατοπλ!-

κοῦ καὶ τοῦ Ἀιτικοῦ κράτους, οἵτινες διὰ τῶν δικτάξεων αὐτῶν εργο

ὀργανώσει τὸ κράτη ἐκεῖνα πολιτικῶς, στρατιωτικῶς καὶ ἐκκλησιαστω. «ο

Αὲ τύχαι τῆς αεὐδοκέας.
Ἡ εἰς τὸν αὐτοκρατορικον θρόνον τῆς Ῥώμης τῷ ἀ8Ί ἀνάδασις της
Βὐδοξίας τῆς θυγατρὸς τοῦ Θεοδοσίου ἐνέθαλε τὴν αὐτοκράτειραν Ἐλὼ-

49]

ἀν σεχ. όρων εἰς τὸ Ἔδδυμον. ᾽Αλλ᾽ αἴφνης τὰ πράγματα μεταθάλλον-
τας, «ὦ ἰσχὺς τῆς Βὐδοκίας ἀνατρέπεται, καὶ, νικώσης ἐκ νέου τῆς Πουλ-
χερίοες, ἡ αὐτοκράτειρα οὐ µόνον καταπίπτει ἐκ τοῦ ὕψους εἰς ὁ εἶχεν
ἀνάλθει, ἀλλὰ καὶ, ἀποθαλοῦσα τοῦ συζύγου τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ ἀγά-
πην, ἀναγκάζεται νὰ ἰγκαταλίπῃ τὴν Κωνσταντινούπολιν χαὶ νάπέλθῃ
ὁριατικῶς εἰς τὴν Παλαιστίνην, ὅπου διῆλθε τὰ ὑπόλοιπα τῆς ζωῆς της
ἔτι μακρὰν τῆς αὐλῆς καὶ τοῦ συζύγου.

"Ἡ πτῶσις τῆς Βὐδοκίας προῆλθε βεθαίως ἐξ αὑλικῶν ακευωριῶν,
οὐδεμία δ᾽ ἀμφιθολία ὅτι ταύτην ἐπέφεριν ἡ ἐκ νέου ἐνίσχυσις τῆς Πουλ-
Ὑερίαις καὶ τῶν περὶ αὐτήν. Οὐδόλως δ᾽ ἀπίθανον εἶνε, ὅτι οἱ ἐχθροὶ
τῆς αὐτοχρατείρας ἰπιζήτησαν τὴν πτῶσιν αὐτῆς, δηλητηριάζοντες τὴν
καρδίαν τοῦ Θιοδοσίου διὰ τοῦ ἰοῦ τῆς ζηλοτυπίας. Διήγησις φεροµένη

ἀνὰ τὰ στόµατα τῶν Βωζαντίνων ἀπὸ τοῦ ἕκτου τοὐλάχιστον αἰῶνος
ἀπέδιδι τὴν µιταθολἠν τῆς τύχης τῆς Εὐδοχίας εἰς τὴν ἐν τῇ ψυχῆ τοῦ
Θεοδοσίου γιννηθεῖσαν ὑποψίαν, ὅτι ἡ ὡραία αὐτοῦ σύζυγος ἡρᾶτο τοῦ
ἀπὸ παίδων φίλου του Παυλίνου. Ἑν µόνον, ἀλλ᾽ ἐξαίσιον φρυγικὸν
μλον προςενιγθὶν μὲν εἰς τὸν αὐτοχράτορα, σταλὲν δ᾽ ὑπ᾿ αὐτοῦ εἷς
τὴν Ἑδοχίαν καὶ ὑπ αὐτῆς δωργθὲν εἰς τὸν Παυλῖνον, ὑπ᾿ αὐτοῦ δὲ,
ἀγνοοῦντος τὴν πρώτην προέλευσιν, πιμφθὲν εἰς τὸν Θεοδόσιον, ὑπῆρξεν
Ἡ πέτρα τοῦ σκανδάλου χατὰ τὰς διαδόσις τῶν νιολόγων, ὧν ἠχὼ
Ὑένονται µεταγινεστεροι βυζαντῖνοι ἱστοριογράφοι. Καὶ τὸ μὲν περὶ τοῦ
Κήλου μυθικὸν ἱστόρημα εἶνε πάντως ἀνάξιον πίστεως, ἀλλ᾽ ἀνεπίδι-
ατον ἀμφιθολίας φαίνεται, ὅτι τὴν Θέσιν τῆς Βὐδοκίας παρὰ τῷ Θιο-
Οσίῳ ὑπέσκαψι συζυγικὴ δυσπιστία, ἥτις καὶ τοῦ Παυλίνου τὸν ὄλεθρον
δυνεπέφιρε. Καὶ ὁ μὶν Παυλῖνος ἐφονεύθη κατὰ προζταγὴν τοῦ Θιοδο-
5ίου τῷ 440 ἐν Καππαδοκίᾳ, βραχὺν δὶ χρόνον μετὰ τὸν φόνον τοῦ
Μα γίστρου ἀνεχώρει ἡ Ελὐδοκία εἰς Ἱεροσόλυμα, εὐσχήμως διαζε»γνυο-.
Ἀένη ἀπὸ τοῦ συζύγου.
ὑπὸ τοιούτους ὄρους ἀναχώρησις τῆς Βὐδοχίας ἐκ Κωνσταντι-
Ῥυπόλεως, ἣν δὲν ἔμελλε πλέον νὰ ἐπανίδη, ἐπέφερι συγχρόνως τὴν
νόψωσιν τῆς Πουλχερίας καὶ τῶν περὶ αὐτὴν καὶ τὴν κατάπτωσιν τῶν
ποωτῶν τῆς ἰξορίστου αὐτοκρατείρας. Τούτων ὑπῆρξε καὶ ὁ ποιητής
ὄρος, ὅςτις ἱστερήθη τοῦ ἀξιώματος ἰπάρχου τῆς πόλεως, ἐν ᾧ ἰπὶ
Φυὔτον εἶχε διακριθῆ, ὥςτε διὰ τὴν ταχυτάτην ἐπανόρθωσιν τῶν ἐκ
μμοῦ ἐν ἔτει 498 ἐπελθουσῶν εἰς τὰ τείχη τῆς πόλεως ζημιῶν εἶχεν
μή ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ παρὰ τοῦ λαοῦ τῆς Κωνσταντινουπόλεως τῆς

459

στων ἐρηνικά. Πλῆν παροδικῶν διαπληκτισμῶν πρὸς τὴν ἐν ᾿Ρώμῃ

αὐλὉ]ν καὶ τοῦ ἀντικτύπου ὃν ἐκ τῶν κινδύνων, οὓς διέτρεξε τὸ δυτικὸν
χρΏετως ἰδίως ἀπὸ τῶν Βανδήλων, ἠσθάνετο τὸ Βυζάντιο, ὅπερ καὶ
Δον. 6) εἰας ἠναγκάσθη νάποστείλῃ κατὰ τῶν βαρθάρων, ἡ αὐλὴ τῆς Κων-
στ σεν εινουπόλιως εἰς ἕνα µόνον περιεπλέχθη ἴδιον πόλεµον. Οἱ δὲ πο-
λέμεν οι, καθ’ ὧν ἀντεπεξῆλθον τὰ βυζαντιακὰ ὅπλα, ὑπῆρξαν οἱ Πέρσαι.

3Η πρὸς τοὺς Χριστιανοὺς ἐν τῷ περσικῷ κράτει ἀνοχὴ τοῦ βασι-
λάκως τῶν Περσῶν ᾿Ισδεγέρδου τοῦ Α΄, ὀφειλομένη εἰς τὴν εὔνοιαν αὐτοῦ

πρὸς τὸν ἐπίσκοπον τῆς ἐν Μεσοποταμίᾳ Μαρτυροπόλεως Μαρουθᾶν,
ὧχιε προκαλέσει τοιαύτην προκέγγισιν τῆς Περαίας καὶ τοῦ Βυζαντίου,
ὥςτε κατὰ τὴν ὑπουργίαν τοῦ ᾿Ανθεμίου εἴδομεν συνδεόµενα φιλικῶς τὰ.
δύο κράτη καὶ δι’ ἐμπορικῆς συνθήκης. Καὶ ἐφ᾽ ἱκανὰ μὲν ἔτη ἑξηκο-
λούθγησαν αἱ ἀγαθαὶ αὗται σχέσεις. ᾿Αλλὰ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Ἰσδι-
έρδαυ ὁ υἱὸς καὶ διάδοχος αὐτοῦ Βαραρὰμ ὁ Ἑ', ὑποχωρῶν εἰς τὰς
ἀπεειτήσεις τῶν περὶ αὐτὸν μάγων καὶ µεγιστάνων, ὅπως στηρί
οὖκ. ἄνευ δυσχερειῶν καταληφθέντα ὑπ᾿ αὐτοῦ πατρικὸν θρόνον, ἠναγ-
κάσθη νὰ µετέλθῃ πρὸς τοὺς Χριστιανοὺς τῆς Πἱερσίας πολιτείαν ὅλως

διάφορον τῆς τοῦ πατρὸς, ὄντις µόνον κατὰ τὸ τελευταῖον τῆς βασι-
λείοις αὐτοῦ ἔτος εἶχε φανῆ µισαλλόδοξος. Ὁ δὲ ἀρξάμενας ἐν τῷ περ-
αικῷ χράτει διωγμὸς τῶν Χριστιανῶν ὑπῆρξε τηιοὶ
της διεξήχθη ὠμότητος, ὣς

ος καὶ μετὰ τοιαύ-
ὅτε μαρτυρήπαντες, ἐν οἷς ἐξέμουσιν
ὃ "Όρμίσδας, ὁ Ἰαχὼθ. ὁ Βενιαμῖν, κατέλαθον δικαίως ἐπιφανῆ θέσυν

ἵν τη ἱστορίᾳ τῆς διωκοµένης ἐκνληπίας.
η ν

ΛΑλλ᾽ ὁ σχληρὸς διωγμὸς τοῦ Βαραρὰμ δὲν ἠδύνατο νὰ μείνῃ ἄνευ
ἐπαικολουθηµάτων, ὅτε πολλοὶ τῶν φευγόντων τοὺς ἀπὸ τοῦ διώκτου
Χνδύνους κατέφυγον

τὸ θυ7, ὁ
τὸ βυζαντιακὸν κρ

. Αἱ παραστάσεις τοῦ
Ἀκτριάρχου Κωνσταντινουπόλεως ᾿Αττικοῦ καὶ ἡ ἐξ.

ατόισεως τῆς φιλοβρήσκου Πουλγερίας ἐπὶ τοῖς φοθερο'

εραις τῆς ἄγανα-

ἀκούσμασι συνε
τΏλεσαν πάντως εἰς τὴν δείνωσι τῶν σχέσεων μεταξὺ Βιζαντίου καὶ
Περαίκς. ᾿ντεῦθεν δὲ προικλήθη τῷ 4391 ωεταξὺ τῶν δύ κρατῶν

πόλεμος, διαρκέσας μὲν

πὶ δύο τοὐλάγιπτον ἔτη, πολεμηβθεὶ
πιερσικῆ ἐπαργίᾳ ᾿Αρζανηνῃ καὶ ἐν τῇ περπικῇ, Μεσοποταμίχ. Ὁ στρα-
τηγός τοῦ Θεοδοσίου ᾿Αρδχβούριος ἀνεδείγθη νικηφόρος ἐναντίον τοῦ
ἀρριγοῦ τῶν περαικῶν δυνάµεων Ναρσῇ. ᾿πολιόρκει δὲ ἤδη αὐτὴν
τν Νέσβιν, ὅτε ἠδυνήβη νὰ σώτῃ τὴν

ς δ᾽ ἐν τῇ

λιν τα!

θαφλεὺς Βαραρὰμ τῇ συμπράξει τῶν συμμάχων αὐτοῦ ᾿Αράθων, Αῑτι-

να

λθὼν αὐτὸς ὁ

441

ψουνίας. ᾿σχυρότατος δὲ τῶν Οὕννων ἡγεμόνων ἀπίδη τὴν σηµερι-
νὰν Ὀδύγγαρίαν κατίχων ὁ Ῥούας ἡ Ῥουγίλας, εἰς ὃν ὁ αὐτοκράτωρ
τοῦ δυτικοῦ κράτους Οὐαλεντινιανὸς ὁ Γ΄ ἠναγκάζιτο περὶ τὸ 483 νὰ
παραχωρήσῃ µέρος τῆς ἐπαρχίας Παννονίας" καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Θεοδό-
αιος δη τῷ ἀδά ὑπιχριοῦτο νὰ πληρόνῃ εἰς αὐτὸν φόρων ἐτήσιον
Ἐριακοσίων πεντήκοντα λιτρῶν χρυσοῦ, ἤτοι πενταχοσίων περίπου χι-
λιάδων δραχμῶν. ᾽Αλλὰ καὶ μετὰ τὴν ταπεινωτικὴν ταύτην ποοσχώ-
βησεν τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν Οὕννων ἡ

ταξί, Κωναταντινουπόλιως καὶ Ῥιρμίου εἰρήνη εἶχέ τι τὸ ἀκροσφαλές.
“Ατεελίχθη δὲ τοῦτο τρανῶς, ὅτε οἱ Βυζαντῖνοι ἰδέχθηπαν τὴν εἰς τὸ
Ἀραξτος ἑαυτῶν προτέλευσιν ἐθνῶν τινων προκοικούντων τὸν πτρον.

Άτονα καὶ προςιλήφθησαν εἰς τὴν βυζαντιακήν συμµαχίαν. Οἱ Οὗννοι

Ἀτογτησαν τότε τὴν παράδοσιν τῶν εἰς τοὺς Βωζαντίνους προςφυγόντων,

εἰ δὲ μὴ ἠπείλουν διάλυσιν τῆς ὑφισταμένης εἰρήνης. Μόνον δὲ ὁ τῷ
438 4 ἰπιλθὼν θάνατος τοῦ Ῥούκ ἀπήλλαξε πρὸς καιρὸν τὸ Βυζάντιον
τοῦ ἀμίσως ἐπαπειλουμένον κινδύνου.

” Αλλὰ μετὰ τοῦ θανάτου τοῦ Ῥούα δὲν συνεξέλιπον αἱ ἀπειλαὶ τῶν
Όδννων. Τῆς ἀρχῆς περιλθούσης μετὰ τὸν Ῥούαν εἰς τοὺς ἀνεψιοῦ.

αὐτοῦ ᾽Αττίλαν καὶ Βλήδαν, τοὺς υἱοὺς τοῦ Μουνδιούχου, µέχρι µέν
τενοως οἱ νέοι οὗτοι τῶν Οὕννων βασιλεῖς ἔχησαν ἐν εἰρήνῃ πρὸς τὸ ἄνατο-
λωοεὰν κράτος. ᾿Αλλεὐθὺ: ἐξ ἁρχῆς τῆς βασιλείας τῶννέων τούτων ἡγεμό-

ων κατιδείχθη, ὅτι δὲν ἐλησμονήθησαν αἱ ἀπαιτήπεις τοῦ βείου, ἂν
ὑπεξίμαιιν ἡ πλεονεξία αὐτῶν, ἀπαιτούντων τὸν διπλασιασμὸν τοῦ πρότε-
Ρον πληρονομένου φόρου. Ὁ δὲ Θεοδόσιος ἠναγκάσθη νὰ ἔλθη πρὸς τοὺς
ΌὈδννος εἰς διαπραγματεύσεις καὶ νἀποδεχθῇ τοὺς ὑπ᾿ αὐτῶν προτει-
Ὑαμένως ὄρους. ᾽Αλλ᾽ ἡ διὰ τοιούτων γέων ταπεινώσεων ἐξαγορασθεῖσα
εἐρήγη δὲν ὑπῆρξε μακρά.
Οἱ Οὗννοι µόνον ἀφορμῶν καὶ κατάλληλον καιρὸν ἐζήτουν, ὅπως ἔπι-
δράμωοιν ἐπὶ τὰς χώρας τοῦ ἀνατολικοῦ κράτους καὶ ἔπειτα τὰς τοῦ
ὁ ᾽Αλάριχος πρὸ τεπαάρων δεκάδων ἑτῶν και

, ὡς εἶχε πράξι
ὑπερωινα. Τὴν δὲ ζητουμένην ἀφορι
τῶν Βωνδήλων.

Τὸ γιρµανικὸν ἴθνος τῶν Βανδήλων, κινπβὲν κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ
πίματου αἰῶνος πρὸς δυσμάς, εἶχε προχωρήσει πρὸς τὴν Γαλλίαν καὶ
ἂν Ἱσπανίαν. ᾿Εκεῖθεν δὲ εἶχον διαθᾷ ὑπὸ τὸν ἡγιμόνα αὐτῶν Γι.
ὧν ες τὴν ᾿Αφρικὴν τῷ 4329, καὶ ἐντὸς δύο ἐτῶν, ἐπωφελούμε

ν παρέσχεν ἡ αὔξουσα δύναμις

448

σιν ἡ βιζαντιακὴ στρατιά. ᾿Αλλ᾽ ἐκώλυσαν μὲν ἀτμοσφαιρικαὶ ἐπήρειαι
τὸν προχώρηπιν τῶν Περπῶν, κατώρθωσαν δ᾽ οἱ ὑπὸ τοῦ Θεοδοσίου
σταλέντες ατρατηγοὶ, ὁ ᾿Ανατόλιος καὶ ὁ "Ασπαρ, ἑπόμενοι εἰς τὰς ὁδη-
γίας τοῦ Αασιλέως, νὰ ὀμολογήσωσι μετὰ τοῦ ᾿Ἰσδεγέρδου τὸ μὲν πρῶ-
τον ἐνιαύσιον ἀνακωχὴν, ἔπειτα δὲ τελείαν εἰρήνην.

Καὶ ἡ μὲν λῃστρικὴ τῶν Ἰσαύρων ἐπανάστασις καὶ ὁ νέος περαικὸς
πόλεμος δὲν ἔσχον ἄλλας συνεπείας. ᾿Αλλ᾽ ἐκ βάθρων ὅμως ἰσκλεύθη

τὸ ἀἰνατολικὸν κράτος ὑπὸ τῆς ἐ

δρομῆς τῶν Οὕννων, ὧν ἡγεῖτο ᾿Ατ-
Ἠλισες ὁ Μουνδιούχου.

αχ ἐπιδρομὴ τοῦ ᾿Αττέλα.

"Αττίλας ὁ υἱὸς τοῦ Μουνδιούγ

ν. εἶνε ὁ ἐπιφανέστατος ἀντιπρόσω-

πος τῶν Οὕννων, συγκεντρόνων ἐν ἑαυτῷ ἁπάπας τοῦ ἔβνους αὐτοῦ τὰς

ἀρετὰς καὶ τὰς κακίας,τὴν ἀκάβεκτον ὁρμὴν καὶ τὴν σεποφισµένην παν-
φοργίαν, τὸ εὐόργητον καὶ τὸ ὠμὸν, ἀλλὰ καὶ τὴν πίστιν καὶ ἄρρη-
ατον φιλίαν πρὸς τοὺς εὐεργετοῦντας καὶ ἀφωσιωμένους. ᾿Αλλ᾽ εἰς ταῦτα
πάντα προςετίθετο ἐπιθλητικὴ ἱκανότης περὶ

δεσπόζειν τῶν φιλο-
πολίμων αὐτοῦ καὶ ληατρικῶν ὁμοεθνῶν, οἵτινες ἦπαν ὁ τρόμος καὶ
αὐτῶν τῶν προςοικούντων βαρθάρων, περιθεθλημένοι μὲν δορὰς ζῴων
ααὶ μαχόμενοι ἀπὸ τῶν βραγέων αὐτῶν ἵππων, ἐφ᾽ ὧν διήρχοντο τὸ
πλιΐστον τοῦ βίου, δεινότατοι δὲ ὄντες περὶ τὴν ἐκηθολίαν τῶν δι’ ἀκω-
Ὑδς ὀξέων ὁστῶν περατουµένων βελῶν αὐτῶν. Αὐτὴ ἡ ὄψις τοῦ Α΄

τλα ἠρχει νὰ κατοδείξῃ τὸ ἐνδομυγοῦν ἐν τῇ ψυχᾷ του σθένος τῆς βε-
Ἠσιως, τὸ ἀγέρωγον καὶ τὸ ἀρχικὸν τοῦ ἀνδρός. Καὶ μόνη ἡ θέα του
Μήπηι τὴν ἰδίαν τοῦ τρόμου καὶ ἐνεποίει τὴν αἴσθησιν ἀνδρὸς δυνα-
μένη νὰ συνταράξη τὴν γῶν. Ὁ ᾿Αττίλας πᾶν ἄλλο ἦτο ἡ ὡραῖος.
Τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ τὸ σῶμα ἔφερον ἀπαραγνωρίστους τοὺς φυνι-

αὐς γαρακτῆρας τοῦ οὐννικοῦ λκοῦ. Ῥὸ μὲν σῶμα αὐτοῦ ἦτο βραγὺ

καὶ τὸ στῆβος εὐρὺ, Ἡ δὲ κεφαλὴ ὀγκώδης. οἱ ὀφβαλμοὶ µι-
αφ, τὸ γένειον ἁραιόν, Ἡ ἐἷς αιμὴ καὶ πεπλατισµένη, τὸ γρῶμα τοῦ
πῤοώπου κιτρινωπὸν καὶ Σχεδὸν ὑπομέλαν. ᾿Αλλ᾽ ὅταν ὁ Αραχύσωμος

ἠήνος ἀνώρθου σοθαρῶς ῥᾳδίζων τὸ σωµάτιον καὶ περιέφερεν ἑταστι-

οὺς καὶ ἀεικινήτους περὶ ἐχυτὸν τοὺς μικρούς του ὀφθαλμοὺς, ὅταν

λαλῶν ἀντὶ πάσης μὲν πειβοῦς µετεχειρίζετο τὴν σοφιστείαν, ἀντὶ δὲ

κναξβωσι καὶ λαφυραγωγήσωσι τὰς ἀνυπερασπίστους τῶν πόλεων. Ἓθδο-
κ πώχοντα πόλεις ἔγιιναν τότε λεία τῶν Οὕννων ἐπιδρομέων. Μεταξὺ δὲ
σΟύτων ῥητῶς ἀναφέρονται ἐν Θράκῃ ἡ Φιλιππούπολις καὶ ἡ ᾿Αρχα-
Ρα ούπολις.

Τὸ κυριώτατον ὄργανον τῆς ἐπιτυχίας τῶν Οὔὕννων ἐν τῇ φοθερᾷ

αὐτῶν ἐπιδρομῇ εἰς τὰς ἑλληνικὰς χώρας ὑπῆρξιν ἡ ἐξ αὐτῆς γενντ-
Φεῖσα κατάπληξις, Ἆτις παρίδιδε τὰς πόλεις καὶ τοὺς λαοὺς ἄνευ ἀντι-
στάσιως εἷς τὴν ὁρμὴν τοῦ Αττίλα. "Αλλως ὅπου ἐν πόλεσιν εὐτειχί--
στοις ὑπῆρχεν ἡ θέλησις καὶ τὸ θάρρος τῆς ἀντιστάσιως, τὸ ἔργον τῶν
Όὔννων ἀνεκόπτετο, διότι ἦσαν ἥκιστα δεξιοὶ πρὸς πολιορχίας, καὶ µό-
ἃκς που ἠθοήθουν αὐτοὺς εἰς παρασχευὴν τῶν ἀναγκαίων τειχομαχικῶν
μηχανῶν οἱ µετ᾽ αὐτῶν συνεκστρατεύοντες Βυζαντῖνοι φυγάδες καὶ ἐκ
μακρᾶς παρὰ τοῖς Οὔννοις διατριθῆς ἐκθεθαρθαρωμίνοι Ῥωμαῖοι. Οὕτω
Ἆ τὸν μὲν παρίστριον πόλιν Μάργον µόνον διὰ προδοσίας τοῦ ἐπισκό-
που αὐτῆς ἠδυνήθησαν νὰ χυριεύσωσιν οἱ Οὗννοι, µετ᾽ ἐπιμονωτάτην
δὲ πολιορχίαν ἔγεινεν ἡ ἅλωσις τῆς Ναΐσσου. ᾿Αλλὰ τὴν κραταιοτάτην
ἀνήστασιν ἀντέταξεν εἰς τοὺς δεινοὺς ἐπιδρομεῖς ἡ ἐν Μοισίᾳ πόλις
᾿Αειμοῦς, κειµένη πλησίον τῆς σημερινῆς Νικοπόλεως ἐν Βουλγαρία.
Οἱ ᾽λσημούντιοι διά τε τὸ ἐκ φύσεως ὀχυρὸν τῆς πόλεως αὐτῶν, ἀλλὰ
ααὶ δὰ τὴν ἄτρομον αὐτῶν γενναιότητα οὐ µόνον τὴν πόλιν ἔσωσαν,
ἀλλὰ καὶ, ἐξελθόντες τῶν τειχῶν, ἐνίκησαν τοὺς Οὔννους, καὶ ἐπιπι-
οὖντις κατ᾽ αὐτῶν φευγόντων, ἀφήρισαν μὲν αὐτοὺς τὰ ἐκ τῆς δηώσεως
τῆς ὑπαίθρου χώρας ἡρπαγμένα λάφυρα, ἠχμαλώτισαν δὲ πολλοὺς τῶν
πολιμίων,

Τὰ τοιαῦτα παθήµατα ἰδίδαξαν τοὺς Όὔννους, ὅτι ἔπρεπε νἀποφύ-

Ίνα τὴν πολιορχίαν τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἥτις διά τε τὶ
τῶν τιχῶν καὶ τὴν ἐν αὐτῇ ὡς πρωτιωούσ;

ὀχυρὸν
τοῦ κράτους συγκέντρωσιν
ἐπθχδος ἁμύνης ἔμελλε πάντως ζημίας ἀντὶ ὠφελείας νὰ παράοχη
ἄςτοὺς ἀδεξίους πολιορκητάς. Διὰ ταῦτα οὐδ᾽ ἐπελήφθησαν κἂν τῆς
Ἀλωρχίας τῆς πρωτευούσης, ἀλλὰ, προχωρήσαντες µόνον µέχρι τῶν
Ἀηχόρων τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ δγώσαντις τὴν ὕπαιθρον χώ-
βαν, ἀπιχώρησαν. ᾽Αλλ᾽ εὑρίσκοντο ἀχόμη οἱ Οὗννοι κατὰ τὴν Θράκην,
δη (κίστριψαν, ἀνακληθεῖσαι ὑπὸ τοῦ Θεοδοσίου, αἲ τε κατὰ τῶν Περ-
Φ0' καὶ αἱ κατὰ τῶν ἐν Σικελίᾳ Βανδήλων σταλεῖσαι δυνάμεις. ᾿Αλλ᾽ οἱ
Εφρατηχοὶ τοῦ Θεοδοσίου, ὁ "Ασπαρ, ὁ ᾿Αρεόθινδος καὶ ὁ Θιόδουλος, οὐ-
ἂν ἠδννήθησαν νὰ πράξωσι κατὰ τοῦ ἐχθροῦ. ᾿Απ΄ ἑναντίας δ᾽ ἀντεπεζ-

446

ελθόντες ἠττήβησαν κατὰ τὴν θρᾳκικὴν Χερσόνησον ὑπὸ τοῦ ὁ
καὶ τοῦ Βλήδα. Αί δ᾽ ἐπανειλημμέναι τῶν Βυζαντίνων ἆπο
ἤγαγον τῖλος τῷ 448 εἰς εἰρήνην μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν Οὔννι
βαρύτατοι ὑπῆρξαν οἱ ὅροι. Κατὰ τὴν συνθήκην τὴν ὁμολογηθεῖα
τῇ βάσει τῶν δικπραγματεύσεων τοῦ ἐν τῷ μεταξὺ ἐκ Περσίας ἐπ
ψαντος στρατηγοῦ ᾿Ανατολίου ἡ βυζαντιακἡ βασιλεία ἀνέλαθε τὴ
χρέωσιν νάποτίσηῃ μὲν ἐφ᾽ ἅπαξ ὡς ἀντίτιμον τῶν παλαιῶν καὶ
βήσιων τοῦ φόρου λέτρας χρυσοῦ ἐξαχιεμθίας, ἥτοι περίπου ἃδή
δραγμῶν, νὰ πληβόνῃ δὲ κατ᾽ ἔτος φόρον τριπλάσιον τοῦ πρότερ

ταγµένου, ἅτοι διεχελίας καὶ ἑκατὸν λέτρας χρωσαῦ, ἰσοδυναρ

πρὸς 3095000 δραχμῶν. ᾿Αλλὰ πλην τούτων τῶν ὄρων ἐπι
εἷς τοὺς Βνζαντίνους ἡ ἄνευ λύτρων ἀπόδοσις τῶν παρ᾽ αὐτοῖς,
δων, ἐν ᾧ διὰ τὴν ἀπόλυσιν ἑκάστου τῶν παρὰ τοῖς Οὔννοις Βνὶ
νων αἰχμαλώτων ὠρίσθη νὰ πληρωθῶσι δώδεκα χρυσᾶ νομίσ
ῆτοι περὶ τὰς διακοσίας τεασχράκοντα δραχμαί.

Παρῆλθον ἔκτοτε τέσσαρα ἔτη εἰρήνης πρὸς τοὺς Οὔννους. ᾿Αλ'
ταῦτα δὲν ὑπῆρξαν εὐτυχῆ διὰ τοὺς Βυζαντίνους. Τῷ μὲν 444

θησαν πλήµμυραι καὶ καταστριπτικὲ
ἡ Νικομήδεια καὶ ἄλλαι τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων τῆς Βιβ
Τῷ δὲ 446 ἐπῆλθεν ἐν Κωνσταντινουπόλει λιμὸς καὶ λοιμὸς, ἐπεκ
τὸ ἐπιὸν ἔτος χαὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Προκεπῆλθον δὲ

ν Ἰσαύρων ἐν ᾿Λσίᾳ, πειρατεῖαι δὲ τῶν Βανδήλων κατὰ θάλ

ς σεισμὀς, ἐξ ὦν µεγάλως |

καὶ ἐπιδρομαὶ τῶν Περσῶν, τῶν Σαρακηνῶν καὶ τῶν αἰθιοπικῶν
κατὰ τὰ σύνορα τοῦ βασιλείου.
Αλλα καὶ ὁ ᾿Αττίλας, ὅστις, φηνεύσας τῷ ἆ45 τὸν ἀδελφὸν

δαν, εἶχιν ἁρπάσει τὰς χώρας σιι τὴν ἰδίαν ἀρχ
μόνος τῶν Οὕννων ἡγεμῶν, κατεπόνει ἐν τούτῳ τῷ γρόνῳ τὴν βαε

Διά πρισθιῶν ἀλλήλας διαδεχομένων δῇβιν μὲν ἐπὶ τῇ προφέει

τὴν ἀπόδοσιν τῶν παρὰ τοῖς Βυζαντίνοις φυγάδων ὑπηκόω
ἀλλὰ πράγματι ὅπως ἐκφοθίζῃ τὸν Θιοδότιον, ανκγκαζόμενον νὰ

73 εἰς τοὺς πρέσθεις πλούσια λῶρα καὶ κατέχῃ παντοτε µετέωρ

Αιζαντιακὴν αὐλὴν ἐπαπειλῶν νέαν ἐπιδρομήν.

Καὶ πράγματι ὁ "Αττίλας ἐν ἔτι 44] ἐξ ἀφορμῆς ἀγνώστου
τὸ δεύτερον τὸν Ἵπτρον, καὶ εἰκέθαλε τὴν φορὰν ταύτην εἷς τὴν

Μοισίαν, ἀντιστοιγοῦσαν πρὸς τὴν σημερωὴν Βουλγαρίαν, χώρα

διὰ τὸ ὀχυρὸν αὐτῆς καὶ τὰ τοῦ ᾿Ανβεμίου ἐν τῇ ἀργῇ τῆς

μία.

5 τοῦ Θεοδοσίου ληφθέντα µέτρα οὐδὲν εἶχε πάθει ἐπὶ τῆς πρώτης
ν΄ Οὕννων ἐπιδρομῆς. Οὔτε δὲ ἡ μετὰ τὴν εἰρήνην τοῦ 448 μέριμνα
ῦ. Θεοδοσίου περὶ ἐνισχύσεως τῶν χωρῶν ἐκείνων καὶ αἱ αὐστηραὶ τοῦ
ασνλέως πρὸς τοὺς ἐν αὐταῖς διοικητὰς διαταχαὶ, οὔτε ἡ γενναιότης
5 Βνζαντίνου στρατηγοῦ ᾿Αρνιγίσκλου ἠδυνήθησαν κατὰ τὴν νέαν τοῦ
Αττίλα ἐ:

ἱδρομὴν νὰ σώπωσι τὴν κάτω Μαισίαν ἀπὸ τῆς ὁρμῆς τῶν
δγώσιως. Καὶ δὲν φαίνεται ᾳ

Ἠννων καὶ τ ν προχωρήσας ὁ ᾿Ατεί-
ες µέχρι τῆς Θισσαλίας καὶ δὴ καὶ τῶν Θερμοπυλῶν αὐτῶν, ὅπως
πἐθεσέν τινες, παρεξηγοῦντες τοπικόν τι ὄνομα ἐν τῷ χρονικῷ τοῦ
Ἰλυριοῦ Μαρκελλίνου, γράψαντος λατινιστὶ κατὰ τὸν ἕκτον αἰῶνα.
ΑΑλλ΄ οὐχ ἧττον ἡ νέα αὕτη τοῦ ἡγεμόνος τῶν Οὕννων ἐπιδρομὴ ὑπῆρξε
πιαύτη, ὥττε ὁ Θεοδόπιος συνθηκολεγῶν ἠναγκάσθη, ὡς φαίνεται, νὰ
παραχωρήσῃ εἷς τὸν ᾿Αττίλαν µέρος τῶν ἐντεῦβεν τοῦ Ἴστρου χωρῶν.
Ἐγκατιστάθησαν δ᾽ ἰν αὐταῖς σμήνη ὑπηκόων τοῦ ᾿Αττίλα, οὐ µόνον
Οὕννων, ἀλλὰ καὶ ἄλλων Σκιθῶν καὶ Γερμανῶν βαρθάρων, ὧν ὄνεεξε-
Βύνητος ὁ ἀριθμὸς καὶ δυςδιάκριτα τὰ φῦλα.

Ὁ Αττίλας ἐβριάμθευε, καὶ πὔξανον ὀσημέραι αἱ ἀπαιτήπεις αὐτοῦ.
ααὶ ἐξηκολούθουν αἱ μιταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς βυζαντιακῆς αὐλῆς δια-
Ἀμαθιύσις, ὁ δὲ ἀσθενὴς Θεοδόσιος ἐφαίνετο ἀνίκανος νάπαλλάξη τὸ
αμέτος ἀπὸ τῶν καταβλίψεων καὶ ἀπειλῶν τοῦ ἀτρομήτου καὶ ἀκορέστου
ὠδεὸς, ὃν οἱ µέαοι αἰῶνες

αλλον νὰ ἐπονομάσωσι µάσειγα θεϊκήν.

Μαρκιανὸς καὶ ᾽Αττέλας.

Ὅτι ὁ Θεοδόσιος ἀπίθανε τελευτῶντος τοῦ Ἰωωνίου τοῦ 450 ἐκ
Ἠναίμον τραύματος ὅπερ ἔπαθε πισὼν ἐκ τοῦ ἵππου κατὰ τὴν βήραν,

39 χρέτος ἐκινδύνενεν ἐκ νέου ἀπειλούμενον ὑπὸ τῶν ἀνπαύχων Οὕννων.

δὲ πολὺ μᾶλλον δεινοτέρα ἡ Λέσις τῶν πραγμάτων διότι τοῦ βα-
Φλίως μὴ καταλείποντος ἄρρενας ἀπογόνους ἔμελλε νὰ συνεκλίπῃ μετ
αὐτοῦ ἡ δυναστεία Θιοδοτίου τοῦ μεγάλου, ἥτις κατεῖ/εν ἤδη τὸν θρό-
Ἂν ἀπὸ ἑθδομήκοντα καὶ ἑνὸς δη ἐτῶν (979).
Ὁ Θεοδόσιος θνήσκων εἶγε πλήρη αυνειδήτιν τοῦ χρισίµου τῶν και-
ρῶν. Πολλάκις δοὺς ἐπί γω

πρὸς τὺν ἄλλως ἀνάξιον γαμθρόν τον Οὐαλεντοιανὸν τὸν Γ

κ. Φασιλείας αὐτοῦ δείγματα αυμπαβείας

ὃν αὖ-

ὑττπππαταας

μα)»

τας θὰ λ48ᾳ δῶρα, περὶ δὲ φόρων οὐδείς λόγος, ἂν δ' ἀπολὴ πο.

Ἄεμον, θάντεπιξΏθῃ κατ΄ αὐτοῦ ἡ βυζαντιακό μαναι ἔνοπλος µετε.
Ἀυνάμεως μή ὑπολειπομένης τῆς τῶν Οὕννων. Ἡ δ' ἀξιαπριπὴς μπα

ἀπόκρισις τοῦ Μαρκιανοῦ ἥτο ἰσυδύναμως πρὸς κήρυγμα πολέμου καθ΄ Ἕραες
ᾖδη χρόνον καὶ ἡ αὐλη τῆς Δύσιως ἀπέρριπτεν ἄλλας τοῦ ᾿Απτιδος αι
βρασείας ἀξιώσεις.

Ὁ ἡγιμὼν τῶν Οὕννων, κφινῆν τρέφων τὸ ἕξῆς ἔχθραν πρὸς ἀμρό --
τερα τὰ τμήματα τοῦ πάλαι ῥωμαϊκοῦ κράτους, ἀμφιταλαντιήετο πρό» ---
ὁπότερον νὰ στραφΏ πρῶτον. ᾽Αλλὰ, θεωρῶν κὐκολωντέραν τὰν παταπε -----
Ἀάμησιν τῆς ᾿Ανατολῆς, ἀπιφάσισι νὰ ἔπιι ὄνα ταύτης τὴν µγκ--.
λην αὐτοῦ ἐπίθιπιν κατὰ τῆς τὠφόρου. Γαλατίας. ᾿Αλλ’ ὁ να. --
δὲν εἶχι τὴν ἀτυχίαν νὰ ἴδῃ τὸ εἰς αὐτὸν ἐμπεπιστευμένον
μενον ἐπ᾽ αὐτοῦ καὶ πάλιν ὑπὸ τῶν Οὕννων. Ὁ Αττίλας, σεφθις υ--ᾱ-
451 ὑπὸ τοῦ στρατηγοῦ τῶν Ῥωμαίων ᾿Αετίου {ν 5ῃ γαλλικῇ Λόγο"
ατῃ τῶν ρικασίων (Τγογββ], ὅπου ὑπίατη φαθηρᾶν πανωλβραν----.
ἠναγκάσθη νὰ νἐςθάλῃ εἰς τὴν ᾿Ἱπαλίαν, ἐξ ἧς ἀποσυρθεὶς μετ ἰνδόζνω--
ἀγῶνας ἀπίθανι τῷ 458. Μιτ' αὐτοῦ δὲ θανόντος φγκκτῶλθεν εκτ
τάφον τὸ μέγα του πράτος

Ἡ ἀπὸ τοῦ ᾿Αττίλα καὶ τῶν Οὕννων ἁπαλλαγη ἦτο ἀλπθὶς εώς πα.
χημα διὰ τὸ βυζαντιακὸν κρᾶτος, ὑφιατάμενον ἀχόμη κατὰ τὰ ἐν ᾿Ασπιής
ἃς αυνεπείας τῶν ἐπὶ τοῦ Θεοδοσίου κληνιαµεεῶν
καὶ τῆς ἐπ᾿ αὐτοῦ κακοδιουκησίας. Ἰαὶ τῶν μὲν Σνρίαν καὶ την Ὠία-
λαιστίνην προζίδαλλον οἱ Ῥαρακηνοί, τὸν δ' Λἴγυπτον παρηνώγλουν οἱ
Βλίμμυις καὶ οἱ Νοθάδες, λαοί αἰθιοπικοί, εἷς δὲ τὰς παρὰ, τὸν [όντον
χώρας εἰκώρμων ἐκ τῶν περὶ τὴν Κολχίδα οἳ βάρθαροι Λαζοὶ, ἐξ ὧν
αύτη εἶχε κληθη καὶ Λαζνιή. Καὶ εἶχε μὲν ὁ Μαρκνκνῶς, καίπιρ Δάς
τοῦ πολέµον προαχβεῖς, τῶν ἀρχῆν, ὅτι ὁ βασιλεὺς
ἅπλα ἐφ᾽ ὅσον εἶνε δυνατή ἡ εἰρήνη. ᾽Αλλὰ πρὸς

καὶ Αἰγύπτῳ σύνορα,

τὴν εἰρήνην τοῦ βασιλείου βαρθάρους ἀντιτάχθη μετὰ ἄραστηριότ
μεγάλης. Ἔχων οὖν τοῖς ἄλλοις τὴν ἀρετῆν νὰ ἐκλέγγ. καπαλλή!

| αὐτὸν ἀνδρᾶν, ἠδινύθη Δώ ατρατηγῶν Διδώ),
Ρδαθούριος ὁ υἰὸς τοῦ "Ἄσπαρος καὶ Δωρύλε,

ποὺς ἀρίατους τῶν

αἴοι ὁ Μαξιμίνος,

πρός δὲ τοὺς Λαζοὺς συνωµολόγησε μετὰ θνη:

ἔντιμον αρήνην. Οὐ µόνον δι τὰς τοικύτας

-κω.

454

ποργῆς ἐμερίμνα περὺ πανορθώσιως τῶν ἰκ φυσικῆς ἐπηρείας ἐπερ-
ὧν εἷς τὸ ὑπήκουν ζημιῶν, ὁποίας ἐπήνεγκον τῷ μὲν ἀδ4 σιισμὸς
ὧν, τῷ δὲ ἀδ8 σιτοδεία καὶ λοιμὸς ἐν Μικρᾷ ᾿Ασὶς καὶ Παλαιστίνῃ,
1456. σμήνη ἀκρίδων φθείραντα πάντας τοὺς καρποὺς ἐν Φρυγίᾳ.
ανῶς δὲ μαρτυροῦσι τὴν πιρὶ τῶν ὑπηκόων πατρικἠν στοργὴν καὶ
τερὶ τῶν συµφερόντων τοῦ κράτους µέριμναν τοῦ Μαρχιανοῦ καὶ οἱ
αὐτοῦ ἐκδοθέντις ἄλλως ὀλίγοι νόμοι. Διὰ τούτων ἀνιχαιτίσθη μὲν
«χρήμασιν ἐξώνησις τῶν δημοσίων ἀξιωμάτων, περιεστάλη δ᾽ ἡ
λαρχία, ἐπιφυλασσομένων τῶν ἀρχῶν οὐχὶ εἰς τοὺς ἐπιζητοῦντας,
μᾶλλον εἰς τοὺς ἀποφιύγοντας αὐτὰς ἐν συνειδήσει τῆς εὐθύνης,
πλώθη δὲ τὸ κΌρος τῆς δικαιοσύνης διὰ καταπολεµήσιως τῶν
τὴν διανομὴν αὐτῆς εἰκηγμένων καταχρήσεων, καὶ ἀνικουφί-
1ν αἱ πινόµεναι ἐπαργίαι διὰ τῆς ἀφέαιως καθυστερουµένων φόρων
πίας ὅλης.

καύτη ὑπάρξασα ἡ εὐεργετικὴ βασιλεία τοῦ Μαρκιανοῦ ἓν µόνον
χαχὸν, ὅτι ὑπῆρξε βραχεῖα. Ὁ Μαρκιανὸς ἀπέθανε τὴν 11 Φι-
αρίου τοῦ 457 μετὰ πεντάµηνον γαγγραιώδη νόσο. Ἡδη δὲ
«πραηγηθῆ αὐτοῦ εἰς τὸν τάφον Ἡ τε Πουλχερία, θανοῦσα τῇ 10
πμβρίου 458 ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ ἡ αύζυγος τοῦ Θεοδοσίου
αία, πληρώσασα τὸ κοινὸν χρέος ἐν Ἱεροσολύμοις τῷ ἀδδ.

κδ’
Ἓπ ἐκκλησέα ἐπὶ Θεοδοσίου καὶ Ἀδαρκιανοῦ.

ᾱ τῶν δύο οἰχουμενικῶν συνόδων, τῆς ἐν Νικαίᾳ καὶ τῆς ἐν Κων-
ενουπόλει ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου τῷ 984 συγκροτηθείσης, ἡ
9ξία ἰφαίνετο παγιωθεῖσα. ᾿Ιδίως δὲ τὸ περὶ τῆς οὐσίας τοῦ σω--
ζήτημα ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ λελυμένον. ᾽Αλλὰ δὲν πρέπει νὰ
λνήσωμεν, ὅτι ἡ ἐκκλησία τῆς ᾿Ανατολῆς, ὡς εἶχεν ἐν τῷ ὄργα-
αὐτῆς δανεισθῆ τοὺς τύπους τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς πολιτείας,
παὶ ἐν τῇ διαλεκτικῇ, αὐτῆς καὶ τῇ πνευματικῇ ὑποστάσει ἦτο ἐν
διάδοχος τῆς ἀρχαίας τῶν Ἑλλήνων φιλοσοφικῆς ζητήσεως.
ες δὲ τὸ πάλαι ἡ φιλοσοφία ἐξετρέπετο ἐνίοτε εἰς σοφιστείαν, οὕτω
Δρησκευτικὴ ἔρευνα, εἰς ἂν ὀσημέραι μᾶλλον περιωρίζετο ἡ πνιν-
ο ἰνέργιια διὰ τὴν ἔκπτωσιν τῆς κατὰ πόλεις αὐτονομίας τῶν

9

Ἑλλήνων, ἐτρέπετο Ῥδδους τῶν αἱρέσειν, παρεκκλίνουσα τήν π---ο.,
πατηµάνην καὶ οἵονεῖ ἐπαναστατοῦσα κατὰ τῶν κοιν δεδογµένων ρω
ὑπὸ τοῦ ὀρθοδόξου πληρώματος πιατευοµένων. Λἱ αἱρέσεις ἦσαν τρέτης-α
πινὰ βρηακευτικαί ἐπαναστάσιις, ἐκβλαστάνουσαι {κ τᾶς πννυµατικᾶς, ει
ἃμα καὶ πολιτικῆς τῶν τιτκραγµένων. ἑμείνων χρόνων ἀνωμαλίας,
Δὶ πολιτικὴ ἀργὴ καὶ ἡ ποννὴ συνείδησις, ἀντάρῶοαι, πρὸς τὰς θρησκε-.»-
τικᾶς ἐκείνας στάσεις, ἠγωνίζοντο νὰ ἑκριζόνωσι τὰ ζιζάνια καὶ ἔπαινρνα--
φίρωσι τοὺς πλανωµένους εἰς τὸ πρώην παβεστὼς διὰ τῶν συνόδων.

Ὡς δὲ πρότερον κατὰ μὲν τοῦ ᾿Αρείου εἶχε συγκρατηβή ἡ ἓν Νωκ ες
πρώτη οἴκαυμενικὴ σύνοδος ἐπὶ Κωνσταντίνου, κατὰ δὲ τῶν πνεωµετε»-.
μάγων ἡ ἐν Κωναταντινουπόλει δευτέρα ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ μεγῶντ-»,
οὕτως ἔπιιτα ἐπὶ μῖν Θεοδοσίου τοῦ μικραῦ πυνἍλθεν ἐν "Εφίο -Ἡ
σύνοδος ἡ καταδικάσασα τῶν Νεατόριον, ἐπὶ δά τοῦ Μαρκιανοῦ ἡ ἄν
Χαλκηδόνι ἡ ἀντεπεξελθοῦσα κατὰ τοῦ Εὐτυχοῦς.

«Δός µοι τὴν γῆν καθαρᾶν ἀπὸ πλάνης αἱρετικῆς: ἐγὼ δὲ ασι Ἰώσπω.
«τὸν οὐρανὸν ἀντίδωρων" καθαίρεσον μετ’ ἐμοῦ τοὺς αἱριτικούς {γῶ
α δὲ τότι κκθαιρῶ τοὺς ἐχθροὺς τῆς βασιλείας ουν, 5 εἶχεν εἴπι εβεός
τὸν βασιλία Θεοδόσιον κατὰ τὴν ἱνθρονιστικὴν αὐτοῦ ὁμελίαν ὁ Ννεπεό--
βίος, διαδεχόμενος ἐπὶ τοῦ πατρικρχυοῦ τῆς ἸΚωνοταντινουπόλ ώς
Βρόνου τὸν διάδογον τοῦ ἐξαιρίου ᾿Απτικοῦ (406-435) Σισύνεον
(498-491). Καὶ δὲν ἐφιόδιτο ταῦτα λέγων ὁ εὔλαλας τᾶς ἐν Κομ-
μαγηνῇ Γερμανικείας Ὑόνος, ὁν ἡ φήμη αὐτοῦ ὡς πριαθωτέρω ἓν
Αντιοχείᾳ πιπαιδιυμένον καὶ εὐγλώττου, σώφρονος καὶ εὐσθινοῦς εἴχιν
ἀναδείξει ἄξιον τῆς πατρισρχιίας. ᾿Αληθᾶς ὁ Νεστόριο, ὑποσταρήν-
µενος ὑπὸ τῆς βασιλείας, μετὰ δραστηριότητος καὶ τόλμης ἀνίλαδε τη

καταδίωξιν τῶν ᾿Αρειανῶν καὶ τῶν ὁπαδῶν τοῦ Μκκιδονίου. “ΑΔ 5
επιζητῶν νὰ καθαρίσν τὴν ἰκκλησίαν ἀπὸ τῶν ακανδάλανν νέαν ἐνέμειιαί |
σύγχνσιν, γινόµινος εἰφηγητης καινῶν αἱριτικῶν δυγµάτων, ὡς α ἔτι

πεπρωμένου νὰ μὴ ἠσυχάση ποτὶ ἡ ἰκκλησία,

ζήτημα τῆς οὐσίας τοῦ υἱοῦ τοῦ Βεοῦ.

τοὺς πιστοὺς ἡ περὶ τοῦ ἁγίου
ὁ μέσον δι’ αὐτοῦ
Ρίας. Ὁ Νεατόριας ἀπικάλιι

ττσις, οὕτω τώρα
σ Κάπο γέα αἴρεσις περὶ τῆς
τὴν μητέρα τοῦ Βιοῦ Χριστοτάκν
διακρίνων τὴν Βείαν φύσιν τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ
Ανθρωπίνης, ὧν ἐθεώρει ὡς ἁπλοῦν σκεῦος καὶ ὄργανονι ἓν ᾧ ἡ

.»-

οὐχί Θεοτόκου, δώτ

--

3 Νεστόριος τὸ μὲν Αρῶτον ἐνικλείσθη εἲς τινα μονῆν, εἶτα δ᾽ ξω-
αΏη εἴς τινα τῶν ῥάσιων τῆς Λιθύης, ὅπου καὶ ἀπέθανε περὶ τὸ 440.

”Αλλ’ οὔτε ἡ ἑξορία, οὔτε ὁ θάνατος τοῦ Νεστορίου ἀπήλλαξαν τὴν
αλησίαν τῶν σκανδάλων, ἅτινα προεκλήθησαν δι᾽ αὐτοῦ. Μέγα µέρος
ἍΑσίας, ἰδίως δὲ ἡ περὶ τὴν Ἔδισσαν Μεσοποταμία καὶ οἱ Χρι-

πανοὶ τῆς Περσίας ἀπεδίχθησαν τὴν αἴρειν τοῦ Ἀεστορίου, ἥτις

ῦθασε µέχρι καὶ αὐτῆς τῆς Ἰνδικῆς.
Αλλά καὶ ἄλλως αἱ περὶ τῆς φύσεως

Ἱεστορίου δὲν ἴμειναν ἄν

ὅ Χριστοῦ δοξααίαι τοῦ
ἐπακολουβημάτων. φαί
Ἅπα ἡ διένεξις περὶ τοῦ ἂν ἡ Μαρία ἔπρεπε νὰ Βεωρῆται Θεοτόκος ἢ
Κροτοτόκος, ἀλλὰ νέον ζ προεθλήθη «
ἡ δύο εἶχον ἐκδηλωθῆ ἐν τῷ σωτᾷ
πνηητήσεις Ὑπραιὸς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀρχιμανδρίτης, καλούμενος

μὲν, κοπά-

τὸ µέσον, ἂν µία φύσις
Ὑπεκίνησε δὲ τὰς νέας ταύτας

ἦσαν ἀναπόσπαστοι ἀπ ἀλλήλων αἱ δύο

τες καὶ αὐτὸ ἡ θεία ἐφαίνετη παθοῦσα

τεύρροια ὃ᾽ ἂνα τοιαύτων

ρία, ὑπῖς ἐς ἐτάχθη καὶ
εἶας διαδεχθεῖς Διόσκ:

Ἡ μονοφαντική

τις ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, εἰς ὧν τελευτῶντως τοῦ ᾿Ὀκτωθρίου προςΏλθε
εαεὶ ὅ αὐτοκράτωρ, συνεδριάσαντες ἰν τῇ ἐκκλησίᾳ τῆς ἁγίας Εὐφημίας,
εευμάνῃ εἷς μικρὰν ἀπόστασιν ἀπὸ τοῦ Βοσπόρου, κατεδίκασαν μὲν τὴν
εἴρεσιν τοῦ Εὐτυχοῦς καὶ ἀνενέωσαν τὴν κατάκρισιν τῆς τοῦ Νεστορίου,
ἓν εθεμάτισαν δὲ καὶ καθήρισαν τὸν Διόσκορον.

ΛΑλλὰ καὶ ἄλλως ε

»αδοῦσα μὲν κανόνα περιορίζοντα τὰς τῶν μοναχῶν καταγρή,

ε ἀξιομνημόνευτος ἡ ἐν Χαλκηδόνι αύνοδος ὡς

: καὶ

κκλησιαπτυκὰ Ἡ πολιτικά

δωτῶς ἁπαγορεύοντα τὴν ἀνάμιξιν αὐτῶν εἷς
πράγματα, διὰ δὲ τοῦ εἰκοστοῦ ὀγδόου αὐτῆς κανόνως κλβορίπαπα τὰ.
πβεσθεῖα τοῦ ἐπισκοπικοῦ Βρόνου τῆς Κωνσταν-
τενουπόλεως ὡς ἐπέχοντος τὴν δευτέραν θέσιν
ἁμέσως μιτὰ τὸν τῆς Ῥώμης. Ἐπειδὸ δὲ εἰς
τῶν Ῥώμην ἀνεγνωρίζοντο τὰ πρωτεῖκ µόνον
διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἦτο πόλις βασιλεύουσα, φα-
νερὸν εἶνε, ὅτι κατὰ τὸν κανόνα τοῦτον, λείπον-
πας τοῦ ὅρου ἐκείνου ὡς αυνέθη µετ᾽ οὐ πολὺ
διὰ τῆς ὑπὸ τῶν βαρθάρων καταλύσιως τοῦ
δωτικοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους, τὰ πρωτεῖα µετι-
Θ.Θάζοντο εἰς τὸν ἐπισκοπικὸν ὀρόνον τῆς Κων-
σταντνουπόλεως. Διὰ τοῦ αὐτοῦ δὲ χανόνος
ἀνεγνωρίσθη καὶ ἐκυρώθη ἡ δικαιοδοσία τοῦ
ἀπειακέτο, Κωνσταντινουπόλεως ἐπὶ τὸ σύνολον
τῶν τριῶν διοικήσεων τῆς Θράκης, τῆς ᾿Ασίΐας
καὶ τοῦ Ι]όντου. Οὗτω δ᾽ ἔκτοτε ἔπαυσαν μὲν

α καλᾶνται ἐπί τιμῇ πατριάρχαι ὡς πρότερον
Ἡ μητροπολῖται τῶν διοικήσεων ἐκείνων, ἦτοι
ὁ Ἡραλιίας, ὁ ᾿Ἐφίσου καὶ ὁ Καισαρείας, ὁ
} ἄ ήελος τοῦ πατριάρχου κατεστη ἱεραρχικὴ ἐπωνυμία. ἡ
πήξης µόνον οἱ πέντε ἀνώτατοι τῆς ἐκκλησίας ἱεράργαι, ὧν πρῶ-

ΕΠΙΞΚΟΠΟΣ.

ἠξιοῦντο

Βὴ {πε αξσχιτο ὁ τῆς Ῥώμης, εἴποντο δὲ κατὰ σειρὰν οἱ τῆς Κωνσταν-
Ἰνωπεόλιως, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας καὶ Ἱεροπολύμων.
ἃς συνόδων διὰ διαφό-

Ὁ. «πινιτὸς Μαρκιανὸς ἐπέρρωσε τὰς

οφάσεις
β α τοῦ νόµων, καὶ ἀπηγόρευσε τὰς θρησκευτικά: ἔριδαε, ζητῶν νὰ
στηρίξς τὴν ἐκκλησίαν ὡς ἐπειρᾶτο νὰ στηρίξη διὰ τῆς γεν-
Ναΐας ακὐτοῦ πολιτείας. ᾿Αλλ᾽ ἐπὶ τῶν διαδόχων αὐτοῦ τὸ μὲν κράτος
ἐσάλερσαν ψί

κίνδυνοι, ἡ δ᾽ ἐκκλησία ἐκλονήβη ὑπὸ νέων σάλων.

| -------

κε’
Η ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ

Λέων ὁ ΝΕακέλλης.

Διὰ τοῦ θανάτου τῆς Πουλχερίας καὶ τοῦ Μαρχιανοῦ ἔμενιν ἄκχηι
ἡ δυναστεία Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου, κατασχοῦσα τὸν θρόνον ἐπὶ 65
µήκοντα ἑννέα ὅλα ἔτη. Ἡ θυγάτηρ τῆς Εὐδοχίας Εὐδοξία καὶ
ταύτης θυγατέρες Πλακιδία καὶ Βὐδοχία εἶχον ἀποξενωθῆ ἀπὺ ”
ἀνατολικοῦ Βρόνου καὶ δὲν ἠδύναντο νὰ ἔχωσιν ἀξιώσιις ἐπ᾿ αὐτ
Περιήρχετο λοιπὸν ὁ θρόνος εἰς κρίσιµον σημεῖον, ἀφιεμένης καὶ πἁ
τῆς καταλήψιως αὐτοῦ καθ’ ὀλοκληρίαν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ στρατ.
Οὗὕτως, ἐκλειπούτης δυνάστείας τινὸς, ἡ βασιλεία ἐγίνιτο καὶ πα

ὄντως αἱρετὴ, ἐν ᾧ, ἐφ᾽ ὅσον ὑπῆρχον υἱοὶ ἡ ἄλλοι συγγενεῖ
σιλενόντων, διὰ τῆς εἰς αὐτοὺς ἀπονομῆς τοῦ ἀξιώματος καίσαρο.

τῶν |

αὐγούστου καὶ τῆς ἀναγνωρίσεως αὐτῶν ὑπὸ τοῦ ατρατοῦ ἡ βασε]
ἐξηαφαλίζετο, γινοµένη πράγματι κληρονομικὴ ἀντὶ αἱρετῆς, ὁποία ἑ
κολούθει µένουσα µόνον κατὰ τύπους.

Μέλλοντος λοιπὸν
βάνατον τοῦ Μαρκια)

ρατοῦ νάναδείξη αὐτοχράτορα μετὰ τ
εἰς ἐφαίνετο ἀξιώτερος νὰ καταλάθῃτ
Βρόνον τοῦ πατρικίο» ΄Ασπαρος. Ὁ "Ασπαρ, ἕλκων τὸ γένας ἐξ Άλι

ὃ, οὐ

νῶν, ἀνῆκεν εἰς στρατιωτικὴν οἰκογένειαν πολλὰς παρασχοῦσαν τὖ
κράτος ὑπηρεσίας οὐ µόνον διὰ τῆς προσωπικῆς ἀνδρείας τῶν μλ
αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐπιρροῆς αὐτῆς παρὰ τοῖς ἐν τῷ στρατῷ Γὸ
θοις μισθοφόροι. Οὐ µόνον ὁ πατὴρ ᾿Αρδαθούριος εἶχεν ἀγωνα

Ὑενναίως ὑπὸ τὰς σηµαίας Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ, καὶ εἰς ὕπατον 1

437 ἀναρριθείς, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ "Ασπαρ εἶχε διακριθῆ ὡς ατρατ
γὸς ἐπὶ Θεοδοσίου, ἰδίως κατὰ τῶν Σαρακηνῶν. Αἱ πολεμικαὶ αὖ
δάψναι, ὁ πλοῦτος καὶ ἡ παρὰ τ'

Γότθοις ἐσχὺς παρεῖχον εἰς αὖ

459

Ὁ υοσαν θέσιν οὕτως, ὥςτε, ὅτε ὁ Θεοδόσιος θνήσκων ὑπέδειξεν ὡς διά-
ὄχον αὐτοῦ τὸν Μαρκιανὸν, ἔπραξε τοῦτο κατινώπιον τῆς συγκλήτου
καὶ τε Ωὔ ΄Ἄσπαρος, οἶονεὶ θέλων νὰ προκαταλάθη καὶ τούτου τὴν ἀναγ-
παίαν Διωρουμένην ἔγκριαιν. Ὁ "Ασπαρ ἵστερξε τὴν εἰς τὸν Μαρχια-
όν, «ρίλον ἄλλως ἑαυτοῦ ὄντα, ἀνάθεσιν τῆς βασιλείας. ᾿Αλλὰ μετὰ τὸν
Ίνα, τον αὐτοῦ ὁ θρόνος ἐφαίνετο οὕτως εἰ

εἴν ἀνήχων εἰς τὸν ἰσχυρὸν
πατρ ἔριον καὶ γενναῖον στρατηγόν΄ ἀλλ᾽ ὑπῆργε σπουδαῖον κώλυμα,
ὧρίμα. τοῦ ὁποίου ὁ "Άσπαρ δὲν ἠδύνατο νὰ πιριθληθῇ τὸ διάδηµα. Ἠτο
ρε. εανὸς, καὶ, μὴ θέλων νὰ ἰζομόσῃ τὴν αἴρεσιν, δὲν ἠδύνατο νὰ κατα-
146 τὸν θρόνον ἐκεῖνον, ὅστις

ν τοῖς τελευταίοις χρόνοις εἶχεν ὑπάρξει
τὰ ΚνΣ Ριώτατον στήριγμα τῆς ὀρθοδοξίας. ᾽Αλλ᾽ ἀναγκαζόμινος νάπο-
πτῇ -αὶ πάλιν τοῦ θρόνου, ἐμελέτησιν ὁ "Ασπαρ νὰ διενεργήσῃ τὴν
-ποοῦ στρατοῦ ἀνάρρησιν ἀνδρὸς, παρ᾽ οὗ ἠδύνατο νὰ προςδοκᾷ, ὅτι
ἱμελ.Ἂ. ε νὰ ὑπάρξῃ πιστῶς εἰς αὐτὸν ἀφωσιωμένος. Ὡς τοιοῦτον δ᾽ ἐξί-
λμδε τεὺν χιλίαρχον Λέοντα, καταγόµενον μὲν ἐκ Δακίας, ὄντα δὲ διοι-
πητῶγνν τῆς ἐν Σηλυθρίᾳ στρατιᾶς.
Ὁ) ΄Άσπαρ ἥλπιζε πιστὴν παρὰ τοῦ Λέοντος ὑπακοὴν, ἐπειδὴ ὁ ὑπὸ

«ατρατοῦ καὶ τῆς συγκλήτου» ἀναχηρυχθεὶς βασιλεὺς εἶγεν ὑπάρξει
πυτὰ φροντιστὴς τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ ἐπιμελητῆς τῶν κτημάτων του,
βπενς δὲ φαίνεται ἀπαιτήσας ὡς ὅρον πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἀναρρή-
πως τοῦ Λέοντος ὡς βασιλέως τὴν παρ᾽ αὐτοῦ στέψιν τοῦ ἑτέρωυ τῶν
ὰν τοῦ "΄Ασπαρος ὡς καίσαρος. ᾿Αλλ᾽ ὅτε ὁ Λέων ἀνέλαθε τὴν βα-
Αλεζαν, δὲν ὕργησε νὰ πεισθῇ ὁ "Ασπαρ, ὅτι ὁ νέος βασιλεὺς πᾶν ἄλλο
λωνοεῖτο ἢ νὰ γείνῃ ὄργανον τοῦ ἄλλοτε κυρίοω του. Ἡ ἀνακήρυξις
τῦ πεκίσαρος ἀνεθάλλιτο, χαὶ ὁ βασιλεὺς δὲν ἐφαίνετο διατεβειµένος νὰ,
τηρ ση τὴν δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν. Ὅτε δὲ τέλος ἡμέραν τινὰ ὁ "Ασπαρ,
ἡγέσας τὴν βασιλικὴν τοῦ Λέοντος ἁλουργίδα, εἶπεν εἰς αὐτὸν, ὅτι ὁ
παῶτην περιθαλλόµενος δὲν εἶνε χριία νὰ ψεύδηται, ἀνταπήντησε μετὰ
παρρησίας ὁ Λίων, ὅτι οὐδὲ νὰ βιάζηται καὶ ἄγηται ὡς ἀνδράποδον
ὁ βασλιὺς εἶνε πρέπον.

Ἰξαὶ εἰς μὲν τὴν ἀπαίτησιν ταύτην τοῦ ΄Ασπαρος ὑπεχώρηπεν ἔπειτα
ὃ Λέων, δοὺς τὸν τίτλον τοῦ καίταρος εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ΄Ασπαρος Πα-

Τβίκκον καὶ μνπστεύσας µετ᾽ αὐτοῦ τὴν δευτερότοκον αὐτοῦ θωγατέρα
Λιοντίαν, εἰ καὶ διὰ τῶν ὑπογωρήσεων τούτων προεκάλεσε τὴν δυτα-
ῥίσκεαν τῆς τε συγκλήτου καὶ τοῦ δήµο», κινηθέντος εἰς στάσιν εὐχό-
Ἆος χατεννασθεῖσαν. ᾿Αλλὰ δὲν ἔπαυσιν ὅμως ἄλλως ἡ ἀντίβεσις τοῦ

460.

Ἀέοντος καὶ τοῦ "Ασπαρος

τὸν βασιλέα καὶ τὸν πατρίκιον ἐχώρᾶςι,
πολλαὶ διινέξεων ἀφορμαί. Οὐ µόνον προίκειτο μεταξὺ ἀλλήλων ἀ"γ-ῳ,

ὑπερευδοκιμήσεως, ὑποκινούμενος ὑπὸ τῆς πὸς τὸν αὐτοκράτορα ἄν-τ.
ζηλίας τοῦ "Ασπαρος, ἀλλ᾽ ἔφερεν ἀντιμετώπους ἀλλήλους καὶ Θργ.
σκευτικὸς ἀνταγωνισμὸς καὶ διαφορὰ προγράµµατος ἐν τοῖς στρατιωτ.
κοῖς πράγµασιν. Ὁ μὲν "Ασπαρ εἰργάζετο ὑπὶρ τῶν Εὐτυχιανῶν, καίτρ
᾿Αρειανὸς ὧν, ὁ δὲ βασιλεὺς ἐνεπνέετο ὑπὸ Ἰήλου ἀκαθέκτου πρὸς τῖν
ὀρθοδοξίαν. Ὁ μὲν ΄Ασπαρ ἤθελε τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ἐν τῷ χρέτα
ἰσγύος τῶν Γότθων μισθοφόρων, ἥτις καὶ εἰς αὐτὸν παρεῖχε δύναμη,

ὁ δὲ Λέων διενοήβη τὴν συγκρότησιν ἰθαγενοῦς στρατιᾶς.

Καὶ µέχρι μέν τινος ἀπεσοθήθη ἡ τελεία ῥῆξις. Αλλ᾽ ὅτε ὁ βασλὼς
ἔμαθεν, ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ "Ασπαρος ᾿Αρδαθούριος ἀπεπειρᾶτο νὰ ὑπον-
κινήσῃ κατὰ τῆς βασιλείας τοὺς ᾿σαύρους, οὓς ὁ λέων εἶχε προριτα-
αθῆ, παρασκευάζων αὐτοὺς ὡς κωριώτατον στήριγμα τοῦ θρόνου, ὁ
Άέων ἐθεώρησεν, ὅτι δὲν ἦτο πρέπον νάναμείνῃ τὴν ἔκρηξιν τῆς παρα-
σκεναζοµένης συνωμοσίας καὶ ὅτι τὸ συμφέρον τοῦ κράτους ἀπήτι νὰ
λήξη διὰ βιαίων µέτρων ὁ ὑπόκωφος. ἐκεῖνος μεταξὺ τῆς ἐννόμου βα-
πιλείας καὶ τῶν ἐκνόμως ἰαχυόντων ἐν τῷ κράτει ἀγών. Ὁ θρνος
ἐστηρίχθη τότε διὰ τοῦ αἵματος τοῦ "Ασπαρος καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ.
᾿Αρδαθουρίου καὶ Πατρικίου, εἰ καὶ κατά τινας ὁ τελευταῖος οὗτος {δυ-

νήβη νὰ διαφύγῃ βαρέως τετραυµατισµενος (411). Καὶ ἑξήγειε μ ὁ
φόνος τοῦ "Ασπαρος τὴν ἀγανάκτησιν τῶν εἷς αὐτὸν πιατῶν Γότων,

οἵτινες καὶ ἱστασίασαν κατὰ τῆς βασιλείας ὑπὸ τὸν ἀρχηγία τοῦ
ράβωνος. ᾿Αλλὰ τῖπ

ν τῷ κράτει περιαλο-

Ὅστρνος καὶ Θευδωρίχου τοῦ ἐπονομαζομένου Σ'

στάσιν ταύτην, ἥτις ἠδύνατο νὰ προχαλίσῃ νέας

κἁς, Ἰδυνήβησαν νὰ καταστείλωσιν, ἀποσοθοῦντες πάντα κίνδυνο,

περατηγὲς Βασιλίσκος καὶ ὁ ἐπὶ τῇ βυγατρὶ ᾿Αριάδυῃ γαμθρὲς τοῦ
βασιλέως Ἱήνων.

Οὐγ ἧττον ὁ βυζαντιακὸς λαὺς δὲν ἐληαμόνηαι τὸν σκληρὺν φόνο
τοῦ “Ασπαρος. Ἐν μέσῳ δὲ τῆς γενικῆς ἐκτιμήσεως πρὸς τὸν Λέοντα
ὄκτις διὰ τὰς ἡγεμονικὰς αὐτοῦ ἀρετὰς ἐπωνομάσθη μέγας, ἡ ἀνάμπ
σις τοῦ φόνου ἐκείνου ἔγεινεν αἰτία νάπονεμηθῇ εἰς αὐτὸν ὑπὰ τῶν αὖστ-
ῥοτέρων τὸ καυστικὸν ἐπώνυμον Μακέλλης, γαρακτηρίζον ἀπροχαλί-
πτως τὸν αὐτοκράτορα ὡς αφαγέα.

461

ε:
Ἡ ὀρθόδοξος βασιλεία.

Η ἐπὶ τὴν βασιλείαν ἀνάρρησις τοῦ Λέοντος, μὴ καταγοµένου μὲν
άνους βασιλικοῦ, προθληθέντος δὲ ὑπὸ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς συγκλή-
; ἔγευνε συμφώνως πρὺς τὰ χαθεστῶτα καὶ ἐν παλαιοτέροις χβόνοις

ᾧ ῥωμαϊκῷ βασιλείῳ, ὅταν ἐξέλειπε δυναστεία τις. ᾿Αλλ᾽ ἓν τι ὅλως
; παρουσιάζει ἡ βασιλεία αὐτοῦ. Βἰνε δῆλα δὴ ὁ Λέων ὁ πρῶτος
Βυζαντίου βασιλεὺς, ὅστις ἑστίφθη ὑπὸ πατριάρχου. Ὁ δὲ στίψας
ὧν πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ὑπῆρξεν ὁ ᾿Ανατόλιος ὁ δια-
Φὲὶς τὸν ὑπὸ τοῦ Διοςχόρου αἰκισθέντα καὶ οἰκτρῶς Βανόντα ὤλα-
υόν (449-458).

Τὸ θέαµα τοῦτο τῆς βασιλείας, ἐπιζητούσης τὸ χρίσμα καὶ τὰς εὖλο-
ας τῆς ἐκκλησίας, εἶνε ἄξιον λόγου πολλοῦ. Οἱ αὐτοκράτορες τ

μης ἦσαν βασιλεῖς ἅμα καὶ µέγιστοι ποντίφικες. Ἡ δ᾽ ἐν ἑνὶ καὶ
αὐτῷ προσώπῳ συνένωσις τῶν δύο μεγάλων ἀξιωμάτων µέχρι τινὸς
ἐξίλιπε καὶ ὅτε ἡ τέως διωχοµένη ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ περιεθλήθη
Ἡ βασίλειον ποοφύραν διὰ τοῦ Κωνσταντίνου. Αὐτὸς ὁ Κωνσταν-
ὃς προήδρευσε τῆς ἐν Νικαίχ συνόδου δίκην ἀνωτάτου τῆς ἐκκλησίας
Πηοῦ, ὡς ἔπειτα εἰς τὴν ἐν Χαλκηδόνι παρέστη ὁ Μαρχιανός. Βἰ-
Ἡ. λοιπὸν δίκαιον Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνὸς, χαλῶν τὴν βασιλικὴν
(ῶν βασίλειον [εράτευμα, καὶ ὁ πάπας Λέων γράφων πρὸς Θεοδόσιον
" μικρὸν, ὅτι ἡ ἐκκλησία χαίρει βλέπουσα ἐν αὐτῷ συνηνωμένον τὸ
'ᾶμα τῶν βασιλέων καὶ τὸ τῶν ἱερέων.

Ἡ βυζαντιακἡ βασιλεία, εἴπερ τις καὶ ἄλλος ἐργασθεῖσα πρὸς ὁρι-
πὴν ἐμπέδωσιν τοῦ χριστιανισμοῦ καὶ τῆς ὀρθοδοξίας, εἶχε δικαιώµατα

ἐκκλησίας, ἧς εἶγεν ἀναδειχθη κραταιὸς ὑπέρμαχος καὶ ὀτρη-
ἃς προστάτης. Οὗτως εὑρισχομένη ἡ ἐκκλησία ὑπὸ τὴν ἄμεσον τῆς
Ἀλπείας προστασίαν δὲν ἐφαντάσθη νἀφαιρέσῃ ἀπὸ ς
λτωῆς ἀργῆς ἀντιπροσώπου τὴν ἱερατικὴν αἴγλην καὶ ἐξουσίαν, ἧς
ὅτε µετεῖχεν ἐν τοῖς χρόνοις τι
ἂν ἦνε ἁπλῶς ὁ ἐν ταῖς

ῦ ὑπάτου

« πρὸ τοῦ Κωνσταντίνου. Ὁ Φασιλεὺς

εραὶ κρατῶν τὰς Ἡ τῆς διοικήσεως τοῦ
βόνως ἀνώτατος τῆς ἐχκλησίας ἐπίσκοπος εἶνε
σπότης ἃμα καὶ ποιμὴν, εἰς ὃν ἐνεχείρισε τὸ σκῆπτρον αὖ

τους, ἀλλ᾽ ὡς ὢν συ]γ:

ς ὁ Ββεός.

ὃς λοιπὸν ὁ αὐτοκράτωρ μονάρχης θεοπρόθλητος, χθιστὺς τοῦ κυρέου»,
ἀΡιοῦ ὑψωθεῖς ἐπὶ τοῦ ἠρόνου τῆς βασιλείας καὶ ἀντιπρόσωπος αὐτοῦ

ἐπὶ τῆς γῆς. Ὡς ταιοῦτος εἶνε ὁ βασιλεὺς ἱερὸς καὶ ἀπαραδίαστος
Διὰ διοσημιῶν καὶ χρησμῶν δηλοῦται πολλάκις ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ ἂεου
ὁ μέλλων νὰ καταλάθῃ τὸν Βρόνον. Πᾶσα δὲ προςθολὴ κατὰ τοῦ ἱεροῦ
προσώπου τοῦ ἤδη βασιλεύοντος εἶνε κατὰ ταῦτα ἄντικρυς ἱεροσυλέσι
διοµένη ἐξαγνισμοῦ.

Τῆς τοιαύτης ἱερότητος τοῦ βασιλέως ἐξωτερικὴ ἐκδήλωσις εὖν τὸ
χρίσμα οὗ ἀξιοῦνται κατὰ τὴν ἐπὶ τὸν θρόνον ἀνάθασιν οἱ κατὰ κας
βοὺς βασιλεῖς τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ Λέοντος, πρώτο»
εὔλογηθέντος ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας καὶ στεφθέντος ὑπὸ τοῦ πατριάργοτ»».
Τὴν δ᾽ αἴσθησιν ἣν ἐνεποίησεν εἰς τὸν γοιστιανικὸν κόσμον ἡ ὑπὸ τοαξ5-
τον τύπον στέψις τοῦ Λέοντος ἀποδειχνύουσιν αἱ σωζόµιναι πρὸς αὖτ
ἐπιστολαὶ ἐπισκόπων καὶ τοῦ ὁμωνύμου αὐτῷ πάπα τῆς Ῥώμης, δει
ὧν κηρύσσεται ἱερεὺς καὶ ἰσαπόστολος, ἔργον ἔχων οὐ µόνον τοῦ κρςΞᾶ-
τους τὴν διοίκησιν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐκκλησίας τὴν προστασίαν.

Κατὰ ταῦτα σὺν τῇ ὑπὸ τοῦ πατριάρχο» στέψει τοῦ Λέοντος τὸ βν-
ζαντιακὸν κράτος προζλαµθάνει ἰδιάζοντά τινα χριστιανικὸν χαρακτῆ ος.
ὅστις δεσπόζει ἐφεξῆς καθ᾽ ἅπασαν τὴν μακρὰν αὐτοῦ διάρκειαν. Ἑπαί
οὐ µόνον οἱονεὶ ἀρχὴ τοῦ βασιλείου καθίσταται ἡ εὐσέθεια, ἀλλὰ καὶ

οἱ βασιλεῖς αἰαθάνονται ἐπιθεθλημένην εἰς ἑαυτοὺς ὥς χριατοὺς τοῦ κυ-
ῥίου τὴν ἐντολὴν νὰ στηρίξωσι μὲν τὴν πίστιν ἐν τῷ ὑπὸ τοῦ θιοῦ ἐµ-
πιπιστευμένῳ εἰς αὐτοὺς κράτει, νὰ διαδώσωσι δὲ τὴν θρησκιίαν τοῦ

Χριστοῦ εἰς τοὺς βαρβάρους. Καὶ καθ᾽ ὅσον μὲν ἐπιτιλοῦσιν ἐν εἰρήντ

τὸ ἔργον τοῦτο τοῦ προςηλυτισμοῦ εἶνε ἐστεμμένοι ἱεραπόστολοι, ἀπὸ τοῦ
θρόνου τοῦ Κωνσταντίνου σχορπίζοντες ἐπὶ τὸν χόσµον τὰς ἀχήνας
τῆς χριστιανικῆς ἀληθείας, ἀναλαμθάνοντες δὲ πόλεµον μάχονται ὑτεὸ
τὴν σκέπην τῆς ἐκκλησίας καὶ ὑπὸ τὰς ἱερὰς τοῦ θεοῦ σημαίας καὶ χ-
ϱιν τοῦ θεοῦ.

᾽Αλλὰ τὸ χρίσμα ἔχει καὶ ἄλλην σηµασίαν ἐν τῇ, ἱστορίᾳ τῆς β-
ζαντιακῆς βασιλείας. Δι᾿ αὐτοῦ δὲν περιθάλλεται µόνον δύναμιν ὁ ἐπὶ
τὸν θρόνον ἑκάστοτε ἀνερχόμενος αἱρετὸς τοῦ Βεοῦ, ἀλλὰ ατηρίζεει
καὶ αὐτὸς ὁ θεσμὸς τῆς βασιλείας, ἥτις οὕτω παρίσταται συνιχἠς, εἲς
ἀπὸ θεοῦ ἐντολῆς ἀναπληρούσης τὴν τυχὸν παρουσιαζοµένην Ἑλλιής
χληρονομικῶν δικαιωμάτων ἐπὶ τῆς καταλήψεως τοῦ θρόνου. Ἐκλειπά»

ης δυνκατείας τινὸς τὸ χρίσμα καὶ ἡ ἰδέα τῆς ἀπὸ θεοῦ ἀπορροίας ες
ἐκλογῆς τοῦ ἐπὶ τὸν θρόνον ἀνερχομένου ἐξασφαλίζουσι τὴν βασιλείαν.
᾿Αλλὰ καὶ αὐτόχρημα ἱερατικοῦ γαρακτῆρος µετελάµθανε διὰ τῇ

ΓΑΑΚΙΩ ΤΟΥ ΕΤΟΣ ΠΕΤΡΟΣ Ἐν ΡΩΜΗ:
ὧν τὴν Βείπν λειτουργία». Καὶ αὐτὴ δ᾽ ἡ, Ιπί--
δὲν διαφέρι οὐτιωδῶς τῆς τῶν
ο, καὶ ἱερέων παριστάνονται πολλάκις οἱ ῥα-. |
λνον,, ΓΚατὰ δὲ τὴν στίφυν τῶν βασιλέων
Ααλκρλκς χλλώδα τελών |
σαν ἱερατικὸν Ἰαρκκτῆρα, ὥςτ' ἐν Ῥώμῃ ἐπὶ

464

μακρὸν χρόνον κατὰ τοὺς μέσους αἰῶνας ἐγίνετο χοῆσις ἐν ἑπιήμκ,
δαλματικῆς, ἐξόχου ἔργου τῆς βυζεναα-
εκῆς, ἐξεργασμένου κατὰ τὰ τίλη τοῦ δωδεκάτου αἰῶνο κεὶ
Αποκειμένου νῦν ἐν τῷ Βησαυροφυλακίῳ τοῦ ἁγίου Πέτρου.

[ωρήσει εἰς τὴν πηλιτείαν ἡ ἀνελτίε,
καβ᾽ ἣν ὁ βασιλεὺς Βεωρεῖται ὡς ἄνωθεν περιθιθληµένος ἀξίωμε ἱῳε-
τικόν,

εροτελεστίαις τοιαύτης τιν

κῆς κεντ'

Τοσοῦτον δὲ βαβέως ἔχει

ετε καὶ αἱ διατυπώσεις αἱ τηρούµεναι κατὰ τὴν ἀνάρρησιν τοῦν
τῶν ἀνωτάτων τοῦ κράτους ὑπαλλήλων ἔχουσι χαρακτῆρα γειροτοίε,
ἱερωμένου μᾶλλον ἢ πολιτικοῦ διορισμοῦ. Ὁ μὲν διορισμὸς χαρακτηῇ-
ζεται ὡς ἐκ βεόθεν ὁδηγίας ἐκπηγάζων, ὁ δὲ διοριζόµενος πίπτι τῷ
πόδας αὐτοῦ, χαὶ ὁ βασιλεὺς ἐκφωνά τς

ταῦ βασιλέως καὶ φιλεῖ τοὺ
αὐτὸν τὰς λέξεις ἐν ὀνόματι πατρὸς καὶ υἱοῦ καὶ ἁγίου πνεύμα
προβάλλεταί σε ἡ ἐκ Θεοῦ βασιλεία ἡμῶν. Καὶ ἐν αὐτοῖς δὲ τοῖ: ῥε-
πιλικοῖς συµποσίοις ἀντηγοῦσι θρησκευτικὰ ἄσματα" καὶ ἐν ταῖς ἰκσηκ-
δις δὲ ἠγούμενος τοῦ στρατοῦ ὁ βασιλεὺς παρίσταται οὐ μόνον ὁ
πολιτείας χύριος, ἀλλὰ καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Λαό,

ὑπὲρ οὐ μάχεται.

Όὔτω διὰ τοῦ βασιλέως ἡ ἐκκλησία ὑπειςδύει εἰς τὴν ὑπαλληλίκν '
καταλαμβάνει τὸ ατρατόπεδον, ἐμφανίζεται ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ, γνεειὰ

Αὐσιώδης ὑπόστασις τῶν πεπαιδευµένων, καταβαίνει μέχρις αὐτοῦ τῷ

λαοῦ, διακατέχει τὰ πάντα καὶ γίνεται τὸ θεµέλιον τοῦ βυζαντικό

κράτους ὡς εἶνε ἡ ἀργὴ, ἓξ ἧς ἀπορρίει ἡ βυζαντιακὴ βασλήε. 0
Βατιλεῖς παρέρχονται καὶ διναπτεῖαι ἐκλείπουσι. []ολλοὶ τῶν ῥεπλίν

ἀναγκάζονται νὰ καταθέσωσι τὴν ὑπὸ

ὕ θεοῦ ἀνατεθειμένην εἰς αὐτὸς
ἀνωτάτην διοίκησιν τοῦ βασιλείου, καταθαΐνοντες ἀπὸ τοῦ θρόνο»
λέπεως τῶν. ἱερατικῶν αὐτῶν καθπώντ'
ν. Αλλ᾽ αὐτὴ ἡ βασιλεία εἶνε θμμούβ
ν ἠρόνον ακέπει ὁ θεὰς, ἀναβιθάζων ἐπ αὐτὸν ἄλλα σπ᾿'

νἀποστῶσι τῆς ἐνεργοῦ τ

ἀποπυρόμενοι εἲς να µν

καὶ

κλογῆς του, καθαγιαζόμινα διὰ τοῦ ἱερατικοῦ χρίσµατος.

:
Πρὸς τὸν θεὸν λοιπόν, τὸν δωροῦντα τοὺς βασιλεῖς καὶ σκίποτ

θρόνου, καὶ τοὺς παρ’ αὗτω μεαιτεύοντας ἁγίους, ἰδιαζόντως δ3-
πι

μητέρα τοῦ σωτῆρος καὶ Θεοτόκον ἀπευθύνει τὰς διήσιις αὐτοῦ ἰν
ῥαις συμφορᾶς, ἐν ὥραις κυδύνου καὶ πρὸς αὐτοὺς ἀπονίμει τὰς -ὖι
βιστίας του ἐπὶ τῇ εὐοδώσει τῶν δημοσίων πραγμάτων ὁ βυζανπε΄
τῶν ἀπεκδέμεται τὴν ἐξ ὄψους βοήβειαν, ὅταν δἰκὍ

ἀποσόθησυν τῶν κακῶν ἡ πολιτιία. Δὰ

λαός, καὶ ἀπ

νηται ἐπαρκοῦσα.

405

Παλαμθάνουσι τοσοῦτον µέρος ἐν τῷ βίῳ τοῦ βυζαντιακοῦ λαοῦ αἱ
γματικαὶ συζητήσεις. Διὰ τοῦτο κατακλύζουσι τὸ βυζαντιακὸν κρά-
ς αἱ μοναὶ καὶ οἱ μοναχοί. Διὰ τοῦτο ἀναμένουσιν οἱ Βυζαντῖνοι πολ-
Ἆκις τὴν σωτηρίαν τῶν πόλεων καὶ τοῦ κράτους ἀπὸ τῶν λιτανειῶν
τὶ νὰ καταφεύγωσιν εἰς τὰ ὅπλα. Καὶ αώζει μὲν πολλάκις ἡ πίστις,
αλ” ἐπὶ τέλους ἡ τυφλὴ ἐκείνη πεποίθησις ἐπὶ τὴν ἄνωθιν βοήθειαν,
{Άν ἀνατίθινται τὰ πάντα, παραλύει τὰς δυνάμεις τοῦ κράτους καὶ
Εεται αἰτία καχοδαιµονίας.

Ὁ ἱστορικὸς βίος τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους κατὰ τοὺς βυζαντιακοὺς
Ἰόνους δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ καθ᾽ ὁλοχληρίαν, ἂν δὲν ληφθῇ ὑπ᾿ ὄψιν
συγκερασμὸς τῆς πολιτείας καὶ τῆς ἐκκλησίας, ἂν δὲν μελετηθῶσι τὰ
εργετήµατα τἀπορρεύσαντα ἐκ τῆς εἰς τὴν θρησκείαν ἀφοσιώσεως,
λλὰ καὶ αἱ ζημίαι, αἴτινες ἐπῆλθον εἰς τὸ κράτος ἕνεκα τῆς πίστεως
ολλάκις καλῶς ἐννοουμένης.

γ
Εὰ βασιλεία τοῦ Λέοντος.

Τὸν Λέοντα χαρακτηρίζουσιν ἄριστα οἱ λόγοι οὓς συνείθιζε νὰ λέγῃ,
ἐκείνους οὓς φωτί-

Ἀ. ὡς ὁ ἅλιος μεταδίδει τὴν θερμότητα αὖ-
εν οὕτω πρέπει καὶ ὁ Φασιλεὺς νάξιόνῃ οἴκτου ἐχείνους ὧν ἄρχει. Ἡ
στηρότης ἣν ἐπέδειξε πρὸς τὸν ΄Ασπαρα καὶ τὸ ἐπώνυμον Μαχέλλης
Έτνχε φαίνονται κατὰ πρώτην ἔποψιν ἀντιτιθέμενα πρὸς τὴν ἀγα-
ν. φήμην ἧς γενικῶς ἠξιοῦτο ὡς ἡγεμὼν φιλάνθρωπος καὶ ἐπιεική

τος ἐπί τε

ν ἕλωφε δὲ καὶ ἱστορικὸς κακίζων τὴν πολιτείαν τοῦ Λέον
λφγσιι τῆς περιουσίας τῶν ἀρχομένων καὶ Φιλαργυρίᾳ χαὶ παριστά-
ν΄ αὐτὸν ἐπὶ τοσοῦτον ἐρημώσαντα διὰ τῆς πλεονεξίας αὐτοῦ τὰς πό-
5, ὧςτι νὰ μὴ δύνανται μετ΄ εὐχερείας νὰ καταθάλλωσιν οὔτι αὖ-
Σς τοὺς φόρους οὓς ἐἑτέλουν πρότερον. ᾽Αλλ᾽ ἡ μὲν σχληρὰ τιμωρία
3 "Άσπαρος ἐπιθάλλετο οὐ µόνον ἕνεκεν ἀμύνης τοῦ «λέοντος, ἀλλὰ
ἓ ἐν πολιτικῶν λόγων πρὸς περιστολὴν παρασκευαζοµένης νέας τυχὸν
αχ ύσιως τῶν ἐν τῷ κράτει Γότθων, οἵα ἡ ἐπὶ τοῦ Γαϊνᾶ. Ἡ δὲ περὶ
ααγιξίας τοῦ Λέοντος δυσφηµία τοῦ ἱστορικοῦ Μάλχου δεικνύει µόνον,

1 ὃ βασιλεὺς, κρατῶν ἐρρωμένως τὰς ἡνίας τοῦ κράτους, παντὶ σθί-
περοριπάθει νἀποσοθήσῃ τὸν ἐκ καβωατερήσεων τῶν εἷς τὸ κράτος ὄφει-
(τοκος τ} 90

4066.

λομένων ὑπὸ τῶν ἐπαρχιῶν δυνάµενον νὰ ἐπέλθῃ οἰκονομικὸν ὄλιθροω»
"Άλλως δ᾽ εἶγον γείνει ὑπὸ τῶν προχατόχων τοῦ Λέοντος τοσαῦται ἀφαβει..
σεις χρεῶν καὶ εὐχολίαι εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὥστε ἦτο καιρὸς νὰ καταθληξβ-.µ5
απουδαία μέριμνα περὶ τῶν οἰκονομικῶν τῆς πολιτείας

Παρίστατο δὲ εἴπερ ποτὲ ἀνάγκη χρημάτων ἐπὶ τῆς βασιλείας τοξ-Ζ
Λέοντος, ἐπειδὴ κατ᾿ αὐτὴν πολλαὶ συνέθησε»"'
ἐκ σειαμῶν καὶ πυρκαϊῶν ζηµίαι, ὧν ταχίεβς".
ἔπρεπε νὰ ἐπέλβῃ ἡ ἀναπλήρωσις. ᾿Απεδεὴν ας ὶ
δὲ κατὰ τὰς θεομηνίας ταύτας ἡ φιλόπελι 3
μέριμνα καὶ ἡ ἰδιάζουσα πρὸς τὸ ὑπήκον “'
ἀγάπη τοῦ Λέοντος.

Καὶ τῷ μὲν 458, τῇ 14 Σεπιμθρίον, σι- ----

Αποκ ο κ’ αμὸς αφοδρότατος ἐκλόνησε τὴν ᾿Αντιόχιαν --ᾱ
Μπ ΝΟΜΙΣΜΑΤτον καὶ κατέστρεψε μέγα µέρος αὐτῆς, τὸ καλού- ----- -
µενον Νέαν πόλιν, ὅπερ ἦτο τὸ πολυανθρωπότατον καὶ µεγαλοπρεπέστα------.--
τον τῆς πόλεως τμῆμα. Διὰ δαπάνης χιλίων χρυσῶν ταλάντων ἐπηνωρ-- -«---
θώθησαν ὑπὸ τοῦ βασιλέως αἱ ζημίαι, ἀνακτισθέντων ἰδίως τῶν δηµοσίωκα-..,
κτιρίων. Ὁ αὐτὸς δὲ σεισμὸς καὶ ἀλλαχοῦ τῆς ᾿Ασίας ἔγεινιν αἰσθν----,
τὸς, ἰδίως δ᾽ ἐν Ἰσαυρίᾳ, τῇ Ἰωνίᾳ, κατὰ τὴν Κνίδον καὶ τὴν Κδ--. α,
ἀλλὰ καὶ μέχρι τῆς Θράκης καὶ ἀνὰ τὰς Κυκλάδας. Νέος δὲ σεισµα
μετὰ δύο ἔτη ἐπέφερε φοθερὰν καταστροφὴν εἰς τὴν Κύζικον, ὄττν
ἐκρημνίσθη μὲν µέρος τῶν τειχῶν, ἐτάφη δ᾽ ὑπὸ τὰ ἐρείπια τῶν τει.
σόντων οἴκων πλῆθος κατοίκων. Καὶ ἄλλος δὲ σεισμὸς ἔπειτα διέσειοι
τὴν ᾿Ασίαν τῷ 412. ξιοι δὲ σηµειώσεως εἶνε καὶ οἱ ῥαγδαῖοι καὶ
ἐπανειλημμένοι ὑετοὶ ἐν ἔτει 4δθ, ἐξ ὧν οὐ μικραὶ ἐπῆλθον ζημίαι ἰδίως
ἐν Βιθυνίᾳ. ὅπου χωρία ὁλόκληρα κατεκλύσθησαν ὑπὸ τῶν ὑδάτων.

᾿Ἐνάμιλλος δὲ πρὸς τὴν ἐκ τῶν σειομῶν τούτων καὶ τῶν πλημμι-
Ρῶν ζημίαν ὑπῆρξεν ἡ κατὰ τὸν Ὑεπτέμθριον τοῦ ἀθ4 συμθᾶσα ἰν
Κωνσταντινουπόλει πυρκαϊὰ, ἥτις, διαρχέσασα τέσσαρας ἢ κατ᾽ ἄλλων
ἑπτὰ ὅλας ἡμέρας, ἐνέπρησε τὰς ὀκτὼ ἐκ τῶν δεκατεσσάρων συνοικιῶν,
εξ ὧν ἀπεξελεῖτο ἡ Κωνσταντινούπολις. Μεταξὺ δὲ τῶν οἰκοδομημάτων,
ἅτινα ἔγειναν παρανάλωμα τοῦ φοθεροῦ πυρὸς, ἦσαν ἐκκλησίαι, μέγα"

µα, δηµόσι« κτίρια. Τοιαύτη δ᾽ ὑπῆρξεν ἡ καταστροφὴ, ὥςτε μι ώς
τὴν ἀπόσθεσιν τῶν φλογῶν οὐδ᾽ αὐτὴ κἂν ἡ θίαις ἑκάστου κτιρίου ἠδύ- --
νατο νὰ διαγνωσθῃ ἐν µέπῳ τῶν ἐρειπίων καὶ τῆς σποδοῦ, Διεκρίθη ἓὶ π

κατὰ ταύτην τὴν πυρκαϊκν ὁ "Ασπαρ, ὅστι, ὡς λέγεται, περιέτριχι

46Ί

Ἐγυιὰς φέρων ἐπὶ τῶν ὤμων ἀγγεῖον πλῆρες ὕδατος καὶ παρακινῶν
ποολίτας νὰ πράξωσιν ἵκαστος τὸ αὐτὸ, ἵνα κατασθέσωσι τὸ πὂρ,
χων δ᾽ εἰς ἕκαστον ὡς ἀμοιθὴν νόμισμα ἀργυροῦν. ᾽Αλλὰ καὶ ἡ
ν ἄνωθιν βοήθειαν πίστις κατεφάνη ἐν ταῖς ὧραις ἐκείναις τοῦ
Ίνου. Ἡ εὔλαθὴς παράδοσις τῶν Βυζαντίνων ἀνέφεριν, ὅτι ἡ ἐκ-
Μα τῆς ἁγίας ᾿Αναστασίας, καἰπερ κειµένη ἐν τῷ καέντι μέρει τῆς
ως, διεσώθη ἀθλαθὴς, τοῦ οἰκονόμου Μαρχιανοῦ ἀνελθόντος εἰς
Ἑκεράμους καὶ κρατοῦντος τὸ εὐαγγέλιον πρὸς ἀποσόθησιν τοῦ παµ-
ἂν πυρός.

Ίρις τὴν εὐλάθειαν δὲ ταύτην, ἧς καὶ ἄλλα δείγματα παρίχιι ἐπὶ
Λέοντος ὁ βυζαντιακὸς λαὺς ὑφισταμένης θεοµηνίας, παραλλήλως
αν ὁ ὑπὲρ τῆς θρησκείας ζῆλος αὐτοῦ τοῦ βασιλέως. Ὁ Λέων εἶνε
Μάς εἷς τῶν «ὐσεθεστάτων τοῦ Βυζαντίου βασιλέων, ὡς ἀποδεικνύ-
επῶν νόμων αὐτοῦ οἱ εἰς θρησκευτικὰ ἀναφερόμενοι πράγματα. Εἰς
Λέοντα χυρίως χρεωστεῖται ἡ τελείωσις τῆς ἀπὸ τῶν χρόνων ἤδη
υαταντίνου τοῦ μεγάλου ἀρξαμένης καθιερώσεως τῆς Κυριακῆς ὡς
ας ἡμέρας ἁργίας. Πλὴν δὲ τούτου ἀπηγόρευσε μὲν τὴν ἀποξένωσιν
ας τὰς ἐκκλησίας ἀνηκόντων χρημάτων καὶ ἐπεχύρωσε τὰ ὑπὸ τῶν
κατόχων αὐτοῦ εἰς τὰς ἐκκλησίας, τὰς μονὰς καὶ τὰ νοσοκομεῖα
Ἠηθέντα προνόμια, βαρὺς δ᾽ ἀντεπεξῆλθε κατὰ τῆς σιµωνίας, καὶ
Άησε δι αὐστηρᾶς τιμωρίας τοὺς μοναχοὺς τοὺς ἄνευ ὡριαμένης
αλῆς ἐξερχομένους τῶν μονῶν καὶ τοὺς εἰς θρησκευτικὰ σκάνδαλα
μγνυοµάνους.

Αὐστηρότατος δ΄ ἄλλως, ἀλλ᾽ ἅμα καὶ δίκαιος ὑπῆρξεν ὁ Λέων πρός
τοὺς αἱριτικοὺς καὶ τοὺς εἰδωλολάτρας. Βὐρὼν κατὰ τὴν ἀνάθασιν
οὔ εἷς τὸν θρόνον διηρηµένην τὴν χριστιανικὴν κοινότητα τῆς ᾿Αλι-
δριίας εἰς δύο στρατόπεδα ἕνεκα τῶν δολοπλοκιῶν τῶν Εὐτυχιανῶν,
Αρμωμένων παρὰ τοῦ μετὰ τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνοδον ὑπὸ τοῦ Μαρ-
αὖ ἐξορισθέντος Διοκκόρου, εἶδεν ὁ βασιλεὺς µετ᾽ ἄλγους τὸ σκάν-
αν προθαῖνον µέχρι τῶν ἰσχάτων καὶ ἀπολῆγον εἰς ὠμοτάτην αφα-
τοῦ διαδόχου τοῦ Διωκκόρου, τοῦ Προτερίο». ᾿Αλλ᾽ ἡ μετὰ αυνι
ςκικραµένη αὐστηρότης τοῦ Λέοντος ἠδυνήθη νὰ ἐπιρρώπῃ

Ἀοξίαν, νὰ ἐπαναφέρῃ δὲ τὴν εἰρήνην εἰς την ὑπὸ παβῶν οὕτω δει-
συντεταραγµένην ἐκχλησίαν τῆς ᾿Αλεξανδρείας. Την αὐτὴν δ᾽
Μτητα, ἀλλὰ μετὰ καὶ τῆς αὐτῆς γλκύτητος συνδιδεµένην ἐπί-
Ψὁ Λέων πρὸς τὸν Κίλικα φιλόσοφον ᾿Ἰσοκάσιον, ὄττις εἶχε διακριθῆ

803

408.

ἐν ᾿Αντιοχείς ὡς κριτὴς διὰ τὴν εὐθύτητα αὐτοῦ, ἀλλὰ, διαθληθαίς
ἔπειτα ὡς θύων εἰς τὰ εἴδωλα, ἤχθη δίσµιος εἰς τὴν Κωνσταντνού-
πολιν, ὅπως ἀπολογηθῇ. Ὀλίγαι τοῦ φιλοσόφου εὔθαρσεῖς καὶ εὐταρ”
ῥησίαστοι λέξεις πρὸς τὸν ἔπαρχον Κωνσταντινουπόλεως, ὄστις εἰ’
ὑπάρξει ἄλλοτε συνδικαστής του ἐν ᾿Αντιοχείᾳ, ἤρκεσαν ὅπως συγων ή”
σωσι μετὰ τῶν ἄλλων παρισταμίνων καὶ τὸν βασιλέα, ὅστις χαΐρκα»ν
μετ΄ ὀλέγον ἀπέλυεν ἐλεύθερον τὸν ᾿σοκάσιον, ἀξιούμενον τοῦ βακεέ-
σµατος ἐν τῇ ἐκκλησίφ.

Οὕτως ὁ Λέων, καίπερ αὐτὸς στερούµενος παιδείας, διὰ τῆς ἐμτει-
στοσύνης, ἣν ἐνέπνεεν εἰς τοὺς πεπαιδευµένους, καὶ τῆς ἀγάπης καὶ ἰκτι--

μήσεως, ἂν ἕτρεφε πρὸς αὐτοὺς, καθίστατο ἄξιος νὰ διοικῇ τὸ κράτος
στερρῶς καὶ μετὰ συνέσεως. Αὐτὴ ἡ ὄψις του, οἷαν δεικνύουσω αὐτὴν
τινὰ τῶν νοµισµέτων
του, φαίνεται µαρτν--
ροῦσα τὴν ἀγαθέτηεσι
τοῦ ἀρίστου τούτου γι
μόνος, ἐκδηλουμένῃ διὰ
τῆς πραότητος τῆς ἐκι”
κεχυµένης ἐπὶ τοῦ µα-
στοῦ καὶ ὑπὸ πλονίου
γενείου. περιθαλλοµένον
προσώπου του, καὶ τὸ σθένος τῆς θελήσεως αὐτοῦ, ἐκτοξευόμενον ἀπί
τῶν ὀξέω» αὐτοῦ ὀφθαλμῶν. Περίεργον δὲ µόνον εἶνε πῶς συµθιβάζιτα
Ἡ ἀρρινωπὴ αὕτη φυσιογνωμία τοῦ Λέοντος, ἥτις ἐνθυμίζει πως ο
τοῦ Φιλίππου, πρὸς τὴν εἰκόνα του ἐπὶ ἄλλων νομισμάτων, ἰφ ὑ'
ἐξεωκονίζεται κάτισχνος καὶ ὑπόσπανος τὴν γενειάδα, οἷος παριστάνια
ἰνίοτε καὶ ὑπὸ τῶν Βυζαντίνων ἱστοριογράφων.

Τὸ σθένος ὃ᾽ ἐκεῖνο τὸ ἐπὶ τῆς μορφῆς του ἐξεικονιζόμενον ἐπέλιάρ
ὁ Λέων καὶ ἐν τῇ ἐξωτερικῇ του πολιτείᾳ, εἰ καὶ αὕτη ὡς τὸ κλίση
δὲν ἐστέφθη ὑπὸ ἐπιτυχίας.

ΝΟΜΙΣΜΑ ΑΕΟΝΤΟΣ ΤΟΥ κ΄

σ’
κ ἐξωτερεκὴ πολιτεία τοῦ Λέοντος.

Τὰ δικαιπτὰ ἔτη, καβ᾽ ἃ κατεῖχεν ὁ Λέων τὸν θρόνου, διὰ τὸ βν
ζαντιακὸν κράτος καθ’ ἑαυτὸ ὑπῆρξαν αγεδὸν παντελῶς εἰρηνικά.

469

᾿ναέα πολιτεία τοῦ Μαρκιανοῦ ἐφαίνετο ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀποσοθήσασα.
Ίντα κίνδυνον ἀπὸ τοῦ βασιλείου. Καὶ οἱ μὲν Οὗννοι εἶχον τελείως
τοκρουσθῆ, τοὺς δὲ ἤδη ἀνακινουμένους ἀνησύχους ᾿Ὀστρογότθους εἶχε
εταστήσει ἀκινδύνους ὁ Μαρχιανὸς, ἀναλαθὼν τὴν εἰς αὐτοὺς πληρω-
ἣν ἑτησίου φόρου. Τοῦ δὲ Λέοντος ἀναθάλλοντος τὴν ἐκτέλεσν τῶν
πεσχηµένων ὑπὸ τοῦ προκατόχου του, οἱ Γότθοι εἰήλασαν ἐκ τῆς
Ἀγγαρίας εἰς τὸ Ἰλλυρικόν. Καὶ ἐνίκησι μὲν αὐτοὺς ὁ ὑπὸ τοῦ Λέον-
Ὡς ἀποσταλεὶς ἐναντίον αὐτῶν γαμθρὸς τοῦ Μαρχιανοῦ ᾽Ανθέμιος ὁ
Ίπειτα γενόμενος αὐτοχράτωρ τοῦ ἑσπερίου ῥωμαϊκοῦ κράτους, ὅντις καὶ
Ἰνάγκασι τοὺς Γότθους νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὴν Παννονίαν (46 41). Αλλ᾽
ὁ Λάων, θέλων νἀπαλλαγῇ τῶν ἐπιδρομῶν αὐτῶν, ἐπλήρωσε μὲν εἰς αὖ-
ποὺς τὰ καθυστερούµενα, ὑπεσχέθη δὲ τὴν καθ’ ἕκαστον ἔτος πληρωμὴν
Πριαχοσίων λιτρῶν χρυσοῦ, ἥτοι τετρακοσίων περίπου χιλιάδων δραχμῶν.

Οὕτως ἀντὶ καταστριπτικῶν ἐπιδρομῶν, ὁποίας ὑπέστη τὸ κράτος ἐπὶ
Ἀρμδίου καὶ Θιοδοσίου τοῦ μικροῦ, ὁ διεξερχόµενος τὰ κατὰ τὴν βα-
Ἁλείαν τοῦ Λέοντος ἔχει νάναγράψῃ ἀπ᾿ ἰναντίας εὐλαθεῖς πρισθείας
ἐπωτέτων βαρθάρων, ὡς τῶν Λαζῶν τοῦ Πόντου καὶ τῶν Περσῶν,
αἰτουμένων βοήθειαν ᾖ στρατηγοὺς παρὰ τῶν Βυζαντίνων πρὸς κατα-
Ἱρόπωσιν τῶν ἰδίων ἑαυτῶν ἐχθρῶν. Μίαν δὲ µόνον ὑπέστη ἀπώλειαν
τὸ βιζαντιακὸν κράτος ἐν τῇ ἰδίᾳ ἑαυτοῦ πιριφερείᾳ, ὄχι ἀναξίαν λόγου
δὰ τὸ ἐμπόριον τῶν Βυζαντίνων, τὴν τῆς νήσου Ἰωτάθης ἐν τῇ Ἔρυ-
δρ Διλάσσῃ, ἣν, ἀνήκουσαν μέχρις ἐκείνου τοῦ χρόνου εἰς τοὺς Βυζαν-
Ἓνως, κατέλαθιν ὁ "Αραψ ᾽Αμόρκίσος, εἰς ὃν ἠναγκάσθη ὁριστικῶς
ἴπισα κατὰ τὸ προτελευταῖον τῆς βασιλείας του ἔτος (413) νὰ παρα-
Χωρήσῃ αὐτὴν ὁ Λέων.

Ὁ Λίων, ἁπηλλαγμένος ἰδίων ἐχθρῶν, ἔμελλεν ἴσως νὰ διαγάγη βίον
Χαντιλῶς ἀπόλιμον, ἂν μὴ ἐθεωρεῖτο συγχρόνως καὶ κηδεμὼν τοῦ ὃυ-
Παρῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους. ᾽Αλλὰ τοῦτο, ὑπό τε τῶν Βανδύλων καὶ τῶν

ῥογότθων καταταλαιπωρούµενον, εἶγε φθάσει εἷς τὸ χεῖλος τοῦ κρη-.
υῦ ἰδίως μετὰ τὸν φόνον τοῦ ἐξαιρέτου αὐτοκράτορος Μαϊοριανοῦ
461) ἐπὶ τοῦ ἀναξίου αὐτοῦ διαδόχου Λιθίου Σεβήρου καὶ τοῦ ἀτυχοῦς
Αιμίου, οἵτινες, καΐπερ ὑπὸ τοῦ Λέοντος ἀναγνωρισθέντες, ἦσαν
Ἀϊν ἀλλ᾽ ἢ ἁπλᾶ ὄργανα τοῦ Σουηθοῦ ἀρχηγοῦ τῶν μισθοφορικῶν
Φρατιῶν τῆς Δύσιως Ῥεκιμέρου.
Καὶ µέχρι μέν τινος ὁ Λέων ἀπέφευγε τὴν σύγκρουσιν
2ωτάτους τῶν πολεμίων τοῦ ἑσπερίου κράτους, τοὺς αν καὶ

ἐκάλυπτον οὔτε τὴν ἔλλειψιν πάσης ἀξίας καὶ τὼν πανουργίαν, οὔτε
τὴν ἀμάθειαν καὶ πλεονεξίαν.

᾽Ανὴρ τοιοῦτος οὐ µόνον δὲν ἠδύνατο νάναλάθη, ὡς ὤφειλε, τὴν
πρωτοθουλίαν τῆς νίκης, ἀλλὲ
προδοσίας ἐκ συνεννοήσιως μετὰ τοῦ "Ασπαρος, εὐνοοῦντος τὸν Γιζέρι-

: συνενόνων τὴν ἀνικανότητα μετὰ τῆς

χον ἀπὸ συμφέροντος, κατέστησεν ἀλναιτελεῖς καὶ αὐτῶν τῶν συστρα-
τέγων του τὰς ἐπιτυχίας.

Τὸ σχίδιον τοῦ πολέμου ἦτο τοιοῦτον, ὥςτε ἡ εἰς τρία µέρη τὸ πρῶ-
τον διηρηµένη στρατιὰ νὰ ἑνωί
ἐπιτιθῇ ἠνωμένη κατὰ ταύτης τῆς πόλεως ὡς πρωτευούσης τοῦ ἐν
᾿Αφριχῇ κράτους τῶν Βανδήλων. Καὶ ἀληθῶς ἐπιτέλισε μὲν ὁ Μαρ-
κελλῖνος τὴν ἀνατεθειμένην αὐτῷ ἐντολὴν ἐκδιώξας τοὺς Βανδήλους ἐκ
τῆς Σαρδοῦς, προέθησαν δ᾽ ἀπὸ νίκης εἰς νίκην ἐν τῇ Τριπολίτιδι ὁ
Ἡράκλειος καὶ ὁ Μάραος μετὰ τῆς ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ ἰπιθιθασθείσης
στρατιᾶς των, χαὶ ἔθαινον ἤδη διὰ ξηρᾶς πρὸς τὴν Καρχηδόνα.
Ἔφθασι δὶ καὶ ὁ Βασιλίσκος μετὰ τῆς μεγίστης μοίρας τοῦ στόλου
εἰς τὴν ᾿Αφρικὴν, καὶ ἐπλησίασεν εἰς τὴν Καρχηδόνα, ὅπου ἔμπλεοι
τρόμου ἀνέμενον τὴν ἐπίθεσιν οἱ Βανδῆλοι. ᾽Αλλ᾽ ἀντὶ νὰ ἐπιτιθῇ

ἔπειτα πρὸ τῆς Καρχηδόνος καὶ νὰ

εὐθίως κατὰ τῆς πρωτιωούσης ἀνέμενεν εἰς μικρὰν ἀπ᾿ αὐτῆς ἀπό-
«τασιν, ἠγκυροθολημένος παρὰ τὴν ἄκραν, ἥτις, φέρουσα ἐκ πα-
λαιοῦ ναὸν τοῦ Ἑρμοῦ, ἐκαλεῖτο Ἑρμαῖον ᾖ Μερκούριον καὶ ἀπεῖχε
τῆς Καρχηδόνος µόνον περὶ τὰς δέκα ὥρας. Ὡς εἰ δὲ μὴ ἤρκει ἡ
ἁδράνεια αύτη, παρέσχιν ὁ Βασιλίσκος εἰς τὸν Γιζέριχον ἀνακωχὴν
πίντε ἡμερῶν, καθ’ ἃς ὁ ἡγεμὼν τῶν Βανδήλων ἠδυνήθη νὰ ανν-
τάξῃ τὸν στόλον, ὃν ἀνέκαθεν εἶχεν ἔτοιμον ἐν τῷ λιμένι τῆς Ἱαρ-
Ἰλδόνος,

Τυχὼν δὶ τοῦ ἀναμενομένου εὐνοϊκοῦ δυτικοῦ ἀνέμου, ἐξώρμησιν ὁ
Γιζέριχος νύκτωρ ἐκ τοῦ λιμένος μετὰ τοῦ στόλου, σύρων καὶ πλοιά-
ῥια μετὰ ὑλῶν ἐμπρηστικῶν. Ὡς δ᾽ ἐπλησίασαν πρὸς
µους οἱ Βανδῆλοι, τὰ πυρφόρα αὐτῶν σκάφη, φερόµενα ὑπὸ τοῦ
µατος, προςεκολλήθησαν εἰς τὰ πλευρὰ τῶν βυζαντιακῶν πλοίων, καὶ
µετέδωκαν εἰς αὐτὰ τὸ πῦρ.

πνεύ-

Φοθερὰ ὑπῆρξεν ἡ καταστροφὴ τοῦ προςθαλλοµένου καὶ πυρπολο»-
µένου στόλου. Ὁ ἀὴρ ἀντήχει ἐκ βοῆς μὲν τοῦ ἀνέμου, βόμβου δὲ
τῆς Φλογὸς, κραυγῆς δὲ πολεμικῆς καὶ κοπετοῦ τῶν πιπτόντων. Βίς

µάτην ατρατιῶται ὁμοῦ καὶ ναῦται παρώρμων ἀλλήλους καὶ διωβοῦντ»

479

διὰ τῶν κοντῶν τά τε πωρφόρα πλοῖα καὶ τὰς ἰδίας ἑαυτῶν νῆας δτα---
φθειροµένας ὑπ᾿ ἀλλήλων ἐν τῇ γενικῇ συγχύσει. Μετὰ πάλην ἄνισον
τοῦ βυζαντιακοῦ στόλου πρὸς τὰ χύµατα καὶ τὰς φλόγας ἡ παρὰ τό
Μερκούριον θάλασσα ἀνεμεστώβη ναυαγίων κικαυµένων καὶ πτωμάτων
πυριφλεγῶν ἡ ἡμικαύστων. Αἰσχρὰ δ᾽ ὑπῆρξεν ἡ διαγωγὴ τοῦ Βασλί»
σχου, ὅςτις ἅμα τῇ προςθολῇ τῶν πολεµίων λέγεται στρέψας τὴν στρα-
τηγίδα, ἀνακρούσας πρύμναν καὶ τραπεὶς εἰς φυγήν. Καὶ κατίθαλι
μὲν, ὡς εἰκὸς, ἡ ἐπονείδιστος φυγὰ τοῦ ἀρχιστρατήγου τὸ φρόνημα τί
ὑπ᾿ αὐτὸν, ἀλλὰ δὲν ἐφυγομάχησαν ἅπαντες ὡς ὁ ἀρχηγός. Μεταξὺ

δὲ τῶν γενναίως πολεμησάντων καὶ διὰ τὴν ἀνδρείαν αὐτῶν διακριθέν-

των ἰδίαν θέσιν κατέχει ὁ ὑποστράτηγος τοῦ Βασιλίσκου Ἰωάννηκὁ «
Δαμονικός. Τοῦ πλοίου του περιστοιχισθέντος ὑπὸ πυχνοῦ ὀμίλουπο --

λεμίων, ὁ Ἰωάννης ἐφόνενεν ἀπὸ τοῦ καταστρώματος ἐπιστροφάδην --
πολλοὺς τῶν πολιµίων. Ὅτε δὲ τέλος εἶδε τοὺς ἐχθροὺς καταλαµθά------
νοντας τὴν ναῦν, ἔρριψεν ἑαυτὸν ἀπὸ τῶν ἐκρίων εἰς τὴν θάλασσαν. Εἰς- --,
µάτην παρεκάλει αὐτὸν Ρένζων ὁ υἱὲς τοῦ Γιζερίχου νὰ παραδοθῇ. Μίεω-
καὶ µόνη ὑπῆρξεν ἡ ἀπόχρισις τοῦ γενναίου, ὅτι οὐδέποτε ὁ Ἰωάνντ--η,
θὰ γείνῃ ὑποχείριος κυνῶν. Καὶ ταῦτα εἰπὼν κατιδύθη πάνοπλοε {
τἀφρικανικὰ ὕδατα.

Οἱ Βανδῦλοι ἐθριάμθευσαν. ᾽Αλλὰ δικαίως ὁ βυζαντιακὸς λαὺς ὃς 2,
ἠθέλησε νὰ πιστιύσῃ, ὅτι ἡ φοθερὰ ἀποτυχία τῆς ἐκστρατεί

ἐκεύντης,
Ἆτις ἐστοίχισεν εἰς τὸ κράτος τὴν ζωὴν χιλιάδων ἀνδρῶν καὶ περὶ τὰ
ἐκατὸν ἑξήχοντα ἑκατομμύρια σημερινῶν δραχμῶν κατὰ τὸν µετρώ-

πατον ὑπολογισμὸν, προήρχετο µόνον ἐκ τῆς δειλίας τοῦ Βασιλίσεο.

Ἀικαίως δ᾽ ὑπώπτευσαν οἱ Βυζαντῖνοι, ὅτι συνετέλεσεν εἰς τὴν πανωλι-

θρίαν καὶ τὸ γρῆμα τῶν βαρθάρων, διαφβεῖραν τὸν ἐξ ἀρχῆς προδοτι-

κῶς ἐργασθέντα ἀργιστράτηγον τοῦ Λέοντος, εἰς ὃν ἐπὶ χρησταῖς ἐλτὶ-

ανν εἶχε παραδοθῆ ὑπὸ τῆς βασιλείας ὁ γιλιόναυς στόλος.

Ὁ Βκαιλίπκος ἐπέστριψε μετ’ οὐ πολὺ εἷς τὴν Κωναταντινούπολω,

σύρων ὄπισθεν αὐτοῦ τὰ περισωθέντα μικρὰ λείψανα τοῦ ατόλον καὶ
τῆς στρατιᾶς. Καΐπερ ὃ ὧν ἄξιος μυρίων θανάτων, δὲν ἀπώχνησε νὰ ἴπι
στρέψῃ. θαρρῶν εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἰδίας ἁδελφῆς καὶ τοῦ "Ασπα-
ῥος. Καὶ ἀληβῶς ἡ βασίλιααα ἐξήγαγε τὸν ἀδελφὸν ἐκ τοῦ ναοῦ τῆς
Ἁγίας Σοφίας, εἰς ὃν κατέφυγεν ὡς ἱκέτης, καὶ μετὰ βραχεῖαν ἀπουσίαν
ἐκ Κωνσταντινουπόλεως καὶ διατριθὴν αὐτοῦ ἐν Ἡρακλείᾳ κατὰ τὴν
Θράκην ἀνεκάλεσεν αὐτὸν παρ ἑαυτῇ. Μόνον δὲ ὁ µιτά τινα ἔτη ἐπιλ-

419

φόνος τοῦ ΄Άσπαρος ἀπήλλαξε τότε τὸ κράτος ἀπὸ τοῦ χινδύνου
(δη ἀναθαίνοντα ἐπὶ τὸν θρόνον τὸν ἄτιμον στρατηγόν.
Ἡ!] πανωλεθρία ἐκείνη κατὰ τὸν ἀφρικανικὸν πόλιµον τοῦ 468 ἐσά-
5ιν ἐπὶ πολλὰ ἔτη τὰ οἰκονομικὰ τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους καὶ ἰκλό-
5 τὸ ἠθικὸν αὐτοῦ ἀξίωμα, ἐπεκρέμασε δὲ τὸν κίνδυνον παντελοῦς

Ῥρου εἰς τὸ ἰξ αὐτῶν τῶν ῥάθρων σεσαλευµένον ἑσπέριον κράτος.
πρ τις δὲ καὶ ἄλλος ἠσθάνθη βιθαίως τὴν ὀδύνην καὶ τὸ αἰσγος τῆς
τις ὁ γηραιὸς Λέων, οὗ τὰς λευκὰς τρίχας καὶ τὰ ἑθδομήκοντα ἔτη
Ἆλε νὰ χαταρρυπάν τῷ 41 τὸ ἐπώνυμον Μακέλλης. Τρία ὃ᾽ ἔτη,
ἂς τὸν μοιραῖον ἐκεῖνον φόνων τοῦ "Ασπαρος ἀπέβνησκεν ὁ Λέων ἐκ.

εντ ωαρίου τοῦ ἀθά μετὰ Φασιλείαν δε-

ας ἀρχομίνου τοῦ Φε
πετὰ ἐτῶν.

«.
Λέων ὁ Εβ΄ καὶ ήνων ὁ Ἔσαυρος.

Βερίνης ἕνα καὶ µόνον νἰών, γεννπβέντα

α δὶ μιτὰ ἀραχὺν

ενον εἶχε καὶ δὺς ὄνγατ

νον ἀναβάστως
οντίαν. ὃν ἔτικεν ἡ

οντία συνεῖν'

αρόσωτον εἶχιν ἆ
σις τοὔλαχιστον

μα

μισι, Ὁ πε

44

τὴν µνησικακίαν, τὸ κακότροπον πρὸς τὸν φθόνον. Μίαν χαὶ μέν
ἐφαίνετο ἔχων ὁ γαμθρὸς τοῦ βασιλέως ἀρετὴν, τὴν καταγωγἠν τν
Εξ Ἰσανρίας. Ἡ χώρα ἰκείνη τῶν ληστῶν, οἵτινες τοσαῦτε ἠ]ν
παράσχει πράγματα εἰς τὴν βυζαντιακὴν βασιλείαν ἐπὶ ᾿Αρκαδίο κ
Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ, µόνον διὰ τῆς εἰς τὸν Βρόνον προκπελάσιως τος
τῶν δυκυποτάκτων αὐτῆς γόνων ἐφαίνετο δυναμένη νὰ ἠσυχάσῃ. Ἆπ Ἡ,
δὲ ἡ προκοικείωσις τῶν ᾿Ισαύρων καὶ ἄλλως χρήσιμος διὰ τὸ χρέτε

ἡμέραις καβ᾽ ἃς παρίστατο ἀνάγκη ἁμύνης ἀπὸ νέας τυχὸν διὰ πῦ
"Άσπαρος ὑπερυψώσεως τῶν ἐν τῷ κράτει Γότθων, οἵτινες, ὡς μιῶν-
φόροι ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ στρατῷ, παρεῖχον εἰς αὐτὸν βαρθαρικὴν ὄψν.

Ὁ Λέων, διανοηθεὶς νὰ δώσῃ εἰς τὸν ατρατὸν ἐθνικὸν τύπον καὶ νὰ
μειώσῃ τὴν ἐν αὐτῷ δύναμιν τῶν ξένων διὰ τῆς ἀναδείξιως τῶν ἡ τὸ
κράτει ἰθαγινῶν στοιχείων, εἴπερ τινὰς καὶ ἄλλους ὤφειλε νὰ τµος-
ταιρισθῇ τοὺς φιλοταράχους καὶ φιλοπολέµους Ἰσαύρους. Τοῦτο δὲ τὰ»
τως ἐπετυγχάνετο διὰ τῆς κηδεστίας πρὸς ἕνα τῶν μέγιστα δυνεµν «.Ἡ'
ἐν σαυρίφ. Ὡς τοιοῦτον δ᾽ ἐξέλεξεν ὁ βασιλεὺς τὸν παρὰ τοῖ, μ.Ὀ-
γενέσι βαρθάροις φέροντα τὸ ὄνομα Τρασκαλισσαῖος ἢ Ταρασιαωδ]-

σίος, ὃν µετονοµάσας Ἰήνωνα κατέστησε πατρἰχιον καὶ ἀρχηγν Ὁε Ἡ
βασιλικῆς φρουρᾶς, εἶτα δὲ καὶ γαµβρόν.

Διά τοὺς λόγους τούτους ὁ Ἰήνων οὐ µόνον γαμθρὸς τοῦ βεσλαξ --'
ἔγενεν, ἀλλὰ καὶ εἰς διάδοχον αὐτοῦ ἐφαίνετο προοριζόµενος, ὅτι ὁ Λε «»
ἔμεινεν ἑστερημένος ἄρρενος γόνου μετὰ τὸν θάνατον τοῦ μόνου αἱ ἜὉ
νἱοῦ. ᾿Αποτυχούσης δὲ πάσης τοῦ "Άσπαρος ἐπιθουλῆς ἐναντίον έως 955
ὁ ήνων ἠδύνατο σὺν τῷ προξαΐνοντι γήρατι τοῦ πενθεροῦ νὰ θιεω

ω-

ὁσημέραι πλησιάζοντα τὸν χρόνον τῆς ἐπὶ τὸν θρόνον ἀναρρήσιως
τοῦ. ᾽Αλλὰ παρ᾽ ὅλην τὴν προστασίαν τοῦ Λέοντος, ζῶντος ἰαντοῦ ὁ
βυζαντισκὸς λαὸς οὐδεμίαν ἐδείκνωε διάθεαιν νὰ δεχθῇ τὴν ἀνάλιίκ”
τοῦ Ῥάόνωνος ὡς διαδόχου τῆς βασιλείας διὰ τὸ πρὸς τοὺς Ἱσεύμς
μῖσος τῶν πολλῶν, ὅπερ ἐπηύξανεν ἡ ἀντιπαθητικὴ μορφὴ τοῦ Ἱ

Εροῦ τοῦ βασιλέως. Ὅτε δὲ ἡ πρὸς τοὺς Ἰσαύρους ἀπέχθιια τοῦ Ἰά
ἔλαθε τοιαύτας διαστάσεις ὥςτε καὶ ἐφονεύθησάν τινες αὐτῶν ἐν ο
τῶν ἀγώνων τοῦ ἱπποδρόμου, ὁ Λέων, βλίπων τὸ ἀπροχώρητον τὰ
μὴ ἀποτολμῶν νάναδείξῃ διάδογον ἑαυτοῦ τὸν Ῥήνωνα, ἐκήρυξε κκὰ
Νοέμθριον τοῦ 418 αὔγουστον

ν υἱὸν αὐτοῦ καὶ ἴδιον ἔγγονον Λέοντα.
Αέων ὁ μικρὸς ἦτο ἀχόμη ἀνήλικον παιδίον, ὅτε δύο καὶ ἥμιου εἲ
νας μετὰ τὴν στέψιν αὐτοῦ ὡς αὐγούστου, ἀποθανόντος τοῦ πάπται

415

Σεεριλθιν ὁ θρόνος εἷς αὐτόν. Ἀὲν ὑπῆρξε λοιπόν δύσκολον διὰ τὴν
μάμµην Λέοντος τοῦ Β΄ Βηρίνην καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ ᾿Αριάδνην νὰ
σειίσωσι τὸ παιδίον, ὅπως διὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ χειρῶν στίψῃ ἐν τῷ
Ετεποδρόμῳ ὡς συµθασιλία τὸν πατέρα του Ἰήνωνα. Μετ’ ὀλίγους δὲ
μάνας, τὸν Νοέμθριον τοῦ ἆἸά, ἀπίθανεν ὁ νεαρὸς Λίων, καὶ ὁ Ῥήνων
φατέλαθι τὸν θρόνον μόνος.
᾽Αλλὰ μετ΄ οὐ πολὺν χρόνον ἤ φιλόδοξος πενθερὰ τοῦ Ζήνωνος Βη-
θένη, κατιδοῦσα, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ μεταχειρίζηται ὡς ὄργανον τὸν
Ῥασλία, ἠθέλησι νὰ ἐπωφιληθῇ ἐκ τῆς δυκαρεσκείας, ἣν οὗτος προι-
πάλι διὰ τῆς πλεονεξίας, τοῦ ὑπερφιάλου χαρακτῆρος, τῆς προστασίας
τᾶν Ἰσαύρων χαὶ τοῦ ἐκδεδιῃτημένου χαὶ ἀσιλγοῦς βίου ὃν διῆγεν.
Ὑπὸ τῆς Βηρίνης δ᾽ ὑποστηριζόμινος ἑστασίασι κατὰ τοῦ βασιλέως
ὁ ἀδιλφὺς αὐτῆς Βασιλίσκος, εὑρισκόμενος ἐν Ἡρακλείᾳ τῆς Θράκης.
Τυχὼν δὲ ὁ Βασιλίσκος καὶ Ξῆς ὑποστηρίξεως τοῦ ᾿Ισαύρου Ἵλλου, εἰς
πιοΏτον κίνδυνον περιέστησε τὸν βασιλέα, ὥςτι ὁ Ῥήνων, παραλαθὼν
τν σίζυγον ᾿Αριάδνην μετὰ τῆς μητρός του Λαλλίδος καὶ χρήματα
αν ὃς, ἠναγκάσθη νὰ ἐγκαταλίπῃ τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ νὰ κατα-
Φύγ χι πρὸς τοὺς ἐν Ἰσαυρὶς ὁμογενεῖς.

σ΄
απ µεοοθασιλεία τοῦ Εασιλέσκου.

᾽Αναιμάκτως κατέλαθεν ὁ Βασιλίσκος μετὰ τὴν φυγὴν τοῦ Ζήνωνος
τὼν θρόνον, ἀρχομένου τοῦ ἀ7θ, καὶ κατέσχεν αὐτὸν ἐπὶ εἴκοσιν ὅλους
μΐνας. Ὁ δὲ βυζαντιαχὸς λαὸς ἰθεώρησεν ἃμα τῇ πολι
µΜπθιλῇ πρόσφορον τὴν περίστασν», ὅπως δις τὸ

πέλιως αραγὴν τῶν ὁμογινῶν τοῦ φυγόντος βασιλέως. ᾽Αλλὰ µε
πολὺ πείσθησαν οἱ Βυζαντῖνοι, ὅτι ὁ διαδεχβεὶς τὸν Ῥόνωνα ἦτο πολὺ
Χπρότερος ἐκείνου.

ΟΙ ἰχθροὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ἀνεθάρρησαν διὰ τῆς ἐπὶ
τὸν θρόνον ἀναθάσεως τοῦ κεκηρυγµένου ἐκείνου προστάτου τῶν λονο-
φυσιτῶν. Καὶ τὰς μὲν ἐκκλησίας τῆς ᾽Αλεξανδρείας καὶ τῆς ᾿Αντιοχείας
ἀνεμέστωσιν ὁ Βασιλίσκος σκανδάλων διὰ,
νῶν' δὲν ὤκνησε δὲ νὰ ταράξη καὶ αὐτοῦ

ροστασίας τῶν

ριάρχου Κωνσταντι-

416.

γουπόλεως ᾿Ακακίου τὸν ἱερὸν ζῆλον, ζητῶν παρ᾽ αὐτοῦ τὴν ἀποχήρν ΣΕὺ
τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καθ’ ἧς καὶ ἰξέδωκιν ἰδίαν ἐγκύκλιον. Αλ. 3
ὁ μὲν πατριάργης, µελανειμονήσας αὐτὸς, ἡμφίασε διὰ μελανοῦ ὑφάσμεσ'ο'
τος καὶ αὐτὸν τὸν ἐπισκοπικὸν θρόνον καὶ αὐτὸ τὸ θυσιαστήριον τῆς Ἀγίοο"”'
Σοφίας. Ἡ δ᾽ ἀρρινωπὴ τοῦ πατριάρχου στάσις ἐλίνησε θύιλλαν πε
τῷ λαῷ τῆς Κωνσταντινουπόλεως. νδρες καὶ γυναῖκες συνῆλθον εΈβΝν
ν ἐκκλησίαν, καὶ ἐκήρυξαν μὲν ἁγίαν τῆν σύνοδον, τοιαύτας δὲ ὕθρι ---Ὃ'
καὶ ἀπειλὰς ἐτόξευσαν κατὰ τοῦ Βασιλίσκου, ὥςτε οὗτος ἠναγκέσθας- Ἂ
ὑπὸ τοῦ φόθου νὰ ἐξέλθῃ πρὸς ὥραν τῆς πρωτενούσης.

Μεταξὺ δὲ τῶν ἀπειλῶν ἃς ἐξέφερε τὸ ὑπὸ τῆς ὀργῆς τεταραγµένο-- «Ὁν
πλῆθος ὑπῆρξε καὶ τις. ἐκτελεσθεῖσα πράγµατι, ἐκ συµπτώσιως τοὐλά-- --ᾱ-
χιστον. ἂν μὴ ἐξεπίτηδις. ᾿Ὀλεθρία δῆλα δὴ πυρκαίὰ, ἐν Κωνσταντν --ᾱνι-

νουπόλει ἐκραγεῖσα, ἐφώτισε διὰ τῶν ἀπαισίων αὐτῆς ἀκτίνων τὴν µε--σα-
στὴν θορύβου πόλιν. Τὸ πὂρ, ἀρξάμενον ἐν τῇ ἀγορᾷ τῇ λεγομένῃ τὔτασω,
Χαλκοπρατείων, κατέκαυσιν ἀμφοτέρας αὐτῆς τὰς στοὰς καὶ πάντα πα-- τὲ
νου. φόρου τ----ῃς
μεγάλου Κωνσταντίνου. Αἱ δ᾽ αἰαθητόταται τῶν ἰπελθουσῶν ζημι. ᾳ,
Βασιλικῇ καί
τῶν καλλιτεχνηµάτων τῶν κοσμούντων τὸ µέγαρον τοῦ πατρικίου Λ. «αι.

γειτονικά οἰκοδομήματα καὶ ἔφθασε µέχρι τοῦ καλουι

ἦσαν ἡ τῆς βιθλιοβήκης τῆς ἀποχειμένης ἐν τῇ λεγομ

«Καὶ μεταξὺ μὲν τῶν καέντων χειρογράφων, ἀνερχομένων εἰς χι
άλας ν ἑκατὸν εἴκοσιν, ἐπιφανῆ θέσιν κατεῖχε κῶδιξ τῶν ὁμηρικῶν ἐπεῶ»,
κατὰ τὰ λεγόμενα γεγραμµένος διὰ χρυσῶν γραμμάτων ἐπὶ ἐντέρη
ὄφιως καὶ κοσμούμενος δι’ εἰκόνων. Ἐκ δὲ τῶν ἀπολεσθέντων ἀγαλ-
µάτων ἰδίας µνείας ἄξια ἦσαν ἡ Ἠνιδία ᾿Αφροδίτη τοῦ ΠραξιτΏονς,

ἡ Σαμία ρα τοῦ Λυαίππου καὶ Βουπάλου τοῦ Χίου καὶ ἡ Λυδία
᾽Αβηνᾶ τοῦ Σκύλλιδος καὶ Διποίνον.

Τὸ ἄλγος ἐπὶ τῇ ἐπελθούσῃ ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς συμφορῷ, προςτεθν
τὴν ἕνεκα τῆς θρησκευτικῆς πολιτείας τοῦ Βασιλίσκου ἀγανάκτηνι
ῦ πλήθους, ὅπερ πρὸς τοῖς ἄλλη

ἐκορύφωπε τὸ κατ᾽ αὐτοῦ μῖ.
συνεκίνουν αἱ διηγήσεις περὶ τῆς ἀκαθέκτου πλεονεξίας τοῦ τυραννιῖῦ

αφετεριστοῦ

Ἐνῷ δ
ἀνακούφισιν τοῦ μίσους ἐκείνου ἐν τῇ ἀγάπῃ
ἐναντίας δὲ περιεθάλλετο ὑπ᾿ ἐγθρῶν καὶ ἐν αὐτῷ του τῷ ἰδίῳ οἵκψ,
ὅτε ὦ αὐλὴ µετεθλήθη εἰς οἶκον πορνείας. Καὶ ἡ μὲν ὑπερῆλιξ ήλι
τοῦ Ἡασιλίπκου ἀδελφη Ῥηρίνη, τρυφῶσα εἰς παρήθους ἔρωτας μετὰ

ἠρόνου.
ἐμίσει τὸν Ἡααιλίσκον ὁ λαὺς, δὲν εὕρισκε κἂν ὁ βασλἠκ
τῶν περὶ αὐτόν. ᾿Ατ'

47]

ο Πατρικίου, ὤμοσιν ἄσπονδον μῖσος πρὸς τὸν ἀδελφὸν, ὅτε οὗτος
φόνευσι τὸν ἐραστήν. Οὐδ᾽ ὑπῆρξιν ὀλιγώτερον τῆς Βηρίνης ἐρωτότρο-
Ίος ἡ ὡραία σύζυγος τοῦ βασιλέως Ζηνωνὶς, ἥτις εἶχε δώσει τὴν καρ-
(αν της ὁλόκληρον εἰς νεαρὸν φιλάρεσκον, τὸν ἀνεψιὸν τοῦ ἀνδρός της
Αρμάτιον, ὃν ἵστεργι δι’ ἀγάπης πλίον ἢ συγγενικῆς. Καὶ ἀνιθίθααε
ἂν ἡ ἐρωτιὴ τῆς Ἰηνωνίδος προστασία εἰς ἀνώτατα ατρατιωτικὰ
ξιώματα τὸν κομφενόµενον, ὄττις ἦτο γυναικοµανὴς μὲν ὡς ὁ Πάρις,
2υθροπρόσωπος δὲ ὡς ὁ Πύρρος, οὗ δὲν εἶχε τὴν ἀνδρείαν. ᾽Αλλὰ παρ᾽
λην ταύτην τὴν προστασίἰαν βραχὺν µόνον χρόνον προζέφερε τὰς ὑπη-
εσίας του ὁ ᾽Αρμάτιος εἰς τὸν σύζυγον τῆς ἐρωμένης' ἡ δ᾽ ἔπειτα
πελθοῦσα µετάστασις αὐτοῦ πρὸς τὸν Ῥήνωνα συνετέλεσιν εἶπερ τι καὶ
Ἄλο εἰς τὴν κάθοδον τοῦ ἐκπτώτου Ἰσαύρου.

Ἐν τούτοις δὲ, καθ΄ ὃν χρόνον ὁ Βασιλίσκος διὰ τῆς ἀντισυνοδικῆς
ὡτοῦ ἐνεργείας ἀπέθαλλε τὴν εὔνοιαν τοῦ πλήθους, ὁ Ἰήνων δὲν ἔμι-
εν ἀργός. Ἡ ἐμφάνισίς του ἐν ᾿Ισαυρίφ ἤρκεσιν, ὅπως οἱ ὁμογινεῖς
ου δράξωσι τὰ ὅπλα ὑπὲρ αὐτοῦ. ᾽Αλλ᾽ οἱ "Ἴσαυροι µόνον δι’ Ἰσαύ-
ων ἔδει νὰ καταπολεμηθῶσι. Τοῦτο ἐννοήσας ὁ Βασιλίσκος ἔστειλε

ατὰ τοῦ Ῥήνωνος τὸν Ἴσαυρον Ἴλλον μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Ἔρο-
αύνδου. Καὶ κατ᾽ ἀρχὰς μὲν ὁ Ἴλλος ἐπιτίθιτο σθεναρῶς κατὰ τοῦ
ὕνωνος, καὶ ἐστενοχώρησιν αὐτὸν πολιορκῶν ἐν ᾿Ασίᾳ. ᾽Αλλ᾽ ἔπειτα,
Ννραρεστηθεὶς ἐναντίον τοῦ Βασιλίσκου, μὴ ἐκτελοῦντος τὰς πρὸς αὐ-
ἐν δοβείσας ὑποσχέσεις, ἀπέστη ἀπ᾿ αὐτοῦ, καὶ προςᾶλθεν εἰς τὸν Ζή-
να, γενόμενος συστασιώτης αὐτοῦ ἀντὶ πολεµίου. Προχωρούσης δὲ
Ίδη τῆς ὑπὸ τὸν Ῥήνωνα καὶ Ἵλλον ἠνωμένης στρατιᾶς πρὸς τὸν Κων-
παντινούπολιν, ἔπεμψε κατ᾽ αὐτῶν ὁ Βασιλίσκος τὰ θρᾳχικὰ τάγματα,

Ἰναθεὶς τὴν ἀρχηγίαν τῆς νέας ταύτης ατρατιᾶς εἰς τὸν "Αρμάτιον.

Ὁ δὲ 'Αρμάτιος, ἐγκαίρως χινήσας τὴν στρατιὰν, ἀνέκοψε τὴν ἐπὶ τὴν
ζωνσταντινούπολιν πορείαν τοῦ Ῥήνωνος, φθάσας αὐτὸν ἐν Νικαίκ. Ἁλλ᾽
ἄφνης, πεισθεὶς ἐπὶ µεγάλαις ὑποσχέσεσι πρὸς αὐτὸν δοθείσαις, ἐγκατέ-
ἀπε τὸν ὑπὲρ τοῦ Βασιλίσκου ἀγᾶνα, καὶ ἀφῆκιν ἐλευθέραν τὴν διάθασιν
{ς τὸν Ῥήνωνα, ὅττις ἔξαινι πλέον πρὸς τὴν πρωτεύουσαν ἀκωλύτως.

Ὁ Βασιλίσκος εἶχεν ἐλπίσει, ὅτι, ποιούµενος ἐκποδὼν τὴν πέτραν
οὔ σκανδάλου καὶ καταργῶν τὴν κατὰ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου ἐγκύ-
λιον, ἠδύνατο νὰ ἑλκύσῃ καὶ πάλιν ὑπὶρ ἑαυτοῦ τὰ πλήβη καὶ νάπο-
ῥίΨῃ τὸν ἐπικρεμάμενον χἰνδυνον. Διὰ τοῦτο πρὸ τῆς εἰς τὴν ᾿Ασίαν
ποστολῆς τοῦ Αρματίου ἀπελογήθη μὲν εἰς τὸν κλῆρον καὶ τοὺς µ»-

48

γαχοὺς περὶ τῶν πεπραγμένων, ἠκύρωσε δὲ τὰς προτέρας του καικ--
δόξους ἀποφάσεις δι’ ἀντεγκυκλίου, δι’ ς ἀνιθεματίζοντο μὲν ὁ Νεστ-
Ριος καὶ ὁ Βὐτυχὴς καὶ πᾶσαι αἱ ἄλλαι αἱρέσεις, ἀποκαθίσταντο δὲκ-
πάλιν πλήρη τὰ δικαιώµατα τοῦ πατριάρχου ᾿Ακακίου.

Αλλ’ ἡ παλινφδία ἐκείνη ἐν αὐτῇ τῇ ἐνδεκάτῃ ὥρᾳ δὲν ἥρκισεν-
µετατρίψῃ τὰς πρὸς τὸν Βασιλίσκον διαθέσεις τοῦ πλήθους καὶ νάπο
σοθήσῃ τὴν ἐπερχομένην κατ᾽ αὐτοῦ θύελλαν. Μετὰ τὴν προσχώρια ----'
τοῦ ᾽Αρματίου εἰς τὸν Ῥήνωνα καὶ τὸν Ἴλλον ὁ κίνδυνος ἦτο ἤδη ἐγγύς
Ὁ Ζήνων, προχωρήσας μετὰ τῆς στρατιᾶς, οὐδεμιᾶς ἔτυχεν ἀντιστάσω -
ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἧς εὗρεν ἀνοικτὰς τὰς πύλας. Εἰκελάσαντα δ' ε- Ξὰι
τὴν πόλιν ἀναιμάκτως ἰδεξιώθησαν ἡ Βηρίνη, ἡ σύγκλητος καὶ ὁ λαός ας.

Ὑπὸ πάντων ἐγκαταλελειμμένος καὶ οὐδένα ἔχων ὑπερασπιστὴν ἐχλεί Ξδκί.

«θη ὁ Βασιλίσκος ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τῆς ἁγίας Εἰρήνης μετὰ τῆς γυναν --ᾱ-
χὸς καὶ τῶν τέκνων. Ἐξῆλθε δ᾽ ὁ Βασιλίσκος τοῦ ἱεροῦ ἐκείνου ἀσύλοκκς--ι,
μόνον ὅτε οἱ ἀποσταλέντες ὑπὸ τοῦ Ἰήνωνος διεµήνυσαν πρὸς αὐτέξβον
τὴν βεθαίωσιν τοῦ βασιλέως, διὰ φρικωδεστάτων ὄρχων ὑποσχεθίντο----.ς,
ὅτι δὲν θἀποκεφαλίσῃ αὐτόν. Ὁ Ῥήνων ἐτήρησιν ἀληθῶς τοὺς ὄρκοισααως,
μὴ ἀποκεφαλίσας τὸν Βασιλίσκον. ᾽Αλλ᾽ εἶχεν ἀρχιτὰ ἐἑλαστικὴν τ---ὴν
συνείδησιν, ὅπως πιστεύσῃ, ὅτι δὲν ἦτο παράθασις τοῦ βασιλικοῦ “ακνι
λόγου καὶ τῶν ἱερῶν ὄρχων ἀθέτησις ὁ κατ᾽ ἄλλον τρόπον φόνος -ειὸ
βείου τῆς συζύγου του καὶ σφετεριστοῦ τοῦ θρόνου του. Ὁ Ἡασιλίανεο,,
Απαχθεὶς εἰς Κουκουσὸν τῆς ᾽Αρμενίας, τὴν αὐτὴν ἐκείνην πόλιν, ὅπου
εἶχεν ἐξορισθῆ πρὸ ἑθδομήκοντα καὶ τριῶν ἐτῶν ὁ Χρυσόστομος, ἅπι-
κλείσθη κατὰ διαταγὴν τοῦ βασιλέως εἰς πύργον τινά. Μετὰ δὲ τοῦ προ-
δότου ἀρχιατρατήγου τῆς πρὸς τοὺς Βανδήλους ἐχατρατείας καὶ ἄρπε-
Ύος τοῦ θρόνου τοῦ Βυζαντίνου συναπέθανον ἐν τῇ εἰρχτῇ ἐκείνῃ ἐκ τοῦ
Ψύχους καὶ τοῦ λιμοῦ περὶ τὸν ᾿Οκτώθριον τοῦ ἀΤΊ Ἡ τε σύζυγος αὐτὸ
Ἰηνωνὶς, Ἡ ἐγκαταλειφθεῖσα ἐρωμένη τοῦ Αρματίου, καὶ οἱ ἀβῥα
αὐτῶν παῖδις, ὧν ὁ πρισθύτερος Μάρκος εἶχεν ἀνακηρυχθῦ ὑπὸ τὸ
Βασιλίσκου καῖσαρ καὶ ἔπειτα συμθασιλεὺς τοῦ πατρός.

ὰ

5
Ἡπ αὐλὴ τοῦ Ζήνωνος.

Ὁ Ἰήνων, ἀναλαμθάνων καὶ πάλιν τὴν ἀρχὴν μετὰ εἰκοσάμηνα
εξορίαν, εἶχε πολλὰς ὑποστηρίξεις νἀνταμείψῃ καὶ πολλὰς ὑποχριώσιά

419

ἁππληρώσῃ πρὸς τοὺς συνεργήσαντας εἰς τὴν κάθοδον αὐτοῦ, ἰδίως
τὴν Βηρίνην, τὸν Ἵλλον, τὸν "Αρμάτιον
Εν τούτων πάντων ἡ γηραιὰ ἐρωτομανὴς Βηρίνη δὲν ἐκρίθη ὑπὸ

Ἰήνωνος ἀξία ἀμοιθῆς, ἀλλ᾽ οὐδὲ κἂν ἐμπιστοσύνης. Ὁ βασιλεὺς,

ἔχων πεποίθησιν εἰς τὴν νέαν πρὸς αὐτὸν προσχώρησιν τῆς φιλοδό-
καὶ ἀλλοπροκάλλου πενθερᾶς του, µόνον ὀλίγα ἔτη ἠνέχθη αὐτὴν,
τα δὲ, ταράσσουσαν ἐκ νέου τὰ πράγματα, ἰἐξώρισιν. ᾿Αλλ᾽ ἂν ὁ ζή--
εδιώκων μακρὰν τοῦ οἴκου του τὴν πενθερὰν, ἐσκόπει καί τι ἄλλο
ν ἁπαλλαγῆς ἀπὸ τῶν σκευωριῶν τῆς ἀστάτου πρεσθύτιδος, ἂν
2εἴτο, ὅτι διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως ἐκείνης ἔμελλε νὰ σώσῃ καὶ τὴν
ν σύζυγον ἀπὸ τοῦ µολύσματος τῶν ἐρωτικῶν τεχνῶν μητρός
ἠπατᾶτο. Ἡ ᾿Αριάδνη προιτίµηαε νὰ ὀνομασθῇ χαλἡ κόρη, ἆκο-
Ἰοῦσα τὸ αἰσχρὸν παράδειγµα τῆς µητρὸς, ἢ νὰ τιμηθῇ διὰ τοῦ
τατος ἀγαθῆς χαὶ πιστῆς συζύγου.
Αλλὰ καὶ αἱ πρὸς τὸν ἄπιστον τῆς Ἰηνωνίδος ἐραστὴν καὶ ἀστά-

τον τοῦ Βασιλίσκου φίλον, τὸν "Αρμάτιον, ἀγαθαὶ σχέσεις τοῦ
ὧνος βραχὺν µόνον διήρχεσαν χρόνον. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐξεπλή-
8 ὁ Ῥήνων τὰς πρὸς αὐτὸν δοθείσας ὑποσχέσεις, προχειρισάµενος
ὃν μὲν στρατηλάτην, τὸν δὲ υἱόν του Βασιλίσκον καίσαρα. ᾿Αλλὰ
Μοὗ πολὺ ὁ μὲν "Αρμάτιος ἰδολοφονήθη κατ᾽ εἰκήγησιν τοῦ λλου
τὴν πρὸς τὸν Βασιλίσκον ἐπιορχίαν, μὴ παρέχουσαν τὴν πεποίβησιν
ἠἀτηρήσῃ καὶ τὴν πρὸς τὸν Ῥήνωνα πίστιν᾿ ὁ δὲ νεαρὸς Βασιλίσκος
σῴφη ὑπὸ τῆς ᾿Αριάδνης, καὶ, περιθληθεὶς τὸ ῥάσον, ἔγεινεν, ὅτε
πώβη, ἐπίσκοπος Κυζίκου.

Ὀὔτω δὲ μετὰ τὴν ἔξωσιν τῆς Βηρίνης καὶ τὸν φόνον τοῦ ᾿Αρματίου

Ψρτατος τῶν ἐν τῇ αὐλῆ τοῦ Ἰήνωνος ἀπέθη ὁ Ἴσαυρος Ἵλλος.
ΣΑ δέ τινος ἀπιδεικνύετο ἄξιος τῆς παρὰ τῷ αὐτοκράτορι ἰσχύος
ἱιρροῆς του διὰ τῆς πρὸς τὸν Ἰήνωνα πίστεως. Εἰς τὸν Ἴλλον
Ἀᾶς ἐχρεώστει ὁ Ἰήνων τὴν ἀποαόθησιν αοθαροῦ κινδύνου, ὃν διέ-
ξιτῷ 419 παρὰ τοῦ αυγγάµθρου αὐτοῦ Μαρκιανοῦ. Ὁ Μαρχιανὸς,
{ὧν τοῦ. ἐν Ῥώμῃ βασιλεύσαντος ᾿Ανθεμίου, ἑστήριζε τὰς ἐπὶ τὸν

Ἂν τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀξιώσεις του ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ
Ἠς του Λεοντία, ἡ θυγάτηρ τοῦ αὐτοκράτορος Λέοντος, εἶγε γεν-
Πεὐτοῦ ήδη βασιλεύοντος, ἐν ᾧ ἡ πρισθυτέρα αὐτῆς ἀδιλφὴ ᾿Δριάὸ-
ἡ σύζυγος τοῦ Ἰήνωνος, δὲν ἦτο πορφυρογέννητος. Ἀποχινήσας
πάσιν ὁ Μαρκιανὸς ἐν αὖ

Κωνσταντινουπόλει, τὴν μὲν πρώ-

480

ν ἡμέραν ἐνίκησι κατὰ κράτος, καὶ ὁ θρόνος ἠπειλεῖτο ἤδη: οΕΣΑλλ᾽
ἔπειτα ὀλιγωρήσας καὶ ἐπιδοθεὶς εἰς δεῖπνα καὶ ὕπνον, προικάλισι ἄν Ὁ'
πτηρίαν ἐνέργιιαν τοῦ Ἵλλου, ὅστις, διὰ νυκτὸς προςεταιρισβὶς ἳ
δώρων πολλοὺς τῶν περὶ τὸν Μαρκιανὸν, ἐνίκησιν αὐτὸν τὴν ἐπιοῦσ---ο,
καὶ ἔσωσε τὸν βασιλία.

Εἰς ἐνθάρρυνσιν τοῦ Ἴλλου, ἀναλαβόντος ἐπὶ τῆς στάσεως τοῦ Μακ,
κιανοῦ τὴν σωτηρίαν τοῦ αὐτοκράτορος, οὐκ ὀλίγον συνετέλεσαν αἱ
προφητεῖαι ἐθνικοῦ τινος φιλοσόφου, καλουµένου Παμπρεπίου, ες οὐ
τοὺς λόγους μεγάλην ὁ Ἵλλος παρεῖχε πίστιν. Ὁ Παμπρέπιος καπεή-
γετο ἐκ Πανοπόλεως τῆς ἄνω Λἰγύπτου, εἶχε δ᾽ ἐν τῇ νεότητι αὐτοῦ
διακούσει τῶν µαθηµάτων τοῦ νεοπλατωνικοῦ Πρόκλου ἐν Αθήναις,
ὅπου καὶ τὴν καθηγεαίαν τῆς γραμματικῆς ἀνέλαθιν. ᾿Αναγκασθεὶς
δ’ ἔπειτα νὰ καταλίπῳ τὰς ᾿Αθήνας ἕνεκα ἔριδος πρὸς τὸν ἄρχοτα
Βιαγένην, ὄκεις ἐθεωρεῖτο μὲν ὡς ὁ πλουσιώτατος πάντων τῶν τότε
Ἑλλήνων, διὰ δὲ τῶν δημοσίων αὐτοῦ εὐεργεσιῶν ἐν πολλοῖς ὑτιμέ--
μνησκεν ᾿Ἡρώδην τὸν ᾽Αττικὸν, ἦλθεν εἰς τὴν Κωνσταντινούτλεν -

Ἐκεῖ δὲ ὁ Παμπρέπιος, ὅστις οὐ µόνον ὡς φιλόσοφος καὶ γραμμανεὸς
διεκρίνετο, ἀλλὰ καὶ περὶ τὴν ἐπικὴν ποίησιν εὐδοχίμως ἠσμιλίςο»
ἐσχετίσθη μετὰ τοῦ Ἴλλου, μετὰ ζήλου διατρίθοντος περὶ τὰ γα”-
µατα ἐν ταῖς ὥραις τῆς σχολῆς του. ᾽Αλλὰ τὸ ἀνήσυχον τοῦ Πατρα”
πίου πνεῦμα δὲν ἠρχεῖτο εἰς τὰς τιμὰς, αἴτινες ἐπεδαφιλεύοντο εἰς αὉ-
τὸν χάριν τοῦ Ἴλλου, ὄρχισε δὲ νὰ κινῇ διὰ τῆς περὶ τὴν ἀστρολιγέσς",
καὶ Βεουργίαν διατριθῆς του καὶ τῶν ἀπροκαλύπτων αὐτοῦ εἰδωλιλ-σε-

τρικῶν τεχνασµάτων χαὶ μαγγανειῶν τὰς διαθολὰς καὶ τὸ μῖσς τοῦ
πλήθους. Ἕνεκα δὲ τούτου ἠναγκάσθη ὁ Ἰόνων, ἀπόντος ποτὶ οο
λεως, νὰ ἐκδιώξῃη, τὸν Παμπρίπιον ἐκ τς

Ἵλλου ἐκ Κωνσταντινοι
πρωτευούσης.

Ἅλλ’ ἡ. περίστασις αὕτη παρέσχεν εἰς τὸν Παμπρέπιον εὔλογο"
ἀφορμὴν νὰ ὑποχινήσῃ ἐναντίον τοῦ 7ήνωνος τὸν Ἕλλον. Ὁ παῄσχν-
ρος οὗτος στρατηγὸς εἶχεν ἤδη λόγους παραπόνων κατὰ τῆς βασλεέσες-
Ἀὶς ήδη ἐξ αὐτοῦ τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως εἶχε διενεργηθῇ κατ’ αὖ τοῦ
Απόπειρα δολοφονίας, τὸ μὲν πρῶτον παρὰ τῆς Βηρίνης τῷ ἆΤθ, ἴπεαυτε
δὲ παρ᾽ αὐτῆς τῆς βασιλίσσης ᾿Αριάδνης τῷ 480. Καὶ τὴν μὶν τες"
Δερὰν ἑξώρισιν ὁ Ἰήνων, ὡς εἴδομιν, ἀλλ’ ἡ ἐνέργειά του κατὰ τὴν δε

λοφονικὴν ἀπόπειραν τῆς ᾿Αριάδνης δὲν ὑπῆρξεν, ὡς φαίνεται, τοιακ ύτει
ὥστε νὰ εὐχαριστηθῇ καθ΄ ὀλοκληρίαν ὁ Ἵλλος.

481

Ἐπιδεξίως λοιπὸν ἐνέθαλε κέντρο ὁ Παμπρέπιος εἰς τὴν ψυχὴν
ποῦ Ἵλλου, ὅστις, εὑρισκόμινος ἐν Μικρᾷ ᾿Ασίᾳ, ὅπου εἶχε σταλῆ στρα-
πηγὸς ὑπὸ τοῦ Ῥήνωνος, ἐπανεστάτησε κατὰ τοῦ βασιλέως. Καὶ φαί-
ντται μὲν, ὅτι δὲν ἦτο ξένη πρὸς τὴν ἐπανάστασιν ταύτην τάσις τις πρὸς
Φπποκατάστασιν τῆς λατρείας τῶν εἰδώλων, ἐμποιηθεῖσα εἰς τοὺς στα-
πιαστὰς καὶ ἰδίως τὸν Ἴλλον ὑπὸ τοῦ Παμπριπίου. ᾽Αλλ᾽ ὁ κύριος καὶ
παβῶτος σχοπὸς τῆς ἐπαναστάσεως ἔτεινεν εἷς τὴν ἐκβρόνισιν τοῦ Ζή-

γωνς. Διάδοχος δ᾽ αὐτοῦ δὲν ἐκηρύχθη αὐτὸς ὁ Ἴλλος, ἀλλ᾽ οὗτος
ὑπιχώρησε πρὸς ὥραν τοὐλάχιατον εἰς τὸν Σώρον πατρἰκιον Λεόντιον,
ἄνδρα πεπαιδευµένον καὶ ἐμπειροπόλεμον, ὄστις εἶχε μὲν ὑπάρξει πρό-
προν στρατηγὸς τῆς ἐν Θράκῃ στρατιᾶς, εἶχε δὲ, ὡς φαίνεται, πρῶτος
ἀνατειτάσει ἐν Συρίᾳ τὴν σηµαίαν τῆς ἀνταρσίας. Ὅπως δὲ δοθῇ εἰς
τὸν αφιτερισμὸν τοῦ θρόνου τύπος νοµιµότητος, ἐξήγαγον οἱ ἐπαναστά-
ται ἄχ τῆς ἐν Ἰσαυρίᾳ φυλακῆς της τὴν χἡραν τοῦ Λέοντος Βηρίνην
καὶ ἄπιισαν αὐτὴν νὰ στέψῃ διὰ τῆς ἰδίας αὐτῆς
Λιδνντων.

χειρὸς ὡς βασιλέα τὸν

18 ϱεδεῖα δι’ ἀγνώστους λόγους ὑπῆρξεν ἡ διάδοσις τῆς ἀποστασίας,
ἅτες κύριον κέντρον ἐξηκολούθησε νὰ ἔχῃ τὴν Συρίαν. Τέλος δ᾽ εἰκῶλθεν
ὃ Λεόντιος ὡς βασιλεὺς εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν τῇ 31 Ἰουνίου τῷ ἀδά"
Ίκετθιν δ) ἐξιπορεύθη μετὰ τοῦ Ἴλλου, ἡγούμενος ἑθδομηκοντακιςχιλίων
ἐνδρῶν, καὶ προιχώρει νικῶν ἐν Συρίᾳ. Ἐν τούτοις δὲ τὰ ὑπὲρ τοῦ
Ἀκθντίον πρὸς τοὺς ἐν ᾿Λσίᾳ καὶ Αἰγύπτῳ Βυζαντίνοις ἄρχοντας ἐγκύ-
αλιοι γράμματα τῆς Βηρίνης, ἥτις καὶ ἀπέθανε µετ᾽ οὐ πολὺ, ἐξήγει-
βαν γινικὸν ὑπὲρ αὐτοῦ ἐν ταῖς χώραις ἐκείναις ἐνδιαφέρον, ἐπεκταθὲν
Μχρις αὐτῆς τῆς ᾽Αρμινίας. ᾽Αλλὰ τοιαύτη ἑξάπλωσις τῆς ἐπαναστά-
πως ἠνάγκασιν ἐπὶ τέλους τὸν Ῥήνωνα νὰ ἐνεργήσῃ δραστηρίως. Καὶ
τὸ μὶν πρῶτον ἀπιστάλη κατὰ τῶν ἀποστατῶν ὁ ἁδελφὸς τοῦ αὗτο-
αραέτορος Λογγίνος, ἀλλ᾽ ἠττήβη πλησίον τῆς ᾿Αντιοχείας. Τότε δ᾽ ἐξι-
πίμιφθη παρὰ τοῦ βασιλέως δευτέρα στρατιὰ ὑπὸ τὸν Γότθον Θεοδώ-
Άχον τὸν υἱὸν Τριαρίου, ἔχοντα µεθ᾽ ἑαυτοῦ καὶ τὸν Γότθον Ἰωάννην.
Γινομίνης δὲ μάχης παρὰ τὴν ἐν ᾿Ισαυρίᾳ Ἀελεύχειαν, οἱ ἀποστάται
Ἠττήβησαν κατὰ κράτος (485).

ΑΛ’ ἡ παρὰ τὴν Σελεύκειαν ἧττα δὲν ἐπήνεγκε τὴν ὁριστικὴν ἐκ-
Ἓκγισν τοῦ Λεοντίου καὶ τοῦ Ἴλλου, οἵτινες ἐκλείσθησαν μετὰ χαὶ
Παμηρισίου καὶ τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ Ἵλλου Τροκούνδου ἐν τῷ κατὰ τ
Ἰσαυρίαν καστελλέῳ τῷ καλουμένῳ τοῦ Παπυρίου. Καὶ ὁ μὲν Θιοδώ-

(κος τ΄} 84

η]

489

5 καθ΄ ἑαυτὸ, ἱνιαχύεται δὲ καὶ ἐπικτείνεται ἐξωτερικῶς µέχρι πέ-
κ ῶν ᾿Άλπιων καὶ ἐντεῦθιν τοῦ ᾿Αδρίου ἀπὸ βορρᾶ µέχρι τῆς Ἰλ-
ες. Οὐδ) ἐμποιεῖ εἰς τὸ νέον αὐτοῦ δημιούργημα ὁ µεγαλοφυὴς υἱὸς
Ἐθιοδομήρου µόνην τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν τάξιν, ἀλλὰ, τοῦθ΄ ὅπερ ἥκι-
Φγδύνατό τις νάναμένῃ παρὰ τοῦ βαρθάρου, κοσμεῖται μὲν διὰ καλ-
δμάτων τῆς συγχρόνου τέχνης Ἡ πρωτεύουσα τοῦ βασιλείου, ἡ
Έκννα, προάγεται δὲ ἡ ἐπὶ μακρὸν ἐπισχιθεῖσα καλλιτεχνικὴ δια-
Ἆισις τῆς Ῥώμης. Οὐχ ἧττον δὲ τῶν δύο ἐκείνων πόλεων διακο-
νται ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἤ τε Οὐήρων, πρὸς ἣν ὁ Θεοδώριχος ἔτρεφιν
Ἴῶυσαν ἀγάπην ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς παρὰ τὴν πόλιν ταύτην µεγά-
αὐτοῦ νίκης, καὶ ἄλλαι τῶν ἰταλικῶν πόλεων.
Αλ) ἡ ἀκμὴ τοῦ ἐν Ἰταλίᾳ ὀστρογοτθικοῦ κράτους συμπίπτει πρὸς
βίον αὐτοῦ τοῦ Θιοδωρίχου. Μετὰ τὸν θάνατον τοῦ μεγάλου βα-
ως, θανόντος αἱφνιδίως ἐν γήρατι βαθεῖ μετὰ μακρὰν βασιλείαν
τριάκοντα καὶ Ἐξ (490-636), Ίρχισιν ἀμέσως νὰ χινδυνεύγ τὸ
παγὶς κράτος. Καὶ ἐπάλαισαν μὲν ἡρωικῶς αἱ Γότθοι τῆς Ἴτα-
ἐπὶ εἴκοσιν ἔτη καὶ πλέον πρὸς τὸ Βυζάντιον ἐπὶ τοῦ αὐτοκράτορος
Στωιανοῦ, ἀλλ᾽ ἐπὶ τέλους ἠναγκάσθησαν νὰ ὑποχύψωσιν εἰς τὰς
Ῥόρους στρατιὰς τοῦ Ναρσῇ καὶ τοῦ Βελισαρίου. Κατὰ ταῦτα λοιπὸν
2 Ῥαθέννῃ μανσωλεῖον τοῦ Θεοδωρίχου δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ὁ
ες. τοῦ πρώτου ἅμα χαὶ κατ᾽ ἀλήθειαν τελευταίο» βασιλέως τῶν
"βογότθων ἐν Ἰταλίᾳ.

ε
» Ἐνωτικὸν τοῦ Ζήνωνος καὶ τὸ πρῶτον σχίσμα.

Ἡ ὀρθοδοξία ἐφαίνετο καὶ πάλιν θριαμθεύσασα καθ’ ἂν ἡμέραν ὁ
Άλλὰ
τὴν ἐκκλησίαν, οὐδ᾽ εἶχον

Ἀλίσεος εἶχιν ἀναγκασθῆ νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀντεγκύχλιον αὖτ

Ἡ εἰρήνη
ἀπ αἲ μονοφυαιτικαὶ ἔριδις, Απ΄ ἐναντίας δὲ πολλὴν ἀκόμη δύνα-

ἔμον ἐπανέλθει δι΄ αὖ

ν οἱ μονοφυσῖται. Ἰδίως δ᾽ ἴσχυον
5

Ἠξανδρείᾳ, τασσόµινοι ἐν μὲν Συρίᾳ περὶ τὸν αἱρετικὸν πατριάργην

τοι ἐν ᾿Αντιοχείᾳ καὶ ἐν

ον τὸν Κναφία, ἐν δὲ τῇ πρωτευούσῃ τῆς Αἰγύπτου περὶ Πέτρου
Μογγόν

αἱ ὁ μὲν Ι]έτρος ὁ Κναφεὶ

εἶχε καθαιρεθῇ. μετὰ τὴν κατάλυσιν

490

τοῦ Βασιλίσκου, ὁ δὲ Πέτρος ὁ Μογγὸς δὲν εἶχεν ἀκόμι
νάνέλθῃ εἰς τὸν πατριαρχικὸν θρόνον τῆς ᾿Αντιοχείας. ᾿Αλ
δὲν ἦσαν ἐκ τῶν εὐχόλως ὑποχωρούντων' πιποιθότες δ᾽ εἰς
ριξιν τῶν φανατικῶν αὑτῶν ἀκολούθων, ἐνέπλησαν ταραχῆς
τὰς δύο µεγάλας ἐκείνας πόλεις. Ὁ μὲν ἐν ᾿Αντιοχείᾳ δεύτ

τοῦ Κναφέως Στέφανος ἰδολοφονήθη ὑπὸ τῶν ὁπαδῶν το'
πατριάρχον, ὁ δὲ λιαδεχθεὶς αὐτὸν Καλανδίων καθηρίθη |

τίαν' ὁ δὲ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ᾿Ακάκιος ἠναγκι
τὴν ἐπὶ τὸν πατριαρχικὀν θρόνον Αντιοχείας ἐκ νέου ι
Πέτρου τοῦ Κναφέως, ὅστις ἐκήρυξε μὲν φανερὰ τὸν πόλε,
ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, ἐσκανδάλισε δὲ τοὺς ὀρθοδόξου.
κῶν αὑτοῦ πράξεων. Ἔτι δὲ μᾶλλον ἐκυμαίνετο ἡ ἐκκλησία
χείας, ἐν ᾗ μετὰ τὸν θάνατον Τιμοθέου τοῦ Σαλοφακιό)

χριστιανικὸν ποίμνιον εἶχε διαιρεθῆ εἰς δύο στρατόπεδα.
μοναφυσῖται ἀνεκήρυξαν πατριάρχην ΠΠέτρον τὸν Μογγὸν
δοξοι τὸν πρεσθύτερον χαὶ οἰκονόμον ᾿Αντιοχείας Ἰωάννην
νησιώτην. Καὶ τὸ μὲν κατ΄ ἀρχὰς ὁ Ἰήνων ἀνεγνώριαν
πατριάρχην ᾿Αλεξανδρείας τὸν Ἰωάννην, ἀλλ᾽ ἔπειτα, παρ.
τῶν ὁπαδῶν Πέτρου τοῦ Μογγοῦ, ἀνεθίθασε τῷ 48ά τι
πατριαρχικὸν θρόνον ἀντὶ τοῦ Ἰωάννου, ὄττις καὶ Ἰναγκάσ
ἐξ Αλεξανδρείας.

Ἡ εἰς τὸν πατριαρχικὸν θρόνον τῆς ᾿Αλεξανδρείας
τρου τοῦ Μογγοῦ ἦτο συµπλήρωσις τῶν συμθιθαστικῶν ὃ
ἤδη τῷ 483 ἐπέδειξεν ὁ πατριάρχης ᾿Ακάχιος καὶ ἡ Βυζα:
λεία. Ὁ πατριάρχης, βλέπων, ὅτι ἡ ἐκκλησιαστικὴ ῥῆξιι
τὸ μὴ περαιτέρω, ἰδίως δὲ ὅτι ἕνεκα τῶν μονοφυσιτικῶν ἐς
δεινῶς τὰ τῆς ἐν Αἰγύπτῳ ἐκκλησίας, αυνεθούλευαε τὸν
νὰ προθῇ εἰς σπουδαῖον διάθηµα, δι᾽ οὗ καὶ µόνου ἦτο
ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἡ εἰρήνη. Ὁ ἐπὶ Βασιλίσκου
ἱεράρχης ἔκρινε πρέπον νὰ τραπῇ τὴν ὁδὸν τῆς συνδιαλλα]
δὲ συνδιαλλαγἠ, φαινομένη ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀδύνατος δι
ῥους ἀναγνωρίσεως τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, ἦτο κατε
ἐπὶ τῶν βάσεων τῶν πρὸ αὐτῆς συνόδων.

Ἡ ἐν Χαλκηδόνι σύνοδος ἦτο λοιπὸν ἡ πέτρα τοῦ σκαν
ερὶ τοῦ ἁγίου πνεύµατι

τὰ δόγματα τοῦ ᾿Αρείου, οὔτε ἡ
οὔτε ὁ Νεστόριος ἦσαν οἱ καθ᾽ αὐτὸ Διασπῶντις τὴν ἂν

48!

ἁλησσέων. Τὴν δᾷδα τῆς διχοστασίας εἶχιν ἀνάψει ἡ περὶ τοῦ µονοφυ-
αιτισμῶῦ Ἶρις καὶ ἡ ἰν Χαλκηδόνι σύνοδος" ἂν ὃ᾽ ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ
αὗτνι μὴ ὑφισταμένη, ὑπῆρχιν ἐλπὶς ἑνώσιως τῶν διισταµένων. Ἡ
4υνε νυύησις ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ πλήρης διὰ μικρῶν παραχωρήσεων πρὸς
πὸὺς μονοφυσίτας, οἵτινες ἀφ᾿ ἑτέρου οὐδιμίαν ἠδύναντο νὰ ἔχωσιν ἔν-
σα συ, ὅπως προιχωρήσωσιν εἰς νίαν κήρυξιν τοῦ κύρους τῶν διδογµἰ
κ΄ αἷς τὰς τρεῖς πρώτας συνόδους, ὑπό τινας δὲ ὄρους καὶ εἰς αὐτὸν
τὸν αἴνεθεματισμὸν τοῦ Βὐτυχοῦς.

Ἡ ὃ ἄριοτον µέτρον πρὸς συνδιαλλαγὴν τῶν ἀντιμαχομένων ἐπὶ τοιού-
των βάσίων ὤφειλε βιθαίως νὰ εἶνε ἡ κατὰ τὰ κεκανονισµένα σύγκλη-
ᾱς νίας οἰκουμινικῆς συνόδου. ᾽Αλλὰ τὸ ζήτημα δὲν ἦτο µόνον θρη-
Φαυτιὸν, ἦτο δὶ καὶ ζήτημα πολιτικὀν, ζήτημα ἰσωτερικῆς τάξεως,
ταύτης δή ἰξασφάλισις ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῆ πολὺ μᾶλλον δι΄ ἰδιαιτέρας
9να νγοήσιως μετὰ τῶν µετριοπαθεστέρων ἐκ τῶν διισταµένων ἢ διὰ
τῆς ἀναβίσεως εἰς σύνοδον, ἥτις ἦτο φόθος μὴ ἔχη ἐπιαφαλῆ ἐπακόλουθα
δὰ πὴν εἰς τὰς ἴδίας ἑαυτῶν γνώμας ἐμμονὴν τῶν ἄκρων ἀδιαλλάκτων.

"Ἐξκ τοιούτων πάντως σκέψεων ὠρμήθη ὁ Ῥήνων, παρακινούµενος
ααὶ Ὁπὸ τοῦ ᾿Ακακίου, εἷς τὴν ἀπόφασιν νὰ αυνδιαλλάξη τὰ διεστῶτα
θὐχὲ διὰ συνόδου, ἀλλὰ δι᾽ ἰδίου διατάγματος, τοῦ κληθίντος Ἕνωτι-
μι. ᾽Απηυθύνετο δὲ τὸ Ενωτικὸν ἰδίως πρὸς τὰς ἐκλησίας καὶ τὸν
λὸν τῆς ᾽Αλεξανδρείας, Αἰγύπτου, Λιθύης καὶ τῆς κυρηναϊκῆς Πεν-
πεόλιως, διότι (ν ταῖς χώραις ἐκείναις κυρίως εἶχε ῥιζοθολήσει ἡ µονο-
Φναιτικὴ αἴρεσις. Διὰ τοῦ Ἑνωτικοῦ ἐκηρύσαετο τὸ ὑπέρτατον κὕρος
τὸ {ν Νικαίᾳ συµθόλου καὶ ἀνεγνωρίζοντο ὡς τοῦτο χυροῦσαι πᾶσαι

α κατόπιν σύνοδοι, οὐδ᾽ αὐτῆς τῆς ἐν ᾿Εφέσῳ ἐξαιρουμένης, ἀνενεοῦτο

Ἡ' ὁ ἐναβεματισμὸς τοῦ Νεστορίου καὶ τοῦ Εὐτωχοῦς, γινομένων δεκτῶν

αἱ τῶν δώδεκα κεφαλαίων τοῦ ἀρχιεπισκόπου ᾽Αλεξανδρείας Κυρίλ-

λ, Αλλ᾽ ἐν ᾧ ἀνινεοῦτο ὁ ἐν Χαλκηδόνι ψηφισθεὶς ἀναβεματισμὸς τοῦ

Ῥότημοῦς, τῆς αὐτόθι συγκληθείσης συνόδου ἐγένετο παροδική τις µόνον

Ρηΐα χατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥςτε αὕτη ἐφαίνετο μὴ συμπεριλαµθανο-

µέη εἷς τὰς ἐπισήμως ἀναγνωριζομένας ὡς ἐγκύρους. Καὶ ἄλλη δὲ προς-

Ἰόρηεις ἐγίνιτο εἷς τοὺς µονοφυσίτας, μὰ ἀναγιωριζομένης αὶν κα
οὐσίαν ὡς ὀρθῆς τῆς αἱρέσεως αὖ ὀμολογίας, ὅτι
ὁ Χριστὸς ἐτύγχανεν εἷς καὶ οὐγὶ δύο, διότι ἑνὸς εἶνε τὰ θαύματα καὶ
τὰ πάθη, ἅπερ ἐκουσίως ὑπέμεινε σαρχί. Καὶ
τῆς ἀκανθώδους λίξιως φύσεως, ἡ δ᾽ ἄνω

: ἀλλὰ γνομένης

εμία μὲν ἐγίνετο μνεία

ρω. ἐκτεθεῖσα ὁμολογία

ἦτο διατετυπωµένη μετὰ τοιαύτης τέχνης καὶ τινος σοφιστιίας, ὦς ---
νὰ, δύνανται νὰ εὑρίσκωσιν ἐν αὐτῇ τὰς ἰδίας ἑαυτῶν δόξας οτι ὁ ας
θόδοξοι καὶ οἱ μονοφυσῖται.

Τοιοῦτον ὃν τὸ “Βνωτικὸν συνετέλεσεν εἰς τὴν συνδιαλλαγἠν τα
τριῶν μεγάλων πατριαρχείων τῆς ἀνατολικῆς ἐκκλησίας, τοῦ τῆς ων
σταντινουπόλεως, τοῦ τῆς ᾽Αλεξανδρείας καὶ τοῦ τῆς ᾿Αντιοχιίας διὰ
τῆς ἀποδοχῆς αὐτοῦ παρὰ τῶν δύο Πέτρων, τοῦ τι Μογγοῦ καὶ τοῦ
Κναφίως. Καὶ ἔμειναν μὲν ἀκόμη ἀδιάλλακτοι οἱ ἄκροι ἀμφοτέρων τῶν
Φατριῶν, μὴ προσχωρήσαντες εἰς τὴν ἄλλως ἐπιλθοῦσαν ἔνωσιν, ἀλλὰ
καθόλου δύναται νὰ θεωρηθῇ πλήρης ἡ ἐπιτυχία τοῦ Ἑνωτικοῦ, ὡς
πολιτικοῦ μέτρου τῆς κυθερνήσεως ἐξεταζομένου. ᾽Αλλ’ εἶχεν ὁ βααι-
λεὺς τὸ δικαίωµα χάριν τῆς εἰρήνης τῆς πολιτείας νὰ προί
την ἐπίλυσιν ζητημάτων δογματικῶν, συνήθως κανονιζοµένων διὰ σινό-
δων; ᾿Ἐδικαιοῦτο δ᾽ ὁ πατριάρχης νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Ἰήνωνα τοικύτην
ἀνάμιξιν εἰς τὰ τῆς ἐκκλησίας, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ νὰ ἐξωθήσῃ αὐτὸν εἷς
τοῦτο κατὰ πάντα τὰ φαινόμενα :

Σφοδρὰς ἀντιρρήσεις ἀντέτεινε περὶ τῆς τοιαύτης πολιτείας τοῦ βα”.
σιλέως καὶ τοῦ πατριάρχου ἡ ῥωμαϊκὴ ἐχκλησία. Ἡ Ῥώμη εἶχο
σθανθῆ βαθύτατα τὸ τραῦμα, ὅπερ εἶχε κατενέγκει κατὰ τῆς ἐκκλησια”

στικῆς αὐτῆς ὑπεροχῆς ἡ ἐν Χαλκηδόνι σύνοδος. Ὁ κανὼν δι΄ οὗ ἶχον
ἀναγνωρισθῇ τὰ πρισθεῖα τοῦ θρόνου τῆς πρεσθυτέρας Ῥώμης ἅτι βα-
αιλευούσης ἐφαίνετο ατερῶν αὐτὴν τῶν πρωτείων εὐθὺς ὡς ἔπενιν ἡ
ἐδιότης αὐτῆς ὡς βαπιλευούσης. Βαρέως λοιπὸν φέροντες οἱ πάπαι τὰ
διὰ τοῦ κανόνος ἐκείνου σὺν τῇ πτώπει τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους ἐπιρχο-
µένην ἀνάδειξιν τοῦ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὡς πρωτεύοντος θρόνου,
διέκειντο δυσμενῶς πρὸς τὴν ἐν Βυζαντίῳ πολιτικὴν καὶ ἐκκλησιασταή
ἀρχήν. Δὲν ἔλιψαν δὲ καὶ ἄλλαι ἀφορμαὶ διενέξεως. Καὶ δὲ ὅτὁ
Ἰήνων ἀνεγνώρισεν ὡς πατριάρχην ᾿Αλεξανδρείας τὸν Μογγὸν ἀντὶ τὰ

Ἰωάννου, οὗτος ἀπετάθη πρὸς τὸν προστάτην αὐτοῦ πάπαν Σιμελ-
χιον, ὄστις ἀπήτησε τήν τε καθαίρεσιν τοῦ Μογγοῦ καὶ τὴν ἀνάκληα
ποῦ Ἑνωτικοῦ.

Ἔτι δὲ δραστηριώτερον ἐπέμεινεν ὁ ἀπὸ τοῦ 485 διάδοχος τοῦ Σψ-
πλικίου Φῆλιξ ὁ Γ", συνεργοὺς ἔχων ἐν Κωνσταντινουπόλει τοὺς λην-
μένους ἀκοιμήτους μοναχοὺς, τοὺς φανατικοὺς ὁπαδοὺς τῆς ἁδιαλλά-
κτου τῶν ἄκρων ὀρβοδόξων φατρίας. Ὅτε δὲ οἱ ἐκ Ῥώμης ἀποσε-

λέντες πρέσθεις, ἀπειληθίντες καὶ φυλακιοβέντες, ἀνεγνώρισαν τὴν Ἰε-

498.

πονέαν Πέτρου τοῦ Μογγοῦ, ὁ Φῆλιξ συνικάλεσεν ἐν "Ῥώμῃ τῷ ἀθά
απιιὴν σύνοδον, ἥτις ἀνιθεμάτισε τὸν ᾿Ακάκιον. ᾽Αλλὰ δὲν ὑπελείφθη
αὔ ἀικάχου ἐκείνου ποιµινάρχου τῆς ῥωμαϊκῆς ἐκκλησίας ὁ ᾿Ακάκιος,
Εαλείφας καὶ αὐτὸς τὸ ὄνομα τοῦ Φήλικος ἐκ τῶν ἐκκλησιαστικῶν
αατος λόγων.

Όδτως ἡ προσπάθεια τοῦ ζήνωνος ὅπως ἐπαναφέρῃ τὴν ὀμόνοιαν ἐν
ἢ ἀνατολικῇ ἐκκλησίᾳ ἤγαγιν εἰς ἐκκλησιαστικὴν ῥῆξιν τῆς ᾿Ανατο-
Ἠς καὶ τῆς Δύσεως, προάγγελον τοῦ σχίσματος, ὅπερ ἔμιλλε νὰ ἐπέλθῃ
μτὰ, Ίξ πιρίπου αἰῶνας. Ἡ δὲ πρώτη αὕτη ῥῆξις δὲν ὑπῆρξε βραχι
Ἰβένιος, οὐδὲ διελύθη διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Μογγοῦ (489), τοῦ Ένα-
φίως (490) καὶ αὐτοῦ τοῦ ᾿Αχαχίου (489) καὶ τοῦ Ζήνωνος (491),
ἀλλὰ, διήρχεσιν ἐπὶ μίαν ὅλην γινεὰν, τῶν ἐκκλησιῶν τῆς ᾿Ανατολῆς
ααὶ τῆς Δύσεως συνδιαλλαγθεισῶν μόλις τῷ 619 ἐπὶ τοῦ αὐτοκράτορος
Ἰωστίνου.

τα
Ἡπ ἐκκλησία ἐπὶ Αναστασίου καὶ ᾿ξουστένου.

Τὸν Ἰήνωνα, θανόντα τῇ 9 ᾽Απριλίου ἀ91 ἐκ δυσεντερίας ὦ κατ᾽
Άλην παράδοσιν ταφέντα ζῶντα μετ ἰσχυρὰν προςθολὴν ἐπιληψίας,
Ε ἃς ἔπασχε, διιδέχθη ἐπὶ τοῦ θρόνου ὁ ἐκ Δυρραχίου σιλεντιάριος
Ἀναστάσιος, λαθὼν σύζυγον τὴν χῆραν τοῦ Ῥήνωνος ᾽Αριάδνην. Εύρε
ἁκατὰ τὴν ἀνάρρησιν ἑαυτοῦ ὡς βασιλέως κατέχοντα τὸν πατριαρ-
Ἰμὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως θρόνον τὸν Εὐφήμιον ὡς διάδοχον τοῦ
Ἡν Ακάχιον διαδεχθέντος Φραθίτα (489-490).

Τὸ Ικκλησιαστικὀν σκάνδαλον δὲν εἶχε λήξει ἐπὶ τοῦ Φραξίτα, παν--
ὄργως μετιωριζομένου μεταξὺ τοῦ παπικοῦ θρόνου καὶ τῶν ἐν ᾿Αλε-

μίς ὁπαδῶν τοῦ Ἐνωτικοῦ. Ἡ. δ᾽ ἐπαμφοτερίζουσα ἐκείνη τοῦ πα-
Ἰάρχου πολιτεία καὶ αἱ ἀνωμαλίαι ἃς ἐπήνεγχε τὸ Ἑνωτικὸν εἶχον
Ἑμιαλίσιι πολλὴν σύγχυσιν ἐν τῇ ἀνατολικῇ ἐκκλησίᾳ. Ηδη πλὴν τῶν
Μηοπαθῶν καὶ τὴν µέσην ὁδὸν ἀχολουθούντων ὁπαδῶν τοῦ Ἑνωτικοῦ.
ὑχον ἀναφανΏ δύο νέαι φατρίαι τῶν ἱκατέρωθεν ἀδιαλλάκτων, ἡ
τὸ, ἀκοιμήτων, εἰς ἣν ἑτάσσοντο οἱ ἄκροι ὀρθόδοξοι ἰδίως ἐν Κων-
Φαντινουπόλει, καὶ ἡ τῶν ἀκεφάλων, ἥτις ἀπετιλεῖτο ὑπὸ τῶν ἐν
Αλιξανδρείᾳ ἀμεταπείστων μονοφυσιτῶν.
Δυστυχῶς ἐν µέσῳ τῆς νέας ταύτης συγχύσιως δὲν ὑφίστατο μεταξὺ

βασιλέως καὶ πατριάρχου ἡ σύμπνοια, ἥτις ὑπῆρχε μεταξὺ Ἰήνωνος κεςε
᾿Ακακίου. Διότι ὁ μὲν ᾿Αναστάσιος ἐθιώρει καὶ πρὸ τῆς ἀναβάσιωκα
αὐτοῦ εἰς τὸν θρόνον καὶ µετ᾽ αὐτὴν αυμφίρουσαν εἰς τὸ κράτος εδ
ἐμμονὴν εἷς τὸ Ενωτικόν' ὁ δ᾽ Βὐφήμιος ἑτάσαιτο εἷς τοὺς ἄκρως,
ὀρθοδόξους, Εἶχε μάλιστα αυγκαλέσει ὁ πατριάρχης τῷ 494 ἐν Κωνν
αταντινουπόλει καὶ τοπικὴν σύνοδον, δι΄ ἧς εἶχον ἐπικυρωθῇ αἱ ἀποφ-ξ-
σεις τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καὶ βαρὺς ἐφέρτο κατὰ τῶν ἀναθε-
ματιζόντων αὐτήν' καὶ παρ᾽ αὐτοῦ δὲ τοῦ βασιλέως εἶχεν ἀπαιτήσιι
κατὰ τὴν ἀνάρρησιν αὐτοῦ ἔγγραφον ὁμολογίαν πίστιως. Καὶ µέχρι
μέν τινος καἰπερ διεστῶτες ὡς πρὸς τὸ ἐκκλησιαστικὸν ζήτημα ὁ βαα-
λιὺς καὶ ὁ πατριάρχης δὲν εἶχον ἔλθει εἰς διάστασιν. ᾽Αλλὰ κατ’ δλί-
γον ἐπῆλθε τελεῖα ῥῆξις τοῦ Βὐφημίου καὶ τοῦ ᾿Αναστασίου, ὑποπτώ"

οντας, ὅτι ὁ πατριάρχης εὑρίσκετο εἰς αυνεννόηαιν μετὰ τῶν κατὰ τῆς
βασιλείας στασιαζόντων ᾿Ισαύρων. Μετὰ διπλῆν δ᾽ ἀπόπειραν δελι-
Φονίας τοῦ πατριάρχου ἀποτυχοῦσαν ὁ Εὐφήμιος καθηριθη τῷ 96
καὶ παρ
λαοῦ ἐξωρίσθη εἰς τὸν Παφλαγονίαν.

Διάδοχος δὲ τοῦ Εὐφημίου ἀνηγορεύθη ὁ Μακεδόνιος. ᾽Αλλὰ καὶ

λην τὴν πρὸς αὐτὸν ἐπιδειχθεῖσαν εὔνοιαν τοῦ βυζαντπακῦ

παρὰ τούτου µάτην ἐπειράθη ὁ ᾿Αναστάσιος νάποσπάσῃ τὴν ὁμοληίεν
πίστεως, ἣν εἶχε παραδώσει ὁ βασιλεὺς εἰς τὸν Βὐφήμιον κατὰ
ἐπὶ τὸν θρόνον ἀνάθασιν. ᾿ΑΦ΄ ἑτέρου δὲ ὁ Μακιδόνιος σὺν τῷ χά
ἀφίστατο τοῦ Ἑνωτικοῦ, ὅπερ εἶχεν ἀποδεχθῆ γινόµενος πατρίάρχ,
καὶ ὀσημέραι φανερώτερον ἐπεδείχνυε τὰς φιλορθοδόξους αὐτοῦ διαβίε-
Καὶ κατ’ ἀρχὰς μὲν ὁ ᾿Αναστάσιος περιωρίζετο εἰς τὸ νὰ µαταύη ἆ
παρακωλύῃ τὰς ἐνεργείας τοῦ πατριάρχου, ἀλλὰ τέλος, ὅτε ἡ μὲν δέ-
στασις μιταξὺ τῆς κοσμικῆς ἀρχῆς καὶ τῆς ἐκκλησίας ἐκορυφώθη, ἃ
δὲ πλήθη, ὑποδαυλιζόμενα ὑπ᾿ αὐτοῦ τοῦ πατριάρχου, προέθησαν μήᾷ
παραχῶν χαὶ στάσιως ἐναντίον τῆς βασιλείας, ὁ Αναστάσιος διά
Ύπαε τῷ 510 τὴν καθαίρισιν τοῦ Μακεδονίου ὡς πρότερον τήν πᾶ
Εὐφημίου.

Τὸ δεύτερον ἤδη ἐθριάμθευεν ἐπὶ ᾿Αναστασίου κατὰ τῆς ἐκαληάεί
ἡ πολιτεία. Οἱ δύο πατριάρχαι, παραφερόµενοι ἴσως πέρα τοῦ δίοτή.
ὑπὸ τοῦ ὀρθοδόξου αὐτῶν ζήλου, ἐπέαυρον ἐφ᾽ ἑαυτοὺς ὄχι κατὰ κέπε
ἀδίκως τὴν καταδίκην τῆς πολιτείας, ἥτις ἐζήτει διὰ παντὸς πρός
τὴν εἰρήνην, ἣν ἑτάρασσιν ἡ ἐκκλησία. Ἐκεῖνοι μὲν παρουσίαζον ἐε

τοὺς ὡς μάρτυρας, ἀλλ᾽ ἡ βασιλεία τοὺς ἰθεώρει ὡς κοινοὺς στακε-

495

ο. «δὲ Ἀνκφόρου «ὥφης τῆς ἀντιλάφεως, ὁ Ἰπός τῆς Κωνσταν-
ἐπάσαιτο μᾶλλον ὑπὶρ τῆς ἐκκλησίας, ἂν θεώρει διωκο-
τν Ότι δὲ ἡ ῥᾳαθαία, γαυριῶσα ἐπὶ τῇ ἴδίᾳ ἑαυτῆς νίκη καὶ βλέ-
Βε. τήν ἡμφαινομένην ἀντίστασιν, ἰγκατέλιπι κατ΄ ὀλίγον τὴν θέσυ,

ο ΙΠΠΟΔΡΟΝΟΓ ΤΗΣ ΚΩΝΕΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΟΣ οἱος Εκωσκτο τον εκ’ ΑΑΟΝΑ.

κφαυγαὶ τῶν φανκτικῶν τοῦ ᾿Ενωτικοῦ ἐχθρῶν
κατὰ τοῦ ᾿Αναστασίου. Ὁ βασιλεὺς ἠναγκάσθη τὸ πρῶ-
:πρνοθῇ εἰς τὸ ἀνάκτορον τοῦ προαστιίου τῶν Βλαχερνῶν, ὅπως
« μανίας τοῦ πλήθους. ᾽Αλλὰ τέλος ἡ πρὸ τῶν ατασια-
: τοῦ αὐτοκράτορος τεταπεινωµένου καὶ ἱκετεύοντος, ἔτοί-

497

ἰπιτευχθῆ τῶν ἐκκλησιῶν τῆς Ρώμης καὶ Κωνσταντινουπόλεως ἡ συν--
αλλαγή. Ἡ ὑπὸ τῶν ᾿Οστρογότθων κατάληψις τῆς Ἰταλίας εἶχεν
ἀπολύσιι τὴν ῥωμαϊκὴν ἰκχλησίαν πολὺ μᾶλλον ἡ πρότερον ἀπὸ τῆς
αὖλῆς τοῦ Βνζαντίου καὶ εἶχε καταστήσει τοὺς πάπας αὐθαιρετωτέρους
καὶ ἐπιμονωτέρους. ᾽Αλλὰ πολὺ τῶν ἄλλων τραχύτερος ἀνιδείγθη ὁ
Ὁρμίσδας, κωφεύων πρὸς τὰς ἐπιστολὰς καὶ πρεαβείας τοῦ ᾿Αναστα-

αοων δι ὧν οὗτος, ἤδη στενοχωρούµενος ὑπὸ τῆς ἀχόμη εὐδοχιμαύσης

ἀποατασίας τοῦ Βιταλιανοῦ, ἐπεκαλεῖτο τὴν συνδριμὴν τοῦ πάπα πρὸς
ἐποχκκτάστασιν τῆς εἰρήνης.

”Αλλὰ καὶ μετὰ τὴν καταστολὴν τ

ἐπαναστάσεως ἐκείνης δὲν ἐπε-
φγιλάστιτο εἰς τὸν ᾿Αναστάτιον ἡ συνδιαλλαγή μετὰ τῆς ῥωμαϊκῆς ἐκ-

ὅ πολιτεία»
ἓν τῷ θρησκευτικῷ ζητήµατι. Ἡ δὲ λύσις τῆς διενεξεως ἐπῆλθε ὥρα-
ὧν χβόνον μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ᾿Αναστασίου, ὅτ᾽ ἐπὶ τὸν θρόνον τοῦ
Βζαντίου ἀνῆλθεν ὁ φιλορθόδοξος Ἴουα.
ὧν τοῦ ᾿Α,αστασίου καὶ ὁ διάδοχος τοῦ
Χακιδονίο, Τιμόθεος ὁ Κήλων (614-518) ὁ ὁμόφρων μὲν τοῦ βασι-
ύως, διώκτης δὲ τῶν φίλων τοῦ Μακεδονίου. Κατεῖχε δὲ τὸν πατριαρ-
Ἰκὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως θρόνον ὁ Καππαδόκ:

ὁγ ἡ ενος τὰς ἀρχὰς τῶν ἄκρων

αλγγαίας, ἧς οἱ ὅροι δὲν συνεφώνουν πρὸς τὴν προτέραν αἱ

ς.

"Ἠδη εἶχον ἀποθάνει

Ἰωάννης ὁ Β΄.

5 Ἰοωστίνου ἀποδεχό

ἐπῶν διγαχούσης τν ἐκκλησίαν διενέζεως. Τελευτῶντος δὲ ρτίου
αμπικὴ, ἡ εἴνδος κα:
πανηγυρικὴ ἡ δεξίωσις τῶν ἀπεσταλμένων τοῦ πάπα, ἤδη δὲ τὴν 9
Ἰρλίον ὁ Ὁρμίσδας ἐπέ,

α ἰπὶ τῇ

πῦ ἔτως ἐκείνου ἔγεινεν ἐν Κωνσταντινουπόλει

σρα καὶ τὸν

κρ;

λεσθείσῃ ἑνώσει τῶν ἐκκλην

Οἱ ὅροι δέγόπ. ἐν Κωνσταντινουπόλει το
εν, ἦσαν ἡ ὑπογραφῖ, ὀμολογίας ἀναιρούσης τὸ νωτι
τῶν διπτύχων διαγραγὴ τοῦ ᾿Ακακίου, τοῦ Ῥήνωνας καὶ

αμ, Ἐπ' ἴσης δὲ διεγράφηπαν, ἆλλα χωρὶ
Μὸς καὶ ὁ Μακεδόνιο,
ἔπ ἡ ὀρθόδοξος ἐκκλησία.

Καὶ δὲν ἕλιωφαν μὲν µι

ιαθῶσι», ὁ Εὐφε-

ἀναβεω:

ὧν την μνήμην ἀνεστύλωσεν ανῶς μετὰ τινα.

παντινουπόλει ἐκκλησίας ἀποδοχὴν τῶν ἀπαιτήσεων

μκὰ σκάνδαλα ἐν τῷ σωπαντιακῷ κράτει καὶ σπαραγµοι

(τονος τ΄)

499

ὡς ἐξόχως εὐσιθη. Αὐτὸς ὁ πάπας Γελάσιας, γράφων, ὅτι ὁ
εατίσιος ἐν τῷ ἰδιωτικῷ αὐτοῦ Βίῳ πάντοτε ἰσπούδαζε περὶ τὴν
δωαν, οἱονεὶ ἑκήρυττε διὰ τῆς ὁμολογίας αὐτοῦ ταύτης, ὅτι µόνον
Ξαοὶ λόγοι ἦγον τὸν βασιλέα εἰς τὴν ὑπὲρ τοῦ Ενωτικοῦ ἐπιμο-
τν. Τόν δ᾽ ἐν γίνει ἑνάρετον αὐτοῦ βίον µέχρι τῆς ἐπὶ τὸν θρόνον
ἀσιως ἀποδεικνύει ἡ πρὸς αὐτὴν κατὰ τὴν ἀνακήρυξω αὖ
ἡόως ἀνακραυγὴ τοῦ λαοῦ, ἐκφράσαντος τὴν εὐχὴν νὰ βααιλεύσῃ
μαστάσιος καβ᾽ ὃν τρόπον εἶχε ζήσει ὡς ἰδιώτης.

λλ᾽ ὅμως ἄλλως ἰσκέπτοντο οἱ ἐπίδουλα κατ᾽ αὐτοῦ διανοούμενοι
Ἠαθύμως Αλέποντις αὐτὸν περιθεθληµένον τὸ βασιλικὸν διάδηµα.

μακρόν μὲν μετὰ τὴν ἀνάρρησιν αὐτοῦ ὁ ᾿Αναστάσιας ἰπιδεξίως
Ίδη νὰ καταστείλῃ στάσιν προχληθεῖσαν ἐκ τῆς πρὸς ἀλλήλας
τῶν φατριῶν τοῦ ἱπποδρόμου. ᾽Αλλ᾽ οὐχ ήττον δὲν ἔμεινε καὶ ἐν

ατύπιν χρόνῳ ἁπηλλαγμένος ἐχθρῶν ὁ αὐτοκράτωρ.

Εν τοῖς πρώτοις δ᾽ ἐχίνει τὰ πάντα κατὰ τοῦ βασιλέως, ἀξιώσεις
αὴκὶ τοῦ θρόνου, ὁ ἁδιλφὸς τοῦ Ζήνωνος Λογγῖνος, πρόεδρος ὧν τῆς
Μήτου, ἀνῆρ αἰσχρότατος, ὃν αὐτὸς ὁ Ζήνων εἶχε θεωρήσει παντι-
ἐνέξιον τοῦ θρόνου. ᾽Αλλὰ καίΐπερ τοιοῦτον ὄντα ὑπεστήριζον τὸν
Ίνον οἱ Ἴσαυροι, οὓς εἶχε καταστήσει θρασεῖς ἡ εἰς τὸν θρόνον ἀνά-
κ Ὀῦ αυμπατριώτου αὐτῶν Ίήνωνος καὶ ἤ παρ᾽ αὐτοῦ παριχο-
απροστασία. Ὁ ἃ᾽ ᾿Αναστάτιος ἐπίστιυσιν, ὅτι ἡ ἀπομάκρυναις τοῦ
Πίνω, ατεροῦσα τοὺς ᾿Ἱσαύρους ἀρχχ. ἔμελλε νὰ, ἐλιωθερώσγ,
Αν μὰν ἀπὸ παντὸς κινδύνου, τὴν δὲ
α]ῆς καὶ ἀνησυχίας, εἰς ἣν ἐνέθαλλε
ἡλκσύτης τῶν Ἱσαύρω». Ἑξώρικε λοιπόν, ἀρχομίνου τοῦ 493.
ἐμγηγὸν τῆς ἀνταρσίας εἰς ᾿Αλεξάνδριιαν, ὅπου ὁ Λογγῖνος, χει-
μηιὶς πρεσβύτερος καὶ χαταισχύνων τὸ ἱερατικὸν σχημα. ἀπιῦλει
Ε ἑπτὰ ἔτη. ᾿Εξιδίωξι δ᾽ ὁ ᾿Αναστάσιος ἐκ Κωνσταντίνου σέ λως
Ώλον Λογγῖνον τὸν ἐπιλεγόμενον μὲν Φαλακρὸν, ὄντα δὲ :" «) 11ρον

Κωνσταντινούπολιν ἀπὸ τῆς
ὁς κατοίκους τῆς πρωτενού-

λλ΄ ἡ ἕξωσις αὕτη Λογγίνου τοῦ ἀπὸ μαγίατρων » ρε τὐ ἄων:
Τενοκῆς ἀναστατώσιως ἐπὶ μέγα µέρος τῆς Μννγαν Ααια, τν
Ίνος, διαθὰς εἷς τὴν Ἰσαυρίαν, ἐξήγειρεν εἰς ἁπωννααναν ταν.
1 αὐτοῦ συμπολίτας, πτύσαντιν Ναντα χαλί»,
Φωβέντες µετ᾽ ἄλλων ἀποστατῶν εἰς ἑκατών πεντήκοντν

προχώρησαν δγοῦντις µέχρι τῆς Ῥρυγίας. "Πἶτο δὲ να. .-

.

509

πιιχῶν τῶν Μεγάρων, δι’ ἣν ὁ στρατηγὸς καὶ ἐκ τῆς ἰδίας ἑαυτοῦ τι
ουσίας κατέθαλεν ἰἐπίδομα ἐξ ἑκατὸν χρυσῶν νομισμάτων, ἥτοι ὃις
λίων περίπου δραχμῶν.

Αἱ πράξεις αὗται τοῦ ᾿Αναστασίου εἶνε ιτοσούτῳ μᾶλλον ἀξμτει
καθ΄ ὅσον ἐγίνοντο ἐν µέσῳ διαρκῶν σχιδὸν ῥήξεων τῶν φατριῶν
Ιπποδρόμου ἐν Κωνσταντινουπόλει, αἶτινες εἶχον ὑψώσει εἴπερ ποτὲ ἡρ
σεῖαν τὴν χεφαλὴν, ἀλλὰ καὶ ἐν µέσῳ ἐπανειλημμένων μὲν ἀπελαι
κῶν στάσεων κατὰ τῆς βασιλείας, μακρῶν ὃ᾽ αὐτῆς πολέμων κατ
τεριχῶν πολεµίων, ἐν οἷς χυριώτατος ὁ πρὸς τοὺς Πέραας.

Υ
Ὁ περοικὸς πόλεμος.

Κατὰ τὸν χρόνον τῆς μακρᾶς αὐτοῦ βασιλείας ὁ ᾿Αναστάσις
ἠναγκασμένος νὰ ἔχῃ προσηλωµένους τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς πολλὲ
χβόνως µέρη. Δίκην δεξιοῦ µονοµάχου ἐφρόντιζε νάποκρούῃ πολλὰι
τίον αὑτοῦ ἐπιφερομένας προςθολάς. Εΐδομεν δὲ ἤδη τὴν ἐ
μεθ ἧς ἠγωνίσθη κατὰ τῶν ποικίλων στάσιων καὶ ἀποστασῶ,
ὧν ἐκλονήβη ὁ θρόνος αὐτοῦ, καὶ τὰ µέσα, ἄτιν᾽ ἀνείταξε κ;
τὴν Θρέκην Ἀπιζομένους Βουλγάρους καὶ Σλάβους, ᾽Αλλὰ κα ἑ

τερον ἀναγιάζιτο νὰ μάχηται ἡ βυζαντιακὴ βασλεία, ἐν μὲ
ἀνατολικαῖς ἐσχατιαῖς τοῦ Ἠὐξείνου Πόντου παρὰ τὰρμινιὰ
ἀντεπεξερχομένη πρὸς τοὺς ληστρικοὺς Τζάνους, τοὺς ὀμόρους τῶν.
ζῶν (605), µετ᾽ οὐ πολὺ δ᾽ ἀντιτασσομένη παρὰ τὸν Δούναβα,
ποὺς Γότθους, ᾽Αλλ᾽ εἷς τὸν ἐκεῖσι σταλέντα Σαβινιανὸν, τὸν ὁ
μον νἱὸν τοῦ ἄλλοτε νικήσαντος τὸν Θιοδιμοῦνδον, δὲν ἐπεφυὶ
νὰ νικήσῃ ἐν Παννονίᾳ τὸν Γότθον Μούνδωνα, κατισχύσαντα τῶν
ζαντιαχῶν ὅπλων.

Ὁ δ᾽ ἐπιφανέστατος τῶν πολέμων οὓς ἐπεχείρησαν ἐπὶ ᾿Ανι
οἱ Βυζαντῖνοι ὑπῆρξεν ἀναντιρρήτως ὁ περαικός.

Ἑθδομήκοντα καὶ ἑννέα ἔτη εἶχον παρέλθει ἀπὸ τῆς ἐν ἴτι
ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ μεταξὺ Περσῶν καὶ τοῦ βυζαντιακοῦ.
ὁμολογηβείσης ἑκατονταετοῦς εἰρήνης. Κατὰ τὸν μακρὸν δὲ τοῦ
νον ἀπησχόλουν τοὺς βασιλεῖς τῶν Περσῶν ἔριδες περὶ τοῦ θρό
χροὶ ἀγῶνες πρὸς τοὺς λαοὺς, αἴτινες ἐκαλοῦντο μὲν ὑπὸ τῶν

508

! Οὗννοι ᾿Ἐφθαλῖται, ἀλλ᾽ οὐδὲν φαίνονται ἔχοντες κοινὸν πρὸς τοὺς
ους, θρησκευτικαὶ καὶ κοινωνικαὶ αἱρέσεις καὶ ἄλλαι ἐσωτερικαὶ τοῦ
ους ἀνωμαλίαι. Διὰ πάντας δὲ τοὺς λόγους τούτους οὐ µόνον δὲν
διαταραχθη ἡ πρὸς τοὺς Βυζαντίνους εἰρήνη, ἀλλὰ καὶ εἶχι συ-
τθῆ ἐν τῷ μεταξὺ ἔτι μᾶλλον ἡ φιλία τῶν δύο κρατῶν διὰ τῆς ἐν
49 ὁμολογηβείσης συνθήκης. Διὰ ταύτης ὑπεχριοῦντο οἱ Βυζαν-
νὰ τιλῶσι κατ᾽ ἴτος τιταγµένον χρῆμα χάριν τῆς δαπάνης, ἂν
τες ἡ Φφύλαξις φρουρίου χειµένου χατὰ τὰς Κασπίας πύλας μιταξὺ
Ισχάτων παρωρειῶν τοῦ Καυκάσου καὶ τῆς Κασπίας θαλάσσης,

ταῦτα ὅπως πρὸς τὸ χοινὸν συμφέρον τῶν δύο κρατῶν παρακω-
ται Ἡ πρὸς νότον διάθασις τῶν τὰς ἐκεῖθεν τοῦ Καυκάσου χέρσους
Ίντων λαῶν.

Ὀιαῦται ἦσαν αἱ σχέσεις τῶν δύο κρατῶν, ὅτι Καθάδης ὁ τῶν Πιρ-
βασιλεὺς (487-498), ἰξωσθεὶς ἐπί τινα χρόνον ὑπὸ τοῦ ἀδιλφοῦ
ὔ ζαμάσπου, ἀνίκτησε τῷ 501 τὸν θρόνον διὰ τῆς βοηθείας τῶν
λαλιτῶν. Στερούμινος δὲ χρημάτων, ὧν εἶχε μεγάλην ἀνάγκην,
:ἀποτίσῃ τὰς βαρείας ὑποχρεώσεις, ἃς εἶχεν ἀναλάθει πρὸς τοὺς ὑπο--
ἔξαντας αὐτὸν χατὰ τὴν κάθοδον, ἀπετάθη πρὸς τὸν ᾿Αναστάσιον,
τῶν τὰ πρὸς φύλαξιν τῶν Κασπίων πυλῶν ὑπεσχημένα χρήματα
᾿ ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ Λέοντος καθυστέρουν οἱ Βυζαντῖνοι. Ὁ δ᾽
στάσιος ἢ τὸ παρ’ παν ἠρνήθη νὰ πληβώτῃ τὰ ὀφειλόμινα ἡ
}η νὰ παράσχῃ χρήματα µόνον ὑπὸ τὸν τύπον δανείου.

Αλλ᾽ ὁπωςδήποτε καὶ ἂν διετύπωσιν ὁ ᾿Αναστάσιος τὴν ἄρνησιν
5, ὁ Σασανίδης βασιλεὺς ἰθεώρησε τὴν τοιαύτην ἀπάντησυ ὡς
ΈΘασιν τῶν συνθηκῶν, καὶ, ἐπιγειρῶν πόλεμον ἀκήρυκτον, εἰςέ-
τῇ 93 Αὐγούστου 609 εἰς τὸ βυζαντιακὸν µέρος τῆς ᾽Αρμενίας,
ἄενος μεγάλης ατρατιᾶς Περαῶν, ᾿Εφθαλιτῶν καὶ ᾿Αράθων. Μέχρι
ὃν ἀρχῶν τοῦ ᾿Ὀκτωθρίου εἶχε καταλάθει μὲν τὴν Θεοδοσιούπο-
αἱ Μαρτυρόπολιν, εἰσχωρήσας ὃ᾽ εἰς τὰ βόρεια τῆς Μεσοποταμίας.
ἀρχίσιι νὰ πολιορχῇ τὴν ὀχυρὰν "μιδαν, τὸ σημερινὸν Διαρ-
Αρ. Αλλ’ εἰ καὶ ἡ βυζαντιακὴ φρουρὰ τῆς πόλεως ταύτης ἦτο
Ένθρωπος, τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ γενναιότης τῶν κατοίκων καὶ τῶν ἐν
αόλει μοναχῶν περὶ τὴν ἄμυναν, ὥστε καθ᾽ ὅλον τὸν χειμῶνα ὑπὲρ
πρεῖς μῆνας µαταία ἀπέθη πᾶσα ἐνέργεια τῶν πολιορχητῶν. Τέ-
δὲ μετὰ πολλὰς δυσχερείας καὶ κατόπιν μεγάλων ἀπωλειῶν τῆς
υῆς οτρατιᾶς ἐκυριεύθη ἡ "Άμιδα ἀρχομένου τοῦ 509. Ὁ Κα-

504

Εάδης, εἰςλθὼν εἰς τὴν πόλιν, διέταξε γενικὴν αφαγἠν τῶν κατοἰκεσας,
καθ᾽ ἣν ἀπωλέσθησαν πολλαὶ χιλιάδες. Ὅτε δὲ τέλος ἔπαυσιν Ἡ σβαν σας
Υῶν τοῦ νικητοῦ πεισθέντος εἰς τὰς παρακλήσεις καὶ παραστάσεις ἱερᾶς,.»
τινὸρ, ὁ Καθάδης ἐξῆλθι τῆς πόλεως, συγκοµίσας μὲν πλουσιώτα---«
λάφυρα, ἐγκαθιδρύσας δ΄ ἐν ᾽Αμίδᾳ φρουρὰν περσικὴν τριεχιλίων ἀνδρῷ -ν-.

Ἡ ἆλωσις τῆς θιοδοιουπόλιως καὶ Μαρτιροπόλως, ίως δὲ σ-Ξι
᾽Αμίδας ἐνέδαλεν εἰς μεγάλην ταραχὴν τὴν βυζαντιακὴν βασιλεία. “Ὁ)
δ’ Αναστάσιος, ὄστις µέχρι τινὸς εἶχεν ἐλπίσει νἀποτρέῳῃ τὸν Καβάς -
δην ἀπὸ τοῦ πολέμου διὰ διαπραγµατεύσιων, εὑρίθη ἠναγκασμίνος µεεἁ
τὰς ἐπιτυχίας ἐκείνας τοῦ βασιλέως τῶν Π]ερσῶν νἀντεπεξέλθῃ ἐναντίον

αὐτοῦ πάσῃ δυνάμει. ᾿Απιστάλη λοιπὸν εἰς τὴν Μεσοποταμίαν στῄαε-
τιὰ μεγίστη, τοιαύτη
ὁποία οὔτε πρότερον οὔτε
ὕστερον ἑστάλη ποτὶ ὑπὸ
τῶν Βυζαντίνων ἐπὶ τοὺς
Πέραας. Στρατηγὸν δ᾽
ἔταξεν ὁ ᾿Αναστάσος
τὸν Γότβον ᾿Αριόθιόον,
ἔγγονον ὄντα δύο τῶν

ΝΟΜΙΣΜΑ ΚΑΜΛΔΟΧ ΤΟΥ ΜΑΣΙΑΕΩΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΙΑΣ.

ἐπιφανεστάτων στρατηγῶν τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους, πρὸς μὲν παφίς
τοῦ ὁμωνύμων ᾿Αριοξβδου τοῦ ἐαὶ Θιοδοείου τοῦ μικροῦ ἐκστμα»
οὓς Πέρσας, πρὸς δὲ μητρός τοῦ "Ασπαρος. Πλὴν δ' πό

Ἱστάλησαν καὶ ἄλλοι πλεῖατοι στρατηγοἰ, ὧν ἐπιφανέστατα ὁ

ἀνεψιὸς τοῦ Φασιλίω

κιος
εύντο δὲ καὶ Ἰουστῖνος ὁ ἔπειτα βασιλεύσας.

τε ἔποφιν πλάβους, καθότι ὁ στρατὰς λέγεται ὑπιρβέ
ὁ ἔπογιν γενναιότητος κ

τηκηντακιςχιλίους ἄνδρα.
πείρας τῶν ατρατηγῶν αἱ δυνάμεις αἱ κατὰ τῶν Περσῶν σταλίπι

σαν ἄξια
στα ἐξ αὐτῶν. ᾽Αλλὰ συνέθη μέγα στρατηγικὀν λᾶβος τῶν Βιζτ-
μοίρας. Καὶ κατ’ ἁρχὰς μὲν ἠδυνήβησα
γού Ῥωμανοῦ νάναγκάπωσιν εἰς ὑτι-

εἰστου λόγου, καὶ ὁ ᾿Αναστάσιος ἰδικαιοῦτο νάναμίπ

τίνων. ἡ διάσπασις αὐτῶ» εἰς

ὁ ᾿Αριόδινδος μετὰ τοῦ στρα;
χώρπαιν τὸν Καθάδην, πολιορκοῦντα τὴν Νίσιθιν. ᾿Αλλὰ μετὰ
ἐπελθὼν ὁ βασιλ. ν Περσῶν μετὰ πολυαριθµοτάτης ατρατιᾶς ἠνάτ"
καπε τὲν ᾿Αριόθινδον νάνακαλέσῃ τὸ µέγιατον µέρος τοῦ βυζαντικε
ὖσει ὑπὸ τὸν Ὑπάτιον καὶ Πατρίχιον εἰς

ϱ, ὄετις εχει

ολο ἐν Μεσοποταμἰᾳ ἀνεπιτυγῶς τὸν πρὸς τοὺς

᾽μπκυνομένου, ἀνεκάλεσι ο. πὸν Ὑπάτιον, στινδε
τοῦ πολέμου τὸν ᾿Ώληριόν μάγιατρον Κά--
:ατρατηγῶν καὶ νέας στρατιᾶς. Ἡ δ᾽ ἴκανότης
αὔδηυσα στινοχωρία τοῦ Καθάδου, ταλαι--

τῶν, πεὸς οὓς Πναγκάσθη νὰ πολμῇ ἐπᾶ

πολέμου ὑπὲρ τῶν Ἠυζαντίνων. 'Ἡ ΄Αρ-

᾿δγοῦτο ὑπὸ τοῦ Κλρος θριαµθιώ ντος

καὶ κυριεύοντος ἢ πυρπολοῦντος πολλὰ φρούρια. ερ κο ή θυνωμο,
ἄλλοι στρατηγοί θίχων ἀλλαχοῦ. Τέλος ὃ᾽ ἔπισι μὲν ἡ Νίσίβις, ἐπολοβας
άθπο δὲ ἤδη τὸν χειμῶνα τοῦ 504 καὶ αὐτὴ ἡ, "Άμιδα καὶ ἰκωνδῤνι τος ος
νά πίση παρ’ ὅλην τὴν γενναίαν ἄμωναν Ἡν ἀντίτασοιν εἰς τὰ βυζα- -ω,
πιακὰ ὅπλα ἡ φυλάασουσκ τὴν ὀχωρὰν πόλιν περαικ Φρουρά.

ϊς τοιοῦτο κινδυνῶδες σηµεῖον περιστάντων τῶν πραγμάτων, μα |
ὀννάμενος νάνθίξγ ὁ Καθάδης εἰς τὸν διπλοῦν πρὸς Βυζαντίνους καί
᾿Ἐφθαλίτας πόλεμο», ἆλθων εἰς λόγους εἱρήνης πρὸς τοὺς στρατηγοὺς τος» |
᾿Αναστασίον. Οἱ Βυζαντῖνοι παρέλαδον τὴν ΄Άμιδαν ἀντὶ χρημάτων"
καὶ ὁ Κέλερ ὠμολόγησι μετὰ τῶν Περοῶν ἐπταετεῖς οπανδας, ὃν ὥς
Τληξε τῷ 808 ὃ πιραικὸς πόλεμος τρία ὅλα ἔτη μετὰ τὴν ἔναρξον αὐτῶσθς-

Καὶ ὑπήρξαν μὲν λίαν ἐπιικεῖς δώ τοὺς Πέρφας οἱ ὅροι τῆς ὄμολν---
γηθήσης εἰρήνης, “Αλλ᾽ ὁ Αναστάσιος µετ' οὗ πολὺ ἀπίδηξω, ὃν
καΐπερ οὕτως ἐπὶ µετρίοις ὄροις περατώσας τὸν πρὺς τοὺς Ηέρος πι
ἀγῶνα, οὐδαμῶς διενοεῖτο νὰ ἐπιτρίψῃ εἰς τὸν Καβάδην οἰκνδήποτ τε Ἡ
µείωσιν τῶν βυζαντικκῶν κτήσεων ἐν τοῖς ἐνδοτάτοις τῆς ᾿Ασίας. Καπ -ᾱ
δὴ πρὸς ὑπεράσπιτιν αὐτῶν ὠχύρωαι μὲν κατὰ τὰρμενικὰ σύνορα τίς-πε-τι
Θιοδοσιούπολιν, ἕκτιτε δὲ τῷ 007 εἷς ἁπόστασιν τριῶν ὡρῶν καὶ ἅμικν --ᾱ-
σιίας ἀπὸ τῆς Νισίδιως ἐπὶ τῶν νοτίων κλιτύων τοῦ Μααίου ὄρους καπ--- -Ἡ
τα κράσπιδα τῆς μεγάλης πεδιάδος τῆς Μεσοποταμίας νέον φρούριο----«',
μεταθαλῶν τὸ χωρίον Δάρας εἷς ὀχυρᾶν καὶ εὐρεῖαν πόλιν, ἥτις ενω,
θη ἀπ αὐτοῦ ᾿Αναστασιούπολις, Καὶ ἡ, μὲν βυζαντιακὴ τέχνη ἑκόσμ--ονρ.
τὸ βασιλιιὸν ἠκιῖνο κτίσμα δι᾽ ἑκκλησιῶν καὶ ατοῶν, ἀπαθηκῶν αἴτ-εν,
μεγάλων. δεξαμινῶν καὶ λουτρῶν. Ἡ δὲ οἴκοδόμησις τοῦ ἀπωτάξτε,
ἐκαίνου ποσκόπου τῶν Βνζαντίνων ἐν ταῖς ἐσχατιαῖς τοῦ κράτους παν”
αὐτὰ τὰ πιροικἁ σύνορα δενόει τὴν πρόνοιαν τοῦ "Αναστασίου
τὴν ὠὑπορίαν καὶ δύναμιν τοῦ βαπιλείου.

Ἡ κτίσις τῆς ᾿Αναστασιουπόλεως, τις ἔμελλε νὰ, χφησιμεώσῃ ὃς
προπύργιον κατά τε Περσῶν καὶ ᾿Αράθων, εὐλόγως ἱτάραξε τὸν Εν»
βάδην' ἀλλ’ ὁ πρὸς τοὺς ᾿Εφθαλίτας συνεχὴς πόλεµας δὲν ἄφινεν ες
αὐτὰν καιρὸν ἀντιδράσεως. Μόλις δὲ µετὰ τὸ τέλος αὐτοῦ ἐθάρραοι νὰ.
διαμαρτυρηθὴ διὰ τὴν παρᾶβασιν τῶν ὄρων τῆς ἐπὶ Θεοδοσίου ὁμολι--
γηβείσης συνθήκης, καθ’ ἦν εἰς οὐδίτερον τῶν γειτόνων ἐπετρέπιτο νὰ
κπίση Φρούριον ἐγγὺς τῶν αυνόρων. Αλ’ ἡ διπλωματική. τέχνη τοῦ.
Αναστασίου ἐξωμάλυνι τὰς ἐκ τής Διαμαρτυρήσιως ταύτης τοῦ .-.

] θάδου ἐπαπειλουμένας ὄυσχερείας, καὶ τὰ ὀχυρώματα τῆς ΄Άναστα-

ππτουπόλεως ἐξηχολούθησαν συµμένοντα ὡς ἀπειλὴ κατὰ τῆς περσικῆς
Ἐν φρύος.

Ἡ δ᾽ ἐκνίκησις τῶν Περσῶν χαὶ ἡ κτίσις τῆς ᾿Αναστασιουπόλιως
σαν φραγμὸς καὶ κατὰ τῶν Σκηνιτῶν ᾿Αράδων, οἵτινες, ὑποτελεῖς
Έδντες τῶν Περσῶν, καὶ στρατοπιδεύοντες ὑπὸ σκηνὰς ἑκατέρωθεν τοῦ
Ἡξύφράτου, ἐπίτριχον τὰ παρὰ τὸν ποταμὸν τοῦτον ὅρια τῆς Συρίας.
''"Ἠδη τῷ 498 εἶχον νικήσει τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Σκηνιτῶν ἐκείνων δύο
Ἠυζαντῖνοι στρατηγοὶ τῆς Βὐφρατησίας καὶ τῆς Παλαιστίνης, ὁ Βὐγέ-
Ψιος καὶ ὁ Ῥωμανός. ᾽Αποτέλεσμα δὲ τῶν νικῶν ἐκείνων ὑπῆρξιν ἡ
αἈνάκτησις τῆς ἐν τῷ ἀραθικῷ κόλπῳ κειµένης νήσου ᾿Ἰωτάθης, ἣν εἴδο-
Έκεν καταληφθεῖσαν ἐπὶ Λέοντος τοῦ μεγάλου ὑπὸ τοῦ Σαρακηνοῦ ΄Αμορ-
Φείσου. Ἡ δ᾽ ἀνάκτησις τῆς νήσου ταύτης, ἀποδοθείσης εἰς Βυζαντί-

Ἓους ἑμπόρους, ὑπῆρξε σπουδαιοτάτη διὰ τὸ ἐμπόριον τοῦ Βυζαντίου
μετὰ τῆς Ἰνδικῆς, καὶ συνετέλεσιν οὐκ ὀλίγον εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δη--
Ιµοσίων προζόδων διὰ τοῦ ὑπὸ τῶν ἐμπόρων πληρονομένου φόρου, καὶ
ππαῦτα χαθ᾽ οὓς χρόνους ὁ ᾿Αναστάσιος, εἰς γενικὸν συμφέρον τῶν ὑπη-
Φεύων ἀποσχοπῶν, μετερρύθµισε τὰ τῆς φορολογίας ἐν τῷ κράτει.

εσ’
πα διοέκησις τοῦ ᾿Αναστασίον.

σον καὶ ἂν ἐπεσκότισιν ὁ θρησκευτικὸς φανατισμὀς τὴν εἰκόνα τοῦ
Αναστασίου, ὁ ἐξιτάζων αὐτὰ τὰ πράγματα, ὡς εἴδομεν, ὀφείλει νὰ.
ὁμολογήσῃ, ὅτι ὑπῆρξεν εἷς τῶν ἀρίστων ἡγεμόνων τοῦ Βυζαντίου. Τοι-
οὔτον δ᾽ ἀναδιικνύουσιν αὐτὸν καὶ οἱ νόμοι αὐτοὶ
"δη κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος τῆς βασιλείας αὐτοῦ πλὴν ἄλλων δια-

τάξεων, ἀναφιρομένων εἷς τὴν μετὰ παρέλευσιν τεσσαρακονταετίας παρα-
γραφὴν τῆς ἰδιοχτησίας, ἐξίδωχεν ἀξίαν µνείας διαταγὴν, καθ’ ἣν ἀπτ;
Ὑορεύετο εἰς τοὺς δικαστὰς ἐφ᾽ οἰδήποτε λόγῳ προκοχὴ εἰς βασιλικα.
πελεύσµατα ἀντικείμενα εἰς τὸ δηµόσιον συμφέρον ἡ εἰς τοὺς κειµένους,
νόμους. Καὶ αἱ μὲν διαταγαὶ αὗται ἀπεσχόπουν εἷς

ἦν ἀποχατάσταπιν

τοῦ ἀξιώματος τῆς δικαιοσύνης. "Άλλος δὲ νόμος, ἔπειτα ἰκδοθεὶς, ἄντι-
χείµενον εἶχε τὴν ἀνύψωσιν τῆς διοικήσεως διὰ τῆς καταργήσιως τοῦ
ὠνίου τῶν ἀρχῶν, αἴτινες μέχρις ἐκείνου τοῦ χρόνου ἐξηγοράζοντο ὑπὸ
τῶν ἀπαιτητῶν παρὰ τῶν ἰσχυόντων. ᾿Ἐξέλιπε δ᾽ οὕτω κακἡ συνή-

508.

θεια, τοὺς μὲν εἰς ἀξιώματα ἀνερχομένους ἐξευτελίζουσα, τὸ δὲ ὑπή
κοον ἐπιθαρύνουσα δι᾽ ἐπαχθῶν δωρεῶν πρὸς τοὺς οὕτως ἀξιουμένοι
τῶν ἀρχῶν καὶ ἐν γίνει εἰκάγουσα εἰς τὴν διοίκησιν τὴν κατάχρησ
καὶ τὴν πίεσιν.

Ες ὁποῖον δὲ σημεῖον εἶχον φθάσιι αἱ ἐν τῇ διοικήσει καταγρήσε
µανθάνοµεν ἐκ τῶν περισωζοµένων τύπων, δι’ ὧν ὁ ᾿Αναστάσιος δες
ῥύθμιαι τὰ ατρατιωτικὰ πράγµατα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τῆς κυρηναϊκῆς Πε
παπόλεως. Ἐκ τῶν τύπων τούτων βλέποµεν, ὅτι ταπεινοὶ ἦσαν !
στρατιωτικοὶ μισθοί. Ἕκαστος τῶν περὶ τὸν δοῦκα, ἦτοι τὸν στρατγ
γὸν, ἀξιωματικῶν ἐλάμθανε κατὰ μέσον ὅρον ἑννία γρυσᾶ νοµίσµατ
κατ᾽ ἔτος.Αλλὰ τὴν ἀληθῶς ἀνεπαρχιστάτην ταύτην ἐκ δραχμῶν ἑκα
τὸν ἑθδομήκοντα ἑπτὰ ἐτησίαν τοῦ κράτους χορηγίαν συνεπλήρονον διά
φορα ἐπιδόματα εἰεπραττόμενα παρὰ τῶν κατοίκων τῆς χώρας, ἐν
ἐφρούρουν οἱ ἀξιωματικοὶ, καὶ διάφορα δικαιώµατα, ἄτινα ἰπὶ διαφέ
ῥοις προφάσεσιν ἐλάμβανον παρὰ τῶν ὑφ᾽ ἑαυτοὺς στρατιωτῶν. Μεταί
δὲ τῶν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς διδοµένων ἦτο κι
ἡ λεγομένη εὐμένεια, Ἆτις ἐσήμαινε τέλος χορηγούμενον εἷς τὸν δοῦκ
ὡς δεῖγμα τῆς Φφιλοφροσύνης τῶν ὑπ᾿ αὐτὸν στρατευοµένων. Ἐκ τᾶ
ἐπιδομάτων τούτων ὁ ᾿Αναστάσιος ἀφῆκε μὲν τὰ παρὰ τῶν κατοίκα
εἰκπραττόμενα, ἀλλὰ κατήργησε τὰ διδόµινα ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ὑπὸ
τῆς καλουμένηρ μὲν εὐμενείαρ, οὔσηρ δὲ ἐξ ἔθους οὐκ ἀγαθοῦ κακὴ
συνηθείας. Καὶ ἄλλων δὲ γορηγιῶν παρὰ τῶν στρατιωτῶν εἰςπραττο
µένων ἀπηγόρευσεν ἢ περιώρισε τὴν χρῆσιν ὁ αὐτοκράτωρ.

Εἶνε δὲ οἱ περὶ τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων τῆς Πενταπόλεω
Θεῖοι τύποι βασιλικὸν διάταγμα χαὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν ἀξιομνημόνευ
τον. Βΐνε δῆλα δὴ συντεταγµένον ἑλληνιστὶ, καὶ δειανύει τὴν κατ᾽δλἰ
γον εἰεχ. ἑλληνικῆς ὡς ἐπισήμου γλὠσσης τοῦ βυζαντιακε
κράτους. ᾿Επονομάζεται δ᾽ ὁ ᾿Αναστάσιος ἐν τῇ διασωζούσῃ τοὺς τέ
πους τούτους ἐπιγραφῇ νικητὴς εὐσεβὴς εὐτυχὴς τροπαιοῦχος ἀεισι
βαστος αὔγουστον, φέρει δῆλα δὺ πλήρεις τοὺς τίτλους, οὓς διεφύλαξι
ἡ, βυζαντιακὴ βασιλεία µέχρι τοὐλάγιστον καὶ τοῦ Ἰουστινιανοῦ

ΛΑλλ’ ἐκ πασῶν τῶν νομοβετικῶν διατάξεων τοῦ ᾿Αναστασίου ἡ κι
ῥιωτάτη καὶ ἀμερίστου τυχοῦπα ἐπαίνου εἶνε ἡ κατάργησις τοῦ λιγο
μένου χρυσαργύρου, ὅπερ εἴδομεν εἰκαγόμενον ἐπὶ Κωνσταντίνου το
μεγάλου. Ἠτο δὲ τὸ χρυσάργυρον κατὰ πάντα τὰ φαινόµινα, παι
ὅλην τὴν ἐπιακότισιν τῆς ἀληθοῦς αὐτοῦ σηµασίας, ἣν βλέποµεν παρ

ο 09

τοῖς µΓιταγενιστέροις Βυζαντίνοις ἱστοριογράφοις, φόρος ἐπιτηδεύματος,
οὗ Φὰν ἦσαν ἀπηλλαγμέναι οὐδ᾽ αὐταὶ αἱ πτωχόταται τῶν πολιτῶν
τάξεις. Συνιδίετο δὲ πιθανῶς πρὸς αὐτὸν καὶ µετριώτερός τις κεφαλι-
κὸς «ρόρος ἐπὶ τῶν ζῴων. Συνίστατο δὲ ὁ ἐπὶ τοῦ ἐπιτηδεύματος φόρος
ἐκεἘνως εἰς ἓν ἀργυροῦν νόµισµα κατ᾽ ἔτος καὶ κατ᾽ ἄτομον, ἤτοι εἰς
τέσ-σ-οε ρα ἀργυρᾶ νομίσματα χατὰ τετραετίαν, ὅτε εἰκεπράττετο ὁ φό-
βος- "Της δὲ ἀξίας τοῦ ἀργυροῦ νομίσματος ἰσοδυναμούσης πρὸς ὀγδοή-
χον΄Ἔ σε περίπου λεπτὰ, τὸ κατὰ τετραετίαν πληρωτίον παρ᾽ ἑκάστου
ποσὸν ἀνήρχετο εἰς δραχμᾶς τρεῖς καὶ λεπτὰ εἴκοσιν, ἥτοι εἰς σημερινὰς,
δμοιχ εκὰς δεκαὲξ, ἂν πενταπλασιάσωµεν τὸ ποσὀν, ὅπως εὕρωμεν τὴν
τότε σχετιὴν ἀξίαν τοῦ πολυτίµο» μετάλλου. Κατὰ ταῦτα ὁ φόρος
πως δν ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ἐπαχθὴς, δυςθάστακτον δὲ καθίστανον
αὐ τὸν πιθανῶς τὸ ἄνισον τῆς φορολογίας καὶ αἱ καταχρήσεις τῶν δηµο-
σίωνν κἰκπρακτόρων. ᾿Εντεῦθεν θρῆνοι καὶ ὀδυρμοὶ ἠκούοντο ἁπανταχοῦ
χα πτὸς τὰς διηγήσεις τῶν Βωζαντίνων, ὅταν ἐπήρχετο ὁ χρόνος τῆς εἷς-
πρᾶ Ἐκ ως τοῦ χρυσαργύρου. Μεγάλως δὲ συνεκινήβη ὁ ᾿Αναστάσιος, ὅτε
ἦλθον μὶν πρὸς αὐτὸν πρίσθεις τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις μοναχῶν, παρα-
πονοώ µενοι περὶ τῆς φορολογίας ἐκείνης, εἶδε δ' ἐκτραγῳδούμενα τὰ ἐκ.
τοῦ Ἀρυσαργύρου δεινὰ ἐν τραγῳδίᾳ Τιμοβέου τοῦ Γαζαίου, ποιητοῦ
καὶ γραμματικοῦ ἀξιολόγου τῶν κατ᾽ αὐτὲν χρόνων. Βἰς τοιαύτας δὲ
παβοε στάπεις πειθόµενος καὶ θέλων νὰ κατευνάσῃ τὴν κοινὴν κατακραν-
Υὼνς κατήργησιν ὁ ᾿Αναστάσιος τὸ χρυσάργυρον.
᾿Αλλὰ κατὰ τἀνωτέρω λεχθέντα φαίνεται, ὅτι τὰ ὑπὸ τοῦ δηµο-

πίθυ κ τοῦ χρυσαργύρον εἰκπραττόμενα χρήματα δὲν ἦσαν πολλὰ, δὲν
Ἴσαιν τοὐλάχιστον τοσχῦτα, ὥςτε ἡ ἐκκοτ

αὐτῶν νὰ ἐπιφέρῃ κλονι-
αμὸν εἰς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ κράτους, ὧν ἄλλως μετὰ μεγάλης φειδοῦς
ἐκύδα το ὁ ᾿Αναστάσιας. Διὰ τοῦτο δὲ ῥλέπομεν, ὅτι κατὰ τὸν θάνατον
βοτοῦ; εὑρίθησαν τεβησαυρισμέναι ἐν τῷ βασιλικῷ ταμείῳ τριακόσιαι
εεθσι χιλιάδες λιτρῶν χρυσίου, ἦτοι περὶ τὰ τετρακόσια τεσπαράκοντα
Ἀααὶ σείντε ἑκατομμύρια δραγ μῶν.

΄Ἀοιωύτη ὑπῆρξιν ἡ διοίκησις τοῦ ᾿Αναστασίου, ἀγαθὴ καὶ πατρική
(ν «ογόλῳ καὶ µόνον ὥς πρὸς τὸ θρησκευτικὸν ζήτημα ἔχωυσα περισαυ-

τέ τος νά, ες ἡ
θτι,ς τοὺς φέγοντας ἡ τοὺς ἐπαινοῦντας. ᾽Αλλὰ

εράργον εἶναι ὅτι

ς ναστάσιος, καΐπερ κατὰ τὰ λεγόμενα καταργήσας τοὺς αἱματη-
Ρ9ὺς ἀγῶνας τῶν µονοµάχων κατὰ τῶν Βηρίων, δὲν εἶχε τὸ θάρρος
πε επιξέλθῃ καὶ κατὰ τῆς ἀτασθαλίας τῶν φατριῶν τοῦ ἱπποδρόμο,

510

Τούτων ἡ θρασύτης εἶχε μὶν ἀρχίσει ἤδη ἐπὶ τοῦ αὐτοχράτορος Μαρ-
κιανοῦ, ἀλλ᾽ ἐπὶ τοῦ ᾿Αναστασίου ἔφθασιν εἰς τὸ μὴ περαιτέρω, ἐμθάλ-
Ἄουσα μὲν πολλάκις τὴν Κωνσταντινούπολιν εἰς ταραχὴν, πληροῦσα δὲ
τὸν ἱππόδρομον βοῆς χαὶ ἐνίοτε αἵματος. Ὁ ᾿Αναστάσιος, μὴ θελήσας
νὰ πατάξῃ τὴν θρασύτητα ταύτην, ἀλλὰ συγκαταθὰς µέχρι διαπρα-
γματεύσεων πρὸς τὰς φατρίας τοῦ ἱπποδρόμου καὶ ἐνίοτι συµπράξας
πρὸς τὴν ἑτέραν αὐτῶν, προεκάλεσεν ἐνοχλήσεις δι᾽ ἑαυτὸν καὶ µέχρι
πινὸς ἐματαίωσε τὸ ἔργον τῆς ἀγαθῆς διοικήσεως, ὑπὶρ ἧς ἐπόνησε,
παρισκεύασε δὲ τὴν ὁδὸν εἰς ἀκόμη ἀτασθαλωτέραν στάσιν, ἥτις, ματ᾽
ὀλίγα ἔτη ἐκρηγνυμίνη, ἔμελλε νὰ περιστήσῃ εἰς κἰνδυνον καὶ αὐτὴν
τὴν βασιλείαν.

᾽Αλλ’ ἡ ἀσύνετος αὕτη διαγωγὴ τοῦ ᾿Αναστασίου πρὸς τὰς φατρίας
τοῦ ἱπποδρόμου δὲν ἀρχεῖ νὰ μειώσῃ τὴν ἄλλως ἀγαθωτάτην ἐντύπω-
αιν, ἣν ἐμποιεῖ ἡ βασιλεία αὐτοῦ. Ἐν γένει δὲ δικαιοτάτη φαίνεται ἡ
αρίσις, ἣν ἐπιβέρει περὶ αὐτοῦ Ἰωάννης ὁ Λνδὸς, συγγραφιὺς τοῦ ἕκτον
αἰῶνος, γεννηθεὶς μὲν ὀλίγον μετὰ τὴν ἀνάθασιν τοῦ ᾿Αναστασίου εἰς
τὸν θρόνον, μὴ παρααυρθεὶς δὲ ὑπὸ θρησκευτικοῦ φανατιαμοῦ εἰς ἄδικον
Ὑνώμην περὶ τοῦ ἀνδρὸς, ὃν εἶδε κατὰ τοὺς πρώτους τῆς ἰδίας του νεό-
τητος χρόνους ἐπιφανῶς κατέχοντα τὰ σκῆπτρα τῆς βυζαντιακῆς ἂρ-
γῆς. Καλιῖ δὶ ὁ Λυδὸς τὸν ᾿Αναστάσιον συνετὸν καὶ πεπαιδευµένον,
ἐπιφανῃ ἅμα καὶ ὁραστήριον, µεγαλόδωρον καὶ ἀνώτερον ὀργῆς καὶ
σιθόµενον τὰ γράμματα. Ἐν δὲ τῇ ἀγαβότητι αὐτοῦ οὐδένα τῶν δεο-
µένων ἀπέπιμπε σκυθρωπὸν οὕτως, ὥςτε οὔτε πόλις οὔτε φρούριον ἡ
λιμὴν ἢ τόπος τις ἑστερεῖτο, ἐπιστάσης ἀνάγκης, τῶν δωριῶν τοῦ βα-
αιλίως. Ὡς ἄριστον ὃ᾽ ἐπιτάφιον τοῦ ἀγαθοῦ ἡγεμόνος ἠδύναντο νὰ
χρησιμεύσωσιν αἱ λέξεις τοῦ Λυδοῦ θεὸν ἐχέτω ἴλεω τῶν ὁπωρδή-
ποτε πλημμεληθέντων αὐτῷ' καὶ γὰρ ἄνθρωπος ἦν.

κε

Ο ΜΕΓΑΣ νΝΟΜΟΘΕΤΗΣ

Ἔονστενος-

Ὁ Αναστάσιος ὄντσκων ὁ
μιτὰ Βασιλείαν εἰκοσεττα «τῶν κα. ὃν: εχεδτι μτνῶν τὔδενα
αλκβονόμον τῆς βασιλε: ὑτος δ᾽ εξετνεεν 7 Ἀνναστεια Άετντος
τοῦ μεγάλου, καθοτι κα: Ἡ Ασιαδ.τ εἶγεν ἡδτ ἁπτύσν
ταῦτα δ΄ ὁ θρόνος. µενων ἐδεστετος. ἠδυνατε να περιελότ
ἵσρ, ο δακοίθεντων. Ὡς

τοιοῦτοι δ᾽ ἀνεδεσνύν'

τῷ 545 ἕατα

τον τῶν ἐτ: τῆς ὁπσλειας τος
μὲν τῶν α
Ὑπάτιος ὁ κατά τε τὸν Ξεεσιατι

παλιανοῦ ἀγῶνι στρατηντσας. εκ δὲ τ
ὁτὸν ὑπὲρ τῆς ἐρθοδοξιας ἀγῶνα κατ
Εδικυμήσας
ΑἉλ)’ ὁμ. ὅ]
στως σνως ατε τήν
Κελονμίνο, ϐεω

Αασνλίως µετεχειίσθτ
τοῦ 3 εἰς

ἀντι τουτων

τοὺς

νον
οὃν πει ἑαυτοῦ. καὶ

ο
ἔρας μετὰ τὸν Ἡνατον

515

τὸ Βυζάντιον, ὅτι οἱ Ὁμηρίται εἶχον φονεύσει Βυζαντίνους πραγµα-
πιυτὰς ἐρχομένους ἐξ Ἰνδιῶν καὶ διαθαίνοντας ἐκ τῆς χώρας αὐτῶν,
ὅπως διαπεράσωσιν εἰς τῶν ᾿Αθησαυνίαν. Ἐκάλουν ὃ᾽ Ὁμηρίτας οἱ
Βιζαντῖνοι τοὺς Χιμιαρίτας, λαὺν αυγγενῦ μὲν
Άωπας, οἰκήσαντα δ᾽ ἀπὸ τοῦ δευτέρου μιτὰ Χριστὸν αἰῶνος τὰ νότια
τῆς ἀραθικῆς χερσονήσου, τὴν Εὐδαίμονα λιγομίνην ᾿Αβαβίαν. Τὸ συµ-
Θὰν δὶ τοῦτο προικάλιαι πόλεµον μιταξὺ τῶν Ὁμηριτῶν καὶ τῶν ΄Αξω-

ς τοὺς ἀρχαίους Αἱ-

μτῶν, ὄστις προζέλαθε θρησκευτικὸν χαρακτΏρα, διότι ἡ μὲν ὁμηριτικὴ,
Ἰννκστεία ἦτο ἰουδαικὴ, ὁ δὲ ἡγεμὼν τῆς “Αθησσυνίας "νδας, ὅστις
Ιπωνομάζιτο Ἐλλισθιαῖος Ἐλεσθαὰν, ἄτοι εὐλογημένος, ἦτο ἔνζη-
Ίος Δικσώτης τοῦ χβιστιανισμοῦ. ᾿Απίληξε δ᾽ ὁ πόλεμος οὗτος τῷ ὅδ4
ὡς τὴν νίκην τοῦ ΄Ανδα καὶ τὴν δι᾽ αὐτοῦ διάδοσιν τῆς χριστιανικῆς
ἠρνισιίας παρὰ τοῖς Ὁμηρίταις τῆς ᾿Αραθίας.
χ{αὶ ἀμέσως μὲν δὲν µετέσχε τοῦ πολέμου τούτου ὁ Ἰουστῖνος. ᾿Αλλὰ
ῥη τᾶς ἀναγράφιται, ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν τοῦ βασιλέως τῶν ᾿Αξω-
μετῶν διαπεραίωσιν εἷς τὴν Βὐδαίμονα ᾿Αραθί
αὈτοῦ συναπιτέλισαν βυζαντιακὰ ἐμπορικὰ πλοῖ

ν µέρος τοῦ στόλου

πκριστάνεται δ' ὁ

Ἰουστῖνος παρορμῶν τὸν ΄Άυδαν εἷς τὴν ἑκατρατείαν ταύτην, δι’
συνετεληρώθη ἡ ἐν ᾿Αραθίᾳ ἐπικράτησις τοῦ χριστιανισμοῦ, οὐ μὴν ἀλλὰ
καὶ Ψέας ουνδίων σχέσεις μετὰ τῆς ἀξωμιτικῆς ἐκκλησίας καὶ συντι-
λῶν εἰς τὴν παγίωσιν τοῦ χριστιανισμοῦ παρὰ τοῖς Ὁμηρίταις,

Ἡ ὑποστήριξις δὲ αὕτη, ἣν ὁ Ἰουστῖνος παρίσχεν εἰς τοὺς ᾿Αξω-
μῖτι

ὅπως ἐπεκτείνωσι μὲν τὴν ἀρχὴν αὐτῶν ἐκεῖθιν τοῦ ἀραθικοῦ

χδλπεου, ἑλκύσωσι δὲ χαὶ τοὺς Ὁμηρίτας εἷς τὸν χριστιανιαμὸν, εἶχε
Ἆαὶ πεολιτικὴν ἔννοιαν. ᾿Απεσκοπεῖτο δᾷλα δὴ δι΄ αὐτῆς ἡ ἀπόκτησις

ν, δυναµένων ὡς ἐκ τῆς γεωγραφικῆς θέσεως τῶν γωρῶν αὐτῶν νὰ
Ἡθλαιμιύσωσι µεγάλως ἐν τοῖς ἀγῶσι τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους πρὸς
τὴν Περοίαν, ὡς καὶ πράγματι ἐχρποίμευσαν κατόπιν.

᾽Αλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα φιλικαὶ διέµειναν αἱ σχέσεις τῶν Βιζαντίνων
Χαὶ τῶν Αἰθιόπων µέχρι τῆς κατὰ τὸν ἔθδομον αἰῶνα ἐπελθούσης κατα-
λύφιως τῆς βυζαντιακῆς ἀρχῆς ἐν ᾿Αφρικῇ. Ἕκτοτε δὲ ὀσημέραι πλεῖον

ἠχόρισεν ἀπ᾿ ἀλλήλων Ἕλληνας καὶ '᾿Αθησσυνοὺς ἡ ἀπομάκρυνσις
τῶν Βυζαντίνων ἀπὸ τῶν ἀκτῶν τοῦ ἀραθικοῦ κόλπου καὶ ἡ προθαί-
Ἄνσα διάδοσις τοῦ μωαμεθανισμοῦ ἐν τῇ ἐνδοτέρᾳ ᾿Ασὶς καὶ τῇ ᾿Αφρι-
αἲ- Αλλ᾽ οὐχ ἧττον ἡ ᾿Αθησσυνία δὲν ἐλησμόνησε τὰς παλαιὰς αὑτῆς
αρὸς τὸ Βυζάντιον σχέσεις, καὶ διετήρησεν ὡς µόνον ἐν τῇ ἐσγατιᾷ ἐκείνγ,

98

|
Ἶ

ΙΟΥΣΤΙΝΙάΝΟΣ
ΥΤΗΜΑΩΤΗ ΕΙΚΟΝ ΕΝ ΡΑΠΕΥΝΗΙ

508.

[καὶ κυριεύοντος ᾖ πυρπολοῦντος πολλὰ φρούρια τῆς Περοίδας, ἐν ᾧ κ)
ἄλλοι στρατηγοί ἐνίκων ἀλλαχοῦ. Τέλος δ᾽ ἔπιοι μὲν ἡ Νϊσιδνς, ἐπ].

κεῖτα δὲ ἔδη τὸν χειμῶνα τοῦ 004 καὶ αὐτὴ ἡ "Άμιδα καὶ λίας,
νὰ πέσῃ παρ᾽ ὅλην τὴν γενναίαν ἄμνναν ἂν ἀντέτασσεν εἷς τὰ βυζα----νε
τιακὰ ὅπλα ἡ φυλάσπουσα τὴν ὀχυρὰν πόλιν πιροικὴ φρουρά.

Εἰς τοιοῶτο κιδυνῶδες σηµιῖον περιστάντων τῶν πραγμάτων, -μμί
δυνάµινος νάνθίξη ὁ Καβάδης εἰς τὸν διπλοῦν πρὸς Βωζαντίνφνς πεί
Ἐφθαλίτας πόλεµον, ὤλθεν εἷς λόγους εἐρήνης πρὸς τοὺς ατρατηγιώς πού
Ἰλναστασίου. Οἱ Βυζκντῖνοι παρίλαθον τὴν "Άμιλαν ἀντὶ
καὶ ὁ Κθιρ ὠμολόγησι μετὰ τῶν Περοῶν ἑπταετεῖς σπονδᾶς, ἁνωνσ
Ώξε τῷ 505 ὁ περσικός πόλεμος τρία ὅλα ἔτη μετὰ τήν ἴναρξιων αὐτῦ.

Καὶ ὑπῆρξαν μὲν λίαν ἐπιμικεῖς διὰ τοὺς Πέρσας οἱ ὅραι τῆς ὅμι]α- αν
Υηθείσης εἰρήνης. Αλ’ ὁ ᾿Αναστάσιος μετ΄ οὐ πολὺ ἀπέδιιξεν, ὅτε, -
καΐπερ, οὕτως ἐπὶ μετρίοις ὄροις περατώαας τὸν πρὸς τοὺς [Πέρνκς τα
ἀγῶνα, αὐδαμῶς διενοιῖτο νά ἐπιτρέψγ εἰς τὸν Καθάδην αἰανδήπωτε .)
μείωσιν τῶν θυζαντικκῶν ετήσιων ἐν τοῖς ἐνδοτάτοις τῆς “Ασίας, Επί όν

δὴ πρὸς ὑπεράππιαιν αὐτῶν ὠχύρωσι μῖν κατὰ τάρμενικα σύνορα τὰ» μ

Θιοδοσιούπολιν, ἔκτισε δὲ τῷ 007 εἲς ἁπόστασιν τριῶν ὡρῶν καὶ ἡμν- ώόπ
σείας ἀπὸ τῆς Νισίθεως ἐπὶ τῶν νοτίων κλιτύων τοῦ Μασίου ὄρους κατὰ. ]
τὰ κρὰσπιὸκ τῆς μεγάλης πεδιάδος τῆς Μισοποταμίας χέον φρούριο», οἱ
μεταθαλὼν τὸ χωρίον Δάρας εἷς ὀχνρᾶν καὶ εὐριῖαν πόλων, ἅπις ἐκλή- τν.
ϐη ἀπ᾽ αὐτοῦ ᾿Αναστασιούπολις, Καὶ ἡ μὲν βυζκντιακὴ, τέχνη. ἑκόσμησι ες

τὸ βασιλικὼν ἰκιῖνο κτίσμα ὃ᾽ ἐκκλησιῶν καὶ στοῶν, ἀποβηκῶν αΐτον, ο]
μεγάλων. διξαμινῶν καὶ λουτρῶν. Ἡ δὲ οἰκοδόμηαις τοῦ ἁπωτάτου ή

ἐκείνου προσκόπου τῶν Βνζαντίνων ἐν ταῖς ἐσχατιαῖς τοῦ κράτους παρ"
αὐτὰ τὰ πιρσικά αύνορα διικνύιι τὴν πρόνοιαν τοῦ "Αναστασίου καί «κο
τὴν εὐπορίαν καὶ δύναμιν τοῦ ᾖκσιλείου,

Ἡ κτίσις τῆς ᾿Ανκατασιουπόλιως, τις ἔμελλε νὰ χρησιμεύσῃ ὡς «πω
προπύργιον κατά τε Περοῶν καὶ ᾿Αράδων, εὐλόγως ἑτάραξε τὸν ΚΚκ- -- κας.
θάδην: ἀλλ’ ὁ πρὸς τοὺς Ἐφβαλίτας συνεχὴς πόλεμος δὲν ἄφινον εἶθν δταων ις
αὐτὸν καιρὸν ἀντιδράσιως. Ν]όλις δὲ μετὰ τὰ τέλας αὐτοῦ ἐθάρρησι νΞ αμ
διαμαρτυρηθή διὰ τὴν παρέβασιν τῶν ὄρων τῆς ἐπὶ Βιοδοσίωυ ὀμθλίκε ος,
γηβείσης, συνθκης, καθ΄ ἦν εἰς οὐδέτερον τῶν γειτόνων ἐπετρέπετα
Ἡ Φρούριον ἐγγὺς τῶν συνόρων. ᾿Αλλ’ ἡ Διπλωματική τέχνη Έθπανη;
᾽Αναστασίου ἐξωμάλυνε τὰς ἐκ τῆς διαμαρτυρήσιως ταύτης ποῦ Κας,
Εάδον ἰπαπειλουμίνας δυσχεριίας, καὶ τὰ ὀχυρώματα τῆς ᾿Ανάσττνηρ,

υ....

507

σιουπόλεως ἐξηκολούθησαν συµµένοντα ὡς ἀπειλὴ κατὰ τῆς περσικῆς
ὀφρύος.

Ἡ δ᾽ ἐκνίκησις τῶν Περσῶν καὶ ἡ κτίαις τῆς ᾿Αναστασιουπόλεως
ἦσαν φραγμὸς καὶ κατὰ τῶν Σκηνιτῶν ᾿Αράθων, οἵτινες, ὑποτελεῖς
ὄντες τῶν Περσῶν, καὶ στρατοπιδιύοντες ὑπὸ σκηνὰς ἑκατέρωθεν τοῦ
Εὐφράτου, ἐπίτριχον τὰ παρὰ τὸν ποταμὸν τοῦτον ὅρια τῆς Συρίας.
δη τῷ ἀ98 εἶχον νικήσιι τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Σκηνιτῶν ἐκείνων δύο
Βυζαντῖνοι στρατηγοὶ τῆς Βὐφρατησίας καὶ τῆς Παλαιστίνης, ὁ Βὐγί
νιος καὶ ὁ Ῥωμανός. ᾿Αποτέλισμα δὲ τῶν νικῶν ἐκείνων ὑπῆρξεν ἡ
ἀνάκτησις τῆς ἐν τῷ ἀραθικῷ κόλπῳ χειµένης νήσου Ἰωτάδης, ἣν εἴδο-
μᾶν καταληφθεῖσαν ἐπὶ Λέοντος τοῦ μεγάλου ὑπὸ τοῦ Σαρακηνοῦ ᾽Αμορ-
κέσου. Ἡ δ᾽ ἀνάκτησις τῆς νήσου ταύτης, ἀποδοθείσης εἰς Βυζαντί-
νους ἐμπόρους, ὑπῆρξε σπουδαιοτάτη διὰ τὸ ἐμπόριον τοῦ Βυζαντίου
μιτὰ τῆς Ἰνδικῆς, καὶ συνιτέλισεν οὐκ ὀλίγον εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δη-
μοσίων προόδων διὰ τοῦ ὑπὸ τῶν ἐμπόρων πληρονομένου Φόρου, καὶ
ταῦτα καθ᾽ οὓς χρόνους ὁ ᾿Αναστάσιας, εἷς γενικὸν συμφέρον τῶν ὑπη-
χόων ἀποσκοπῶν, μετερρύθµισε τὰ τῆς φορολογίας ἐν τῷ κράτει.

εδ’
Ἡᾳ διοέκηαις τοῦ ᾿Αναστασίον.

Ὅσον καὶ ἂν ἐπεσκότισιν ὁ θρησκεντικὸς φανατιαμὸς τὴν εἰκόνα τοῦ
Αναστασίου, ὁ ἐξετάζων αὐτὰ τὰ πράγµατα, ὡς εἴδομεν, ὀφείλει νὰ
ὁμολογήσῃ, ὅτι ὑπῆρξιν εἷς τῶν ἀρίστων ἡγεμόνων τοῦ Βυζαντίου. Τοι-
οὗτον ὃ᾽ ἀναδεικνύουσιν αὐτὸν καὶ οἱ νόμοι αὐτοῦ.

δη κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος τῆς βασιλείας αὐτοῦ πλὴν ἄλλων δια-
τάξεων, ἀναφερομένων εἰς τὴν μετὰ παρέλευσιν τεσσαρακονταετίας παρα-
γραφὴν τῆς ἰδιοκτησίας, ἐξέδωκεν ἀξίαν µνείας διαταγὴν, καθ’ ἣν ἁπχ-
Ὑορεύιτο εἰς τοὺς δικαστὰς ἐφ᾿ οἰφδήποτε λόγῳ προςοχὴ εἰς βααιλικὰ
κιλεύσµατα ἀντικείμενα εἰς τὸ δηµόσιον συμφέρον ἢ εἰς τοὺς κειµένους
οόµους. Καὶ αἱ μὲν διαταγαἰ αὗται ἀπισκόπουν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν
τοῦ ἀξιώματος τῆς δικαιοσύνης. "Άλλος δὲ νόμος, ἔπειτα ἐκδοθεῖς, ἀντι-
χίμενον εἶχε τὴν ἀνύψωσιν τῆς διοικήσεως διὰ
ὠνίου τῶν ἀρχῶν, αἴτινες μέχρις ἐκείνου τοῦ χρόνου ἐξηγοράζοντο ὑπὸ
τῶν ἀπαιτητῶν παρὰ τῶν ἰσχυόντων. ᾿Εξέλιπε δ᾽ οὕτω κακή συνή-

Ὅ]

τῆς καταργέσιως

θες, τοὺς μὲν εἷς ἀξιώματα, ἀνιρχομίνους ἰξεντελίζουσα, τὸ δὲ ὑπά-
κορν ἰπιβαρύνουσα δι΄ ἐπαχθῶν δωριῶν πρὸς τοὺς οὕτως ἀξιρυμίνονς
τῶν ἀρχῶν καὶ ἐν γίνει εἰάγουσα εἰς τὴν διβίκησιν τὴν κατάχρητον
καὶ τὴν πίεσιν.

Εἰς ὅποῖον δὲ σηµεῖον εἶχον φθάσει αἲ ἐν τῷ διοικότιι καταχρήσεις
μανθάνομιν {κ τῶν περιπωζοµένων τύπων, δε’ ὧν ὁ ᾿Αναστάσιος δνιρ-
Εύθμισε τὰ οτρατιωτικἁ πράγµατα ἴν τῷ ἐπαρχέᾳ τῆς κωρηναϊκῆς Πνν-
παπόλεως, Ἐκ. τῶν τόπων τούτων βλέποµεν, ὅτι ταπενοὶ ἦσαν οἱ
ατρατνωτιοὶ μισθοί, Ἕκαστος τῶν περὶ τῶν δοῦκα, ἥτοι τὸν σερατη---
1όνι ἀξιωματικῶν (λάμθανε κατὰ μέσον ὅρον νέα Ίρνοξ νοµέσµατα
κατ΄ ἔτος, Αλλά τὴν ἀληθῶς ἀνεπαρκεστάτην ταύτην ἵκ δρκχμῶν ἕκκ--
τὸν ἑβδομήνοντα ἑπτὰ ἔτησίαν τοῦ κράτους χορηγίαν πυνιπλήρονον διά-
φΦυρα ἰπιδόματα εἰκπραττόμινα παρὰ τῶν κατοῖκων τῆς χώρας, ἐν ἡ
ἱφρούρουν οἱ ἀξιωματικοῖ, καὶ Διάφορα δικαιώµατα, ἄτινα ἐπὶ Δαφὸ-
ροις προφάσισιν {λάμβανον παρὰ τῶν ὐφ᾽ ἑαυτοὺς ατρατιωτῶν. Μεταξὶ,
δὲ τῶν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς διδομένων ἦτα καὶ
Ἡ λεγομίνη εὐμένεια, ἥτις ἐσήμαινε τίλος χορηγούµενον εἰς τὸν δοῦκα
ὡς δείγμα τῆς φιλοφροσύνης τῶν ὑπ᾿ αὐτὸν στρατευοµίνων, Ἐκ. τῶν
ἐπιδομάτων τούτων ὁ ᾿Αναστάσιος ἀφῆκε μὲν τὰ παρά τῶν κατοίκων
εἰκπραττόμενα, ἀλλὰ κατήργησε τὰ διδόµενα ὑπὸ τῶν στρατιωντῶνν ὑπλρ
τῆς καλουµένης μὲν εὐμενείας, οὔσης δὲ ἐξ ἴδους οὐκ ἀγαδοῦ κανῆς
συνηθείαᾳ, Καὶ ἄλλων δὲ χορηγιῶν παρὰ τῶν στρατιωτῶν εἴρπραττο--
μένων ἀπηγόρενσεν ἤ περιώρισι τὴν χρῆσιν ὁ αὐτοκράτωρ.

Εἰνε δὲ οἳ περὶ τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων τῆς Πενταπόλιως,
Θεῖοι εὖποι βασιλικὸν διάταγμα καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν ἀξνομνημόνευ--
τον, Εἶνε δῆλα δὴ συντιταγµένον ἑλληνιατὶ, καὶ δεικνύει τν κατ ολί--
γον Μςχώρησιν τῆς ἑλληνικῆς ὡς ἐπισήμου γλὠσσης τοῦ βιζαντιακαῦ
κράτους, Ἐπονομάζεται δ᾽ ὁ ᾿Αναστάσιος ἰν τῇ διασωζαύση τοὺς τύ--
πους τούτους ἐπεγραφ νεκητὴε εὐσεβὴς εὐτυχὴς τρυπαιοῦχος ἀεισέ-
βαστος αὔγουστος, φέρει δῆλα δη πλώρεις τοὺς τίτλους, οὓς Διεφόλκξεν
ἡ Βυζαντισκὴ βασικα µέχρι τοὐλάχιατον καὶ τοῦ Τουστενιανοῦ.

ΑλΧ) ἐκ παπῶν τῶν νομοθετικῶν διατάξεων τοῦ ᾿Αναστασίου ἡ κω--
βιωτάτη καὶ ἁμερίστου τυχοῦσα ἐπαίνου εἶνε ἡ κατάργησις τοῦ Άγγο-
µένον χρυσαργύρου, ὅπιρ εἴδομιν εἰκκγόμενον ἐπὶ Κωνσταντίνόυ τοῦ
μεγάλου. Ἠτο δὲ τὸ γρυσάργυρον κατὰ πάντα τὰ φαινόμινα, πκρ'
ὅλην τῶν ἐπισκότισιν τῆς ἀληθοῦς αὐτοῦ σημασίας, ἢν βλέποµεν παρα.

Ω».

τοῖς µεταγινεστέροις Βυζαντίνοις ἱατοριογράφοις, φόρος ἐπιτηδεύματος,

οὗ δὲν ἦσαν ἀπηλλαγμέναι οὐδ᾽ αὐταὶ αἱ πτωχόταται τῶν πολιτῶν
τάξεις. Συνιδέετο δὲ πιθανῶς πρὸς αὐτὸν χαὶ µετριώτερός τις κεφαλι-

πὸς φόρος ἐπὶ τῶν ζῴων. Συνίστατο δὲ ὁ ἐπὶ τοῦ ἐπιτηδιύματος φόρος
ἐρεεῖνος εἰς ἓν ἀργυροῦν νόμισμα κατ’ ἔτος καὶ κατ ἄτομον, ἤτοι εἰς

απ άσσαρα ἀργυρᾶ νομίσματα κατὰ τετραετίαν, ὅτε εἰσεπράττετο ὁ φό-
Θως. Τῆς δὲ ἀξίας τοῦ ἀργυροῦ νομίσματος ἰσοδυναμούσης πρὸς ὀγδοή-
Φε εῶντα περίπου λεπτὰ, τὸ κατὰ τιτραετίαν πληρωτέον παρ᾽ ἱκάστου
Ἕες «σὺν ἀνήρχετο εἰς δραχμὰς τρεῖς καὶ λεπτὰ εἴκοσιν, ἥτοι εἰς σημερινὰς,
3 βΕραχμὰς δικαὶξ, ἂν πενταπλασιάσωµεν τὸ ποσὀν, ὅπως εὕρωμεν τὴν
-πι «ὅτι σχιτικὴν ἀξίαν τοῦ πολυτίµου μετάλλου. Κατὰ ταῦτα ὁ φόρος
ὉἙ τΌτος δὲν ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ἐπαχθὴς, δυςθάστακτον δὲ καθίστανον
νε. τὐτὸν πιθανῶς τὸ ἄνισον τῆς φορολογίας καὶ αἱ καταχρήσεις τῶν δηµο-
«Ἕᾶς «ων εἰκπρακτόρων. Ἐντεῦθιν Βρῆνοι καὶ ὀδυρμοὶ ἠκούοντο ἀπανταχοῦ.
Ἆ «χτὰ τὰς διηγήσεις τῶν Βυζαντίνων, ὅταν ἐπήρχετο ὁ χρόνος τῆς εἰς-
πες ράξιως τοῦ χρυσαργύρου. Μεγάλως δὲ συνεκινήθη ὁ ᾿Αναστάσιος, ὅτε
λα Ἅθον μὲν πρὸς αὐτὸν πρέσθεις τῶν ἐν Ἱεροσολύμι

ς μοναχῶν, παρα-
Ἔας- ονούμενοι περὶ τῆς φορολογίας ἐκείνης, εἶδε δ’ ἐκτραγῳδούμενα τὰ ἐκ.
πε «οὔ χρυσαργύρου δεινὰ ἐν τραγῳδίᾳ Τιμοθέου τοῦ Γαζαΐου, ποιητοῦ
Ένα. αἱ γραμματικοῦ ἀξιολόγου τῶν κατ᾽ αὐτὲν χρόνων. Εἰς τοιαύτας δὲ
-αεξαραστάσεις πειθόµενος καὶ θέλων νὰ κατεννάσῃ τὴν κοινὴν κατακραυ-
πα ἣν, κατήργησιν ὁ ᾿Αναστάσιος τὸ χρυσάργυρον.

᾽Αλλὰ κατὰ τἀνωτέρω λεχθέντα φαίνεται, ὅτι τὰ ὑπὸ τοῦ δηµο-

πε ίου ἐκ τοῦ χρυσαργύρου εἰςπραττόμενα Χρήματα δὲν ἦσαν πολλὰ, δὲν
-ὦἼσαν έν τοσαῦτα, ὥστε ἐκκί
--μὸν εἰς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ κράτους, ὧν ἄλλως μιτὰ μεγάλης φειδοῦς

ας κήδετο ὁ ᾿Αναστάσιος. λιὰ τοῦτο δὲ βλέποµεν, ὅτι κατὰ τὸν θάνατον

αὐτῶν νὰ ἐπιφέρῃ κλονι-

«παὐτοῦ εὑρίθησαν τιθησανριαµέναι ἐν τῷ βασιλικῷ ταμείῳ τριακόσιαι
-- ἴκοσι χιλιάδες λιτρῶν χρυσίου, ἤτοι περὶ τὰ τετρακόσια τεσπαράκοντα
Φεαὶ πέντε ἑχατομμύρια δραχμῶν.

Τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ διοίκησις τοῦ ᾿Αναστασίου, ἀγαθὴ καὶ πατρικὴ
ἂν συνόλῳ καὶ µόνον ὡς πρὸς τὸ θρηακευτικὸν ζήτημα ἔχουσα περισσο-
πτίρους τοὺς ψέχοντας ἢ τοὺς ἐπαινοῦντας. ᾽Αλλὰ περίεργον εἶνε, ὅ
ὃ Αναστάσιος, καίπερ κατὰ τὰ λεγόμενα καταργήσας τοὺς αἱματη-

Ροὺς ἀγῶνας τῶν μονομάχων κατὰ τῶν θηρίων, δὲν εἶγε τὸ θάρρος
νάντιπιεξέλθῃ καὶ χατὰ τῆς ἀτασθαλίας τῶν φατριῶν τοῦ ἱπποδρόμο».

5ο

Τούτων ἡ θρασύτης εἶχε μὲν ἀρχίαιι ἤδη ἐπὶ τοῦ αὑτοκράταρος Μαι
κιανοῦ, ἀλλ᾽ ἐπὶ τοῦ ᾿Αναστασίου ἔφθασεν εἰς τὸ μὴ περαιτέρω, ἐμθάὶ
Ἄουσα μὲν πολλάκις τὴν Κωνσταντινούπολιν εἰς ταραχὴν, πληροῦσα :
τὸν ἱππόδρομον βοῆς καὶ ἐνίοτε αἵματος. Ὁ ᾿Αναστάσιος, μὴ θελήσι
νὰ πατάξῃ τὴν θρασύτητα ταύτην, ἀλλὰ συγκαταθὰς µέχρι διαπρι
Ὑματεύσεων πρὸς τὰς φατρίας τοῦ ἱπποδρόμου καὶ ἐνίοτι συµπράξι
πβὺς τὴν ἑτέραν αὐτῶν, προεκάλισιν ἰνοχλήσεις δι’ ἑαυτὸν καὶ µέχ
τινὸς ἐματαίωσε τὸ ἔργον τῆς ἀγαθῆς διοικήσεως, ὑπὶρ ἧς ἐπόνησ
παρισκιύασι δὲ τὴν ὁδὸν εἰς ἀκόμη ἀτασθαλωτέραν στάσιν, ἥτις, µε
ὀλίγα ἔτη ἐκρηγνυμένη, ἔμελλε νὰ περιστήσῃ εἰς χίνδυνον καὶ αὖτ'
τὸν βασιλείαν.

Αλλ᾽ ἡ ἀσύνιτος αὕτη διαγωγἠ τοῦ ᾿Αναστασίου πρὸς τὰς φατρί
ποῦ ἱπποδρόμου δὲν ἀρκεῖ νὰ µειώσῃ τὴν ἄλλως ἀγαθωτάτην ἐντύπο
σιν, ἣν ἐμποιεῖ ἡ βασιλεία αὐτοῦ. Ἐν γίνει δὲ δικαιοτάτη φαίνεται
κρίσις, ἂν ἐπιφέρει περὶ αὐτοῦ Ἰωάννης ὁ Λυδός, συγγραφιὺς τοῦ ἕκτι
αἰῶνος, γεννηθεὶς μὲν ὀλίγον μετὰ τὴν ἀνάθασιν τοῦ ᾿Αναστασίου «
τὸν θρόνον, μὴ παρασυρθεὶς δὲ ὑπὸ θρησκευτιχοῦ φανατισμοῦ εἰς ἅδικι
Ὑνώμην περὶ τοῦ ἀνδρὸς, ὃν εἶδι κατὰ τοὺς πρώτους τῆς ἰδίας του νει
τητος χρόνους ἐπιφανῶς κατέχοντα τὰ σχῆπτρα τῆς βυζαντιακῆς ἁι
Ἰῆς. Καλιῖ δὶ ὁ Λυδὸς τὸν ᾿Αναστάσιον αυνιτὸν καὶ πεπαιδευµένο'

ἐπιφανῇ ἃμα καὶ ὁραστήριον, µεγαλόδωρον καὶ ἀνώτιρον ὀργῆς κι
σιθόµενον τὰ γράµµατα. Ἐν δὲ τῇ ἀγαθότητι αὐτοῦ οὐδένα τῶν δει
µένων ἀπέπεμπι σκυθρωπὸν οὕτως, ὥστε οὔτε πόλις οὔτε φρούριον
λιμὴν ἡ τόπος τις ἐστερεῖτο, ἐπιατάσης ἀνάγκης, τῶν δωριῶν τοῦ βο
σιλέως. Ὡς ἄριστον δ᾽ ἐπιτάφιον τοῦ ἀγαθοῦ ἡγεμόνας ἠδύναντο ν
Χρησιμεύσωσυν αἱ λέξεις τοῦ Λυδοῦ Φεὸν ἐχέτω ἴλεω τῶν ὁπωρδι
ποτε πλημμεληθέντων αὐτῷ' καὶ γὰρ ἄνθρωπος ἦν.

Κς΄
Ο ΜΕΓΑΣ ΝΟΜΟΘΕΤΗΣ

α
Σχουστῖνος.

Ὁ) ᾽Αναστάσιος θνήσκων ὑπερογδοηκοντούτης τὴν 1 Ἰουλίου 518
µετὰς βασιλεαν εἰκοσιεπτὰ ἐτῶν καὶ δύο σχεδὸν μηνῶν οὐδένα ἄφινε
αληβιονόμον τῆς βασιλείας. Μετ΄ αὐτοῦ δ᾽ ἐξέπνειν ἡ δυναστεία Λέοντος
τοῦ μεγάλου, καθότι καὶ ἡ ᾿Αριάδνη εἶχεν ἤδη ἀποθάνει τῷ δ45. Κατὰ
Ταῦται δ᾽ ὁ θρόνος, µένων ἀδέσποτος, Ἠδύνατο νὰ περιέλθῃ εἰς τὸν
ἴσχω Ρότατον τῶν ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ ᾿Αναστασίου διακριθέντων. Ὡς
Τοιοξβτοι δ᾽ ἀνιδικνύοντο ἐκ μὲν τῶν ἀνεψιῶν τοῦ θανόντος βασιλέως ὁ

πε σέετιος ὁ κατά τε τὸν περαικὸν πόλεμον καὶ ἐν τῷ ἐναντίον τοῦ Βι-
Έαλε οενοῦ ἀγῶνι ατρατηγήσας, ἐκ δὲ τῶν ἀντιπάλων τοῦ ᾿Αναστασίου
9 τὸν ὑπὶρ τῆς ὀρθοδοξίας ἀγῶνα κατ᾽ αὐτοῦ ἀναλαθὼν καὶ μέχρι τινὸς
αὐδονειμήσας Βιταλιανός.

”«Αλλ) ὅμως ἀντὶ τούτων ᾽Αμάν

στὼς παρισκιύαζε τὴν ἐπὶ τὸν Βρόνον ἄναδον ἀσήμου τινὸς ἀνδρὸς,
πι λεν τιμίνου Θιοχρίτυ. Καὶ ὄργανον μὶν τῆς ἀναδείξεως αὐτοῦ ὥς
βασι-λίως μετιχερίσθη ὁ ᾽Αμάντιος τὸ ἀργύριον, πρὸς διανομὴν δ᾽ αὖ-
595 αἷς τοὺς ατρατιώτας καὶ τὸν λαὸν ἐξέλεξε τὸν ἀρχηγὸν τῆς βασι-
λνοενός τωματοφυλακῆς Ἰουστίνον. ᾿Αλλ’ ὁ ἐντολοδόχος ἐφρόντισε μό-
Βν. πειρ ἰαντοῦ, καὶ πρὸς μεγάλην ἔκπληξιν τοῦ ᾽Αμαντίου ὀλίγας
Ἄμέρας μιτὰ τὸν θάνατον τοῦ ᾿Αναστασίου, τῇ Ιουλίου, ἀνικηρύσ-
σετα

ιος ὁ τῶν βασιλικῶν κοιτώνων προι-

Ἰουστῖνος, τὴν δ᾽

ον ὑπὸ τῶν βασιλικῶν σωµατοφυλάκων βασιλιὺ
Ὁ Ὑὴν ταύτην ἐπεκύρωσιν ἡ σύγκλητος.
τα κ ουστῖνον συνηντήσαµεν ἤδη ἐν τοῖς πολέωοις τῆς βασιλείας
, Αναστασίου, καὶ εἴδομεν αὐτὸν ἀγωνιζόμενον γενναίως πρός τε τοὺς
9 ὕρους καὶ πρὸς τοὺς Πέρσας. Γεννηθεὶς ἐν τῇ ἑλλυρικῇ Δαρδανία.

519

αὐτὸν καὶ βαπτίση Χριστιανόν. Ὁ δὶ Ἰουστῖνος οὐ µόνον
ἴμτγλασι τὰ αἰτήματα αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἴδωχεν αὐτῷ εἷς γάμον τὴν
νγατ άρα Βυζαντίνου πατρικίου. ᾿Αλλ᾽ ὁ βασιλεὺς τῶν Περοῶν Κα-
θέδης ἰθιώρησε τοῦτο ὡς παράθασιν τῶν πρὸς τὴν Περσίαν συνθηκῶν,
Ιπιδῶὸ οἱ Λαζοὶ ἐπρέσθευον τὴν θρησκιίαν τῶν Περσῶν καὶ ἰθεωροῦντό
πως Ὁ φοτελεῖς τῆς Περσίας. ᾽Απηύθυνε λοιπὸν περὶ τῶν Ὑενομένων
παρα εκ-τάσεις εἰς τὸν Ἰουστῖνον, ἀλλ᾽ ἡ ἀξιοπριπὴς αὐτοῦ ἀπάντησις
ὃν η Ὀνχαρίατησι τὸν Καθάδην, ὅστις ἠτοιμάζιτο νὰ κηρύξῃ πόλιµον
ἐνε ἔ ων τῶν Βυζαντίνων. Καὶ νία δ᾽ ἀφορμὴ ῥήξεως ἰδόθη, ὅτε ὁ
Ἰωσ-τςἜνος ἀπέκρουαι πρότασιν τοῦ Καθάδου, ζητήσαντος τὴν υἱοθέ-
πσν τοῦ ἰδίου ἑαυτοῦ υἱοῦ Χοσρόου. ᾿Επέκειτο λοιπὸν νέος αἱματη-
Δειτε ὄλιμος μιταξὺ Βυζαντίου καὶ Περαίας, ἀλλ᾽ ἐσωτερικαὶ ἄνωμα-
λίαι Ἑ Οὔ περσικοῦ κράτους καὶ πόλεμός τις τῶν Περσῶν πρὸς τοὺς τὴν
Ῥωργίαν οἰκοῦντας Ἴδηρας περιέστειλαν µεγάλως ἐφ᾽ ὅσον ἴζη ὁ Ἴου-
σῖνως τὴν ἕκτασιν καὶ τὴν σηµασίαν τοῦ πολέμου μιταξὺ ᾿ουστίνου
ααὶ Ἑζ αβάδου. Καὶ ἠναγκάσθη μὲν ὁ ᾿Ιουστῖνος νὰ στεῖλῃ μικρὰν στρα--
πὰν ας τὸν βασιλέα τῶν Ἰθήρων, νὰ προστατεύση δὲ καὶ τοὺς Λαζοὺς
ἀπ ππῶν Πιρσῶν, καὶ εἰς τὴν Περσαρμενίαν δὲ καὶ τὴν Μεσοποταμἰαν
ἐπίμφρθησαν βυζαντιακοὶ στρατοὶ, ἀλλ᾽ ἰν τῷ συνόλῳ πρὸς τὰς πολεµι-
Χάς “Ἑ αύτας κινήσεις οὔτε νῖχαι συνδέονται µεγάλαι οὔτε καταστροφαἰ.

6’
Ἕλλληνες καὶ “Αθησσυνοί.

ς Ἐθφι τῆς βασιλείας τοῦ Ἰουστίνου ἰδόθη εἰς τοὺς Βυζαντίνους ἡ εὖὐ--
ορ θέος νὰ διίξωσι τὸ ἐνδιαφέρον αὐτῶν πρὸς λαὸν
σον τῶν Ἡδη χρόνων µέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς νεωτάτων ἔχει συμπαθῶς
Σ΄ τοὺς Ἕλληνας, λέγω τοὺς Αἰθίοπας, ὧν ἀπόγονοι εἶνε οἱ σηµε-
ΕΥ9ὲ "Αθησσυνοί.
Ὢν σημερινὴν ᾿Αθησσυνίαν ὤχει ἐκ παλαιοτάτων χρόνων λαὸς τῆς
Ἀθυκασίας φυλῆς σημιτικὴν λαλῶν γλῶσσαν. ΄Ἠδη δ᾽ ἵνωρίς οἱ Πτο-
σξατοι τῆς Αἰγύπτου, εἰριλάσαντις εἰς τὴν χώραν, διέδωκαν ἐν αὐτῇ
ν΄ ἑλληνικὸν πολιτισμὸν καὶ τὴν ἐθνικὴν θρησκίαν τῶν Ἑλλήνων.
Ἐ δὲ μᾶλλον διεδόθη ἐν τῇ χώρχ ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς καὶ ἡ ἑλ-
Ὀοκὴ γλῶσσα διὰ τῶν ἐξ Αἰγύπτου εἰς τὴν Αἰλιοπίαν μεταναστευσάν-
(Έονος 88

τις ἀπὸ τῶν πτο-

λην

ο

514 Ἶ

πων ἑλληνιζόντων Ιουδαίων. Οὕτω ὃ᾽ ἤ πρωτιήουσα τοῦ αἰδοπικ-σσπωωμ,
Βασιλείου ᾿Αξὼώμι ἥτις καὶ Άξωμις ἡ Αὔξουμις ἐκαλεῖτο ὑπὸ τῶν

Νήνων, κατέστη τὸ κέντρον βασιλέων, οἵτιες οὗ µόνον ἐπὶ τῶν νο.
σµάτων αὐτῶν ἡλληνικὰς ἐπέγραφον Ἀέδεις, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ λΐδου

γικὰς ἐχάρασσον ἐπιγραφάς. ᾿Ιδίαν ὃ᾽ ἀπίνεμον Ἰατρείαν ἐκ τῶν ἕλττηρ,
πικῶν θιῶν εἷς τὸν Ἂρη, οὐ καὶ υἱοὺς ἀπικάλρων ἑαυτοὺς κατὰ.
παράδειγµα Πτολεμαίου τοῦ Εὐεργίτου, ὄστις, εἰκγωρώφας δι πολᾶε µο,
εἰς τὴν Αἰθιοπίαν, ἔστησεν ἐν τῇ παραλίῳ πόλιν ᾿Αδούλῃ, τῇ πηµερις
Λούλῳ, ατήλην ἓν ἑλληνικῇ γλὠσσῃ ἀναγράφουσαν τὰ κατορθώματά που.

Ἡ δὲ διάδοσις τοῦ ἑλληνισμοῦ παριπκεύασι παρὰ τοῖς ᾿Αξωμίταις
τὴν ὁδὸν τοῦ χριστιανιαμοῦ, ὄστις εἰκήχθη. εἰς τὴν “Αθησουνίαν ἐπὶ
Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου. Εΐνε δὲ ἡ εἷς Χριστόν ἐπισερωφῇ τῶν Κὲ-
Βιόπων ἴργον τοῦ Αἰγυπτίου Φρουμιντίου. Οὗτος μετὰ τοῦ αυνιτείρε»"
αὐτοῦ Αἰδισίου ἵμπορος ὦν καὶ συλληφθεἰς ἦχθη εἴς τὰν ἀξωμιεικρ”
αὐλῆν, ὅπου ἴσχυσε μὲν μέγα, ὑπῆρξε δ᾽ ὁ πρῶτος παρ᾽ '
τοῦ χριστιανιαμοῦ ἁπόστολας, ὃν Αθανάσιος ὁ μέγας. ἐχειροτόνεει τ;'"3
396 πρῶτον ἐπίσκαπον τῆς ᾿Αξώμιος.

Ὦ φιλελληνισμὸς δὲ καὶ ὁ χριστιανισμὸς συνέδισαν οὖκ ὀλίρων τἝ.
ἸΑξωμίτας πρὸς τοὺς Βυζαντίνους. Καὶ ὁ μὶν φιλελληνισμὸς αὐταθσ
ἧτο τοιοῦτος, ὥςτε καὶ αὐτὸς ὁ αὐτοκράτωρ Κωνστάντιος ἴν.
καθὶ οὓς ἐπίσημος τοῦ κράτους γλῶσσα ἦτο ἡ λατινική, ἠναγκάζεεν
ἐπιατέλλῃ πρὸς τοὺς ἡγεμόνας τῶν ᾿Αξωμιτῶν ἑλληνιφτί. 'Ἡ δὲ
τὴν νίαν θρησκείαν τοῦ Χριστοῦ προςήλωσις αὐτῶν το τοικώτη, ὥετε
βασιλεῖς ἐπιτύπωσαν ἐπὶ τῶν νομισμάτων αὐτῶν τὸν πταυρὸν μετὰ
ἐπιγχραφῆς τοῦτο ἀρέσει τῇ χώρα.

Καὶ ὑποτελεῖς μὲν τῶν Βυζαντίνων δὲν ἔγεωναν οἱ Αἰβίοπες,
ἐξηκολούθησαν διατηροῦντες τὴν ἰδίαν ἑαυτῶν ἀνιξαρτησίαν. ΑΛΑ:
Βιρμοὶ ὑπέρμαχοι τοῦ χριστιανισμοῦ ἐν ταῖς ἁπωτάταις ἰκείναις
καὶ πλησίον τῶν διωκόντων αὐτὸν ᾿Αράδων καὶ διὰ τὸν σηµαφίαν
εἶχεν ἡ χώρα αὐτῶν ὡς ἐκ τοῦ μετὰ τῆς ᾿νδικῆς ἱμπορίου ἀπῆ
τῆς Φιλίας τῶν Βυζαντίνων καὶ τῆς προαταπίας τῶν αὐτοκρατόρων.
Βυζαντίου, ἰθεωροῦντο δὲ τρόπον τινὰ ὡς θρηακεωτικοί ἅμα καὶ
Ρικοὶ τῶν Βυζαντίνων πράκτορες ἐν ᾿Αφρικῇ καὶ παρὰ τὰ παράλια.
"Ἑρυθρᾶς Βαλάσσης.

Τοιαῦται ἦσαν αἱ σχίαιις τῶν ᾿Αξωμιτῶν πρὸς τοὺς
ὅτε βασιλεύοντος τοῦ Ιουστίνου ἀνηγγέλβη πιρὶ τὰ τΏνη τοῦ

ο...

δ15

τὸ Βυζάντιον, ὅτι οἱ Ὁμηρῖται εἶχον φονιύαιι Βνζαντίνους πραγµα-
πιντὰς ἐρχομένους ἐξ ᾿νδιῶν καὶ διαθαίνοντας ἐκ τῆς χώρας αὐτῶν,
ὅπως διαπεράσωσιν εἰς τὴν ᾿Αθηασυνίαν. ᾿Εκάλουν δ Ὁμηρίτας οἱ
Ῥιζαντῖνοι τοὺς Χιμιαρίτας, λαὸν συγγινῆ μὲν πρὸς τοὺς ἀρχαίους Αἱ-
ἄνπας, οἰκήσαντα δ᾽ ἀπὸ τοῦ δευτέρου μετὰ Χριστὸν αἰῶνος τὰ νότια
τῆς ἀραθικῆς χερσονήσου, τὴν δαίμονα λιγομένην ᾿Αραθίαν. Τὸ συµ-
Θὰν δὲ τοῦτο προεκάλεσε πόλεµον μεταξὺ τῶν Ὁμηριτῶν καὶ τῶν 'Αξω-

μτᾶν, ὅστις προζέλαθε θρησκευτικὀν χαρακτῆρα, διότι ἡ μὲν ὁμηριτικὴ,
δυναστεία ἦτο ἰουδαϊκὴ, ὁ δὲ ἡγεμὼν τῆς ᾿Αθησσυνίας ᾿Ανδας, ὅστις
Ιπωνομάζετο Ἑλλισθιαῖος ἤ Ἐλισθαὰν, ἥτοι εὐλογημένος, ἦτο ἔνζη-
λος θιασώτης τοῦ χριστιανιαμοῦ. ᾽Απέληξι δ᾽ ὁ πόλεμος οὗτος τῷ 694
ὡς τὴν νίκην τοῦ "Ανδα καὶ τὴν δι᾽ αὐτοῦ διάδοσιν τῆς γριστιανικῆς
ἠρπνανίας παρὰ τοῖς Ὁμηρίταις τῆς ᾿Αραθίας.

ἸΚαὶ ἀμέσως μὲν δὲν µετέσχε τοῦ πολέμου τούτου ὁ Ἰουστῖνος. ᾿Αλλὰ
ἐπι τῶς ἀναγράφεται, ὅτι κατὰ τὴν Ἀωτέραν τοῦ βασιλέως τᾶν ᾿Αξω-
μετῶν διαπεραίωσυν εἰς τὴν Ἑὐδαίμονα ᾿Αραθίαν, µέρος τοῦ στόλου
αὐτοῦ συναπετέλεσαν βυζαντιακὰ ἐμπορικὰ πλοῖα παριστάνεται ὃ ὁ
Ἰουστῖνος παρορμῶν τὸν "Ανδαν εἰς τὴν ἐκστρατείαν ταύτην, δι᾽ ὃς
συνεπληρώθη ἡ ἐν ᾿Αραδίᾳ ἐπικράτηαις τοῦ χριστιανισμοῦ, οὐ μὴν ἀλλὰ.
καὶ νέας ουνδέων σχέσεις μετὰ τῆς ἀξωμι
λῶν εἰς τὴν παγίωσιν τοῦ χριστιανισμοῦ παρὰ τοῖς Ὁμηρίταις,

Ἡ ὑποστήριξις δὲ αὕτη, ἂν ὁ Ἰουστῖνος παρέσχεν εἷς τοὺς ᾿Αξω-

τικῆς ἐκκλησίας χαὶ συντι-

τας, ὅπως ἐπεκτείνωσι μὲν τὴν ἀρχῆν αὐτῶν ἐκεῖθεν τοῦ ἀραθικοῦ.

χόλσεου, ἑλκύσωσι δὲ καὶ τοὺς Ὁμηρίτας εἰς τὸν χριστιανισμὸν, εἶχε

καὶ πεολιτικὴν ἔννοιαν. ᾿Απεακοπεῖτο ὁζλα δὴ ὃν αὐτῆς ἡ ἀπόκτησις
Φίλων, δυναµένων ὡς ἐκ τῆς γεωγραφικῆς

σεως τῶν χωρῶν αὐτῶν νὰ
Ἰπαιμιύσωσι µεγάλως ἐν τοῖς ἀγῶσι τοῦ θυζαντιαχοῦ κράτους πρὸς
τὴν Πφρσίαν, ὡς καὶ πράγματι ἐχρησίμευσαν κατόπιν.

"Αλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα φιλικαὶ διέµειναν αἱ σχέσεις τῶν Βυζαντίνων
ν τῆς κατὰ τὸν ἔθδομον αἰῶνα ἐπελθούσης κατα-

Έκτοτε δὲ ὀσημέραι πλεῖον
ἱἀχόρισιν ἀπ᾿ ἀλλήλων Ἕλληνας καὶ ᾿Αθησσυνοὺς ἡ ἀπομάκρυναις
τῶν Βυζαντίνων ᾱ- ὁ τῶν ἀκτῶν τοῦ ος νε καὶ 4
α. Αλλ᾽ οὐχ ἧττον ἡ αν δὶν Ὀπσμό
πρὸς τὸ Βυζάντιον σχέσεις, καὶ διετήρησεν ὡς µόνον ἐν τῇ ἐσγ

ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ
ΥΗΦιΟτή ΕΙΚΟΥ Εν ΡΕ

5ι7

ηδηοις. Οὕτω δὴ πανίσχυρος ἦτο παρὰ τῷ αὐτοχράτορι ὡς ὑπουρ-
ὁ χρηστὸς καὶ δεξιός Πρόκλος. Οὕτως ἐπὶ τοῦ Ἰουστίνου ἤδη τὸ
πον ἀναφαίνεται ὡς στρατηγὸς ἐν Περσαρμινίᾳ ὁ Βελισέριος, ὅστις
Ἆεν ἔκειτα νὰ δοξάση τὰ βυζαντιακὰ ὅπλα εἶπιρ τις καὶ ἄλλος.
ας δὲ παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ βασιλέως ἵσταται παρέχων εἰς τὸν πρι-
πην την ὑπηρεσίαν τῶν νεαρῶν αὐτοῦ δυνάμεων ὁ ἀνηρ, ὅστις ἔμιλλε
Ἀείσῃ τὸν θρόνον ὡς διάδοχος αὐτοῦ. ὁ ἀνεψιὸς τοῦ Ἰουστίνου Οὐ-
3υδα, ἥτοι Δίκαιος, ὅστις ἀπὸ τοῦ χρόνου τῆς ἐν Κωναταντινουπόλει
Ἰωσιώς του εἶχε μετονομασθῃ ἐπὶ τὸ λατινικώτερον Ἰουστινιανός.
Ὁ Ἱ]ουστινιανὸς εἶχε γεννηθῇ τὴν ἑνδεκάτην Μαΐου περὶ τὸ 4838 ἐν
δανίφ ὡς καὶ ὁ Ἰουστῖνος, ἐκ γονέων σλαθικἡν πιθανῶς ἐχόντων τὴν
αγωγήν" καὶ ὁ μὲν πατὲρ αὐτοῦ ἐκαλεῖτο ᾿Ιστὸκ ἡ Σαθθάτιος, ὡς
μνοµάσθη ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἡ δὲ µήτηρ ἡ καὶ ἀδιλφὴ τοῦ
κτίνου Βεγλινίτσα ἡ Βιχιλαντία. Πάτριον δ᾽ αὐτοῦ πόλιαµα ἦτο τὸ
μήσιον, πείµενον πλησίον τῆς γινεθλίουν τοῦ Ἰωυστίνου πολίχνης
εριανῆς, ὅπερ ἔπειτα, αὐξηθὶν ὑπὸ τοῦ Ἰουστινιανοῦ εἰς πόλιν, ἕκα-
Ὦ Τετραπυργία ἐκ τῶν τεσσάρων ἐν αὐτῷ πύργων.
ϱ. Ἰωστονιανὸς, νεαρὸς ἐλθὼν εἷς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὅτε ἤδη
Ώς αὐτοῦ ἴσχυεν ἐν τῇ αὐλῆ τοῦ ᾿Αψαστασίου, ἔτυχεν ἐξαιρέτου
Ἰας, ἀξιωθεὶς τῆς διδασκαλίας τοῦ λογίου πρισθυτέρου Θεοφίλου.
εἰς Ῥάθενναν δὲ πρὸς τὸν Θεοδώριχον φαίνεται σταλεὶς ἐκ Βυζαν-
ὡς ὄμηρος, ὅτε χαὶ ἴσχεν εὐκαιρίαν νὰ παρακολουθήσῃ ἐκ τοῦ
«ον ἐν τῷ αὐλῆ ἐκείνῃ τοῦ Γότθου βασιλέως τῆς Ἰταλίας τὴν νέαν
Ίπν τῆς τέχνης καὶ τῶν γραμμάτων καὶ τὴν σπαργῶσαν ἀκμὴν
υαροῦ ἐκείνου κράτους, ὡς ἄλλοτε αὐτὸς ὁ Θεοδώριχας ὡς ὄμηρος
}αὐλῷ τοῦ Λέοντος εἶχεν εἰκδύσει ἐν Κωνσταντινουπόλει εἰς τὰ µυ-
α τοῦ βυζαντιαχοῦ πολιτισμοῦ.
ἕος δὲ βίος ἄρχεται διὰ τὸν Ἰουστινιανὸν, ἤδη ἄγοντα τὸ τριακο-

πέµπτον τῆς ἡλικίας ἴτος, σὺν τῇ ἀνόδῳ τοῦ Ἰουστίνου εἷς τὸν
νι Εἰσιλθὼν εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς τὴν σύγκλητον, ἀνέρχεται εἰς
ἀραι μεγαλείτερα ἀξιώματα. ᾿Αλλ᾽ ἰδίως μετὰ τὸν φόνον τοῦ Βι-
ανοῦ (519), εἰς ὃν καὶ συνήργησε, καθ΄ ἃ λέγιται, ἀνακηρυχθεὶς
Ἄχος αὐτοῦ ὡς στρατηλάτης, γίνεται ἡ διξιὰ χεὶρ τοῦ θείου. Λαμ-
δὲ κατ΄ ὀλίγον εἰς τὰ τῆς διοικήσεως ἐνεργὸν µέρος ἐπὶ τοσοῦτον,
ἡ βασιλεία τοῦ ᾿ουστίνου δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἁπλῆ εἰκαγωγὴ
Ἐν τοῦ Ἰουστοιανοῦ. Ὁ δὲ Ἰουστῖνος οὐ µόνον πλήρη αννείδησ--

519

-«π-τρατηγοῦ Βελισαρίου, ἀκολουθήσας αὐτὸν εἰς τοὺς πλείστους τῶν πο-
Φ9. ἁµων του, ἀνῆκιν οὕτως εἷς τὴν αὐλὴν τοῦ Ἰουστωιανοῦ, καὶ, συµ-
«-«ιτασχὼν εἶπερ τις καὶ ἄλλος τῆς ἐπ᾿ αὐτοῦ δράσεως, ἐγνώρισεν ἐκ
-ᾱ- οὔ πλησίον τά τε πρόσωπα καὶ τὰ πράγµατα. ᾽Αλλὰ περίεργον εἶνε,
Ἑξττι ὅ Προκόπιος ἐν ᾧ ἰν τῇ Περὶ κεισµάτων συγγραφῇ του, περιχρά-
«Ἕρων τὰ ἰπὶ Ἰουστυιανοῦ καθ’ ὅλον τὸ κράτος γενόµενα κτίρια, ἁμι-
ΕΕ» ἑστους παρέχει ἰπαίνους εἰς τὸν βασιλέα καὶ τὴν νομοθετικὴν καὶ πολι-
σας ικὴν αὐτοῦ δρᾶσιν, ἐν μὲν τῷ προγενεστέρῳ αὑτοῦ ἔργῳ, τῷ στορικῷ
«Ἐν βιβλίοις ὀκτὼ, ἐκθέτει τοὺς πρὸς τοὺς Πέραας, τοὺς Βανδήλους καὶ
-π-οὺς Γότθους πολέμους μετὰ φιλαληθείας οὐδεμίαν ἐγκρυπτούσης κολα-
Ξκείαν, ἰν δὲ τοῖς κατόπιν συνταγχθεῖσι καὶ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ αυγ-.
-“Ὕγραφέως καὶ αὐτοῦ τοῦ Ἰουστινιανοῦ δημοσιευθεῖσιν ᾿ 4νεκδύτοις πολ-
"Φιαχῶς καταφίρεται κατὰ τοῦ Ἰουστνιανοῦ καὶ τῆς Θεοδώρας, τοῦ
Ἠβιλισαρίου καὶ τῆς αυζύγου αὐτοῦ ᾿Αντωνίνης. Ἐκ πρώτης δ᾽ ἀπό-
πγιως τοιαύτη φαίνεται ἡ διαφορὰ τῆς ἐξεικονίσεως τῶν δρώντων τού-
στων προσώπων μιταξὺ τῶν ᾽Ανεκδότων καὶ τῶν λοιπῶν συγγραφῶν,
«ὧστι καὶ ὑπιτίθη, ὅτι τὰ ᾿Ανέκδοτα δὲν εἶνε ἔργον αὐτοῦ τοῦ Προκο-
πιίου. ᾿Αλλ᾽ ἡ ἀκριθὺς ἐξέτασις τῶν ᾽Ανεκδότων ἐν σχέσει πρὸς τὰς
ἄλλας συγγραφὰς ἀπίδειξεν, ὅτι καὶ τούτων συγγραφεὺς εἶνε ὁ Προκό-
πιος, θελήσας νὰ γνωρίση δι᾽ αὐτῶν εἰς τοὺς ἐπιγενεστέρους ἀπροκάλυ-
πτον τὴν ἀλήθειαν περὶ πραγμάτων, ἅτινα ἐδυσωπεῖτο νὰ ὁμολογήση
ἐφ᾽ ὅσον ἔζη μὲν αὐτὸς, εὑρίσκετο δὲ μεταξὺ τῶν ζώντων καὶ ὁ Ἰου-
στινιανός.
Οὕτω λοιπὸν καὶ ἡ Θιοδώρα ἐν μὲν τῷ Περὶ κτισμάτων εἰκονίζεται
ὑπὸ τοῦ Προκοπίου ὡς ἔχουσα κάλλος τοιοῦτον, ὥςτε ὅλως ἀδύνατον
ἦτο εἰς ἄνθρωπον νὰ περιγράψη τὴν εὐπρέπειαν αὐτῆς διὰ λόγου ἢ
νἀπομιμηθῇ αὐτὴν δι΄ εἰκόνος, ἐν δὲ τοῖς ᾿Ανεκδότοις ἐχαρακτηρίζετο
ὡς ἁπλῶς εὐπρόσωπος καὶ εὔχαρις. Τὸ δ᾽ ἀνάστημα αὐτῆς ἦτο βραχὺ
καὶ ἡ ὄψις ὠχριῶσα. Αλλ᾽ ἡ ὠχρότης αὐτῆς δὲν ἦτό τις νοσώδης καὶ
ἀποκρουστικὴ, ἦτο δὲ µόνον τόση, ὅσον νὰ ἐπιχύνηται εἰς τὸ πρόσω-
πον ἡ συμπαθὴς ἐκείνη ὑπόχλωρος χροιὰ ἡ οὐκ ἀσυνήθης εἰς τὰς ἀνα-
τολίτιδας, ἧς τὸ ἡδυπαθὶς ηὔξανε τὸ γοργὸν τῆς βασιλίασης καὶ ἀει-
αίνητον βλέμμα
Τοῦ βλέµµατός της τὴν λάμψιν δὲν εἶχον αθέσει τῶν νεανικῶν της
Ἠυκτῶν αἱ ἀγρυπνίαι καὶ τοῦ προτέρου της τριχυµιώδους βίου ἡ ἀσω-
τία. ᾽Αληθῶς ἡ ἐκλεκτὴ τοῦ Ἰουστινιανοῦ δὲν εἶχεν ἀχθῆ εἰς τὸν νυµ-

591

ἐξοε έριται ἡ δι΄ ὅλου τοῦ βίου ἀφοσίωσις τοῦ αὐτοκράτορος
σώνν κυνον αὐτοῦ. Καὶ ἄλλη δ᾽ ἀπόδειξις φέρεται περὶ τῆς δυσπιστίας,

Ἄντς πρέπει νἀντιταχθῆ εἰς τὴν πιριγραφὴν τοῦ Γαζαίον ἱστορικοῦ, τὸ
ὙεγΓονός, ὅτι παρ᾽ ὅλην τὴν ἀντιπολίτευσιν τὴν ἀντιταχθεῖσαν ἑνίοτε
περ ὃς ς τῶν βασίλισσαν παρὰ τοῦ λαοῦ
αἴρ-τεε-ἠν τὴν λεγομένην στάσιν τοῦ Ῥίκα, ὅτε βαρεῖαι ἐν τῷ Ιπποδρέμῳ
ἑξα ϕειξώθησαν ὕθρεις περὶ τῶν μελῶν τοῦ οἴκου τοῦ
δε [ἐς ἠκούσθη προιθολὴ περὶ προτέρωυ τῆς Θεμδώρας ἀπίμνον βίον.

Κωνσταντινουπόλεως καὶ κατ᾽

τινιανοῦ, οἳ

ὣς ἐξία αὐτοῦ σύζυγος. Εἰς μὲν τ
λωπείφειαν, εἰς δὲ τὸν θρόνον δύναµυν κ.
ψτανοῦ ἡ ἄλλως σθεναρὰ Βέλησις ἐφαίνετ
σῆς τῆς βασιλίδος, ἥτις πολλάκις
Ἀντὶ τοῦ ἀγδρὸς, κατὰ δὲ τὴν στ
λενόμενον τοῦ αυζύγον θρόνον. Ἐν δὲ
Στινιανοῦ εἰκάγεται ἀπιατική τις µεγα
Λεσοφιαμένης, ἡ Θεοδώρα γίνεται -,
Σερὶ τὴν βασιλείαν ἐκδηλώσιως. και

Σττορεαεμᾶ επι -ις τον πιτά τν πδιττισν 3
ανττω τα πταλεικας πεττοσωιατ- -- -ᾱττ.

Ῥδος Ἐν Ίναμα. σα-σπεττν Ξς -ὃς -ᾱ:

λούθησι καὶ μετὰ τὸν Υ ως καὐ) ἁ να.
καὶ ἐξαπατῶσα τὸν σὺ
πείαις, εἰς ἃς ἠκολούδει αἱ
οὔσῃ τὸν σκανδαλώδη τῆς γυναια
τᾶτο ἡ ἔχλειε τοὺς ὀφθαλμοὺς.
ΑΑλλ’ εἷς ἀντάλλαγμα τῆς αυζυγικῆς ἀπιστίας ἡ ᾿Αντωνίνα τρωρέγερον

594

εἰς τὸν Βελισάριον γενναίαν ὑποστήριξιν, οὗ µόνον διὰ τῆς φιλίας αὐτῆς
μετὰ τῆς Θιοδώρας καὶ τῆς πανούργου ῥᾳδιουργίας ἰνισχύουσα τὴν
θέσιν τοῦ ἀνδρὰς, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ ἀρρενωποῦ χαρακτῆρος, τοῦ δεσχο-
τιχοῦ τρόπου καὶ τῆς ἀχλινοῦς καρτιρίας γινοµένη πολλάκις ἡ διξιὰ
αὐτοῦ χείρ.

Ὅλως δὲ διάφορος τοῦ Βελισαρίου τὸν χαρακτῆρα ἦτο ὁ ἕτερος
στρατηγὸς ὁ δοξάσας τὴν βασιλείαν τοῦ Ἰουστινιανοῦ, ὁ Ναρσῆς. Κατα-
Ὑόμενος ἐκ Περσαρμενίας ὁ εὐνοῦχος οὗτος συμμιτέσχεν ἤδη τοῦ πρὠ-
του πρὸς τοὺς Πέρσας πολέμου τοῦ Βελισαρίου, ταχέως δὲ προήχθη
διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν, ἃς παρέσχεν εἰς τὴν βασιλείαν κατὰ τὴν στάσιν
τοῦ Νίκα, διὰ τῆς ἀνδραγαθίας αὐτοῦ καὶ τῆς δυςιφίκτου δολορροφίας.
᾽Αλλὰ, τὸ θέατρον ἐν ᾧ χυρίως διικρίθη ὁ Ναρσῆς ὑπῆρξεν ἡ Ἰχαλία,
ὅπου ἠνδραγάβησε μὲν ἀγωνισθεὶς κατὰ τῶν Γότθων ἐπιφανῶς, ὑπῆρξε
δ᾽ ἐφ᾽ ἰκανὰ ἔτη ὁ πρῶτος ἐν τῷ ἐξαρχάτῳ τῆς Ῥαθέννης ἔξαρχος
τῶν Βυζαντίνων, ἀναδείξας ἐν τῇ διοργανώσει τῶν νέων ἐκείνων κτή-
σιων τοῦ βυζαντιακοῦ βασιλείου ὡς διοικητής ἀρετὰς οὐχὶ κατωτέρας
τῶν στρατηγικῶν του τροπαίων.

Αλλ᾽ ἡ βασιλεία τοῦ Ἰουστινιανοῦ δὲν ἐξέχει διὰ µόνα τὰ πολε-
μικὰ αὐτῆς ἆθλα. Ἔργον αὐτῆς δὲν ὑπῆρξαν µόνον αἱ κατακτήσεις,
ἀλλὰ παραλλήλως πρὸς αὐτὰς βαΐνουσιν ἡ διοικητικὴ ἀναδιοργάνωσις,
ἡ νομοθετικὴ ἐνέργεια, τὰ κτίσματα. Ὡς λοιπὸν ἐγνωρίσαμεν τοὺς ἔπι-
Φφανεῖς ἐν τῇ αὐλῆ τοῦ βασιλέως ἀρχιστρατήγους τῶν νικηφόρων αὐτοῦ
στρατιῶν, ἀνάγκη νὰ ἴδωμεν καὶ τοὺς κυριωτάτους περὶ αὐτὸν ἀντι-
προαώπους τῆς εἰρηνικῆς δράσιως, δι΄ ἧς ἀπηθανατίσθη τὸ ὄνομα τοῦ
Ἰουστινιανοῦ.

Ἐκ τῶν ἀνδρῶν εἰς οὓς ἡ διοίκησις ἐχριώστει τὰ μέγιστα ἐπὶ Ἰου-
ἐπιφανέστατος ἦτο Ἰωάννης ὁ Καππαδόκης. Ὁ πανίαχν-

στινιανοῦ
ῥας οὗτος ὑπουργὸς οὔτ᾽ ἐπὶ παιδείᾳ διεκρίνετο, οὔτ᾽ ἐπὶ ἰδιωτικαῖς
ἀριταῖς. ᾿Απ΄ ἰναντίας δὲ μόλις εἶχεν ἐξέλθει ἐκ τοῦ δημοτικοῦ σχο-
λείου, ὡς θὰ ἐλέγομιν σήμερον. Αἱ δὲ περὶ ἠθικῆς ἰδέαι του δὲν ἦσαν
πολὺ προπγµέναι, καὶ τὸ πολιτεύεσθαι ἐθεώρει ἀπροκαλύπτως ὡς μέσον
πλουτισμοῦ. Οὔτε Βεοῦ φόθος, οὔτε αἰδὼς ἀνθρώπων κατέστελλε τὰς
πλεονεκτικὰς αὐτοῦ διαθέσεις. ᾿Αλλὰ δὲν ἦτο καὶ πεπλασµένος ἐκ φύ-
σεως πρὸς θησαυρισµόν. Χαρακτηριστικῶς ὃ᾽ ἐλέγετο πιρὶ αὐτοῦ, ὅτι
µέχρι μὲν τοῦ προγεύµατος ἠσχολεῖτο εἰς τὴν διαρπαγὴν τῆς περιου-
σίας τῶν ὑπηκόων, τὸ δὲ λοιπὸν τῆς ἡμέρας ἰδαπάνα εἰς µέθην καὶ

545

απάλην καὶ ἀσωτίαν παντοδαπὴν, κατασπαταλῶν τὰ ἄνομα τῆς
νέας κέρδη.
Αλλ’ ὁ ἅρπαξ ἰκεῖνος καὶ σπάταλος εἶχε μεγάλην πολιτικὴν ἀξίαν,
Ἄς σπουδαίας παρίσχιν ὑπηρεαίας εἰς τὸν Ἰουστωιανόν. Ἐν ᾧ κατὰ
Ἄε ὠμοίαζέ πως τὸν ἀρχαῖον ᾽Αλκιθιάδην, πρὸς τὴν ἀκράτειαν τοῦ
Εβαπέλου ἐκείνου ᾿Αθηναίου αυνεδύαζε τὴν εὐφυᾶ διορατικότητα καὶ
μαιρον ἐπινοητικότητα τοῦ Θεμιστοχλέους. Ὡς τοῦ ἨΜεοχλέους ὁ νἱὸς,
ως ἦτο καὶ ὁ Καππαδόκης ἱκανώτατος νὰ γνωρίσῃ μὲν τὸ δέον γ:
Ἐν νὰ εὕρῃ, δὲ τὴν λύαιν ζητημάτων ἀπόρων καὶ περιπλόκων. Ὡς
ς δὲ, τοιαύτην ἔχων φύσεως ἰσχὺν ὁ Ἰωάννης καὶ τοιαύτην δύναμιν
Άσιως καὶ ἐπιμονὴν, ἥκιστα ἠδύνατο νὰ συμέιθασθῇ μετὰ τῆς Θιο-
«ας, ὃς δὲν Ἠνείχετο νὰ γείνῃ ὑποπόδιον. Ἡ Θιοδώρα, ἥτις εὐκό-
εἶχε κατορθώσει νἀπομαχρύνῃ ἐκ τῆς αὐλῆς τὸν Παφλαγόνα ἐπι-
Χογράφον, ἤτοι μυστικὸν γραμµατία τοῦ Ἰουστωιανοῦ, Πρίαχον ἀπο-
Ραβίντα νἀντιτείνῃ εἰς αὐτὴν, ἡ ἐπίμονος βασίλισσα, ἥτις ἴθλεπεν
αλίκτως πίπτοντας Ὦ θανατουµένους πάντας τοὺς εἰς αὐτὴν ἐπιπρο-
Ἄντας, ἐφαντάσθη, ὅτι μετὰ τῆς αὐτῆς εὐχολίας θὰ ἠδύνατο νὰ ποιή-
Εκκοδὼν τὸν Ἰωάννην. Καὶ τὸ μὲν κατ᾽ ἀρχὰς οὔτ᾽ αἱ παρακλήσεις
3ῆς ἴσχυσαν παρὰ τῷ Ἰουστινιανῷ, οὔτ᾽ αἱ διαθολαί. ᾽Αλλὰ τέλος
ε/ά δολοπλοχία τῆς δαιµονοδώρας ἐσάλευσε τὴν εἰς τὸν πιστὸν θε-
τωντα πιποίθησιν τοῦ ἄρχοντος τῶν δαιμόνων ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε ὁ
αννης καθηρίθη μετὰ δικαιτῆ ἐν ὅλῳ ἀρχὴν, καὶ, ἐξοριαθεὶς εἰς τὴν
2ρικὴν, κατέλυσε τὸν βίον οἰκτρῶς.
9ὺχ ἧττον δὲ τοῦ Ἰωάννου ἰσχυρὺς ὑπῆρξι παρὰ τῷ Ἰουστινιανῷ
Ἀμβωνιανὸς, ὃν οὐ µόνον εἰς μεγάλα διοικητικὰ ἀξιώματα ἀνύψωσεν
ασιλὺς, ἀλλὰ καὶ χυριώτατον κατέστησεν ὄργανον τῆς νομοθετικῆς
ἱνερχείας. Ὁ Τριθωνιανὸς κατήγετο μὲν ἐκ Παμφυλίας, κατ’ ἀντί--
ὢν δὲ πρὸς Ἰωάννην τὸν Καππαδόχην ἐκοσμεῖ
Ἴπου καὶ ἦτο γλυχὺς καὶ αἱμύλος τοὺς τρόπους. Καὶ ἡ μὲν περιου-
τῆς µαθήσιως αὐτοῦ, ἐν ᾖ ἐξεῖχεν ὑπὲρ πάντας τοὺς συγχρόνους,
Ἀμανυεν αὐτὸν ὡς τὸν ἄνδρα, ὃν μετὰ θάρρους καὶ πιποιθήσεως

ὑπὸ παιδείας ἐκ-

Ὑατο νὰ περιθάλῃ ὁ Ἰουστινιανὸς διὰ τῆς προεδρίας τῆς ἐπιτρο-
ας, εἷς ἣν ἀνετίθη ἡ κωδικοποίησις τῶν νόμων. Διὰ δὲ τῆς προζη-
ας τῶν τρόπων καὶ τῆς χάριτος ἐπισκίαζε µέχρι τινὸς τὴν µόνην
χίαν, ἥτις ἤσχυνε τὴν ἀχανῆ αὐτοῦ πολυµάθειαν, τὴν Φφιλαργυρίαν.
ληβῶς φαίνεται ἀναμφιοθήτητον, ὅτι ὁ Τριθωνιανὸς δὲν ἦτο ἀνώ-

περος χρημάτων, ἀλλ᾽ ἀπ᾿ ἱναντίας, ὑπὸ δαιµονίας τινὸς δίψης χρυσοῦ.
ἐλαυνόμενος, τὰ πάντα ὑπέτασσιν εἰς τὸ χέρδος. Ἠτο δὲ τὸ πάθος
τοῦτο ἐπὶ τοσοῦτον ἀξιοχατακριτότερον, καθ᾽ ὅσον ἡ δωροδοχἰία ὤφελε
κατὰ καθῆκον νὰ εἶνε ἐντελῶς ἀσυμβίθαστος πρὸς τἀξιώματα τοῦ
ριθωνιανοῦ, κατέχοντος μὲν τὴν ἀρχὴν κοιαίστωρος, ἀνάλογον οὖσαν
πρὸς τὴν τοῦ παρ᾽ ἡμῖν ὑπουργοῦ τῆς δικαιοσύνης, προϊσταμένου δὲ τῶν
νοµοδιδασκάλων, εἰς οὓς εἶχεν ἀνατιθῆ ἡ διαρρύθµισις τῆς νοµοθισίας.
Ὁ Τριθωνιανὸς, καπηλευόµενος τὴν θέσιν αὐτοῦ καὶ ἀπιμπολῶν χρω «-ν
κέρδους τοὺς νόµους, παρίθλιψε μὲν ἑνίοτε διὰ τῶν πρὸς τὸ χρῆμα πες
ἀντιμετρουμένων ἀντιφατικῶν αὐτοῦ διατάξιων τὸ συμφέρον τῆς πο- --------
λιτείας, ἐμείωσε δὲ τὸν εἰς αὐτὸν διὰ τὴν παιδεἰαν καὶ τὸ μέγα νοµο-------
θετικὸν αὐτοῦ ἔργον ἄλλως ὀφειλόμενον ἀμέριστον θαυμασμόν.

Παρ᾽ ὅλα δ᾽ αὐτῶν ταῦτα τὰ ἑλαττώματα οἱ ἄνδρις περὶ ὧν ἔγιινε--- «αι
ἤδη λόγος ἦσαν βεθαίως οἱ ἄριστοι τῶν συγχρόνων, ὑπερτεροῦντες μὲ- παζααὶν
αὐτοὺς διὰ τῶν ἀριτῶν αὐτῶν, ἐν ὑπερθολῇ δὶ ἴσως χαχιζόµινοι ὃν ---ὰ
τὰς κηλῖδάς των. Κατὰ ταῦτα δ᾽ ἀποδεικνύεται ὁ Ἰουστινιανὸς ἔχωκ-----. ων
παύτην τὴν μεγάλην ἀριτὴν ἡγεμόνων ὑπερόχων, τὸ νὰ διαγινώσαανκαακ-τῃ
μετ᾽ ὀξυνοίας τίνες τῶν περὶ αὐτὸν Ἠδύναντο νὰ χρησιµιύσωσιν ὡς ἄρε-ξφα..
στα ὄργανα πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ προγράµµατός τον.

Μετὰ τοῦ βασιλικοῦ δὲ προγράµµατος τοῦ Ἰουστινιανοῦ τοσοῦτς-----αην
ἀναποσπάστως συνδέεται ἡ οἰκοδομικὴ τοῦ βασιλέως ἐνόργεια, ὥςτε ἁ
τοὺς περιατοιχίζοντας τὴν αὐλὴν αὐτοῦ πρέπει νὰ ταχθῶσιν οἱ δύο ὥς,
χιπέκτονες οἱ συνδέσαντις ἐς ἀεὶ τὸ ὄνομά των μετὰ τοῦ ἐπιφανεστά---παππαπη,
πῶν κτισμάτων τοῦ Ἰουστωιανοῦ, τῆς Ἁγίας Σοφίας, ὁ ᾿Ανθήα
καὶ ὁ Ἰσίδωρος. μαι.

“ὉὍ Ἰουστινιανὸς, ἀναθέτων τὴν κτίσν τῆς “Αγίας Σοφίας εἷς --πεύ
"Ανθέμιον, ἐγνώριζον ὁποία ἡ µεγάλη αὐτοῦ ἀξία οὐ µόνον ὡς ἀβ-Ζχι-
τέκτονος, ἀλλὰ καὶ ὡς μηχανικοῦ. Ὁ ᾿Ανθέμιος, ἀνήκων εἰς οἶκων
Τράλλεων τῆς Μικρᾶς ᾿Ασίας ἐπιφανῆ διὰ τὴν εἰς τὰς ἐπιστήμας ἐ-ε.
δοσιν, εἶχεν ἤδη διακριθῆ ἐν τῇ πατρἰδι ὡς ἄριστος μαθηματυὺς 2εε/
ἀρχιτέκτων, ὡς διεκρίνετο ἐν τοῖς γραμματικοῖς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Μ83-
πρόδωρος. Τὴν ἀδελφικὴν δὲ ταύτην δυάδα καλέσας εἰς Κωνσταντινού-
πολιν ὁ Ιουστινιανός, εἰς τὸν ᾿Ανθέμιον ἀνίθηχε τὴν σχεδίασιν καὶ τὴν

έκδιν.

οἰκοδόμησιν τοῦ ναοῦ τῆς Αγίας Σοφίας. Ὁ πεπαιδευµένος αὐταρά-
τωρ δὲν ἡπατᾶτο ἐν τῇ ἐκλογῇ ταύτῃ. ᾽Αληθῶς ὁ ᾿Ανθέμιος εἶχε ἐάζν
τὴν μαθηματικὴν αὐτοῦ σοφίαν ἰν τῇ Περὶ παραδόξων μηχανημέταν

527

«υγγραφῇ του καὶ ἐν ἄλλοις μηχανικοῖς ἔργοις. Ὁ δὲ ἀνὴρ, ὄστις διὰ
τῶν πραγμάτων εἶχε δείξει ὅτι ὡς μηχανικὸς προέθαινε πολὺ περισσό-
περον τοῦ τε ᾿Αρχιμήδους καὶ αὐτοῦ τοῦ ρωνος τοῦ ᾽Αλεξανδρέως ἐν
τῇ ἰδέᾳ τῆς χρήσεως τοῦ ἀτμοῦ ὡς δυνάµεως κινητικῆς, ἦτο εἴπερ τις
Φαἱ ἄλλος ἁρμόδιος νάναλάθῃ τὴν κτίσιν τοῦ μεγάλου ἐκείνου ναοῦ,
2α/΄ ἡν ὁ δαιµόνιος αὐτοῦ νοῦς ἐπιχείρησε νὰ ἐπιλύσῃ τὸ δύσκολον πρό-
Έθλημα τῆς συνενώσεως τοῦ τρούλλου πρὸς τὸ σύνηθες σχημα τῆς κατὰ
ππὸν τρόπον τῶν βασιλικῶν ναοδοµίας.

Θωνόντα δὲ τὸν ᾿Ανθέμιον πρὸ τῆς αυντελέσιως τοῦ ὅλου ἔργου ἀνι-
σελήήρωσιν ὁ ἐκ Μιλήτου Ἰαίδωρος, οὗ µόνον αὐτὸς ὢν ἄξιος λόγου
μνγχανικὸς, ἀλλὰ καὶ μαθητὰς ἀναδείξας προέχοντας ἐν ταῖς µαθηµα-
τιρεαῖς ἐπιστήμαις. Ὁ δὲ τρόπος, καθ᾽ ὃν θὰ ἴδωμεν αὐτὸν ἐπισκευά-
ζουν τα τὸν ἐκ σιιαμοῦ μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς οἰκοδομῆς διαρρα-
γά»ν -τα µέγαν τροὔλλον τῆς ᾿Ἁγίας Σοφίας, δεικνύει, ὅτι ὁ Μιλήσιος ἁρ-
χν-ε: άχτων ἦτο κατὰ πάντα ἐφάμιλλος τοῦ ᾿Ανθεμίου καὶ ἄξιος ἀληθῶς
νὰ. Ιφιλκύσῃ ὡς ἐφείλκυσε τὴν προκοχὴν τοῦ ουστινιανοῦ, ἐκλέξαντος
πας ᾶ τοὺς περὶ ἑαυτὸν χαλλιτέχνας μετὰ τῆς αὐτῆς ἐκείνης ὀξυνοίας,
μα Θ)᾿ ἡς καὶ πάντας τοὺς ἀναδείξαντας τὴν βασιλείαν αὐτοῦ περιφανΆ.

σ΄
Ὁ πρὸς τοὺς Εξέρσας πρῶτος πόλεμος.

Κατὰ τὸ τιλευταῖον ἔτος τῆς βασιλείας τοῦ Ιουστίνου ὁ Βελισά-
Ρες, ὄστις εὑρίσχετο ἤδη ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ, ὅπου εἶχε συμμετάσχει ἀνεπι-
Σωχᾶς τοῦ πρὸς τοὺς Πέρσας πολέμου, διωρίσθη φρούραρχος, ἐν Δά-
βαες, ἰν τῇ παρὰ τὰ σύνορα τῆς Περσίας ὀχυρᾷ ἐκείνῃ πόλει, ἂν εἴδο-
μιαν ὀχυρουμένην ὑπὸ τοῦ ᾿Αναστασίου. Ὁ δὲ Ἰουστινιανὸς, βλέπων τὸ

Ἄερυθμον τῶν πρὸς τὴν Περσίαν σχέσεων τοῦ κράτους καὶ βέλων ἔτι
Β.8ελλον νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ πρὸς αὐτὴν σύνορα, ἔστειλεν εἰς τὸν Βελισά-
Θιον ἀρχομένου τοῦ 698, ὀλίγους ὃῆλα δὴ μᾶνας μετὰ τὴν εἰς τὸν θρό--
νὸν ἀνάθασίν του, τὴν διαταγὴν νὰ φροντίση περὶ τῆς οἰκοδομήσεως
Ψέου φρουρίου εἰς μικρὰν ἀπόστασιν πρὸς ἀριστερὰν τῆς Νισίδιος. ᾽Αλλ᾽
ἂν ὁ Καθάδης, πιεζόµενος ὑπὸ τοῦ πρὸς τοὺς ᾿Εφθαλίτας μακροῦ πο-
λέμου, εἶχιν ἀναγκασθῆ νἀνεχθῃ τὴν τείχισν τοῦ Δάρας, οἱ Πέρσαι
Φἰδιμίαν εἶχον τώρα διάθισιν νὰ ἐπιτρίψωσι τὴν νέαν διὰ τῆς ὀχυρώ-

529
”Αλλ᾽ ή ἧττα τοῦ Βελισαρίου οὔτε αὐτὸν ἀπιθάρρυνεν οὔτε τὴν ἐπ᾿
πεποίθησιν τοῦ αὐτοκράτορος ἐμείωσιν, ὅςτις ἀνηγόριυσιν αὐτὸν
Αχιστράτηγον τῆς ᾿Ανατολῆς, καὶ ἀνέθηκεν αὐτῷ τὴν ἐξακολούθησιν
1ὃ πρὸς τοὺς Πέρσας πολέμου. Καὶ κατὰ μὲν τὸν χειμῶνα ἔπαυσαν
Εἐχθροπραξίαι. Τὸ δ᾽ ἑπόμενον ἔτος 639, ἐπελθόντος τοῦ ἔαρος, εἰς-
λασε μὲν ες τὴν Συρίαν ὁ βασιλεὺς τῶν Σαρακηνῶν ᾽Αλαμούνδαρος,
αἱ προεχώρησι ὃῃῶν µέχρι σχιδὸν τῆς ᾽Αντιοχείας, μιθ᾽ ὃ ἐπίστριψιν
ς τὴν ἔρημον. ᾽Αλλὰ καὶ οἱ Βυζαντῖνοι ἔστελαν στρατιὰν ἐκ ὥρυ-
ὃν εἰς τὴν χώραν τῶν Σαρακηνῶν καὶ εἰς τὴν Περσίαν, τις ἐπ᾽ ἴσης
Πριωρίσθη εἷς δῃώσεις, σκοπὸν ἐχούσας ἀντιπεριαπασμὸν διὰ τὴν εἰς τὸ
ζαντιακὸν ἴδαφος ἐπιδρομὴν τοῦ ᾽Αλαμουνδάρου. ᾽Αλλὰ παρ᾽ ὅλας
ύτας τὰς ἀμοιδαίας ἰχθροπραξίας διεξήχθησαν κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος
παξὺ Πιρσῶν καὶ Βυζαντίνων διαπραγματεύσεις περὶ εἰρήνης, νανα-

«σασαι διὰ τὴν ἁγερωχίαν τοῦ Καθάδου, ἐπιμένοντος εἰς τὴν παρὰ
ον Βυζαντίνων πληρωμὴν τακτικοῦ φόρου.
"Ἔφθασιν οὕτω τὸ θέρος τοῦ ὅβ0. Οἱ δὲ Πέρσαι, θαρροῦντες εἰς τὴν ἐν
ες 538. ἐπιτυχίαν αὐτῶν περὶ τὴν κατασκαφὴν τῶν τειχιζοµένων ὀχυ-
Ἱµάτων τοῦ Μίνδονος καὶ προλαμθάνοντες πιθανῶς παρασκιυαζοµένην
ἔθισιν τοῦ Βκλισαρίου, ἐνισχυθέντος ἐν τῷ μεταξὺ διὰ νέων ἐπικουριῶν,
Ὠιχώρησαν πρὸς τὴν Μεσοποταμίαν, πρόθισιν ἔχοντις νὰ καταστρί-
.αι καὶ τὸ ἄλλο παρὰ τὰ σύνορα ἔρεισμα τῶν Βυζαντίνων, τὸ Δάρας.
"Τὸν Ἰούνιον τοῦ 690 στρατιὰ τεσσαρακονταχιεχιλίων Περσῶν ἑστρα-
πειλιύετο εἰς ἀπόστασιν τριῶν τετάρτων τῆς ώρας ἀπ᾿ αὐτοῦ τοῦ Δά-
«ς. Ἡγιῖτο δὲ αὐτῆς ὁ µιρράνης Περόζης. Τοιαύτη δ᾽ ἦτο ἡ θρα-
ππτς καὶ ἡ ἐπὶ τὴν νίκην πεποίθησις τοῦ Πέρσου ἀρχιστρατήγου, ὥςτ᾽
τώῷννσεν εἰς τὸν Βελισάριον ἐν Δάρας νὰ παρασκευάσῃ αὐτῷ λουτρὸν
τᾱ- τὴν ἐπαύριον ἐν τῷ βαλανείῳ τῆς πόλεως, ἣν ἐθεώρει ἤδη ἀνήκου-
αν ες τοὺς Πέρσας.

᾽Αληθῶς δὲ τὴν ταχθιῖσαν ἡμέραν παρέστη ὁ Περόζης μετὰ τῆς
πρατιᾶς τῶν Περσῶν πρὸ τοῦ Δάρας, ἀλλ᾽ εὗρε τὰς μὲν πύλας κλει-
πὰς, πρὸ δὲ τῶν τιιχῶν τῆς πόλεως παρατεταγµένον τὸν στρατὸν τοῦ
Ἀιλισαρίου, ἀνερχόμενον εἰς εἴκοσι καὶ πέντε χιλιάδας ἀνδρῶν. ᾽Αλλὰ
ἦν μὲν ἡμέραν ἐκείνην ἔμειναν ἀντιπαρατεταγμέναι αἱ ἀντίπαλοι ατρα-
ἣὶ ἀπίναντι ἀλλήλων χωρίς νὰ ἔλθωσιν εἰς σύγκρουσιν, καὶ τὴν ἰσπέ-
Ἂν ἀπιχώρησαν οἱ Πέρσαι καὶ πάλιν εἰς τὸ ἑαυτῶν στρατόπεδον, ἡ δὲ
Μχη συνικροτήθη τὴν ἐπιοῦσαν.

(τοκος τ΄} 84

δδ1

ωτίον τῆς ᾿Αντιοχείας. Πράγματι δὲ ὁ ᾽Αλαμούνδαρος μετὰ τῶν ὑπ᾿'
τὸν Σαρακηνῶν καὶ δικαπεντακισχιλίων ἀρίστων Περσῶν ἱππέων, ἐχόν-
ν ἀρχηγὸν τὸν ᾿Αζαρέθην, διέθη τὸν Εὐφράτην ἐν ᾿Ασσυρίᾳ καὶ εἷς-
3υ εἰς τὴν ἀρχαίαν Κομμαγανὴν, τὴν ἐπὶ τῶν Βυζαντίνων καλουµένην
Φιατησίαν. Ἠτο δὲ ἡ πρώτη φοβὰ, καθ΄ ἣν πιρακὸν στράτευμα
Άλαυνιν εἰς ταύτην τὴν χώραν.
Ἡ βαρβαρικὴ αὕτη εἰεθολὴ κατέπληξε τὸν Βελισάριον, στις ἐγνώ--
Φεἶπερ τις καὶ ἄλλος τὴν ὁρμὴν καὶ τὴν στρατηγικὴν ἐμπειρίαν τοῦ
Ἰαμουνδάρου, ἐπὶ μακρὸν χρόνον φοθερωτάτου πολεµίου τῶν Βυζαν-
Φ-. Παριλθούσης δὲ τῆς πρώτης ταραχῆς, ἐξεκίνησιν ἐκ τοῦ Δάρας,
ῥαλαθὼν ὀκτακιοχιλίους ἄνδρας, αὐξηθέντας ἔπειτα ἐν ὅλῳ εἰς εἰκο-
αρχιλίους, ἐν οἷς καὶ Ἴσαυροι περὶ τοὺς διςχιλίους.
Ἐν τούτοις δὲ οἱ ὑπὸ τὸν ᾽Αλαμούνδαρον Σαρακηνοὶ καὶ Πέρααι,
βινόµενοι μετὰ τὴν διάθασιν τοῦ Εὐφράτου κατὰ τὴν δεξιὰν αὐτοῦ
Μν, εἶχον φθάσει µέχρι τῆς πόλιως Καλλινίκου, ἀπεχούσης ἐξ ᾿Αντι-
ας, κατ᾽ εὐθεῖαν ἰξ ἀνατολῶν διεύθυνσιν, ὁδὸν πεντήκοντα περί-
υ ὡρῶν. πορείας διὰ γῆς ἐρήμου. Ἐκεῖθεν δὲ προχωρήσαντες πρὸς
αμὰς, εἶχον στρατοπεδεύσει ἐν τῷ χωρίῳ Γαθθουλῶν, ἀπέχοντι τῆς
Ἀτοχείας ὑπὲρ τὰς εἴκοαιν ὥρας. Ἡ δὲ στρατιὰ τοῦ Βελισαρίου
τὰ μακρὰν ποριίαν πεντήκοντα περίπου ὡρῶν ἐκ τοῦ Δάρας ἔφθασιν
Σοῦρα, ἀπέχοντα τοῦ Ἰαλλινίκου µόνον τρεῖς ὥρας καὶ κείµενα
τὰ τὴν δεξιὰν ὄχθην τοῦ Βὐφράτου. Προθᾶσα ὃ ἐκεῖθιν πρὸς δυσμὰς,
Εατοπίδευσιν εἷς Χαλκίδα, κειµένην μὲν πρὸς νότον τοῦ Γαθθου-
3 ἀπίχουσαν δ᾽ αὐτοῦ περὶ τὰς τέσσαρας ὥρας. Καὶ µέχρι µέν τινος
Ἀελισάριος δὲν ἐθάρρει νἀντεπεξέλθῃ κατὰ τῶν πολεµίων, οἵτινες καὶ
1λαθον τὸ Γαθβουλῶν, ἤρχισαν δ᾽ ἐνσπείροντες τὸν πανικὸν εἰς τοὺς
Ἀίκους τῆς ἤδη κινδυνευούσης ᾿Αντιοχείας. ᾽Αλλ᾽ ἡ παρὰ τὴν δια-
Ἐν τοῦ ἀρχιστρατήγου θαρραλέα κατὰ τῶν Περσῶν ἐπίθισις ἑνὸς τῶν
τὸν Βελισάριον στρατηγῶν µετίθαλε τὰ πράγµατα, καὶ τὸν μὲν
αμούνδαρον ἠνάγκασε νὰ τραπῇ εἷς ὑποχώρησιν πρὸς τὸ Καλλίνικον,
δὲ Ἠελισάριον ἔπεισε νὰ προζθάλῃ τοὺς πολεµίους παρὰ ταύτην τὴν
"ν.
Ἡ μάχη συνεκροτήθη τὴν 19 ᾿Απριλίου 684, τὴν παραμονὴν τοῦ
πηγα. Ἠρχισι δὲ διὰ πλαστῆς ὑποχωρήσεως τῶν Περοῶν, ἧς ἀπο-
τσμα ὑπῆρξιν ἡ ἐκ τῆς Βέσιως αὐτοῦ ἔξωσις τοῦ ἱππικοῦ τῶν Οὔν-
Στοῦ κατέχοντος τὸ ἀριστερὸν χέρας τῆς στρατιᾶς τοῦ Βελισαρίου.
843

σ8ς

Τῶν δὲ Πιρσῶν ἀποπειρωμένων νὰ ῥίψωσιν εἰς τὸν ποταμὸν τὸ ἀπο----.
κρουσθὲν ἐκεῖνο κέρας τῶν Βνζαντίνων, ἡ μάχη ἐγινωκύθη. Ῥεαῖονς
ἀρχηγοὶ ἀμφοτέρωθιν ἔπιπτον, Αἴφνης δὲ πισόντος μετὰ μακρὰν ἀντί----.
ατασιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φρυγῶν "Αψκαλ καὶ περµλθούσης τῆς σηµαΐνες.
αὐτῶν εἷς τοὺς Πΐραας, πρῶτοι οἱ Φρύγις ἐτράπησαν εἰς φυγή, ἄκν--
Ἀαύθησαν ὃ᾽ αὐτοὺς καὶ ἄλλαι μαῖραι τῆς βυζαντιακῆς στρατιᾶς. Ὅλ. ε-.
Ύον ὑπῆρξαν οἱ ἐπιμείναντες καὶ γινναίως πολιµήφαντις ἐκ τῶν ὑπεὸ
τὸν Βελισάριον, ἀλλ’ ἡ γενναιότης αὐτῶν δὲν ὄρκιι ὅπως ὁ βυζαντια--
κὸς ατρατὸς νικήσῃ ἔν µάχῃ, καθ΄ ἡν ἡ αύγχνσις καὶ ἡ ἀστοχίκ ὑπᾶρξε
ποικύτη, ὥστε καὶ αὐτοὶ οἱ σύγχρονοι δὲν συνεφώνουν περὲ τοῦ κυρ»
τάτου αἰτίου τῆς ἀποτυχίας. ᾿Αμϕίδολον δὲ μένει ἂν πταίει ὁ Βὴι-
πάριος Ἡ ἂν ἱνεφιλχώρησε μᾶλλον προδοσἰ« τῶν μιτὰ τῶν Βιζαντίνν.
συμπραττόντων Σαρακηνῶν. Πιθανώτατον δὲ φαίνεται, ὅτι ἡ ὅτε
ἧτο μᾶλλον ἀποτέλίσμα τῆς ἀσυμφωνίας τῶν Βυζαντίνων ὑπαρχειὸν
καὶ τοῦ ἀρχυτερατήγου, ἥτις καταφαϊνεται καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι.
διαφόρως ὑπὸ δύο ἱστορικῶν παρεστάθησαν τὰ τῆς μάχης συµφύνως
πρὸς τὰς ὑπὶρ τοῦ Βελισαρίου ἡ τῶν πρὸς αὐτὸν ἀντιβίτων συμπαέναι.
Ὁπωφδήκοτε δὲ φαίνεται, ὅτι κατὰ τὴν µάχην ταύτην καὶ οἳ Πάρης
ὑπίστησαν ἀξίας λόγου ζημίας, διὸ βλέποµεν αὐτοὺς ὑπογωρβνταες
μετὰ τῶν νίων. Οἱ δὲ Βυζαντῖνοι διέσωσαν τὸ ὑπόλριπον τῆς «τθα--
πιᾶς αὐτῶν εἰς Καλλίνικον, Δικβιθασθὲν εἰς τὴν πόλιν ταύτην ἂν Ὦ----'
κάδων ἐκ μικρᾶς τοῦ ποταμοῦ νήσου, ὅπου εἶχον διαοωδη δικολνι----"
θήσαντες τὸν ποταµόν.

Ὁ. Ἰουστωιανός, μαβὼν τὰ γινόμενα, ἀνεκάλισε τὸν Βελησάριον ἐξ
Γκ δυσμενείας ὡς Βεωρηθίντα ὑπαίτιον τῆς παρὰ τὸ Καλλίνικον ἀπι--ν
τυχίας, εἴτε ὅπως ἐκλίπρ ἡ ἐν τῇ στρατιᾷ ἀπυμφωνίκ τῶν ἡγιόνωνων”-'.
Απιστάλη ὃ᾽ ἀντ᾽ αὐτοῦ ὡς ἀρχισεράτηγος τῆς ᾿Ανατολής ὁ Μεν»
δος, λαβὼν τὴν ἐντολὴν νὰ συνεχίσῃ τὸν πόλιµον, ε καὶ διεξέγωπε--
ἡδη διαπραγματεύσεις περὶ εἰρήνης μετὰ τοῦ ᾿Αλαμουνδάφαυ, Ἡωνμααὴ
εἷς οὐδὲν γαγον ἀποτέλεσμα.

᾿Ἐπαναληφθίντος δὲ τοῦ πολέµαυ, δὶς ἀπιπιράβηναν οἱ Πέρααι, εξ
βαλόντες εἰς τὴν Μεσοποταμίαν, νὰ κυριύσωσι τὴν Μαρτωρόπονεν,
ἀλλ’ ἀπέτυχον, Καὶ ἐν Περσαρμενίᾳ δ᾽ ὑπίστησαν ἀπωλείας, ἀποζοι-
λόντες ὀχυρὰ φρούρια, κυριωθίντα ὑπὸ τῶν Βωζαντίνων, "ν τοῦτο
δὲ τὴν {3 Ῥεπτεμθρίου τοῦ 634 ἀπίθανον ὁ Καθάδης, διεδέχθε ὃ αὖν
τὸν ἐπὶ τοῦ θρόνου ὁ δευτερότοκος αὐτοῦ υ]ὸς Χοφρδης ὁ Α΄, ῶρθη

σ8ᾳ

ἡ τῶν Λιωκῶν καὶ ἡ τῶν Κοκκίνων" ἔπειτα δὲ προειτέθησαν εἰς αὗτας
ἕτεραι δύο, ἡ τῶν Πρασίνων καὶ ἡ τῶν Βενίτων, διακρινόµέναι ἔκ τοῦ
χβώματος τῶν ἰνδυμάτων τῶν ἠνιόχων, τοῦ λευκοῦ, ἐρωθροῦ, πρακὶ-
νου καὶ κυανοῦ Ὦ μᾶλλον οὐρανόχβου, ἄτινα ἔγνιναν καὶ τῆς ὅλης φα-
πρίας τὰ χαρακτηριστικά χρώματα. Αλλά κατὰ μικρῶν αἲ πέφεαρις

λλες του ΟπΕΛΙΣΚΟΧ Τον ΒΕΟΔΟΣΟΤ
αν τοι ΠΙΠΩΔΡΟΝΩΙ ΤΗΣ ΚΩΝΕΧΑΝΤΙΝΟΧΠΟΑΝΩΣ.

φατρίαι, εἷς
πῆλθον καὶ τὸ

εἰς δύο,

Βραχὺ κατὰ τοὺς Ὑφόνους τοῦ Δομιτικνοῦ προρε-
ὤν καὶ τὸ ἀργυροῦν γένος, περιωρέσθησαν κυρίων
μὲν τῶν Λευκῶν συγχωνευβείσης εἲς τὴν τῶν Ἠννέτων, τρ
δὲ τῶν Κοκκίνων ἡ Ῥουσίων, ὥς ἐκάλουν αὐτοὺς οἱ Βωζανεῖνοι, ἔνωκεμὴ
θεσης μετὰ τῆς τῶν Πρασίνων,

Άλλ" ἡ ἱππομανία καὶ Ἡ πρὸς τὰ θιάµατα τάσις, ὃς ὃ καριΈ)

ΑΡΩΝΕΣ Εν Τα ΠΗΠΟΔΡΟΝΗ

595

ἐπήτει τὴν δαπάνην ποσῶν μυθωδῶν, δὲν πιριωρίζετο ἐν ᾿Ῥώμῃ, ἀλλ᾽
Ιξηκλοῦτο καὶ εἰς τὰς χυριωτάτας πόλεις τῶν ἐπαρχιῶν. Ὡς εἰκὸς δὲ,
3 τῶν τοιούτων θιαµάτων ζῆλος µετιδόθη καὶ εἰς τὴν Κωναταντινού-
ὅπου ἤδη ὁ Ῥωμαῖος αὐτοκράτωρ Σεπτίμιος ὁ Σιθῆρος ἠρχισε
τὴν οἰκοδομὴν μεγάλου ἱπποδρόμου, ἀποπερατωθέντος ἐπὶ Κωνσταντί-

πολη

νου τοῦ μεγάλου.

Ὁ ἰαπόδροµος τῆς Κωνσταντινουπόλως, οὗ τὴν θέσιν κατέχει σή-
µερον τὸ ᾿Ατ-μεϊδὰν, πλησίον τῆς Ἁγίας Σοφίας, ἀποτελεῖ οἷος σώ-
ζεται ἐν ταῖς καθ᾽ ἡμᾶς ἡμέραις ὀρθογώνιον τετράπλευρον ἔχον πλάτος
αἲν ἑθδομήκοντα πέντε µέτρων, μῆκος δὲ τριακοσίων. Σήµερον ἡ πλα-
εεῖα αὕτη, ἣν περιθάλλουσι μικρὸς κῆπος καὶ διάφορα νεώτερα κτίρια,
παρέχει θέαμα οἰκτρὸν ἐγκαταλείψεως καὶ ἀκαθαρσίας. Ὁ μένος δ᾽
ῆς κόσμος εἶνε τὰ λείψανα τριῶν μνημείων, τοῦ τριελίκτου χαλκοῦ

ἠράκοντος, ἐφ᾽ οὗ ἦτό ποτε ἱδρυμένος ὁ χρυσοῦς τρίπους ὁ ὑπὸ τῶν νι-
ατῶν τῶν Πλαταιῶν ἀφιερωθεὶς εἰς τὸν δελφικὸν ᾿Απόλλωνα, µαρ-

ννος στῦλος ἱδρυθεὶς ἐπὶ Κωνσταντίνου τοῦ Πορφυρογεννήτου τὸν

έκατον αἰῶνα καὶ ὀθελίσχος ἐκ γρανίτου ἱστάμενος ἐπὶ βάσεως λιθίνης
κεκοσµηµένης διὰ παραστάσεων ἀναγλύφων ἀναφερομένων εἰς Θιοδό-
σιον τὸν µέγαν. Αλλ’ ἡ θέα τοῦ ἱπποδρόμου κατὰ τοὺς χρόνους, ὅτε
τὸ οἰχοδόμημα Ἠγείριτο σῷον πρὶν ἡ κατὰ μέγα µέρος γεἰνρ παρανά-
λωμα τοῦ πυρὸς ἐπὶ τῆς

πὸ τῶν «Λατίνων ἁλώσεως τῆς Κωνσταντι-

γουπόλεως καὶ πρὶν ἤ διαρπααθῶσιν ἢ καταστραφῶσι τὰ κοσμοῦντα
αὐτὸν ἔργα τέχνης, τό τι

καὶ ἀνδριάντες ἡγεμόνων.

ἱληθῶς καταπληκτική. ᾿Αγάλματα θεῶν
ῥαστάσεις ἀνθρώπων καὶ μορφώματα ζῴων,
πᾶν ὅ τι ἄριστον εἶχεν ἀποτυπώσει ἐπὶ λίθου ἡ χαλκοῦ ἡ αμίλη τοῦ
Φιιδίου καὶ τοῦ Πραξιτέλους, τοῦ Ῥκόπα ἢ τοῦ Λωσίππου, πᾶν ὅ τι
ἐχόσμει ἄλλοτέ ποτε δίκην χειµηλίου τὰς ᾿Αβήνας ἤ τὰς Συρακούσας,
τὴν Κύζικον ἡ τὴν Χίον, τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν ἤ τὴν Ῥώμην, ἐἑατόλιζε
τότε τὴν νύσσαν τοῦ ἱπποδρόμου ἢ τὰς στοὰς αὐτοῦ. Ἑν τῷ κτιρίῳ
μεν. ἡ Κωνσταντινούπολις ἐκέκτητο ἀληθὲς μουσεῖον γλυπτικῆς.
Αλ’ ὁ ἱππόδρομος δὲν ἦτο µόνον μουσεῖον. ᾿Απ΄ ἐναντίας δ᾽ ὀλίγοι
Ἀήρχοντο πρὸ τῶν ἀπαραμίλλων ἐκείνων καλλιτεχνηµάτων ὡς θαυµα-
αταὶ τῆς τέχνης, διὰ δὲ τὸ πολὺ πλῆθος ἔμενεν ἄφωνος ἡ τέχνη καὶ
ἀκατανόητος ἡ σηµασία τοῦ πλείστου τῶν ἀρχαίων ἐκείνων παραστά--
σπων. Τὸ µέγα πλῆβος δὲν εἰςήρχετο εἰς τὸν ἱππόδρομον, ὅπως θαυμάσῃ
τἀγάλµατα τῶν θεῶν καὶ τοὺς ἀνδριάντας τῶν Ἠγεμόνων καὶ αὐτοχρα-

585]

ϱ. δὲν ἐκώλυεν αὐτὰς νὰ ἰνδιαφέρωνται µεγάλως ὑπὲρ τῶν φατριῶν.
Όλως δὲ τὸ ὑπὲρ τῶν ἱπποδρομιῶν ἰνδιαφέρον κατεῖχεν ἐν Κωνσταν-
Ῥρκόλει οὐ µόνον τὸν αὐτοχράτορα, ὅςτις ἰθεᾶτο τῶν ἀγώνων ἀπὸ
α΄ Διωρείου τοῦ ἱπποδρόμου, λεγομένου καθίσµατος, καὶ ἦτο ὁ προ-
αφ σοων τοὺς ἀγῶνας καὶ παρίχων τὰ ἆθλα, οὐ µόνον τοὺς συγκλη-
28»ς,δι᾽ οὓς ἴδιαι ἦσαν ὡρισμέναι θέσεις, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν πατριάρ-
Φ6αἱ τὸν κλῆρον, συµπαρισταµένους καὶ συνθεωµένους. Ἡ ἱππομανία
Ε. προθῇ ἐν Κωνσταντινουπόλει µέχρι τοιούτου βαθμοῦ, ὥςτι ὑπῆρξε
Εριάρχης, ὁ Θιοφύλακτος (939-056), υἱὸς Ῥωμανοῦ τοῦ Λακαπη-
5 ὅὄκτις ἕτριφιν ἐν τοῖς ἱπποστασίοις του πλείονας τῶν χιλίων ἵππων,
δττις διέκοψέ ποτε τὴν ἱερὰν λειτουργίαν ἰν τῇ ᾽Αγίς Σοφίᾳ ἰπὶ

αἈγγιλίᾳ, ὅτι µία τῶν φορθάδων του εἶχε τέξε.
"Ὑπὸ τοιούτους ὄρους ὁ ἱππόδρομος συνεκέντρωσι µέγα µέρος τῆς
ζαντιακῆς ζωῆς οὐ µόνον ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς
Μωτάταις τῶν ἐπαρχιακῶν πόλεων, ἰδίως δ᾽ ἐν ᾿Αντιοχείᾳ. ᾽Αλλὰ
/΄ µεγίστην σηµασίαν εἶχιν ὁ ἱππόδρομος τῆς Μωνσταντινουπόλεως,
Ἄς δὲν ἦτο µόνον τόπος θεαµάτων, ἀλλὰ µέχρι τινὸς καὶ τὸ τελευ-
τον λείψανον τῆς ἀρχαίας ἀγορᾶς, ἐκλιπούσης μετὰ τῆς ἐξαφανίσως
αὐτενεργοῦ πολιτικοῦ βίου τῶν ἀρχαίων δημοκρατιῶν. Ἐν τῷ
οδρόμῳ ἤρχετο εἰς ποιάν τινα συνάφειαν ἡ βασιλεία μετὰ τοῦ λαοῦ,
τῷ συγκατέθαινεν ὁ αὐτοχράτωρ µέχρι τῶν δήµων, καὶ τὰ πλήθη
ὠχόνιζον τὸν βασιλικὸν οἶκον. Ἐν αὐτῷ ὁ λαὸς ἐπίβαλλιν ἀριστὰ
3 ὀνόματα εἰς µέλη τῆς βασιλικῆς οἰκογενείας, καὶ ἐξεφράζοντο
ολικῶς ἤ διαρρήδην τὰ λαϊκὰ παράπονα πιρὶ τῶν καταχρήσιων
Ἠοικήσεως ἡ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Ἐν αὐτῷ ὁ μὲν βασιλεὺς
ετὰ πλήθη, ἀλλὰ τὰ πλήθη δὲν ὤκνουν νὰ ἐπιδείξωσιν εἰς τὴν
Μαν τὴν εὐφυίαν των, ἠνίοτε νὰ τοξεύωσι χατ᾽ αὐτῆς τὸ ακῶμμά
ππανίως ποτὶ καὶ νὰ διευθύνωσι κατ᾽ αὐτῆς καὶ τῶν ἰδίων ἄντι-
τοὺς λίθους καὶ τὰ βέλη των χαὶ τὰς ὑπὸ τὰ λάχανα τὰ ἐν ταῖς

τοῦ ἱπποδρόμου κικρυµµένας µαχαίρας των.
ατὰ τὴν ἅλωσιν τῆς Κωνσταντινουπόλιως ὑπὸ τῶν Λατίνων
ἐπιφέρει τὸ τελευταῖον τραῦμα εἰς τὸν ἱππόδρομον, οὗ ἡ ση-
χεν ἤδη ἀρχίσει ἑλαττουμένη ἀπὸ τοῦ δεκάτου αἰῶνος. ᾽Αλλ᾽
χρόνων τοῦ ᾿Αναστασίου µέχρι Κωναταντίνου τοῦ Πορφυρο-
ὁ ἱππόδρομος εἶνε διὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν χαὶ τὸ βυζαν-
ἁτος τρόπον τινὰ ὅ τι διὰ τὰς ἀρχαίας ᾿Αθήνας ἡ ἀγορὰ ἅμα

5858

καὶ ἡ Πνύξ. Ἐνώπιον τῶν δεκαπέντε μυριάδων Βυζαντίνων τῶν συνα-
Δροιζοµένων ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ ἐτελέσθησαν ἀναθιθάσιις αὐτοκρατόρω»,
ἐπὶ τὸν θρόνον καὶ θανατώσεις βασιλέων. Ἐνώπιον αὐτῶν ἐπιτίλει ---
ἔργον αὐτοῦ ὁ βασιλικὸς δήµιος, στιγµατίζων διὰ πεπυρακτωµένου ας.
δήρον τοὺς καχούργους ἢ ἐπιθάλλων εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς βασιλείας τ-ς
ἀνελεήμονας ἐκείνας ποινὰς, ἰφ᾽ αἷς ἐπέχαιρον ἀχόμη οἱ µέσοι αἰῶν
Ἐκεῖ ἐπομπεύθησαν πρὸ τοῦ πλήθους πατριάρχαι ἐξανάστροφα ἐπὶ ὅ---.
καθήµενοι καὶ ἀνέθησαν ἐπὶ τὴν πυρὰν παραθάται τῆς θρησκείας -
ἄργοντες πλεονέκται. Ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ τέλος ἐπανηγύρισε πολλ--ξ
ὁ βυζαντιαχὸς λαὸς ἀλησμονήτους ἐθνικοὺς θριάµθους, βλίπω -
Βελισάριον ἄγοντα πρὸ τοῦ αὐτοκράτορός του τεταπεινωµένον τ--
Ῥανδήλων τὸν βασιλέα καὶ ψάλλων ἐν συνοδείᾳ τῶν πολυαύλων τ--
δήµων ὀργάνων ἐπινίχια ὡσαννὰ ἐπὶ τῇ θέᾳ τῶν πομπευοµένων Σα. -
κηνῶν αἰχμαλώτων τοῦ Νικηφόρου Φωκᾶ καὶ τοῦ Τζιμισκῆ. Καὶ ἰὸν -ᾱ
ξαζεν ἔξαλλος ἡ ἰθνικὴ ὑπερηφάνεια τὸν θεὸν τῶν Χριστιανῶν, βλ»
πουσ᾽ ἀνατρεπομένας ἐπὶ τῆς ἄμμου τοῦ ἱπποδρόμου ὑπὸ τῶν στρατικ»
τῶν τοῦ αὐτοκράτορος τὰς σηµαίας τῶν ἠττημένων Μουσουλμάνων”
Ἐν µέσῳ δὲ τοῦ παραφόρου ἀλαλαγμοῦ τῶν ἐνθουσιώντων θριαμθιντῷ
εἰς οὐδενὸς τὸν νοῦν ἐπήρχετο νὰ ἐκφωνήσῃ πλὴν ύμνων καὶ ἐπυμείω-«
τοὺς λόγους τοῦ ψαλμῳδοῦ οὓς εἶπεν ὁ Βανδῆλος Γελίµερος, ὑπογλυ--
καΐνων τῆς πικρᾶς του τύχης τὸ ὄνειδος µαταιότης µαταιοτήτων τᾶν
πάντα µαταιότης.

ι
οἱ δήμοι.

Ὁ βυζαντιακὸς λαὸς, στερούµενος εὐρέων πολιτικῶν δικαιωµάτο»
καὶ μὴ ἔχων εὐκαιρίαν ναὐτενεργήσῃ ἐν τῇ πολιτείᾳ, εὕρισχεν ἴκαν-.

διέξοδον δράσεως ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ καὶ διὰ τῶν ἰππικῶν ἀγώνων"
δυνάµενος δὲ νὰ συμµετάσχῃ ἀπ᾿ εὐθείας τῶν τῆς πολιτείας, ἠρκιἩ-,
εἰς τὴν σκιὰν ἐκείνην τῆς ἐλευθέρας ἐνεργείας, ἥτις παρείχετο εἰς αὐτό,
διὰ τῆς εἰς τὰς ἱπποδρομίας συμμετοχῆς. Τὸ μοναρχικὸν πολίτευµε
τοῦ βυζαντιακοῦ βασιλείου µόνον κοινοτικάς τινας ἐλευθερίας καὶ µόνν
συντεχνιῶν αὐτόνομα συστήµατα ἀνεγνώριζεν. Οἱονεὶ δὲ συµπλήρωας
αὐτῶν δύνανται νὰ θεωρηθᾶσι τὰ δικαιώµατα ὧν ἀπήλανεν ὁ λαὺς ἐν
τῇ ἐλευθέρᾳ ἐξασκήσει τῆς διοικήσεως τῶν κατὰ τὰς ἱπποδρομίας.

559

Ἡ ἀρχαία ἐκκλησία εἶχεν ἤδη ἐκλίπει ἀπὸ πολλοῦ, καὶ τὸ ὄνομα
αὐτῆς, ἐν μέρει δὲ καὶ τὸν ὀργανισμὸν εἶχε παραλάθει ἡ χριστιανικὴ
θρησκεία, ἡ δὲ πολιτικὴ αὐταρχία εἶχιν ἀπορροφήσει πᾶσαν λειτουρ-
ηίαν τοῦ δημοσίου βίου τῶν πολιτῶν. ᾽Αλλ᾽ ὁ Ιππόδρομος διέσωζε τὰ
πελευταῖα λείψανα αὐτονόμου διοικήσεως. Αὐτὸ τὸ ὄνομα τῶν φατριῶν
ποῦ ἱπποδρόμου, τῶν μερῶν, ἅτινα ἐκαλοῦντο καὶ δῆμοι, αὐτὰ τὰ
ὀνόματα τῶν ἀνωτάτων αὐτῶν ἀρχόντων, τῶν δηµάρχων καὶ δημο-
Ξπρατῶν, δεικνύουσι προφανῶς, ὅτι αἱ ἱππικαὶ φατρίαι ἦσαν τὸ τελευ-
παῖον καταφύγιον τῶν παλαιῶν δημοτικῶν ἐλευθεριῶν. Εὐλόγως λοιπὸν
οἱ ἀποτελοῦντες τοὺς δήμους ἐκαλοῦντο δηµόται ἢ Λαόρ.

Τὰ µέρη τῶν Βενέτων καὶ τῶν Πρασίνων, εἰς ἃ εἶχον ἤδη, ὡς εἴδο-
μεν, ἀπὸ παλαιοῦ συγχωνευθῃ οἱ Λευκοὶ χαὶ οἱ Ῥούσιοι, ἦσαν ἑται-
ῥίαι ἀποτελοῦσαι νομικὰ πρόσωπα καὶ ὡς τοιαῦται ἐκέκτηντο ἰδίαν πι-
ῥιουσίαν, συνέλεγον εἰκφορὰς, εἶχον ἰδίας ἀρχὰς καὶ ἰδίαν ὑπαλληλίαν.
Αἱ ἀρχαὶ δ᾽ αὗται, ὧν ἀνωτάτη ἦτο ἡ τοῦ δημάρχου ἢ διοικητοῦ
τοῦ δήµου, ἐξελέγοντο ὑπὸ τῶν ἀπαρτιζόντων τὸ µέρος, µόνον δὲ οἱ
δηµοκράται ἑκατέρων τῶν δήμων διωρίζοντο ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος καὶ
κατὰ ταῦτα ἦσαν οἱονεί τινες βασιλικοὶ ἐπίπροποι, τοῦ βασλέως ἐξα-
πκοῦντος δι΄ αὐτῶν ποιάν τινα ἐποπτείαν, ὡς εἶχεν ἐπιφυλάξει ἡ βασι-
λεία εἰς ἑαυτὴν καὶ τὸ δικαίωµα τῆς συγχλήσεως τῶν δήµων πρὸς ἱπ-
πικὸν ἀγῶνα. ᾿Ἑκατέρα δὲ τῶν φατριῶν εἶχε τοὺς ἰδίους αὑτῆς ἡνιό-
Ίους καὶ ἵππους, καὶ τὰ κατὰ τοὺς ἀγῶνας διδόµενα χρηματικὰ ἆθλα
διενέμοντο εἰς ἅπαντας τοὺς ἀποτελοῦντας τὸν νικήσαντα δῆμον. Οὕτω
τὸ ἐκ τῆς ἀπολαύσεως τῶν ἱπποδρομικῶν ἀγώνων ὑλικὸν κέρδος ἐπανέρ-
χεται εἰς τοὺς δήµους, ἐξ ὧν ἀπέρρευσαν καὶ αἱ δαπάναι. Κατὰ ταῦτα
δ' αἱ ἁρματοδρομίαι εἶνε παρὰ τοῖς Βυζαντίνοις λαϊκώτεραι ἢ παρὰ
ποῖς ἀρχαίοις Ῥωμαίοις, παρ᾽ οἷς τὰ πάντα ἐπήγαζον ἐκ τῆς µεγα-
λοδωρίας τοῦ αὐτοκράτορας.

Διὰ τοῦτο ἡ εἰς τὰς φατρίας τοῦ ἱπποδρόμου συμμετοχὴ δὲν περιω-
ῥίζετο ἐν Βυζαντίῳ ὡς ἐν Ῥώμῃ εἰς µόνους τοὺς ἀμέσως ἐνδιας

ἀλλὰ τὸ ἐν-
διαφέρον ἐξικνεῖτο πολὺ περαιτέρω τῶν στενῶν ὁρίων τοῦ οἰκείου µέρους,
ἱκάτερος δὲ τῶν δήµων δὲν ἀπετελεῖτο ἐκ µόνων τῶν δηµοτευόντων καὶ
ἰχγεχραμμένων μὲν εἰς τοὺς καταλόγους, ἐκπληρούντων δὲ τὰς ἐπίθι-
θλημένας χρηματικὰς ὑποχρεώσεις, ἀλλ᾽ ἑτάσσιτο εἰς αὐτοὺς καὶ μέγα.

ῥομένους καὶ ἔχοντας ἐνεργὸν εἰς τὰς ἱπποδρομίας µέρος

ἐκτὸς τοῦ καταλόγου πλῆθος. Ούτως ἡ μόνη μαρτυρία ἂν ἔχομιν π

540

τῶν τακτικῶν οὕτως εἰπεῖν ἑταίρων τῶν δύο δήμων, καὶ δὲ ἐπὶ τῶν ]
χρόνων τοῦ αὐτοκράτορος Μαυρικίου, ἀναθιθάζει τοὺς μὲν δημότας τῶν
Πρασίνων εἷς χιλίαυς πεντακοσίους, τοὺς δὲ τῶν Βενέτων εἷς ἔννεκκα-

σίους, ἐν ᾧ ἀπειράριθμοι ἦσαν οἱ ὑπὲρ ἑκκτέρον τῶν μερῶν συμπαθρῦν-

τες καὶ μετ αὐτοῦ συμπράττοντες χωρίς νὰ εἶνε ἐγγεγραμμάνοι εἰς τοὺς
καταλόγους. Οὐδὲ περιωρίζετο τὸ ἐνδιαφίρον ὑπὶρ τοῦ ἑτέρου τῶν χρω-

μάτων εἷς µόνην τὴν Κωναταντινούπολιν, ἀλλά πᾶσα µεγάλη πόλις

1ἶχεν ὁμοίως τοὺς Δύο αὐτῆς δήμους, τοὺς δ᾽ ὀμοχρέους δήμους παῶν

τῶν πόλιων συνίδεεν ἀναποσπάστως πρὸς ἀλλήλους κοινότης συµπα-

Βειῶν καὶ συµφερόντων.

Ὁ λαός λονπὸν, συμμετέχων τῶν ἱπποδρομιῶν μετ ἐνδιαφίρωντας
ἐξικνουμένου μέχρι μανίας καὶ συνταρσόµενος πρὸς τοῦτο εἷς εὔσεναρ-
µόστους ἑταιρίας, ἀπετέλει συμπαγῦ μᾶζαν, ἴχουσαν δύναμιν ὄχι ἀξων-------
καταφρόνητον. ᾿Απόδειξις δὲ τούτου τρανὴ εἶνε ἡ, εἰς τὰς φατρέας τος
ἐπποδρόμου παριχοµένη ὑπὸ τῶν αὐτοκρατόρων προκοχὴ, ἡ εἰς τὰς ἵπ--------------
ποδροµίας ἄμισος αὐτῶν συμμίθεξις καὶ τὰ ἰδιαίτερα. [κεῖνα προνόμια
κά χορηγηθίντα εἰς τοὺς δήμους, ὧν κυριώτατα ἡ συμµετοχὴ αὐτῶν---------ν
κατὰ τὸν πανηγυρισμών τῆς ἀνακηρώξεως ἀνωτάτων τοῦ κράτοως ἁρ------------
όντων καὶ τὸ δικαίωµα στρατιωτικῆς διοργανώσεως καὶ ἐκπληρώσεωπακως
Φτρατιωτικῶν τινων ὑπηρισιῶν ἀγαλόγων πρὸς τὰς τῶν (θνοφυλάκωακ-πων
πῶν νεωτέρων χρόνων.

Οἱ δήμοι ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ εἶνε ἡ ἁγνοτάτη ἴκφανοις τοῦ. λαϊκεςς-οῦ
στοιχείου τοῦ Βωζαντιακοῦ χόσµου. “Ὢ τι καλὸν καὶ ὅτι κακῶν ἔχαι νωπά
ἐπιδείξῃ ὁ μεσαιωνικός ἑλληνιαμὸς ἐγκατοπτρίζεται ἓν τῷ δρᾶσιι το,
μιρῶν. Ἡ περὶ τοὺς Ιππικοὺς ἀγῶνας ἅμιλλα ὑπικκαίει τὸ αἴσθηως.--α
τῆς λαϊκῆς αὐτενεργείας, συντηρεῖ τὸν συνεταιρικὀ» βίον, αωνδωάζεπας-------ᾱι
ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ μετ᾽ αὐτοῦ πολλάκις τοῦ ἐΏνικοῦ φρονήµατος. Πολ. αἲ
Ικδηλώσεις τοῦ λαϊκοῦ βίου λαμβάνουσιν ὑπόστασιν (ν τῷ ἱπποδρόηε---ῳ
καὶ διὰ, τοῦ ἱπποδρόμου. ᾿Απέναντι τῆς ἐκκλησίας, ἥτις ἔχει καθρ. ---υ--
µένην ὡς γλῶσσαν τῆς λειτουργίας καὶ τοῦ ἄμθωνος τν ἀρχαίκθνας-ν,
ἀπίναντι τῆς κυθερνήσιως, ἧς ἐπίσημος γλῶσσα εἶνε µέχρι μέν τινος. ὃ
λατινική, ἔπειτα δ᾽ ἡ ἀπτικίζουσα ἑλληνικὴ, ὁ λαός ἀντιτάσσει ἐν --ῷ,
ἱπποδρόμῳ τὴν δημώδη, οἵκ διεµορφώθη δια τῶν αἰώνων ἀπὸ
κοινῆς τῶν µετ᾽ ᾿Αλέξανδρον χρόνων. ᾿Απὸ τοῦ ατόµατος τοῦ πλήθβνως
ἐξέρχονται εὐφνίαι καὶ σκώµµατα, λέξεις καὶ φράσεις, φέρουσα.

Ρὸν τὸν τύπον τῆς κοινολογίας τῶν ἁγυιῶν καὶ τῶν καπηλείων τι

-ἒ».. ...

δ41

Κωνσταντινουπόλιως. Ἐκεῖ δυνάµεθα νὰ συλλάθωµεν ἀπερικόσμητον
«αἱ γυμνὴν τὴν δημώδη γλῶσσαν τοῦ μεσαιωνικοῦ ἑλληνισμοῦ, ἠν ἀπο-
ερύπτουσιν ἀπὸ τῶν ἡμετέρων ὀφθαλμῶν οἱ ἀπ᾿ ἄμθωνος ῥήτορες, οἱ
Γῥαμματεῖς τῶν δημοσίων γραφείων καὶ οἱ φιλογώνιοι λόγιοι τοῦ Βυ-
ζαντίου, βαπτίζοντις τὴν γραφίδα αὐτῶν εἰς τὴν ἐξηνθηκυῖαν πορφύ-

2αν τοῦ ἀττικισμοῦ.

Ὅ τι δὲ αυνέθαινε περὶ τὴν γλῶσσαν, παρατηρητίον καὶ περὶ τῆς
λαϊκῆς ὀρχήσιως, τῆς µελοποιίας, τῆς ποιήσεως. Ὁ μελισεὴς καὶ ὁ ὁρ-
τηστὴς, οὓς εὑρίσκομεν μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τῶν δήµων, δὲν πρέπει
τὰ θιωρηθᾶσιν ὡς ἀντιπρόσωποι τῶν χορῶν καὶ μελῶν τῆς ἐκκλησίας,
ἡ καὶ ὁ Ιππόδρομος ὡς πάντα τὰ βυζαντιαχὰ καθιδρύµατα εἶνε τεθει-
αένος ὑπὸ τὴν σκέπην αὐτῆς. Παραλλήλως πρὸς τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς
Ίμνους τοὺς ἀντηχοῦντας ἐν αὐτῷ ἀκούονται µελῳδίαι καθαρῶς λαϊ-
ααἱ, οἷα ἡ ἐμφαινομένη διὰ τοῦ ῥυθμοῦ τοῦ ἀπελατικοῦ, οὗ γίνεται
ητὴ μνεία καὶ ὅστις βεδαίως εἶχε τύπον ὄχι πολὺ ἄσχετον πρὸς τὸ
«έλος τῶν χλεφτικῶν ἀσμάτων τῆς Τουρκοκρατίας. ᾿Αναντιρρήτως δὲ
εαὶ ὁ ὀρχηστὴς ὁ ἔχων τὴν ἐπιμέλιιαν τῶν παντοµίμων εἶνε ἀντιπρό-
σωπος καὶ συνθέτης λαϊκῶν ὀρχηστικῶν σχηµατίων. Καὶ ὁ ποιητὴο δὲ ὁ
συντάσσων τὰς ὑπὸ τῶν δήµων ἀδομένας εὐφημίας τῶν βασιλέων ἔδιδεν
εἰς αὐτὰς χαρακτῆρα δημώδη. Διὰ τοῦτο διὰ τοῦ ἱπποδρόμου βλέποµεν
λιαδιδόμενον σὺν τῷ χρόνῳ κατ’ ἀντίθισιν πρὸς τὰ χωλιαμβικὰ τρἰµι-
τρα τῶν λογίων τὸν δεκαπιντασύλλαθον ἐκεῖνον στίχον, ὄστις μετὰ περι-
φρονήσιως μὲν ὠνομάσθη πολιτικὸς, ἥτοι δημώδης, ὑπὸ τῶν ἀρχαιο-
τρόπων μιμητῶν τῶν τριµέτρων καὶ ἐξαμέτρων, ἀλλ᾽ ἔμελλε νὰ γείνῃ
τὸ χυριώτατον µέτρον τῆς μεσαιωνικῆς καὶ νέας ἑλληνικῆς στιχουρ-
γίας. ᾽Αλλὰ καὶ ἄλλως ἐπέδρασεν ὁ ἱππόδρομος εἰς τὴν μορφὴν τῆς
ημώδους ποιήσεως, διότι πιθανώτατα λείψανον τῆς πυχνῆς ἐν ταῖς
ἀκτολογίαιο τῶν δήµων ἀντιφωνικῆς ὑπαμοιθῆς εἶνε ὁ διαλογικὸς χα-
ῥακτὴρ καὶ ὁ δραματικὸς τύπος ὃν φέρουσι τὰ δημοτικὰ ἅσματα τοῦ
ἀκριτικοῦ κύκλου καὶ τῶν ἁρματωλικῶν χρόνων.

Αἱ φατρίαι τοῦ ἱπποδρόμου εἶνι κατὰ ταῦτα αὐτὸς ὁ ἑλληνικὸς λαὸς
πῶν βυζαντιαχῶν χρόνων ἐν τῇ γνησιωτάτῃ αὑτοῦ ἐκφάνσει, διασκιδά--
ζων καὶ κολακεύων, ὀργιζόμενος καὶ στασιάζων, λαλῶν τὴν φυσικήν τον
Ὑλῶσσαν, καλλιεργῶν τὸ προσφυὶς εἰς τὸν χαρακτῆρά του δημῶδες
μέλος, ὀρχούμενος καὶ ποιῶν καθ᾽ ὃν τρόπον ἠσθάνιτο φυσικὴν ἀνάγκην
πὰ χοριύσῃ καὶ στιχουργήσῃ. ᾽Αλλὰ διὰ τίνα λόγον εἶνε διηρηµένος εἷς

δ48.

Ὁ δὲ δῆμος ὁ συνήθως τυγχάνων τῆς Φιλίας τῶν βασιλέων ἦτο ὁ
Βιενίτων, οὗ οἱ δηµόται ἐκάθηντο διὰ τοῦτο ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ ἐκ
ὢν τοῦ αὐτοκρατορικοῦ θεωρίου. Ἐπειδὴ δ᾽ ἐκ τῆς βασιλικῆς
στασίας ἀπέρρει θρασύτης τῶν Βενέτων καὶ πίεσις τῶν Πρασίνων,
Έυμεν τὸν δῆμον τοῦτον ἀναγκαζόμενον ὑπὸ τοῦ αἰσθήματος τῆς
Φουντηρησίας νὰ καταφεύγῃ ἐνίοτε εἰς ἐπίθισιν καὶ νὰ µεταθάλλῃ
Ἱππόδρομον εἰς παλαίστραν ἀνδροκτασίχς ἀχαλινώτου. Πρώτη δὲ
ύτη ἴκρηξις τῶν τὰς φατρίας διαφλεγόντων παθῶν ὑπῆρξε στάσις
εγεῖσα ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ τῷ 501 ἐπὶ τοῦ αὐτοκράτορος ᾿Αναστα-
α ὅτε τοσοῦτον βίαιος καὶ αἱματηρὸς ἀπέθη ὁ ἐμφύλιος ἀγὼν, ὥςτε
πόδροµος ἐπληρώθη αἵματος χαὶ τὸ ἔδαφος αὐτοῦ ἑστρώθη διὰ τῶν
μάτων ὑπερτριεχιλίων πολιτῶν.
Έκτοτε τὸ ἀμοιθαῖον πάθος τῶν δύο φατριῶν ἐφαίνετο χοπάσαν ἐπί
χρόνον, ἀλλὰ κατ᾽ ἀλήθειαν ὑπέβοσκεν, ἐπιζητοῦν µόνον κατάλ-
ον καιρὸν, ὅπως ἀναρριπισθῇ καὶ πάλιν εἰς νέας φλόγας. ᾿Αφορμαὶ
ἂν ἔλειπον ἰδίως ἀπὸ τῶν ἡμερῶν καθ᾽ ἃς εἶχεν ἀναθῇ ἐπὶ τὸν θρό--
ὁ ουστινιανός.

Ὁ Ἰουστινιανὸς ἦτο ἐμπαθὴς φίλος τῶν ἱππικῶν ἀγώνων. Την ἀνά-
«ν αὐτοῦ εἰς τὸν θρόνον ἐπανηγύρισε δι᾽ ἱππικῆς ἑορτῆς, ἐν ᾗ ἡ µε-
οπρέπεια ἀνθημιλλᾶτο πρὺς τὸ μέγεθος τῆς απατάλης. Μία δὲ τῶν
πων τῆς βασιλεία: αὐτοῦ πράξεων ὑπῆρζεν ἡ ἐπισκενὴ τοῦ ἵππο-
κου. ᾿Αλλ᾽ οὐδεὶς τῶν προκατόχων τοῦ Ἰ]ουστινιανοῦ ἐπέδειξεν ώρι-
ην εὔνοιαν πρὸς τὴν ἑτέραν τῶν φατριῶν τοῦ ἱπποδρόμον ὅσον αὐτός.
αν δ᾽ εὐνοούμενοι αὐτοῦ οἱ Βένετοι. Φαίνεται δὲ ὅτι προςηταιρίαθη
πρὸς τὸν δῆμον τῶν Βενέτων εὔνοιαν ὁ Ἰουστινιανὸς ἐκ τῆς Θεο-
ας, τις πρὸς μὶν αὐτοὺς εἶχεν εὖλογους ἀφορμὰς εὐγνωμοσύνης,
ἐν τοῖς χόλποις αὐτῶν διελθοῦσα τὰ πικρὰ τῆς ὀρφανίας ἔτη, πρὸς
τοὺς Ἡρασίνους λόγους δυκαρεσχείας, ἅτε ἀσπλάχνως παρ᾽ αὐτῶν
κρουσθεῖσα μετὰ τὸν θάνατον τοῦ πατρός.

Αλλ᾽ ἡ προστασία τοῦ αὐτοκράτορος ἐξεθράσυνε τοὺς εἰς τοὺς Βε-
ὓς δημοτεύοντας εἰς βαθμὸν ἀνήκουστον οὕτως, ὥστε ἤδη κατ᾽ αὐτὰ
πρῶτα τῆς βασιλείας τοῦ ουστινιανοῦ ἔτη ἐσαλιύθη ἡ δημοσία
ας καὶ ἀσφάλεια. Οἱ δηµόται τῶν ἱπποδρομικῶν φατριῶν περιήρ-
το νύκτωρ τὴν πόλιν φέροντες χεκρυμμένα Ειφίδια, συμπορευόμενοι
πατὰ συμμορίας ἐπέπιπτον κατὰ τὴν ἀγορὰν καὶ ἐν ταῖς στενω-
ςἰναντίον τῶν ἠσυχωτέρων, καὶ ἑλωποδύτουν αὐτούς. μάτια, ζῶ-

δ44

ναι, περόναι χρυσαϊ ἦσαν τὰ λάφυρα τῶν νυκτίων µαχαιροφόρων, οἳ- --
τινες ἐνησμένιζον μιμούμενοι μὲν τὴν ἐνδυμασίαν τῶν Οὕννων, ἀποχεπααε.
ῥοντες δὲ ὡς ἐκεῖνοι τὰς µέχρι τῶν κροτάφων ἐμπροσθίους τρίχας της
κεφαλῆς καὶ ἀφίνοντες ἐκ τῶν ὄπισθιν ἀποκρεμαμένας μακρὰς πλιξίδα- ς.
Ὑπῆρχον δὲ καὶ οἱ μὴ ἀρχούμινοι εἰς τὰς ἁρπαγὰς, ἀλλὰ καὶ φ- «Ὁ--
γεύοντες τοὺς ληστευομένους. Ἡ δὲ τρομοκρατία ἀπίθη τοιαύτη, ὥςτε. «οἱ
μὲν ἄκαχοι πολῖται ἠναγκάζοντο νὰ κρύπτωνται εἰς τοὺς οἴκους πρὸ ες
δύσεως τοῦ ἡλίου, τῶν δὲ Πρασίνων τινὲς μὲν οἱ καχουργότεροι ἠνοῦντ ο
μετὰ τῶν κακουργούντων ἐκ τῶν Βενέτων, τινὲς δ᾽ ἔφευγον ἐκ τὸ «
πόλεως. Αἱ δύο αὗται ἦσαν ἀληθῶς αἱ µόναι διέξοδοι, ἃς ἠδύναντο νε
εὔρωσιν οἱ δηµόται τοῦ διωκοµένου μέρους, οἵτινες ὁμοίως ἐκινδύνεικον'
ἰκ τοῦ ξιφιδίου τῶν ἀντιστασιωτῶν καὶ ἐκ τῆς ἀδικίας τῶν τὴν ἰσχύν-
σαν φατρίαν προστατιυόντων δικαστῶν. ει

«Ἡ κατάστασις ἦτο ἀληθῶς ἔκρυθμος, οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νάποφωχη
ἡ καταιγὶς ἣν ἐνεκυμόνουν τὰ ὑπερχείμενα τῆς πόλεως μελανὰ νέφη.

Μ
Ἡὰ ἀνταραία τοῦ Νέκα.

Ἐν τῇ φοθερᾷ τροµοκρατίᾳ, ἥτις ἐπηκολούθησεν εἰς τὴν διὰ τῆς 3
προστασίας τοῦ ᾿]αυστινιανοῦ ἐνίσχυσιν τῆς φατρίας τῶν Βενέτων, δὲν ο)
παύει μὲν ἡ ἀντίθεσις τῶν δύο δήµων, ἀπ᾿ ἐναντίας ὃ᾽ ἐξακολουθῖ-
περ ποτὲ ἀκμαία. Καὶ ὅμως ὑπάρχουσι μεταξὺ τῶν δύο φατριῶν κοιὰ -πὂ
σημεῖα ἐπαφῆς. Τὸ δὲ συνδίον αὐτὰς εἶνε ἡ τάσις πρὸς τὴν κακουργίαν, ο» 9
τὸ ἄνομον ὄφελος ἐκ τῆς διαταράξεως τῆς δηµοσίας τάξεως. Ὁ Ἴουστι- ----
νιανὸς, ξένος ὢν καὶ μὴ ἀνήκων εἰς δυναστεἰαν ἀπὸ μακροῦ ἠδραιωμί--- «κ
νην ἐπὶ τοῦ Βρόνου, εἰς δύο δυνάµεις πλὴν τοῦ στρατοῦ τῶν Γότθω-α-.»,
μισθοφόρων του εἶχεν ἐπιζητήσει τὴν ατήριξιν τοῦ θρόνου, εἰς τὴν αἶπκ.-Ἱ.
στηρὰν ὀρθοδοξίαν καὶ εἰς τὴν φατρίαν τῶν Βενέτων. Προστατεύω- ον
τοὺς Ῥενέτους, παρέλυε τοὺς Πρααίνους ἐκείνους τοὺς προστατευθέντε--ας
ὑπὸ τοῦ ᾿Αναστασίου καὶ περὶ ὧν ἰδικαιοῦτο νὰ ὑποπτιύῃ, ὅτι παρε -ᾱ-
χον εὐήκοον οὖς εἰς ἀνατρεπτικὰς παρακελεύσεις τῶν ἐπιζώντων τ- ος
᾿Αναστασίου ἀνεψιῶν, τοῦ Ὑπατίου καὶ Πομπηίου, οἵτινες καυχῶνες- ὢ,
ὅτι ἀνῆγον τὸ γένος εἰς παλαιὸν τῆς Ῥώμης οἶκον. ᾽Αλλ᾽ ἡ κροστ- “α-
σἰα τοῦ αὐτοκράτορος πρὸς τὸν πεφιληµένον δῆμον µέχρι τονὸς µό----ο ο

ΦἸδύνατο νὰ φθάσῃ, ὅτε δ᾽ ὁ ἔπαρχος τῆς πόλιως Βὐδαίμων ἔλαθε τὴν
διαταγὺν νὰ (παναφίρῃ τὴν ἐκλιποῦσαν τάξιν, μεταξὺ τῶν συλληφθέν-
των ἦσαν ἄνδρες κακουργότατοι ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, οἵτινες καὶ
ποατεδικάσθησαν εἰς θάνατον.

Ούτως εἶχον τὰ πράγµατα, ὅτε τὴν 19 ᾿Ἰανουαρίου ἔμελλον νὰ τι-
Ἀλεσθῶσιν αἱ ἱπποδρομίαι αἱ λεγόμιναι τῶν εἰδῶν. Δύο δὲ πρὸ τῶν ἵπ-
πεοδρομιῶν ἠμέρας, γινοµένων ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ τῶν ἐπισήμων δοκιμῶν
ἀπὶ παρουσίᾳ τοῦ αὐτοκράτορας, οἱ Πράσινοι, χρώμενοι τῷ διχαιώµατι
ὅπερ παρεῖχον αὐτοῖς οἱ νόμοι καὶ τὰ ἴθιμα, ἀπιτάθησαν πρὸς αὐτὸν,
ἀκφράζοντις τὰ παράπονά των περὶ τῶν πιίσεων ἃς ὑφίσταντο. Διη-
µείφθη δὲ τότε μεταξὺ τοῦ βασιλικοῦ χήρυχος, τοῦ µανδάτωρος, καὶ
ποῦ δημάρχου ἢ τοῦ χράκτου τῆς φατρίας τῶν Πρασίνων ζωηρὸς διά-
Ἄοχγος, ἀπολήξας εἰς ἀντεγκλήσεις καὶ ὕδρεις. Οἱ Πράσινοι ἐκήρυξαν,
ὅτι ἀδικοῦνται καὶ καταδιώκονται ὑπ᾿ ἀνδρὸς ἰσχυροῦ, ὃν ἐκ φόδου δὲν
«Φηθέλησαν νὰ ὀνομάσωσι τὸ κατ᾽ ἀρχάς. ᾽Αλλὰ τέλος µετά τινας ὑπικ-
«ρυγὰς ὠνόμασαν τὸν ἀδικοῦντα, ὅετις ἦτο Καλαπόδιος ὁ σπαθάριος
Φεαἱ κουθικουλάριος, ἦτοι βασιλικὸς ἀρχιθαλαμηπόλος. ᾽Αλλ᾽ ἀντὶ ἐπαγ-
Ὑγελιῶν περὶ δικαἰας ἐξετάσεως τῶν παραπόνων τῶν Πρασίνων ὁ βασιλι-
Φεὸς µανδάτωρ ἐκτοξεύει κατ᾽ αὐτῶν ὕθρεις, τοὺς ἀποκαλεῖ Ιουδαίους,
Ἰλήανιχαίους καὶ Σαμαρείτας, τέλος δ᾽ ἀπειλεῖ αὐτούς. Οἱ Βένετοι παριµ-
Ξαίνουσιν εἰς τὸν διάλογον, βαρεῖαι φράσεις καὶ ἀπειλαὶ ἐκσφενδονίζον-
αι ἀπὸ τῶν βάθρων τῶν Βενέτων εἰς τὰ τῶν Πρασίνων καὶ τἀνάπα-
Ἂιν. Τέλος δ᾽ ἡ διένεξις λύεται διὰ τῆς ἀπὸ τοῦ ἱπποδρόμου ἀποχω-
Εήσεως τῶν Πρασίνων συσσώµων, ἀφ᾿ οὗ πρῶτον ἐκ τοῦ στόµατος αὐτῶν
ἀξήλθον παράπονα ἅμα καὶ ὕδρεις, ἀπειλαὶ ἀναμῖξ καὶ κατάραι κατά
πει τοῦ ἀντιθέτου δήµου καὶ τοῦ αὐτοχράτορος, καὶ ἀπεδείχθη ὅτι σὺν
πποῖς ἄλλοις ἐχώριζε τὸν Ἰουστινιανὸν καὶ τοὺς Πρασίνους βαθὺ θρη-
σκωτικῆς διχογνωµίας χάσμα.

Ἡ ταραχώδης αὕτη καὶ ἀχόλαστος ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ σκηνή ἀπι-
δίνουν εἰς τὴν βασιλείαν, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι µέτρα δραστή-
Ρια πρὸς πιριορισμὸν τῆς ἀχαλινώτου θρασύτητος τῶν φατριῶν. Παρ
ὅλην δὲ τὴν ἀπροκάλυπτον συµπάβειαν τοῦ αὐτοκράτορος πρὸς τοὺς
Ἐβυίτους, τὸ δηµόσιον συμφέρον ἀπήτιι αὐστηρότητα πρὸς τοὺς δή-
µοις. ᾿Απιφασίσθη λοιπὸν ἡ παραδειγματικὴ τιμωρία τῶν ἑπτὰ δολο-
φόνων, οὓς ἐκράτει ἐν φυλακῇ ὁ ἔπαρχος Βὐδαίμων καὶ οἵτινις ἀνῆχον

« Τέσσαρες τούτων ἔμελλον νἀποκεφαλισθῶσι, καὶ

90

541 .
ἀνευφημίας ὑπὲρ τοῦ αὐτοκράτορος. Αἱ ἱπποδρομίαι ἀπελύθησαν ἐν µέσῳ
Υεν ενεῆς συγχύσεως τοῦ στασιάζοντος πλήθους, καὶ σύνθημα τῶν ἀνταρ-
τῶν ἔγενεν αὐτὴ ἐκείνη ἡ κραυγὴ, δι ἧς οἱ δηµόται τῶν φατριῶν συνή-
θως παρώρμων τοὺς διαγωνιζοµένους ἠνιόχους των, ἡ κραυγὼ Δέκα,
εξ τῆς καὶ ἐπονομάζεται ἡ στάσις ἐκείνη ἐν τῇ ἱστορίᾳ.

"Ἡ ἀνταρσία ἤρχισε τὴν αὐτὴν ἐκείνην ἑσπέραν διὰ τῆς ἐπιθέσιως
τῶν ἠνωμένων φατριῶν ἐναντίον τοῦ πραιτωρίου τοῦ ἐπάρχου, εὐθὺς
ὡς τὰ πρὸ αὐτοῦ συναθροισθέντα πλήθη, ἀνανεώσαντα τὰς περὶ τῶν ἐν
Ἁγίῳ Λαυρεντίῳ ἀπαιτήσεις, οὐδεμιᾶς ἔτυχον παρὰ τοῦ Βὐδαίμονος
ἀποκρίσως. Τὸ πλῆθος, βλέπον τὴν ἐπιμονὴν τοῦ ἐπάρχου, ἐνέθαλε πῦρ
εἰς τὸ πραιτώριον. Βίς µάτην ἐστάλησαν στρατιῶται πρὸς ἀποκατά-
στααιν τῆς τάξεως καὶ ἀπόσθεσιν τοῦ πυρός. Οἱ μὲν στρατἰῶται κατι-
σφάγησαν ἀφιιδῶς, οἱ δὲ ἀντάρται ἀνίφξαν τὰς πύλας τῶν δεσµω-
τηρίων, ἠλευθέρωσαν τοὺς καθειργµένους, καὶ περιέτρεχον τὰς ὁδοὺς καὶ
τὰς πλατείας εἰρερχόμενοι εἰς τοὺς οἴκους τῶν πλουσίων καὶ διαρπά-
ζοντες αὐτοὺς, ἐν ᾧ τὸ πῦρ ἀνηλεῶς ἐλυμαίνετο τὴν πόλιν. Ὁ ἄνεμος
ἀνερρίπισε τὰς φλόγας ἀπὸ τοῦ πραιτωρίου ἐπὶ τὰ παρακείµενα οἶκο-

᾽ομήματα, καὶ ἡ Κωνσταντινούπολις ἔλαθε κατὰ τὴν ἀπαίσιον ἐκείνην
γύκτα τὴν ὄψιν πόλεως κυριευθείσης ὑπὸ πολεµέων.

Μιτὰ δυςερμηνεύτου ἀληθῶς ψυχραιµίας διέταξεν ὁ ᾿Ἱ]ονατινιανὸς
τὴν ἰπιοῦσαν νὰ ὑψωθῇ ἐπὶ τοῦ ἱπποδρόμου τὸ βῆλον, ἡ αὐτοκρατορικὴ
σημαία, εἷς σημεῖον, ὅτι ἔμελλον νὰ συνεχισθῶσιν οἱ ἰππικοὶ ἀγῶνες.
᾽Αλλὰ τὰ πλήθη ἐριθιαθέντα μᾶλλον ἀντὶ νὰ κατευνασθῶσιν ἐνέθαλον
πῦρ ἰντὸς αὐτοῦ τοῦ ἱπποδρόμου. Καὶ οὗτος μὲν δὲν ἔπαθε, µετεδόθη δὲ
τὸ πῦρ εἰς τὸ βαλανιῖον τὸν Ῥεύξιππον καὶ διαδιδόµενον προέθη μέχρις
αὐτῶν τῶν προθύρων τῶν ἀνακτόρων, συνεχομένων μετὰ τοῦ ἱπποδρόμου.

Ἡ ἀποτυχία τοῦ εἰρηνικοῦ ἐκείνου διαθήµατος ἔφερεν εἰς ἁμηχανίαν
τὸν Ἱουστιιανὸν, ἐγκεκλεισμένον ἐν τοῖς ἀνακτόροις μετὰ τοῦ Βελι-
Φαρίου καὶ τοῦ Μούνδου. Θέλων ἀφ᾿ ἑνὸς μὲν νὰ χατευνάσῃ τὰ πλήθη
εἐρηγικᾶς, ἀλλ᾽ ἀφ᾿ ἑτόρου νὰ δείξη καὶ τὴν δύναμίν του, διατάσαει
τὸν στρατηγὀν Μοῦνδον, τὸν ἀρχηγὸν τῶν κουθικουλαρίων Κωναταν-

"ἶθλον καὶ τὸν πατρίκιον Βασιλείδην νὰ ἐξέλθωσι πρὸς τὰ πλήθη μετ
Ὀόπλων. Ἐπὶ δὲ τῇ ἐρωτήσει αὐτῶν περὶ τῶν λόγων τῆς ατάσιως οἱ
τὀνέκτορα περιθάλλοντες ἀντάρται ἀπῄτησαν τὴν ἀπόλυσιν τῶν χυ-

5} Ἀτάτων ὀργάνων τῆς βασιλείας, Ἰωάννου τοῦ Καππαδέκου, τοῦ

-Ἡ Ἰκωνιανοῦ, τοῦ Εὐδαίμονος.
Κ Πλ

548

Ὁ δὲ Ἰωυστινιανὸς, ὅςτις πρὸ τριῶν ἡμερῶν οὐδὲ περὶ Καλαποδίι
κἂν ἠνείχετο νὰ γείνῃ λόγος, οὐδὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν δύο ἐν ᾿Ἁγἱ
Λαυρεντίῳ κακούργων ἐπέτρεπεν, εὑρέθη τώρα ἠναγκασμένος νὰ εὖχε
βιστήσῃ τὰ πλήθη, ἀπαντητικώτερα γινόμενα, διὰ τῆς ἀπολύσεως τ
τριῶν ὑπουργῶν καὶ τῆς ἀντικαταστάσεως αὐτῶν δι’ ἀνδρῶν δηµος
λῶν. ᾽Αλλὰ τὰ πλήθη ἦσαν ἀκόρεστα. Ἡ προϊοῦσα ἐπιτυχία ἰπν
ἔανεν ὁσᾶραι τὰς ἀξιώσεις αὐτῶν, ἡ μᾶλλον ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’
τὰ πλήθη ἠρχοῦντο εἰς τὴν ἀπόλυσυν τοῦ Καλαποδίου µέχρι τῆς ὥρε
καθ” ἦν ὁ Ἰουστινιανὸς διεµήνυεν εἰς αὐτὰ τὴν ἀπόλυσιν τῶν πανιαύ.
ῥων ὑπουργῶν του εἶχε µεταθάλει τὸν ακοπὸν καὶ τὰς προθέαεις τᾶ;
ἀνταρτῶν χρυφία ἀντιδυναστικὴ σχευωρία, καταλλήλως ἐνεργήσεσε
Ἐζητήθη λοιπόν τώρα ἡ παραίτησις αὐτοῦ τοῦ ουστινιανοῦ, καὶ τἱ
πλήθη ἴσπιυσαν εἰς τὸν οἶκον Πρόθου τοῦ ἀνιφιοῦ τοῦ ᾿Αναστασί
ὅπως ἀνακηρύξωσιν αὐτὸν αὐτοκράτορα. ᾽Αλλ’ οὗτος εἶχεν ἤδη φύχι
εἰς τὴν ᾿Ααίαν, καὶ ὁ οἶκος αὐτοῦ ἰπυρπολήθη ὑπὸ τῶν στασιαστῶν
Ὁ δὲ Βελισάριος, ἰξελθὼν ἐκ τῆς περιοχῆς τῶν ἀνακτόρων μετὰ τὰ
Γότθων αὐτοῦ στρατιωτῶν, ἀντεπεξῆλθε κατὰ τῶν στασιαστῶν κ
πολλοὺς αὐτῶν κατέσφαξε, διήρχει δὲ ἡ σφαγὴ µέχρι τῆς νυκτὸς, ὃι
οἱ βασιλικοὶ ἠναγκάσθησαν νὰ ὑποχωρήσωσι περιθαλλόµενοι ὑπὸ καπνο
καὶ φλογῶν ἕνεχα τοῦ νέου πυρὸς, ὅπερ οἱ ἀντάρται ἐνέθαλον εἰς τοὶ
περὶ τἀνάκτορα τόπους.

Τὰς δὲ δύο ἐπομένας ἡμέρας ἡ μὲν βασιλικἡ φρουρὰ δὲν ἐξῆκ.
κατὰ τοῦ πλήθους, ἀλλ᾽ οἱ ἀντάρται ἐπεχείρησαν νέας ἐπιθίοιις νε
γίας πυρπολήσεις. Διὸ, ἐλθουσῶν ἐν τῷ. μιταξὺ διὰ θαλάσσης νι
ἐπικουριῶν ἐκ τῆς ἀσιατικῆς παραλίας εἰς τοὺς αὐτοκρατορικοὺς, ἅῃ
τῇ πρωἰᾳ τῆς 17 Ἰανουαρίου, ἡμέρας Σαθθάτου, ἐπιχειρήθη νία ἔπ
θεσις τοῦ Βελισαρίου κατὰ τῶν στασιαστῶν, καθ΄ ἣν πολλοὶ ὑπῆρξε
οἱ φονευθέντες. Ἡ ὁρμὴ τῶν βαρθάρων μισθοφόρων, Γότθων καὶ Ἑρού
λων, κατὰ τοῦ πλήθους, ὅπερ κατὰ µέγα µέρος ἦτο ἀκόμη ἄσκλσ,
ὑπῆρξεν ἁγρία, καὶ τὰ πτώματα, συρόµενα διὰ τῶν ὁδῶν, ἐρρίπτοπν
εἰς τὴν θάλασσαν ἀσπλάγχνως. Μεταξὺ δὲ τῶν φονευοµένων ἦσαν κὶ
γυναῖκες. Ὅτε δὲ πολλοὶ τῶν τοῦ δήµου, ὅπως διασωθῶσιν ἀπὸ ες
ὁρμῆς τῶν ἐπιτιθεμένων, ἐνεκλείσθησαν εἰς τὴν ᾿Οκτάγωνον, μέγα ὁ-
κοδόµηµα οὕτω καλούµενον ἐκ τοῦ αχήµατος αὑτοῦ, οἱ στρατιῶτε,
βλέποντες, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκπολιορχήσωσιν αὐτοὺς, ἐνέθαλο
πῦρ, καῦσαν μὲν τὴν ᾿Οκτάγωνον, διαδοθὲν δ᾽ ἐξ αὐτῆς καὶ εἰς τὰ πιφι

549

κεέµεινα κτίρια. Αλλὰ καὶ οἱ δῆμοι, φυγόντες ἐκεῖθιν, ἀντεξεδικήθησαν
διὸε υνίου πυρὸς ἐμθληθέντος εἰς τὴν Μαγναύραν, ὅπερ πολλῶν συνδρα-
µόν των ἀπεσβίσθη.

Τέσσαρες ἤδη εἶχον παρέλθει ἀπὸ τῆς φανερᾶς ἐκρήξεως τῆς ἀπο-
στααίας ἡμέραι, οὖκ ὀλίγοι εἶχον φονευθῇ χαὶ τέσσαρες φοθεραὶ πυρ-
καχαὶ εἶχον φθείρει λαμπρὰ τῆς πόλεως οἰκοδομήματα, χαὶ ὅμως οὐ-
διμία ὑπέφωσκιν ἀκόμη ἐλπὶς κατευνάσεως τῶν τεταραγµένων πνιυµά-
των. Ταῦτα βλέπων ὁ Ἰουστινιανὸς, ἀπεφάσισε νὰ προθῇ εἰς γενναῖον
Βῆμα πρὸς συνδιαλλαγήν. Τὴν Κυριακὴν, 18 Ἰανοναρίου, ἐκάλισι δι᾽
ἀγγέλων εἰς τὸν Ιππόδροµον τὰ πλήθη. Παρίστη δ᾽ εἷς αὐτὸν βαστά-
ζων τὸ εὐαγγέλιον, καὶ ὠρχίσθη ἐπ᾽ αὐτοῦ, ὅτι παρέχει γενιχὴν ἀμνη-
πείαν ἰπὶ τῷ ὄρῳ καταπαύσιως τῆς στάσιως, ἐπέρρψε δὲ τὴν πᾶσαν
ἠθόνην ἰφ᾽ ἑαυτὸν ὡς μὴ ἀκούσαντα τὰς πρώτας ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ
ἀξιώσιις τοῦ πλήθους. Ἡ συνδιαλλακτικὴ αὕτη τοῦ βασιλέως ὑποχώ-

Άπαις ἴπεισέ τινας, ἀλλὰ παρὰ τῶν πολλῶν ἠκούσθησαν µόνον ὕδρεις,
ὁ αι Ὀτοχράτωρ ὠνομάσθη ἐπίορχος καὶ σγαύδαρις, ῆτοι πιθανῶς γάδαρος,
αεὶ ὁ ἰν τῷ ἱπποδρόμῳ συνέλευσις διελύθη ἄπρακτος.
"πελπις ἐπανῆλθιν εἰς τἀνάκτορα ὁ ουστινιανός. Τὴν δ᾽ αὐτὴν
μα ὄνην ἱσπέραν διέταξε τὴν ἐκ τῶν ἀνακτόρων ἀπόλυσιν τῶν δύο ἀνι--
τοῦ ᾿Αναστασίου, Ὑπατίου καὶ Πομπηίου, οἵτινες ἀπὸ τῆς ἑνάρ--
ἵμως τῆς ἀνταρσίας διέµενον ἐν αὐτοῖς. ῬΒλίπων, ὅτι τὰ πράγματα
ὖχον φθάσει εἰς τὸ ἀπροχώρητον καὶ ὅτι τὰ πάντα ἔτεινον εἰς τὴν
πατάλυσιν τῆς ἀρχῆς αὑτοῦ, ὅτι δὲ πιθανώτατος ὑποψήφιαος τῶν δή-
Μων ὡς βασιλεὺς ἔμελλε νὰ εἶνε ὁ Ὑπάτιος, ἐθεώρησεν ἑαυτὸν ἀσφα-
λέστερον ἂν ἦτο μᾶλλον μακρὰν ἑαυτοῦ ὁ ἐπικίνδυνος ἀντίπαλος.
Πράγματι δ᾽ εὐθὺς τὴν ἐπιοῦσαν τὰ πλήθη; σπεύσαντα πρὸ τοῦ
«κου τοῦ Ὑπατίου, ἀνηγόρενον αὐτὸν βασιλέα. Βΐς µάτην ἀντέστη ἡ
αυμπαθὴς καὶ συνιτὴ αὐτοῦ σύζυγος Μαρία, καὶ παρικάλει αὐτὸν
Άωῶσα καὶ ὀλολύζουσα νὰ μὴ ἰνδώσῃ εἰς τὸν πειρασµόν. Μετέωρον
ἁκύμη ὄντα μιταξὺ συζυγικοῦ φίλτρου χαὶ φιλοδοξίας ἀνήρπασαν τὸν
ἄθρα οἱ δἥμοι, ἀγαγόντις δ εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ Κωναταντίνου, ἴθη-
αν ἐν ἑλλείφεν διαδήµατος ἐπὶ τὸν κεφαλὴν αὐτοῦ παρατυχόντα χρυ-
αὖν στριπτὸν καὶ ἀνιχήρυξαν βασι) Μετ οὐ πολὺ δὲ συνελθόν--
τς καὶ τῶν συγκλητικῶν ὅσοι δὲν ἐκρατοῦντο ἐν τοῖς ἀνακτόροις περὶ
τὸν ᾿Ἰουστινιανὸν ἴσπιυσαν νἀναγνωρίσωσι τὸν νέον βασιλία. Πάντες

ἔσπιυδον. Οὐδεμία φωνὴ συνέσεως ἐγίνετο ἀκουστή. Τέλος δὲ αὗτος ὁ

950

Ὑπάτιος, συνταχθεὶς μετὰ τῆς γνώμης τῶν βιαιοτέρων, ἔδωκε τὸ σάς κα.
θημα τῆς προχωρήσιως πρὸς τὸν ἱππόδρομον καὶ ἰφόδου ἐναντίον τΞσακτῃ,
ἀνακτόρων. Ἡ τύχη τοῦ ᾿]ουστωιανοῦ ἴατατο ἐπὶ ξυροῦ ἀκμῆς.

ε
Ἐπ αἰματηρὰ λόσις.

Ἐν τούτοις ὃ᾽ ἐν τοῖς ἀνακτόροις συνέθαινε σκηνὴ ὅλως ἀντίθτο "
πρὸς τὴν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Ὑπατίου πρὸ τῆς ἀναγορεύσιως αὐτοῦ ὑπ τς
αὐτοκράτορος. Σωγκροτηθέντος συµθουλίου περὶ τῶν γενησοµένω, ἕά 4,
Ἱουστινιανὸς ἐφάνη ὅλως διάφορος τοῦ παρατόλµου Ὑπατίου, καὶ ἐν

΄
µέσφ τῆς αυζητήσιως, ἰφ᾿ ἑκάτερα τρεποµένης, δυςελπιστῶν περἰαω- -- α
τηρίας, ἀπιδίχετο τὴν γνώµην περὶ ἰγκαταλείψιως τῆς βασιλινούσης,
ἐπιθιθάσιως τῶν θησαυρῶν εἰς δρόμωνα καὶ ἀναχωρήσεως εἰς τὴν Βρ-

χικὴν Ἡράκλειαν. Κατὰ τὴν γνώµην ταύτην, τῶν βασιλέων ἀναχω-
ῥούντων ἐκ Κωνσταντινουπόλιως, ἡ φύλαξις τοῦ παλατίου ἔμελλενάνα. --
τιθῇ εἷς τὸν Μοῦνδον καὶ τὸν Κωνσταντίολον μετὰ τρισχιλίων ἀνδρῶν “έ
καὶ τῶν κουθικουλαρίων τῆς βασιλικῆς φρουρᾶς. Ὅλως δ᾽ ἀντίθιτος 29
πρὸς τὴν δειλὴν Μαρίαν τὴν σύζυγον τοῦ Ὑπατίου ἔδειξε τὸν ἐπίμονον ο
αὐτῆς χαρακτῆρα καὶ τὴν ἀρβενωπὴν θέλησιν ἡ Θεοδώρα. ᾿Ακατα----.αςι
πτόητος πρὸ τῆς ἰδέας τοῦ κινδύνου καὶ τοῦ θανάτου, ὠμολόγησιν- αν πε
ἄφιυκτον μὲν δι ἄνθρωπον ἰδόντα τὸ φῶς τοῦ κόαµου τὸν θάνατον,
ἀλλὰ καὶ αἰσχρὰν τὴν φυγαδείαν ἀνδρὺς καθισθέντος ἐπὶ τοῦ θρόνον-.«ς,,
ἐχαρακτήρισεν ἀσύμφορον τὴν φυγἠν, κατίδειξε τὴν αἰσχύνην τῆς σεπωφ,
τηρίας ουνδεδεµένης µετ᾽ ἀπωλιίας τοῦ θρόνου καὶ, στερρῶς ἐχομβκωςς
τῆς ἁλουργίδος, ὑπέμνησιν, ὅτι τὸ κατ᾽ αὐτὴν ἐπιδοχιμάζει πληρέστακαςς
τὸ ἀρχαῖον λόγιον καθ΄ ὃ εἶνε ὡραῖον ἐντάφιον ἡ βασιλεία.

Οἱ λόγοι οὗτοι, οὓς βεθαίως ἐξεφώνησιν ἢ Θιοδώρα μετὰ βασλεκῇ,
µεγαλοπρεπείας, ἀλλ᾽ ἅμα καὶ θυμελικῆς σκηνοποιίας, ἐνεποίησαν αἰ-
σθησιν βαθεῖαν εἰς τοὺς μετέχοντας τοῦ συµθουλίου ἄνδρας, οἵτινες ἐρν-

θριῶντες ἤκουσαν παρὰ τῆς γυναικὺς ἐκείνης, ὁποῖον τὸ ἐν τῇ κρισίμφ
ἐκείνῃ ὥρᾳ ἐπιθαλλόμενον καθῆκον πρὸς διάσωσιν τοῦ ἀπειλουμίην
βασιλέως. Καὶ λοιπὸν ἀντὶ φυγῆς ἀπιφασίσθη ἄμυνα μέχρις ἰσχάτω,
εἰ καὶ ἀνεπαρκεῖς εἶγε δυνάμεις πρὸς ὑπιράσπιαιν ἑαυτῆς ἡ βασλί
διὰ τὴν ἀμφίθολον στάσιν τινῶν τῶν τῆς φρουρᾶς καὶ τὴν φανερὰν ἄλλων

πινῶν σωιεπααζιν µσ-α τω. Ξξοντατω. 01; ττο ανεσπαν {απ
λεὺς την «παν ἑκπίδα ε:: το. Έεμασασιο απ το Ἁγιὺνὸ».
Βατιλικς καθισωστ

Ἐν παύτοις ὃς ἑ Ὕπστις: ακάνττ:
πποδροµου. ἐν ὦ ἄττηγ.»: ἕωπτωτα τοῦ Ἕπξιτταμενο Ἔλτήρ,, κα
πὸ. ἅπμων

Ἂρεις ἑναντων το Ἱοωττινανο: σθσααλες: :

ὦδ᾽ ἑσκεττετο Ἔλεον τες εστω λτσσησωα.
αυδοῦς ἄτνλιας εἴχι πετοθι. Ξτ. : Ἰωωπτινανε:

πι ααι ὅτι τάναστωος πα. στ

νσιν τοῦ ἐν τοῖς ανακτοτωςς πμεου.

σεις αὐτοῦ ἑ τπτδρωεος

ἐπὺ τῶν στασιαστῶ».
Κατατεςλτγμένου
ἑατοημένους ὑτι τῆς
τοὺς δήµους εἰζελαυνουσα απι ὀιαθ:ζων ὀι όυνπεων 7 αὐτοκοστοσικτ

ενος

στρατιά.

ΑἉχλεπάλλπλοι εἰνωσωτσα: αἱ ὀῑπο»,
ἀκπύδρυμον, ὅπου κατέ
νὰ ὑτερευδοκιμησωσ.

5 ταταχωδεις,
τε δ᾽ ἡ εὐχάριστις αὖτν α-- ελα πες

το κακδι

τἐνάκτορα ἐκενώθτσαν ὁπε
εζλλθον ἐπί τον ἱππόδτοωνν
αλήβη εἶχον ἡδτ ἐκνιητβῖ., κα:
περὶ τὸν Βελισέριον { κατ΄ ἀῑί
µήσαντες εἰς τὸ ῥασίκκον καθίσµα. ἀποτιλαὸν πιενε. τε τιλε: ταῖεν

ματεζηπθτ.

ους” νιαν οἱ

ν ὅσ-

αὐτῷ ὀχύρωμα, συνίλαό»»
τοῦ ἐξαδίλφο, αὐτοῦ Πομπτ'
διατάξαντος τὴν κράττσιν αὐτῶν

Ἡ σφαγή τῆς ημέρας ἐκείνης ὑπῆρξε τῶν Φοδεζωτα

φέρει ἡ ἱστορία. Ὁ ἀρίθμας τῶν θυματων κατα μὲν τὲν µέτειωτ

τῶν ὑπολογισμῶν ὑπερεβαινε τα:

κατὰ δε τον Ανω

τριακοντα χιλιαδα,

πο

ανγγραφΏς τοῦ Προκοπίωυ, καὶ εἶνε ἀληβῶς θαυμασταί ὅνα τε τὸ πλζ-----Ἡ,
θος καὶ τὴν πολυτέλιναν, τὴν σκοπιμότητα Ἡ τὴν καλλιτεχνικήν ἕκτετε-,,
λεσιν. Ὅπως δὲ συμπληρωθῇ Ἡ παλυποῦωλος εἰκὼν, ἂν ἐχάρκξεων.
γραφὶς τοῦ γγαμµατίως τοῦ Βελισαρίου, καὶ ἀποτιλικθῇῃ πλήρης ὁ ὃν
μακρὸς αὐτοῦ κατάλογος, ἀνάγκη νὰ προςτιθᾶσι καὶ αἱ αἰκοδομαί αά-
ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ιουστινιανοῦ γκνόµεναι ἐν Ῥαθέννη μετα τή-'''
ὑπὸ τῶν ατρατηγῶν αὐτοῦ ἐπιτιωχθιῖσαν κατάκτκσωι τῆς παλ.
"Αλλά, τῶν ἱουστνιανιίων ἁτισμάτων πάντων ὑπερέγωι ἡ "Αγία Σημ 3.
ὅσον ὁ ὑπιρύψηλος αὐτῆς τροὔλλος ὑψοῦται ὑπὶρ τὰν. κό -νν
τὴν μεγάλην ἐκκλησίαν οἰκοδομῶν.

Πρῶτος Κωνσταντῖνος ὁ μέγας εἶχε μτίσεν ἐν. σμη αικος
σταντινουπόλεως ἀγορᾷ ναόν ἀνατιβέντα εἲς τὴν ὑφίατην τοῦ Θεοῦ Ἐν-
φίαν, δετις συνετελίσθη ἐπὶ τοῦ νἱοῦ αὐτοῦ Κωνσταντίου.
βίντα δὲ τῷ 404. ἐπί "Αρκαδίου ἀνῳκοδόμπσε τῷ 415 ὁ τούτου υλὸς
Θιοδόσιος ὁ μικρός, ᾿Αναλαμβάνων δὲ καὶ πάλιν τὴν ἄνάκτυπον αὐτοῦ
ὁ Ιουστινιανός μετὰ τὴν στάσιν τοῦ Νέκα, δὲν προετίβετο τὴν ἁπλῆν
ἄνέγεραιν τοῦ πεπτωκότος κτίσματος, ἀλλ’ εἲς τὲν νοῦν αὐτοῦ ἐπβλβοι
ἡ σκέψες νὰ κατασκιυάσῃ οἶκον ἀντάξιων μὲν τοῦ Βεοῦ, οὗ τῆς Ῥοφέας
ἦτο ἐπώνυμος, νὰ ἐνσαρχώσῃ δ΄ ἓν αὐτῷ τήν ἴδίαν τᾶς ὁριατωσῆς δι
νίκης τοῦ γβιοτικνισμοῦ καὶ νὰ καταστήτῃ τὴν γέαν ἐκκλησίαν τὸ κω- ια.
Ριώτατον τοῦ χριατιανισμοῦ προσκύνημα ἰν τῇ πρωτενούσῃ ποῦ ἔαΐο «νι,
κβάτους, ὅπερ ἰδημιούργει δη ἐν ὀνέροις, Ὡς ἀνηγίρθη ὁ Ππρθινώνω να,
ἐπὶ τῶν λειψάνων τοῦ 'Βκατομπίλου μαγαλειότερος οἶκας τῆς Ἀθήνα
μετὰ τὴν νύμην τῶν Ἑλλήνων, οὕτως ἔμελλεν ἡ χέα τῆς
φίας ἐκκλησίκ νὰ ἱδρυθῇ καλλιπριπιστίρα καὶ θαυμασιωτέρα μετὰ τἶκθε-ᾱὴ,
Βρίαμῶον τῆς ὀρθοδοξίας ἐναντίον τῶν αἱρέσιων, μετὰ τὴν νῦνην τᾶς ῥιεον -ᾱς.
σιλείας ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας. Ὁ δὲ ᾿κτῖνος καὶ ὁ Καλλικράτης τν. πωκῇ
Παρθενῶνος τούτου τοῦ χριστιανισμοῦ ὑπῆρξαν ᾿Ανθέμιος . αρνοας, ᾗ

καὶ Ισίδωρος ὁ Μιλήσιος

ὍὋΌτ) (ξισκάφησαν τὰ θεμέλια τοῦ ναοῦ, ὁ πατριάρχης
(500-585) πὐλόγησι τὸ ἔργον, καὶ κατήρξατο τῶν ἐργασιῶν αὐτόν
αὐτοκράτωρ, ρα, πρῶτος εἰς τὰ θεμέλια τὸ δι ύδατος κριθῆς ἄεββιι-
Θεθριγμένον μίγμα, ὅπιρ ἐχρησίμεωσι κατὰ τὴν οἰκοδομὴν ὡς σκι.
πικ ὅλη, Μετὰ δὲ σύντονον ἐργασίαν πέντε ἐτῶν, δέκα μηνῶν καὶ "μπω
ὀλίγων ἡμερῶν, συντελισθείσης τῆς οἰκοδομῆς, ἐτελέσθησαν την" 4
κεμθρίου τοῦ 501 τὰ ἐγκαύναι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, πατριαρχε ον.

τν)

αι

ΠΒΥΟΜΑΟΝΙΗΝΝΙΙΝΟΝ Απ τγΙφοτ σγΙν σπα ΝΟΝΙΟΠάσΗΗ ο

555

ας τοῦ Μηνᾶ (506-063). Καὶ ἑπόμπιυσιν ὁ βασιλεὺς τὴν ἡμέραν
αίνην ἐν ἅρματι τεθρίππῳ, ἔχων ἐπὶ τοῦ ἅρματος καθήµινον καὶ τὸν
ατριάρχην, μέγα δὲ πλῆθος λαοῦ ἠκολούθει τὴν λιτανείαν, ἐκκινήσα-
αν ἐκ τῆς ᾿Ἁγίας Αναστασίας, τῆς ἐκχλησίας ἐν ᾗ τὸ πρῶτον εἶχεν
«ουαθῆ πρὸ ἑνὸς περίπου καὶ ἡμίσιος αἰῶνος ὁ ἱερὸς λόγος Γρηγορίου
16 Ναζιανζηνοῦ. Διὰ τὸν Ἰουστινιανὸν ἡ θέα τῆς νέας ἐκκλησίας δὲν
το πρωτοφανὴς τὴν ἡμέραν ἐκείνην. Απ΄ ἱναντίας δὲ καθ’ ὅλην τὸν
ακρὰν διάρχειαν τῆς οἰχοδομήσεως δὲν εἶχε παύσει καθ᾽ ἑκάστην ἐν
νῷ χιτῶνι παριστάµενος εἰς τὰ ἔργα, παρακολουθῶν τὰς προόδους τῶν
Υασιῶν καὶ αὐτὸς ἐπιστατῶν χαὶ τοὺς ἐργάτας παροτρύνων καὶ ἁμεί-
ὧν διὰ δώρων. Καὶ ὅμως τὴν ἡμέραν ἐκείνην τῶν πανηγυρικῶν ἐγκαι-
ὧν κατέλαθε καὶ αὐτὸν τὸν αὐτοκράτορα ἔκπληξις ἐπὶ τῇ Βέᾳ τοῦ
αινουργοῦς δηµιουργήµατος αὑτοῦ, ἀκτινοθολοῦντος ἐκ τοῦ πλούτου
ὃν πολυειδῶν μαρμάρων καὶ τοῦ πολυτελοῦς κόσµου τῶν ψηφιδωτῶν
κόνων, περιαυγαζοµένων ὑπὸ φωτὸς ἀπλέτου, καὶ ἔκπαγλος ἐπὶ τῷ
αμπρῷ θεάµατι ἐφώνησιν αὐταρέσκως αΜενίκηκά σε, Σολομῶν.»

Ὁ κτίστης δὲν εἶχεν ἄδικον θαυµάζων τὸ κτίσµα, διὰ τὸ ὁποῖον εἶχον
απανηθῇ κατά τινας μὲν ὀγδοήκοντα κεντηνάρια χρυσοῦ, ἤτοι περὶ τὰ
Ἴδιχα καὶ ἡμισυ ἑκατομμύρια δραχμῶν, κατ᾽ ἄλλους δὲ τριαχόσια εἷ-
ὃσι κιντηνάρια, ἥτοι περὶ τὰ τεσσαράχοντα καὶ ἓξ ἑκατομμύρια. ᾿Αλλ᾽
«τὸ ποσὸν τοῦτο τῆς ἀπαιτηθείσης δαπάνης δὲν συνυπολογίζεται ἡ ἀξία
αγάλου πλήθους ὑλικοῦ, ἁδαπάνως συγχοµισθέντος ἐξ ἀρχαίων ἐρειπίων
; πολλαῖς πόλεαι τοῦ βασιλείου ἡ δωρηθέντος εἰς τὸν αὐτοκράτορα ὑπὸ
Λωτῶν χάριν τοῦ ναοῦ. Διὰ τῶν μεγάλων δὲ τούτων δαπανῶν, τῆς
έχνης τοῦ ᾽Ανθεμίου καὶ τοῦ Ισιδώρου καὶ τῆς διηνεκοῦς ἐπιθλέψε

οὔ Ἰουστινιανοῦ ἀπιτελέσθη οἰκοδόμημα, οὗ τὸν µεγαλοπρέπειαν συν-
Ψισεν ἐξαιρέτως δι᾽ ὀλίγων λέξεων ὁ Προκόπιος. Ἡ ἐκκλησία ἔχει
εἶνει, ἔγραψεν ὁ Καισαρεὺς, θέαμα κεκαλλιστευµένον, ὑπερφυὲς μὲν εἰς
οὓς ὁρῶντας, παντελῶς δ᾽ ἀπίστευτον εἰς τοὺς γνωρίζοντας αὐτὸ µό-
ον ἐξ ἀκοῆς. Οὐράνιον μὲν ὅσον εἶνε τὸ ὄψος εἰς ὃ αἴρεται, ὑπερκει-
ἁνη δὲ τῆς ἄλλης πόλεως κοσμεῖ μὲν αὐτὴν, ἅτε σέµνωµά της οὗσα,
ραίζεται δὲ διὰ τῆς ὑπὶρ τὰς ἄλλας οἰκοδομάς ὑψώσιώς της, οὔσης
οιαύτης, ὥςτ᾽ ἐξ αὐτῆς ἀποσκοπεῖται ἡ πόλις ἐκ περιωπῆς. Ούτως
πιτηδείως δ᾽ εἶνε ἀποτετορνευμένον τὸ εὖρος αὐτῆς καὶ τὸ μῆχος, ὥστε
ύναται νὰ ὀνομασθῇ συγχρόνως καὶ περιµήκης καὶ εὑρυτάτη. ᾽Αμύθη-
ον δ᾽ εἶνε τὸ περιθάλλον αὐτὴν σιμνὸν κάλλος. Διότι ἔχει κομψότητα

5υῦ

ἐγκεμίνην εἰς ὄγκον εὐπριπείας ἅμα καὶ ἱναρμόνιον πυμμετρίαν, οὕτεν--
ἔνδιιαν ἴχουσα περί τι, οὔτε κκτάφορτος οὖσα, ἐπειδὴ καὶ τοῦ συνυβηκ μη.
αμένου. εἶνε κοµπωδεστέρα καὶ τοῦ ἀμίτρου παρ’ ἅπαν

ἔχει δὲ θαυμαστῆν περίασειαν φωτὸς καὶ ἡλιακῶν µαρµαφυγῶν. Έξι. ῃ,
Έλεγε, ὅτι δὲν καταλάµπιται ὃ χῶρος ὑπὸ ἀκτίνων ἡλίων ἔξωθιν εἶρι αν -μ.
χομίνων, ἀλλ’ ὅτι ὑπάρχιι ἐν αὐτῷ τῷ ναῷ αὐτόφυτος πηγὴ αἴγλνκκ-ης,
Τοσκύτη περιουσία φωτὸς εἶνε περικεχυµένη εἷς τοῦτο δὴ τὸ Ἱερόν.

εδ’
αχ Αγία Ῥοφία.

Ἡ "Ἁγία Ῥοφία ἡ κτισθεῖσα ἰπὶ τοῦ ᾿Ἱουστινιανοῦ οὔτε τὸ αἰνὰ
σχῆμα εἶγι πρὸς τὴν παλαιοτέραν ὁμώνυμον ἐκκλησίαν, οὔτε τὰς αὖ-
τὰς καὶ κείνη διαπτάσιις, ἀλλ᾽ ἦτο πολὺ μεγαλιιτέρα. Ἐν τῶν πρῶ-
των λοιπὸν τῆς βασιλείας ἔργων ὀπῆρξεν ἡ δι’ ἀγορᾶς ἐπίκτασις τοῦ
χώρου, ἐΦ᾽ οὗ ἐμελλε νὰ κτισθή ἡ, νέα ἰκκλησία. Πρὸς τοῦτο δὲ ἡγο--
Εάσθησαν μὲν οἰκόπιδα, κατιρρἰφθησαν δὲ οἶκίαι, καὶ τοῦτο μὲν διά
παρακλήσιων αὐτοῦ τοῦ αὐτοκράτορος, τοῦτο ὃ᾽ ἐνίοτε καὶ δε᾽ ἀπειλῶν.
ἢ χορηγήσιως προνομίων ὑπερινικήθησαν αἱ παρ᾽ ἴσχυ το
νῶν ἰδιοκτητῶν παρεμθαλλόµεναι δυσκολίαι,

Συμφώνως πρὸς τοὺς ἐκκλησικατικοὺς κανόνας ἔπριπε νὰ Δοθῆ εἰς
τὸν Ἁγίαν Ῥοφίαν, ὡς καὶ ες τὰς ἄλλας ἐκκλησίας, διεύθωνσες κατ᾽ τὖ-

Διῖαν ἀπὸ δυσμῶν πρὸς ἀνατολάς. Αλλ᾽ ἂν Γπηρεῖτο ὃ κανῶν ἐκεῖνος,

ἡμιλλε τὸ γέον κτίριον νὰ Έλθῃ εἰς ἀκαλλαίσθητον ἀνωμαλέαν πρὸς τὰ
πιρικείµινα κτίρια, ἰδίως δὲ τἀνάκτορκ, Διά τοῦτο οἱ ἀρχιτέντοης αν.
ἵστριψαν τὴν ἐκκλησίαν ὀλίγον πρὸς νότον, ὅπως ὁ ἄξων αὐτῆς

παράλληλος πρὸς τὸν τῶν ἀνακτόρων, Ἐν δὲ τῇ οἰκοδομήσιι τῆς “Αγία, θή
Σοφίας πολλαί μᾶν καὶ ἄλλαι παρίσταντο λυσχέρειαι, ἀλλὰ
ᾖτο αὐτὴ ἡ ἔκτθλεσις τοῦ τολμηροῦ σχεδίου τοῦ Ἀνθιμίου, ὄσεις εἶχαν Ὕμμι,
ἀναλάβει τὴν ἐπίλυσιν προθλήµατος δυσχεριστάτον, τοῦ ἓν τῇ
συνδνασμοῦ δύο μέχρις ἐκείνου τοῦ χρόνου καβ᾽ ἑαυτοὺς παροωαιαζαµΒω, ὁ
γων ἀρχετικτονιχῶν τρόπων. Αἱ πλεῖσται ὅθλα δὴ τῶν ἀπὸ τῶν γρξβας.
γων τοῦ Κωνσταντίνου οἰκοδομηθεισῶν ἐκκλησιῶν ἦσαν ἔκτισμέναι κατα
τὰ σχέδιον τῶν ἀρχαίων βααιλικῶν, τουτίατων ἦσαν ἐπιμήκη ὑπόστεγα.
παραλληλεπίπιδα, ἀπολήγοντα εἰς εὗρεῖαν ἡμικυκλικὴν κόγχην, ἔχοντα.

κ».

ας ιν)

ΧΙ

3 ἐπίπιδον τὴν ὀροφήν. Καὶ ὅτε δὶ ποιχιλώτερον ἔγεινε τὸ σχέδιον τῶν
πποιούτων δρομικῶν ἐκκλησιῶν, γενοµένων περὶ τὸ µέσον εὐρυτέρων καὶ
«ἀποτελισθέντος ἐν ὅλῳ σχήματος σταυρωτοῦ, ἐξαρθεσης δὲ καὶ τῆς
«στέγης τοῦ μέσου χύτους τῆς ἐκκλησίας, ἡ κατασκιυὴ τῆς στέγης δὲν
φώτο πολὺ διάφορας. ᾽Αλλ᾽ ἤδη ἐν ἄλλοις κτιρίοις ἄλλου ἀρχιτικτονι-
Ξεοῦ τρόπου εἶχε γείνει χρῆσις στέγης θολωτῆς στηριζοµένης ἐπὶ τόξων
Ξιαὶ σφαιριχῶν ὑποθολίων. ᾿Αλλ᾽ ὁ θόλος ἐκεῖνος, ὁ τροὔλλος, µόνον
πτολύγωνα οἰχοδομήματα εἶχε στεγάσει μέχρις ἐκείνου τοῦ χρόνου. Ἐν
-πούτῳ λοιπὸν ἔγκειται τοῦ ᾿Ανθιμίου ἡ μεγαλοφυΐα, ὅτι ἐπιχείρησι καὶ
Ξιατώρθωσιν ἐν τῇ οἰχοδομήσει τῆς ᾿Αγίας Σοφίας νὰ συνδυάσῃ τὸ ἐπί-
ληκες σχίδιον τῆς σταυρωτῆς βασιλικῆς μετὰ τοῦ θόλου τῶν πολυγώ-
σνων οἰχοδομῶν, κατασκευάσας οὐ µόνον µέγαν χεντρικὸν τροὔλλον, ἀλλὰ
Φιαὶ χαμηλότερα αὐτοῦ ἡμιθόλια. Οὔτω δὲ προῆλθεν ὁ εἰς τὴν βυζαν-
ππιακὴν τέχνην ἰδιάζων νέος τρόπος ναοδοµίας.

Καὶ τὸ μὲν πρόθληµα τῆς στηρίξεως τοῦ κεντρικοῦ τρούλλου ἐπὶ
σποῦ τετραγώνου οἰκοδομήματος ἔλυσι σοφώτατα ὁ ᾿Ανθέμιος διὰ τῆς
ἀπὶ τῆς τετραπλεύρου βάσεως τοῦ τρούλου ἐποικοδομήσιως ὑψηλοτά-
πτων τόξων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἐκτίσθησαν μεγάλα σφαιρικὰ τόξα.
"Αλλ᾽ οὐχ ἧττον τὸ ἐπινόημα ἦτο τοσοῦτον τολμηρὸν καὶ οὕτω μέγας
Ξαθ᾽ ἑαυτὸν ὁ τροῦλλος, οὗ ἡ βάσις εἶχε διάµετρον ποδῶν ἑκατὸν τια-
σέρων, ὥςτι παρ᾽ ὅλην τὴν κατὰ τὴν ἀνέγερσιν αὐτοῦ καταθληβεῖσαν
προκοχὴν καὶ παρὰ τὰ ἐλαφρότατα ὑλικὰ, ὧν κατὰ τὴν οἰκοδομὴν αὐτοῦ.
ἔχιινε χρῆσις, ὁ τροῦλλος ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ἑτοιμόρροπος ἤδη μετ οὐ
πολύ” ἐπελθόντων δὲ μετὰ ταῦτα ἐπανειλημμένων σιισμῶν, ἐπὶ τοσοῦτον
διρράγη, ὥστε καὶ κατέπιαι τῇ Ἴ Μαΐου ὅδθ τὸ ἀνατολικὸν αὐτοῦ
Μέρος. ᾿Ανεκτίσθη δὲ καὶ πάλιν ἀσφαλέστερον, γενόμενος κατά τινας
μὲν ὀψηλότερος τοῦ προτέρου, κατά τινας δὲ χαμηλότερος αὐτοῦ, καὶ
ἐτελέσθησαν δεύτερα ἐγκαίνια τῆς οὕτως ἀνακαινισθείσης ἐκκλησίας τῇ
34 Δικεμθρίου 567. ᾽Αλλὰ καὶ πάλιν ἔπειτα ἐχρειάσθησαν διάφοροι
ψεώτεραι ἐπισκιυαὶ τοῦ τε τρούλλου καὶ ἄλλων τῆς ἐκκλησίας μερῶν,
Βίως δὶ τῷ 987 Ιπὶ Βασιλείου τοῦ Βουλγαροκτόνου καὶ τῷ 19417 ἐπὶ
᾿Ανδρονίχου Β΄ τοῦ Παλαιολόγου.

Τοῦ δὲ τρούλλου οἷος σώζεται σήμερον ἡ ἐσωτερικὴ κορυφὴ ἀπὸ μὲν
τῆς κατωτάτης αὐτοῦ στεφάνης ἀπέχει σχεδὀν τεασαράκοντα καὶ ἑπτὰ
πόδας, ἀπὸ δὲ τοῦ ἰδάφους τῆς ἐκκλησίας ἑκατὸν ἑθδομήκοντα καὶ
ννία. Ἡ δ᾽ ἐκκλησία ἔχει πλὴν τῆς πρὸς ἀνατολὰς ἀφῖδος, περιλαµ-

δυεσίως ὁ Προκόπιος.

υπ αρμνμν ών:

Δώρο τος ἐκεῖνος ἄμβων

Όν, ποῦ Ἁγίου Γνωρ-
Ἰΐφυ καὶ τοῦ Ἁγίου

988
λατο νὰ ἀιαρθμήσῃ τὴν εὐπρίπειαν τῶν κιόνων καὶ τῶν λίδων; ἴγραφε

ΑΝΛΩΝ Ἐκ ΦΗΣΣΑΔΟΝΙΚΗΙ

Ἰωλησία, πολλαχῶς μὲν κατὰ τοὺς μέσους αἰῶνας µετασγηµατισθεῖσα,
Ὀ)' ἀρχῆδην ἴχονσα σχῆμα βᾳατιλικῆς, καὶ φαίνεται οἰκοδομηβεῖτα
“ματὰ ποὺς ἱονστηνιανείους χρόνους. Αλλά, ἓν ᾧ ἐξετοπίζοντα κατ θλί-

500

γον ἐκ τῆς ἐκκλησίας αἱ ἀνάγλυφοι καὶ περιφιρεῖς ἐκ λίθου παραστἁ
τοῦ Σωτῆρος, τῆς Θεοτόκου καὶ τῶν ἁγίων, ἡ σμίλη εὕριακιν οἱ
εἰπεῖν τελευταῖόν τι καταφύγιον, ἐνασμενίζουσα εἰς τὴν ἔντεχνον δω
αμησιν τοῦ κιονοκράνου. Τὸ ἰωνικὸν καὶ τὸ κορυθιακὸν ἰδίως κισνό,
νον, ὅπερ ἤδη ἀπὸ τῶν ῥωμαϊκῶν χρόνων εἶχε γείνει πολὺ ποιχιλώτ
τοῦ ἀρχαίου, καὶ τὰ ὑπὲρ αὐτὰ ὑπερτεταμίνα τόξα διακοσμοῦνται |
μεγάλης ποικιλίας, ἑνίοτε δὲ καὶ ἐζητημένης καλλιτεχνυκῆς σοφιστ;
Τὸ κιονόκρανον διπλασιάζεται οὕτως εἰπεῖν δι΄ ἐπικράνου, ἐπιτιθερ
ἐπ᾿ αὐτοῦ κατὰ τοὺς παλαιοὺς ἤδη βυζαντιακοὺς χρόνους. Καὶ τοῦ
ἐπικράνου σπανίως εἶνε πλούσιος ὁ γλυπτικὸς κόσμος, συνήθως δὲ κι
αὐτὸ µόνον τὸ μονόγραμμα τὸ δηλοῦν τὸν Χριστόν. ᾽Αλλ᾽ αὐτοῦ
κιονοκράνου ἀμύθητος εἶνε ἡ ποικιλία, ἀντλοῦσα τὴν χάριν αὐτῆς ,
τοῦ φυσικοῦ καὶ ζωικοῦ κόσμου καὶ ὁτὶ μὲν περιοριζοµένη εἷς ὁ
µια ποικιλόσχηµα πολυειδῶς διατεταγμένα καὶ ἔλικας εὐστρόφου:
φύλλα ἀκάνθου ὡς ὑπὸ τοῦ ἀνέμου περιεπτυγµένα, ὁτὲ δὲ συμπληρ
καὶ ζωογονοῦσα τὸν φυτικὸν τοῦτον κόσμον διὰ ζῴων, ἰδίως δὲ :
γῶν ἀληθινῶν ἢ χαὶ φανταστικῶν.

᾽Αλλ᾽ ὁ λίθινος τῆς ἐκκλησίας κόσμος δὲν ἤρχει εἰς τὸν Ἴουστινιι
διεκοσµήθη δ᾽ ἡ ἐκκλησία πλουσιώτατα κατά τε τὸν θόλον καὶ τὰ
θόλια καὶ κατὰ μῆχος τῶν τοίχων διὰ μεγάλων φηφιδωτῶν εἰκό
ὧν χρυσοῦν μὲν ἡ βαθυκύανον ἦτο τὸ ἔδαφος, πολύχρωμοι δ᾽ αἱ
φῖδες. Οὐδ' ἐτελείωσε τὸ ἔργον τῆς διὰ ψηφιδωτῶν εἰκόνων διακοι
σεως ἐντὸς τῶν ὀλίγων ἰτῶν µέχρι τῆς ἐγκαινιάσιως τῆς ἐκκληι
ἀλλὰ καὶ εἰς µεταγενεστέρους χρόνους προςετίθεντο νέα ψηφοθετήμ
ἢ ἐπεσκευάζοντο τὰ παλαιότερα. Οὕτω μεταξὺ τῶν ὀλίγων τὰ νῦν κι
φανῶν νεωτέρα τῶν χρόνων τοῦ ᾿]ουστινιανοῦ εἶνε ἡ ἄνωθιν τῶν ϐ.
τοῦ νάρθηκος µεγάλη ψηφιδωτὴ εἰχὼν ἡ παριστάνουσα τὸν Χριστὸ-
θρόνου μεγαλοπριποῦς καθήµενον μεταξὺ τῆς Παρθένου καὶ τοῦ ἀρ,
Ὑέλου Μιχαἡλ, ἐν θυρεοῖς ἐξεικονιζομένων, πρὸ δὲ τοῦ Σωτῆρος -
αλινη ἄγνωστον αὐτοκράτορα.

᾿Αλλὰ καὶ εἰς τὸ ἔδαφος ἂν κατεθἰθαζέ τις τὸν ὀφθαλμὸν, ὅπως,
παυθῇ ἀπὸ τοῦ πλούτου τῶν χρωμάτων τῶν εἰκόνων καὶ τῶν
εὗρισχε καὶ αὐτὸ διάχοσµον ἐκ πολυτελῶν καὶ ποικίλων μαρμάρων
στιλθόντων.

Παῦλος ὁ ἐκ τοῦ ἐν τῇ αὐλῆ ἀξιώματος αὑτοῦ ὡς ἐπιστάτου ἄ-
σιγῆς τῶν περὶ τὸν βασιλέα Σιλεντιάριος καλούμενος, ἀναλαθ

ΒΥΛΑΝΤΙΑΛΑ ΝΙΟΝΟΚΡΑΝΗ4.

3. Ὁ 4, Ἐκ τῆς ἐν Θεκαπλονίκῃ ἠκκλησίως κ.
δμνατανεισνισεόλει ἠκκληκίης

Ἁγίου «ζεμιερίον 4. Ἐκ εὓς ἴν
ος Σοφίας,

. 561

κατὰ τὰ δεύτερκ τῆς ἐκκλησίας ἐγκαύνια δὰ στίχων (ξύμνησιν αὐτῆς,
ὅτις σωζομένη εἶνε μακροτάτη ἓν Ἰπτομιριέ περιγεασὴ τῶν καθ΄ ἕ-
µιστον τοῦ να, ἴδίου ατιχοιργήµατος ἄξιαν ἕκρονι τὸν ἄμβωνα τῆς
Ἁγίας Ῥοφίας. Καὶ Λσαίως, διότι ὁ ἄμδων, εἰς οὐ τὸν καταπκευ ον
ὃς εἴδομεν, μέγιστα,
Εοσὰ ἠζωδιύθησαν,
ὅτο ἀληθὶς θαῦμα τί:
πνης καὶ πολντελεί-
ες. Άλλα καὶ ὅτι,

Εατάπτωσιν τοῦ

ο ο ήκην- ΑκλΕληοος πένλσεάς ὀπθνανης
πιζα, οτηριζομόν». κά ταν ΑΕΙΑΕ Ἠλλλεκατών τῆς ΧΑΛΚΙΔΟΕ

Ἠσκων, πεπουιλμένη δὲ ὅλη διὰ, χρωσοῦ καὶ πολυτίµων λϊθων, Ὕπερ-
[δεν ἃ "αὐτῆς ἐξετενετο µεγαλοπρεκῖς ὀφηλῶν κιξώριον ἀργυροίγκαυστον,
ἀποχήγον εἰς µέγαν χρυσοῦν Δεάλίδον οτκυρεε. Αλ) ἡ ἁγία τράπεζα
καὶ τὸ ὑπιραίμινου αὐτῆς κιδώρο, δὲν ἠσαν, οἳ μόνοι στολιομοὶ τοῦ
(εονος ϱ) 56

ω

Ἰπφος ῥν ήτ Να ΝΟΝΙΣ ΠΙΣΓΙΦΗΕ.
αν ον αν εν δν ὁ ἐμὰ να να κ δν δν ἐκὰι ὁ κὰ δν ο αα κκκὰ ὁ ἀλλὰ ἓν ὀς

α «νο όν ο -

.
όν ον δι εδ δι δα εὸν δα ΔΑ ΔΑ

3 Ἡ
25,

ανν

παπι, ὁ

ιδ δοδ δν ρ
πάς Ἡ
ητὰ

3

«δά,

Ἄς ἰκκληαίας, ὧν μετεῖχον καὶ γυναῖκες, καὶ ἠκούετο συνεξηχῶν
ἱεροὺς ὄμνους ὁ παριστάµενος λαός.

Ὀιαύτη οὖσα ἤ μητροπολιτική ἐκείνη τοῦ Βυζαντίου ἐκκλησία εἶχεν,
ἐκὸς, ἀνάγκην μεγάλου προσωπικοῦ, καὶ εἶχεν ἀληθᾶς τοιοῦτον ἐν
ἡμέραις τοὐλάχιστον τῆς εὐημερίας. Ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ
Ἰχοντο οἱ κληρικοὶ τῆς ἐκχλησίας, οἱ ψάλται καὶ οἱ ἐν αὖ
Ὄντες. Μετὰ δέ τινας ἰτῶν δικάδας ἐπὶ Ἡρακλιίου (610-641)
ὠρίσθησαν οἱ κληρικοὶ μετὰ καὶ τῶν θυρωρῶν εἰς ἐξακοσίους, ἀλλ᾽
Ίχον πλὴν τούτων καὶ ὀγδοήκοντα ὀκτὼ διάφοροι ἄλλοι ὑπάλληλοι

ναοῦ. Μιταξὺ δὲ τούτων ἐπιφανῆ κατεῖγον θέσιν οἱ ἔκδικοι ἢ ἐκ-
Ἠκδικον, οὓς καὶ εὑρίσκομεν ἐπιγεγραμμένους μετὰ καὶ τῶν πρι-
Ἱέρων ἐπὶ τοῦ ὡραίου µολυθδοθούλλο» τῆς Αγίας Ἀοφίας, ἰφ᾽ οὐ
ατάνεται ὁ ᾿Ἰουστινιανὸς προικοµίζων τὴν ἐκκλησίαν εἰς τὴν Θεο-
ν ὡς προστάτιν αὐτῆς.

Ἀλλὰ κατ᾽ ὀλίγον σὺν τῇ παρακμῆ τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους ἠλατ-
η ἡ λαμπρότης ἐκείνη, καὶ ὀλίγον πρὸ τῆς ἁλώσεως τῆς Κωνσταν-
υπόλεως ὑπὸ τῶν Τούρκων ἦλθον ἡμέραι, καθ᾽ ἃς τὰ εἰσοδήματα
ἰωκλησίας μόλις ἐπήρκουν πρὸς φωταγώγησιν αὐτῆς, ἐν ᾧ κατὰ τοὺς
Ἆυς τοῦ Ἰουστινιανοῦ ἡ Αγία Σοφία ἐκέκτητο ἐκ δωρεῶν καὶ ἀφιε-
άτων χίλια ἑκατὸν ἐργαστήρια, ἀργότερον δὲ ἐννεακόσια πεντήκοντα.
Ἰυνηυτύχει λοιπὸν καὶ συνεδυστύχει μετὰ τῆς ἑλληνικῆς αὐτοκρατο-
ἃ µεγάλη ἐκκλησία, ἃς τὼν αἴγλην ἐπηύξανον αἱ περὶ τῆς κτίσεως
ἃς καὶ τῆς κατ᾽ αὐτὴν συμμετοχῆς ἀγγέλου θεοπέµπτου θαυμάσιαι
αδόσεις τοῦ βυζαντιακοῦ λαοῦ. Ἐν αὐτῇ ἑατέφοντο οἱ βασιλεῖς τοῦ

ον ἑλληνισμοῦ, καὶ ἐνίων αὐτῶν τὰ στέµµατα περιεκόσµουν τὸ κι-
«ον τὸ ὑπερχείμενον τῆς ἁγίας τραπέζης, οἱονεὶ ἀνατεβέντα εἰς
Διὸν τὸν καταπέµψαντα ἐπ᾿ αὐτοὺς τὴν βασιλείαν. Ἐν αὐτῇ ἑλει-
Ίουν οἱ πατριάρχαι. Ὑπὸ τοὺς ἱεροὺς αὐτῆς θόλους ἠκούσθησαν
αριστήρια ἐπὶ ταῖς νίκαις χαὶ ἐτελέσθησαν λιταὶ πρὸς ἀποτροπὴν
κῶν κινδύνων. Ἐν αὐτῇ ἐπὶ τοῦ Ἡρακλείου, ἀποκρούσασα νικη-
κ τοὺς ΄Άραθας, ψαλεν ἀκάβιστος ἡ πόλις τῆς Θεοτόκου, λυτρω-
κ τῶν δεινῶν, τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια. Βἰς τὴν 'Α-
/ Σοφίαν ἐζήτησιν ἄσυλον ὁ κλῆρος καὶ ὁ λαὺς τῆς Κωνσταντινου-
«ως (ν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ὑπὸ τῶν Λατίνων ἁλώσεως, καὶ ἐξ αὐτῆς
Ἰθόντες ἐν λιτανείφ πρι

όδας τοῦ νικητοῦ,

επον µάτην εἷς τοὺς
οὔντες τὸν ἔλιον αὐτοῦ. Καὶ τέλος ἐν αὐτῇ μετέλαδε μετὰ τῶν
363

ΑΒ

αὐτὸν πρὸ τῆς τελευταίας τοῦ μαρτυρίου ὥρας τῶν ἀγράντων μυ”
ῥίων ὁ τελευταῖος τῶν Ἑλλήνων αὐτοκράτωρ, τὴν ἐσχάτην πρὸ τᾶς ἆ2

ἠεάνόμκα,
ΎΙΦΟΣ ΥΙ1Υ Η
ΣΟΝΥΙΝΙΙΞΛΟΙ ᾿ΖΟλΟΙ08θ Η

πνιφοτ πνιαν τα. ΚΟΧΙΥΝΗΠΗΥΧΧΗ ΙΥΧ νσάπιαάπηά! κσι. κοννκοβοναινον

νιφοῦ γι Η
Η1ΟιΙΟ95 ΟΝΥΙΝΙΡΑΙ Ι99Η08 9ὰΘ

σεως νύκτα, πρὶν εἰνελάσῃ εἰς τὴν Πόλιν ὃ στρατηλάτης τῶν Τούρων
καὶ µεταθληθῇ τὸ ἱερὸν τῆς Σοφίας τέµενος εἰς εὐκτήριον τοῦ Μωάμιλ.

565

ὁ χονίαµα τοῦ βαρθάρου νικητοῦ ἀπέσθεσε τὰς ἁγίας εἰκόνας, µε-
ε μεγαλωστὶ ἠπλώθησαν ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν τοίχων τοῦ ναοῦ τὰ
«τοῦ κορανίου, ὑψηλότερος δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ τρούλλου τοῦ ᾿Ανθι-
καὶ τοῦ Ισιδώρου ἤρθη ἔξωβιν ἐν µέσῳ παντοίων βαρθαρικῶν
αρτηµάτων ὁ μωαμεβανικὸς μιναρές. ᾽Αλλ’ ὁ μανδύας τῆς δου-

5 δὲν ἐκάλυψε τὸ νεουργὸν ἀκόμη κάλλος τοῦ περιτέχνου ἰνδιαιτή-

αν ἐν ᾧ ἐπὶ ἐννεακόσια ὅλα ἔτη εἶχε στήσει τὸν θρόνον αὐτῆς ἡ
ποῦ θιοῦ Σοφία, ἧς τὸ ὄνομα οἱονεὶ πτοούµενος διεφύλαζε καὶ αὐ-
ὃ κατακτητής. Οὐδ᾽ ὁ μωαμεθανικὸς ποὺς, ἀνυπόδητος βαΐνων ἐπὶ
Ψιάβων τῶν νῦν ἐπεστρωμένων ἐπὶ τοῦ ἐδάφους, ἠδυνήβη ποτὲ νὰ

τατήσῃ καὶ ἐκθάλῃ ἐκ τοῦ ἱεροῦ χώρου τ'
μνήσεις, ἃς πιριφρουρεῖ ἀκοίμητος ἡ στοργὴ ἑνὸς ὅλου ἔθνους καὶ

μεγάλας αὐτοῦ ἰθνικὰς

«τάνουσιν ἀχόμη Περωτέρας καὶ ἐπιθλητικωτέρας τεσσάρων καὶ ἡμί-
αἰώνων ἐλπίδες καὶ πόθοι καὶ δάκουκ.

εγ΄
Τὸ πρόγραµµα τοῦ ᾿Κουστινιανοῦ-

αὰ τῆς καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας τοῦ Νίκα ἑστερεώθη ὁ θρόνος τοῦ
στυνιανοῦ. Ἔκτοτε δὲ δὲν ἔλειψαν μὲν διενέξεις καὶ ταραχαὶ τῶν
κῶν τοῦ ἱπποδρόμου, ἀλλ᾽ ὁ Ἰουστινιανὸς οὐδένα πλέον ἐξ αὐτῶν
Χξε κἰνδυνον. "Απαξ δὲ µόνον τῷ 549 ἀνεκαλύφθη συνωμοσία κατὰ
βασιλέως, ὑποκινουμένη ὑπὸ τοῦ ᾽Αρμενίου ᾿Αρταθάνου, ἀλλὰ τα-
Γπροδοθεῖσα ἀπισοθήθη. Οὔτω δ᾽ ὁ Ἰουστινιανὸς κατὰ τὴν βασι-
/ αὐτοῦ, διαρκέσασαν ἐν ὅλῳ τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη (5321-5658).
ήθη ὡς τὸ πλεῖστον ἀνινόχλητος ὑπὸ ἐσωτερικῶν περιπλοκῶν νὰ
Ψη τὴν προζοχήν του εἰς ἐκτέλισιν τοῦ μεγάλου προγρἀμµατός του.
Ίδομεν ήδη, ὅτι διὰ τῆς μεγάλης του οἰκοδομικῆς δράσεως ἔδωκεν
Ἂν ες τὴν γέννησιν ἰδιάζοντος τρόπου τῆς βυζαντιακῆς τέχνης.
κ πάντα τοῦ ουστινιανοῦ τὰ κτίσµατα δὲν ἀνεφέροντο εἰς τὰς
Ες τέχνας. Ὅσα δ᾽ αὐτῶν ἦσαν ἔργα δηµοσίας ἀνάγκης συνέχονται
ὁ πλεῖστον ἀναποσπάστως πρὸς τὴν ἄμυναν τοῦ κράτους καὶ αἴ-
ἐτῆς δυνάμεως αὐτοῦ, συντελοῦσαν εἰς τὴν προαγωγἠν τοῦ σκοποῦ
κετίθετο.

ῥόγραμμα τοῦ ᾿Ιουατινιανοῦ ἦτο ἡ καὶ πάλιν ὑπὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ

|

σκπτρον ἕνωσις τῶν χωρῶν, αἴτινες ποτὲ ἀπετλωον τὸ ἔνυκίνν

κὦν κράτος. Αί κατακτήσεις αὑτοῦ ἐν ᾿Αφρικῇ, Ἱπαλία καὶ

εἶνε τὸ ἀποτέλισμα τής τοιαύτης ποῦ αὐτοκράταρος πολιτείας. Επί τω
αὐτῷ δὲ σκοπῷ τοὺς Οὔννους, ΄Άθαρας καὶ Ῥλάδους τοὺς εἰκθάλληννκ
ἐνεεῦθεν τοῦ ΄Ἵστρου ἡ κκταπολιμεῖ διὰ τῶν ὅπλων ὃ ζητεῖ νὰ πρα---
λύσῃ διὰ χρηματικῶν δώρων ἡ διὰ τῆς διπλωμκτικῆς ὁδμθ, στρύφων-
τοὺς βαρθάρους τούτους λαοὺς ἰναντίον ἀλλήλων καὶ πανεί φθάνει ἀγχω--«
ἨἩζόμινος να. σώσῃ την Δκιραιότητα τοῦ κράτους ἓν τά τῷ ερονήμρνη
τοῦ Λῖμου καὶ ἐν τῷ ἀπωτάτῃ ᾿Ανατολῷ κατὰ τῶν Περρῶν.

"Αλλά ταῦτα διανοούμενος δὲν στρέφει καθ΄ ὀλοκληρέαν ποὺς ὀφθὸς
μοὺς πρὸς τὰ ὀπίσω, οὐδὲ Ἀηομονεῖ τοὺς χρόνους καὶ τὰς χώρας ἐν κα,
ἄρχιι, Καΐπερ (ξωθήσας τὴν ἀπολνταρχίαν περαιτέρω καὶ αὐτῶν τες,
ὁρίων εἰς ἅ εἶχι φθάσει ἐπὶ Διοκλητικνοῦ. καὶ ἀναδειχθεῖς αὐτοκράτίσνω,,
ὀνόματί τε καὶ πράγματι, καΐπερ μελιτῶν καὶ ἐργκζόμενος ὅπως ἐπεωπω,
πείνῃ τὸ κράτος µέχρι τῶν πκλαιῶν τον ὁρίων, οὔτι ῥωμαϊκῶν πα
καιοῦτο νὰ φαντασθῇ τὸ κράτος τοῦτο, οὔτε ἠδύνατο νὰ μὴ ἠπιβιάσσς,

ὑτοῦ ἐπὶ τῶν βάσεων τῆς ὀρθοδοξίας ἰκεένης ὅτι «-τες,
τῶν ἡμερῶν ἤδη τοῦ Κωνσταντίνου εἶχιν ὑπάρξωι πλὰν βρκχυχβόπωιω,
παραπλανήσεων τὸ στήριγμα καὶ καύχηµα τοῦ βωζαντιακοῦ Βρόνεον

Ὡς λοιπόν οἱ πόλεμοι τοῦ Ἰουστιιανοῦ ξηγοῦνταν ἐκ τᾶς τάμσηῳ,
πρὸς ἀπωκατάστασιν τῆς ὁλότητος τοῦ κράτους, οὕτως ἡ ἐπιβυμίας η
προπγωγῆς τῆς ὀρθοδοξίας εἶν᾽ ἐπαρχῆς ἑξήγκαις τῆς περὶ τὰ Ἀρησκν.
τικᾶ πράγματα. πολιτείας τοῦ ᾿Ἱουστιννανοῦ.
ὃκ τῶν πρώτων ἀληθῶς τοῦ ᾿Ιουστινικνοῦ ἔργων ὑπῆρξεν ἡ κατ»
δίωξις τῶν αἱριτικῶν καὶ τῶν εἰδωλολατρῶν: Καῑ᾽ οὓς αἰῶνας αἱ Ἡρ-
πτιανοὶ Πριζον πρὸς ἀλλήλονς περὶ τῆς οὐσίας καὶ τῆς φύσιως πό
τος, ἐκ τῶν Διωνέξιων ἐκιένων ἐπωφιλούμενοι ἐνέμανον εἰς τὴν γώ’
πίστιν οἱ τελευταίοι λάτραι τῶν εἰδώλω», "ΑΧ ἡ αὐτηρότης δες
τακράταρος ἡφάνισι τὰ τελιυταῖα ἐπεῖνα καταφύγια κῶν ἁργαίων
ατὶ ἐν Κυρηναϊκῇ εὐρίσκοντο, εἴτ' ἐν Αἰύπτι εἴε' ἓν οἰφβήπντ
Ὁ κράτους (οχαπιᾷ. Οὐδ᾽ ὑπᾶρξον. ὀλιγώπερων ἀνεπιεκὴς πρῖς.
αἰρετικούς, Ἐν καὶ µόνον ἔχων. πρὸ ὀφθαλμῶν, τὴν.
Δοδόξου πίστεως, ἐπιδίωκε. τὸ πκοπούµινον. διὰ παντόε μέν,
πρὸ αὐτῆς τῆς ὠμότητος Πποχωρῶν. 'Ἡ ἀποδυνὴ τῶν
ἁγίων συνόδων ἐδεωρήβη ὡς προζὀν ἀπαραίτητον διὰ τοὺς ὠπεὶ
Οἱ ναοί τῶν ἀδώλων καὶ αἱ. ἐκκλησίαι τῶν

τοῦ κράτ.

μετ πιμονῆς ὑπ᾿ αὐτοῦ καλλιεργουµένας, καὶ ἐκ λόγων πολετωᾶν,
ἐπειδὴ (δλεπιν, ὅτι ὁ κένησις ἐκείνη τῶν μόνοφυσιτῶν ἀντέκειτο εἲς τὸ
Ώρησεεντικόν του πρόγραµµα, τὴν ἐνότητα τῆς ἐκκλησίας. “Α΄ ἡ ἐπὶ»
Άνσις τοῦ πρηθλήµατος ἧτα ἁμαχερῆς, ἐπιιδὴ ἀπρτείτο διέξοδος ἐπιφί-
Ῥυνοκ μὲν τὴν εἰρήνην εἰς τὴν ἀνατολικὴν ἐκκλησίαν, μὲ ταράσφιωσε
3ὲ τὰς ἀγαβας αὐτῆς αχέσιις πρὸς την Δόφιν καβ᾽ ὃν γρόνον τὴν δια
νοιαν τοῦ ᾿Τουστωιανωῦ κατεχεν ἡ σκέψεις περὶ ἐνιαίο» ἀνὰ τήν Ανα»
τολὴν καὶ τὴν Δύσιν ἐπεκτικτομένου κράτος. ῆ ππουύμενος. ὁεό τινος
ἀνασκοπῆς ὅπως λύση αὐτὸς τὸ ἐκκλησιαστικῶν ζήτημα διὰ
τας, ὥς ἤδη, εἶγεν ἐπεχειρήσει πρὸ κώτος ὁ δψων, ἀλλ) ἀπ ἐναντίας
ἀγόμενος ὑπὸ τῆς ἰδίας, ὅτι ἡ βασιλεία σννικέντβννεν ἐν ἑκυτῇ τήν τε
πολιτείαν καὶ τὴν ἐκκλησίαν, υνεκρότει διαθούλια μετὰ τῶν περὶ ἔπω-
τὸν κληρικῶν καὶ μαναχῶν, ὅπως σταρ τήν πίστιν καὶ διννεργήση
τὴν αυνδιαλλαγήν. νόμιι δὲ τέλος, ὅτι αυµβιδάζιι τὰ διεστῶτα,
ἀφίνων μὲν ἄβατον τῷ κὕρος τῆς ἐν Χαλκηδόνι αυνόδο», εξαλείφων δὲ
τῶας τῶν ἀποφάσιων αὐτῆς πρὸς ἃς ἦσαν ἀδιάλλακτοι οἱ μονοφωαῖται.
Διὸ τῷ 544 εξίδωκε δάταγμα, δι) οὗ κατηερίνοντο χρία κεφάλαια τῶν,
δριεμῶν τῆς συνόδου ἰκείνης, ἀπηδιχόμενα ὡς μὴ ἀπαδούσας, εἰς εὖν ὄν--------
θοδοξέαν συγγβαφἁς τενας τοῦ Βιοδωρήτου ἐπισκόπου Ἐύρου, Θιαδώροιωνει
τοῦ Μοφομιατίας καὶ θα τοῦ '᾿Εδίοσης)Ηδτο δὲ ἡ ἀποδοκιωκφία ἁὕτπντηι
τῶν τριῶν κεφαλαίων διάδημα. συνδιαλλκκτικὸν τοῦ. ']ωφτνννανοῦ, γν-κω-.
νόµενον χάρο τῶν μονοφυοιτῶν, οἵτινες τὰς συγγραφας τῶν πειῶνν ἐκιββα.
γων ἐπεσκόπων ἐθεώρουν περιλαµθαναύδας δόγματα τοῦ νεστοριανισµωβαη.
Τό Λέσπιοµα τοῦ ΄Ἱουστωιανοῦ ὡς πρὸς μὲν τήν. "Ανατολὴ ἐπήνεγ-αει
τὸ πεθούµενον ἀποτίλεσμα, τῶν μὲν πατριαρχῶν τῆς Κωνσταντινκον
πόλνως, τὸς ᾿Αντιοχείας καὶ τῶν ᾿Περοπυλύμων ἀποδεγθίνεων αὐτὸ, που.
δὲ νὰς Αλεξανδρείας: ὄντις ἀντίκιντο, ἀντικατασταβέντος,
δὲ καὶ πάντων τῶν ἄλλων ἐπισκόπωὴ. ὅπου δὲν ἐφάνησαν πρέθυµοι νε
πλ δι τῶς ουνδιαλλκκτοκᾶς πολετείας ποῦ αὐτοκρέν
τορος ἐπιδιωκομένην ὀμόνοικν. Θότω δὲ διά τῆρ πωθοῦς ῦ δι τόν
ἐφαίνετο εἱρηνεύσασα Ἡ ἐκκλησία τὴς ᾿Ανατολᾶςι ᾿ΑλΔ' ὡς φρκθε ἐ
τοῦ Ἑκωτικοῦ, ἡ καταδίκη τῶν τριῶν κεφαλαίων. ἴνωσε: μὲν τὴν "Από
τολήε, ἀλλὰ δὲν εὗρε αύµφωκον τὴν ΑΛύσνν, Ὁ. πάπας Βιγίλιος
πκετα ματέωρος, μῆ Βελων μὲν νὰ ὀπυγράψη, τὴν ἀπόφανιν τεῷ βεκ--
λέως, ἀλλὰ καὶ μὴ τολμῶν ναπικροώση αὐτήν. Καὶ ἀπιδέγθη μὶν Ἡ.
βέσπιαµα, ὅτι ἦλθεν εἰς Κωνσταντενώπολνε, κληβεὶς ὑπὸ εῦ Ἴονν

»-

αυντελέσωσιν εὖς

569

παν οῦ, ἀλλ᾽ ἴπιιτα καὶ πάλιν ἀπίοτη ἐξηγέρθησαν κατ αὐτοῦ

αἱ ἆ πτίσκοποι τῆς Δύσεως καὶ ἀφώρισεν αὐτὸν τοπική τις σύνοδος ἐν Καρ-

χΏ δδόνι συνελθοῦσα. Παρέστη λοιπὸν ἀνάγκη νὰ λυθῇ ἡ διαφορὰ ὑπὸ
«νε Ὀυμινικῆς συνόδου, συγχληθείσης ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος, ἥτις καὶ
συν Ἔλθιν ἐν Κωνσταντινουπόλει τὸν Μάΐον τοῦ ὅδ8.

ὴν πέµπτην οἰκουμενικὴν αύνοδον ἀπετέλεσαν ἑκατὸν ἑξήκοντα πα-
4ΐρες, οἵτινες ἐπεκύρωσαν τὰ δογµατισθέντα ὑπὸ τῆς τετάρτης ἐν Χαλ-

χηδόνι συνόδο» καὶ ἀνεθεμάτιπαν τοὺς κατ αὐτῆς ἁλασφημ.
καὶ τὰς βλασφήμους διδασκαλίας τοῦ Θεοδώρου Μαψονεατίας, τοῦ Θιο-

ντας, ἐν οἷς

Ἰωρήτου χαὶ τοῦ Ἴθα. Καὶ ὁ μὲν πάπας Βεγίλιος, καΐπερ παραπτὰς
ἐς τὴν αύνοδον ταύτην, προετίµησε τὴν διάλυσιν τῆς πρὸς αὐτὸν ἐκκλη-
παστικῆς κοινωνίας ὦ τὴν ἀποδογὴν τῶν ἀποφάσεων τῆς σωνόδα,

μό-
Ἂν δὲ τὸ ἐπιὸν ἔτος μικρὸν πρὸ τοῦ θανάτου του ἠναγκάσθη νὰ ὑποχω-
ῥήαη.Αλλ᾽ ὅ τι μετὰ τοσαύτας δυσκολίας καὶ οὐκ ἄνευ ὄχνου ἀπιδέγθη
τέλος ὁ Βιγίλιος, ἄνευ οὐδινὸς δισταγμοῦ ἐνεχολπώθη ὁ διάδοχος αὐτοῦ

Πελάγιος. Καὶ προῇλθε μὲν ἰντεῦθεν ἀντίστασις ἐναντίον τοῦ πάπα ἐν

αὐτὴ τῇ δυτικῇ ἐκκλησίᾳ καὶ ἀποπτασία τινῶν ἐπισχόπων αὐτῆς ἀπὸ
τῆς Ῥώμης, ἀλλ᾽ ὁπωςδήποτε ὁ ᾿]ουστινιανὸς εἶγε βριαμθεύσει, ἡ ἀπ᾿

ας ἀνάμιξις αὐτοῦ εἰς τὰ θρησκευτικἁ πράγματα εἶγεν ἐπιτύχει, καὶ
Ὢ ἀπιτευχθεῖσα ἑνότης ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ συμπροῆγε τὸ πολιτικὸν πρό-
Ύρβαιμμα τοῦ αὐτοκράτορος.

ἸΚατὰ ταῦτα ὁ Ἰουστινιανὸς, προδιαγράψας εἰς ἑαυτὸν τὴν ὑπὸ τὸ
Ακπτρόν του συνένωσιν τῶν χωρῶν αἶτινές ποτε ἀνῆκον εἰς τὸ ῥωμαί-
Ἀὸν κράτος, δὲν διενοεῖτο ἁπλῆν ἐκείνου ἀναδημιούργηπιν, ἀλλὰ παρι-
απιεύαζι τὴν ἀνίδρυσιν αὐτοῦ ἐπὶ ἀπφαλοῦς κρηπῖδος χριστιανικῆς ἑνό-
πνντος, μετέθαλλι δὲ καὶ τὴν βασιλείαν εἰς αὐταρχίαν, χειριζοµένην τὰς
Ἠνίας τῆς τε πολιτείας καὶ τῆς ἐκκλησίας. Ὡς δὲ παρεῖχε τὴν προτή-
Χουσαν Βέσιν εἰς τὴν ἀπ᾿ αἰώνων νέαν θρησκείαν, οὕτω δὲν παρεγνώριζε
Χαιὶ τὸν κατ’ ἰξοχὴν ἑλληνικὸν χαρακτῆρα τοῦ πλείστου τῶν χωρῶν, ἐν
αἷς ἦρχε καὶ ἀφ᾿ ὧν ὡς ἀφ᾿ ὁρμητηρίου προέβαινεν εἷς τὴν ἀνάκτησιν

τῶν ὑπολειπομένων τμημάτων τοῦ πάλαι ῥωμαϊκοῦ κόσμου. Διὰ τοῦτο
δὲ ὀλίκοµεν προχωροῦσαν ἐπ᾽ αὐτοῦ ἱκανῶς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ κρά-
τους τὴν χρῆαιν τῆς ἑλληνικῆς γλὠσσης, ἥτι
ἀπὸ τοῦ ᾿Αναστασίου, ὁλονὲν προώδευεν, ἐγκαθιδρυομένη παρὰ τὴν
λατυνικήν, ἣν καὶ ἐμιλλε τέλος ἐν µεταγενεστέροις Ἰρόνοις ἐντελῶς νὰ

ἀρξαμένη ἤδη μάλιστ᾽

ἐξωβήσῃ, µίνουσα Ἡ μόνη ἐπίσημος τοῦ κράτους γλῶπσα.

518

Ἀήρωμα τῶν ἐν τῷ κὠδικι περιλαμθανοµένων χειµένων τῶν αὐτοκρα-
2ρικῶν διατάξεων. Σκοπὸς δὲ τῶν Πανδεκτῶν ἦτο ἡ ἑρμηνεία τῶν
Ίμων διὰ τῆς παραθέσεως τῶν γνωμῶν καὶ ἑρμηνειῶν τῶν περιφανι-
τάτων προγενιστέρων νοµοδιδασκάλων. ᾽Αλλὰ τὸ ἔργον τῆς ἐπιτρο-
ς δὲν πιριωρίζετο εἰς τὴν ἁπλῆν περισυναγωγὴν τῶν παλαιοτέρων
αίνων γνωμῶν, ἀλλ᾽ ἀπ᾿ ἐναντίας ἀνετέθη εἰς αὐτὴν ἡ κατὰ τὴν συνό-
σσιν αὐτῶν ἐπιτομῆ ἤ προθήκη συνῳδὰ πρὺς τὰς παρουσιαζοµένας

μάγκας, ὁ ἐξοθελισμὸς τῶν ἀπηρχαιωμένω» καὶ ἀχρήστων, ἡ τροπο-
ὀΐησις καὶ μεταρρύθμιαις. Περιελήφθησαν δ᾽ εἰς τὸ ἔργον ἐν συνόλφ
τρὶ τὰ διεχίλια ἀποσπάσματα τριάκοντα καὶ ἑννέα παλαιοτέρων νοµο-
αθᾶν. Διαιρεῖται δ᾽ ἡ σύµπασα συλλογὴ εἰς πεντήκοντα βιθλία, ἄτινα,
πιῶν µόνον ἐξαιρουμένων, διαιροῦνται εἰς τίτλους ἀποτελουμένους ἐκ
Ἁμένων νόμων, εἰλημμίνων ἐκ παλαιῶν νοµοδιδασκάλων, καὶ ἐξ ἀπο-
πασµάτων' τῶν τι δὲ χειµένων τούτων καὶ τῶν ἑρμηνευτικῶν ἀπο-
πασµάτων ἕκαστον θεωρητέον ὡς ἔχον χὕρος ἰδίου γόµον ἐκδεδομένωυ
κὸ τοῦ αὐτοκράτορος. Βίγε δὲ κυριώτατον σχοπὸν ἡ συλλογὴ αὕτη
ἣν πρακτικὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δικαίου, πρὸς διευκόλυναιν δὲ ταύτης τὸ
'γον τῆς ἑρμηνείας τῶν νόμων ἐθεωρήθη συντελεσθὲν διὰ τῶν Πανδι-
τῶν, καὶ οὐ µόνον τὰ ἔργα τῶν παλαιῶν νοµοδιδασκάλων, ὅσα δὲν
αμπεριλήφθησαν εἰς τὸ νέον τοῦτο σύνταγμα, ἰθεωρήθησαν περιττὰ,
αἱ παρικωλύθη αὐτῶν ἡ χρβσις, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀπηγοριύθη,
σύνταξις ὑπομνημάτων περὶ τῆς νέας συλλογῆς πρὸς ἀποφυγὴν νέων
Ιχογνωμιῶν καὶ νέας συγχύσιως, ματαιούσης τὸ µέγα βασιλικὸν ἔργον.
Αλλ᾽ ὡς εἰκὸς, ἐπετράπη Ἡ ἐν ταῖς νομικαῖς σχολαῖς µελέτη τῶν Π]αν-
εκτῶν, καὶ μάλιστα χάριν εὐκολίας τῆς διδασκαλίας διῃριβησαν οὗ-
ος εἰς ἑπτὰ µέρη.

Εἰ καὶ πρὸς αύνταξιν τῶν Πανδεκτῶν ἡ ὑπὸ τὸν Τριθωνιανὸν ἐπι-
Ροπεία εἰργάσθη ἐν ὅλῳ τρία µόνον ἔτη, εἰς τὸν ἀκάματον αὐτοῦ ὑπουρ-
ὃν καὶ ἄλλο συγχρόνως ἐπέταξεν ἔργον ὁ Ἰουστινιανὸς οὐχ ἧττον τοῦ
ὡδικος καὶ τῶν Πανδεκτῶν σπουδαῖον. ᾿Αγέθηκε δῆλα δη εἰς αὐτὸ
ὰ συντάξη, βοηθούµινος ὑπὸ τοῦ Δωραθέου καὶ τοῦ Θεοφίλου, χάριν
αν νομικῶν σχολῶν ἐγχειρίδιον περὶ τῶν ἀρχῶν τῆς νομικῆς ἐπιστή-
ως καὶ τῆς ἱστορίας τοῦ ῥωμαϊκοῦ δικαίου. Ἡ περὶ τὸ τοιοῦτον ἔργον
ἐχολία τῶν ταύτην ἐπιτραπέντων νοµοδιδασκάλων διπυχολύνετο ὑπὸ
τῆς προπάρξεως ἀναλόγων ἐγχειριδίων τῶν προτέρων γβόνων. ᾿Ιδίως
᾿ ἐχρησίμευσαν ὡς βάσις αὐτοῦ αἱ περὶ τὸ 16] µ. Χ. συνταχθεῖσαι

ο ωο..

αν

όμε.ου ἰπὶ τῶν πρώτων χρόνων τῆς εἰκονομαγίας ἐπιγραφὰς λατινικάς.
᾿Νλλὰ τοῦ τίτλου ἐκείνου τὸ ψευδὲς µίαν µόνην δύναται νὰ ἔχῃ δικαιο-
λογίαν, τὴν µετάπτωσιν αὐτῆς τῆς σημασίας τοῦ ῥωμαϊκοῦ ὀνόματος
παὶ τὴν µετονοµασίαν αὐτῶν τῶν Ἑλλήνων εἰς Ῥωμαίους ἀπὸ τῶν χρό-
των ἴσως καθ΄ οὓς ὁ Καρακάλλας ἐπεξέτεινε καὶ ἐπὶ τοὺς Ἕλληνας τὸ
Ἰωκαίωμα τοῦ Ῥωμαίου πολίτου. Οὕτως ἔγεναν ᾿Βωμαῖοι αὐτοὶ οἱ
Ἕλληνες, τὸ δὲ παλαιὸν καὶ ὑπερήφανον ἐθνικὸν ὄνομά των, μεταθαλὸν
ὕνοιαν, ἐσήμαινε πλέον τοὺς ἐμμένοντας εἰς τὴν πίστιν τῶν ἀρχαίων
Ἑλλήνων, τοὺς εἰδωλολάτρας. ᾽Αλλὰ παρ᾽ ὅλα ταῦτα ἐν τῇ νέᾳ ἀπὸ
Κωνσταντίνου ἕδρᾳ τοῦ κράτους, ἰδίως ὃ ἀπὸ ᾿ Αρκαδίου, περιθομθεῖ τὸν
Δρόνον τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἡ βοὴ τοῦ πέριξ ἑλληνικοῦ χόσµου,
Ἆτις ὀσημέραι μᾶλλον μᾶλλον κατισχύει τῆς ἰσχνῆς φωνῆς τῶν νεκρῶν
διαδόχων τοῦ Αὐγούστου.

Ἡ ῥωμαϊκὴ κυριαρχία, μετὰ τὴν νίκην αὑτῆς ἑνώσασα τοὺς τέως
ἐπὶ μακροὺς αἰῶνας διεσπασµένους Ἕλληνας, ἔχει ἐπιθάλει εἰς αὐτοὺς,
εἶνε ἀληθὶς, τὸ δίκαιόν της, ἔχει φορτώσει εἰς αὐτοὺς, ἐπιλήσμονας τῆς
παλαιᾶς αὐτῶν αὐτονομίας καὶ ἐθνικῆς ἱστορίας, χαὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα τοῦ
Κατακτητοῦ. ᾽Αλλὰ τὸ κράτος δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐξαλιίψη τὸ ἔθνος, ὅτε

ὰ μετὰ τὸν χωρισμὸν τῆς ῥωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας ὁ ᾿Αρκάδιος ἔπηξε
Ξόν διχοτομηθέντα τοῦ Θεοδοσίου θρόνον παρὰ τὰς μαγικὰς ἀκτὰς τοῦ
Ἑβοςκόρου, ἰν τῇ ἁρξαμίνῃ µακρᾷ πάλῃ μεταξὺ κράτους καὶ ἔθνους τὸ
Έθνος τέλος ἐνίχησε τὸν θρόνον, ἐπέθαλε τὴν γλῶσσάν του εἰς τὴν διοί-

ἆγπαιν, ἔδωκεν ἐθνικὴν πλέον χροιὰν εἰς τὴν βασιλείαν του, ἔπλασε κατ᾽
θλίγον ἐν πολλοῖς ἴδιον δίκαιον διάφορον τοῦ κατὰ παράδοσιν δικαίου
πῶν κατακτητῶν καὶ συμφωνότερον πρὸς τὰς ἰθνικὰς ἀνάγχας.
Ὁ Ἰουστινιανός, ὅσον καὶ ἂν ἔφερε τὸ προωνύµιον ἠλάθιος, ὅσον καὶ
ἂν ὠνεριύιτο τὴν ἀνάπλασιν τοῦ ἀρχαίο» ῥωμαϊκοῦ κράτους, εἴδομεν,
ὅτι συνῃσθάνετο τὴν διαφορὰν τῶν καιρῶν καὶ δὲν ἐτύφλωττε πρὸς τοὺς
Νέους ὄρους τοὺς ἐπιθαλλομένους ὑπὸ νέων ἀναγκῶν. Μόνος ὁ ἕτερος
πῶν ὀφθαλμῶν του ἱστρίφετο πρὸς τὸ παρελθὀν, διὰ δὲ τοῦ ἄλλου προςί-
Άλιπεν ἀσκαρδαμυκτὶ τὸ ἐνεστὼς, ὅπως δι᾽ αὐτοῦ παρασκευασθῇ τὸ μέλ-
Ἂνν, Αποχαλῶν διὰ τοῦ ἐπιταφίου τοῦ 'Υπατίου τὸν ῥωμαίζοντα ἀντί-
πωλον βασιλέα τῆς ούπαρ, ἰδείκνυιν, ὅτι µέχρι τινὸς µόνον ἐαέθετο τὰς
ἑεμνήσεις τῆς ἀρχαίας ᾿Ῥώμης αὐτὸς ἄρχων ἐν τῇ χριατιανικῇ Κων-
Φπεντινουπόλει τοῦ Κωνσταντίνου καὶ τῆς Ἑλένης. Οὐδ᾽ ἐσήμκινεν ἅλ-
Ίο τι ἡ ἀπὸ τοῦ ἴτους 543 κατάργησις τῇ.

πατείας, Βεσμοῦ ἀπηρ-

ραφῶν. Οὕτω βραχὺν ἀκόμη χρόνον πρὸ τῆς δημοσιύσιως τῶν Εἰη-
γήσιων παρίδιδεν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἑλληνιστὶ νομικὰ µαθήµατα
εἲς τῶν τριῶν ἀνδρῶν τῶν τὰς Εἰηγήσιις ἰπεξεργασθέντων, ὁ Θιόφι-
Ἄος, ὄστις καὶ ἰδημοσίευσιν ἔπειτα ἑλληνικὴν παράφρασιν τῶν αὐτοκρα-
πορικῶν Εἰςηγήσιων. Πολὺ δὲ μιγαλειτέρα εἶχιν ὑπάρξει ἡ χρῆσις τῆς
ἀλληνιῆς κατὰ τὴν µελέτην καὶ ἑρμηνιίαν τῶν νόμων ἐν τῇ νομικῇ
αχολῇ τῆς Βηρυτοῦ, ἥτις ἀμέσως πρὸ τῆς συντάξιως τῶν ἰουστινιανείων
συλλογῶν ἠδύνατο νὰ καυχηθῇ ἐπὶ πλειάδι νομομαθῶν ἰξόχων, τοῦ Κν-
ῥίλλου, Δομνίνου, Δημοσβίνους, Βὐδοξίου καὶ Πατρικίου, οὓς αὐτοὶ οἱ
περὶ τὸν Τριθωνιανὸν ἄνδρες ἀπεκάλουν διδασκάλους. Εἶχον δὲ γράψει
οὗτοι ἑλληνιστὶ διαφόρους νομικὰς συγγραφὰς, ἰδίως δ᾽ ὑπομνήματα
εἲς τε τοὺς παλαιοτέρους κώδικας καὶ τὸν θιοδοσιακὸν, ἐξ ὧν παρέλα-
6ον ὅλα χωρία οἱ πιρὶ τὸν Τριθωνιανὸν ἐν τῷ Πανδίκτῃ. ᾽Αλλ᾽ ὡς
εἰκὸς, πολὺ μᾶλλον ἐπεξιτάθη ἡ χρῆσις τῆς ἑλληνικῆς ἰν τῇ µελέτη
τῶν νόμων μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἰουστινιανείου δικαίου καθ’ ὅσον όση-
µέραι μᾶλλον ἀπέθαλλον οἱ Βυζαντῖνοι γομομαθεῖς τὴν γνῶσιν τῆς
λατυνικῆς. Ἐκ δὲ τῆς τοιαύτης ἐν ταῖς νομικαῖς σχολαῖς εἰς τὴν ἑλλη-
πικὴν ἐπεξεργασίας τῶν λατινικῶν κειμένων προῆλθον κατ᾽ ὀλίγον ἑλλη-
νικαὶ νομικαὶ συγγραφαὶ παραγκωνίσασαι τὰς λατινικὰς, ἕως μεσοῦντος
ποῦ ὀγδόου αἰῶνος αὐτὴ ἡ βυζαντιακὴ βασιλεία ἤρχισιν ἀπὸ Λέοντος
τοῦ Ἰσαύρου ἐχδίδουσα καὶ ἰκλογὰς νόμων ἑλληνιστί.

Ὡς δὲ οἱ Ἕλληνες τῆς αὐτοχρατορίας ἐπέθαλον εἰς τὴν διοίκησιν
καὶ τὴν νοµοθεσίαν τὴν ἰθνικὴν αὐτῶν γλῶσσαν, οὕτω χαὶ δι ἄλλα
τῶν ἐν τῷ ἀχανιῖ χράτει ἐγκατοικούντων ἰθνῶν ἦσαν δύσχρηστοι αἱ
συλλογαὶ τοῦ Ἰουστινιανοῦ ἰφ᾽ ὅσον γλῶσσα αὐτῶν ἦτο ἡ λατινική.
Ἐν δὲ Σνρίᾳ προίθησαν χαὶ περαιτέρω τὰ πράγματα, τοῦ ἰουστινια-
Σείου δικαίου μὴ δυνηβέντος νὰ κατισχύσῃ ἐγχωρίου τινὸς νοµοκάνονος,
{ξ Ἑλληνιιῶν συνόψεων τοῦ ῥωμαϊκοῦ δικαίου ἐκπηγάσαντος καὶ ἤδη
τὸν πέµπτον αἰῶνα τελευτῶντα εἰς τὴν συριακὴν µεταφρασβίντος,
περιέχοντος δὲ καὶ ἰδιορρύθμους τινὰς ἐγχωρίους διατάξεις. Καὶ ὅτε
ἀκόμη αἱ ἑουστινιάνειοι συλλογαἰ συντελεσθεῖσαι ἑστάλησαν καὶ εἰς τὴν
σομικήν σχολἠν τῆς Βηρυτοῦ καὶ δι αὐτῆς διεδόθησαν ἀνὰ τὴν Σνρίαν,

δν ἐξθλιπεν ἡ διάδοσις καὶ ἡ ἰσχὺς τοῦ παλαιοτέροω ἰκείνον νοµοκά-
νονος, ἀλλ᾽ οὗτος ἐξηκολούβησε Ίρυστι-

πανόν, διετηρίθη δὲ καὶ
τὸ πρῶτον ἦμισυ τοῦ ἑβδόωου αἰῶν. φ
(τοκος τ΄; 87

τιῶν τοῦ 'Ομαρ κατα
Συρίας καὶ τῆς

μ-
ο

τὸ τῆς στρατιωτικής, μεταξὺ δὲ τῶν Διοικούντων τὰς ἐπαρχίας καὶ
(5 αὐτοκράταρος ὑπῆρχον οὗ µόνας ὁ ἔπαρχος τοῦ πραιτωρίου, ἀλλὰ
αἲ οἱ μεταξὺ τούτου καὶ τοῦ τὰς ἐπαρχίας διοικοῦντος βικόριοι. "Αλλ΄
Ἡ. Ἱουστωιανοῦ, χωρὶς νὰ καταργηθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ προὔπάρχον σύ-
ημας, διὰ τῶν καθ” ἵκαστα προςταγµάτων τοῦ αὐτοκράτορος αυντι-
Έται κατὰ μικρὸν ἡ ἐν διαφόροις ἐπαρχίαις αυνένωσις τῆς πολιτικῆς
αἆ τῆς ατρατιωτικῆς ἐξουσίας ἐν τῷ προσώπῳ πραίχωρος΄ Ἰουστιννα-.
9 ἐν ᾧ συγχρόνως ἐκλείπουσιν ἐνιαχοῦ οἳ βικάριοι. Καὶ προβαίνει μὲν
{ ταύτας τὰς ἀποφάσιις ὁ ᾿]ουστηνανὸς ἐν Υῷ ἴχων τὴν ἀνάστασιων
Ἀελοιπότων θεομῶν τῆς παλαιᾶς Ῥώμης καὶ φανταζόµενος τὴν ἀνα-
ἠμιούργησιν τῆς ἀρχαίας τῶν Ῥωμαίων πραιτωρικῆς ἀρχῆς' ἀλλ᾽ ὅμως,
Άων νὰ ἱκανίλθῃ εἰς τὸ παριλθὀν, παρασκευάζει ἀνιπαισθήτως τὸ
Έλλον, καὶ προλεαίνες, Διά τε τῶν εἰρημόνων νιωτεριαμῶν καὶ τῆς τὰ-
ως πρὸς κατάτµησιν τῶν μεγάλων ρα εἷς μικρότερα τμήματα,
ὧν ἐδὸν πρὸς τὸν ἐν τῷ μέλλοντι κατὰ βίµατα διοίκησιν τοῦ κράτους,
καθ΄ ὂν δὲ χρόνον ὁ Ἰουστινιανός διαρρυθµίζει οὕτω κατὰ νίον ερό-
ὃν τὰ τῶν ἐπαρχιῶν, παρέχει νίαν εἰς τὸ κράτος ζωὴν καὶ νίους δια-.
Άγει πόρους διὰ τῆς ἰδιαζούσης προατασίας τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιο-.

πὸ τοὺς ᾿Ῥωμαίους καθυπόταξις τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ ἵδρυαις τῶς
οζαντυκκῆς αὐτοκρατορίας δὶν εἶχον δυνηθῇ νὰ µεταθάλωσι κατ΄ οὗ-
αν τοὺς ὄρους τῆς ἐμπορικῆς σημασίας ν εἶχον ὡς ἐξ αὐτῆς αὐτῶν
ὃς γιωγραφικῆς θέσεως αἲ ἑλληνικαὶ χᾶραι. Κείμεναι μιταξὺ τῆς ἀπω-
ὃς "Ανατολῆς καὶ τῆς Δύσεως, κατεῖχον τὸ μέσον ἰν τῇ κινήσει τοῦ
᾽ἀμπορίου, ὅπερ μέχρις αὐτῶν τῶν µέσων αἰώνων ἠσκεῖτο ξ
πρὸς δυσμάς, ἀπὸ τῶν ἡμερῶν ἤδη καθ” ἃς αἱ κατακτήσεις
Άλι εἶχον ἀνοίξοι εἰς τοὺς Ἕλληνας τὸν ᾿Ανατολήν. Καὶ
εν. ἐλαττωθῇ ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ “Αδριανοῦ ἡ ἐκ τῶν ἀπωτάτων.
5 να: χωρῶν προμήθεια ἀντικειμένων πολυτελείας, ἀλλὰ δὲν.
ἀλλάξει αἱ ὁδοὶ δι’ ὧν ὕρχοντο εἰς τὰς εὐρωπαϊκὰς ὰώρας η με-
εξω τῆς Ῥννικῆς, τἀρώματα τῆς Εὐδαίμονος ᾿Αβαθίας, ὁ αἴτος τῆς
Ἀήπτου, οἳ τάπντις τῆς Περοίκς, τὰ προϊόντα τῆς Ἰνδικῆς, τῆς Ἑν-
Φίκ, τῆς Κύπρου. Ἡ Μεσόγειος καὶ ἐν μέρει ὁ Εὔζεινος Πόντος ἦσαν
αίνεοτε αἳ ὑγραὶ κέλευβοι ὃι΄ ὧν τὰ ἱμπορεύματα τῶν ἐνδοτέρων τῆς
Ἀρριῆς καὶ τῆς 'Λοΐας μιτιθιθάζοντο εἰς τὰς ἑλληνιάς χώρας, ες
Ππαλίκν καὶ Γαλλίαν καὶ μέχρις αὐτῆς τῆς ᾿σπανίας. Εδρίσκιτο δὲ
9

-

τὸ μὲν ἐμπόριον τῶν Ελληνικῶν χωρῶν καὶ τῆς 'Ἱπαλίας ἐδίως εἷς χεῖρες
Ἑλλήνων, τὸ δὲ τῆς Γαλλίας ἰδίως καὶ τὸ τῆς Ἱσπανίας εἷς χεῖρας
Ῥόρων ἱμπόρων, ᾿Αλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ εἶχον προαχθῆ ὡς ἔμποροι κατά
πε τὴν ᾿Ανατολὴν καὶ τὴν Δύσιν καὶ οἱ Ιουδαῖοι, οἵτιες παρὰ μὲν τοῖς
βαρθάροις τῆς Δύσιως, ἰδίως δὲ τοῖς Γότθοις, ἠτόγχανόν παντοδαπῆς
προστασίας, διεξάγοντες ἐπαισχύντως τὴν δουλεµπορίαν, κατὰ δὲ τὴν
ἀλληνικὴν ᾿Ανατολὴν, καἰπερ µισούμενοι καὶ διὰ θρησκευτνιοὺς μάλιστα πες
λόγους καταδιωκόµινοι, εἶχον εὐδοκιμήσει ἐν τῇ ἐμπορίᾳ ἐπὶ τοσοῦσον, -., ο»,
ὥστε εἶχον ἐγκαθιδρυθὴ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Κωνσταντηνουπόλεε, ὅπου ἔζῶν πω
ἴδίως ἐν τῷ αυνοικίᾳ τῶν Χαλκοπρατείων, ἥτις ἐν τῇ κατόπον χρόνβακωμαῳ
ἔχενε κατ΄ ἐξοχὴν ἰουδαϊκή. Ἐπισημότατα δὲ τῶν ἐν τῷ βυζαντικκβθρξε
κβάτες ἐμπορικῶν κέντρων ἦσαν ἡ ᾿Αλεξάνδρεια, ἡ Γάζα, ἡ ᾿Αντιόχια. σα,

3 Βηρυτός, ἡ Χερσὼν ἡ διάδοχος τῆς ἀρχαίας Χερουνήσου ἐν τῇ ση απ.

μερνῇ Ἐριμαίᾳ, καὶ τέλος ἤ µεγάλη πρωτεύουσα, εἰς 3μ συνεκεντροῦτταν--ῃν
ὅλος τοῦ κράτους ὁ βίος, ἡ Κωναταντινούπολις, ἥτις ἐπὲ Ί9

ὑπολογίζεται ἔχουσα περὶ τὸ ἓν ἱκατομμύριαν κατω.

Καὶ ἡ μὶν Χιρσὼν εἶχε κυρίως σηµασίαν διὰ τὸ ἱμπόριον τῶν Ἑτ ιο].
Ἀάνων μετὰ τῶν βαρθάρων τῆς Σκνθίας καὶ τῶν Γότθων, Εἰς δὲ τττκεί,
ἄλλας τῶν προειρηµένων πόλεων συνέρριον ὡς εἰς μεγάλα.
τῶν μεγάλων ἐν τοῖς ἐνδοτέροις τῆς 'Ασίας ἱμπορικῶν ὁδῶν διαβξ
ζόμεναι πραγματεῖαι καὶ τὰ διὰ τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης ἐξ νδῶν
Ὑόμινα ἐμποριύματα. Καὶ ἐν μὲν τῷ διὰ τῆς Ἔρυθρᾶς θαλάσσης --
λουμένῳ. μετὰ τῆς Ἰνδικῆς ἱμπορίῳ οἱ Ἕλληνες εἶχον συναγωνιε-τὴ,
τοὺς ᾿Αξωμίτας, εἰ καὶ ὑπῆρχιν οὐ μακρὰν τοῦ σημερινοῦ Σουέζ, και
ἀλληνικὸς λιμὴν, τὸ Κλίσμα, εἰς ὃν ἤρχοντο ἰνδικαὶ.
οὗ ἐξέπλεον Ἕλληνες ἔμποροι εἰς τὴν ᾿Ἰνδικήν. Εικεῖθεν δ᾽ ἐπὶ καμσθλῳ,
3 διὰ, θαλάσσης µετεφέροντο τὰ ἐμπορεύματα εἲς τὰς πόλεις τῆς Μι.
Ὑήου, Εϊδομεν δὲ καὶ τὴν ἐν τῷ ἐμπορίῳ τούτῳ διὰ τῆς "Ερυθρᾶς ἐν.
Ἰάσσης σηµασίαν τῆς νήσου ᾿Ἰωτάθης διὰ τοὺς Βυζαντίνους.
ξηρᾶς μετὰ τῆς νδικῆς ἐμπόριον Ἠκολούθει ὡς τὸ.
λπιὰν καὶ ὑπ αὐτῆς τῆς φύσεως προδιαγιγραμµένην διὰ τῆς. :
ταμίας καὶ τῶν ατενῶν τοῦ ἐνδικοῦ Καυκάσου ἄγουσαν ὁδόν. Κατ
τὴν πρὸς δυσμὰς µεταθίθασιν αὐτῶν ἑνούμινά που τὰ
µατα μιτὰ τῶν ἐκ τῆς Ῥικῆς προιῤχομένων
βυζαντιακὸν ἴδαφος περὶ τὰ ᾿Αρτάξατα 3 τὸν Νίοιδιν. ᾿Αλλὰ κ δν

μι Ππην

θαλάσσης ἤρχοντο εἰς τὸν περαικὀν πόλπον ἡ εἰς τὰς ἰκθολὰς τοῦ Ἔν

μμ

Ἆος καὶ Βὐφράτου, οὓς καὶ ἀνέπλιον καθ᾽ ὅσον ἦσαν πλωτοὶ πλοῖα
Ἰαφέροντα προϊόντα ἰνδικὰ ἡ σινικὰ, προωριαµένα διὰ τὰς δντικώ--
ον κειµένας ἑλληνικὰς χώρας. "Ἡ οὕτως λοιπὸν ῆ ἄλλως τὰ ἐμπο-
µατα τῆς Ἰνδωῆς καὶ τῆς Σωυκῆς, ἕως φθάσωσιν εἰς τὰς χώρας
Ε ἀνηκούσας εἷς τὸ βυζαντιακὸν κράτος, κατὰ τὸ πλεῖστον διήρχοντο

υπῶν χερῶν τῶν Περοῶν.

Ἡ Ὀνότης δ’ αὕτη τῶν Περσῶν ὡς µισαζόντων κατὰ τὸ ἐμπόριον
αξὺ τῶν Βωζαντίνων καὶ τῶν λαῶν τῆς ἀπωτέρας ᾿Ἀνατολῆς Ι6ά-
ε µεγάλως τὸ βυζαντιακὸν κράτος. ᾿Ἐκρηγνυμένου πολέμου μιταξὺ
ζαντίου καὶ Περσίας, καὶ εἴδομεν πόσον οἱ μεταξὺ τῶν δύο τούτων
κό ο | ἦσαν συχγοῖ, τὸ ἀνατολικὸν ἐμπόριον ἔπασχε µιγά-
ἅμποροι ἐξετίθεντο εἷς µιγάλας ζημίας, καὶ ὁ βυ-
ο ο ῥώμωμή ἐκ τῆς ἀπωτάτης ᾿Ανατολῆς ἄντικει-
ὧν πολωτιλείας καὶ ἀρωματικῶν, ἄτινα ἓν τε αὐτῷ τῷ κράτει εἶχον
ην κατανάλωσιν, ἐχρησίμευον δὲ καὶ ὡς Μνριώτατον ἀντικείμενον.
Γ μετὰ τῆς Δύσιως ἐμπορίου τῶν Ἑλλήνων. Ἰδίως δ᾽ ὗτο αἰσθητὴ
πποὺς Βωζαντίνους ἡ διὰ τῶν χειρῶν τῶν Περσῶν διαβίθασις τοῦ κυ-
του καὶ πολυτιμοτάτου τῶν ἐκ τῆς ἁπωτάτης ᾿Αγατολῆς ἐρχο-
ιν τῆς συικῆς µετάξης, ἧς ἡ παρασκινἠ εἶχιν ἤδη δια-
ἐν τῷ κατὰ τὴν κεντρικὼν ᾿Λοίαν βασιλιίῳ τοῦ Χοτὰν, ὅπερ

παρὰ τῶν Βυζαντίνων,
ἐθιώρησεν ἀναγκαῖον ὑπὸ ἐμπορικὴν ἔποψιν νὰ ἔλεν-
ὦπῃ τὸ κράτος ἀπὸ τῆς ἐξαρτήσιως ἐκ τῶν Περσῶν, οἵτινες εἶχον.
“ πὸ μρνοπώλιον τῆς µετάξης. Πρὸς ἐπίτευξιν δὲ τοῦ τοιού-
Ἀύο τινά" μέσα ἐπειόησιν ὁ Ιουστινιανός, τὴν ἀνάπτυξιν
ποῦ μεταζοσκώληκος αὖν τῇ παρασκευῇ τῆς µιτάξης
ζαντιωκῷ κράτει καὶ τὴν συµπλήρωσιν τῆς ἀναγκαίας
ίας διὰ τῆς ουνδέσεως νέων σχέσεων ἐμπορικῶν μετ᾽ ἄλλον λαοῦ
έρας ᾽Ασίας πρὸς διαθίθασιν ἐτοίμης µετάξης ἐκ τῆς Ῥενικῆς
απο) ἀπὸ τῆς μιτὰ τῶν Περσῶν καταθλιπτικῆς ἐπικοινω-
τὸ μὲν πρῶτον Ιπετεύχθη διὰ τῆς εἰς τὸ βυζαντιακὸν κράτος
αἰσιγωγῆς ᾠφῶν σκωλήκων µετάξης ὑπὸ μοναχῶν ὡς
ποῦ χριστιανισμοῦ φοιτώντων εἷς τὰ [νδότερα τῆς ᾿Λοίας.
' τῶν Περσῶν ἑξαρτήσιως ἀππλλάγησαν οἱ
Εκ οφάφιως ἐμπορικῶν οχίσιων μετὰ τοῦ μεγάλου
τν ὅπιρ μετὰ τὴν ἅπταν τῶν ᾿Εφθαλιτῶν Οὕννων.

581

ος

ξωσι δν πῇ ἴδίᾳ ἑαυτῶν χώρα τὴν αο-
Καὶ πρῶτον μὲν ἀνιπτύχθη ἐν τῷ κράτει

δὲ διιδύθη ἡ καλλιέργεια τῆς µαρίας,

ὅπιρ ἦτο ήδη εἰρηγμένον ἐκ τῆς Ανα.

ἀπὸ τοῦ πέμπτου τοὔλάχιατον πρὸ

πάτη χβῆαις τῶν σηρικῶν ἐνδυμάτων

ποιαῦτα ἐχρειάζοντο οὐ µόνον χάριν τοῦ

αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ ὡς δῶρα διδόµενα εἰς

ἡ βασιλεία ἐπροστάτευσιν ἴδια ργο

αταντινουπόλει δη ἐκ προτέρων χρόνων [δ

συνεκέντρονον τὴν μεταζουργικῆν βιομηχανίαν,

πὰ πολυτιλέστερα τῶν ὑφασμάτων γκρέι.

Ὑνναικείων τούτων τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἐν

καὶ ἰδίως γυναῖκες, ὑπῆρχον. καὶ ἰδιωτικὰ ἐρ]

πλὴν τοῦ Βυζαντίου ἡ βιομηχανία αὗτη ἐν.

όρῳ καὶ Βηρυτῷ, μέχρι τῆς κατὰ τὸν ἔν

πῆς Σνρίας εἷς τοὺς "Άραθας. Ἡ διὰ τῆς

μα

να

μιπαξουργίαν ὤθησις ὑπῆρξιν, ὡς εἰκῶς, µεγάλη καὶ ἀνίφξε νέους πό-
Άσυς εἰς τὴν βυζαντιακὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἑἐμπόριον, Οὐδ' ἐχρη-
4ἴμινεν ἡ, µέταξα μόνον εἰς κατασκιυὴν ἁλοσηρικῶν ὀφασμάτων, ἀλλ᾽
Ίντο χρῆσις αὐτῆς τι καὶ τῶν γρυσῶν νημάτων κατὰ τὴν χατα-
αινὰν τῶν λαμπρῶν ἐκείνων προϊόντων τῆς βυζαντιακῆς πουκλτικῆς

ΜΞΑΝΤΙΑΚΟΝ ΠΟΡΦΥΡΟΛΛΟΕΣ ΥΦΑΣΜΑ.

πεί κιντητικῆς, ἄτινα οὖν τοῖς τάππαι καὶ τοῖς πορφυροῖς ὑφάσμασω

μὲν εἰς τὴν πολυτέλειαν τῆς ἐνδυμασίας καὶ τὸν διακό-
αμοχον τῶν βαφιλικῶν ἀνακτόρων, τῶν οἴκων τῶν µεγιστάνων καὶ τῶν
Ανολησιῶν, ἀπετέλουν δὲ, καθ΄ ὅσον ἦτο ἐπιτιτραμμένη ἡ ἰξαγωγή αὖ-
Ἐν, Ἐν τῶν κυριωτάτων ἀντικειμένων τοῦ μετὰ τῆς Δύσεως καὶ τῶν

Ῥαεμθάρων τὸς Ῥκωβίας ἠμπορίου.

ῳρ
" εἰς τὴν ᾿Άϕρεκὴν πλοὺς τοῦ Επελισαρέου.

1Ο Ἱσυστυνανός, σωβεὶς ἐκ τοῦ κινδύνου ὃν διέτρεξεν ἆ θρόνος αὐτοῦ

παιτὰ τὴν ἀνταρσίαν τοῦ Νίκα, ἠσύχασεν ἔτι μᾶλλον, ὅτε µετ᾽ ὀλίγους

"Ἔκθνας σννωμολόγηοι τὸ ἔαρ τοῦ 533 τὴν πρὸς τοὺς Πέραας εἰρήνην.

ωνήθη λοιπόν, ὡς εἴδομεν, νὰ τραπῆ ἐπὶ τὰ ἔργα ἐκεῖνα τῆς εἷ

Ὕνης, ὅφα κατῖστησαν περιφανΏ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ. Αλλά αυγχρό-

Ὄνως (πιδόδη καὶ εἰς τἦν ἐπιτέλεσιν τοῦ πολεμικοῦ αὐτοῦ προγράµµατος,

“δι ὦ καὶ μόνου ἦτο δυνατὴ ἡ ἀνάκτηαις τῶν χωρῶν ἂς

Ἱο πρεαρτήση καὶ πάλιν εἰς τὸ ῥκοίλειον, ἀποσπῶν αὐτὰς ἀπὸ

μανῶν, οἵτινες ἂν τῆς ἀφαιρέσιως αὐτῶν ἀπὸ τοῦ δυτικοῦ

ω..

σ8ς

λίως, Μετὰ µαταίας δὲ πρὸς τὸν Γελίμεραν διαπραγματεύσεις καὶ ἀνταπο-
Σίσεις, ὁμολογηβείσης Ίδη ἐν τῷ μιταξὺ τῆς μετὰ τῶν Περοῶν εἷ-
βΐνης, ἰψηφίαθη ὁ πρὸς τοὺς ῬΒανδήλους πόλεμος, καὶ Εξέλιπε πᾶς
Ἰαταγμὸς, οθέντος εἰς τὸ ἀναλαμβανόμινον ἀγῶνα χαρακτῆρος θρη-
πεευτικοῦ καὶ παρασταβίντος αὐτοῦ τοῦ Βιοῦ ὣς εὐνοοῦντος τὴν τολ-
μηρᾶν ἀληθῶς ἐπιχιέρησιν τοῦ ᾿Τουστινιανοῦ.

Τι Ἱούνιον τοῦ 593 (ξέπλιεν ἐκ τοῦ "Ελλησπόντου ὁ διὰ τὸν ἀφρι-
Ἀανικὴν ἐκατρατείαν προωριαµένος βυζαντιακὸς ατόλας, συγκεέµενος ἐξ
ἐνενφευντα μὲν καὶ Δύο ταχυπλόων δρομώ-
Σων µονήρων, Ἅτοι ἐχόντων μίαν µόνην ἐκα--
πέρωβιν σεερὰν ἐρετῶν, φερόντων διωχελίους

ἐρέτας ἴκ Βυζαντίου, καὶ πεντακοσίων φορ-
Ἔπηγίδων ἐχουσῶν ἰν ὅλῳ ναύτας διεμυρίους,
εξ καὶ Κιλικίας καὶ τοὺς πλεί-
στους ἐξ Ιωνίας. Ἡ δὶ ἀργηγία τοῦ σύµ-
πεθενευς ατόλον ἧτο ἀνατιθειμένη εἰς Καλώ-
νωμον τὸν ᾿Αλεξανδρία. ᾿Επίδαινον δὲ τοῦ
στόλου δικακιςχίλιοι μὲν πεζοί, πεντακιςχἰ-
Ἄεωοι δ᾽ ἐππεῖς, πολλοὺς ἴχοντες ἠγιμόνας-
Ἐξοει ὁ μὲν γινικὴ ἐπιμελητεία τοῦ ατραταῦ ος αμ λος
πετ ἀνατεβειμένη εἰς τὸν πατρίκον ᾿Αρχέ- ΝΟΜΙΕΝΛΤΟΣ.
θε, τὸν δ᾽ ἁρχιατρατηγίκν εἶχον ὁ Βιλι- αμα
σΈριος, οὗ τὴν ἀκολουθίαν ἀπιτέλουν πολλοὶ μὲν δορυφόροι, πολλοὶ δὲ
Ὀπειααπιοταὶ γυνναῖοι καὶ ἱμπιιροπόλεμοι" συνηκολούθει δὲ καὶ ἡ σύζυγος
Ἔτωτι Βιλισαρίου ᾽Αντωνίνα καὶ ὁ γραμματιὺς αὐτοῦ, ὁ ἱστοριογράφος
ΣΣ Ρικόκιος ὁ καὶ ἀκριβιστάτον τοῦ ὅλου πολέμου ἴκβεσιν συγγράψας.
“Λἱ δυνάμεις ἃς ἀπέστελλε κατὰ τῶν Βανδήλων ὦ βυζαντιακὴ βααι-
Ἄπξα δὲν ἦσαν βεθαίως ἐπαρκεῖς οὔτε καθ΄ ἑαυτὰς ἐξεταζόμεναι, οὔτε
περ; τὰς µεγάλας παρασχινὰς τοῦ ἴτους 408 ἀντιμετρούμιναι. 'Αλλ’
Έμκως µεγάλη ἦτο τῶν δύο ἐκατρατειῶν ὦ διαφορ. ᾿Ἐπὶ μὲν τοῦ Λίον-
πως ἠγιῖτο τῶν βυζαντιακῶν δυνάμεων ὁ Βασιλίσκος, ὄττις μικρὸν ἀπεῖ-
Χς προδοσίας" τώρα δ᾽ ἀνετίθη ἡ διεύθυνσις τῆς ἐκατρατείας εἰς ἄνδρα
πειστὸν καὶ διδοκιµααμένον ἐν τοῖς πολέµοις. Ἠλῆν δὲ τούτου τότε μὲν
σωνεμάχουν μιτὰ τῶν Βανδήλων οἱ Γότθοι, τώρα δὶ διὰ τήν πρὸς
κώτοὺς Διαγωγὴν τοῦ ᾿λδερίχου οὗ µόνον δὲν συνέπραξαν οὗτοι μετὰ.
τῶν Ἠανδήλων, ἀλλ᾽ ἀπε' ἐναντίας, ἠγουμένης τῆς βασιλίσσης ᾽Αμαλα--

ο μ...

αν ἂν μὴ συνετῶς ἀντιπιξήρχιτο πρὸς τὸ ἀπρομηθὲς ἡ καὶ τὰς
σεις τῶν ἄλλων ὑπιυθύνων ὁ Βελισάριος καὶ ἂν μὴ παρουσιά-
αἲ εὐνοικαὶ περιστάσεις πιρὶ ὧν ἔγεινεν ἤδη λόγος, καταστήσα--
υνατὼν τὴν ἐν μιιρῷ χρόνῳ ἐκνίκησιν τῶν Βανδήλων.

. ας’
1χ κατάλὺσες τοῦ κράτους τῶν Ἐκ νδήλων.
δη κατὰ τὴν ἀποξίβασιν τοῦ Βελισαρίου εἰς τὴν "Άφρικὴν κατ.
ἅτι τὰ πράγματα ἑοτρέφοντο κατὰ τοῦ Γιλιμέρου, ἀποβαλόντος
αἴον στήριγμα τῆς ἀρχῆς του, τὴν ἐν Λιθύη Ἔρέπολιν, ἅτις, ἁπηλ--
ἔνη βανδηλικῆς στρατιᾶς, εἶχε προσχωρήσει εἰς τοὺς Βυζαντίνους,
λοβεῖσα ὑπὸ τοῦ ἀπὸ τῶν Βανδύλων ἐλιυθερώσαντος αὐτὴν Τριπο--

ΕΡΕΙΜΙΑ. ΘΕΙΑΝΗΕΥΤΙΚΗΣ ΑἨΙΔΟΣ ΕΝ ΤΡΙΠΟΛΗ!

Πεωδιντίου. Πρὶν δ’ ὁ Γελίμερος προφθάσῃ νάνακτήση τὴν σπου-
παύτην χώραν, εὑρίθη ἀντιμέτωπος τοῦ ὑπὸ τὸν Βελισάρίνν βυ-
Ακοῦ στρατοῦ, ὅστις μετὰ ποικύτης αυνέσεως καὶ φειδοῦς ἔπολι-
πρὸς τοὺς τὴν Λιθύην οἰκοῦντας ὑπηκόους τῶν Βανδύλων, ὥστε
1 οὗτοι προζεχώρησαν πῃὸς τοὺς Βωζαντίνους, παρουσιαζομένους
αὐθιρωτάς.

α. 4

580

ϱῦ. σπρατοῦ, ἡ πιιδαρχία, ἣν ἐπέβαλεν εἰς τοὺς στρατιώτας, καὶ ἡ
ὑστηρότης, ἠν ἐπίδειξε πρὸς τοὺς ὑπὸ τὸν Καλώνυμον γαύτας τοῦ εἷς
ὃν λιμένα τῆς Καρχηδόνος εἰκπλεύσαντος στόλου, οἵτινες εἶχον ἅμα
ὁ εἴςπλῳ ἀποτολμήσιι νὰ δικρπάσωσι τὰ ἰπιβαλάσαια οἰκήματα. Οἱ
ἄτφικοι συνεῖδον, ὅτι ἀληθῶς ὁ Βελισάριος παρουσιάζετο ὡς ἔλευθι-
ωτῆς μᾶλλον ἡ κατακτητής, καὶ Ἡ Καργηδὼν Ἰδυνήθη ἐν πλρεε
ἄξει καὶ ἄνευ οὐδενὸς θορύθου νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸν συνήθη καὶ καθη-
εριὸν βίον, ὡς οἱ µηδιμία εἶχεν ἐπΏθει πραγμάτων µεταβολή. Οὕτως
; πλήρει Ἠσυχίᾳ ἠδννήθη ὁ Βελισάριος νὰ ἐπιληφθῇ μετὰ δραστηριό-
πτος τῆς ἐπισκενῆς τοῦ περιθόλου τῶν τειχῶν τῆς πόλεως, ἄτινα ἓν
λλοῖς µέρισιν ἦσαν χαταπιπτωχότα, καὶ τῆς περιταφρώσεως καὶ
πρεχαρακώσιως αὐτῶν, καὶ τοῦτο διότι ἐφοθεῖτο ἐπίθισιν τοῦ Γελιμέρου,

"Αλαθῶς ὁ Γελίμερος δὲν εἶχιν ἀπιλπισθὴ, ἐντελῶς καὶ μετὰ τὴν
πὸ ποῦ Βιλισαρίου κατάκτησιν τῆς Καρχηδόνος. Καὶ παρὰ μὲν τοῦ
ασιλίως τῶν ἐν Ἱσπανίκ Οὐσιγότθων Θιύδιδος µάτην ἰζήτησι ῥνή-
μαν. "Αλλὰ προθύμως ἔσπιυσεν εἷς βοήθειαν τοῦ κινδυνεύοντος τῶν
Μανδήλων βασιλέως ὃ ἀδελφὸς αὐτοῦ Τζάζων, ἀνακληθεῖς μετὰ τοῦ
πόλου ἐκ τῆς Σαρδοῦς, ἡν, ἀποστατήσασαν, ὡς εἴδομεν, ταχέως ἠδυ-
Άδη νάνακτήσῃ, νικήσας καὶ φονεύσας τὸν Γώδαν.

Ἔν τῷ πιδίῳ τῆς Βούλλης, κειµένῳ εἰς ἀπόστασιν τεσσάρων ἡμι-
ὤν, συνηντήθησαν οἱ δύο ἀδιλροῖ, ἀπόφασιν ἔχοντες διὰ κοινοῦ ἐν τῷ,
μλλοντν ἀγῶνος ἢ νάνασώσωσι τὴν τύχην τὴν προτέραν ἤ τοὐλάχιστον
ἆ ὑποστῶσιν ἐμοῦ τοὺς κινδύνους καὶ τὰς µαιραίας συµφοράς. Ἔπιιτα
προχώρησαν ὁ Γελίµερος καὶ ὁ Τζάτζων πρὸς τὴν Καρχηδόνα,
Ίπως κυριεύσωσιν αὐτήν. ᾿Αλλ’ εἰς µάτην Ύλπισαν οἱ Βανδήλος, ὅτι
ἵμλλον νὰ συμπράξωσι μετ᾽ αὐτῶν ὁμοθυμαδὸν πλὴν ὄλίγων προςιλ-
Ἰόνεων οἳ Μαυρούσιοι, ὡς καὶ οἱ ἐν τῇ πόλει καὶ τῷ στρατοπίδῳ τῶν
Βωζαντίνων ΄Αριανοὶ καὶ οἱ ὑπὸ τὸν Ῥελισάριον δυρηριστημένοι Μασ-
μαγίται, Εἰς µάτην δὲ κατέστρεψεν ὁ Γελίμερος τὸ µέγα ὑδραγωγιῖον
ὁ φίρον ὕδωρ εἰς τὴν Καρχηδόνα, ὅπως στινοχωρήσγ διὰ λειψυδρίας
Ἆρε πόλιν. Τελος δὲ µεσοῦντος τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους δ83
ωνιιρούοθησαν παρὰ τὸ Τρικάμαρον, ἀπέχον τῆς Καρχηδόνος περὶ τὰς
έντι ὥρας, αἱ ἀντίπαλοι στρατιαὶ, ὧν ἡ μὲν περὶ τὸν Βελισάριον ἦτο
Ππικὴ καὶ ἀνήρχιτο εἷς πεντακιοχιλίους ἄνδρας, ἡ δὲ τῶν Βανδήλων
Ε9 Ἀμιαπλασία κατὰ τὸ πλῆθος. Ἡ νίκη τοῦ Βελισαρίου ὑπῆρξεν ἐπι-
Ἀνής, Οἱ Βκνδῦλοι, καίπερ γενναίως ἀγωνιοθίντες, ὑπίστησαν ὅλο-

-ᾷ-κεπ

581

Έεσρη τὲν ἰππόδρομον τὸν πρὸ δύο μόλις ἰτῶν καὶ ἡμίσιος µολννθέντα
κ Ὁ. φαἵματος ἐμφνλίου, ὅτε εἰκελθὼν ὁ Γελίμερος ἴδη πρὸ τοῦ βασιλείου
λμεατος, καὶ, ἀφαιριθεῖς τὴν πορφυρίδα, ἠναγκάσθη νὰ πίσγ πρηνῆς
αακἳ νὰ προπκυνήσῃ τὸν Ἰουστινιανόν, ᾿Αλλ᾽ ὁ τελευταῖος βασίλιὺς τοῦ
εθε-Ἑοιλυομένου τῶν Βανδήλων κράτους δὲν συναπέθαλε μετὰ τῆς παρ-
βώραις τὴν βααιλικήν παρρησἰαν καὶ, ὑπαινιασόμινος τῆς τύχης τὸ εὐ-
αα τάδολον, ἐξεφώνησε τὸ γραφυκὸν Ματαιότης µαταιοτήτων τὰ πάντα
μαιταιότης χωρίς νὰ ἱκφύγῃ τοῦ στήθους του στεναγμὸς οὐδὲ νάπο-
απάξη δάκρυ ἐκ τῶν ἀφθαλμῶν του.

Μετ) οὐ πολὺ ὁ Βελισάριος ὡς μόνος ὕπατος τοῦ ἔτους 59ὔ ἐτέλει
νέον θρίαµδον κατὰ τὸν παλαιὀν παρὰ ᾿Ῥωμαίοις τρόπον, ὀχούμινος
ἀπεὶ ἅρματος συρυμένου ὑπὸ Βανδήλων αἰχμαλώτων καὶ σκορπίζων εἰς
πᾶς πλήθη τὰ ἐκ τοῦ ἀφρικανικοῦ πολέμου λάφυρα.

0. Ἱουστινανὰς ἰδείχθη ἐπιεικῆς πρὸς τὸν βασιλικὸν οἶκον τῶν ἡτ-
πππημένων. Καὶ ὁ μὲν Γελίμερος, λαθὼν ὄχι εὐκαταφρόνητα χωρία ἐν
ταλατίᾳ, ἠξιώθη τῆς ἀδείας νὰ οἰκήσῃ ἐν αὑτῇ ἀνενόχλητος µέχρι τοῦ
Ἠκκθ᾽ ἱκανὰ ἔτη ἐπελθόντος θανάτου αὐτοῦ. Εἰς δὲ τὰ τέκνα τοῦ Ἰλ-
Ἀπερίχου καὶ τοὺς λοιποὺς τῆς βυζαντίνης βασιλόπαιδος Εὐδοκίας συγ-
Ὑπανεῖς ἐδωρήθηααν πλούσια δῶρα.

Ὁ αὐτοκράτωρ, ὄττις ἅμα τῇ ἀγγελίᾳ τῶν ἐν ᾿Αϕρικὴ νικῶν τοῦ
|Ἑεελισαρίου εἶχε προςλάθει ἐπ᾿ αὐταῖς τὰ ἐπίθετα Βανδηλικὸς, ᾿λανι
᾽᾿Αφϕικανὺς, ἴκοψι µιτὰ τὸ
τοῦ πολίµου εἰς ἀνάμνησιν
Ἰβυσᾶ μετάλλια φίροντα
ἐπιχραφὴν ἀόξα "Βωμαίων
Οἱοῦς Βοκρογωυ).. Ἡ βυζαν-
ἡ, βασιλεία ἠδύνατο δικαίως
ο μυ

"Αληθῶς τὸ ἴργον αὐτῆς ἐν
καθυποταχθείσι ᾿Αφρικῇ δὲν ὑπῆρξε δύσκολον μετὰ τὴν κατάλυσιν
βειδηλικοῦ κράτους. Ὁ ἐν τῇ ατρατηγἰᾳ κατὰ τὴν νέαν ταύτην
]ίκν διάλογος τοῦ Βελισαρίου Ῥολόμων ἠδυνήθη γενναίως νὰ πιρι-
Ώη τοὺς στασιαστικοὺς ἀγῶνας τῶν Μαιρουσίων, τὸ δ᾽ ἔργον αὐτοῦ
πλόρωαι τῷ 036 ὁ Βελισάριος, μετὰ ταχύτητος κεραμνοῦ διαπερά-.
ἐκ Ἐμιλίας καὶ προνθίσας νέας Ἀάφνας εἰς τὰ παλαιά του τρόπαια.

599

νὐν, ζητοῦντα εὔλογον ἀφορμὴν ἐπιθέσως, ἐπὶ τοσοῦτον, ὥςτε µαταίως
ἀπεπειράθη ὁ Θιοδάτος νὰ κατευνάσῃ τὴν ὀργὴν αὐτοῦ καὶ νάποσο-
θήσῃ τὸν ἐπὶ τῆς Ιταλίας ἐπικριμασθέντα κἰνδυνον.

Τὸ θέρος τοῦ ὅ8δ ἐξέπλιιν ἐκ Κωνσταντινουπόλιως στρατιὰ μικρὰ,
ἀλλ᾽ ἐκλεκτὴ, συνισταμένη ἐν ὅλῳ ἐξ ἑπτακικχιλίων καὶ πεντακοσίων
ἀνδρῶν, ἐν οἷς τρισχίλικι Ἴσαυροι. Στρατηγὸς δ᾽ αὐτοκράτωρ ἦτο ὡς
καὶ ἐπὶ τοῦ ἀφρικανικοῦ πολέμου ὁ Βελισάριος, ὃν ἠκολούθει ὡς καὶ
τότε ἡ σύζυγος αὐτοῦ ᾽Αντωνῖνα. Ὁ Βελισάριος συμφώνως πρὸς τὰς
Ἀοθείσας εἰς αὐτὸν διαταγὰς ἔπλιναι κατὰ τὸ φαινόµενον πρὸς τὴν Καρ-
χηδόνα, ἀλλ᾽ ὅτ᾽ ἐπλησίασιν εἰς τὴν Σικελίαν, προζωρµίσθη εἰς τὴν νῆ-
σον, ὅπως ἀναπαύση τὸν στόλον καὶ ἐπιχειρήσῃ τὴν κατάκτησιν τ
νήσου, ἂν ἔθλεπι τὸ πρᾶγμα εὐκατόρθωτον. Καὶ ἀληθῶς ἡ νῆσος, εἰ
καὶ εἶχον παρέλθει ἑπτὰ καὶ πλέον αἰῶνες ἀπὸ τῆς ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων
καθυποτάξεως αὐτῆς, δὲν εἶχε λησµονήσει τὰς παλαιὰς ἑλληνικὰς παρα-.
δόσεις, καὶ ἐφάνη πρόθυμος νἀπαλλαχθῇ τῆς γοτθικῆς χυριαρχίας καὶ
νὰ ῥιφθῇ εἰς τοὺς κόλπους τῶν ἐκ τῆς ἑλληνικῆς ᾿Ανατολῆς ἐλευθερω-
τῶν. Μία μετὰ τὴν ἄλλην ἀνέφξαν εἰς τὸν Βελισάριον τὰς πύλας αὖ-
τῶν αἱ σικελικαὶ πόλεις. ᾿Εντὸς βραχυτάτου χρόνου κατελήφθη μὲν ἡ
Κατάνη, παριδόθησαν δ᾽ ἐκουσίως αἱ Συράκουσαι, ἐκυριεύθη δὲ µετα

μικρὰν ἀντίστασιν ὁ Πάνορμος, τῶν δὲ τριῶν τούτων πόλεων ἡ κατά-
Άηψις ἐξησφάλισι τὴν ταχεῖαν καθυπόταξιν τῆς ὅλης νήσου. Τὴν δὲ δ
Δικεμθρίου τοῦ αὐτοῦ ἠκείου ἴτους ὅ3δ, καθ’ ὃ εἶχιν ἐκπλιύσει ἐκ
τοῦ Ἑλληςπόντου, εἰςήλαυνεν ὁ Βελισάριος πανηγυρικῶς εἰς τὰς Συρα-
χούσας, ἐπευφημούμενος ὑπὸ τοῦ συρρεύσαντος πλήθους τῶν Σικελιω-
τῶν, καὶ ἑώρταζε τὴν ἐκ τῆς ὑπατείας ἐξοδόν του, συµπίπτουσαν τὴν
ἡμέραν ἰκείνην, ῥίπτων κατὰ τὸ ἔθος εἰς τὸν λαὸν νομίσματα χρυσᾶ.
Ἡ ἁγγιλία τῆς ἁλώσιως τῶν κατὰ τὴν Σικελίαν πόλιων ἑνέπλησε
τρόµου τὸν ἄλλως ἀπειροπόλεμον Θιοδάτον, µαθόντα συγχρόνως καὶ
τὰς ἐν Δαλματίᾳ νίκας ἑτέρου στρατηγοῦ τοῦ ᾿]ουστινιανοῦ, τοῦ Μούν-
δου, ὃν ὁ αὐτοκράτωρ εἶχεν ἐξαποστείλει κατὰ τῶν ἐν τῇ χώρᾳ ἐκείνῃ
Γότθων τὸν αὐτὸν χρόνον καθ’ ὃν ὁ Βελισάριος ἐξεστράτενεν ἐναντίον
τῆς Σικελίας. ρξατο λοιπὸν διαπραγματεύσιων πρὸς τὸν Ἰουστινια-
αὐτὸν, ὅτι, οὐ µόνον τὴν Σικελίαν ἦτο ἴτοιμος νὰ

όν, μηνύσας
παραχωρήσῃ, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν Ἰταλίαν καὶ νὰ καταθέσῃ τὴν βα--
σλείαν ἐπὶ τῷ ὄρῳ τῆς εἰς αὐτὸν παραχωρήσεως χωρίων ἀποφερόντων
ἐτησίαν πρόςοδον δώδεκα τοὐλάχιστον κεντηναρίων χρυσοῦ, ἤτοι ἑνὸς
(τονος τ΄) 88

ϱπ

Σόροι τὴν βυζαντιακὰν ατρατιὰν ἰγκαθιδρυομίνην πρὸ τῶν τειχῶν αὐ-
τᾶς. Διαπρισθενόμινοι δ᾽ ὑπιδείνωον εἰς τὸν Βελισάριον, ὅτι θὰ ἦτο
προτιµότίρον, ἀφ᾽ οὗ αὐτοὶ ἐκ φόθου πρὸς τοὺς κατέχοντας τὴν πόλιν
πολιαρίθµους Ῥάσθοις δὲν ἠλύναντο νὰ παραλώσωσι τὴν πόλιν, νὰ
προχωρήσῃ πρότερον εἰς τὴν Ῥώμην, ἡς ἡ ἅλωσις ἔμελλε νὰ συνεπι-
Φφίρῃ καὶ τῆς Νεπόλιως τὴν πτῶσιν, Τέλος δ᾽ ὁ Βελισάριος, ἀσχάλλων
ἐπὶ τῇ ἀπράκτως ἐπιμηκυνομίνῃ πολιορκίᾳ, εἶχε πράγματι ἀποφασίσιι
νὰ λύσῃ αὐτὴν, ὅτε ἀνελπίστως, ἀνακαλυφθείσης ατενῆς διώρυγος ἀγού-
σης εἰς τὴν πόλιν διὰ τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ παρέχοντος εἰς αὐτὴν ἔξωθεν
τὰ ὕδωρ, πὔρυναν οἱ Βυζαντῖνοι τὴν δίοδον ταύτην, καὶ εἰκώρμησαν εἰς
τᾶν Νκάπολιν.

ὈΛργὸς δάµενεν ἐν τῷ μεταξὺ ὁ Θεοδάτος, ὄστις χωρίς νὰ ἔπιχει-
βόπῃ ἀντίστασιν κατὰ τῆς ὁλονὲν προθαινούσης στρατιᾶς τοῦ Βέλισα-
Εθν καὶ χωρὶς νἀποπειραβῇ τὴν διάσωσιν τῆς κινδυνευούσης Νεαπόλεως,
εἶχι κλεθη ἐν Ῥώμῃ. Βλέποντες δ΄ οἱ δυφηριστηµένοι Γότθοι τὴν

ἀδράνιιαν τοῦ ἠγεμόνος, εὐθὺς ὡς οὗτος διώρισε στρατηγόν του τῶν
1ξ ἀθανῶν κκταγόµενον, ἀλλὰ γενναῖον ἀξιωματικὸν Οὔὐέτιγιν, ἔσπευ--
ασεν νάνακηρύξωσι αὐτὸν βασιλέα (ν τῷ στρατοπίδῳ αὐτοῦ, πορινο-
α« νου ἐκ Ῥώμης πρὸς τὴν Καμπανίαν. "Άμα δὲ τῇ ἀναγορεύσει ὁ νέος
πεσον Γότθων βασιλιὼς ἴαπιυσε νὰ ἐπανέλῆῃ εἰς τὴν Ῥώμην, ἣν ἐν τούτοις
ἡγγνεκτίλιπων ὁ Θιοδάτος, σπεύδων νὰ σωθῇ. ᾿Αλλ᾽ οὐ μακρὰν τῆς Ῥα-
βάννης κατέλαβον τὸν ἕκπτωτον βασιλέα οἱ παρὰ τοῦ Οὐϊτίγιδος στα--
Άλθνντις διῶκταε, καὶ ἰφόνευσαν αὐτὸν ἀνηλεῶς.
'Ο Οὐέσγις δὲν ἵμενεν ἐν Ῥώμῃ, ἀλλ’ ἐκλέξας τὴν παλαιὰν τῶν
Τά πθων βασιλίων τῆς Ιταλίας ἵδραν, τὴν Ῥάθενναν, ὡς κέντρον τῆς
Ὀψαργνίας αὐτοῦ, ἠγωνίζετο ἐκεῖθεν ναὐξήσῃ τὰς δυνάμεις αὐτοῦ, συν-
Ἠηκελαγῶν μετὰ τῶν Φράγκων, εἰς οὓς παρεχώρησι τὰς ἐν τῇ νοτἰᾳ
Γαλλίς γοτθικὰς ἐπαρχίας, καὶ νὰ καταστήσγ στρατιὰν ἀξιόμαχον διὰ
τῆς εἰς Ἰπαλίαν ἀνακλήσιως καὶ συγκεντρώσεως τῶν ἐν Γαλλίφ, Λι-
Ἰτικῇ καὶ Βενετίᾳ διισχορπισµένων γοτθικῶν στρατευμάτων.

Ἔν τούτοις δ’ ἡ Ῥώμῃ ἵμενεν ἐμπιπιστιυμένη εἰς φρουρὰν τετρα-
Ἀομλίων µόνον ἀνδρῶν ὑπὸ τὸν Γότθον Λεύδερν, ἄνδρα γηραιόν καὶ
τόν. Αλλ᾽ εἰς µάτην κατεῖχι τὴν πόλιν ἡ ἄλλως ἀνεπαρκῆς αὗτη
Τηθικὴ στρατιά. Ἡ φήμη τῶν προτέρων τοῦ Βελισαρίου κατορθωμάτων
«ηβν ἐέσπειρε φόδον εἰς τὺς Ῥωμαίωνς, ἄφει αὐτὸς ὁ πάπας Σλ-
ὅρος παρὰ τὴν Δυθιίσαν εἰς τὸν Οὐέτιγν. περὶ. πίστιως διαβιδαίωσιν

μν-

50

χιστράτηγος τοῦ ᾿]ουστινιανοῦ, καΐπερ ἔχων εἰς τῶν διάθεαίν του µόνον
ποντακιςχιλίους ἄνδρας πρὸς ὑπεράαπισιν τῆς Ῥώμης, ἀνέμενιν εὐ-
ΦΔαρσῆς τοὺς πολιορκητὰς, εἰς οὓς καὶ ἀντέστη καρτερικώτατα ἐπὶ ἓν
ἆλαν ἔτος καὶ ἐννία ἡμέρας. Ες µάτην ἐπετίθεντο κατὰ. τῆς πόλεως οἱ
Ῥότθοι, ἰγκαβιδρυμένοι ἐν ἑπτὰ στρατοπέδοις περὶ τὰ τείχη τῆς Ῥώ-
µης. Εἰς µάνην, ἐχόγγυζον κατὰ τοῦ Βελισαρίου οἱ κάτοικοι τῆς πὀ-
Άκως, ἴδίως μετὰ τὴν ὑπὸ τῶν Γότθων καταστροφὴν τῶν ὑδραγωγείων
πῶν φιῤόντων τὸ ύδωρ εἷς τὴν πόλιν. Εἰς µάτην αἱ ἴφοδοι τῶν πολιορ-
κητῶν καὶ αἱ συγκρούσεις αὐτῶν μιτὰ τῶν πολιορχουµένων, ἀνελθοῦσαι
ἐν δλῳ εἰς ἑξήκοντα καὶ ἑννέα. ᾽Ακαταπόνητος ὁ Βελισάριος ἀπέκρουε
μὶν πᾶπαν προεθολἠν, διηύθυνε δὲ στρατηγικῶς τὸν ἄμωναν, καὶ ἐμι-
οίμνα πατρικῶς περὶ ἀποσοθήσιως παντὸς γογγυσµοδ, περὶ ἀνακουφί-
πωις τῶν ἐκ τῆς μακρᾶς πολιορκίας συμφορῶν, τῆς λειψυδρίας, τοῦ
μμοῦ, ποῦ Ἀοιμοῦ, ὄστις πρὸς αυµπλήρωσιν τῶν Διινῶν ἤρχιαιν ἀποδι-
Αατίζων πολιορκητάς τε καὶ πολιορκουµένους.

Έθος δὲ μετὰ τὴν ἔναρξι προηγουμένων διαπραγματεύσιων διαρ-
πρύσης τριμήνου ἀνακωχῆς, καθ΄ ἣν οἱ Βυζαντῖνοι ἠδυνήθησαν νὰ εἶκα-
Ἰάγωσι νέας τροφὰς εἰς τὴν Ῥώμην, ὁ Οὐΐτιγις ἀποπειράθη νὰ εἰκλάσῃ
Ες πὴν πόλιν διὰ τοῦ ὑπ' αὐτοῦ πεότιρον κατεστραμµένου ὑδραγω-
Γείρω. “Αποτυχούσης δὲ καὶ ταύτης τῆς ἀποπείρας, ὁ βασιλεὺς τῶν
Γότθων, φοθηθεὶς τὴν αυνιννόησιν τῆς ἰδίας ἑαυτοῦ συζύγου Ματα-
σαύνθης, τῆς θυγατρὰς τῆς ᾿Αμαλασούνθης, μετὰ τοῦ ατρατηγοῦ τοῦ
Βπλισαρίου Ἰωάννου, ἀποσταλέντος χάριν ἀντιπερισπασμοῦ πρὸς τὴν
Πβάδινναν καὶ ήδη κωρικύσαντος τὸ ᾿Αρίμινον, ἀπεφάσιπε περὶ τὰς ἑα-
Ρέ"ὰς τροπὰς τοῦ 508 νὰ λύση τὴν ἐπὶ τοσοῦτον Ὑρόνον ἀνωφιελῶς
ἀπειμηκωνθεῖσαν πολιορχίαν.

"Ἠλη δὲ οἱ Γότθοι, καύσαντις τὰ χαρακώματα αὐτῶν ἃμα τῇ ἡμέρᾳ,
ἐξκνανν, ἰγκαταλείποντες τὴν πόλο, Ἡν ἐπὶ ἴτος ήδη ὅλον καὶ ἑννέα
ημέρες ἐπολιόρκουν, ὅτε ὁ Βιλισάριος, καΐπερ ἠλαττωμίνην ἔχων τὴν
Γ περατιάν του, ὑπλίσας ἅπαντας τοὺς περὶ αὐτόν, πεζούς τε καὶ ἱππεῖς,

Ὑενικῆν ἐπίθεσο, κατὰ τῶν φιυγόντων, οὓς καὶ ἐνίκησε παρὰ
τον Μειλθίαν Ἰέφυραν, αὐτὴν ἐκείνην ἥτις εἶχε δοξασθῃ ἐκ τῆς ὑπὸ
ποῦ μεγάλου ἥττης τοῦ Λικωίου. Ἡ. δὲ νίκη ἔστιψε τὰ

ἆθλας τῶν Βυζαντίνων.

"Άλλ" ὁ Οὗΐτιχις οὐδὲ μετὰ τὴν λύσιν τῆς πολιορκίας τῆς Ῥώμης

νὰ ὑποχωρήσῃ. ᾿Αποσπάσας δὲ μοίρας τινὰς τῆς περισωβεί-

--

σης ατρατιᾶς του εἷς διαφόρους πόλεις τῆς Ῥωρρπνέκς καὶ τῆς Πκκεντ.,
γης, ἐπελήφθη μετὰ τοῦ ὑπολοίπου στρατοῦ τῆς πολιορκίας τοῦ ΄Άρπα
µίνου, ὅπερ κατεῖχεν ὁ Ἰωάννης. Ῥυγχβόνως δ᾽ ὁ ἀνεψιὸς τοῦ βασιλέως,
Ὀδραίας ἐπολιόρχει τὰ Μιδιόλανα, ἄτινα, κατεχόµενα ὑπὸ τῶν Ῥό--ι
Δων ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ Θεοδωρίχον, μετὰ τὴν ἐκ Ῥώμης ἀναχώρην,
ποῦ Οὐϊείγιδος εἶχε παραδώσει ὁ ἐπίακοπος τῆς πόλεως εἰς τῶν Βε-,
αάριον, ἀποστιίλαντα εἰς αὐτὰ μικρὰν μοῖραν τῆς ατρατιᾶς τον. -ὃ-
ᾧ δὲ οἳ Μεδιολανίται μετὰ κόπου ἡμύνοντο πολιφρκούµενοι ὑπὸ --
Οὐραία, ὁ Ἠελισάριος ἔσπενδε πρὸς λύσιν τῆς πολιορκίας τοῦ.
νου, Καθ’ ὁδὸν δὲ πλησίον τῆς πόλιως Φίρμου, κειµένης πρὸς τὰ ὁ
πικὸν πέλαγος εἰς ἀπόστασιν. ἡμερησίας πορείας ἀπὸ τοῦ Αὐξέμῳ,
συνηντήθη ὁ Βελισάριος μετ πικουρικῆς ατρατιᾶς, τες, σταλιῖσα {ι
Ῥυζαντίου, εἶχιν ἀποθιθασθῆ εἰς τῶν ταλίαν. Οἱ δ΄ ἀποτιλοῦνεες αὖ-
τὴν ἄνδρες, ἀνερχόμενοι ἐν ὅλῳ εἰς ἑπτακισχιλίους, ὧν διοχΏμοι Ἔρν
Ἂοι, ἦσαν τεταγµένοι ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ τὐνούχου Νπρσῆ.
Συμβουλίου δὲ γινομένου, ἀπεφκαίσῦη συµφώνως πρὸς τήν γάμυ
ποῦ Ναρσῇ ἡ ἅμισος ἱνέργεια ἐναντίον τῶν πολιορκητῶν τοῦ. μι
νου. ὍὉ δὲ Βιλισάριος δεξιῶς ἱνεργήσας Ἀανόρθώσε πράγματι ἐν δν”
χυτάτῳ χρόνῳ νάναγκάσγ εἷς διάλυσιν τὴν. ν. τῶν πολιορεηπῶ».
ΑΛ) ἡ ες Ἰπαλίαν ἄφιξις τοῦ Ναρσῇ ἀντὶ νὰ ἐπιρρώσῃ τόν Β-
ζαντίνους, ὡς ἠδύνατο πᾶς τις νάναμένῃ, ἐπί τινα χρόνον πριν
πὸν πρόρδον αὐτῶν διὰ τὴν διαγωγἠν τοῦ πολυμηχάνου εὐνούχ «Ἠί
τὸν Ἠελισάριον, ἥτις ἠδύνατο νὰ χαρακτηριαθῇ ὡς ἀντίπραξις μᾶλλ
ἢ ἐπικουρία αὐτοῦ. Αἱ ἃ᾽ ἀξιώσεις τοῦ εὐνούχου, νεργοῦντος ὡς ὑπ"
τίµου πρὸς τὸν Βελισάριον, εἆ μὴ ὡς ἀνωτέρου αὐτοῦ, καὶ ἡ μετὰ τὸ,
Ναρσῇ σύμπραξις τοῦ Ἰωάννου, ἀπειβοῦντος πρὸς τὸν Βελιέρο.
ἔγεναν αἰτία τῆς ὑπὸ τῶν Γότθων µεσοῦντος τοῦ 098 ἐκπολιοριν
πῶν Μεδιολάνων, ἥτις ἦτο µεγάλη ἰνίσχυσις μὲν τοῦ Οὐγτέγιδος, ζὸ
δὲ τῶν Βνζαντίνων. ᾿ΟγδοηκοντακιεχΏιοι δὲ τῶν κατοῖκων. τἲη ἀπ'
χοῦς πόλεως, οἵτοις εἶχον γενναίως συγαγωνισθῇ μετὰ τῆς Ανιπαφμηῖς
βυζαντιακῆς φρουρᾶς, ἐσφάγησαν ἀνηλεῶς ὑπὸ τῶν νικητῶν,
Ἡ ἁγγελία τῆς ἁλώσιως τῶν Μεδιολάνων, εἰς ὃν ἰπηκρλούβηνο ὁ
ὑπὸ τῶν Γότθων κατάκτησις τῶν Ἰοιπῶν πόλεων τῆς Λεγυστικδης, ἴη-
χασι τὸν ᾿]ουστινιανὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ ἄροιως τοῦ.
προῖλθον τὰ, διινὰ ἰκεῖνα, καὶ νάνακαλίσῃ τὸν Ναραὴν, Καὶ ἀπιβ»
Ῥησαν μὲν σὺν τῇ ἀνακλήσει τοῦ Ναρση. ἐκ τῆς ἐν ᾿αλής βοζα”

599.

κῆς στρατιᾶς οἱ εἰς αὐτὸν πιστοί δισχέλιοι Ἔρουλοι, χολωθέντες, ἀλλ᾽ ὁ
Ἠιλισάριος, μὴ κωλυόµενος πλέον ὑπὸ τῶν ἀντιπράξεων τοῦ συστρα-
τήχου, ἠδυνήθη νὰ κινηθῇ ἐλευθερώτερον, ἡ δ᾽ ἑνότης ἱνεργείας ἱπή-
πεγκεν ἀποτιλέσματα εὐαριστότατα διὰ τὴν αὐτοκρατορικὴν στρατιά».

᾽Αληθῶς βραχὺν χβόνον μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ Ναρσῇ ὁ Βελι-
οάριος ἠδύνατο ἤδη νὰ προθῇ ἱναντίον τοῦ Οὐϊτίγιδος. ᾽Αλλὰ πρὶν ἢ
Ιπιληφθῇ τῆς πολιορχίας τῆς Ῥαθίννης, ἐν ᾗ ἀνέμενε τοὺς πολεµίους
ὁτῶν Γότθων βασιλεὺς, ἐθεώρησε καλὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ ἑαυτὸν διὰ τῆς
χαταλήψεως τῆς Φαισούλας καὶ τοῦ Αὐξίμου, πόλεων κειμένων κατὰ
τὴν ἀπὸ Ῥώμης εἰς Ῥάθενναν ἄγουσαν. ᾽Αλλὰ τὸ ἔργον δὲν ἦτο εὔ-
«λον διά τι τὸ ὀχυρὸν τῶν πόλεων καὶ τὴν γενναιότητα τῶν κατι-
ἰόντων αὐτὰς Γότθων. Ἐν ᾧ δ᾽ οἱ Βιζαντῖνοι στενῶς ἐπολιόρκουν
τὰς δύο ταύτας πόλεις, αἴφνης εἰκέθαλεν εἰς τὴν Ἰταλίαν νέος ἐχθρός,
ἐρατήσας ἐπί τινα χρόνον µετεώρους τοὺς ἀντιμαχομένους. Ἠτο δὲ
ὥτος Θἐοδίθερτος ὁ βασιλεὺς τῶν Φράγκων, ὅὄστις, καίπερ ὤν σύµμα-
τος τῶν τε Γότθων καὶ τῶν Βυζαντίνων, ἠθέλησε, πρὸς ἀμφοτέρους
Ἰπιστῶν νὰ ἐπωφιληθῇ ἐκ τῆς ἀδυναμίας τῶν πρὸς ἀλλήλους διαµα-
ρομάνων ὅπως γιίνῃ αὐτὸς χύριος τῆς Ἰταλίας. Σφάξαντες δ᾽ ἀνηλεῶς
ἑκατονταχιςχίλιοι τοῦ Θιοδιθέρτου Φράγκοι τὰς γυναῖκας καὶ τοὺς
ταῖδας τῶν κατὰ τὸ Τικῖνον Γότθων, διέθησαν ὁρμητικοὶ εἰς τὰ ἐντεῦθεν
εοῦ Πάδου. ᾽Αλλὰ βραχεῖα καὶ παροδική ὑπῆρξεν ἡ ὁρμὴ τῶν ἐπιδρο-
αέων, οἵτινις, µόνον µέχρι τῆς Λιγυστικῆς καὶ τῆς Αἰμιλίας προχω-
γήσαντες, ἠναγκάσθησαν νὰ ἐγκαταλίπωσι τὴν Ἰταλίαν, ἀποδεκατισθὶ
εες ἐκ δυσιντερίας καὶ σιτοδείας, ἣν προεκάλισιν ἡ ἐκ τοῦ μακροῦ

πολέμου ἐρήμωσις τῆς χώρας.

Ἐν τούτοις δ ὁ Οὐΐτιγις, βλέπων, ὅτι δυσχερὴς καθίστατο ὁ πρὸς
τοὺς Βυζαντίνους ἀγὼν ἄνευ συμμάχων καὶ ἀναμένων ὀσημέραι τὴν
κατὰ τῆς Ῥαθέννης ἐπίθεσιν τοῦ Βελισαρίου, εἶχεν ἤδη πρὸ τῆς εἰςδο-
λῆς τῶν Φράγκων ἐπικαλεσθῃ τὴν βοήθειαν τοῦ βασιλίως τῶν Λοµ-
θαρδῶν. ᾿Αποκρουσθείσης δὲ τῆς αἰτήσιως αὐτοῦ, ἀπεπειράθη διὰ
πρεσθείας, σταλείσης εἰς τὴν Περσίαν, νὰ πείσῃ τὸν τότε τὸν περαικὸν
θρόνον κατέχοντα Χοαρόην, ὅπως διαλύαῃ τὴν μετὰ τοῦ ουστινιανοῦ
εἱρήνην. Πράγματι δὲ ἤδη παρισκευάζετο ὁ Χοσρόης νὰ εἰκθάλη εἰς τὴν
Συρίαν, ὅτι ὁ ᾿]ουστινιανὸς ἰθιώρησε πρέπον νὰ πείσῃ δι᾽ ἐπιεικῶν
ὄρων εἰς ὑποταγὴν τὸν Οὐήτιγιν, ὃν προετίθετο νἀναγνωρίση βασιλέα
ἐκεῖθιν τοῦ Πάδου, λαμθάνων παρ᾽ αὐτοῦ τὴν κτῆσιν τοῦ λοιποῦ τῆς

60ι

ς αὐτὸν προςφερόµενον στέµµα, εἰπὼν, ὅτι οὐδέποτε ἰφ᾽ ὅσον ζῇ
υατινιανὸς θὰ διχθῆ νὰ γείνῃ ἅρπαξ τοῦ εἰς αὐτὸν ἀνήκοντος βα-
ὃν ὀνόματος.
αἱ ὁ μὲν στρατηγὺς ὁ κατακτήσας τὴν Ἰταλίαν ἀπαρασάλιυτον
«τὴν πρὸς τὸν αὐτοκράτορα πίστιν. ᾽Αλλ᾽ ὁ Ἰουστινιανὸς, παρέ-
εὐήκουν οὖς εἰς τὰς πρὸς αὐτὸν μηνυοµένας διαθολὰς καὶ φοθηθεῖς,
ἔλεσεν αὐτὸν καὶ προίστησε τῶν κατὰ τὴν ᾿Ανατολὴν στρατιῶν.
στριψε λοιπὸν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ὁ νικηφόρος τῆς Ἰταλίας
κτητὴς, ἀλλὰ, πρὶν ἢ ὀρμήσῃ πρὸς νέους ἀγῶνας εἰς τὴν Περαίαν,
γηκε πρὸ τοῦ θρόνου τοῦ αὐτοκράτορος τοὺς βασιλικοὺς θησαυροὺς
Ἰπαλίας καὶ τοὺς ἐπιφανεῖς τῶν Γότθων καὶ τὸν Οὐτιγιν μετὰ
Ματασούνθης καὶ τῶν τέκνων αὐτῶν. Καὶ ὁ μὲν ᾿ουστινιανὸς ἐκ.
» ὑπερυψώσεως τοῦ στρατηγοῦ δὲν παρέσχεν εἰς αὐτὸν τὴν τιμὴν
γυρικοῦ θριάµθου. ᾿Αλλ᾽ ἀνώτερος πάσης ἐπισήμου θριαμθευτικῆς
Ἠς ἦτο ὁ θαυμασμὸς τοῦ πλήθους καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ λαοῦ ἡ ἐπι-
πῖσα πρὸς τὸν δύο ἤδη ἀγαγόντα εἰς τὸ Βυζάντιον πρὸ τοῦ βασι-
θρόνου βασιλεῖς ἠττημένους νικητὴν τῶν Βανδήλων καὶ τῶν

κ
Ὢ δεύτερος πρὸς τοὺς ΚΙέρσας πόλεμος.

} Ἰουστινιανὲς, ἀνακαλέσας τὸν Βελισάριον ἐκ τῆς Ἰταλίας, διέ-
; αὐτὸν νὰ τραπῇ ἰπὶ τὴν Περσίαν. Βἰς µάτην ὁ Χοσρόης καὶ ὁ
πινιανὸς εἶχον ὁμολογήσει τῷ ὅδ3 εἰρήνην ἀπέραντον. Μεταξὺ
γων. εὑρισκομένων ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐν διηνικεῖ σχεδὸν πρὸς
λους πολέμῳ δὲν ἔλειπον ἀφορμαὶ ἀμοιδαίας δυκαρισκείας καὶ
µε. Ἑλέπων δ᾽ ὁ Χοσρόης τὴν ὀσημέραι µιγαλειτέραν αὔξησιν τοῦ
πεινιανοῦ καὶ ἐνισχυόμενος διὰ πρεσθειῶν τοῦ Οὐϊτίγιδος καὶ τῶν
ανίων, ὑποσγομάνων σύμπραξιν πρὺς κοινὸν ἀγῶνα, ἀπιφάσισι νὰ
ΦιληΦῇ ἐκ τῆς ἰξαχολουθήσεως τοῦ ἐν Ἰταλίᾳ πολέμου, ὅστις
Ἰηόλει τὸν δεξιώτατον τῶν στρατηγῶν τοῦ ᾿Ιουστινιανοῦ, χαὶ,
αρούσας πᾶσαν τοῦ αὐτοκράτορος συνδιαλλακτικὴν ἀπόπειραν, ἱκή-
τὸν πόλεμον. ᾿Ακολουθῶν δὲ τὸ παράδειγµα τοῦ Καθάδου, δὲν
ἄελεν εἰς τὴν Μεσοποταμίαν ἢ τὴν ᾽Αρμενίαν, ἀλλὰ διηνθύνθη τῷ

ρ-

Ἐν τούτοις δ᾽ ἔφθασαν ἐκ Βυζαντίου πρέαδεις, εἰς οὓς ὑπηγέόρευσεν.
μέγας βασιλεὺς τοὺς βαρείς του ὅρους, ἐφ᾽ οἷς καὶ µόνον ἰδίχιτο νὰ.
κώσῃ τὸν πόλιµον, Ὁ Χοσρόης Ἠξίον ὡς πολιμικὴν ἀποζημίωσιν πιν-.
μπιφχηλέας Ἠτρας γρυσοῦ, τοι περὶ τὰ ἑπτὰ ἱκατομμύρια καὶ ὄιπκο-
ας χλάδας δραχμῶν, πρὸς δὶ τούτοις ἐτῆσιον δασμὸν πεντακοσίω»
πρῶν, ἦτοι ἑπτακααίων εἶκοσι χιλιάδων δραχμῶν. Γενομένης ὃ᾽ ἄνα-
μγᾶς, οἱ μὲν πρέσθεις ἁπῆλθον πρὸς τὸν αὐτακράταρα, ὅπως ἀνακοι-
ἔσωαι τας ἀξιώσεις τοῦ βασιλέως τῶν Περσῶν, ὁ δὲ Χοαρόης, ἀφ᾿ οὗ
βῶτον κατέβη εἰς τὸ ἰπίνειον τῆς Αντιοχείας, τὴν Ῥελεύκεναν, καὶ
Ἰούσθη εἰς τὰ ὕδατα τῆς Μεσογείου, ἐπέστρεψε διὰ τῆς ᾿Απαμείας εἰς
ἂν ᾿ντιόχειαν, Ἐκιίθεν δ᾽ ἐτράπη τὴν άγουσαν ἐπὶ τῶν ᾿Αντιόχειαν
ρὶς νάποστῇ καθ΄ ὁδὸν τῆς δηώσιως τῶν ὑπολειπομένων πόλεων τῆς
ὄνρίας καὶ τῶν τῆς Μεσοποταμίας, οὐδ' αὐτοῦ τοῦ Δάρας ἐξαιρουμέ-
Άν ὅπερ κατελήφθη μιτὰ γινναίαν ἀντίσταπιν, καὶ ταῦτα ἐν ᾧ ἰν τῷ,
Ἠταξὺ ἀνεχονώθη εἰς αὐτὸν ἡ ὑπὸ τοῦ ᾿Ἱουστιιανοῦ ἀποδοχὴ τῶν
Ῥων τῆς εἰρήνης.

ΤΟ ΠΑλΛ΄ ὀλίγον µόνον χρόνον Ἀνήρκισιν ἡ νέα αὕτη μετὰ τῶν Βυζαν-
ἔνων εἐρήνη; ποῦ Χοσρόου. ᾿Αφορμὴν δὲ πρὸς ἐπανάληψιν τοῦ πολέμου,
[κωκιν ἡ εἰς τὴν Λαζικὴν πιδρομᾶ, ποῦ βασιλέως τῶν Περσῶν τῷ 541.
κάλεσαν δὲ τὸν Χαρόην αὐτοὶ οἱ Λαζοὶ οἱ κατοικοῦντες τὴν ἀρχαίαν
τὰ καὶ τὴν σηµερινὴν Μιγγρελίαν καὶ ᾿μεριτίαν. Ἠσαν δ' οἱ

Εκζοὶ ὑποτελεῖς τῶν νζαντίνων ἀπὸ τῶν χρόνων ποῦ Τζάβου, ἆνα-
ἠκωρίπαντος τὴν πυριαρχίαν τοῦ ᾿Ἰουστωιανοῦ (533). Καὶ μέχρι μάν
Άνος οἳ ὅροι τῆς προιχωρήσιως δὲν ἦσαν ἐπαχθεῖς, ἀλλὰ κατ᾽ ὀλίγον
ε Ἠνζαντῖνοι, οὓς µεγάλως ὠφέλει ἡ µιτὰ τῶν Λαζῶν φιλία, ἔξασφα-
Έξενπα αὐτοὺς ἀπὸ τῶν ἐπιδρομῶν τῶν πέραν τοῦ Κκυκάσον σκηθικῶν
μόλων, κατέστησαν αὑτόχρημα, κύριοι τῆς χώρας. Οἱ μὲν βασιλεῖς τῶν
Λαζῶν οἱονεὶ διωρίζωντο ὑπὸ τοῦ. Ἰουστινιανοῦ, μετὰ δὲ τήν ὑπὸ τῶν
οἰκοδόμησιν ἐπιθαλασαίας ὀγωρᾶς πόλιως ἐν τῇ Λαζωῇ,
Πέτρες καὶ κατεχοµένης ὑπὸ αὐτοκρατορικοῦ στρατηγοῦ,
ὑπὲ τοῦ ἐν ταύτῃ τῇ πόλει φρουράβχου ἐπαχθὶς διὰ τοὺς
. µονοπώλιον, ὅπερ ἀφήρει αὐτοὺς πᾶσαν ἐμπορικῆν ἐλιωθερίαν.
Ἠρὸς ἁπαλλαγῶν τῆς δουλικῆς ταύτης ἀπὸ τῶν Βυζαντίνων ἑξαρτή-.
Ἀληθιῖς ὑπὸ τῶν Λαζῶν ὁ Χοσρόπς, ἔσπιυσεν εἰς τὴν Λαζωὼν,
τὴν περοσκύνηαιν τοῦ βασιλέως Γουβάζου, καὶ Ιξιπολιόριησε τὴν
δρα ἂν αἱ Βυζαντίνοι φρουροί ἠναγκάσθησαν μετὰ τὸν θάνατον τοῦ

ως.

.......

προεετέθησαν χίλιοι ἐπίκουροι Ἴπάνοι ἐκ τῶν κατὰ τὰ σύνθρα τοῦ Πότιω,
πον καὶ τῆς ᾽Αρμενίας οἰκούντων. υ ο --υ-.
᾿Απίθη δὲ ὁ ὑπὲρ τῆς Λαζικῆς πόλιµος µακρὸς, διαρκέπας ἐννία ὃν
ἄτη µέχρι τοῦ 957, ἐπιιδὴ Ἡ ἐπικυριαρχία τῆς χώρας ταύτης πωνιλέαην
πρὸς τὴν κατὰ τὸν Εὔδεινον πόντον ἐμπορικὴν ἐπικράτησω, Οἱ Βν.
ζαντῖνοι οὐδόλως ἠδύναντο νὰ ἐπιτρίψωσιν εἰς τοὺς Πέρρας τὴν ἐκεί-
Ἄεαιν τῶν ὑπὸ τοῦ Χοσρόου µελιτωµένων σχεδίων. Προντέβετο δὲ οὖν
νὰ ἱδρύσῃ κατὰ τὰς ἐκβολὰς τοῦ Φάπιδος γαυτνόν φταθμών, ὅπις
ἆμελλε νὰ διυκολύνῃ διὰ τῶν ναυσιπόρων τῆς χώρας ποταμῶν τὸ μι
πῶν ἐνδοτέρων ἐμπόριον τοῦ Εὐξείνου, "Εντισθι δ᾽ ἡ μεγάλη χατε
πα ληπι ἁἀμφοτέρων τῶν πρὸς ἀλλήλους ἀντιμαχομένων ἐπιρνά-
Κυριώτατον σηµείο, εἰς ὃ ἔδει νὰ ατραφῇ ἡ προρχῆ τοῦ Βεζκν-
τίνου ατρατηγοῦ, ἦτο ἡ ἅλωσις τῆς Πέτρας. Πράγματι δ᾽ ὁ Δαγισβαῖος.
ἐπελάφθη ἐπιμόνως μετὰ πάσης τῆς δυνάμεως αὐτοῦ τῆς πολιορείας.
τοῦ ὀχυροῦ τούτου φρουρίου, ἐκτισμένθυ ἐπὶ βράχου Ἀνεπορθήτου. ΑΛΑ |
ἡ περσικὲ, φβουρὰ τᾶς Πέτρας, καίπερ εἰς χιλίους πεντακαοῖους μόνα
άνδρας ἀνερχομένη, μετὰ, τοπαύτης καρτερίας ἀντέστη εἷς τοὺς πο- τα]
Ἀιορκητάς, ὥστε τὸ κατ ἁρχὰς οἱ Βυζαντῖναι οὐδὲν κατώρθοιν τειχο- --
μαχοῦντες, ᾿Αλλ᾽ ὅτε τῶν μὲν Περσῶν φρουρῶν πολλοί ἐφονιύθησαν,- )
οἱ δὲ Βιζαντῖνοι δι᾽ ὑπονόμων κατεσάλευσαν τὸ ὀχυρὸν φρούρων, ἐπί---
κειτο ἤδη ἡ πτῶσις τῆς Πέτρας. ᾿Αλλ’ ὁ Δαγιοθαῖος, ἐκ. πλκονεξίασια
ἀναστείλας τὴν ἅλωσιν, ὅπως μηνόσας εἰς τὸν Ἰουστιμανῶν περφαπαπε-ο,
πήσῃ ὠρισμένας ἐπὶ τῷ προσδοκωµένῳ. τούτῳ κατορθώµατι
ἀφῆκεν ἀνοήτως καιρὸν εἰς τὸν Χοσρόην νὰ προλάβῃ, τὸν κἰνδυνον.
Καὶ ἀληθῶς ὁ στρατηγὸς τοῦ Πέρσου Μερμερόης, ἰαβιάπας τάπό πε-α,
Ἰθηρίας εἲς τὸν Δαζωὴν ἄγοντα στινὰ, κατῆλθεν εἷς τὴν κοιλάδα της.
“Ράσιδος μετὰ τριακοντακιεχιλίων ἀνδρῶν, καὶ ἠνάγκασε τὸν Δαγισίκεῖ,
νὰ λύσῃ τὴν πολιορκἰαν τῆς Πέτρας, εἰς ἣν, ἐπισκευασθέντων τῶν ἐμν-
ῥωμάτων, εἰκεθιθιβάσθησαν τριοχίλιοι ἐπίλεκτοι ατρατιῶται.
ΑΑλΑ΄ ἡ τοιαύτη ἰνίαχυαις τῆς Πέτρας ἴδωκε παντελῶς νἴαν πρὸ
εἰς τὸν πόλεµον οὕτως, ὥστε, εἰ καὶ ἕκτοτε δὶς ἐνίκησαν οἱ Βωζαμῶν.
ἓν ἀναπεπταμένοις πιδίοις τοὺς Πέρσας, ἡ Πέτρκ
μακβὸν, καὶ µόνον µετ᾽ ἐπιπονωτάτην καὶ κωδυνι
ὑπὸ τοῦ τὸν Δαγιαθαῖον διαδεχθέντος στρατηγοῦ Ἠέφον
Άλωσις αὐτῆς τῷ 03.

"Αλλά, καὶ μετὰ τὴν πτῶσον τῆς Πέτρας μον, ος

μ΄

θύτ

ἀπὸ τοῦ τέλους. Ἐκ νέου εἰκελάσας εἲς τὴν Λαζικήν ὁ Μερμερόης ἡδυ-
ήθη ἐπὶ τοσοῦτον νάποκαταστήσῃ τὴν πιραικὴν Ἀόναμων ἰν τῇ χώρφ.
ὥστε καὶ πάλιν ἠναγκάσθη ὁ Ἱουστνιανὰς νὰ ὁμολογήσῃ ἀνακωχὴν
πενταετῃ καὶ νὰ πληρώπῃ νζον χρημα, διρχιλίας ὀκτακοσίας λίτρας χρυ-
ποῦ, πρὸς μεγάλην ἀγανάκτησιν τῶν ὑπηκόων του, ὑπολογιζόντων, ὅτι
εντός ἔνδεκα ἐτῶν ἐπληρώβησαν εἰς τοὺς Πέρσας περὶ τὰ ἃξ ἕκατομ-
μύρια καὶ ἐξακασίας γιλιάλας δραχμῶν.

ΑΛΛΑ) ἡ μεταξὺ Πιρσῶν καὶ Βωζαντίνων ἀνακωχὴ δὲν συνεπίφερι
πᾶν παθσιν τῶν ἐχθροπραξιῶν ἐν τῇ Κολχίδι, αἴτινες, λωφάσασαι καθ᾽
-λνν τὸ 593, ἐκ νίου ἐξερράγησαν τὸ ἑπόμινον ἴτος, καθ’ ὃ διεκρίθη
-ὖ Ἡερμερέης, νικήσας τοὺς δύο Βυζαντίνους στρατηγοὺς Μαρτῖνον καὶ
Ἰρνατῖνον, Τοιαῦται δ᾽ ὑπῆρξαν αἱ ἐπιτυχίαι τοῦ Πέρσου µιρράνου,

«Ορτ' ἔμελλε κκτὰ πάντα τὰ φαινόμενα νὰ ἐξιλάσῃ τελείως ἐκ τῆς Λα-
ζωῆς τοὺς Βυζαντίνους, ἄν μὴ κατέθαλλον τὸ γηραιόν αὐτοῦ σῶμα οἱ
Ξεόπεοι τῆς στρατηγίας. Θανόντα δ᾽ ἐν Ἰθηρίῳ τὸ φθινόπωρον τοῦ δδ8.
δις δίγΡη αὐτὸν ὁ Πέρσης σερατηγὸς Ναχοραγὰν, ἀνὴρ τῶν ἐν Πέρσαις
Ἄπνγημωτάτων καὶ ὄνομαστοτάτων, ἀλλ' ὄστις δὲν ἐπωφιλήθη δεόντως
ἐν τῆς ἓν τῷ μεταξὺ ἐπελθούσης ἐν τῇ Λαζικῇ ἀνωμαλίας.

"Ἐν ᾧ δῦλα δὴ ὁ Ναχοραγὰν παρεακεωάζετο νὰ εἰκελάσῃ εἰς τὴν Λα-

Ἐενκήν, ὁ βασιλεὺς Γουβάζης, περιθὼν εἰς ῥῆξιν πρὺς τοὺς ἠγήτορας

Ἔθις βυζαντιακῆς ατρατιᾶς, ἰδολοφονήθη. Καὶ ὁ μὲν Ναχοραγὰν ἡμί-

Ἄγγας νὰ προκκταλάβῃ τὰ πράγματα εἰκελαύνων, ὡς ἔδει, εἲς τὴν Λαζι-
κάν κατὰ τὴν αρἰσιµον ἐκείνην στιγμὴν, οἳ δὲ Δαζοί, σταθµήσαντες τὸ
ἴδεον συμφέρον καὶ ὑπαγαγόντες ες αὐτὸ τὴν ἐπὶ τῷ φόνῳ τοῦ Γουθή-
πω, λίψιν, Ιξηκολούθουν αυµπράττοντες μετὰ τῶν Βνζαντίνων, ὡς
Ἄθνην Δυιαίωσιν ἀπαιτήσαντες τῶν τιμωρίαν τῶν φονίων καὶ τὸν ἐπὶ
τῶν Βρόνον τῆς Λαζωῆς ἀνάρρησιν Ὑζάβου τοῦ νεωτέρον ἀδελφοῦ τοῦ
Λανέντος.

"Ἕν τούτοις δὲ τῷ 55. εἰκελάσας ὁ Ναχοραγαν διά τῆς Ἰθηρίας
μετὰ ἐξηκοντακιςχιλίων ἀνδρῶν ἀντεμετρήθη πρὸς τοὺς Βυζαντίνους,
ὧν ἠγοῦντο ὁ Μαρτίνος, ὁ Ἰουστῖνος καὶ ἄλλοι στρατηγοἰ, παρὰ τὴν
πθλην Φᾷσιν, κειµένην παρὰ τὰς ἐκβολὰς τοῦ ὁμωνύμου ποταμοῦ, ἣν
Ἰπμράβηραν νὰ καταλάθωσον οἱ Πέρσι. Αλλ’ εἰ καὶ ὁ Ναχοραγὰν
αν στρατνν πολὺ ἀνωτέραν κατὰ τὸ πλᾶθος, ὑπίπτη φοθιρὰν ἧπταν
ῶνΗ πῶν Βυζαντένων, μιθ ἣν ἠναγκάσθη νὰ ὑπογωρήσῃ ἐκ τῆς Λα.

---ῇ

Οὐμτίγιδος καὶ ἡ ἁλωσις τῆς Ῥαθέννης δὲν ὕρκουν ἔπως Βεωρηθῇ
ἡμπιπληρωμένον καὶ ἀχλόνητον τὸ ἴργον τοῦ μεγάλου στρατηγοῦ-
ἳ ο ο αμ νλν Ἠδίθαδος, ἓν ἀνικήρυξαν βα--

λέα των οἱ ὑπολειπόμενοι τῶν Γότθων, ἠδυνήθη νὰ συγκεντρώσῃ περὶ
τὸν αὐτούς τε καὶ τοὺς δυρηριατηµένους ἐκ τῶν Ἰταλῶν καὶ νὰ ἰκ-
ἐνρ τὴν ἀντίστασίν του καθ’ ἅπασαν τὴν Λιγυατικὴν καὶ τὸ Βενετικόν.
υλίτία δὲ τῶν ταχειῶν προόδων τῆς ἐναντίον τῶν Βωζαντίνων κατὰ
Ἡν Ἱπαλίαν ἀντιδράσιως ἦτο ἀφ᾿ ἵνὸς μὲν ἡ Ώλειψις ἑνότητος ἐν τῇ
οεκήσει τῶν στρατηγῶν τῶν διαδεγβέντων ἰν τῇ χώρᾳ τὸν Βελισάριον
α Ἡ ἀδράνιια αὐτῶν, ἀφ᾿ ἱτέρου δὲ ἡ πλιονεξα τῶν οἰκονομικῶν
μελλήλων τῆς αὐτοκρατορίας, μὴ ἀναλογιζομίνων, ὅτι ἡ Ἰπαλία
Ἰῥνῤρχιτο εἰς τοὺς Βυζαντίνους ἐξηντλημένη ἐκ μακρῶν πολέμων, σι-
δείας καὶ λοιμῶν. "Ὑπερεῖχε δὲ πάντας ἐν τῇ ἁδικίᾳ καὶ τή πιέσει
Ἀλογοβέτης ᾿Αλίξανδρος. Χαρακτηριστικώτατον δὲ τῆς φιλοχρηµατίας
Ἠτοῦ εἶνε τὸ ἔπώνυμον οὗ ἠξιώθη, ἐπικληθεῖίς Ἡγαλίδιος ἀπὸ τοῦ ψα-
Δίου, ὃν΄ οὗ συνείθιζε νὰ περικόπτῃ κύκλῳ τὰ χρυσᾶ νομίσματα μετὰ
αώτης τέχνης, ὥστε νὰ διατηρῶσι μὲν τὸ πρότερον κυκλοτερὲς σχῆμα,,
Ε γόνωνται δὲ πολὺ μικρότερα τοῦ κικανονισµένου.

ΓΠολὴ δὲ σπουδαιοτέρα ἀπίξη ἡ ἀντίδρααις τῶν Γότθων, ὅτε περιδλ-
ο ἆ βασλνία ες τὸν ἀνιψιὸν τοῦ λδιθάδον Τωτίλαν. Ἐν ἤδη ἴτος
πὰ τήν, ἀνάρρησυ αὐτοῦ ἐπανιλημμίναι ἧτται τῶν Ῥνζαντίνων
ἐρατηγῶν εἶχον ἐπὶ τοσοῦτον ἐνισχύσει τοὺς Γότθους, ὥστε µεσοῦντος
μα 943 ὁ Τωτίλας, ἐκκινήσας ἐκ τῶν βορείων τῆς χερσονήσον, ἔγεινε κύ-.
ος ὅλης τῆς μισημθρινῆς Ἰταλίας καὶ ἐπολιόρκει τὴν Νεάπολιν. Πτ-
Μάσης δὶ καὶ ταύτης τῷ δ48, ὁ Τωτίλας, ὅστις εἶχε γείνει ἀγαπητὸς
ἃ τῆς ἰξθχου αὐτοῦ πραύτητος καὶ ἐπιικείας, παρικίνει ἤδη δι΄ ἔπι-
εολῶω, τοὺς ᾿Ῥωμαίους νάνοίξωσιν εἰς αὐτὸν τὰς πύλας τῆς Ῥώμης.
τἩ ἰπελθοῦσα ἐν ᾿Ιταλίᾳ μεταβολή ἦτο κρἰσιµος. Οἱ Γότβοι ἀπὸ
ατηµένων εἶχων μεταθληθῆ εἰς νικητὰς, καὶ οἱ Βυζαντῖνοι κύριοι τῆς
ώρας εἶχον ἵνεκα τῆς τόλμης τοῦ Ῥωτήλα καὶ τῶν ἰδίων αὐτῶν πται-
μάτων μετατραπῇ εἰς πολιμουμίνους καὶ ἀμυνομίνους. δη ἃ᾽ ὁ
ωτίλας ἐδάδιζε κατὰ τῆς Ῥώμης, ὅτι ὁ ᾿Ιουστωνανὸς θιώρησεν
νάναβίση τὴν σωτηρία» τῆς κινδυνευούσης Ιταλίας εἰς τὸν

ΑΝΕΑΝΑΠΗ πΗΙ πμμοΙν

611

ϱ- Πράγματι δ᾽ ὁ Γερμανός προωρίζετο ὡς ἐπικινδυνότατος ἀντί--

ὃς τοῦ Τωτίλα, ὅτ᾽ ἐξέλιπεν αἴφνης ἐκ τοῦ μέσου, θανὼν ἐκ νόσου

(ὃν χρόνον ἠναγκάζετο πρὸ τῆς εἰς τὴν Ἰταλίαν ἰκστρατείας νὰ

Εδ. ἐπὲ τοὺς τὴν χεραόνηαον τοῦ Λἴμου Ἀγοῦντας Ῥλάθους καὶ

ους.

έλος ὅ τι δὲν κατώρθωσιν ὁ Βελισάριος, ὃ τι δὲν προέφθασι νὰ

Ἡι ὁ Γερμανός ἠδυνήθη νὰ ἱπντελέσῃ τῷ 903 ὁ ἕτερος τῶν μιγά-

υστρατηγῶν τοῦ Ἱουστιιανοῦ, ὁ γηραιός εὐνοῦχος Ναρσῆς, εἰς ὃν ]
πσαν αυμφώνως πρὺς τὰς ἀπαιτήσεις αὐτοῦ ἄφθονα µέσα καὶ πο-

αβῆς στρατιὰ, ἦν ἀπιτέλουν ὡς τὸ πλεῖστον βάρβαροι, Ἔρουλοι,

Βαρδοί, Γώπαιδες, Οὗννοι καὶ Πέρσι ἐν τῶν αἰχμαλώτων τοῦ ]
Ἐκοῦ πολίµου καὶ αὐτομόλων. Εἰς µάτην ὁ Ῥωτίλας, ζητῶν νὰ |
μποδίσῃ τὴν ἐκ τῆς Δαλματίας, ὅπου ἀπεξιθάσθη ὁ Ναραῆς, διὰ

Σκτρίας καὶ Βενετίας κατάθασιν αὐτοῦ εἰς τὴν Ἱπαλίαν, ἀπεπεν-

τ. ἀνπιπερισπασμῶν, Ἠπιτιθέμενος ἱνανείον τῆς Κερκύρας καὶ Ἀπῶν

"Ἴπιιρον. 'Ἡ ἐλενθέρωσις τοῦ ὑπὸ τῶν Γότθων πολιορκουµένου

μεύνος διὰ τῆς παρα τὴν ἐγγὺς αὐτοῦ κειµένην Σενογαλλίαν ναντι--

Νίκης τοῦ Βυζαντίνου στρατηγοῦ Ιωάννου τοῦ υἱοῦ τοῦ Βνταλια-

καὶ ἡ παρὰ τοῦ Ι]ερσαρμενίου ᾿Αρταβάνου ἐκδίωξις τῶν Γότθων

ης Ῥεκελίας ὑπῆρξαν γεγονότα µιγάλα, ἀντισηκώσαντα μὲν τὰς

Εηρᾶς ἐκείνας εἷς τὸ βυζαντιακὸν ἴδαφος ἐπιδρομὰς τοῦ Ῥωτίλα,

Κακιωάσαντα δὲ τῆν ταχεῖαν τοῦ Ναρση εὐδοκίμηαιν ἐν ᾿Ἱταλίφ-

μάτην ὁ Ἰωτθλας, ἀγωνιζόμενος νὰ περιαώσῃ παντὶ σθένει τὰ νανά-

τς ἐν Ἱπαλίᾳ γοτθικῆς δυνάμεως, ἔστειλεν εἰς τὰ βόρεια τῆς χερ-.

Ίπου τὸν γενναῖον Γότθον Τεΐαν, ὅπως ἀνακόψῃ τὴν πορίαν τοῦ

Ὠλλυρίας κατερχοµένου Ναρση, ἔσπευοι δὲ καὶ αὐτὸς ἐναντίον τοῦ

Επηγοῦ τῶν Βυζαντίνων. Μετὰ διαπραγματεύσεις ἀποτυχούσας αἱ

στρατναὶ παριτάχθησαν ἐναντίον ἀλλήλων τὸν Ἰούλιον τοῦ 53 οὐ

βᾶν τοῦ πυταμοῦ Ἠλασίου παρ᾽ αὐτοὺς τοὺς πρόποδας τῶν ᾿Απιν-

» πλησιέστατα τῆς χώµης, ἂν οἱ ἰγχώριοι ἐκάλουν Τ.
Επηγικών βλέμμα τοῦ Ναρσῆ, κελιύσαντος τὴν
ατίνων κατάληψιν λόφου τινὸς, δισπόζοντος τοῦ πεδίου.
ἱπεάξαντος ἀνὰ τετρακιοχιλίους τοξότας καθ΄ ἵκκστον.
ἁαιτοῦ ατρατιᾶς, συνετίλεσαν τὰ μέγιστα εἲς τὴν.
Ῥων, Τῶν τοξοτῶν ἠκείνων τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ-
ται ὥστε κατ᾿ αὐτὴν τὴν ἴναρξιν τῆς

ω.

613

Ῥότθων ἀπίδαλι πλᾶθος ἀνδρῶν καὶ ἵππων, καὶ, ἀπακρουσθᾶν, σι
παρίσυριν ἐν τῇ φυγῦ του τοὺς πεζοὺς, περιελθόντας εἰς διάλυσιν τε
λείαν καὶ καταληφθέντας ὑπὸ πανικοῦ, διευκολύνοντας ἓν τῷ σκότει τῆς
ήδη ἐπιλθούσης νυκτὸς τὸ ἔργον τῶν νυωητῶν. ἙξακιοχΏιοι ὑπῆμαι
οἱ πεσόντες Γότθοι, μεταξὺ δ᾽ αὐτῶν εὐρίσκετο καὶ αὐτὸς ὁ Τωτῶας,
πληγεἰς ὑπὸ Ῥιρμανοῦ μὴ ἀναγνωρίσαντος αὐτόν. Τὸν δὲ Αὔγονστοι
τοῦ αὐτοῦ ἴτους ἰνώπιον τῆς συγκλήτου τῆς Κωνσταντινουπόλεως συν
δριαζούσης κατετέθησαν πρὸ τῶν ποδῶν τοῦ βασιλίως τὰ καθγωιαγµένα.
Ίμάτια τοῦ ἠττηθέντος τῶν Γότθων ἠγεμόνος μετὰ καὶ τοῦ δικλίδω
αὐτοῦ κράνους, στελλόµινα ὑπὸ τοῦ Ναρσῇ ὡς τρόπαιον τῆς μεγάλης
ἐν Ἰπαλίᾳ νίκης.
Ὁ Ῥωτίλας εἶχε δίκαιον ἀναθοῶν πρὸς τοὺς ὀφ᾽ ἑαυτὸν

πρὸ τῆς συρράξιως τῶν ὅπλων, ὅτι ἡ ἡμέρα ἐκείνη ἔμελλε νὰ εἶνε κρὶ-
σιµος διὰ τὴν τύχην τῶν Γότθων, ᾿Αληθῶς μετὰ τν ὥτταν ἐκεένην.
νικηφόρος πραήλασι διὰ τῆς Τυρρηνίας ὁ Ναρσῆς, παραλκµθάνων τὰς
καβ᾽ ὁδὸν ὀχυρὰς πόλεις, παραλιδοµένας εἰς αὐτὸν ὑπὸ τῶν Γότθων
Φρουράρχων, καὶ ἴφθασιν εἰς τὴν ᾿Ῥώμην. Αλλά καὶ αὔτη παρεδέβη
μετὰ βραχεῖαν ἄμυναν ὑπὸ τῆς κατεχούσης αὐτὴν γοτθικῆς. φουρᾶς, ὁ « δ
δὲ Ναρσῆς ἀπίστειλε τὸ πέµπτον ἤδη τὰς κλεῖδας τῆς πόλεως εἷς τὸν-ᾱ,--.ῳ.
αὐτοκράτορα. ΆλλΑ ἰν τούτοις οἱ ἐκ τῆς παζὰ τὰς Ταγίνας μάχης περ...
πωθόντες Γότθοι, τραπίντες πρὸς βορρᾶν καὶ διαβάντες τὸν Πάδω --ω,
ἴφυγον πρὸς τὸ Τωεῖνον, ὅπου ἀνηγόριωσαν βασιλέα αὖν γενναῖνν Πεκ,
αὺν νἱὸν τοῦ Φριδιγέρνου, ὄστις, παραλαθὼν τοὺς ἓν Τικένῳ θησαυροί,
ποῦ Ῥωτίλα, ἴσπευσι μετ᾽ οὐ πολὺ εἷς βοήθιαν τοῦ ἐν Μόμῃ τῆς Κας
πανίας ὑπὸ τοῦ Ναρσῇ πολιορχουµένου ἀδελφοῦ το» ᾿Αλεγέριου. Κ- «αιξ
ἑατρατοπίδευσε μὲν ὁ Τείας προχωρήσας μίχρι τῶν προπόδων τοῦ Έθε--
σουθίου, ἀλλὰ παρὰ τὸν μικρὸν ποταμὸν Δράκοντα ἠναγκάσθη νὰ ἕππεν--
πίσῃ τὸν Ῥεπτέμθριον τοῦ 053 κατὰ τῆς βυζαντιακῆς στρατιᾶς, Ἔπεις
μετὰ µάχην ἀμφίρροπον, ἐπὶ πολλὰς διαρκίσαπαν ὥρας καὶ ἔππναλ-η--
φθεῖκαν τὴν ἐπιοῦσαν, κατήγαγε τέλος νίκην περιφανῇ. ΄Απιλπις ὁ«Ἡρξε
τῶν Γότθων ὁ ἁγὼν καὶ γενναία κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν ἡ ἀνείσποι--
αις τοῦ Τεία, ἀγωνισβέντος ἠρωικώτατα ἐπὶ ὀκτώ ἅλας ὥρας μέχρι
τῆς ὑστάτης αὐτοῦ πνοῆς. ᾿Αλλὰ καὶ κατὰ τὴν ὑστεραίαν

ὑπῆρξεν ἡ καρτερία τῆς ἁθασιλεύτου γοτθικῆς στρατιᾶς, ἃς τὰ λιέφανα.
τέλος ἀποδυσπετήσαντα παριδόθησαν ἐπὶ τῷ ὄρῳ ἐλευθίρας ἰξόλωυ
πῶς Ἱταλίας.

ι--.

η,

μ---- ση
εὐπα

"Ὁ Βμίαµδος τοῦ Ναρσῇ ἐφαίνετο πλίον πλήρης μετὰ τὴν ἐκ τῆς
Ἠερσονήσου ἔζοδον τῶν μόλις εἰς χιλίους ἀνερχομένων τελευταίων ἄν-
δρῶν τῆς παρὰ τὸν Βισούθιον ἠττηθείσης ατρατιᾶς τοῦ Τεία, ᾿Αλλ᾽ οἱ
Βιζαντῖνοι εἰς νίους µετ᾽ οὐ πολὺ ὤγοντο ἀγῶνας ἐν Ἱταλίφ, ὅτε, ὑπὸ
τοῦ βααιλίως τῶν Φράγκων Θευδιθάλδου προστατινόµενοι, εἰκήλασαν
αἲς τὴν ἐταλικῆν Ἰιρσύνησον οἱ δύο Αλαμπννοὶ στρατηλάται Λιύθαρις
καιὶ Βουτιλῖνος, ἄγοντες ἱθδομήκοντα καὶ πέντε χιλιάδας ἀνδρῶν, περὶ

οὓς ἐπάχβησαν καὶ τινις τῶν ὑπολειπομένων ἐν Ἱπαλίς Γότθων, τῶν

Ἀ ενιπῶν προτιμώντων τοὺς Βυζαντίνους τῶν Φράγκων, ἐν οἷς καὶ ὁ
ε Δελφὺς τοῦ Τεία ᾿Αλίγερνος, ὄντις καὶ παρέδωκε τέλος εἰς τὸν Ἆαρ-
στν τὰς κλιῖδας τῆς Κύμης. Ἐν τούτοις δ᾽ οἱ ΄Αλαμαννοὶ ἐπιδρομιῖς
«Ἐ ρον μὲν προχωρήσει πρὸς νότον, ἀλλ᾽ ἔπειτα μετὰ τὴν κατὰ τὸν χει-
ῆς Ἰκαλίας ὁ Λεύθαρις, ἐπιατρίφων εἰς τὰ βόρεια, ἀπί-
κεντίνῃ ἐξ ἐνέδρας μέγα µέρος τῆς στρατιᾶς του, ἔντε-

εΦείσης ἐν τῷ Βενετικῷ ὑπὸ τυφοειδῶν πυριτῶν
χ ἧττον δὲ δεινὴ ὑπῆρξε τοῦ Βουτιλίνου ἡ πανωλεβρία,
ὅ πετ μετὰ μεγάλην ἐκ ἄναιντερίας φθορὰν τοῦ στρατοῦ του ἦλθε μὲν
παπα ρὰ τὴν Καπύην εἰς ούγχρουσιν πρὸς τὸν Ἱκαρσῆν μετὰ Ἀννάμιων
πεεν]λῷ ἀνωτέρων, ἀνερχομένων εἲς τριακοντακιχιλίους ἄνδρας, ἐν ᾧ ἡ
ἡ ατρατιὰ ἀπετελεῖτο ἐκ µόνων Δεκαοκτὼ χιλιάδων, ἀλλ’ ἡτ-

πτΏθη οἰκτρῶς, πισὼν µιτὰ τῶν περὶ αὐτὸν ἴν τῷ ἀγῶνι, ἐξ οὐ ὀκτὼ
μμῶνον τῶν ᾽Αλαμαννῶν καὶ Ψράγκων ἑλέγοντο περισωθέντες. Τέλος δὲ
πὸ ἴαρ τοῦ ἐπομένου ἴτους 954 ἐξενικῶντο οἱ τελευταῖοι τῶν πολεμίων
τοῦ Ναροῇ, ὑπτακιρχίλιοι Γότθοι, οἵτινες εἶχον δε’ ὑποστηρίξεως τῶν
ἆ καταλάβει ὑχυρόν τι φρούριον τῆς Ῥαννίτιδος, καὶ ἔληγεν

τὐκλεῶς ὁ εἰκοσαιτὴς γατθικὺς πόλεμος τῶν Βυζαντίνων ἐν Ἰπαλίφ,
Ἆπις ἀπίδη ἐπαρχία τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους, διαµείνασα τοιαύτη, ὡς
δὰ ἔχωμιν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἴβωμιν, ἐπὶ δύο ὅλους αἰῶνας. Πρωτεύουσα,
δὲ τος βυζαντιακῆς Ἰταλίας ἔγεινεν ἡ αὐτὴ κείνη Ῥάθεννα, ἥτις ἐπὶ
τῶν γρόνων ἤδη τοῦ Θεοδωρίχου εἶχι πλονσίως διακουμηθῇ οὖν τοῖς
Έλλοις δα Ἀόο Ἰαμπρῶν (ωκλησιᾶν, τῆς τρουλλωτῆς τοῦ Ἁγίου Βιτα-
λων καὶ τῆς ἐν οχήματι βασιλικῆς τοῦ ᾿Ἁγίου ᾿Απολλιναρίου τοῦ ἓν
πῷ, οὕτω καλουμένφ κατὰ τὴν ἀδριατικὴν θάλασσαν ἐπινείῳ

πᾶς Ῥαβίννης, ὕπις πολὺ μᾶλλον ἔμελλε νάναδειχθῇ, ἐπὶ τοῦ Ἴωυστι-
πανο, γινομίνη µέχει τιός ὑπὸ ᾿ πρὸς
τὴν Κωνσταντνούπολιν καὶ τὴν

614
ΑΑλλ) οἱ Γότοι τῆς ταλίας δὲν ἦσαν οἱ μόνοι, οὓς ἐξενίοησιν ἡ

βυζαντιαχὴ βασιλεία, Βραχὺν δὶ χρόνον μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐπαλικὼν
πολέμων ὁ ᾿νστινιανὸς ἔστριψε τὰ ὅπλα αὐτοῦ καὶ κατὰ τῶν Οὐη.

1...

ΗἱΞΕίΞξ: -------'

το ΕΕΑΤΕΡΙΚΟΝ της ΕΚΚΔΗΣΙΑΣ του ΑΓίότ ΜΣΛΑΙΟΣ ΕΝ ΕΑΜΗΝΝΑΝ
χότθων τῆς Ἱσπανίας, δη τῷ 543 καὶ τῷ 544 οἱ Οὐπεμότθο, δν
οιλεύοντος ἐν ᾿Ἱσπανίᾳ τοῦ Θεύδου (591-548), εἶχον ἀποπειραδῇ πι
ἰπιχυχίας νὰ καταλάθωσο, ἐξ αὐτῆς ὁρμώμενοι, µέρος τῆς Αφ αρ ῆ
ἐκ τοῦ ἀνήκοντος. ς Βυζαντίνους. Κατεῖχι δὲ τὸν ἱσπανικῶν. ἂν.

615

ον μετὰ τὸν δολοφονηθίντα τοῦ Θεύδου διάδοχον ὁ ᾽Αγίλας (649-
34), ὅτε, κατὰ τοῦ ᾿Αρειανοῦ τούτου βασιλέως ἐπαναστὰς ὁ ὀρθόδο-
ος Γότθος ᾽Αθανάγιλδος, ἐπεκαλίσθη τὴν βοήθειαν τοῦ Ἰουστινιανοῦ.
Ὁ δ᾽ αὐτοκράτωρ, δυνάµενος ἤδη μετὰ τὴν κατάκτησιν τῆς Ἰταλίας
ἃ διαθίσῃ καὶ χρῆμα καὶ στρατιὰν, προθύµως ἔσπευσε νὰ ἐπωφιληθῇ
« τῆς διαιρέσεως τῶν (ν Ἱσπανίᾳ Ὀὐσιγότθων, Ἶτις ἐπικαιρότατα

Ραΐνετο συντελοῦσα εἰς τὸ πρόγραµµα αὐτοῦ περὶ ἐπικτάσεως τοῦ βα-
Ιλείου εἰς τἀρχαῖα ὅρια τοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους. Καὶ δὴ ἀνετίβη εἷς
ὃν πατρίκιον Λιθέριον ἡ μετὰ στόλου διαπεραίωσις εἷς τὴν Ἱσπανίαν,
ς αἱ πλεῖσται τῶν κατὰ τὰ νοτιοανατολικὰ παράλια πόλεων ἀνέφξαν
ᾱς αὐτὸν τὰς πύλας. Αὐτὸς δ᾽ ὁ ᾽Αγίλας, ἠττηθεὶς παρὰ τὴν Σεδίλλη»
πὺ τῆς ἠνωμένης στρατιᾶς τῶν Βυζαντίνων καὶ τῶν ἀποστατῶν καὶ φυ-
ὧν, ἠφαίνιτο ἀνοίγων εἰς τοὺς Βυζαντίνους τὴν ὁδὸν τῆς κατακτήσιως
υµπάσης τῆς Ἱσπανίας, ὅτε οἱ ἄρχοντες τῶν Οὐσιγότθων, φονεύσαντες
ὃν βασιλέα, ὄστις εἶχε καταφύγει εἰς Ἐμερίταν, τὴν σημερινὴν Με-

ἴδαν, ἐτάχθησαν πιρὶ τὸν ᾿Αθανάγιλδον. Οὗτος δ᾽ ἑστράφη μὲν ε
µαντίον τῶν τέως συμμάχων του, οὓς αὐτὸς εἶγε καλέσει εἰς τὴν Ἴσπα-
αν, καὶ ἐπίδειξε τὴν συνήθη τῶν Γότθων γενναιότητα. ᾽Αλλ᾽ οὔτε οἱ
/ ἀναπεπταμίνοις πεδίοις ἀγῶνες ἀπέθησαν πάντοτε ὑπὲρ αὐτοῦ, οὔτε
δυνήθη ὁ ᾽Αθανάγιλδος νὰ κυριεύσῃ καὶ πάλιν τὰς ὀχυρὰς πόλεις καὶ
ὰ παράλια φρούρια, ἅτινα κατεῖχον ἤδη οἱ Βυζαντῖνοι, οἵτινες, ἐν τῷ
αταξὺ λαμθάνοντες ἐπικουρίας ἐκ τῆς ᾿Αφρικῆς, εἶχον καταλάθει τὰς
αραλίας ἀπὸ τοῦ Σούκρωνος κατὰ τὴν Μεσόγειον µέχρι τοῦ κατὰ τὸν
πλαντικὸν Ὠκεανὸν Ἱεροῦ ἀκρωτηρίου, προχωροῦντες πολλαχοῦ καὶ

ᾱς αὐτὰ τὰ μεσόγεια. Ἔτι δὲ ἰσχυρότεροι ἀπίθησαν κατὰ τὴν Ίσπα-
αν οἱ Βυζαντῖνοι ἐπὶ τοῦ διαδεχθέντος τὸν Λιβέριον Φραγκίωνος, ὄστις
αἱ προςηύξησι τὰς προὐπαρχούσας ἐν τῇ ἰθηρικῇ χερσονήσῳ κτήσεις,
ποτελεσάσας δύο ἐπαργίας, διοικουµένας ὑπὸ πατρικίων. Διήρκεσε δ᾽
κατάκτησις τῆς Ἱσπανίας ἐπὶ ἑξήκοντα καὶ ἑννέα ἔτη, ἀπὸ τοῦ ὅδή
4χρι τοῦ 638, ὅτε ὁ βασιλεὺς τῶν Οὐσιγότθων Σουυθίλας κατώρθωσε
ἀπαλλάξῃ τὴν χώραν ἀπὸ τῆς βυζαντιακῆς κυριαρχίας, συµπληρόνων
ὁ ἔργον τοῦ προκατόχου αὐτοῦ Οὐιτερίχου, ὅςτις ἐπὶ τοῦ αὐτοκράτο-
ες Ἡραχλείου εἶχεν ἤδη ἀνακτήσει τὰς πλείστας τῶν κατὰ τάνατο-
κά τῆς Ἱσπανίας ὑπὸ τῶν Βυζαντίνων κατεχοµένων πόλεων.

”τ
Αἱ ἐπιὈρυμαὶ τῶν Οὕννων. |

Είδομιν µέχρι τοῦδε τοὺς πολέμους τοὶ ιανοῦ πρὸς τοὺς Βκ-
Ἀήλους καὶ τοὺς Γότθους τῆς Ἱταλίας, πρὺς τοὺς Οὐσιγότθους τᾶς
Ἱσπανίας καὶ τοὺς Πέρσας. Καὶ διὰ μῖν τῶν ἄλλων πολέμων ἔπει-
πεῖτο ἡ πέκτασις τοῦ βυζαντικκοῦ βασιλείου, οἱ δὲ πρὸς τοὺς Πέρεας,
οἱ καὶ ὀλιγώτερον τῶν ἄλλων ἔνδοξοι, ἦσαν μᾶλλον ἁμωντικος, καὶ ἆπι-
θλεπον εἲς τὸν ανντήρησιν καὶ διάδοσιν τοῦ κατὰ τὴν ᾿Ανατολήν ἡμπο-
Ρίου τῶν Βυζαντίνων. ᾽Αλλ᾽ ἁμωντικοὺς πολέμους ἠναγκάζετο νὰ ἔπι-
χλιρῷ ἐπὶ τοῦ Ἱουστιικνοῦ ἡ βυζαντιακή βασιλεία καὶ πρὸς τὰ βόρεια
ποῦ βαπιλείου, εἰ καὶ ὁ αὐτοκράτωρ κατώρθονε πολλοὺς νάπαμύνῃ ἀπὸ
τοῦ κράτους κινδύνους, ἐπιτυγχάνων τὴν καταπολέµησιν τῶν βορείων
βαρθάρων δι’ ἀλλήλων καὶ κατατρίθων οὕτως ἓν μέρει την δύναμιν
αὐτῶν. Τῶν δὲ πολεµίων ἐκείνων ἐπικινδμνότατοι ἦσχν οἱ Οὗννοι οἱ ἔκ.
τοῦ φύλου τῶν καλουµενων Κοτριγούρων, οἵτινες, κατοικοῦντες κατὰ τα.
βόρεια παράλια τοῦ Εὐξείνου Π]όντου καὶ μέχρι τινός µόνον ἄνασχι-
θώντες, εἱρήλασαν ὁρμητικοὶ εἰς τὸ βυζαντιακὸν κράτος ὑπὸ πὺν ἡγι-
μόνα αὐτῶν Ζαθεργὰν, τελευτῶντος τοῦ δι). Εἰκώρμησαν Εξ ἔρωτος ο ος,
λείας καὶ θέλοντες νὰ ἐκδικηθῶσι τοὺς Βυζκντίνους ἐπὶ τῷ παρ᾽ αὐτῶν. η,
παρεχομένῃ εἰς τοὺς Οὐτιγόροως Οὔννους καὶ τῶν βασιλέα αὐτῶν νι
διλλον φιλίᾳ καὶ πὶ τοῖς δώροις τοῖς εἰς αὐτοὺς στελλοµένοις.

Τὸν Μάρτιον τοῦ 858 ὁ Ζαθιργὰν διάδη κατὰ τὴν σημερινῆν Δες,
Εροῦτσαν τὸν Δούναθιν, ὑναθατόν ὄντα καὶ ἱππάλατον ἐκ τοῦ πάγου κ...
προιχώρησεν ἄνευ ἀντιατάσεως διά τής Σκυβίας καὶ τῆς Μυσίας. ΄Ὄνιω-ῃι,
δ᾽ ἔφθασεν εἰς τήν Θράκη, διαιρέσας τῶν στρατιὰν αὐτοῦ εἰς τρία µέρη,
μίαν μὶν μοῖραν ἴστειλεν εἰς τῶν θρᾳχικὴν χεραόνησον, ἑτέραν δ' κ
τὴν Ἑλλάδα, αὐτὸς δ᾽ ἡγούμινος ἑπτακιςχιλέων ἱππέων δυηωθύνθη περεής
αὐτῶν τὴν Κωνσταντινούπολιν.

᾽Ακώλυτος ὑπῆρξιν ἡ διὰ τῆς Θράκης πρὸς τὴν πρωτιύομσαν πες
κράτους πορεία τοῦ ἡγιμόνος τῶν Οὕννων, ὄψτις ἠδυνήθη νὰ ὄγώτι.
αἰκτρῶς τὰ ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ἁπαγάγτ εἷς αἰχμαλωσίαν πλήθος καπή-
κωνν ἐκτριπόμινος εἰς ὠμότητας, περιγραφυμένας συγκινητικῶς ὑπ πό
ἱατορικοῦ ᾿Αγαβίου. ᾿Απιδιωωύετο δ᾽ ἐκ τῶν ζημιῶν, ἂς ὑπέστα κατα
τὴν ἐπιδρομὴν ἰκείνην ἡ Θράκη, καὶ ἐκ τοῦ κινδύνου, ὃν διέτρεξε µε.
τινὸς αὐτὴ ἡ Κωνσταντινούπολις, τὸ μονομερὲς τῆς πολιμικῶς παφα-

δυ...-.

μι.

617

ανῆς καὶ τῶν ἀμυντικῶν ἔργων τοῦ Ἰουστινιανοῦ, ἕνεκα τῶν ἁπω'
| πολέμων παραμελήσαντος τὰ πρὸ ποδῶν. Ὁ μὲν στρατὸς τοῦ
άτους, ὄστις ἔπριπε νάνέρχηται εἰς ἐξακοσίας τεσσαράκοντα πέντε
Ἰάδας µαχίµων ἀνδρῶν, περιωρίζετο τότε μόλις εἰς ἑκατὸν πιντή-
Ότα, καὶ ταύτας τὸ πλεῖστον διεσκορπισµένας ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ΛιΘύῃ,
"Ἱσπανίᾳ καὶ Κολχίδι, ἐν Αἰγύπτῳ καὶ κατὰ τὰ σύνορα τῆς Περαίας.
ν ᾧ δὲ πιρὶ τοσούτων κτισμάτων καὶ ἀμυντικῶν ἔργων ῆχι φροντί-

ἀλλαχοῦ ὁ αὐτοκράτωρ, τὰ κατὰ τὴν Θράκην φρούρια ἦσαν πως
ληµένα, καὶ αὐτὰ δὲ τὰ μακρὰ ὀνομαζόμινα τείχη οὐ µόνον
Ἀλαχοῦ καταπίσει ὑπὸ τοῦ χρόνου καὶ τῆς ἀτημελιίας, ἀλλὰ καὶ
ντιλῶς ἀφρούρητα ἦσαν. Διὰ ταῦτα δὲ πάντα εὔκολος καὶ ὁμοία
Ἡς στρατιωτικὸν περίπατον ὑπῆρξιν ἡ ποριία τῆς ὑπὸ τὸν Ζαθεργὰν

Ἶρας τῆς ατρατιᾶς µέχρις αὐτῶν τῶν περιχώρων τῆς βααιλευούσης.
Ὁ Ζαθεργὰν, προχωρήσας ἐστρατοπέδευσε πλησίον τοῦ εἰς τὴν Προ-
Στίδα ἰκθάλλοντος ποταμοῦ ᾿Αθύρα παρὰ τὴν κώμην Μελαντιάδα,
µένην εἰς ἀπόστασιν πέντε µόνον ὡρῶν ἀπὸ τῆς πρωτευούσης κατὰ
; ἀπὸ Ἡρακλείας εἰς Κωνσταντινούπολιν ἄγουσαν ὁδόν. Ἠτο λοιπὸν
τσος ὁ κίνδυνος, καὶ δικαίως τοὺς χατοίκους τοῦ Βυζαντίου κατέλαθε
8ος καὶ κατάπλτξις. Αἱ μὶν θύραι τῶν πωλητηρίων ἐκλείοντο, τινὲς
τῶν κατοίκων ἔφευγον ἐκ τῆς πόλιως, τὰ δὲ πολύτιμα τῶν ἀναθη-
πων τῶν ἐν τῇ περιχώρῳ τῆς πόλεως συσκευαζόµενα ἐφέροντο εἰς
» πόλιν ἢ διεπεραιοῦντο ἐπ᾿ ἀκατίων εἰς τἀσιατικὰ παράλια. Ἡ δὲ
βασκευαζοµενη ἅμυνα τῆς πόλεως δὲν ἐφαίνετο παρέχουσα βεθαίας
τίλας, ἀφ᾿ οὐ ἡ βασιλεία ἔνικεν ἑλλείψεως ατρατιωτῶν ἠναγκάσθη
»αθίσρ τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ κατὰ τὰς λιγομένας Συκᾶς, ἀντιστοι-
ύσας πρὸς τὸν σημερινὸν Γαλατᾶν, παραλίου τείχους καὶ τῆς Χρυ-
ς πύλης οὐχὶ
«σλικὴν φρουρὰν τῶν λεγομένων σχολαρίων. ᾿Αλλ᾽ οὗτοι ἀπὸ τῶν
όνων Ζήνωνος τοῦ ᾿Ἰσαύρου οὐδὲ κἂν πρὸς σημερινοὺς ἐθνοφύλακας
ὕναντο νὰ παρομοιωθῶσιν, ἀλλ᾽ ἦπαν τὸ πλεῖστον ἄνδρες ἐντελῶς

ἐς τακτικοὺς στρατιώτας τῆς γραμμῆς, ἀλλ᾽ εἰς τὴν

τόλιμοι, διὰ χρημάτων ἐξαγοράζοντες τὴν τιμὴν νὰ παρίστανται ἐν
Ἰβασιλείῳ αὐλῆ φέροντες λαμπρὰν στολήν.

Ἁλλ ἐν ταῖς χρισίμοις ἐκείναις ὥραις ὁ Ιουστινιανός, βλέπων κιν-
πύοωσαν τὴν πόλιν καὶ σαλευόµενον τὸν θρόνον, κατέφυγιν εἰς τὸν
Ἶρα, ὅςτις τοσάχις εἶχε θριαμθεύσει τιμῶν τὰ βυζαντιακὰ ὅπλα. Ὁ.
λισάριος ἀπὸ τοῦ 549, ὅτε εἶχεν ἀνακληβη ἐκ τῆς Ἰταλίας,

πμιιη

86186

καθ' ἃ φαΐνιται, ἰδιωτιύων. Ὁ κατὰ τὸ 548 ἐπελθῶν, θάνατος τῆς
Βιοδώρας, τῆς φίλης τῆς ᾽Αντωνίνηςι στερήσας αὐτὸν ἠαχυρᾶς πρωτα:
αίας, εἶχε περιστήσιι σγεδὸν εἰς ἀφάνειαν τὸν τέως ἔνδοξον στρατη»».
καθ” οὓς Ἰβόνους ἵδρυπεν ἓν Ἱταλίᾳ δάφνας ὁ Ναρτῆς. Οὐγ ἄττον δὲ
τῆς αὐτωκρατορικῆς Δυσμενείας εἶχον κλονήσιι τῶν Βεισάριον αἱ περι
πέτεαι ἀτυχοῦς αυζυγικοῦ βίου καὶ τὰ Δεὰ τοῦ ᾖδν ἀρχομένου γή-
βατος, ἰπειδὴ εἶχεν ἤδη ἠλνείαν πεντήκοντα καὶ τεσσάρων περίπου ἴπῶν,
ἍΛλλ΄ εὐθὺς ὡς ἀνετίθη εἷς αὐτὸν ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἡ ἐντολὴ, νὰ αλά δη,
τὴν σωτηρίαν τῆς κινδυγενούσης πόλεως, ἠσθάνθη ἄναγιννωμίνκν {ν

μή ο ση ΔΕ πἹ
{2 ᾿

μ αρελὰ ἨΥΑΗ τας ΚωκετΑΝτικοτήσλσως
ἑαυτῷ τὴν ἁρμὴν τῶν προτέρων του ἐτῶν, καὶ, μντὰ πεοθυμίας να ση. |
αἲς περθληθεὶς τὲν βώρακκ. καὶ τὸ κράνος, ἵσπευσε γοργὸς ὅπο, ἐν.
Ἆει αὐτὸν ἐπιτακτικὴ ἡ φωνῆ τῆς πατρίδος. τ
Τριακόσιοι µόνον ἐκ τῶν παλαιμάχων. τοῦ Βελιααρίω, στρατινῷ,
τῶν μετ᾽ αὐτοῦ ἓν ᾿παλίᾳ ποτὶ σνναγωνιαβέντων ὁππρξαν, οἱ ἴνωλν,
οὓς ἠδυνήθη νὰ συμπαραλάθη μιβ’ ἰαυτοῦ ὁ σερατηλάτης, 1ξιφβμην
τῶν τωχῶν τῆς πόλεως ἐπὶ τοὺς πολεµίους. "Αλλά περὶ «ὐτοὺς ἱπ-
Ίδη πλῆθος πολὺ ἐκ τοῦ ἅστιως, ἄρπλον μὲν καὶ ἀπόλεμην, πλὰ 9.
ποιθὸς εἷς τὴν στρατηγίαν τοῦ Βιλισαρίου, καὶ ὃ τῶν
3γροτῶν όμιλος. Αἱ ὃ᾽ ἀνεπαρκεῖς αὗται ὄννάμεις ἤρκισαν ἔμωι

-ἵ |

Ν ατρατηγὀν, ὁραστηρίως μὲν προβάντα εἰς κατασεινᾶν ταφβτω. ἐπι-
Αείως δὲ διά κατασκόπων διερευνήσαντα τὸ Ἕληθος τῶν Όὗτνων καὶ
ἆ µέσων διαφόρων πειραβίντα νὰπατήςῃ τὸν ἰχθρόν περὶ τᾶς ὀλλγε-
πος τῆς ὄδίας στρατιᾶς. Τῶος δὲ δια μὲν τοῦ ἴδένν βάρρονς ἐμπνεώσας
Ἀημικὸν μένος εἰς τοὺς περὶ ἑαυτῶν, διὰ δὲ τῶν σν»ετῶν αὐτοῦ λτγων
ψμίφας τήν ἄλογον αὐτῶν ὀρμῖν, κατὠρβωσι νὰ ἠχθέπη τοὺς πολὰ-
τος εἲς ἐνίδραν τοιαύτην, ὥστε, γενομένης μάχης. ἈνογΏλιο. τῶν Οὔν-
η.

νου τον πωκκάοκ τεστως τας Φωκντακτηκσνην ώρας

19 Εππεῖς ἐπιδραρόντες τν κγεασνηταν να ττατῶτε: εἰς ὄπακτεν ντ.
ἠπαλικόντες περὶ τοὺς τετρακοσίους νεκρούς. Ὁ δὲ Ταδιργαν µατα
ὃν ὀπολειπομένω» ἐσώῶτ φεύγω» εἷς τὸ στρατετιδοε, εξ τὐ Ἱνατεα-
[μετ΄ οὗ πολὺ νὰ ὑποχωρήττ, ἀπυφυρόμενις εἰς -ᾱ περ τὰ» Ῥνλο-
δν, ὁπόθον ἔδίου την περίχωρον κεγρι τος Αἰγούατο.,

"Ώς δ' ὁ Κωνεταντενούσολες (τώδε δ-ᾱ τὰς ἀνδεικες καὶ τᾶς τε
ως τοῦ Βκλισαρέο», «ὔτως ἔπωσι -το Ἡρακεκτν γιοεετηπην ττεσνπετ-
ἁς Γῳμανοῦ τοῦ οοῦ τοῦ Δικροβευ, νεκρεὸ Ἕλλωμος περα-κηαῖ,

Ὃν

691

αχήσας τὸν ἐχθρὸν καὶ τρίψας εἷς φυγὴν, ἦτο ἔτοιμος νὰ διώξῃ αὐτὸν
ακρὰν τῆς Θράκης, ὅτι ἠναγκάσθη ἄχων νὰ ἐπιστρίψῃ εἰς τὸ ἄστυ
πτὰ προςταγὴν τοῦ βασιλέως. Οὐ µόνον ἡ νίκη αὐτοῦ, σώσαντος τὴν
ὁλιν ἀπὺ τῶν βαρθάρων, οὐδιμιᾶς ἴτυχεν ἀμοιθῆς, ἀλλὰ καὶ ἔπισι
ἁλιν ὁ στρατηλάτης εἰς δυσμένειαν, τῶν ἐν τῇ πόλει ἰχθρῶν αὐτοῦ
κευσάντων νὰ καταστήσωσιν αὐτὸν ὕποπτον εἰς τὸν Ἰουστινιανὸν ὡς
ᾖθεν τυραννιῶντα. Ἔτι δὲ μᾶλλον ἰδεινώθη ἡ θέσις αὐτοῦ, ὅτι τὸν
εκέµθριον τοῦ 663 ἀνικαλύφθη συνωμοσία τις κατὰ τοῦ Ἰουστινια-
15. Καὶ ἀπίτυχον μὲν οἱ συνωµόται, ἀλλ᾽ οἱ ἰχθροὶ τοῦ Βελισαρίου
τωφιλήθησαν ἐκ τῶν γινοµένων, ὅπως παραστήσωσι διὰ ψευδομαρτύ-
ον ὡς εἰρηγητὴν τοῦ σκοτίου ἔργου τὸν γηραἰὸν στρατηγόν. Βωθὸς ἐκ.
εταπλήξεως καὶ περιφρονήσεως ἤχουσιν ὁ Βελισάριος τὰς κατ᾽ αὐτοῦ.
μδεῖς καταγγελίας. ᾽Αλλ᾽ εἰς οὐδὲν ὠφέλησεν ἡ μεγαλοψυχία αὐτοῦ.
3 νικητὴς τῶν Βανδήλων καὶ τῶν Γότθων, στερηθεὶς πάσης τιμῶς,
ΡηΡίθη πάντας τοὺς δορυφόρους αὐτοῦ, καὶ δίκην καταδίκου ἐνεκλεί--
η εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ὡς ἐν φυλακῇ, μὴ ἔχων τὸ δικαίωµα νὰ ἐξέρ-
ηται εἷς τὴν πόλιν. Μόλις δὲ μετὰ ἑπτὰ μῆνας τὴν 19 Ἰουλίου θ8,
ποδειχθείσης τῆς ἀθωότητος αὐτοῦ, ἀπιδόθησαν εἰς τὸν γέροντα
ανθερία καὶ αἱ πρότεραι τιµαί. ᾽Αλλὰ βραχὺς ὑπῆρξιν ὁ μιτὰ ταῦτα
ος τοῦ Βελισαρίου, ἀποθανόντος τὸν Μάρτιον τοῦ 605 καὶ προηγη-
Ίτος εἰς τὸν τάφον ὀλίγους τινὰς µόνον μῆνας τοῦ αὐτοκράτορος, οὗ ἡ
σλεία εἰς αὐτὸν ἐχριώστει τῶν τροπαίων της τὰ ἄριστα. ᾿Ἐπίζησε
Ἡ Αντωνῖνα, ἥτις ἐκ τοῦ εἰς αὐτὴν ἀπολειφθέντος µέρους τῆς συζυ-
Ἐ περιουσίας ἵδρυσι μονὴν, τοῦ πλείστου τῶν χρημάτων τοῦ Ῥι-
Χου περιελθόντος εἷς τοὺς βασιλικοὺς θησαυρούς.
κατὰ τὰς παραμονὰς τοῦ θανάτου τοῦ Βελισαρίου ψευδὴς αὐτοῦ
ἠνυσις καὶ ὁ περιορισμὸς τοῦ νικηφόρου στρατηλάτου εἰς τὸν
᾽αυτοῦ οἶκον ἐξωγκώθησαν κατ ὀλίγον διὰ τῆς παραδόσεως ἐπὶ
ὃν, ὥστε οὗ µόνον τὰ κατὰ τὴν φυλάχισιν αὐτοῦ παριστάθησαν
τραγικώτερον, ἀλλὰ καὶ ἤδη τελευτῶντος τοῦ ἑνδικάτου αἰῶνος
ὧθη. περὶ αὐτοῦ θρῦλος, ἐπὶ μακρὸν πιστευθεῖς, ἕως ἀπιδείχθη,
ἰς αὐτοῦ ὑπὸ τῆς Ιστορικῆς κριτικῆς. Κατὰ τὸν μῦθον τοῦτον ὁ
ανὸς ἐκ ζηλοτυπίας ἐξώρυξε τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ Βελισαρίου,
λὸς γέρων διήγαγε τὰς τελευταίας τοῦ βίου του ἡμέρας ὡς
καθεζόµενος καθ᾽ ὁδὸν καὶ δεχόμενος ἐν σκεύει πηλίνῳ τὸν
ν διαθατῶν. Τὴν παράδοσιν δὲ ταύτην οἱονεὶ τυπικὴν κατέ-

609

ατησαν τρεῖς στίχοι τοῦ Ἰωάννου Τζέτζου, συγγραφέως τῆς δωδικέτε.
ἑκατονταετηρίδος, οἱ ἑξῆς:

Ἔκπωμα Εύλινον κρατῶν ἰδόα τῷ Μιλίῳ

Βελισαρίῳ ὀθολὸν δότε τῷ ατρατηλάτῃ,

ὃν τύχη μὶν ἰδόξασεν, ἀποτυφλοῖ δὲ φθόνος.

Τὸν ψευδῆ δὲ τοῦτον θρῦλον τέλος παραλαθοῦσα καὶ η δηµωδικίε
τῶν Ἑλλήνων ποίηαις, ἔτι μᾶλλον διέστριψι τὰ γεγονότα. Ἐν πῖ
πωζομένοις στιχουργήµααι τοῦ δεκάτου πέµπτου αἰῶνος παριστάνεται ὁ
Βελισάριος, ἡ δόξα τῶν 'Ῥωμαίων, ἐν οὐ μικρᾷ συγχύσει τῶν χρόνον
καὶ τῶν τόπων διαθαλλόµενος πρὸς τὸν αὐτοκράτορα ὑπὸ Παλαιλίγν,
καὶ Καντακουζηνοῦ, Ῥάλλη καὶ ᾽Ασάνη, Λάσκαρη καὶ Κανανοῦ κε
Δούκα, πάντων δῆλα δὴ ἀνδρῶν ἀνηκόντων εἰς οἴκους αἰώνων πλ
μεταγενεστέρων τοῦ ἰονστινιανιίου. Ὁ δ᾽ αὐτοκράτωρ, πειθόμινς ἆς
τοὺς λόγους τῶν συκοφαντῶν,

ὀρίζει καὶ ᾿οεθάζουν τον Ὁς τοῦ ᾿Ανεμᾶ τὸν πύργον,
βουλλόνουσι τὰ ᾽μάτια του μὲ τὸ χρυσὸν µανδήλε,
βουλλόνουν οἱ µεσάζοντες κι’ ὁ βασιλεὺς ὁ μέγας,
τρεῖς χρόνους τοῦ νὰ κάθεται ἀπέσω εἰς τὸν πύργον
νὰ ὑστιρῆται καὶ τὸ φῶς καὶ τῆς ἀθροτραπέζης,
Υτ. ψωμὶ καμπανιστὸν καὶ ὕδωρ μὲ τὸ µέτρος.

᾽Αλλά πόλεμος πρὸς τὸν ῥῆγα τῆς Αγγλίας ἀναγκάζει τὸν Ἰω-
στινιανὸν νάναθέση τὴν στρατηγίαν εἰς τὸν Βελισάριον, ὅστις κο”
πεῦσας ἐπιστρέφει νικηφόρος, σύρων πρὰ τῶν ποδῶν τοῦ αὐτοκράτομέ
χειροδέσμιον τὸν πολέµιον βασιλέα. Καὶ πάλιν ὅμως ἀκοίμητος ἐργέζι-
ται ὁ φθόνας τῶν ἰσχυρῶν, καὶ ὁ Βελισάριος, ἀποτυφλούμενος τελιίωε,
ἐγκλείεται εἰς τὴν μονὴν τοῦ Παντοκράτορος. ᾽Αλλὰ νέος αὖθις κἰνδυηί
ἀπειλεῖ τὸ κράτος ἕνεκα πολέμου πρὸς τοὺς Πέρσας καὶ τοὺς Σαρα-
νοὺς, καθ᾽ ὧν ἀποστέλλιται κατὰ τὰ ποιήματα υἱός τις τοῦ Βέλισερίν,
καλούμενος ᾿Αλέξιος, ὅςτις καὶ νιχᾷ τοὺς πολεµίους. Παρ᾽ ὅλας δὲ τεύ-
πας τὰς πρὸς τὴν βασιλείαν ὑπηρεσίας τοῦ Βελισαρίου καὶ τοῦ νό
αὐτοῦ ὁ ᾿]ουστινιανὸς μένει ἄκαμπτος πρὸς τὸν τυφλὸν γέροντα, ὃν
μετ) ἐκπλήξεως βλέποναιν οἱ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν προςερχόµινα
πρέσθεις τῶν ξένων βασιλέων περιφέροντα τὸν δίσκον τῆς ἐπαιτείας κὶ
θρηνοῦντα τὴν στέρησιν τῶν προςηκουσῶν αὐτῷ τιμῶν.

Τοιοῦτε

περὶ τῆς τυφλώσεως καὶ ἐπαιτείας τοῦ Βελισαρίου µῦθος,
οἷος διεμορφώθη διὰ τῶν αἰώνων. Βΐνε δὲ προφανὶς, ὅτι αἱ κατιψι-

629

ναι αὗται παραστάσεις προῆλθον ἐκ συγχύσεως πρὸς τὴν τύχην τοῦ
ωργοῦ τοῦ Ἰουστινιανοῦ Ἰωάννου τοῦ Καππάδοκος, περὶ οὗ λέγει ὁ
ακόπιος, ὅτι, ὅτε ἔπισιν εἰς τὴν δυσµένειαν τοῦ αὐτοκράτορος ἕνεκα
κακῆς αὐτοῦ πολιτείας, οἱ πρὸς τιµωρίαν αὐτοῦ εἰς τὴν Κύζικον
Ἀέντες συγκλητικοὶ, 4φ᾿ οὐ πρότερον ἐγύμνωσαν αὐτὸν καὶ διέταξαν
μαστιγωθῇῷ κατὰ τοῦ νώτου, ἐπιθιθάσαντες εἰς ναῦν, φέροντα τραχὺ
ον ἱμάτιον, ἠνάγκασαν ὅπου ἥθελε καταπλιύσει ἡ ναῦς νὰ ἐπαιτῇ
ον ἢ ὁθολοὺς παρὰ τῶν προεπιπτόντων. Πολὺ δὲ ὁμοιότερα πρὸς
μυθευοµένην τύχην τοῦ Βελισαρίου εἶνε τὰ παθήµατα τοῦ γαµ-
ὃ τοῦ Βάρδα Συμβατίου, ὅςτις ἐπὶ Μιχαὴλ Γ΄ τοῦ Μεθύσου (856-

Ί)ν αυµπράξας μετὰ τῶν κατ᾽ αὐτοῦ συνωµοσάντων, ἐτιμωρήθη δι᾽
ὀύξεως μὲν τοῦ ἑτέρου τῶν ἠφθαλμῶν, ἀποκοπῆς δὲ τῆς δεξιᾶς χει-
εχαὶ ἐκαθέσθη ἀληθῶς ἐν ταῖς ὁδοῖς, εἰκδεχόμενος εἰς δίσκον τὸν ὀ6ο-
τῶν διαθατῶν.

Καὶ ἐν τῇ Ἑσπιριφ δὲ διιδόθη κατὰ τοὺς
κάδοξος θρῦλος περὶ τοῦ θανάτου τοῦ Ἠελισαρίου, ὄστις ἐλέγετο φο-
Αὶς ὑπὸ τῶν Φράγκων ἐν Ἰταλίᾳ. Οὕτω δὲ ᾿Ανατολή τε καὶ Δύσις

μέσους αἰῶνας ἄλλος

πησαν ἁμιλλώμιναι πρὸς ἀλλήλας, ὅπως περικαλύψωσι διὰ μύθων

τελευταίας ἡμέρας τοῦ ἀνδρός, ὄττις εἶπερ τις καὶ ἄλλος ἑδόξασεν

«τρατηχὸς τὴν Δυζαντιακὴν βααιλείαν.

Ὁ θάνατος τοῦ ᾿Κουστικανοῦ.

Ὀλίχους µόνον μῆνας ἔζχσι μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ἐνδόξον ατρα-
τῷ ὁ αὐτοκράτωρ. Ὁ θάνατος ἐπήρχετο λίαν ἐπικαίρως εἰς τὸν ἐσγα-
έρντα, ὃν εἶχον ἤδη καταστήσει βαρὺν καὶ δύσκολον τὰ ὀγδοήκοντα,
τνα αὐτοῦ ἔτη. ᾽Αληθᾶ.
ἶχον ὑπάρξει ἀνώδννοι. δη ἀπὸ τῆς ἐπιχιδύνου τῶν Οὕννων εἰς
θράκην ἐπιδρομῆς εἶχι καταθληθή. Οἱ µόχθοι αὖτι
Σ τοῦ μακροῦ τείχους
; ὅπου εἶχε διατρίψει τῷ 559 ἐπί τινα χρόνον. Κατὰ δὲ
βασιλεύουσαν ἐπιστροφῆν του ἐπὶ
ἠὑτοκράτορος προικλήβησαν ταραγαὶ

{ τελευταῖαι τοῦ Ἰουστικανοῦ ἡμέραι

Ὁ πρὸς ἀνόρ-

ἶχον ὑποσκάψει τὴν ὑγείαν αὐτοῦ ἐν Σηλυµ-

ν εἰς
ενδεῖ εἰδήσει τοῦ θανάτου

πλήθους, εὐκολως ἄλλως

ϱπ

μας

μαὶ ἐξόχον ἱμμονῆς ες τὰ δέγματα τῆς 3ρθοδοξίας ἀπίκρονσι τὴν
αἴρεσνν, ἂν κατεδίκαζε καὶ αὐτὴ ἡ Δύσις.

Ἔνν µέσῳ τοῦ τοιούτου Βρησκευτικοῦ φάλου κατέλαθε τὸν Ἴουστι-
ψιανὸν ὁ θάνατος τὴν 14 Νοιμθρίου τοῦ 505. μετὰ βασιλείαν ἐτῶν τριά-
µωντα ὀκτὼ καὶ ὀλέγων μηνῶν. Καΐπιρ δὲ στερούµενος νἱοῦ, δὲν ἄφινεν
ἑατεθειμένον εἰς τοὺς περισπασμοὺς ταρκξιπόλιδος ἀναρχίας τὸ κράτος,
Έπερ, ἐπ᾽ αὐτοῦ αὐξηθὶν µεγάλως, οὐχ ἧττον ὑπὸ πολλῶν ἠπειλεῖτο
πενδώνων. "Ηδη κατὰ τὰ τελευταῖα ἴτη ὁ Ἱουστινιανὸς ἐφαίνιτο προά--

ΗΙΑΝΜΓΙΡΙΣΜΟΣ ΚΥΣΑΝΤΕΝΟΣ ΑλΤΟΚΡΑΤΟΝΟΣ
Σ:κων ΑΥΣΑΜΤΙΑΚΟΥ ΤΕΤΟΥΡΓΗΝΑΤΩΣ.

Ίνι ἵκ τῶν ἑπτὰ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ἀδιλφῆς Βεγλαντίας καὶ τοῦ ἀδελ-
φῦ Ῥιωμκνοῦ ἀνιψιῶν τὸν υἱὸν τῆς Βιγιλαντίας καὶ τοῦ Δουλκισσίμου
ωστίνον, Ὡς πρυροπαλάτης, ἧτοι αὐλάργης τοῦ ᾿Πουστυνανοῦ, παρὶ-
πτηται ὁ ουστίνος κατὰ τὰ χρίσιμα Ικεῖνα ἵτη, ἰδίως ἀπὸ τοῦ 008,
ὡς ἡ διξβ, τοῦ «ὑτοκράτορος χείρ. Καὶ δὲν ἀνικήρυξε μὲν αὐτῶν ζῶν
ὃ Ἱωστωιανὸς αὔγουστων, ἴσως ἕνεκα τῶν συνεγῶν κατὰ τὰ τελευταῖα.
Ίπε εεαΐριων καὶ συνωμοοιῶν φοδούμινος μὴ διὰ τοιαύτης τωὸς πρά-
ἕως Ἀναφαλιόεῃ τῶν ἴδιον ἰαυτοῦ θρόνο, ἀλλὰ κατὰ τὴν ὁφτάτην

ίπονοκ κ) 10

Μα...

026

αὐτοῦ ὧραν ὑπίδειξον εἷς τὸν πατρίκιον Καλλίνικον, τον ἀρηγὸν τῶν
σχολαρίων, ὡς διάδοχον ἐχυτοῦ τὸν Ἰουστίνον. Ἡ δὲ σύγκλητος, ἅτες
ἀπὸ τῶν γρόνων ήδη τοῦ Οὐάλιντος συμμετιῖχε τοὐλάχιστον κατ
πύπους τῆς ἐκλογῆς τῶν αὐτοκρατόρων, ἐπεκύρωσε τῆν ταλενταῖαν Βν--
Ἅγπαιν τοῦ ᾿]ουστινιανοῦ,

Μεγαλοπρεπὴς ὑπῆρξε τοῦ ἐνδόξου αὑτοκράτορος ἡ κηδεία. Την αὖ--
τὴν ἐκείνην νύκτα τοῦ θανάτου κατετέθη ἐν τῷ προστὠῳ τῶν ἀνακτέ-
ῥων ὁ νεκρός, περιθιθληµίνος τὰ ἐπίσημα τῆς ἀρχῆς, ἐπὶ φιρίτρον,

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟ! ΣΑΣΚΟΦΑΡΟΙ
αν την ΕΚΚΛΗΣΙΑ: Της ΑΓΙΑΣ ΒΙΜΙΝΗΣ ΕΝ ΚΟΝΕΤΑΝΤΙΜΟΥΠΟΛΕΙ

περιβαλλοµένου ὑπὸ πλήθους λαμπάδων. Θρηνῶν δὲ προςΏλΏε πρὸς τή,
ψικρὸν τοῦ Δείου ὁ Ιουστίνος μετὰ τῆς συζύγου του Ῥοφίας, ἄτς καί
κατέθηκιν ὕφασμα, ποριατάνον ἰξυφασμίνους τοὺς κωριωτάτονι πὸι
ἄὔλων τοῦ Βανόντος. Ῥὴν δ᾽ ἱκφορᾶν τοῦ νεκροῦ ἠκολούθησι μιά π.
γίον αὐτοκράτορος ὅλη ἡ πόλις, προπέµπουσα τὸ λείψανον εἲς τὴν.
κλησίκν τῶν ἁγίων ᾽Αποστόλων, ὅπου τοῦτο κατιτέθη ἔντὸς σεµιωμ-.
γου ἑτοίμον ἤδη πρὸ τοῦ θανάτου τοῦ μεγάλου αὐτοκράτος

κατεσκιωασµένου μὲν ἐκ µαρμάραυ πολυτίµο», φέροντος δ᾽ ”

Άνσιν πλακῶν γρυσῶν

κζ’
ΟΙ ΔΙΑΔΟΧΟΙ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ

α
σεουστῖνος ὁ Ε΄.

Ὁ ουστῖνος, ἀνερχόμενος ἐπὶ τὸν θρόνον, ἦτο ἤδη ἀνὴρ καθεστη-
κὼς, ὑπερθὰς τὸ πιντηκοστὸν τῆς ἡλικίας ἔτος. Βἶχε λοιπὸν ὑπάρξει
μάρτυς τῶν ἐνδοξοτάτων τοῦ ᾿]ουστινιανοῦ ἡμερῶν ὡς καὶ τῶν χινδύ-
νων αὐτοῦ, εἶχε γνωρίσει ἐκ τοῦ πλησίον καὶ τὸ πρόγραµµα τοῦ θείου
καὶ τὰ λάθη αὐτοῦ. Αἱ δὲ πρὸ τῆς ἐπὶ τὸν θρόνον ἀνόδου ὑπηρεαίαι
τοῦ Ἰουστίνου ἐφαίνοντο ὑποσχόμεναι, ὅτι ὁ ἀνεψιὸς τοῦ ᾿Ιουστινιανοῦ
ἴμελλεν, ἂν μὴ νἀναδειχθῦ ἀντάξιος τοῦ θείου, ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ
ἐπανορθώση μὲν τὰ καχῶς ἴχοντα, νὰ συντηρήση δὲ τὰ διὰ μεγάλων
θυσιῶν καὶ μακρῶν πολέμων κατωρθωµένα. ᾿Ηδύνατο δέ τις καὶ νὰ
εἰκάσῃ, ὅτι ἐν τῷ βαρεῖ τούτῳ ἔργῳ ἔμελλε νὰ ἔχι ἀρωγὸν τὴν σύζν-
Ύον Ῥοφίαν, ἥτις, ἀνιφιὰ οὖσα τῆς Θεοδώρας, δὲν εἶχε μὲν τὸ δαιµό-
νιον ἐκείνης πνεῦμα, ἀλλὰ δὲν ἦτο ὑποδεεστέρα αὐτῆς ὡς πρὸς τὴν
Φιλοδοξέαν καὶ τὴν ἐπιμονήν. ᾽Αλλ᾽ ἐν τούτοις ἡ μὲν Σοφία τὰ πἁ
καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα τῆς διαδογῆς τοῦ συζύγου, στερουµένου

νος, καΐπερ μὴ ὤν ὅλως ἀμέτοχος ἀρετῶν. ἀλλ᾽ οὐδαμῶς το ἀντάξιος
τῶν περιστάσιων.
Ὁ Ἰουστῖνος

ἅμα τῇ ἀναρρῆσει αὐτοῦ διὰ
ἀπηύθυνεν εἷς τὰ πλήθη ὑπεσχίθῃ σύνεσιν καὶ δικαιοσύνην. Τῶν δὲ
πρώτων αὐτοῦ αρέξιων ὑπῆρξων ἡ ἐκ τοῦ ἰδίοι αὐτοῦ ' ῥησανεοῦ πλη-
ῥωμῆ τῶν μεμφιμοιρούντων δανει
Ἀίρωσις δισμωτῶν ἐπὶ το ς
διὰ µιγάλης αὐστηρότητος καὶ Ἶς

πόλεως κατώρθωσε, κατὰ τὰ λεγόμενα ὑ'

τοῦ ἐγκωμιαστοῦ

40

Κορίππον, τὸν ἠντὸς τριάκωντα μόνοι ἡμερῶν περιορισμὸν τῆς αὖβαν-

βισίας καὶ τῶν καταχρήσιων τῶν ἀρχόντων, ἐξ ὧν πολ)

ἀδικίαι καὶ πιέσεις τῶν κατωτέρων τάξιων τοῦ λαοῦ. "Αλλ᾽ ἡ ἄκρα,

αὕτη δικαιοσύνη τοῦ Ιουστίνου δὲν ἦτο συνδεδεμένη καὶ πρὸς ἐπιικῇ. μα
μεταχείρισιν τῶν στασιαατῶν καὶ τῶν ἐπικινδύνων τῆς βαπιλείας ἁπαν-

στῖνον καὶ ἡ Ῥοφία. Οὕτω συνωµεαία τις δύο ἐπιφανῶν. αγ ητῶο
τοῦ Αἰθερίου καὶ τοῦ ᾿Αδδαίον, οἵτινες παρισκεύκζον τὴν διὰ τοῦ ἱκσωο,
τροῦ τοῦ αὐτοκράτορος δηλητηρίασιν αὐτοῦ, ἐγκαίρως ἀνακαλωφθη..
τῷ 508, ἰτιμωρήθη αὐστηβότατα καὶ κατιστάλη διὰ, τοῦ ἄποκιφα”-ϕ,
ομοῦ τῶν Δύο ἑνόχων. Οὐχ ἄττον ὃ” πεδίωξεν ὁ Ιουστίνος --ς,
ὁμώνυμον {αυτοῦ ἐξάδιλφον, υἱὸν ὄντα τοῦ ἀδελφοῦ τε
Τιρμανοῦ, ἄνδρα, ὄστις, δικκριθεῖς ἤδη ἐπὶ τῆς π
ἐν τοῖς πολέμοις, ἐφαίνετὸ ὕποπτος εἰς τὸν ῥ ᾱ
μεταχεριαῦῇ, τῶν ἐν τῷ στρατῷ. δύναμίν του πρὸς |
ποῦ θρόνου. Διὰ τοῦτο ᾿Ιουστῖνας ὁ υἱὰς τοῦ Ρε
ἀπεσπάσθν, ἀπὸ τῆς στρατιᾶς ἧς ἡγεῖτο, ἔπιιτα δι --
ξάνδρεαν, ὅπου καὶ ἐδολοφονήθη ἐν αὐτῇ του τῇ κ) κι).
αὐτοῦ στάλη εἰς τὴν Κωνσταντινούπουλιν πρὸς η ο ονν τν
βασιλικοῦ ζεόγους, ὅπερ καὶ κατεπάτησεν αὐτὴν διὰ τῶν.
Οὔτως ὁ Ἰουστῖνος µετήρχετο πολιτείαν πάντῃ
Ἰουστιιανοῦ, τὰς, μὲν μεμφιμοιρίας ἐπὶ τῇ οἴκονομικῇ, ᾿
ταῖς ἐπὶ τοῦ προκατόχου διοικητικαῖς καταχρήσισι πιερώµενος νὰ ἐξκε
λιίψῃ, ὅπως γιίνῃ δηµοφιλέστερος, ἀλλὰ πρὸς τοὺς στασιαστὰς, φαν.
µενος πολὺ αὐστηρότερος τοῦ Βείου, Καὶ ἐν τοῖς εληνώνώ σα ν
πράγµασι καὶ ἴν ταῖς σχέσισι πρὸς τοὺς ἐκ βορρᾶ λαοὺς ὑπῆρξι τὸ
Ύραμμα τοῦ Ιουστίνου διάφορον τοῦ τοῦ Ιουστινιανοῦ.
Ἀμχόμινος τὰς περὶ τὸ τέλος τοῦ βίου αἱριτικὰς πλάνας τοῦ Βείου, «ΞΕΡΟ
Άωχε τὸ κατ΄ ἀρχὰς προκήρυξων θρησκευτικήν πρός πάντας τοὺς αὐσπαςζπε--ττ'
ρῶς τὰ, δόγματα τῆς ὀρθοδοξίας τηροῦντας, ἀποκλείσες ῥητῶς: Ἔν
ἀποδιχομένους τὴν μονοφοσνεικὴν αἴρεσιν, ἴαὶ κατ μη τὰ.
τῆς βασιλείας του ἔτη, καίπερ ἐχόμενος πιστᾶς τῆς ν ὕππααα
ξιν ἐπιιικῆς καὶ πρᾶος πρὸς τοὺς ἀντιδοξοῦντας. ᾿Αλλ' ἀπὸ τοῦ
συμπράττων μιτὰ τοῦ πατριάρχου Κωναταντινουπόλεως ᾿Ἰωάγνοτττν Ἡ
τοῦ ἀπὸ Σιρίμιος, κώµης πλησίον τῆς ᾿Αντιοχείας, αὐτοῦ ἐπείνωνττ--υ,

ο. μι

μ΄

ο 639

αν ἐγκαταστήσει ὁ Ἱουστινιανὺς τῷ 90ῦ ἀντὶ τοῦ Εὐτυχίου, καὶ
ἵῶψν νὰ εἴρηνιύσῃ τᾶς τεταραγµένας ἐκκλησίας τῆς ᾿Ανατολᾶς, προέ-
εἲς αὐστερὰν καταδέωξιν τῶν μονοφυσιτῶν καὶ τῶν φαμαριιτῶν.
μηνοφυσῖται μοναχοί καὶ αἱ μαναχαὶ ἐξεδιώχθησαν ἀπὸ τῶν μονῶν

ΑΡΓΕΡΟΥΣ Έπεχρντος ΞΤΑΥΡΟΣ 1οώστροχ κ)
ΣΤΑΛΕΗΣ ες ΡΩΝΗΝ ΚΑΣ κΕΟΚΕΙΝΕΝΟΣ Εν τοι Ἀατεκλκο!

καὶ Πναγκάσθησαν νὰ φύγωσιν. Εἰς δὲ τοὺς οαµαρείτας ἁπη-
Άτνη τὸ στρατεύεσθαι καὶ τὸ δικηγορεῦν καὶ τὸ µετέχειν τῆς πθλι-
Ἐξηρίθησαν δ᾽ ἀπὸ τῶς διώξεως µόνον οἱ τὰ τῶν σαμαρειτῶν
Ένσηητες γιωργνὶ ὄχι χάριν ἑαυτῶν, ὡς ῥητῶς ἔλεγεν ὁ ᾿Ἱουστῖνος
Ἀπεατὰ τῶν σαμαριιτῶν ἐκδοβιίστ τῷ ὉΤὸ νιαρξ, ἀλλὰ διὰ τὴν.

651

πρατοῦ διά τε ἄλλων µέτρων καὶ διὰ τῆς ἱδρύσιως ἀξιομάχου σώμα-
Ὡς δικαπιντακιςχιλίων φοιδεράτων, οὗ ὁ ἀρχηγὸς Μαυρίκιος οὐ µόνον
ὰ διακριθῇ ἔμελλεν ἐν τῷ ἐπαναληφθίντι πρὸς τοὺς Πέρσας πολέμῳ,
Ἰλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν Τιθέριον νὰ διαδεχθῇ ἐπὶ τοῦ θρόνον.

᾽Αλλ᾽ ἂν ἐξαιρίσωμεν τὰς πρὸς βελτίωσιν τοῦ στρατοῦ προσπαθείας
τοῦ Τιθερίου, ἡ λοιπὴ αὐτοῦ πολιτεία οὐδὲν ἔχει τὸ ἀξιόλογον. Θέλων
ὰ στηρίξη τὸν θρόνον, κινδυνεύσαντα ἐκ τῶν σκευωριῶν τῆς Σοφίας,
τις διὰ τὴν ἀποτυχίαν τῶν ἐλπίδων ἃς ἑστήριζεν ἐπὶ τὸν Τιθέριον παρι-
πιύαζε τὴν πτῶσιν αὐτοῦ διὰ συνωμοσίας τοῦ ὁμωνύμου ἀνεφιοῦ τοῦ
ουστινιανοῦ ἀποτυχούσης, ἠναγκάσθη νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν εὔνοιαν τοῦ
Ἰήμου διὰ κουφισμοῦ τῶν καθυστερουµένων καὶ παροχῶν ἐλευθερίων εἰς
τὰ πλήθη, µέτρων ἰξαντλησάντων τὸν δηµόσιον θησαυρόν. Οὐδ᾽ ἔμεινεν
Γκ αὐτοῦ ἀπηλλαγμένον τὸ κράτος θρησκευτικῶν διωγμῶν, διότι ὁ Τι-
δέριος ἐπέτριψε τὴν καταδίωζιν τῶν ᾿Αρειανῶν, θέλων νὰ καταστείλῃ
στάσιν ἐκραγεῖσαν ἐν Κωνστανεινουπόλει ἕνα τῆς προσωρινῆς προς-
χωρήσεως τοῦ αὐτοκράτορος εἰς τὸ αἴτημα τῶν ἀποτελούντων τὸ σῶμα
τῶν φοιδεράτων ᾿Αρειανῶν Γότθων, οἵτινες εἶχον ζητήσει τὴν ἐν τῇ
βασιλιυούσῃ ἵδρυσιν ἐκκλησίας τοῦ ἰδίου αὐτῶν δόγματος.

Ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τοῦ θανάτου του, ἐπελθόντος τῇ 14 Αὐγούστου
589, ὁ Τιβέριος ἔδωχεν εἷς τὸν Μανρίκιον, ὅςτις εἶχε πρὸ μικροῦ ἐπι-
στρέψει ἐκ τῆς Περαίας, τὴν πριοθυτέραν τῶν δύο αὑτοῦ θυγατέρων
Κωνσταντῖναν, καὶ ἀνεκήρυξεν αὐτὸν διάδοχον τοῦ θρόνου. Ὁ μµελλο-
Ἠάνατος αὐτοκράτωρ, προεφωνῶν κατὰ τὴν ατέψιν τοῦ γαμθροῦ ὡς καί-
Ίαρος τοὺς συνηγµένους συγχλητικοὺς καὶ ἀξιωματικοὺς τοῦ κράτους,
Ἰξέφρασε τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ βασιλεία τοῦ διαδόχου ἴσται τὸ λαμπρό-
τον ἐἑαυτοῦ ἐπιτάφιον μνημεῖον. ᾽Αλλ᾽ ἡ βασιλεία τοῦ Μαυρικίου,

Ἶστις διὰ τῶν ἐν Περαίᾳ πρὸ τῆς ἐπὶ τὸν Βρόνον ἀνόδου κατορθωµάτων
αὐτοῦ λαμπρὸν ἐφαίνετο προοιωνιζόµενος µέλλον, µόνον µέχρι τινὸς
δικαίωσε τὴν πρόρρησιν τοῦ Κενθεροῦ.

᾽Αλλὰ δὲν πταίει αὐτὸς ὁ Μαυρίκιος, ὅςτις εἶχεν ἀρετὰς ἀξίας λόγου
ὦ µόνον στρατηγικὰς, ἀλλὰ καὶ πολιτικάς. Δικαίως ἐπαινεῖται αὐτοῦ
1 σώφρων ἐπιείκεια χαὶ ἡ ἀγχίνοια, µεβ᾽ ὧν ἀρετῶν αυνιδέετο πείσµων
ὠτογνωμοσύνη" συνετῶς δὲ φερόµενος ἀπετίναξε τὴν μισαλλόδοξον πο-
ετείαν τῶν δύο αὐτοῦ προκατόχων. ᾿Αλλ’ οἱ καιροὶ ἦπαν δύσκολοι,
αἱ αἱ ἀρεταὶ τοῦ Μαυρικίου αὗται δὲν ἤρκισαν, ὅπως δι’ αὐτῶν ἀπο-
ρουσθῶσιν ἀπὸ τοῦ κράτους κακὰ, ὧν ἡ ῥίζα ζητητέα ἐν τοῖς χρόνοις

098

έλος τὸ ἔτος 672, καθ᾽ ὃ ἔμελλε νὰ πληρωθῇ εἰς τοὺς Πέρσας
τα δικαιτὴς δόσις τῶν μεταξὺ ᾿]ουστινιανοῦ καὶ Χοσρόου συµπι-
εάνων ἐτησίων φόρων. ᾿Αλλ᾽ ὁ Ἰουστῖνος ἠρνήθη τὴν πληρωμῆν,
ἔρνησις αὐτοῦ ἰπέσπευσε τὴν ἴκρηξιν τοῦ πολέμου, ὅστις ἀπὸ τῶν
ἴχε καταστῆ σχεδὸν ἀναπόφευκτος.
Ἰουστῖνος, ἐλπίζων ἴσως, ὅτι τὸ γῆρας τοῦ Χοσρόου ἔμελλε νὰ
ωλύσῃ τὴν δραστηρίαν αὐτοῦ ἐνέργειαν, ἠπατᾶτο, ὡς ἀπίδειξαν
τυχίαι τῶν Περσῶν κατ᾽ αὐτὸ ἤδη τὸ 578. ᾿Αληθῶς ὁ μὲν στρα--
ὃν ἀπέστειλεν ὁ ᾿Ιουστῖνος ἐπὶ τοὺς Πέρσας, ὁ συγγινὴς αὐτοῦ
ανὸς, μικρά τινα µόνον κατώρθωσε, δὲν ἠδυνήθη δὲ νὰ κυριεύσῃ
Ίίσιθιν ἣν ἐπολιόρκησεν. ᾿Απ΄ ἰναντίας ὃ᾽ οἱ Πέρσαι ὑπὸ μὲν τὸν
ηγὸν ᾽Αδαρμάνην ἠδυνήθησαν τῆς τι πόλεως ταύτης τὴν πολιορ-
ἃ λύσωσι καὶ, εἰςθαλόντες εἰς τὴν Συρίαν, νὰ προξενήσωσιν εἰς τὸν
μακρᾶς ἡσυχίας ἀπαράσκευον ταύτην χώραν μεγίστας ζημίας καὶ
άγωσιν ἐξ αὐτῆς εἰς τὴν Περαίαν ἄπειρον πλῆθος αἰχμαλώτων,
οτὸν δὲ τὸν Χοσρόην πολιορχήσαντες τὸ Δάρας ἐκυρίευσαν τὸ περι-

ον τοῦτο ἔρυμα μετὰ πολιορχίαν ἓξ μηνῶν.

εκα δὲ τῶν τοιούτων ἀτυχημάτων, πρὸς ἃ παραλλήλως ἔδαινον
τὰ τῶν ᾿Αθάρων περιπλοχαὶ, ἀνεχλήθη μὲν ἐκ τοῦ θεάτρου τοῦ
οὔ πολέμου ὁ Μαρκιανός, ἔπειαε δ᾽ ἡ Σοφία τὸν παραφρονήσαντα
ἴνον νὰ προζλάθῃ συνάρχοντα τὸν Τιβέριον. Καὶ ὠμολογήθη μὲν
ν χρόνον μετὰ τὴν ἀναγόρευσιν τοῦ Τιθερίου ὡς καίσαρος ἀνα-
καὶ ἔπειτα (515) τριετὴς εἰρήνη, ἀλλ᾽ ὑπὸ τὸν ῥητὸν ὅρον, ὅτι
δὲν ἔμελλε νὰ ἰσχύπ καὶ διὰ τὴν Περααρμενίαν, ὅπου καὶ ἐξηκο-
πν ὁ πόλεμος. Καὶ τῷ μὶν 516 µετ᾽ ἀμφιρρόπους τινὰς ἀγῶνας
Ψῃ δύο τῶν βυζαντιακῶν πόλεων

ῥόης ἠδυνήθη μὲν νὰ καταστρ
Αρμενίας, τὴν Σεθαστὴν καὶ τὴν Μελιτηνὴν, ἀλλ᾽ ὑπέστη δὶς
ας ἧττας ὑπὸ τοῦ χατ᾽ αὐτοῦ ἀποσταλέντος ]ουστινιανοῦ, τοῦ
οὔ Γερμανοῦ καὶ ὁμωνύμου ἀνεψιοῦ τοῦ μεγάλου νοµοθέτου.Αλλὰ.
Ίμενον ἔτος (571) ὁ στρατηγὸς τοῦ Χοτρόου Ταμχασρὼ ἐνίκησεν
Ὡς τὸν ουστινιανὸν, καίπερ ἀντιτάξας εἰς αὐτὸν στρατιὰν πολὺ,
έραν. Τοιαύτη δ᾽ ὑπῆρξεν ἡ ἧττα τῶν Βυζαντίνων, ὥςτε εἰς
ντακιςχιλίους ἀνῆλβον, καθ΄ ἃ λέγεται, οἱ πεσόντες.

4 δὲ τῇ ἀγγελίᾳ τῆς δεινῆς ταύτης ὕττης ὁ Τιβέριος ἀνεκάλιαε
ποστινιανὀν, καὶ ἔστειλιν ἀντ᾽ αὐτοῦ ὡς ἀρχιστράτηγον τὸν ἐκ
Ιδοκίας χόµιτα τῶν ἐξκουθίτων Μαυρίχιον, ὅστις, διακριθεὶς ἐν

]

» ἀπὸ τῶν ᾿Αθάρων διὰ πλρωμῆς γστµάτων. τηγούκεν« δ ἓν
ὑπὸ τοῦ γενναίο, λέαυρικιου. εροέθαινον ὡς τὸ πλεῖστον νικῶν-
Τῶλος ἃ᾽ ἐνάησι λαμκρῶς ὁ Μαυρίκιος τῷ ὅθὴ ταρὰ τὸν πθλιν
ωνσταντῖναν. ὃν ἑτειςᾶτο νὰ αυριενατ.

ονσταντινούκολιν. ὅπου μ ὁ ἀνεκτρύσσετο αὐτοκράτωρ. ἀφῆχε
ἴδοχον αὐτοῦ ἐν τῇ κατὰ Πιε;σῶν στρατηχις Ἰωάννην τὸν Μνστα-
ὁ ἀδεξιος οὗτος στρατηγος ἐπήνεγκεν ἑπανειλημμενας τῶν ὃ--
Καὶ ἀντικατεστησι μὲν αὐτῶν ὁ Μαυρίκιος
ἀδιλοῦ Γερδίς γαµθροῦ Φιλικτυκοῦ, 3) λα

Εξιον λόγου. Νέόλις δὲ κατ΄

μωνύμον αὐτικράτορος. Μετα δὲ τὴν μεγάλην ταύτην νικην ἀναθας-
ἆ ἐνδέτερα. καὶ εἰςέλατεν εἰς τὴν ᾿Αρ-
Ἴαθη νὰ ὑποχωρήστ, διωκόµενος ὑπ᾿ αὐτῶν, εἰς τὸν ὀχυςὰ
Ἔντοτε δ) ὁ Φιλιππικες ἀνέθπκε την ἐνεργὸν
ἶμου ἐς τὸν Ἡμσλῳ Ἆ
όμενος μας νανρκας ἔστειλε τὸ
τν Πιρσίαν τὸν Πρίσεων ὦ ς λαλιο τ

αν δὰ τοῦ Φιλιππικοῦ. ᾽Αλλ᾽ οὔτε τούτου ἆ
ἂν κη (688), οὔτε ἡ παρὰ τοῦ διαδόχου αὐτοῦ Κραμεντιόλου καὶ

ὰ τῶν Μαρτυροπε-

697

ν χωρῶν, εἷς ἃς εἶχεν ἐγκατασταθῇ, ἀπειλοῦν τὸ κράτος, ὅπερ ἑνέ-
ν εἷς ἀνησυχίαν αχεδὸν διαρκῇ ἐπὶ ἵνα περίπου αἰῶνα. το δὲ τὸ
τοῦτο τὸ τῶν ᾿Αθάρων.

!. Ἄδαρις ἦσαν ἴθνος τουρανικῆς καταγωγῆς, καὶ δὴ κατὰ πᾶσαν
ότητα αυγγενεῖς πρὸς τοὺς Οὔννους τοὺς περὶ τὸν ᾿Ατείλαν. Οἱ-
τες δὲ τὸ πρῶτον ἐν τῇ κεντρικῇ ᾿Ασίᾳ κατὰ τὰ δυτικὰ τῆς Σ:6η-
καὶ ὑπήκοοι ὄντες τῶν Τούρχων, ἀπέστησαν ἀπ᾿ αὐτῶν, καὶ, φυ-
ες ἐκ τῆς ᾿Ασίας, ἐτράπησαν πρὸς δυσμάς. Βἰιλάσαντες δ᾽ εἰς
Εὐρώπην, μεσοῦντος τοῦ ἕκτου αἰῶνος, ἐπὶ ᾿Ιουστινιανοῦ, προςέ-
ν τὰ διάφορα μιταξὺ τοῦ Βόλγα χαὶ τοῦ Τανάϊδος ἐγκαθιδρυμένα
τῶν Οὕννων, ἔπειτα δὲ τοὺς "ντας, φῦλον σλαθικὀν, οἰκοῦν παρὰ
Ἀύξεινον πόντον, καὶ κατέλαθον τὰς χώρας αὐτῶν. Οὕτω δὲ, πλη-
Ίντες πρὸς τὸν Δούναθιν, καθίσταντο ἤδη ἐπικίνδυνοι εἰς τοὺς Βυ-
(νους, διὸ ὁ Ιουστινιανός, πειθόµενος εἰς τὰς πρισθείας αὐτῶν,
Ἠη νὰ παρέχῃ αὐτοῖς δῶρα, οὐ µόνον οὕτως αὐτοὺς ἐκείνους περι-
λων, ἀλλὰ καὶ μεταχειριζόµενος αὐτοὺς πρὸς παράλυσιν τῶν πέραν
Δουνάθεως οὐννικῶν καὶ σλαθικῶν φύλων. Αλλ᾽ ἤδη βραχὺ πρὸ
Ἰανάτου τοῦ Ιουστινιανοῦ διελύθη ἡ μεταξὺ Βυζαντίνων καὶ ᾿Αθά-
Νλία, ἡ δὲ σύγκρουσις ἀπέθη µεγαλειτέρα ἐπὶ τοῦ Ιουστίνου, διαρ-
ν ἀποκρούσαντος τὰς περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰς αὐτοὺς παρεχοµένου
υ προτάσεις τῶν σταλέντων παρ᾽ αὐτῶν πρέσθεων. ᾿Επέμεινε ὃ᾽ ὁ
πῖνος εἰς τὴν ἀγέρωχον αὑτοῦ πρὸς τοὺς "Αθαρας πολιτείαν καὶ
ντοι, καταλαθόντες τὰς ὑπὸ τῶν Λομθαρδῶν καὶ τοῦ γοτθικοῦ
τῶν Γηπαίδων πρότερον κατεχοµένας χώρας, ἴγειναν κύριοι τῶν
τὴν σημερινὴν Οὐγγαρίαν, Μοραθίαν καὶ Βοημίαν χωρῶν καὶ ἀπί-
αν δύναμιν πολὺ ἀνωτέραν τῆς προτέρας. Καὶ ταῦτα ἐν ᾧ οἱ Ἄθα-
Ἰκήτουν μὲν τὸν φόρον τὸν πρότερον διδόµενον εἰς τοὺς Κοτριγού-
καὶ Οὐτριγούρους Οὔννους, οὓς ἤδη εἶχον ὑποτάξει, ἐπωφθαλμίων
ἂν κατάληψιν τοῦ ὀχυροῦ Σιρµίου, κειµένου παρὰ τὴν σημερινὴν
Ἀθίτσαν ἐπὶ τῶν ὀχθῶν τοῦ Δουνάθεως.

λλλ’ οἱ “δαρες, βλέποντες, ὅτι τὸ Σίρµιον ὑπερησπίζετο ὑπὸ φρον-
ἀξιομάχου, τεταγµένης ὑπὸ τὸν γενναῖον Βῶνον, ἀπέφυγον ἐπὶ τοῦ
Άτος νὰ προςθάλωσιν αὐτὸ, καὶ ἐτράπησαν εἰς τὴν δῄωσιν τῆς Δαλ-
ας. Ὅτε δὲ, σταλεὶς ὑπὸ τοῦ Ιουστίνου ὁ Τιθέριος, ἠττήθη ὑπ
ὃν, οἱ Βυζαντῖνοι ἠναγκάσθησαν νὰ ἕλθωσι τῷ 570 εἰς συνθηκο-
αν πρὸς αὐτοὺς, πληρώσαντες ὀγδοήκοντα χιλιάδας χρυσῶν νοµι-

6398.

αµάτων, ἀντιστοιχούντων περίπου πρὸς ἓν ἑκατομμύριον καὶ τριαχοσίες
γιλιάδας δραχμῶν, ποσὸν ὅπερ ἐκανονίσθη τῷ δἹά ὡς ἐτήσιος ης
τοὺς "Αθαρας Φόρος τῶν Βυζαντίνων μετὰ νίαν τοῦ Τιθερίου ἧττεο.
Τότε δὲ ἡ βυζαντιακὴ βασιλεία, ἁπαλλαγεῖσα πρὸς ὥραν τῶν ᾿Αθάρων,
ἠδυνήθη νὰ στρίψῃ ὅλην αὑτῆς τὴν προκοχὴν εἰς τὸν πρὸς τοὺς Πέρος
πόλεµον, ὅτε νέος παρέστη κίνδυνος ἐξ ἄλλου ἴθνους, ἐπιδραμόντος
τὰς ἐντεῦθεν τοῦ Δουνάθεως βυζαντιακὰς χώρας. σαν δὲ οὗτν
Σλάδοι.

Ἐίδομεν ἤδη τοὺς Σλάθους, παροδικῶς ἐπιφαινομένους τὸ πρῶτη ἰν
τῇ βυζαντιακῇ ἱστορίᾳ κατὰ τὸν πέµπτον αἰῶνα, ἰδίως παρουσιαζεμ-
νους ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ αὐτοχράτορος ᾿Αναστασίου, ὅτε ἀναφίμτα
πρώτη τις αλαθικἡ ἐπιδρομὴ εἰς Θράκην τῷ ἀθδ. ᾿Ἐπαναλαμθεήμ-
ναι δὲ τοιαῦται ἐπιδρομαὶ ἠνάγκασαν, ὡς εἴδομιν, τὸν ᾿Αναστάσιν
προθῇ εἰς τὴν κτίσιν τοῦ μακροῦ τείχους ἀπὸ τῶν Δέρκων κατὰ τόν
Εὔξεινον Πόντον µέχρι τῆς Προποντίδος. ᾿Αλλὰ καὶ τοῦ τείχους εοώτν
ἡ οἰκοδόμησις δὲν ἀναστέλλει τὰς ἐπιδρομὰς τῶν βαρθάρων, ὧν δίε
μνείας ἀξία εἶνε ἡ τελευταία τῶν ἐπὶ τοῦ ᾿Αναστασίου, γινοµίη τὴ
517 εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ Θεσσαλίαν. ᾽Αλλὰ τῶν ἐπιδρομῶν τών
οἱ Σλάδοι µετέχουσι µέχρι τινὸς µόνον, καὶ δὴ συμπαρακολουθνύν
δίκην ὑποτιλῶν τοὺς Βουλγάρους, φιλοπόλεµον τουρανικὸν φῦλον, ἆ
τῶν περὶ τὸν Βόλγαν πρώτων αὑτοῦ ἑδρῶν ἐξορμῆσαν καὶ τραπὶν ἐὶ
τὰ νοτιοδυτικὰ, ἐκεῖθιν δ᾽ εἰκελαῦνον εἰς τὰς ἐντιῦθεν τοῦ Ἵστρο β
ζαντιακὰς χώρας χάριν λείας καὶ ἁρπαγῆς.

Ῥουλγάρων καὶ Σλάθων ἐπιδρομαί εἰς τὰ νοτιώτερα τῆς χερονήθν
τοῦ Αίμου γίνονται ἐπανειλημμένως χαὶ ἐπὶ τῶν χρόνων τοῦ Ἴουσ-
νιανοῦ, καθ᾽ οὓς οἱ Σλάθοι, καίπερ ὑποτελεῖς ὄντες τῶν Βουλγάρο, |
ἄρχονται νὰ διαστέλλωνται σαφέστερον ἢ πρότερον. Βὐρίσκομον ὃ’ -
τοὺς διηρηµένους εἰς δύο ἔθνη, τοὺς "Αντας, προγόνους ὄντας τῶν ἔπ'
τα Βένδων, καὶ τοὺς Σκλαθηνούς. σαν δ᾽ οἱ Σλάδοι ξανθότριχες μὰ
Ὑαλανόφθαλμοι, ὑψηλοὶ καὶ εὐπαγεῖς. 'Ἠσχολοῦντο δὲ περὶ τὴν γιωβ-
γίαν καὶ τὴν κτηνοτροφἰαν. Καΐπερ δὲ ὄντες Εδωλολάτραι, παριστό”
γονται ὡς φιλόξενοι καὶ δὴ καὶ ἄδολοι, ἐφ᾽ ὅσον τοῦτο ἦτο δυνατὸν εὖ
βαρθάρους, ὧν τὴν διάνοιαν δὲν εἶχε φωτίσει ἡ χριστιανικὴ θρηοκεῖ'
καὶ ἀνώτερός τις πολιτισµός. Την δὲ λιτότητα τοῦ βίου αὐτῶν µαί
τυρεῖ ἡ ἁπλότης τῆς τροφῆς αὐτῶν, συνιαταµένης χυρίως εἰς κίγχ.ξ
καὶ τὸ ἀπέριττον τῶν κατοικιῶν, αἴτινες ἦσαν αἰκτραὶ καλύθαι, ἐκ πε

659

αάτων σποράδην ἠκτισμέναι καὶ μὴ συναποτελοῦσαι χωρία, ἅτε τῶν
λάβων μὸ ἐχόντων ἐνδιαιτήματα σταθιρά. Ἱδρύοντο δ᾽ αἱ ἀπ᾿ ἀλλή-
ων ἀφεστῶσαι αὗται καλύθαι ἐν τοῖς δάσεσιν ἢ παρὰ ποταμοὺς, τέλ-
ατα καὶ λίμνας. ᾽Απλούστατοι δὲ, ξυλοπαγιῖς ἦσαν χαὶ οἱ ναοὶ, ἐν
6 ἑλάτρευον τὸν ἀνώτατον κύριον τοῦ φωτὸς, τὸν ὄψιστον αὐτῶν θεὸν
Θαρὼγ, ὑφ᾽ ὃν ἦσαν τιταγµένοι διάφοροι κατώτεροι θιοὶ καὶ πνεύματα.
οικία. Καὶ ἐν μὲν τῷ κατ οἶκον βίῳ µεγάλη ἀνεφέριτο τιμὴ εἰς τὴν
Ιναῖκα, πᾶσα δὲ κτῆσις ἀνῆκιν εἰς τὴν οἰκογένειαν, ἧς ἀπεκλείετο µόνον
καχὸς, διὸ καὶ συνέπιπτον αἱ ὄννοιαι τοῦ χαχοῦ καὶ τοῦ πτωχοῦ. Πο-
τυκῶς δ᾽ ἐξιταζόμενοι ἦσαν ἀφωσιωμένοι λάτραι τῆς ἀνεξαρτησίας, διὸ
εἱ πολὺ ἀργὰ ἀνεπτύχθη παρ᾽ αὐτοῖς ἡ ἰδέα τῆς μοναρχίας καὶ συνι-
φότησαν βασιλευόµενα κράτη. Καθ᾽ οὓς δὲ χρόνους ἔρχονται εἰς σύγ-
νουσιν πρὸς τὸν βυζαντιακὸν χόσµον ἦσαν ἰδιόρρυθμοι καὶ αὐτοκέφαλοι,
εἰ τὸ πολίτευμα αὐτῶν ἦτο δημοχρατικὀν, ἀπετέλουν δὲ πολλὰς ἀπ᾿
Ἀλήλων ἀνεξαρτήτους, µόνον δ᾽ ἐν περιπτώσει χοινῆς ἐπιχειρήσεως ἢ
πνοῦ κινδύνου ἑνουμένας πολιτικὰς ὁμάδας ἡ μᾶλλον φράτρας. Ὠνο-
άζοντο δ᾽ αὗται, ὡς κατόπιν καὶ αἱ τοπικαὶ διαιρέσεις τῶν ὑπὸ τῶν
Ἰάθων καταληφθεισῶν γωρῶν, ζουπανίαι, οὕτω χληθεῖσαι ἐκ τοῦ κοι-
»ῦ ἑκάστης αὐτῶν ἰδάφους καλουµένου ζούπα: εἶχε δ᾽ ἑκάστη αὐτῶν
Αχηγὸν τὸ πρεσθύτατον τῆς φράτρας µέλος, τὸν ζούπανον.
Τοιοῦτος ἦτο ὁ λαὸς, ὄςτις παρὰ τὸ ἔμφυτον αὐτῷ φιλελεύθερον
Νεῦμα ἠναγκάσθη νὰ ὑποκύψῃ εἰς τοὺς Βουλγάρους καὶ νἀκολουθήση,
ὠτοὺς ἐν ταῖς πρώταις αὐτῶν ἐπιδρομαῖς εἰς τὸ βυζαντιακὸν κράτος.
Αλλά κατ᾽ ὀλίγον, ἐξακολουθουσῶν τῶν ἐπιδρομῶν ἐπὶ τοῦ Ἰουστινια-
ος ἰδίως μετὰ τὸ ὅδά, ὃτ᾽ ἐφονεύθη μαχόμενος ὁ διξιώτατος τῶν
βαββάρων ἀντίπαλος Χιλβούδιος, ὁ Βνζαντῖνος στρατηγὸς τῆς Θράκης,
4 Σλάθοι ἀναφέρονται ἄνιων τῶν Βουλγάρων, ὑποταχθέντων, ὡς φαί-

πται ὑπὸ τῶν πρότερον ὑποτελῶν εἰς αὐτούς. Ἐπανειλημμέναι δ' ὑπῆρ-
ἕαν ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ ᾿Ιουστινιανοῦ αἱ ἐπιδρομαὶ τῶν Σλάθων, καθ᾽
ὧν ἀντεπεξήρχετο ὁ αὐτοκράτωρ, εἴτε ἀποστέλλων εἰς αὐτοὺς στρατηγοὺς
Ππφανεῖς, εἴτε παραλύων τὴν δύναμιν αὐτῶν διὰ τῆς γνωστῆς μεθόδου
τῆς ὑποστηρίξεως ἄλλων βαρθάρων συγκρατούντων αὐτούς. Οὕτω δ᾽ αἱ
Φνιχεῖς αὗται ἐπιδρομαὶ περιωρίζοντο εἰς προζωρινὰς δγώσεις χαὶ ἦσαν
Φνήθως βραχυχβρόνιοι, εἰ καὶ δὲν ἦσαν μικραὶ αἱ ζημίαι αἱ ἐπερχόμιναι
ἡς τὰς χώρας ὅσας ἐπίτρεχον οἱ Σλάδοι. Τέλος δὲ καὶ ἠσύχασαν, ὡς
Μένιται, οἱ Σλάδοι ἐπὶ τινα χρόνον μετὰ τὴν ἐν ἔτιι ὅδ8 ἐπιδρομὴν

δ΄ Ίνικα τῶν συνεχῶν πρὸς τοὺς "Άδαρας καὶ Σλάθους συγκρούσιων
συνείθισαν εἷς τὴν θέαν τῶν δύο τούτων ἰθνῶν, ἥτις τὸ κατ᾽ ἀρχὰς
εἶχε γεννήσιι τὴν ἔκπληξιν αὐτῶν, ὅτε τὸ πρῶτον ἐγνώρισαν αὐτούς.
Καὶ δὲν ἐξεπλήσσοντο μὶν πλέον ἐπὶ τῇ θέᾷ τῶν ἁμαξοθίων ᾿Αθάρων,
ὡς ὅτι ἦλθον εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ οἱ πρῶτοι
αὐτῶν πρίσθεις, ἔχοντες ὄπισθεν µακροτάτας τὰς κόµας δεδιµένας διὰ
παινιῶν καὶ πιπλιγµένας καὶ φέροντες ἐνδυμασίαν ὁμοίαν πρὸς τὴν τῶν
Οὕννων. Τῶν δὲ Σλάβων, οἵτινες ἄλλως ἦσαν ἧττον ἀξιόμαχοι τῶν
Οδὕννων, ἐπὶ τοσοῦτον ἐγνώρισαν αὺὑν τῷ χρόνῳ τὸν πολεμικὸν τρόπον,
ὥςτι ὁ αὐτοχράτωρ Μαυρίκιος ἐν τῷ στρατηγικῷ αὐτοῦ βιθλίῳ πολλὰς
ἀναγράφει παρατηρήσεις περὶ τῶν πολεμικῶν αὐτῶν συνηθειῶν καὶ πολ-
ὰς ἐκφέρει χρίσεις περὶ τοῦ τρόπου, καθ΄ ὃν ἔπριπε νὰ πολεμῶνται.

Κατὰ τὸν στρατηγικὸν αὐτοκράτορα οἱ Σλάθοι ἀπέφευγον νὰ µά-
χωνται ἐν ἀναπιπταμένοις πεδίοις, προετίµων δὲ νὰ παρασκινάζωσιν
ἐνέδρας ἀπὸ ἀσφαλοῦς, κρυπτόµενοι εἰς ὄρη ἢ τέλµατα, ἀφ᾿ ὧν ἡδύ-
ναντο ἐπιτυχῶς νάσκῶσι τὴν περὶ τὸ τοξεύειν δεινότητά των. Καὶ αὐτὰ
δὲ τὰ ὅπλα των, τὰ πεφαρμαχευµένα βέλη, ἦσαν ἐπιτηδειότερα εἰς τὴν
ἄποθιν ἐπίθισιν, εἰ καὶ ἦσαν ἐφωδιασμίνοι μὲ πελέκεις καὶ σφύρας διὰ,
πὴν ἐκ τοῦ συστάδην µάχην. Ὡς ἐπικαιρότατον δὲ χρόνον πρὸς κατα-
πολέμησιν τῶν Σλάβων ουνίστα ὁ Μαυρίκιος τὸν χειμῶνα, ὅτε τὰ δέν-
Ἆρα εἶνε ἄφυλλα χαὶ τὰ δάση δὲν καλύπτουσι τὴν θέαν, τὰ δὲ βήματα
προδίδονται ἐπὶ τῆς ἐπιστρωμένης χιόνος καὶ οἱ ποταμοὶ, οὓς οἱ Σλάθοι
Ἀννήχοντο διξιώτατα, ἦσαν πεπηγµένοι.

᾽Αλλὰ παρ᾽ ὅλας τὰς σοφὰς ταύτας παρατηρῆσεις τοῦ ἐμπειροπο-
Ἄίμου αὐτοκράτορος, οἱ ατρατηγοὶ αὐτοῦ δὲν ὑπῆρξαν πάντοτε εὐτυχεῖς
οὖτε πρὸς τοὺς Σλάδους, οὔτε πρὸς τοὺς Αθαρας ἀγωνιζόμινοι. Καὶ
πρῶτον μὲν οἱ ΄Αδαρες μετὰ τὴν ἀπόκρουσιν νέας αὐτῶν ἀπαιτήσεως
περὶ αὐξήσιως τοῦ παρεχοµένου εἰς αὐτοὺς ἐτησίου φόρου ἐκυρίευπαν
τῷ ὅθὃ ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Βαϊανοῦ τὴν Σιγγηδόνα, ἐπέχουσαν
τὴν Δίσιν τοῦ σημερινοῦ Βελιγραδίου, καὶ ἄλλας παριστρίους πόλεις, καὶ
Ἀροάθησαν δποῦντις µέχρι τῆς ᾽Αγχιάλον, ἀπεχώρησαν δὲ µόνον ὅτι
ἔγαυνι δεκτὴ ἡ ἀπαίτησις αὐτῶν. ᾽Αλλὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος παρώρµησαν
ἐς αἰθολὴν τοὺς Σλάθους, οἵτινες, εἰκελάσαντες εἰς τὴν Θράκην, προι-
Ἰῶρησεν πρὸς τὸ μακρὺν τεῖχος, ἀλλ᾽ ἠναγκάσθησαν νὰ ἐπιστρέψωσιν,
Ἠττηβίντες ὑπὸ τοῦ στρατηγοῦ Κομεντιόλου. ᾽Αλλ’ οὗτος οὐδὲν κατώρ-
μεν ἴπιιτα κατὰ τῶν ᾿Αθάρων, παρασπὀν ων εἰς τὴν

(τονος τ΄.)

μή πῃ

δ48

ῥράννας, ἀκερχόμενοι: ὡς ἐκανοντακχίλίνυς, προρέδάλον τῷ 885
ταὐτὴν τὴν Θεσσαλονίκη», σωθεῖσαν, καθ᾽ ἃ ἀναφέρει εὐλαδὴς παρά-
Κάι διὰ Βαύματος τοῦ πολιούχου αὐτῆς ἁγίου Δημητρίου. Οὐγ ἧττον
ἵμωνα τῶν Βυζαντίνων, καἰπερ ἐπιμόνως, ἴστιν ὅτε δὲ καὶ ἰπιτυχῶς

Άπονις ΤΗΣ ΘΕΕΞΑΛΟΝΠΟΙΣ.

Ἰαγομένη, δὲν ἱπήρκει ὅπως ἁπαλλάξῃ τὴν Θράκην ἀπὸ τῶν ἄαρ--
κῶν ἐπιδρομῶν καὶ τῆς ἐκ τούτων ζημίας, Προτεπῆλθε δ᾽ εἰς ταῦτα

τῷ 609, δενώσασα τὴν Βίσιν τῶν πραγμάτων, ἐν αὐ
[τοῦ Δουνάδιως βυζαντιακῷ στρατοπίδῳ ἡ
» σανωριῶν τοῦ Φωκᾶ ἐξιριθιζομένης στι

ἀξιόπιστος ἐξεικονίζει τὸν γηραιὸν καὶ εἰς δυσμένειαν πισόντα κατακτη-
τὴν τῆς Ἰταλίας ὡς τὸν αἴτιον τῶν νέων κινδύνων οὓς διέτρεξεν ἀπ᾿
ἐκείνου τοῦ ἔτους ἡ νία βυζαντιακὴ κτῆσις, καὶ παριστάνεται ὡς ἃῆθιν
χάριν ἐκδικήσιως καλίσας ἐπὶ τὴν βυζαντιακὴν Ἰταλίαν νίον ἐχθρὸν,
τοὺς Λαγγοθάρδους.

ὧν ἔτος πρὸ τοῦ θανάτου ἢ τῆς ἀνακλήσιως τοῦ Ναρσῇ, τῷ ὅθἼ,

ἀπηλλάσσοντο οἱ Βυζαντῖνοι τῶν μακρῶν ἐνοχλήσεων τοῦ γερμανικοῦ
ἴθνους τῶν Γηπαίδων. Οὗτοι, ἀπὸ τῶν προτέρων αὐτῶν οἰκήσεων κατὰ.
τὴν Βαλτικὴν παρὰ τὰς ἐχθολὰς τοῦ Οὐιστούλα καταθάντες κατ᾽ ὁλί-
γον πρὸς νότον, ἠκολούθησαν τὸν πέµπτον αἰῶνα τοὺς Γότθους, μεθ’
ὧν καὶ συνυπετάγησαν εἰς τοὺς Όὔννους. ᾽Αλλ᾽ ἔπειτα, ἐλευθερωθέντες
τῷ 459 ἀπ᾿ αὐτῶν μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ᾽Αττίλα καὶ τὴν διάλυσιν
τοῦ οὐννικοῦ βασιλείου, κατέλαβον τὴν Δακίαν. Καὶ ὁ μὲν Μαρχιανὸς,
ἀναγνωρίσας τὴν ἐγκαθίδρυσιν αὐτῶν ταύτην ἐκεῖθιν τοῦ Δουνάθεως,
ἀπήμυνιν ἀπὸ τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους πάντα ἐκ τῶν Γηπαίδων χίν-
δυνον διὰ τῆς εἰς αὐτοὺς χορηγίας ἐτησίου χρηματικοῦ φόρου. ᾽Αλλ᾽
ἐπὶ τῶν διαδόχων αὐτοῦ οἱ πέραν τοῦ Δουνάθεως παραμείναντες Γή-
παιδες μετὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν ἐξ αὐτῶν ἀχολουθησάντων τὸν Θιο-
Ῥώριχον εἰς τὴν Ἰταλίαν οὐ μικρὸν παρηνώχλουν τοὺς Βυζαντίνους,
δὸ καὶ ἠναγκάσθη νἀντιτάξῃ εἰς αὐτοὺς ἡ βυζαντιακὴ βασιλεία ἐπι-
πνδύνους ἀντιπάλους, τοὺς Λαγγοθάρδους, εἰς οὓς καὶ παριχωρήθησαν
οἰκήσεις ἐν Παννονίᾳ. Μετὰ μακροὺς δὲ τέλος ἀγῶνας οἱ Γύπαιδις ὑπὸ
τὸν τελευταῖον αὐτῶν βασιλέα Κουνιμοῦνδον ἠττηθίντες ὑπετάγησαν
εἰς τὸν γενναῖον τῶν Λαγγοθάρδων ἡγεμόνα ᾿Αλθοΐνον, καὶ ἐξέλιπον τὸ
ἑξῆς ἐκ τοῦ θεάτρου τῆς ἱστορίας.

Ἠσαν δὲ καὶ οἱ Λαγγοθάρδοι, οἱ ἄλλως χαὶ Λαγγίθαρδοι ἡ Λογγί-
Θαρδοι καλούμενοι ὑπὸ τῶν Βυζαντίνων, ἔθνος ἐπ᾽ ἴσης γερμανικὸν ἐκ
τῶν ὑποτιταγμένων μὲν εἰς τοὺς Οὔννους, ἐλευθερωθέντων δ᾽ ἀπ᾿ αὐ-
πᾶνν ὡς καὶ οἱ Γήπαιδες μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ᾿Αττίλα. ᾿Αλλ᾽ ἡ ὑπ'
αι ντῶν καθυπόταξις τῶν Γηπαίδων, ἥτις ἐφαίνετο γινοµένη ἐπὶ µεγάλη
παδν Βυζαντίνων ὠφελείᾳ, συνετέλεσεν εἰς αὔξησιν τῶν Λαγγοθάρδων
πονδυνώδη διὰ τὸ Βυζάντιον. Καὶ ἀληθῶς εὐθὺς τὸ ἑπόμενον ἴτος ἀπὸ
Ἔθης ὕττης τοῦ Κουνιμούνδου, τῷ 58, οἱ Λαγγοθάρδοι, ἐκκινήσαντες
ἐος τῶν κατὰ τὴν Παννονίαν οἰκήσεων αὐτῶν, εἰήλασαν ὑπὸ τὸν ᾿Αλ-
Θοἴνον εἰς τὰ βόρεια τῆς Ἰταλίας.

Οἱ Λαγγοθάρδοι, εἰσορμῶντες εἰς τὴν ᾿Ιταλίαν, εὕρισκον τὴν βυζαν--

|

πνακὴν ταύτην χτῆσιν ἐν οὗ µικρᾷ ἀνωμαλίᾳ. “Ὁ τὴν χώραν μετὰ τὸν
ἀποχώρησιν τοῦ Καρσῇ διοικῶν Λογγίνος οὔτι τν ἀρχὴν ἀρχιατρατή--
Ίου ἦτο περιθιθληµένος, οὔτε στρατιὰν ἀξιόμαχον εἶχε πλῆν τῶν ἐν τῇ .Ξ
Ἰερσονήσῳ μονίμων ἁμιντικῶν φρουρῶν. Ἐὔκολος λοιπόν ὑπῆρξε δι -πιᾶ
παῦτα ἢ προῖλααις τῶν Λαγγοθάρδων, ἰχόντων συμμάχους εἴκωσακις------.;
Ἠελίους Σάξονας καὶ ἄλλα γερμανικὰ φῦλα, ὑποατηριζομένων δὲ πιβε----.
νῶς καὶ ὑπὸ τῶν ἐν Ἰταλίᾳ τελεωταίων λειψάνων τῶν Γότθων, Ἡ Βν-- ο,
νετία μετὰ τῆς περὶ αὐτὴν χώρας καὶ ἡ χώρα, Ἆτις διατηρεί τὸ ὄνομκον
τῶν Λαγγοδάρδων µέχρι τῆς σήμερον, καλουµένη Λομβαρδία, ἰκωραό τες
βησαν εὐκόλως. Τὰ Μεδιόλανα ὑπετάγησαν ἄνευ ἀντιατάσιως, µετά ες
τὸν κατάληψιν αὐτῶν νικῶντες προεχώρησαν οἱ Λαγγοβάρδοι πρὸς Εν «ας
τον. Καὶ ὁ μὲν ᾿Αλβοῖνος προέθη µόνον µέχρι τῆς Ῥωρρηνίας, τῆς σπκ--σαν.
μερωῆς Τοσκάνας, οἱ δὲ περὶ αὐτὸν εὐγενεῖς ὥρμησαν καὶ εἰς τὰ νόττθν-τι
τῆς ᾿Ἰπαλίας µέχρι Βενιουέντου καὶ πολέτον, Ἠόνον τὸ Τνεῖνον, -.., ἡ
σημερινῇ Ἠαθία, ἠδυνήδη νάντιστῇ γινναίως εἰς τοὺς ἐπιδρομῖς»
τρία ὅλα ἴτη, ως ἡ πόλις αύτη κυριευθεῖσα ἴγεινι πρωτεύουσα ---- τῇ
ἀνὰ τὴν Ἰπαλίαν ἱδρυβίντος λαγγοβαρδικοῦ κράτους. "Εντός ὁλέν----γῳ,
καὶ µόνον (τῶν τὸ ἔργον τοῦ Βελισαρίν καὶ τοῦ Μαρ.
ἐπὶ τοῦ ἀναζίου διαδόχου τοῦ ᾿Ἱουστιιανοῦ, καὶ οἱ Βωζαντῖνοι δι... τη.
ῥουν πλίον ἐν ᾿Ἰταλίᾳ µόνον τὴν Ῥάθηνναν καὶ τὴν παλαιὰν ἐπαρβασίο,
Ἀίμιλίαν, ἐπικτενόμενοι καὶ κατὰ τὴν Ἀεγομένην Ἠεντάπολιν, δν,
μέχρις ᾿Αριμίνου πρὸς βορρᾶν καὶ ᾿Αγκῶνος πρὸς νότον καὶ πλήν πει.
των δισπόζοντες τῶν δουκάτων τῆς Νιαπόλεως καὶ τῆς "Ρώμης, τᾶς
Καλαβρίας καὶ τοῦ Ἠρεττίου ὡς καὶ τινων πόλεων παρκλίων.

Ο. Ἰουστίνος (θεώρησε τέλος ἀναγκαῖον νὰ κινηθῆ, ὅτε εἶδεν ὁπεν
ἡ ες τὴν Ἰπαλίαν κατάθασις τῶν Λαγγυθάρδων δίν ἦτο παροδική τκ--.
ἐπιδρομὴ, ἀλλ’ ἴφιερι τὸν χαρακτῆρα ὁριστικῆς ἰγκαταστάσιως ἐν
χώρᾳ. Ηδη ὁ "Αλθοΐνος εἶχεν ἐκλέπει, φονευδείς τῷ 518, καὶ
ζαντῖνοι ἐφαίνοντο δυνάµενοι νὰ ἐπωφιληθῶσιν ἐκ τᾶς ἐπιλβούσης,
τοῖς Λαγγοδάρδοις μετὰ τὸν θάνατον αὐτοῦ ἀνωμαλίας. ᾽Απίστωλνι
λοιπόν ὁ Ἰουστῖνος τῷ ΌΤ8 εἰς τὴν 'Ιπαλίαν μετὰ ατρατιᾶς τὲν
ἑαυτοῦ γαμθρὺν πατρίκιον καὶ κουροπαλάτην Ἡπδονάριο», Καὶ
μὲν πολεμικὴ ἑνέργια τοῦ Βαδοναρίου δὲν ὑπῆρξεν ἀξία λόγου,
ἐναντίας δὲ βλέποµεν τὴν οτρατιᾶν αὐτοῦ ἠττωμένην ὑπὸ τῶν
βάρδων. Αλλ᾽ οὐχ ἧττον ἡ ἄφιξις τοῦ Ἡαδουκρίου εἲς τὴν "ται
ἔχει μεγάλην ἱστορικὴν σηµασίαν, διότι οὗτος ὑπῆρξε κατὰ πᾶφαν

ὌΩ.

647

Βανότητα ὁ πρῶτος ἐν Ἰταλίᾳ ἔξαρχος τῶν Βνζαντίνων ὁ θεὶς τὰς βά-
σεις τῆς ὀργανώσιως καὶ διοικητικῆς μεταρρυβµίσεως τοῦ ἐξαρχάτου
τῆς Ῥαθόννης.

ΆΑλλ ἐν τούτοις βαρὺς καὶ µέχρι τινὸς ἀνόνητος ὑπῆρξεν ὁ πρὸς τοὺς
Λαγγοθάρδους ἀγὼν τοῦ τε Ἡαδουαρίου χαὶ τῶν µιτ᾽ αὐτὸν, ἀποθα-
γόντα τῷ 571, πρώτων ἰξάρχων. Οἱ πάπαι τῆς Ῥώμης, ὑποκειμένης
μὲν καὶ αὐτῆς εἰς τὸ βυζαντιακὸν κράτος, ἀλλ᾽ ἐγκαταλελειμμένης εἰς
τὴν παρὰ τῶν ἰδίων αὑτῆς ἱεραρχῶν ἄμυναν, ἔστιλλον ἐπανειλημμένως
ες Κωνσταντινούπολιν πρεσθείας, ἐξαιτούμενοι βοήθειαν ὑπὲρ τῆς Ἴτα-
Χας. Ἡ δὲ βυζαντιακὴ βασιλεία, εὐρισκομένη εἰς διαρκεῖς ἀγῶνας πρὸς
τοὺς Πέρσας καὶ τοὺς Σλάθους, ἐκ µόνης τῆς ἰναντίον τῶν Λαγγοθάρ-
ὃων συµπράξιως τῶν Φράγκων ἀπεξεδίχετο τὴν χαταπάλαισιν τοῦ τὸ
Ἀλεῖστον ἤδη τῆς Ἰταλίας νεµοµένου ἐχθροῦ. ᾽Αλλ᾽ ἡ μὲν σύμπραξις
τῶν Φράγκων δὲν ἐπετυγχάνετο ὡς ἔδει, οἱ δὲ Λαγγοθάρδοι ἐπὶ τοσοῦ-
τον ὀσημέραι ἰνισχύοντο χαὶ ἀπιθρασύνοντο, ὥςτ ἐπολιόρκησαν μὲν
καὶ αὐτὴν τὴν Ῥώμην, εἰ καὶ ἀνιπιτυχᾶς, τοὺς δὲ Βυζαντίνους περιέ-

στησαν εἰς τοιαύτην στενοχωρίαν, ὥςτε οὐδ᾽ αὐτὰς τὰς πόλεις, αἴτινες
ἀπέμινον αὐτοῖς ἐν Ἰταλίᾳ, ἠδύναντο νὰ διατηρήσωσιν, ἀφ᾿ οὗ κατε-
λήφθη ὑπὸ τῶν Λαγγοθάρδων καὶ αὐτὴ ἡ Κλάσις, τὸ ἐπίνειον τῆς Ῥα-
ΘΒέννης. Τέλος δὲ τότε µόνον ἀνίθαλλόν πως οἱ Βυζαντῖνοι ἐν Ἰταλίᾳ,
ὅτε κατωρθοῦτο ἡ σύµπραξις αὐτῶν µετά τινος δοξομανοῦς εἰς αὐτοὺς
περοςχωροῦντος Λαγγοθάρδου ἀρχηγοῦ, ὡς τοῦτο συνέθη ἐπὶ τῆς ἐξαρ-
γείας τοῦ Σμαράγδου (ὅ8ῦ-ὔ89), ώστε νῖχαί τινες τῶν Βυζαντίνων
«Ἴγαγον εἰς τριετῆ ἀνακωχὴν μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν Λαγγοθάρδων.
Ἔτι δὲ μᾶλλον ὠρθοπόδησαν τὰ τῶν Βυζαντίνων ἐπὶ Ῥωμανοῦ τοῦ
Διαδόχου τοῦ Σμαράγδου (689-596). Συνετέλεσε δ᾽ εἰς βελτίωσιν τῶν
περαγµάτων ἐν Ἰταλίᾳ ἡ τῷ ὅθ] ὀμολογηθεῖσα εἰρήνη μετὰ τῶν Πιρ-
πῶν, μιθ᾽ ἣν ὁ αὐτοκράτωρ Μαυρίχιος, ὑπὸ µόνων τῶν ᾿Αθάρων καὶ
πῶν Σλάθων ἰνοχλούμενος, ἠδυνήθη νὰ στρέψῃ τὴν προζοχήν του εἰς
τὴν Ἰταλίαν. Ὁ Ῥωμανός, ἐπωφελούμενος καὶ ἐκ τῆς ἀνταρσίας λαγ-
Ὑοθάρδων τινῶν δουκῶν κατὰ τοῦ τότε ἐν Τικίνῳ βασιλεύοντος Αὖθά-,
Βιδος καὶ συµπράττων μετὰ τῶν Φράγκων, ἠδυνήθη νάνακτήσῃ τὸ µ.
Ὕγστον µέρος τῆς ἄνω Ἰταλίας, ἥτις ἦτο απουδαῖον ἀπόκτημα πρὸς
αποκατάστασιν τῆς μετὰ τοῦ Ἰλλυρικοῦ ἀχινδύνου διὰ ξηρᾶς ἐπικοινω-

Νίας. Αλλ᾽ ἡ ὡς ἐκ τούτου παραμέλησις τῶν νοτίων τῆς Ἰταλίας καὶ
αεὐτῆς τῆς Ῥώμης ἠνάγκασε τὸν μεγαλοφυᾶ πάπαν Γρηγόριον Α΄

δ48

(690-604), ἄλλως δυςηρεστημένον πρὸς τὸν Ῥωμανὸν ὄνεκα τῆς πρ ας
τοὺς σχισματικοὺς ἐπισκόπους τῆς ἄνω Ἰταλίας ἀνοχῆς αὐτοῦ, νὰ προ ---.
πελάσῃ πρὸς τοὺς Λαγγοθάρδους. Εἰς τὰς ἐπιμόνους δ᾽ αὐτοῦ ἐνεργείας Ξοως
πεισθεῖσα ἡ ἐν Ῥαβέννῃ βυζαντιακὴ ἀρχὴ ἐπιλήφθη ἤδη τῷ 596 δικ--..
πραγµατεύσιων πρὸς τοὺς Λαγγοθάρδους, αἴτινες ἀπίληξαν τῷ 608 39Ξη
εἰς ἀνακωχὴν µέχρι τοῦ θ04. Ούτω δ᾽ ἠδυνήθη κατὰ τὸν χρόνον τοῦ----....-

τον τῆς εἰρήνης ὁ νέος ἔξαρχος Καλλίνικος (697-603) νὰ τρακῇ εἰς 3δίς
τὴν Ἱστρίαν ἐπὶ τοὺς Σλάβους, ἐν ᾧ αυγχβόνως ἄλλος στρατηγὸς τοῦ. ««-ς
αὐτοκράτορος ἐπολέμει ἐν Δαλματίᾳ κατὰ τῶν ᾽᾿Αθάρων. Καὶ ὑπῆρξα- πωκ-ε
μὲν ἐπιτυχεῖς οἱ πόλεμοι οὗτοι τῶν Βυζαντίνων, ἀλλ᾽ ἐν τῷ µιταξ«Ξι
"άθαρες καὶ Λαγγοθάρδοι συνεῖδον, ὅτι κοινὸν εἶχον συμφέρον νὰ συ] ο
πράξωσι κατὰ τῶν Βυζαντίνων. Οὕτω δ' ὅτε διέρριυσι τῷ 601 ὁ συνωκωκ-ῳ.
μολογημένος χβόνος τῆς μεταξὺ τῶν ἐν Ἰταλίς ἀντιπολεμουμόνωσε» ῳ,
ἀνακωχῆς, οἱ Βυζαντῖνοι εὑρίθησαν ἐν τῇ χερσονήαῳ ἀντιμέτωποι «Ἡ

πλδς συμμαχίας ἐκ Λαγγοθάρδων, ᾿Αβάρων καὶ Φράγκων. Τοιαύτακωκη,
δ’ ἔχοντις πρὸ αὐτῶν οἱ Βυζαντῖνοι ἰσχυρὰν συμμαχίαν ἐπανέπισον --. ῃ,
Ἰπαλίᾳ εἰς ἀδυναμίαν χείρονα τῆς προτέρας, ἐν ᾧ ἐν Κωνσταντωπρ,,
πόλει διὰ τολμηρᾶς ἀνταρσίας ἀνετρέπετο ὁ θρόνος τοῦ ῥίκτου καὶ ρ,
λοπολέμου Μαυρικίου.

σ᾿
πὸ οἰκουμενικὸν πατριαρχεῖον.

Εϊδομεν τὸν πάπαν Γρηγόριον τὸν Μέγαν οὐ µόνον ἐνεργητικῶς ἐνα-
λαμθάνοντα τῆς Ῥώμης τὴν ἄμυναν ἀπὸ τῶν Λαγγοθάρδων καὶ τὼν
ὑπὲρ τῆς ἑνότητος τῆς ἐκκλησίας ἀγῶνα ἐν Ἰταλίφ, ἀλλὰ καὶ πυλιν-
κῶς ἀναδεικνυόμενον οἴονιὶ ἀνεξάρτητον καὶ ἰδίαν µετερχόµενον πολι-
πείαν ἐν αἷς ἡμέραις τὸ Βυζάντιον ἐταπείνονε τὸ µέτωπον ἐν τῇ ἵτκ-
λικῷ χερσονήσῳ πρὸ τοῦ µαχίµου τῶν Λαγγοθάρδων ἔθνους. ᾽Αλλ᾽ ὃ
Γρηγόριος, βλέπων τοὺς Βυζαντίνους ἐν Ἰταλίφ ὑποτασσομένους εἶλος,
ες τὴν ὑπ᾿ αὐτοῦ ὑποδεικνυομένην πολιτείαν, πολὺ μᾶλλον ἴδεξι τῶς
ἀκάμπτου αὐτοῦ Βελήσεως τὴν ἀγιρωχίαν ἐπὶ ἄλλου αταδίου, τοῦ θρῃ”-
σκευτικοῦ.

Ὁ ἀναγνώστης ἐνθυμεῖται βεθαίως τὸν κανόνα ἐκεῖνον τῆς ἐν Χαλ----
κηδόνι συνόδου, δι᾽ οὗ ἀνεγνωρίζοντο τὰ πρεσθεῖα τοῦ ἐπισκοπικοῦ δρ” "

649

ν τῆς Ῥώμης ἅτι βασιλευούσης, τοῦθ' ὅπερ ἐφαίνετο συνιπιφέρον
1 ὑπεριυδοχίμησιν αὐτῆς ὑπὸ τῆς τὴν δευτέραν θέσιν ἰπεχούσης Κων-
παντινουπόλεως μετὰ τὴν εἰς τοὺς Γότθους ὑποδούλωσιν τῆς Ῥώμης.
ἵδυμεν δὲ ἤδη καὶ τὴν ἐντιῦθεν μιταξὺ τῆς ῥωμαϊκῆς καὶ τῆς ἀνα-
«λικῆς ἐκκλησίας ἐπιλθοῦσαν μακρὰν ῥῆξιν, ἥτις ἴληξε μόλις τῷ 519
3 Ἰουστίνου τοῦ Α΄. Ἐν εἰρήνῃ εἶχον διαβιώσει ἔκτοτι πλὴν μεερῶν
χων σκανδάλων αἱ δύο ἰκκλησίαι, ὅτι ἀπὸ τοῦ ἴτους 697 νέα ἰδόθη
ενέξεως ἀφορμή. Τοπικὴ δῆλα δὴ σύνοδος, τὸ ἔτος ἐκεῖνο συνελθοῦσα
Κωνσταντινουπόλει, ἀπένειμεν εἰς τὸν πατριάρχην Ιωάννην τὸν ἐπι-
γόμενον Νηστιυτὴν (689-596), ἄνδρα ἐνάριτον καὶ ἐξόχως φιλελεή-
να, τὸν τίτλον υἰκουμενικοῦ πατριάρχου. Τὸ ἐπίθιτον ἐκεῖνο δὲν
εφανίζετο ἤδη τὸ πρῶτον ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ. Ὡς τιμῆς ἐνδεικτικὸν ἑπώ-
μον, ταὐτόσημον τὸ κατ᾽ ἀρχὰς πρὸς τὴν λέξιν χρισειανικὸς, εἶχιν
ῦη κοσµήσει τὸ ὄνομα τῶν συνόδων καὶ τῶν ἐπιρανιστάτων τῆς ἐκ-

-πσίας πατέρων, ἀπὸ δὲ τῶν γβόνων ἤδη τοῦ Ιουστιιανοῦ εἶχεν
τονιμηθῆ ὑπ᾿ αὐτοῦ τοῦ αὐτοκράτορος καὶ ὑπὸ συνόδων ἢ καὶ ὑπ
Στοῦ τοῦ χριστωνύμου πληρώματος εἷς πατριάρχας ἢ πάπας, ἐπισκό-
Συς Ὦ καθηγητάς. Οὐδαμῶς λοιπὸν ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ πρωτοφανὲς
σκανδαλῶδις τὸ χοσμητικὸν ἐπίθετον, ὅπερ προςέλαθε, διαθιθάζων
Ξ τὸν πάπαν τὰ πραχθέντα ὑπὸ τῆς συνόδου ἐκείνης, Ἰωάννης ὁ Νη-
τευτής. ᾿Αλλ᾽ ὁ τότε τὸν ἀποστολικὸν τῆς Ῥώμης θρόνον κατέχων
«άγιος ὁ Β΄ ἀπίδωκε µεγίστην σημασίαν εἰς τὴν πρόκληψιν τοῦ τί-
Ἰὰν ἠκείνου, ἅτι δηλοῦντος τὴν ἀναχήρυξιν τοῦ πατριαρχικοῦ θρόνου
ἃς Κωνσταντινουπόλεως ὑπερτέρου τῶν ἄλλων ἀρχιερατικῶν θρόνων
ἔντων, καὶ δὴ καὶ αὐτοῦ τοῦ τῆς Ῥώμης. Φέρων λοιπὸν βαρέως
| κατ΄ αὐτὸν θρασιῖαν ἐκείνην παρὰ τοῦ Ἰωάννου ἀντιποίησιν δι-
ἑωμάτων, ἅτινα ὤχνει νάναγνωρίσῃ, ἀπεδοχίμασεν αὐτοθούλως τὴν
»0δον ἐκείνην τοῦ 6θ7Ί, χαὶ διέκοψε διὰ τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει
Φκρισαρίου αὑτοῦ πᾶσαν ἐκχλησιαστικὴν κοινωνίαν πρὸς Ἰωάννην
} Νηστευτήν.

Την θρησκιυτικὴν ταύτην ἔριν μεταξὺ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ῥώ-.
ς εὐρὼν ἁδιάλυτον Γρηγόριος ὁ Μέγας κατὰ τὴν ἐπὶ τὸν ἀποστολι-
” θρόνον ἀνάρρησιν αὑτοῦ, ἀνέλαθεν ἐρρωμένως τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ.
Ὄνος, καίπιρ ἄλλως τιμῶν τὸν πατριάρχην διὰ τὰς ἀναμφισθητή-
κος αὐτοῦ ἀριτὰς, ἃς εἴπερ τις καὶ ἄλλος ἠδύνατο νὰ ἐκτιμήσγ ὁ αυγ-.
ενῆς ἄλλως τὴν φυχὴν καὶ µεγάθυµος τῆς Ῥώμης ἱεράργης. Δὲν ἦτο

δι

το ἐπ᾿ αὐτῇ χρήματα ὁ φιλελιήµων, ὅπως παρίχῃ αὐτὰ εἰς τοὺς
χούς. Συνίστατο δ᾽ ἡ περιουσία αὕτη ὅλη εἰς ἵνα σκίµποδα ξύλινον,
ἃσον μάλλινον καὶ τὴν ἀπέριττον στρωμνὴν, ἐφ᾽ ἧς ἀνέπαυε τὸ ἐκ.
γηστειῶν κατισχληκὸς αὑτοῦ σῶμα. Δικαίως λοιπὸν ἡ μὶν ὀρθό-
κ ὑωιλησία γεραίρει τὴν μνήμην αὐτοῦ ὡς ἁγίου κατ’ αὐτὴν τὴν
μαν τοῦ θανάτου αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς δὶ ὁ µέγας αὐτοῦ ἀντίπαλος
Ἱόριος δὲν ὤκνησι νὰ κλίνη τὸ µέτωπον πρὸ τοῦ νεκροῦ, καλέσας
ἐν ἁγιώτατον ἔν τινι τῶν ἐπιστολῶν του.

Αλλὰ καὶ διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Νηστευτοῦ δὲν ἐπερατώθη ὁ περὶ
οἰκουμινικοῦ τίτλου ἀγὼν τῶν δύο ἐκκλησιῶν. Ὁ διάδοχος αὐ-
Κυριακός (695-606) ἐξηκολούθησι φέρων αὐτὸν, καὶ οὔτε Γρηγό-
ὁ Διάλογος οὔτε τῶν διαδόχων αὐτοῦ παπῶν αἱ διαμαρτυρίαι ἰστί-
αν τὸ πατριαρχεῖον τῆς Κωνσταντινουπόλεως τῆς περιωπῆς, εἰς ὃν
ἄίδασιν αὐτὸ ἡ σύνοδος τοῦ 587 διὰ τῆς κοσμητικῆς ἐκείνης ἐπω-
Ίας. ᾿Απ ἐναντίας δ᾽ ἡ ἐμπάθιια μεβ ἡς ἐπολέμησι τὴν τιμὴν
πην ἡ Ῥώμη καὶ ὁ ὀσημέραι αὔξων τῶν δύο ἐκκλησιῶν ἀγὼν περιῆ-
κατ) ὀλίγον εἰς τὸν τίτλον ἐκεῖνον αὐτὴν ἐκείνην τὴν σηµασίαν ὃν
ἁρπου ἐφαίνοντο ἔχοντες ἐν νῷ οἱ παρέχοντες αὐτὸν εἰς Ἰωάννην
Νηστιυτὴν, καὶ χατήντησε τέλος νὰ σηµαίνῃ ἀληθῶς τὸν πατριάρ-
τῆς ἐκκλησίας τῆς ἰχούσης τὰ πρεσθεῖα ὑπὲρ τὰς ἄλλας. Καὶ άνα-
Ἀνσι μέν τινες συγγραφεῖς τῶν ἑσπερίων, ὅτι Φωκᾶς ὁ διάδοχος τοῦ
Αραίου ἔπαυσι τὴν ἔριν καὶ κατέστειλε τὴν αὐθάδειαν τῶν πατριαρ-

η τῆς Κωνσταντινουπόλίως καὶ ὅτι ὁ μετὰ τὸν Γρηγόριον ἀνιλθὼν
τὸν παπικὼν ἵδραν Βονιφάτιος ὁ Γ΄ ἰπέτυχε παρὰ τοῦ αὐτοκράτο-
ἰωίνου τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἀποστολικῆς καθέδρας τοῦ ἁγίου Πέτρου
Χιφαλῆς πασῶν τῶν ἐχκλησιῶν. ᾽Αλλὰ καὶ ἂν ἀληθεύῃ τὸ γεγονὸς
Ίο, ὅπερ οὐδεὶς τῶν Βυζαντίνων ἱστοριογράφων ἀναφέρει, δὲν ἰθεω-.
3 ὅμως οὐδ᾽ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ διαµεύουσα τὴν βυζαντιακὴν βα-.
εαν καὶ ἐχκληαίαν ἡ πρᾶξις ἐκείνη τοῦ φονέως τοῦ Μαυρικίου, ὅςτις

Ἡν ἰδιάζοντας λόγους εὐγνωμοσύνης πρὸς τὴν ἐπισκοπικὴν καθέδραν
Ῥώμης, ἀφ᾿ ὡς ἡμέρας ὁ Γρηγόριος ἐχαιρέτισι τὴν ἐπὶ τὸν θρόνον
ασιν αὐτοῦ δι εὐφημιῶν ἀναξίων δούλου τῶν δούλων τοῦ θιοῦ,
«Φωνοῦντος ἀνδροφόνον, ἔστω καὶ αὐτοκράτορα ὄντα.

Ἀμτήρησε λοιπὺν ἕκτοτε τὸ πατριαρχεῖον τῆς Κωνσταντινουπόλεως
ἐπωνυμίαν τοῦ οἰκουμενιχοῦ μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς χρόνων, εἰ καὶ

τίσηµος τοῦ τίτλου τούτου χρῆσις ὤρχισε πολὺ βραδύτερον. ᾿Αληθῶς

"Ότε ἠλθε τὸ ἔτος θ03, τὸ κατὰ τοῦ.
μίσος τῶν ὑπηκόων, οὗ παρηκολουβήσαµεν ἤδη τῆν Ἱ
σαι εἰς τὸ κατακόρυφον. ᾿Εξακολουθούντων δὲ τι
πολέμων, ὁ τότε στρατηγῶν Ὃ ο. τοῦ αἱ
τὴν διαταγὴν νὰ διαχειµάση μετὰ τῆς.
Αλή ρολ αὕτη ἐξηρέβισε τὴν. μα,
ἐπὶ ταῖς δυσχερείαις τοῦ πολέμου καὶ τῷ.
κἷλοι δὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις ἐφέροντο λόγον
Φιλαργυρίας τοῦ αὐτοκράτορος, ἐπίτηδις Ἠβον'
νὴν ἐν τῷ δυσγειµέρῳ. ἐκείνῃ χώρφ, ὅπως
διατρίφηται ἐκ τῆς γῆς τῶν κλαθηνῶν καὶ μῇ.
δημοσίου. Βὶς µάτην πειρᾶται ὃ Πέτρος νὰ κατ
σμίνους στρατιώτας, οἵτινες αὐτοβούλως ἐὴ ζ
ναθιν, ἀναγκάζοντες τὸν στρατηγὸν νάποχωρήση ἀπ'
πόλιν Ῥεκούρισκα, κειµίνην ἵν τῇ Μοισίᾳ, ἱκρήγνυται
ἀποτομωτάτη, ὑπὸ τὴν αὐθαδιατάτην µορφήν. Καὶ οἱ
ἠναγκάσθησαν γἀποσυρθῶσι πρὸς τὸν Πέτρον, αἱ δὲ στ
πεύοντες πάντα γαλινὸν, ὄφωσαν ἐπὶ ἀσπίδος τὸν ἐα
κἂν, καὶ ἀνικήῆρυξαν αὐτὸν ἴξαρχον.
᾽Αμηχανία δεινὴ κατέλαθε τὸν Μανρίκιον, µαθόντα
ἀγγέλον σταλέντος ὑπὸ τοῦ Πέτρου. ΑΧ’ ἠβέλησι να.
ὅτε ἥρχισι διαδιδοµένη ἓν Κωνσταντινουπόλει ἡ περὶ

--

εἰία, καὶ ἀνίθετε τὴν πᾶσαν αὐτοῦ ἐλπίδα εἰς τῆν ατήριξιν τοῦ δρό-
ὃν διὰ τῶν δήμων. Ἐν τούτοις δ᾽ ὁ Φωκᾶς περοεχώρει μιτὰ τῶν ἀπο-
τατῶν πρὸς τὴν Θράκην, ἀποτόμως δ᾽ ἀπίκρουσεν ἄπρακτον τὴν εἷς
ὑτὸν αταλεῖσαν ὑπὸ τοῦ Μαυρικίου πρεσθείαν. Προθαίνοντες ὃ᾽ οἱ
ποδτάται πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ δγοῦντις τὰ περίχωρα,
Ἠέδυντο µόνον τῶν γαιῶν Γερμανοῦ τοῦ πενβεροῦ τοῦ πριαθυτέρον τῶν
[ῶν τοῦ Μαυρικίου Θεοδοσίου, ὄστις ἀπό τινων ἡμερῶν εὐρίεκιτο ἓν
ας περιχώροις τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἀσχολούμενος περὶ τὴν θ4-
αν. ΑλΛ᾽ ἡ τοιαύτη διάσωσις τῶν κτημάτων τοῦ Γερμανοῦ ἐγέννηφεν
Κοφίας ἐν τῇ καρδίᾳ τοῦ αὐτοκράτορος περὶ αυνιωνοήσιως αὐτοῦ μετὰ
ὃν ἀποστατῶν, ἀφ᾿ οὗ μάλιστα ἀπισταλμένοι τῆς στρατιᾶς προκίφερον
τὸν Ρερμανόν τὸ στίµµα. Διὸ μετικάλεσιν ὁ Μαυρίκιος εἰς Κωνστα»--
Εόπολεν τὸν Γερμανῦν, ὅστις μετ΄ οὗ πολὺ, βλέπων ἀπηλουμένην την

θεάτλε
ατκῶν ΕΥΕΑΝΤΙΑΚΟΥ χΕιροσΡαοτ.

μὰν του, κατέφωγεν εἰς τὸν "Ἁγίαν Σοφία». Ἁλλ’ ὅτε σωματοφύλακες,
[ ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος παρισκενάζοντο νάπυτπάσωσιν ἐκ τοῦ
Ἠλου του τὸν συμπένδερον τοῦ Μαυρικίου, τὰ πλήθη συρρεύσαντα ἐξι-
ἴξνον ὄδρεις καὶ βλασφηµίας ἱναντίων τοῦ αὐτοκράτορος. Ῥῆς δὲ
αὐξανούσης ὁλονῶν, οἳ Πράσινοι καὶ οἱ Βένετοι, οὓς ὁ Μαυρί»

"χε τάξει φύλακας τῶν τειχῶν πρὸς ἄμωνναν ἀπὸ τῶν ὑπὸ τὸν
μιᾶν σπευδόντων πρὸς τῶν πόλιν, ἀφήσαντες τὴν φρουρᾶν ἀνεμίχθκ-
ὰ τοῦ ἓν τῇ πόλει στασιάζοντος λανῦ. ᾿Ερχομίνης δὲ ήδη τῆς
τός, ὁ θόρυβος αὐξάνει, καὶ ἡ αἰβάδιια τῶν σταριαστῶν κορωφοῦται.
δὲ ὄχλος, παραφερόµιννς ἠδη ὑπὸ τοῦ πάθους καὶ θέλω» να πρες-
ἱμμίσως αὐτὸν τὸν αὐτοκράτορα, βάλλιι πὸρ εἰς τὸν οἶκον ποῦ
Λαρδὸ, συγκλητικη; καὶ πατρικίου ἐκ τῶν φιλτάτων εἲς

ορ».

654

Ὁ Μανρίκιος, βλέπων τότε, ὅτι τὰ πράγµατα εἶχον περιστῆ κ ὁ
ἔσχατον, ἀπεδύθη µεσούσης τῆς νυκτὸς τὴν βασιλικὴν στολἠν καὶ αγρι-
θλήθη ἔνδυμα ἰδιώτου. Εἰκελθὼν δὲ μετὰ τῆς γυναικὸς, τῶν τίπῳν
καὶ τοῦ Λαρδῦ εἰς δρόµωνα, ἐξέπλευσιν ἀποδιδράσκων ἐκ τῆς Κω-
σταντιουπόλεως. Αλλ᾽ ὡς εἰ ἡ μοῖρα ἥθιλε νὰ ἐπικλώσῃ εἷ τν
ἔκπτωτον βασιλέα πάσας ὁμοῦ τὰς συμφορὰς, τὴν αὐτὴν ἐκείνην νίτε
τῆς φυγῆς κατέλαθον τὸν δυστυχῆ αἱ ἀλγηδόνες ἐπωδύνου ἀρθρίτὰς
τῶν χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν, φοθερὰ δὲ θύελλα ἐκραγεῖσα μόλις ἐπίνι-
Ψεν εἰς τὸ φέρον αὐτὸν πλοῖον νὰ σωθῇ προκορμιζόµενον εἰς τὰς ἀκάς
τῆς Νικομηδείας. Ἐν ᾧ δὲ τῶν πάντων ἤδη ἑστερημένος ὁ Μανῄικ
ἀπὸ µόνου τοῦ Χοσρόου, ὃν ἄλλοτε εἶχε προστατεύσει, ἀπιξιίχτο
Βοήθειαν, καὶ, ατείλας πρὸς τοῦτον τὸν υἱὸν Θεοδόσιον μετὰ τοῦ Λερὸὸ,
ὀπεμίμνησκε τὰς παλαιὰς πρὸς αὐτὸν εὐεργισίας καὶ ἐζήτει παρ᾽ εἰπὸ
ἔλεον, ταχέα ἔσπευδον ἐν Κωνσταντινουπόλει τὰ πράγματα πρὸς τν
καταστροφή».

Καὶ πρῶτον μὲν εἰς τὴν γενικὴν σύγχυσιν προζετέθη ἡ φιλοδοζα πὸ
Γερμανοῦ, ὄκτις, βλέπων ἀδέσποτον τὸ στέµµα, δὲν ἀπηξίωσι νὰ τί
πρὸς αὐτὸ τὰς χεῖρας. ᾽Αλλ᾽ αἱ ἀξιώσεις αὐτοῦ ἐναυάγησαν δὰ τὸ
πρὸς αὐτὸν δυσµένειαν τῶν Πρασίνων, οὓς µάτην ἐπειράθη νὰ ἔξυμ-
νίση. ᾽Αποτυχὼν δ᾽ ἔσπευσε καὶ ἐκεῖνος νὰ χαιρετίσῃ τὸν εὐτυχῆ, κεδ'
ἐπεφυλάσσετο ὁ θρόνος.

Ἐν τούτοις δ᾽ ὁ Φωκᾶς προεχώρει ταχὺς πρὸς τὴν Κωνσταντνή-
πολιν. Κληθεὶς δ᾽ ὑπὸ τοῦ δήµου τῶν Πρασίνων, ἐξελθόντος εἰς πρό;
πάντησιν αὐτοῦ, ἀνῆλθεν εἰς τὸ προάστειον Ἔθδομον, καὶ, καλέσας αν
ἑαυτὸν τὸν πατριάρχην, τὴν σύγκλητον καὶ τὸν λαὸν, ἀνηγοριύθα κ”
τοκράτωρ καὶ ἐστέφθη ὑπὸ τοῦ πατριάρχου τῇ 38 Νοεμθρίου ἐν ἳ
κατὰ τὸ Ἔβθδυμον ἐκκληαίᾳ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου. Νπὰ
δὲ δύο ἡμέρας εἰςῆλθεν εἰς τὴν πόλιν δίκην Βριαμθευτοῦ ἐπὶ ἅρμεκ
συροµένου ὑπὸ τεσσάρων λευκῶν ἴππων, σκορπίζων εἰς τὰ πλήθη μμ”
Ἅµατα χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ.

Ὁ Φωκᾶς, γενόμενος αὐτοκράτωρ, ἐφαίνετο οὐδὲν ἔχων νὰ φοθιῖ
ἀπὸ τοῦ εἰς τὴν δυσµένειαν τοῦ πλήθους περιπεσόντος καὶ ἐκπτώπν
Μαυρικίου. ᾽Αλλὰ κατ᾽ ἀπρόοπτόν τινα στάσιν τῶν Βενέτων, πραλ-
θεῖσαν ἐξ ἀφορμῆς ὅλως ἀσημάντου κατὰ τὴν 37 Νοεμβρίου, ἡμίμ'
τῆς ατέψεως Λεοντίας τῆς συζύγου τοῦ Φωχᾶ, ἠκούσθη αἴφνης τὸ ὄνμ
τοῦ Μαυρικίου, ἐπισειόμενον ὑπὸ τοῦ στασιάζοντος τῶν Βενέτων ὁίμν

655

ς φόθητρον εἰς τὰ ὄργανα τοῦ ῥασιλέως. Ἡ φωνή Μαυρύκιος οὐκ
Κέθανε ἤρκισιν ὅπως ἐξεγείρῃ τὸν Φωκᾶν. Καὶ τὴν μὲν στάσιν κατέ
εειλεν, ἔσπευσε δὲ ταχὺς νάποδείξν ἀλυσιτελῆ διὰ τὸ μέλλον τν
κειλὴν ἐκείνην τῶν Βενέτων.

Μιτ΄ ὀλέγον ὑπὸ στρατιωτῶν σταλέντων ἤγετο εἰς τὸν ἐν Χαλκηδόν.
ένα τοῦ Εὐτροπίου ἐκ τοῦ κρησφυγέτον αὐτοῦ ὁ φυγὰς βασιλεὺς
ετὰ τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ. Ὑπὸ τὰς ὄψεις αὐτοῦ τοῦ πατρὺς ἔξετε-
ἴσθη ὑπὸ τῶν δηµίων τὸ σχότιον πρόσταγμα τοῦ Φωκᾶ. Ὁ μὲν μετὰ
ὃν δὲ ἐφονεύθησαν πρὸ τοῦ Μαυρικίου οἳ παρόντες πέντε
ἐς µάτην δὲ, συμπαθοῦσα πρὸς τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς, ἠβέλησι νὰ
εοχλέψηῃ τὸν τελευταῖον, βρέφος ἀκόμτ ὑπομάζιον, ἤ τροφὺς αὐτοῦ.
ντικαθιστῶσα αὐτὸν διὰ τοῦ ἰδίου αὑτῆς τέκνου. Ὑπερπφάνως ἀπί-
Ῥουσεν ὁ Μαυρίχιος τὴν εὐχενΏ προσφορὰν
εἲ γωναιοφρόνως ἠπύστη τὸ πιτρωµένον. ἀναφωνῶν ἰς ἀκάστν 3 τόν
Γάαιος εἶ, κύριε, καὶ εὐθεῖαι αἱ κρίσεις σου. Τέλος δ᾽ 1:
ὠτοῦ τοῦ Μανρικίον, οὗ τὸ αἷμα ἀν'

ος ὅλου τοῦ οἴκον τοῦ Μανρικίου ὑπελείπο

πλδόνι τραγφλίαν µόνον ὁ πφεσθύτ

Ίλμεν σταλέντα πρὺς τον Χοσρότν, πὶ
σταντῖνα τῶν τριῶν αὐτῆς θ/γατέρων.
ξθικον, πρῶτος μὲν ὁ Θεεδέσιως
Λμχὺ μετὰ τὴν εἷς τὴν Περσίαν ἀναχώρησιν. σ/νέλαθον καὶ ἀπεκεφά-
Άισαν οἱ περὶ τὸν Φωκᾶν, µετὰ δὲ τρία ἔτη,
αἱ αἱ θυγατέρες αὐτῆς, ἕνεκα στάστως ὑπὲρ αὐτῶν ὑποκινουμένης φο-
πυβεῖσαι ἐν αὐτῷ ἐκείνῳ τῷ λιμένι τῆς Χαλκηδόνος, ἔπου τελευτῶντος
υῦ 603 εἶχε οφαγΏ ὁ Μανρίιας µετα τῶν υἰῶν αὐτοῦ. Τὸ αὐ
Ώλος ὑπέστησαν ὃ τε Γεῖμ
Γοὐεῖοι καὶ φίλοι τοῦ οἶκνν
θρόνον έ

τοῦ υἱοί.

αχθη μετὰ

᾽Αλίὰ καὶ οὗτοι πάντες

ἓν, ἀνακληβέντα ὅπο τοῦ Μαυρικιο,

Κωνσταντῖνα

ὃν τυραννικν αἱ

Ἐὸ πρῶτον δημῶδες ἆσμα τῆς νέας ἑλληνικῆς.

ν κατα την ἀπαισί

ειντν ν΄

Διηγοῦνται οἵ χρονγράφ»:
Φ' ἠν ὁ Μανριιος, Ελέπων κο

φυυμένην την ἀγανακτησιν

657

οιήσεως τῶν Βυζαντίνων, δὲν θὰ φανῇ παράδοξον, ὅτι ἐν ταῖς ἡμέραις
αῑναις, καθ’ ἃς μετὰ πάροδον ἱκανῶν δικαετηρίδων ἠσυχίας αἱ φατρίαι
10 ἱπποδρόμου ἀνακτῶσιν ἐν Κωνσταντινουπόλει σηµασίαν ὀλίγον δια-
ἔρουσαν τῆς ἰν ταῖς ἡμέραις τῆς ἀνταραίας τοῦ Νίκα, ἀναφαίνεται
ετὰ τῆς πολιτικῆς δράσεως τῶν δήµων καὶ τὸ δημῶδες ἆσμα. ᾿Αλη-
ἃς ἡ τυραννὶς τοῦ Φωκᾶ, ἐξεγείρουσα καὶ πάλιν ἀγαλίνωτον τὴν ὁρμὴν
3ῦ δήµου, ἡς εἶνε γέννημα καὶ δι᾽ ἧς λήγει, συμπίπτει παραδόξως
ετὰ τῆς ἠοῦς τῆς δημώδους ἡμῶν ποιήσιως. Καὶ ἐν ᾧ τὰς παραμονὰς
ἢς στίψεως αὐτοῦ ἀντηχεῖ ἐν ταῖς ῥύμαις καὶ ταῖς πλατείαις τῆς βα-.
λιυούσης τὸ ἀγοραῖον ἆσμα ὅπερ ἀνωτέρω παρεθίσαµιν, μετ᾽ ὄλίγας
Μάρας, τελουµένης τῆς στέψιως τῆς Λεοντίας, ἀκούεται ἐν δηµώδει
αλιν φωνῇ ἔμμετρος ἡ ἀπιιλὴ τῶν Βινέτων

Μαυρίκιος οὐκ ἀπίθανε"

μάθε τὴν ἀλήθειαν,
αἱ πάλιν μετὰ ἃξ ἔτη ἔψαλλον οἱ Πράσινοι εἰς δημώδη ἰαμθικὰ δἰ-
Ἶτρα πρὸς τὸν εἰς δυσμένειαν πισόντα αὐτοχράτορα

Πάλιν Ὁς τὸν καῦκον ἔπιες,
πάλιν τὸν νοῦν ἀπώλικες.
Καὶ ἁπλῶ μὲν σύµπτωσις εἶνε βεδαίως, ὅτι παρέρχονται ἔκτοτε δια--
σια ὅλα ἔτη καὶ πλέον μέχρις εὕρωμεν παρὰ τοῖς χρονογράφοις ἄλλο
᾿μοταὸν ἆσμα, καὶ δὴ ἐπὶ τῶν χρόνων Μιχαὴλ τοῦ Μιβύσου, άρχο-
ἴνου τοῦ ἐνάτου αἰῶνος. ᾽Αλλ᾽ ὅτι ἐπὶ τοῦ Φωχᾶ παρουσιάζονται τὰ
ρΜῶτα δοκίµια τῆς δημώδους µούσης δὲν φαίνεται τυχαῖον, οὐδὲ δύ-
Ίται νὰ (ξηγηθῇ µόνον διὰ τῆς ἀποδοχῆς ἁπωλείας δημωδῶν ἀσμά-
ὃν τυχὸν προπαρξάντων ἐν τῷ μεταξύ. ᾿Βχρειάσθη ἡ συνδρομὴ
ὐλλῶν περιστάσεων, ὅπως ἡ δημώδης ποίησις λάθῃ ἰδιόρρυθμόν τινα.
Ίεον καὶ γείνῃ ἐν αὐτῇ ἐλευθέρα γρῆσις εἰδικῶν λαϊκῶν ῥυθμῶν καὶ
Ἰώσσης ἀπεχούσης ἀπὸ τῆς γραφοµένης ὑπὸ τῶν λογίων. Πόσον δὲ
λαδεῖα εἶνε ἡ ἀνάπτυξις αὕτη ἡ ἀπὸ παλαιοῦ μὲν ἀρξαμίνη, ἀλλὰ
ετὰ μικρὸν χωρήσασα, ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς βραδύτητος µεθ᾽ ἧς ὁ
ἡληνιαὸς λαὸς τῶν μεσαιωνικῶν γρόνων ἐκ τῶν περισωζοµίνων ἀπὸ τῆς
Ρχαιύτητος µέτρων, ἄτινα εἰκῶλθον καὶ εἰς τὴν χρῆσιν τῆς ἐκκλησίας,
Ἰόνον ἀντικατασταθέντος τοῦ ῥυθμικοῦ χρόνου διὰ τοῦ τόνου, ἐξέλεξε
τέλος ἓν ὡς τὸ κατὰ προτίµησιν δημῶδες. “Ὁ τοιοῦτος πολιτικὸς στίγας,
δἐὰ δικαπέντε συλλαθῶν τετράµετρος ἰαμθικὸς καταληκτικὀς, μόλις που
Ἠατὰ τὸν δίκατον αἰῶνα φαίνεται γενόμενος χοινὸν κτῆμα τοῦ ἑλληνι-

(ονος τ) 49

659

ἐνασμενίζον εἰς παραδόσεις ἀρχαίας, ἐπιμένει νάπευθύνηται
ε πλήθη ἐν γλὠσση, ἣν ταῦτα ἔπαυσαν τὸ πλεῖστον ἐννοοῦντα
ς δεῖται ἑρμηνείας, ἡ ἐκκλησιαστικὴ λειτουργία ἀποθαίνει τυπικὴ
α τἀρχαιοπαράδοτα, ὁ ἄμβων ζητεῖ νὰ ἐποικοδομήση τοὺς λαοὺς
ὰ θίγῃ τὴν καρδίαν των διὰ τῆς ἰδίας αὐτῶν γλώπσης. Τέλος
Ἠιοι τοῦ ἔθνους χωρίζονται κατ’ ὀλίγον ἀπ᾿ αὐτοῦ, ἀποτελοῦν-
Ίν τινα κύχλον σοφῶν ἀρχαϊζόντων, οἵτινες ἀρκοῦνται εἰς τὴν
αν καὶ τὸν ἁμοιθαῖον θαυμασμὸν τῶν ὀλίγων ἐννοούντων τὰ δι᾽
2 ψιμυθίου πεποικιλµένα κείµενα αὐτῶν καὶ προτιμῶσι, διαθιοῦν-
ρῶς μεταξὺ τῶν νεχρῶν,νὰ γείνωσιν οἱ ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν ἔσχατοι
υητῶν καὶ πεζογράφων τῆς ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος ἀντὶ νὰ λα-
πρὸς τοὺς ζῶντας καὶ ἀναδιιχθῶσιν οἱ πρόκριτοι λογοτέχναι
υ χριστιανικοῦ ἑλληνισμοῦ. ᾿Εντεῦθεν δὲ προΏλθε τὸ παράδοξον
Ίνον νὰ µείνῃ μὲν τὸ πλεῖστον ἀκαλλιέργητος ἡ λαλουμένη
Εποῦ κατὰ τοὺς µέσους αἰῶνας ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ ἐπέλότ δὲ
μέγα μεταξυ τῆς δημώδους καὶ τῆς ἐκ συνθήκης ἀρχαϊζούσης,
ὅπερ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐξαλείψωσιν οἱ αἰῶνες.

9’
Ἐα τυραννὶς τοῦ «Ὀωνᾶ.

!ἢ παρέλθῃ πολὺς χρόνος ἀπὸ τῆς ἐπὶ τὸν θρόνον ἀναρριχήσεως
μκᾶ, ἰνόησιν ὁ βυζαντιαχὸς λαὸς πόσον ἀνάξιος τοῦ Μαυρικίου
Διάδοχος αὐτοῦ. Ὁ τραχὺς ἑκατόνταρχος ἦτο ἐκ τῶν ἀνδρῶν
: οἵτινες µόνον ἐν τῇ ὁρμῆ καὶ τῇ µέθῃ τῶν ἐπαναστάσεων εἶνε
: ὡς ὄργανα καταστροφῆς καὶ καταλύσιως τοῦ καβεστῶτος.

ἔδειξε γυμνὴν τὴν θηριώδη αὑτοῦ φύσιν, ὅτε

μησιν ἡ ἀνατρυπὴ, ἧς ὑπῆρξεν ὁ κυριώτατος μοχλός. Αὐτὸ τὸ
ικὸν τοῦ ἐκλεκτοῦ τῶν Βωζαντίνων πραιτωριανῶν ἐξεδήλου τὸν
Φ κεκρυμμένον πικρόθυµον θῆρα. Ἠτο δῆλα δὴ ὁ Φωκᾶς µέπος
Ίστηµα, τὴν δ᾽ ἔκτακτον αὐτοῦ καὶ φόθον ἐμπνίουσαν δυσµορφίαν
ἀνδρὸς θυµον-

ον οὐλὴ, ἂν ἔφερεν ἐπὶ τῆς παρεις καὶ ἅπις, τ

ἱμελαίνετο κατ᾽ ἀντιβεσιν πρὸς τὸ

ἃς καὶ τῶν μεγάλων ὀηρύων, αἴτινες ἐπιακίαζων τὸ κεκαρµένον
πόν του. Πρὸς τὴν τοιαύτην δ’ ὄψιν ἀντίστοιχας ἦτο ἡ φύσις τοῦ
45:

κοὺς κινδύνους. Καὶ ἰν ᾧ οἱ ΄Άθαρις ἐξηκά
Ἀροῦντις τὸ Ἱλλυρικὸν καὶ τὴν Θράκη
διωνύοντο ἀνίκανοι νά. )
ναὐξήσῃ τῷ 604 τὸν εἰς αὐτοὺς.

ΡΜ -

β61

ὅτι εὕτω Φὰ ἠδύνατο, ἁπαλλασσόμενος τῶν ᾿Αθάρων, νάντιμετωπίση
τὸν γέων ἀπὸ τῶν Περσῶν κἰνδυνον.

Ελγνωμονῶν πρὸς τὸν Μανρίκον, βοηβώσαντα αὐτῶν εἰς ἀνάβθασον
ἐπίπῶν περσικὸν ἠρόνον, ὁ Χοσρόης ἔζησεν ἐν εἰρήνῃ πρὸς τὸ βωζαντια-
κὸν κράτος ἐφ᾽ ὅσον ἴζε ὁ εὐιργέτης αὐτοῦ. ΛΙ ἀρηνααὶ δ᾽ αὗται σχέ-
σινς οἷρι ὀλίγον φυνιτΏλονν εἰς τὴν ἐν Περοίς ἀνάπτνξιν τῆς τέχνης
ἂν τὸς μετακλήσεως Βυζαντίνων καλλιτεχνῶν, ἐργαζομένων ἐν τῇ αὐλῆ,

αν τακτ--σοσταν κνις τος χοτγοστ

ἐν Ῥποκνιλῶν. Τούτων τὴ» ἐπίδραπεν ἐπυφανάστατα δισκννει σον τοῖς
Άλλοις ἡ ὠραΐα ἐν Ταγτ-ι-Άνητα» ἐπὶ τοῦ Χοπρόον ἓν τῷ βράγχῳ Ἰα--
Άλλος ἀφίς, Αν αἱ Βιζαντίνο, αὐτῆς καλλιτέχναι περικκόσµησαν ἀπό
τε ζλέας Ἀημωννργίας κα: Ἆνα τῆς α-κλσεως πᾳωτήπων τῶν ῥωσα-κῶν
Ἰβθνων.

ΑΥΛ’ ὁ Δάνατος τοῦ Μπορούν, λιέκονε τας κεταξ, Ἑιζαντίου καὶ
Περοίας ἄγαδας σγέτεις. ΄Άνάρ ἷες 3 Χθτράηε, τππωφιτμένας Δία τᾶς

Ι

πῃν Μνουποταμίαν, καὶ προιχώρει νικῶν µέχρι τῆς ᾿Αμίδης. Τῷ δι
01, πρυδας ἔτι προσωτέρω καὶ διαθας τὸν νφράτην, εἰνώρμησεν εἰς
τήν Ῥωρίαν, καὶ ἑδύωπε την Παλαιστίνην καὶ τῶν Φοιήκην, αἰχμαλω-
τίζων πλᾶβος κατοίκων καὶ συναγείρων ἄπειρον λιίαν. Κατὰ δὲ τὸ 809
ἄλλη περοικῇ στρατνὰ εἰκήλασιν εἷς τῆν ᾽Αρμινίαν, καὶ ἑδήωσι τῆν
Καππαδοκία», ἧς ἐκινδύνενσι καὶ αὐτὴ ἡ πρωτεύουσα πόλις, ἡ Κπισά-
Λα, Οὕτως οἱ Πέρσαι. αὐδιμίαν εὑρίσκοντις ἀντίστασον παρα τῶν
Βυζαντίνων, προεχώροων ὀσημέραι προσωτέρω, λαφυραγωγαῦντες καὶ
Ύδρας, αἴτινες ἐπὶ μακρὸν εἶχον μείνει ἀπιέρατοι πολέμων, καὶ ἁρπά-
ζωτες τὸν πλοῦτον ὃν ἐπὶ αἰῶνας εἶχε αυγκοµίαιι ἡ ερήνη καὶ ὁ πί-
ἆπι. Ἡ ἀρυγία, ἡ Γα-
Ἀκπία, Ἡ Παφλαγονία
γκο ἕρμανον τῶν ἐπι-
ὀρομίων, καὶ αἱ περσι-
καὶ Ἀγώσως ἐπιξετά-
ὄγνσαν μέχρις αὐτῆς τὸς
Καλειᾶόνος, ὅτοι μέ
Ίβες αὐτῶν τῶν ἀπί-
Ύαντι τὲς Κωνσταντι-
οωπόλιως παραλίων,
ππεὶ αὐτὰ τὰ ὄμματα
τῆς ἐν τῷ προοώπῳ τοῦ
Ῥωκὰ ἐξουθενωμένης
βασιληας. ακτος ΑΙκεφαλος.

Ἔ, ὁ δὲ τουοῦτο, ο ἨΤΑλνον ΑΚΛΕΛΙΦΟΝ Ἐν Κκαπλάοκῖλ:
ἀπελοειστικὴ, ἦτο ἡ κατάστατις τοῦ κγάτους καὶ τοσοῦτον ἐπιοφαλῆς
αὐτὸς ὁ Βρόνος τοῦ αὑτοκράτορος, ὁ Φωκᾶς οἶσνεί τυφλώττων προκέβετι
πας ἀφορμᾶς ἀνησυχιῶν καὶ κοδύνων. Παράκαιρος αὐτοῦ Διωτγὴ
ΔΗ βαπτίνιως πάντων τῶν ἐν Συρίᾳ καὶ ᾿Αλεξανδριί πολυπληθῶν

τὸν φανατικὀν τοῦτον λαόν εἰς θριλλὠδεις στά-
ἃς ἂν Αλιξανδρις καὶ ᾿Αντιογιίᾳ (609). Αὐται δ΄ εἰς μὲν τοὺς Πέρ-
ἀας ππαρέσχον εὐπρόσδεκτον ελκπερέαν νά εἰρελάσωτον ἐκ νέου εἰς τὴν
Ἀνρέοιν, δηρῦντες καὶ καταπτρέφοντες, τὸν δὲ Φωκᾶν ἐξηρίθισαν εἰς νέαν
δα εξν τῆς ἁπανθρώπο, ὠμότατος αὐτοῦ καὶ τῶν ὀργάνων του (646).

Όντως ἡ παραλννίς εἶχε φθάσει εἰς τὸν ἴσγατο, βαλμόν, καὶ τὸ
ππτος µηλών ὑπὸ τοῦ Φωκᾶ χυβῖν αἷμα ἰβόᾳ ἠκδίκησιν. Ὁ βυζαντικκὲς

ἐπὶ ταῖς δυσχερείαις τοῦ πολέμου καὶ τῷ α
κέλοι δὲ πρὸς τοῖς ἄλλοις ἐφέρυντο
φιλαργυβίας τοῦ αὑτακράτορος, ἐπίτηδες,
νὴν ἐν τῇ δυσχειμέρῳ. (κείνη γώρᾳ,
διατρέφηται ν οβς γης ον ΣκλΜΙΚΗΗ
δημησίου. Εἰς µάτην πειρᾶται ὁ Πέτρος νὰ κα
σμένους ατρατιώτας, οἵτινες αὐτοδούλως |
ναβιν, ἀναγκάζοντες τὸν στρατηγόν νὰ:
πόλιν Σικούριακα, κιιμίνην ἐν τῇ Μό
ἀποτομωτάτη, ὑπὸ τὴν αὐθαλιατάτην.
᾽ναγκάσθησαν νἀποσυρθῶσι πρὸς τὸν Πέτε
πτύοντις πάντα χαλινόν, ὄψωσαν ἐπὶ
κἂν, καὶ ἀνικήρυξαν αὐτὸν ἔξαρμον.
᾽Αμηχανία δεινὴ κατέλαβε τὸν Μαυρὶ
ἀγγέλου σταλέντος ὑπὸ τοῦ Πέτρου. ᾽]
ὅτε ἄργιαι διαδιδοµένη ἐν

μα

6σ8

Ἆία, καὶ ἄνίθετι τῶν πᾶσαν αὐτοῦ ἐλπίδα εἰς τῆν στήριξεν τοῦ θρό-
υ διὰ τῶν δήμων. Ἐν τούτοις ἃ᾽ ὁ Φωκᾶς προιχώρει μετὰ τῶν ἀπο--
τῶν πρὸς τὴν Θράκην, ἀποτόμως Δ΄ ἀπέκρουσεν ἄπρακτον τὴν εἷς
μπὸν οταλεῖσαν ὑπὸ τοῦ Μαυρικίου πρεσθείαν. Προθαίνοντες ὃ᾽ οἱ
εοστάται πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ δῃοῦντες τὰ πιρίχωρα,
αἰδοντο µόνον τῶν γαιῶν Γερμανοῦ τοῦ πινθεροῦ τοῦ πρεοθυτίρου τῶν
ν τοῦ Μαυρικίου Θεοδοσίου, ὄντις ἀπό τινων ἡμερῶν εὑρίσκιτο ἐν
Ἡς περιχώροις τῆς Κωναταντιουπόλεως, ἀσχολούμενος περὶ τὴν Βή-
ο. Αλλ᾽ ἡ ποιαύτη διάσωσις τῶν κτημάτων τοῦ Γιρμανοῦ ἐγέννησιν
τοψίας ἐν τῇ καρδία τοῦ αὐτοκράτορος περὶ συνεννοήσεως αὐτοῦ μιτὰ
ὧν ἀποστατῶν, ἀφ᾿ οὗ μάλιστα ἀπεσταλμένοι τῆς στρατιᾶς προζέφερον
ς τὸν Γερμανὸν τὸ στίµµα, Διὸ μετικάλεσιν ὁ Μανρίκιος εἰς Κωνσταν--
Εούπολιν τὸν Γερμανὸν, ὄστις µετ᾽ οὐ πολὺ, βλίπων ἀπειλουμίνην τὴν

ΘΗΡΑΤΑΣ.
ΣΙΚΝ ΒΥΞΛΗΤΙΑΚΟΥ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΥ

ζωήν του, κατέφυγεν εἰς τὸν ᾿Ἁγίαν Σοφίαν. Αλλ' ὅτε σωματοφύλακες
παλέντις ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος παρισκιυάζοντο γάποσπάσωσιν ἰκ τοῦ
ἔφίλων που τὸν συµπένθερον τοῦ Μανρικίου, τὰ πλήθη συρριύσαντα έξι-
Ἠξωον ὄθριις καὶ βλασφηµέίας ἐναντίον τοῦ αὐτοκράτορος. Τῆς δὲ
Αφαγῆς αὐξανωύσης ἁλωνὴν, οἱ Πράσινοι καὶ οἱ Βένετοι, οὓς ὁ Μανρί-
µας εἶχε τάξει φύλακας τῶν τειχῶν πρὸς ἄμυναν ἀπὸ τῶν ὑπὸ τὸν

σπιυδόντων πρὸς τὴν πόλιν, ἀφήσαντες τὴν φρουρὰν ἀνεμίχθη--
αν μετὰ τοῦ ἐν τῇ πόλιι στασιάζοντος λαοῦ. ᾿Ερχομίνης δὶ ἤδη τᾶς
ἠκτῶς, ὁ θόρυθος αὐξάνει, καὶ ἡ αὐβάδεια τῶν στασιαστῶν κορυφοῦται.
Ὁ 8 ἔχλος, παραφερόµενος ἤδη ὑπὸ τοῦ πάθους καὶ θέλων νά προς»
Αλή ἐμμίσως αὐτὸν τὸν αὐτοκράτορα, βάλλει πῶρ εἰς τὸν οἶκον τοῦ
μον Λαρδο, συγκλητικοῦ καὶ πατρικίου ἐκ τῶν φιλτάτων εἷς

ω.

654

Ὁ Μαυρίκιος, βλέπων τότε, ὅτι τὰ πράγματα εἶχον περιστῆ ας τὰ
ἔσχατον, ἀπιδύθη µεσούσης τῆς νυχτὸς τὴν βασιλικὴν στολὴν καὶ τιρι-
Ελήθη ἔνδυμα ἰδιώτου. Εἰκιλθὼν δὲ μετὰ τῆς γυναικὸς, τῶν τίπων
καὶ τοῦ Λαρδῦ εἰς δρόµωνα, ἰξέπλευσιν ἀποδιδράσκων ἐκ τῆς ζω-
αταντινουπόλεως. ᾿Αλλ᾽ ὡς εἰ ἡ μοῖρα ἴθιλε νὰ ἰπικλώσῃ εἰς τὺν
ἔκπτωτον βασιλέα πάσας ὁμοῦ τὰς συμφορὰς, τὴν αὐτὴν ἐκείνην νατε
τῆς φυγῆς κατέλαθον τὸν δυστυχῆ αἱ ἀλγηδόνες ἐπωδύνου ἀρθρίπδος
τῶν γειρῶν καὶ τῶν ποδῶν, φοθερὰ δὲ θύελλα ἐκραγεῖσα μόλις ἐπίγι-
Ψεν εἰς τὸ φέρον αὐτὸν πλοῖον νὰ σωθῇ προκορμιζόµενον εἷς τὰς ἀκὰς
τῆς Νικομηδείας. Ἐν ᾧ δὲ τῶν πάντων ἤδη ἑστερημένος ὁ Μαυμικ
ἀπὸ μόνου τοῦ Χοσρόου, ὃν ἄλλοτε εἶχε προστατιύσει, ἀπιξιδίια
Άοήθειαν, καὶ, στείλας πρὸς τοῦτον τὸν υἱὸν Θεοδόσιον μετὰ τοῦ Λαρόό,
ὑπεμίμνησκε τὰς παλαιὰς πρὸς αὐτὸν εὐεργισίας καὶ ἐζήτει παρ᾽ αὐτὸ
ἔλεον, ταχέα ἔσπευδον ἐν Κωνσταντινουπόλει τὰ πράγματα πῃὸς τν
καταατροφήν.

Καὶ πρῶτον μὲν εἰς τὴν γενικὴν σύγχυσιν προςετίθη ἡ φιλοδοξία τὸ
Τερμανοῦ, ὄστις, βλέπων ἀδέσποτον τὸ στέµµα, δὲν ἀπηξίωσε ν
πρὸς αὐτὸ τὰς γεῖρας. Αλλ᾽ αἱ ἀξιώσεις αὐτοῦ ἐναυάγησαν δὰ τν
πρὸς αὐτὸν δυσµένειαν τῶν Πρασίνων, οὓς µάτην ἐπειράθη νὰ (ξνμ-
νίσῃ. ᾽Αποτυχὼν δ᾽ ἔσπευσε καὶ ἐκεῖνος νὰ χαιριτίσῃ, τὸν εὐτυχῆ, εάδι
ἐπεφυλάσσετο ὁ θρόνος.

Ἐν τούτοις δ᾽ ὁ Φωκᾶς προιχώρει ταχὺς πρὸς τὴν Κωνατανιή-
πολιν. Εληθεὶς δ᾽ ὑπὸ τοῦ δήµου τῶν Πρασίνων, ἐξελθόντος εἰς πᾳζ-
πάντησιν αὐτοῦ, ἀνῆλθεν εἰς τὸ προάστειον Ἔθθδυμον, καὶ, καλίσας α)ὰί
ἑαυτὸν τὸν πατριάρχην, τὴν σύγκλητον καὶ τὸν λαὸν. ἀνηγοριύθη αἰ-
τοκράτωρ καὶ ἑστίφθη ὑπὸ τοῦ πατριάρχου τῇ 38 Νοεμθρίου ἐν
κατὰ τὸ Ἄθδομον ἐκκλησίᾳ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου. Μιὰ
δὲ δύο ἡμέρας εἰ

λθεν εἰς τὴν πόλιν δίκην θριαμθευτοῦ ἐπὶ ἅρμαιν
συβοµένου ὑπὸ τεσαάρων λευκῶν ἵππων, σκορπίζων εἰς τὰ πλήθη νομ-
αµατα χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ.

Ὁ Φωκᾶς, γενόμενος αὐτοκράτωρ, ἐφαίνετο οὐδὲν ἔχων νὰ φοθπδῖ
ἀπὸ τοῦ εἰς τὴν δυσµένειαν τοῦ πλήθους περιπεσόντος καὶ ἐκπτώτο
Μανρικίου. ᾽Αλλὰ κατ᾽ ἀπρόοπτόν τινα στάσιν τῶν Βενέτων, προκλ:".
θεῖσαν ἐξ ἀφορμῆς ὅλως ἀσημάντου κατὰ τὴν 37 Νοεμθρίου, ἡμάρί
τῆς στέψεως Λεοντίας τῆς συζύγου τοῦ Φω; ἱκούσθη αἴφνης τὸ ὂν 5
τοῦ Μαυρικίου, ἐπισειόμινον ὑπὸ τοῦ στασιάζοντος τῶν Βινέτων ὃν

6505

«ὡς φόθητρον εἰς τὰ ὄργανα τοῦ βασιλέως. Ἡ φωνὴ Μαυρίκιος οὐκ
«ἰπέθανε ἤρκισιν ὅπως ἰξεγείρῃ τὸν Φωκᾶν. Καὶ τὴν μὲν στάσιν κατέ-
«στειλεν, ἔσπιυσε δὲ ταχὺς νάποδείξη ἀλυσιτιλῇ διὰ τὸ µέλλον τὴν
ἀπειλὴν ἐκείνην τῶν Βενέτων.

Μετ΄ ὀλίχον ὑπὸ στρατιωτῶν σταλέντων ἤγετο εἰς τὸν ἐν Χαλκηδόνι
Ἀιμένα τοῦ Βὐτροπίου ἐκ τοῦ κρησφυγέτου αὐτοῦ ὁ φυγὰς βασιλεὺς
Εετὰ τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ. Ὑπὸ τὰς ὄψεις αὐτοῦ τοῦ πατρὸς ἰξετι-
λίσθη ὑπὸ τῶν δηµίων τὸ σκότιον πρόςταγµα τοῦ Φωκᾶ. Ὁ μὲν μιτὰ
πὸν δὲ ἐφονεύθησαν πρὸ τοῦ Μαυρικίου οἱ παρόντες πέντε αὐτοῦ υἱοί.
ῆΡὶς µάτην δὲ, συμπαθοῦσα πρὸς τὸ µέγεθας τῆς συμφορᾶς, ἠθέλησι νὰ
Ὀποκλίψῃ τὸν τελευταῖον, βρέφος ἀκόμη ὑπομάζιον, ἤ τροφὸς αὐτοῦ,
αντικαθιστῶσα αὐτὸν διὰ τοῦ ἰδίου αὑτῆς τέκνου. Ὑπερηφάνως ἀπί-
«ρουσεν ὁ Μανρίκιος τὸν εὖ

ενἩ προσφορὰν τῆς πιστῆς αὐτοῦ δούλης,
ααὶ γενναιοφρόνως ὑπέστη τὸ πεπρωµένον, ἀναφωνῶν ἰφ᾽ ἑκάστῳ φόνῳ
-Αάκαιος εἶ, κύριε, καὶ εὐθεῖαι αἱ κρίσειρ σου. Τέλος δ᾽ ἦλθεν ἡ σειρὰ.
αὐτοῦ τοῦ Μανρικίου, οὗ τὸ αἷμα ἀνιμίχθη μετὰ τοῦ τῶν τέκνων.
Ἔξ ὅλου τοῦ οἴκου τοῦ Μαυρικίου ὑπελείποντο μετὰ τὴν ἐν Χαλ-
Ξιηδόνι τραγῳδίαν µόνον ὁ πρισθύτατος τῶν υἱῶν αὐτοῦ Θεοδόσιος, ὃν
«ἴδομεν σταλέντα πρὸς τὸν Χοσρόην, πλὴν δ᾽ αὐτοῦ ἡ βασίλισσα Κων-
σταντῖνα μιτὰ τῶν τριῶν αὐτῆς θυγατέρων. ᾽Αλλὰ καὶ οὗτοι πάντες
ἀξέλιπον, πρῶτος μὲν ὁ Θεοδόσιος, ὃν, ἀνακληθέντα ὑπὸ τοῦ Μαυρικίου
βμαχὺ μετὰ τὴν εἰς τὴν Περαίαν ἀναχώρησιν, συνέλαδον καὶ ἀπεκιφά-
Ἄισαν οἱ περὶ τὸν Φωκᾶν, μετὰ δὲ τρία ἔτη, τῷ θ0δ, ἡ Κωνσταντῖνα
παὶ αἱ θυγατέρις αὐτῆς, ἕνεκα στάσεως ὑπὲρ αὐτῶν ὑποχινουμένης φο-
σωθεῖσαι ἐν αὐτῷ ἐκείνῳ τῷ λιμένι τῆς Χαλκηδόνος, ὅπου τελευτῶντος
τοῦ 003 εἶχε σφαγΏ ὁ Μαυρίκιος μιτὰ τῶν υἱῶν αὐτοῦ. Τὸ αὐτὸ δὲ
τθλος ὑπέστησαν ὃ τε Γερμανὸς καὶ Κωνσταντῖνος ὁ Λαρδὺς καὶ πάντες
4 οἰκεῖοι καὶ φίλοι τοῦ οἴκου τοῦ Μαυρικίου, ἱδρύοντος οὕτω τοῦ Φωχᾶ
τὸν τυραννικὸν αὐτοῦ θρόνον ἐπὶ θαλάσσης αἱμάτων.

3
Πὸ πρῶτον δημῶδες ἆσμα τῆς νέας ἑλληνεκῆς.

Διηγοῦνται οἱ χρονογράφοι, ὅτι κατὰ τὴν ἀπαισίαν ἐκείνην νύκτα,
χαθ᾽ ὃν ὁ Μανρίκος, βλέπων κορυφουµένην τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ λαοῦ

καὶ ἀπαυθαδιζομένην τὴν στάσνν, ἠναγκάοθα νὰ ἐγκατὸ
καὶ τὰ βασίλεια, τὰ πλήθη ὡς ἐν παννωχίδι ἐρραφί
ἅπματα εἰς τὸν Μαυρίχκον, ἐπισκώπτοντα συγχβόνως κ

ΑΝΗΡ Το ΔΗΝΟΥ
ΣΙΚΩΝ Ἐκ ΠΥΕΑΝΤΙΩΙ
πιλον΄ ΡΥΕΛΝΤΑΚΟΧ

ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΥ

χην Κυριακόν,Τῶν ὃ” ἁσμάτώ
ἓνι παραφθαρὶν μὲν ὑπὸ τῶν {
Χρονογράφων, οἵτινες ἐξέλαθι
ζὸν λόγον, ἀλλὰ πρό τινων
οθὶν καὶ ἀποκατασταβὶν εἰς 1
ποῦ µορφή. Ὁ κορυβαντιῶι
δήμος, γελιιοποιῶν τὴν ἔκταυ
παιδος βαπιλικοῦ ζιύγνως Ἡ
μὲν Υηραιόν Μανρίκιον παρίσ
δόρῳ ἄσματι ὡς νιαρὸν ἆλω
ἀτυγῆ Κωνσταντῖναν ὡς τρυ
τὰ δὲ τέκνα τῶν βασιλέων ἔσκι
μὲν δίκην απόρων ξυλακεράτω
ὡς ἐκιῖνα. Σκωπτικῶς δ' ἴπι
{ξ αμάξης ψάλλοντες κατὰ τι
εὐχὴν. τοῦ. πατριάρχον, διόι
κτυπήση κατακέφαλα τὸν βά
μεγαλαυχῦ ἐπὶ τῇ παιδοποιίᾳ.
νοι ερωνικῶς νὰ γαρίσωσιν
τὸν µέγαν βοῦν, τὸ χαλκοῦν ὁ
κατὰ την Κωνσταντιγούπολί
Ταύρου ἱδρυμένον καὶ περιέχὸ

καιόµενοι ἔτιμωροῦντο οἱ κατάδικοι κακαῦργοι. Εδρηκὴ

Ώεγεν αὐτολεξεὶ τὸ ἆσμα, |
Εὔρηκε τὴν δαµαλίδα ἁπαλὴν καὶ τρυφερᾶν |
καὶ ὡς τὸ καινόν ἁλεκτόριν ταύτῃ ἠπιπιπήδηκεν
καὶ ἐποίησεν παιδία ὡς τὰ ξυλοκούκουδα,
καὶ οὐδείς τολμά λαλῆσαι, ἀλλ᾽ ὅλους Είμωσω.
"Ἁγιέ μου, ἅγιε, φοθερὶ καὶ δυνατὲ, Ἰ
ὃος αὐτῷ κατὰ κρανίου ἵνα μὴ, ὑπεραίρηπαι
κά, αοὶ τὸν βοῦν τὸν µέγαν προαγ2γω ες

Μιθ' ὅσα εἴπομιν ἀλλαχοῦ περὶ τοῦ Μτελῶς
τοῦ Ἱπποδρόμου καὶ τῆς ἴν αὐτῷ καὶ ἂν᾽ αὐταῦ δικθιώ,

657

ποιήσεως τῶν Βυζαντίνων, δὲν θὰ φανῇ παράδοξον, ὅτι ἐν ταῖς ἡμέραις
ἐμείναες, καθ΄ ἃς μετὰ πάροδον ἱκανῶν δεκαετηρίδων ἠσυχίας αἱ φατρίαι
τοῦ ἱπεποδρόμου ἀνακτῶσιν ἐν Κωνσταντινουπόλει σηµασίαν ὀλίγον δια-
φίρουσαν τῆς ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς ἀνταρσίας τοῦ Νίκα, ἀναφαίνεται
μιτὰ τῆς πολιτικῆς δράσεως τῶν δήµων καὶ τὸ δημῶδες ἆσμα. ᾿Αλη-
Δε ὢ τυραννὶς τοῦ Φωχᾶ, ἐξεγείρουσα καὶ πάλιν ἀχαλίνωτον τὴν ὁρμὴν
τοῦ δήµου, ἧς εἶνε γέννημα καὶ δι᾽ ἧς λήγει, συμπίπτει παραδόξως
μτὰ τῆς ἠοῦς τῆς δημώδους ἡμῶν ποιήσεως. Καὶ ἐν ᾧ τὰς παραμονὰς
τς στίψεως αὐτοῦ ἀντηχεῖ ἐν ταῖς ῥύμαις καὶ ταῖς πλατείαις τῆς βα-.
αλιυούσης τὸ ἀγοραῖον ἆσμα ὅπιρ ἀνωτέρω παριθίσαµιν, μετ᾽ ὀλίγας
Ημάρας, τελουµένης τῆς στέψιως τῆς Λιονείας, ἀκούεται ἐν δηµώδει
πάλιν φωνῇ ἔμμετρος ἡ ἀπειλὴ τῶν Βιενέτων
Μαυρίκιος οὐκ ἀπίέθανε:
μάθε τὴν ἀλήθειαν,
χαὶ πάλιν μετὰ ἃξ ἔτη ἴψαλλον οἱ Πράσινοι εἰς δημώδη ἰαμθικὰ δί-
μετρα πρὸς τὸν εἰς δυσμένειαν πεσόντα αὐτοκράτορα
Πάλιν Ὁς τὸν καῦκον ἔπιες,
πάλιν τὸν νοῦν ἀπώλικες.
Καὶ ἁπλῆ μὲν αύµπτωσις εἶνε βεδαίως, ὅτι παρέρχονται ἔκτοτε δια-
Χόσια ὅλα ἔτη καὶ πλίον µέχρις εὕρωμεν παρὰ τοῖς χρονογράφοις ἄλλο
μοτικὸν ἆσμα, καὶ δὲ ἐπὶ τῶν χρόνων Μιχαήλ τοῦ Μεθύσου, ἀρχο-
µένου τοῦ ἑνάτου αἰῶνος. ᾽Αλλ᾽ ὅτι ἐπὶ τοῦ Φωκᾶ παρουσιάζονται τὰ
πρῶτα δοχίµια τῆς δημώδους µούσης δὲν φαίνεται τυχαῖον, οὐδὲ δύ-
λαται νὰ ἐξηγηθῇ µόνον διὰ τῆς ἀποδοχῆς ἁπωλείας δημωδῶν ἀσμά-
των τυχὸν προπαρξάντων ἐν τῷ μεταξύ. ᾿Βχρειάσθη Ἡ συνδρομὴ
πολλῶν περιστάσεων, ὅπως ἤ δημώδης ποίησις λάθη ἰδιόρρυθμόν τινα
τώπεον καὶ γείνῃ ἐν αὐτῇ ἐλευθέρα γρῆσις εἰδικῶν λαϊκῶν ῥυθμῶν καὶ
Ὑλώσσης ἀπιχούσης ἀπὸ τῆς γραφοµένης ὑπὸ τῶν λογίων. Πόσον δὲ
βραδιῖα εἶνε ἡ ἀνάπτυξις αὕτη ἡ ἀπὸ παλαιοῦ μὲν ἀρξαμένη, ἀλλὰ
χατὰ μικρὸν χωρήσασα, ἀποδειχνύεται ἐκ τῆς βραδύτητος µεθ᾽ ἧς ὁ
ἱλληνικὸς λαὸς τῶν μεσαιωνικῶν γρόνων ἐκ τῶν περισωζοµένων ἀπὸ τῆς
ἐρχαιότητος µέτρων, ἄτινα εἰκῆλθον καὶ εἰς τὴν χρῆσιν τῆς ἐκκλησίας,
Ἠόνον ἀντικατασταθίντος τοῦ ῥυθμικοῦ χρόνου διὰ τοῦ τόνου, ἐξέλεξε
τέλος ἓν ὡς τὸ κατὰ προτίμησιν δημῶδες. Ὁ τοιοῦτος πολιτικὸς στίχος,
ὁ ἐκ δικαπέντι συλλαθῶν τετράµετρος ἰαμθικὸς καταληκτικὀς, μόλις πουν
λατὰ τὸν δέκατον αἰῶνα φαίνεται γενόμενος κοινὸν κτῆμα τοῦ ἑλληνι-

(ῶονος τ/) 43

669

ος, ἐνασμενίζον εἰς παραδόσεις ἀρχαίας, ἐπιμένει νἀπευθύνηται
τὰ πλήθη ἐν γλώσσῃ, ἣν ταῦτα ἔπαυσαν τὸ πλεῖστον ἐννοοῦντα
Ἶτις δεῖται ἑρμηνείας, ἡ ἐκκλησιαστικὴ λειτουργία ἀποθαίνει τυπικὴ
ὅσα τἀρχαιοπαράδοτα, ὁ ἄμθων ζητεῖ νὰ ἐποικοδομήσῃ τοὺς λαοὺς
ς νὰ θίγῃ τὴν καρδίαν των διὰ τῆς ἰδίας αὐτῶν γλώσσης. Τέλος
λόγιοι τοῦ ἴθνους χωρίζονται κατ᾽ ὀλίγον ἀπ᾿ αὐτοῦ, ἀποτελοῦν-
διόν τινα κύχλον σοφῶν ἀρχαϊζόντων, οἵτινες ἁρκοῦνται εἰς τὴν
μίαν καὶ τὸν ἁμοιθαῖον θαυμασμὸν τῶν ὀλίγων ἐννοούντων τὰ δι᾽
{ου ψιµυθίου πεποικιλµένα κείµενα αὐτῶν καὶ προτιμῶσι, διαθιοῦν-
οερῶς μεταξὺ τῶν νεκρῶν νὰ γείνωσιν οἱ ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν ἔσχατοι
ποιητῶν καὶ πιζογράφων τῆς ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος ἀντὶ νὰ λα-
Ίσι πρὸς τοὺς ζῶντας καὶ ἀναδειχθῶσιν οἱ πρόκριτοι λογοτέχναι
νέου χριστιανικοῦ ἑλληνισμοῦ. ᾿Ἐντεῦθεν δὲ προζλθε τὸ παράδοξον
ἆμινον νὰ μείνῃ μὲν τὸ πλεῖστον ἀκαλλιόργητος ἡ λαλουμένη
έσους αἰῶνας ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ ἐπέλθγ δὲ
τα μέγα μιταξὺ τῆς δημώδους καὶ τῆς ἐκ συνθήκης ἀρχαϊζούσης,
μα ὅπερ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐξαλείψωσιν οἱ αἰῶνες.

Ίσα τοῦ χατὰ τοὺς

ν
Ἕς τυραννὶς τοῦ «πνωκᾶ.

[ρὶν ἡ παρέλθῃ πολὺς χρόνος ἀπὸ τῆς ἐπὶ τὸν θρόνον ἀναρριχήσεως
Φωχᾶ, ἰνόησεν ὁ βυζαντιακὸς λαὸς πόσον ἀνάξιος τοῦ Μαυρικίου
ὁ διάδοχος αὐτοῦ. “Ὁ τραχὺς ἑκατόνταρχος ἦτο ἐκ τῶν ἀνδρῶν
ων, οἵτινες µόνον ἐν τῇ ὁρμῇ καὶ τῇ µέθῃ τῶν ἐπαναστάσεων εἶνε
ποὶ ὡς ὄργανα καταατροφῆς καὶ καταλύσεως τοῦ καθεστῶτος.
ἃς ὢν πάσης ἀριτῆς, ἴδιιξε γυμνὴν τὴν θηριώδη αὐτοῦ φύσιν, ὅτε
αχίµησεν ἡ ἀνατροπὴ, ἧς ὑπῆρξεν ὁ χυριώτατος μοχλός. Αὐτὸ τὸ
πρικὸν τοῦ ἐκλεκτοῦ τῶν Βυζαντίνων πραιτωριανῶν ἐξεδήλου τὸν
ὠτῷ κεκρυμμένον πικρόθυµον θῆρα. "Ἠτο δῆλα δὴ ὁ Φωκᾶς µέσος
ἐάστημα, τὴν δ᾽ ἔκτακτον αὐτοῦ καὶ φόθον ἐμπνέουσαν δυσµορφίαν
ἆανιν οὐλὴ ἣν ἔφερεν ἐπὶ τῆς παριιᾶς καὶ ἅτις, τοῦ ἀνδρὸς θυµου-
Ἡς ἐμελαίνετο κατ᾽ ἀντίθεσυν πρὺς τὸ πυρρόχρουν τῶν τριχῶν τῆς
λῆς καὶ τῶν μεγάλων ὀφρύων, αἴτινες ἐπεσχίαζον τὸ κεκαρµένον
πόν του. Πρὸς τὴν τοιαύτην δ᾽ ὄψιν ἀντίστοιχος ἦτο ἡ φύσις τοῦ

49)

.-...

ἀνδρός, σνννοῦντος ἐν ἑαυτῷ πάσας τὰς κακίας, τὸ ἀσυμπαβὲς πως, ο)
δηριῶδες, πὸ ἀκρόχολον καὶ θρασὺ ἐν τῇ ψωνῇ καὶ τοῖς εράπαες, Ὥνιος ο
δὲ μὴ ἥρκουν παντα ταῦτα, ἦτο ὁ Φωκᾶς θηλυμανὴς, ἀκρατοπότνωκωνς, Ἅ
αἱμογαρής.

Τοιοῦτον δὲ ὂν τὸ θηριῶδες καὶ φυνικὸν ἐκεῖνο θρέµμαι τῆς ἑπατων σας.
στάστως ἔμιλλε φυσικῶς νὰ Δερίση ὁ τε εἶχε σπείρι. Τὰ πάθη τῶν Ἅδ-ι.
ων ἀνιδίωσαν ἰπ᾽ αὐτοῦ καὶ κατ΄ αὐτοῦ ἁχαλίνωτα, περ δὲ παν
χήραν τοῦ Μαυρικίου καὶ τὰ ὑπολειπόμενα τῶν μελῶν τοῦ οἴκου ασε
συνιτάχθη ἡ κατὰ τῆς τυραννίδας ἀντίδρααις, Ἡν εἴδομεν πονεγομένκν
ὑπὸ τοῦ "ωκᾶ εἰς τὸ αἷμα. ἸΑλλ’ ἡ ἁπανθρωπία τοῦ πωράννου, εν
νὰ καταστείλῃ τὰ πνεύματα, ἐξερεθίζει πρὸς νέας φυνωµφαίας. Μι
τοὺς ἐχθροὺς γίνονται ὕποπτοι αὐτοὶ οἱ φίλοι καὶ συγγενεῖς. Μι
δ᾽ ἐφάνη ἀναπνίων ὁ Φωκᾶς διὰ τῆς ἐξολοβριόσεως παντός τοῦ εἴει"
τοῦ Μανρικίου καὶ τῶν περὶ αὐτὸν τῷ, 608, αἱ ὑπόνωιαι αὐτοῦ οτοέ
φονται κατὰ τοῦ γαμθροῦ του Πρἰσκου,πιθανῶς αὐτοῦ Εκείνοι τοῦ περα ----
τηγοῦ ὃν εἴδομεν διακριβέντα ἐπὶ τοῦ Μαυρικίου, εἰς ὃν τῷ 8Η ἴδωκε-ν
ὁ Φωκᾶς ὡς αύζυγον τὴν ἐδίαν θυγατέρα Δομιντζίαν. Ἡ κατα ξςς
μεγαλοπριπῶς τιλισθείσας ἑορτὰς τῶν γάμων ἔκθεσις ἓν τῇ πόλει ὑπ.
τῶν δήµων τῶν εἰκόνων τοῦ νέου ζεύγους μετὰ τῶν τοῦ αὐτοκράτεςς
καὶ τῆς αὐτοκρατείρας Ίρκεσιν εἷς τὸν Φωκᾶν, ὅπως πειραθῇ νὰ τιµωµω----'-
ρήσῃ διὰ θανάτου τοὺς Βρασιῖς δημάρχους τοὺς οὕτω προώρως καὶ ἄνκθε
τῆς ἁδιίας τοῦ βασιλέως τολμῶντας νὰ ὑποδείξωαι τὸν Πρέσκων {μιεέσενκῶν ας
ὡς συμμέτοχον τῆς βασιλικῆς ἀρχῆς. Καὶ αἱ μὲν ατασιαστικαϊ ἀπιῦ. κ ξ
τοῦ πλήθους ἔσωσαν τοὺς δημάρχους, ἀλλ’ οὔτε ὁ ὕωκᾶς ἔπκνσκαν
ὁποπτεύων τὸν Πρίσκον, οὔτε ὁ γαμθβὸς ἐφάνη συγχωρήφας ποὶ τν
ἄμετρον φιλαυτίαν τοῦ πενθεροῦ.

Ἐν µέσῳ τοιαύτης ἀνωμαλίας καὶ τοιαύτου οἱονιὲ διαρκοῦς κλονιοµκωϱ. |
τοῦ θρόνου τοῦ Φνωκᾶ οὐδιίς βεθαίως ἠβύνατο νὰ γηνη 1δγος περί
προόδου καὶ τάξεως καὶ βελτιώσιως τῶν ἐσωτερικῶν πραγμάτων,
3) ἐσωτερικὴ ἁταξία καὶ ἡ ἐντεῦθεν ἐπερχομένη ἀδυναμία τοῦ κράτος,
ὃν καβἰστανεν αἰσθητοτέραν ἡ ἴλλειψις πάσης τοῦ Φωκᾶ διοωητσς
καὶ διπλωματικῆς ἱκανότητος, ἐπηύξανεν, ὡς εἐκὸς, καὶ ποὺς ἔδωηρα---
κοὺς κινδύνους. Καὶ ἐν ὦ οἱ ΄Αδαρις (ξηκολούθουν διὰ νέων πλαν.
δῃοῦντις τὸ ]λλυρικὸν καὶ τὴν Θρκην, ὁ Φωκᾶς, οὗ οἱ σπρατηἳ.
ἐδιωνύοντο ἀνίκανοι νὰ καταπολεµήσωσι τοὺς πολεµίους, ἠναγιήτ"
ναὐξήση τῷ 604 τὸν εἰς αὐτοὺς παρεχόµενον ἐτῆσιον φόρον,

κ».

ππον---

{οὕτω θὰ ἠδύνατο, ἀπαλλαφσόμενας τῶν "Αθάρων. νάντιμετωπίση,
»΄ νέου ἀπὸ τῶν Περοῶν κἰνδυνον.

Ε τῶν περσικὺν βρόνον, ὁ Χθαρόης ἔζησεν ἓν εἐρήνη πρὸς τὸ βωζαντια-
ν΄ κράτος ἐφ᾽ ὅσον ἵζη ὁ εὐεργέτης «ὑτοῦ. Αἱ εἰρηνικαὶ δ΄ αὗται σχί-
ες οὐκ ὀλίγον συνετΏφνν εἰς τὸν ἐν Περαίς ἀνάπτυξω τᾶς τέχνης
Κ. τῆς μετακλήσιως Βνζαντίνων καλλιτεχνῶν, ἐργαζομένων ἐν τῇ κὐλᾷ.

αν ΤΑΣΤ.Ι-ΜΟΕΤΑΝ Άγις το χοςβοος

Ἐν Ἐπσανιδῶν, Τούτων την ἐπίδρασιν ἐπιφανίστατα δεικνύει σὺν τοῖς
Έλως ἡ ὡραία ἐν Ταχτ-ι-βοστὰν ἐπὶ τοῦ Χοσρόου (ν τῷ βράχῳ λα-
μια ἀθίς, ἠν οἱ Β.ζανεῖνοι αὐτῆς καλλιτέχναι περικόσµησαν ἀπό
Ἠδίας δημιουργίας καὶ διὰ τῆς µιµήσιως προτύπων τῶν ῥωμαικῶν
μόνων.

Α)Λ’ ὃ ἠάνατος τοῦ Μαυρικίου διέκοψε τὰς μεταξὺ Βυζαντίου καὶ
αφής ἀγαθᾶς σχέσεις. ᾿Ανῆρ οἷος ὁ Χσαρόης, προωρισµένος διὰ τῆς

τῶν Μεοοποταμίαν, καὶ προιχώρει νικῶν µέχρι τῆς ᾽Αμίδης. Τῷ δὶ
607, προθᾶς ἔτι προσωτέρω καὶ διαθὰς τὸν Βὐφράτην, εἰκώρμησιν εἷς
πάν. Σωρίαν, καὶ ἑδῄωσι τῶν Παλαιστίνην καὶ τὴν Φοινίκην, αἰχμαλω-
πίζων πλῆθος κατοίκων καὶ αυναγιίρων ἄπειρον λιίαν. Κατὰ δὲ τὸ 609.
ἄλλα περσική στρατιὰ εἰκήλασον εἰς τὴν ᾽Αρμινίαν, καὶ ἑδήωσι τὴν
Καππαδοκίαν, ἃς ἐκωνδύνευσι καὶ αὐτὴ ἡ, πρωτεύουσα πέλις, ἡ Καισά-
βενα, Οὕτως οἱ Πέρσαι, οὐδεμίαν εὐρίσκοντες ἀντίστασιν παρὰ τῶν
Βωζαντίνων, προεχώρουν ὀσημέραι προσωτέρω, λαφυραγωγοῦντις καὶ
χώρας, αἴτινες ἐπὶ μακρὸν εἶχον μείνει ἀπείρατοι πολέμων, καὶ ἀρπά--
οντις τὸν πληῦτον ὂν ἐπὶ αἶῶνας εἶχε αυγκοµίσει ἡ εἰρήνη καὶ ἡ τέ--
ἆνπ. Ἡ Φρυγία, ἡ Γα-

καὶ ὄγώσεις ἐπεξιτά-
Ίπισκν μέχρις αὐτῆς τῆς
Καλκηδόνος, Ἴτοι µά-
Ίρις αὐτῶν τῶν ἀπί-
Ἰαχτι τῆς Κωνσταντι-
ποωηύλιως παραλίων,
ἐπὶ αὐτὰ τὰ ὄμματα
τῆς ἓν τῷ προσώπῳ τοῦ.
Ῥωκᾶ ἐξουθενωμένης

βασιλεία. λατος ΑΙΚΕΦΑΛΟΣ.
Ἕν Ὡ Ἡ τούς» ΜΕΣ ΑΝΤΙΑΚΟΝ ΑΝΑΓΑΕΦΟΝ ΕΝ ΚΑΠΗΛΦΟΝΙΑΣ

Ἀπελπιστοὴ ἦτο ἡ κατάστασις τοῦ αράτους καὶ τοσοῦταν ἐπισφαλὴς
αὐτὸς ὁ Βρόνος τοῦ αὐτοχράτορος, ὁ Φωκᾶς οἱωνη τυφλώττων προκέθετε
σας ἀφορμὰς ἀνησυχιῶν καὶ κινδύνων. Παράκαιρος αὐτοῦ Διαταγὴ
περὶ Φαπτίσιως πάντων τῶν ἐν Σνρίᾳ καὶ ᾽Αλιξανδριί πολυπληθῶν
παρώρµησι τὸν φανατικὸν τοῦτον Ἀσὸν εἰς θυιλλὠδεις στὰ-
5ης ἐν "Αλεξανδρείᾳ καὶ ᾽Αντιοχεία (608). Αύται δ΄ εἷς μὲν τοὺς Πέρ-
πας πκρίσχον ιὑπρόςδικτον εὐκαιρίαν νὰ εἰκελάπωσιν ἐκ νέου εἷς τὴν
ν ὄγοῦντες καὶ καταστρίφοντις, τὸν δὲ Φωκᾶν ἐξηρίβισαν εἰς νέαν
ἀπίδειξιν τῆς ἀπανθεώπου ὠμότητος αὐτοῦ καὶ τῶν ἐργάνων του (610).
Όύτως ἡ παραλυσία εἶχι φθάσει εἲς τὸν ἴσχατον βαβμὀν, καὶ τὸ
οποιμηδὸν ὑπὸ τοῦ Φωκᾶ χυθῖν αἷμα ἰδόα ἐκδίκησιν. Ὁ καν

665.

ου τὸν ἐξ ἑκατοντάρχων αὐτοκράτορα. Πρῶτον δὲ σημεῖον τῆς ἀπο-
πας αὐτοῦ ὑπῆρξεν ἐν ἔτει 609 ἡ ὑπ᾿ αὐτοῦ ἀπαγόρευσις τοῦ ἀπό-
} τῶν πλοίων τῶν ἐξ ᾿Αφρικῆς φερόντων αἴτον εἰς τὴν Κωνσταντι-
ολιν. Αντεκδικούμενος ὃ᾽ ὁ Φωκᾶς συνέλαθε τὴν ἐν τῇ βασιλευούσῃ
ῥίδουσαν σύζυγον τοῦ Ἡρακλείου Ἐπιφάνειαν μετὰ καὶ τῆς µνη-

ποῦ υἱοῦ αὐτοῦ Βὐδοκίας καὶ ἐφυλάκιαεν εἴς τινα µονήν. ᾿Αλλ᾽
ἐκὸς τὸ τολμηρὸν τοῦτο διάθηµα τοῦ Φωκᾶ ἐξηρέθισεν ἔτι μᾶλλον
ἔξαρχον τῆς ᾽Αφρικῆς, ὄκτις, παρορμώμενος καὶ ὑπὸ τῶν ἐκ Κων-
"πενουπόλεως παραχινήσιων, ἀπεφάσισι τέλος νὰ πέμψῃ στόλον
τον τοῦ τυράννου. ᾿Ἠδύνατο δὲ νὰ ἐπιχειρήσῃ εὔελπις τὴν ἐκστρα-

» διότι ὁ Φωκᾶς ἐπὶ τοσοῦτον ἤδη εἶχε καταστῆ μισητὸς, ὥςτ᾽
πκετο ἐν φανερᾷ ῥήξει καὶ πρὸς αὐτὸν τὸν δῆμον τῶν Πρασίνων,
ας τέως ἦσαν οἱ ὑποστηρικταί του.

οῦ ἐξάρχου τῆς ᾿Αφρικῆς ὄντος ἤδη γηραιοῦ, ἡ διοίκησις τοῦ ατό-
ἀνετίθη εἰς τὸν τριακονταπενταέτη ὁμώνυμον αὐτοῦ υἱὸν Ἡρά-
3ν. Ἐφαίνετο δ᾽ ὁ στόλος ἀκατανίκητος, ἅτε συνιστάµενος ἐκ πλοίων
τολλωμένων, ἤτοι πυργωτῶν, ὧν ἐπέδαινον σὺν τοῖς ἄλλοις γεν-
ὰ Μανριτανοί. ᾿Αλλ᾽ ὁ γηραιὸς Ἡράκλειος, θέλων νὰ προθῇ ἀσφα-
ἐν τῇ κατὰ τοῦ Φωκᾶ ἐνεργείᾳ του, δὲν ἠρχέσθη εἰς τὴν ἀποστολὴν
υἱοῦ αὐτοῦ. ᾿Βξιπέμφθη δὲ πλὴν αὐτοῦ διὰ ξηρᾶς ἐπὶ τὴν Κων-
πινούπολυν Ιππικὴ στρατιὰ, ἧς ἡγεμὼν ἐτάχθη Νικήτας ὁ υἱὸς
Υορίου τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ ἐξάρχου. Προεκηρύχθη δ᾽ εἰς τοὺς ἐξαπο-
λομένους δύο νεαροὺς ἐξαδέλφους, ὅτι ἐξ αὐτῶν ἐκεῖνος ὅστις προ-
ῃ καὶ καταλύση τὸν Φωκᾶν θἀξιωθῇ τῆς βασιλείας.

Ὁ προκηρωχθὲν ἔπαθλον τῶν µόχθων ἐκίνησε τὴν ἅμιλλαν τῶν (ξα-
ὧν, ὧν ἄνισος ἔμελλε νὰ εἶνε ὁ ἀγὼν, τοῦθ᾽ ὅπερ καθιστᾷ πάντως
ανον τὴν διήγησιν τῶν Βυζαντίνων ἱστορικῶν περὶ τοῦ προορισμοῦ
Βρόνου εἰς τὸν πρῶτον ὄντις ἔμελλε νὰ φθάσῃ εἰς Κωνσταντινού-
ν. Καὶ ὁ μὶν Ἡράχλειος εἶχε βραχυτέραν τὴν διὰ θαλάσσης
» ἀλλὰ κινδυνωδεστέραν, ὁ δὲ Νικήτας ἀσφαλεστέραν μὲν, ἀλλὰ

5 µακροτέραν. ᾽Αλλ᾽ εἶχον ὅμως ἀμφότεροι πιποίθησιν εἰς τὴν νεό-

κ. αὐτῶν καὶ τὸ δίκαιον τοῦ

γῶνος ὃν ἀνελάμθανον, ὁ δ᾽ Ἡρά-
3ς προριπιτούτοις εἰς τὸ λάβαρον ὅπερ ἀνεπέτασιν ἐπὶ τοῦ ἱστοῦ
ναυαρχἰδος του, τὴν εἰκόνα ἐκείνην τῆς Θεοτόκου τὴν ἀχειροποίη-
νἂν δὲν εἶχον ζωγραφήσει γεῖρες ἀνθρώπων, ἀλλ᾽ ἄγγελοι ἐλέγοντο
πθιθάσαντες ἐκ τῶν οὐρανῶν.

ΚΗ΄’
Η ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ ΤΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΔΩΝ

α
Ἱαράκλειος ὁ Ἑξδρακλείου.

Ὁ Ἡράχλειος, ἀνερχόμενος ἐπὶ τὸν θρόνον τοῦ Ἰουστινιανοῦ, ἀνε-
ΔἈ αάμθανι παρὰ τοῦ ἐπιθάτου Φωκᾶ βαρεῖαν κληρονοµίαν. Εύρισκε τοὺς
Ἄδυμους συνειθισµένους εἰς τὸ στασιάζειν, τὴν ἐπὶ τὸν θρόνον πεποίθησιν
Ξε οἱ ἀγάπην σισαλευµένην, τὰ οἰκονομικὰ καὶ τὴν δικαιοσύνην ἐν παρα--
Δρσίᾳ, ἐξωτερικῶς δὲ τὸ κράτος περιπεπλεγμένον εἰς ἐπικινδύνους ἀγῶ-
Ψοες πρὸς τοὺς "Άθαρας καὶ τοὺς Πέρσας. Τὸ κράτος, ἀπαλλαγὶν τῆς
πειοραννίδος, εἶχεν εἴπερ ποτὲ ἀνάγκην ἀνορθωτοῦ, καὶ τὴν ἀναμόρφωσιν
Εωειίνην ἀναμένοντες ἀπέθλιπον θαρροῦντες οἱ Βυζαντῖνοι εἰς τὸ στιθα--
Ρ.» τίκνον τῆς Καππαδοκίας, εἰς τὸν θαλερὸν Ὑόνον τοῦ ἐξάρχου τῆς
”Αφρικῆς.
Ότι μετὰ τὴν ναυτικὴν νίκην τοῦ Ἡρακλείου προκήχθη πρὸς αὐτὸν
ὅ Φωκᾶς, λέγεται εἰπὼν πρὸς τὸν ἠττημένον ὁ νικητής" αοὔτως, ἄθλιε,
Ξ3ον πολιτείαν διῴκησας;»' ἐκεῖνος δ᾽ ἀνταπήντησε «σὺ μᾶλλον κάλλιον
δεοικεῖν μέλλεις “Ὁ διάλογος οὗτος, καὶ ἀληθὴς ἂν δὲν εἶνε, ἀλλ᾽ ἐκ
τῶν ὑστέρων μᾶλλον πεπλασµένος, εἶνε ὅμως χαρακτηριατικὸς τῆς
θέσεως τῶν πραγμάτων κατὰ τὴν ἐπὶ τὸν θρόνον ἀνάθασιν τοῦ Ἡρα-
Χλεέον, καὶ δεικνύει τὸν ἀντίθεσιν μεταξὺ τῶν θλιθερῶν ἐντυπώσιων
τοῦ παρελθόντος καὶ τῶν ἐπιθαλλομένων εἰς τὸ μέλλον ἐπαγγελιῶν.
"ἩΗ ἀντίθεσις ἰφαίνετο Ικδηλουμένα καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἐξωτερικῇ ὄψει
ον Δύο αὐτοκρατόρων. Πρὸς τὴν εἰδιχθῆ τοῦ Φωκᾶ μορφὴν ἀντέκειτο
Ὦ σι, μπαθὴς ὄψις τοῦ Ἡρακλείου. Βίνε ἀληθὲς, ὅτι τὰ κακότιχνα νο-
σε ατα τοῦ νέου αὐτοχράτορος καὶ ὁ ὑποτιθέμενος αὐτοῦ ἀνδριὰς ὁ ἐν
«Ἀγορᾷ τῆς ἐταλικῆς πόλεως Βαρλέττας σωζόμενος δὲν παρέχουσι
παφςς ἴννοιαν τῆς μορφῆς τοῦ Ἡρακλείου. ᾿Αλλ᾽ οἱ Ιπτορικοὶ τοῦ Βυ-

ΕΕ τσσ ΣΙΝ

568

ζαντίου ἐξαίρουσι τὸ ἀρρενωπὸν ἅμα καὶ ἐπαγωγὸν τῆς μορφΏς αὐτηω
καὶ περιγράφονσιν αὐτὸν λιυκὸν μὲν τὸν χρόαν καὶ τὐόφβαλμον, ἕας--πηων»
Λόν δὲ τήν τρίχα καὶ ὀλίγον ὑπόγλανκον, πλατὺν ἔχοντα τὸν πώγωννων-- 5
ααὶ πρὸς μᾶκος ἐκκριμῆν µέσων ρα
τὸ ἀνάστημα, εὔστερνον καὶ ὐαθε--
νι καὶ οχωνπον, εἰς τὸν θεὸν --
Ιπαναλαφθῷ κατα πάντα ἰν ο ον
προσώπῳ τῶν υἱῶν ὁ τόπος τῆς ἡ-
χάριτος πατρικῆς εἰκόνος, ΄
Οὐδ7 ἐφημίζετο µόνον ἡ καλληντ
τοῦ Ἡρακλίίρῳ, ἀλλ’ οἱ ούρων
(ββρον καὶ τᾶς ψνχικὰς ἀριτὰς τοῦ ]
ἀνδρός, ὂν τὸ ἀπελενθερωθὶν Βω-
ζάνειον ἀνιυφήμιι ὡς πέον Ἡρα- ι
κλία καὶ νέων Πηραίαι ἀπαλλάδανν 4
τὸ κράτος ἀπὸ τοῦ τέρατος ὅπ, 9
Ειθέριζε τὴν πολιτείαν ὄκην. Ἔπη-
Ἠεῖπς ὡς συνενθνών ἓν ἐκυτῷ τὴν ὂς τος
πίδηαν ἅμα καὶ τὴν παιδίίαν. τὰν νι

η Ν

πνυμα τὀθιρμὸν ποπ Ἡ --ᾱ
τῶν λόγων καὶ φίλος τῶν ἔπιατη- -
μῶν, ἡγαπα εἴπερ τις καὶ ἄλλες
τὸν πόλεµον ὁ υἱὸς τοῦ ατρατηγοξς-»,
καὶ μεστὸς ὤν ἰνθουσιασμοῦ νναν -α---
κοῦ συνεδύαζε πεὸς αὐτὸν πρακτ-ε--
κὖν εὐθονλίαν καὶ τῆς αυνίαιως -ε- ὃς
δῶρα. Τέλος δὲ τὸ παράλοξνν ἔκιἝν
ο Ακρονακος ΝΡικλκίος πρᾶμα ὁπλίτου κρατεροῦ καὶ Ἰηγἔτνυ
ο λλλεπλν ος Ἠβεπόνου περεκκόομεεθαρμκατὴ μι,
περὶ τοὺς µόχθους καρτερία, δίψ---α
Δ΄ ἄπθεατος μελέτης, εὐστοχία περὶ τὴν ἐπίνοιαν καὶ ἰδιώδης τις ταβε--
σις πρὸς τὸ µέγα καὶ γεννκῖον, Ἂν δὲ πλὴν τούτων τῶν ἀριτῶν εν Ἡ
χεν ὁ Ἠράκλειος καὶ βούλησιν σθενκρωτίραν, τότε Δὰ ἠδύκν --ἳ τν
ῥπθὸ ἀληθῶς περὶ αὐτοῦ ὅτι ἦτο φύοις τελεία, ὡς εἶπο ὁ δι ῃ

969

ανηγυριστής του καὶ ὑμνφδὸς τῶν πολέμων του, ὁ διάκονος Γεώργιος
Πιοίδης.

Εἶνε ἀληθὶς, ὅτι ἐκ πρώτης ὄψεως ἡ ἐξέτασις τῆς ἱστορίας τοῦ Ἡ-
Κλείου δὲν φαίνεται ἐπικυροῦσα τὴν περιγραφὴν τοῦ χαρακτῆρος
τοῦ ταύτην τὴν ὑπὸ τῶν Βυζαντίνων χρονογράφων παριχοµένην. Αἱ
εταὶ περὶ ὧν ἔγιινε λόγος δὲν ἀναφαίνονται κατὰ τὰ πρῶτα καὶ τὰ,
λευταῖα τῆς βασιλείας τοῦ Ἡρακλείου ἔτη, καὶ µόνον περὶ τὰ µέσα
ς ἀρχῆς αὐτοῦ, ὡκεὶ ἀποτινάσσων βίον ἀπαθη καὶ καταλείπων
ν. ἡδυπαθη εὐφροσύνην τῆς ἐρωτικῆς τρυφῆς, ὁρμᾷ εἰς τὰ πιδία τῶν
χῶν ἀκράτητος καὶ νικᾷ καὶ λαμπρύνει ἑαυτὸν καὶ τὸν θρόνον.

χαύτη δὲ φαίνεται τὸ κατ᾽ ἀρχὰς ἡ ἀντίθισις μεταξὺ τῶν πρώτων
ὃν τῆς βασιλείας τοῦ Ἡρακλείου καὶ τῆς περιόδου τῶν λαμπρῶν
τοῦ κατορθωµάτων, ὥςτε δύναταί τις νὰ νοµίσῃ αὐτὸν ἐξεγειρόμενον
τ᾿ αὐτὴν ἐκ μακροῦ ληθάργου καὶ πειράζεταί τις νὰ ὑποθί
εταὶ ἰκεῖναι ἃς τοσοῦτον ἐξύμνησαν οἱ πανηγυρισταί του ἀπέθλιπον
µόνον τὸν ἰδιώτην, ἦσαν δὲ παντελῶς ξέναι ἀπὸ τοῦ βασιλέως. Καὶ
ως ὑπάρχει ἄλλη, δικαιοτέρα λύσις τοῦ ψυχολογικοῦ προθλήµατος,
ερ παρουσιάζουσιν αἱ ἀντιθέσεις τῆς βασιλείας τοῦ Ἡρακλείου, ἑνὸς
Ἂν σπανίων ἀληθῶς ἡγεμόνων τοῦ Βυζαντίου. Ἔγκειται δ᾽ ἡ λύσις

Σποῦτο, ὅτι τὰ πρῶτα ἴτη τῆς φαινοµένης ἀπαθείας δὲν εἶνε ἔτη
Ἰθάργου, ἀλλ᾽ ἀναγκαίας ἐὰ αυστήµατος καὶ ἀπὸ προμεμιλιτημίνου
ῥογράµµατος παρασκενῆς, ἣν ὅμως ἀναστέλλουαι µέχρι τινὸς καὶ ἔπι-

μδύνουσι περι

αἱ ἐξοικονομήσεως τῶν πραγμάτων ἐφαντάζετο ὁ νέος αὐτοχράτωρ, ὅτι

πια οἰκμακαί. Διὰ τοιαύτης αυὸς μακρᾶς παρασκινῆς

Ἀύνατο νὰ σωθῇ τὸ κράτος ἀπὸ τῶν τέως ἐπικρεμαμένων κατ᾽ αὐτοῦ
Ὀδύνων, εἰς οὓς καὶ νέοι προζετέθησαν ἐπὶ τῆς ἄλλως λαμπρᾶς βασι-
έας τοῦ Ἡρακλείου.

6
Τὰ ἔτη τῆς παρασκευῆς.

Ἐξίς ἀληθὶς χάος εὑρίθη ὁ Ἡράκλειος, ὅτε, καθεσθεὶς ἐπὶ τοῦ θρόνου,
ἄλλε νὰ ἐπιληφθῇ τῆς διοικήσεως, ὅπως ἐπανορθώση τὰ παραλελυµένα
5 πολιτείας πράγματα. Οἱ Πέρσαι ἀπειλητικοὶ μονονοὺκ ἔκρουον τὰς
Ἆααι τῆς Κωνσταντινουπόλιως, ὁ χαγάνος τῶν ᾿Αθάρων ἀκόρεστος

«ὥσιων ἦτο ἔτοιμος πάντοτε πρὸς νέας ἐπιδρομὰς καὶ δόλονὲ, ἡ Ἴτα-

10

λία, ἡ ἹἹσπανία, ἡ Αἴγυπτος, ἡ Παλαιστίνη ἰκινβόνεωσν. Τὸ ῥωμααζο,
κράτος τοῦ ]ουστινιανοῦ ἐφαίνετο διαλνόμινον χωρίς κἄν νὰ Λώνονωκτα,
νὰ συγκρατηθῇ τὸ ἑλληνίζον κράτος τοῦ Μανρυκίου, εἰς ὃ εἶχε Ἱππωτι,
νίγκες τραῦμα καΐριον ἆ τυραννὶς τοῦ Φωκᾶ. ᾿Αλλὰ διά τίνων. η
των, διὰ τίνων ἀνδρῶν, διά ποίων ἔπλων νάντιπεξλθρ ὁ Ἠράςτ
πρὸς τοὺς πιβιστοιχίζοντας τὸ κράτος πολεµίους ; Τὸ ταμεῦνν ἠτθωω, κ.
νὸν, ἀφ' οὗ οἳ βάρθαροι ἐληίζοντο ἡ κατεῖχον τὰς μάλιστα
Ρους τῶν εὐρωπαϊκῶν καὶ ἀπιατικῶν τοῦ κράτους ἐπαρχιῶν. Όρη,
Δ' ἦτο ἡ µατάστατις τοῦ στρατοῦ δεικνύεν, ὅσον καὶ ἄν εἶνε ὑπιρῃ,.
κόν, τὸ λεγόμενον ὑπὸ τοῦ χρονογράφου Θεοφάνόως, ὅτε ὁ ἨἩράκλεης,
ἐξετάσας τὸν στρατόν, ἂν ἄρα Ισώζωντο πολλοί στρατιῶται {κ τῶν ἐπ
τοῦ Μανρικίου ατρατευσάντων, εὗρὲ µόνον δύο καθ΄ ὅλων τὸ κρίτος-
Οὐδ) εἶχεν ἔρημι α, τνραννίς τοῦ Φωκᾶ µόνην τὸν ατρατὰν τά
παλαιμάχων στρατιωτῶν, ἀλλ ἐπὶ ἴσης εἶχον ἀραιωθῆς καὶ αἲ -αξρ
τῶν ἀριστίων. Ὁ “Ηράκλειος, πτρέφων περί ἑαυτὸν τὸ βλέμμα,
τὴν αὐλὴν κενὴν ἀξίων λόγου ἀνδρῶν Δυναμένων νὰ ταγβῶνοι περὶ ἐκ
τὸν, νὰ αυμπράξωσι µετ᾽ αὐτοῦ. Τὸ ξίφος τῶν ὄγμίων τοῦ Φιωκᾶ μα)
ἐκθερίσιι τὸ ἄνθος τῆς βυζαντιακῆς ἀριστοκρατίας. Διὰ ταῦτα λόγο
Ἀεψανδρίας ἅμα καὶ ἀσφαλείας ἠνάγκασαν τὸν ᾿Ηράκλενον νὰ συφτιθ-----ἳ
τὴν ἀργχῆν εἰς τὸν ἴδιον ἱπυτοῦ οἶκον. Καὶ τὸ μὲν ἀξίωμα τοῦ κεωρκες”
παλάτου παρίσχεν εἰς τὸν ἴδιον ἀδελφόν Θεόδωρον, τον δ᾽ ὐγενῆ αὐτὸ
(ξάδιλφον Νικήταν ἀνίδειξε κωριώτατων στήριγμα τοῦ θρόνου. Εἰς 5-- 3
μόνος ξένος τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἴτυχε μεγάλης ἀρχῆς παρὰ τοῦ Ἡρας--»-
κλείου, ὁ γαμθρός τοῦ Φωκᾶ καὶ κυριώτατᾶς συνεργὸς τῆς πτώσεμπναω:
αὐτοῦ, ὁ Πρίσκος, εἰς ὃν ἀνέβηκεν ὁ Ἠρήκλιιος τὴν ατρατηγίαν τς
Καππαδοκίᾳ ἐπὶ τοὺς Πέραας τεταγµένης στρατιᾶς. ΑΧ ἐπί τε
τῆς πίστεως αὐτοῦ ὑπονοίφ ὁ Πρίσκος, κλκξΞΘΡΗ,

δολίως εἰς Κωνσταντονούπολιν, καθγρέθη τῆς ἀρχῆς καὶ ἑκάρη µοναχ- δε,
ἀντικατασταθείς ἐν τῇ στρατηγίη ὑπὸ Φιλιππικῦ τοῦ ἐπ' άδεια
Ὑαμθροῦ τοῦ Μανρικίου, ὄντις ὀλίγον µόνον ἴζησι χρόννν.

το φανιρόν, ὅτι ἴν οἷς κάδύνοις ερίσκιτν ὁ πε ο
ς ῥασμίκε. Αλλ΄ ὅπως αὔτη πακήτ

πρώτῃ γεννηβείαῃ περ

παρίστατο ἀνάγκη ἐνιαχύσεω.

νὰ εἶνε ἕρμαιον τῶν δήμων, ὅτι
φαινομίένας αὐταργικάς πω:
Ῥίωκταν, ἡ µονιµότης τῶν ῥᾳαιλίων. Ταύτην

το κληρονομωκόν τῶς διαδοχῆς. ᾿Εθεώρησε λοιπόν ὁ Ηράκλειος πως.

Ὥὲ-Ωῶὰν. .

6τι

ην τοῦ κράτους ἀνάγκην τὴν ατερέωσιν τοῦ θρόνου διὰ τῆς ἱδρύσεως
»αστείας ἱδραίας, καὶ δὴ ἐκ τοῦ ἰδίου αὑτοῦ οἴκονυ. Βΐς τοῦτο δὲ

έποµεν αὐτὸν ἐντείνοντα εὐθὺς (ξ ἀρχῆς τὴν αύµπασαν προοχήν
2. Καὶ διὰ τοῦτο βλέποµεν τὴν μὲν ἐκ τῆς Βὐδοκίας θυγατέρα το»
πιφάνειαν στιφοµένην αὐγοῦσταν ἐν ἡλικίᾳ ὀλίγων µόνων μηνῶν,
τόπιν δὲ τῇ 33 ᾿Ἱανουαρίου 613 χαὶ τὸν ἐκ τῆς αὐτῆς συζύγου υἱὸν
Σνσταντῖνον. Διὰ τοῦτο δὲ βλέποµεν καὶ αὐτὸν τὸν Ἡράκλειον ὁλί-
ος μῆνας μετὰ τὸν θάνατον τῆς πρώτης του συζύγου, ἐπελθόντα τῇ,
Αὐγούστου 613, νυμφευόμενον παρὰ τὴν ἀντίστασιν τοῦ πατριάρ

2 Στεργίου μετὰ τῆς ἰδίας ἑαυτοῦ ἀνεψιᾶς Μαρτίνας, θυγατβὸς τῆς
ελφῆς αὐτοῦ Μαρίας.

Ὁ Ἡράκλειος ἐνίκησεν ἐν τῷ ἀγῶνι ἐκείνῳ πρὸς τὸν χρηστὸν πα-
«ἄρχην, τῷ µόνῳ ἄλλως ὃν ἀνέλαθε πρὸς τὸν ἄξιον σεθασμοῦ ἐκεῖ-
; ἄνδρα, ὃν εἴπερ τις καὶ ἄλλος ἐσέθετο αὐτὸς ὁ Ἡράκλειος καὶ ὅςτις
Αλλ’ ὁ αὐτοκράτωρ ἐπλήρωσε
Ὁ βυζαντιακὺς λαὺς δὲν ἔπαυσε

έθη ἡ δεξιὰ τοῦ αὐτοχράτορος χείρ

ντίποινα τῆς παρακοῆς του ἐκείνης
μρῶν τὸν γάμον ἐκεῖνον τὸν ἀντιθαίνοντα εἰς τοὺς κανόνας τῆς ἐκ-
Ἠαίας ὡς αἱμομιξίαν, καὶ ἐθεώρησεν ὡς θεῖκὴν τιμωρίαν τὴν δυσμορ-
αν τῶν δύο πρώτων υἱῶν τοῦ αὐτοκράτορος τῶν γεννηθέντων ἐκ τῆς
αρτίνας. Πλην δὲ τούτου αὐτὴ ἐκείνη ἡ Μαρτῖνα, ῆς τὰ θέλγητρα

Ίσμευσαν τὸν Ἡράκλειον, ἀπίθη ὁ κακὸς αὐτοῦ δαίµων. Ἡ ἀντιζη-

κ. αὐτῆς πρὸς τὰ ἐκ τοῦ πρώτου γάμου τέκνα τοῦ Ἡρακλείου ἐπί-
ανε μὶν τὰς ἡμέρας τοῦ αὐτοκράτορος ζῶντος, ἔγεινε δὲ καὶ μετὰ
ν θάνατον αὐτοῦ ἀφορμὴ σκανδάλων. Ἡ ἀνεψιὰ ἀντὶ νὰ γείνῃ στή-
(μα τοῦ θείου καὶ κρηπὶς τοῦ θρόνου, ὡς ἐφαντάζιτο παραζευγνύων
ατὴν εἰς τὸ πλευρόν του, κατέστησεν αὐτὸν τιθασὺν εἰς τὰ νεύµατά
Ἰς, διστακτικὀν καὶ νωθρὸν, ἀνέστειλε δὲ καὶ ἐπεθράδυνε τὴν ἀναμόρ-
οσιν ἣν πᾶς τις ἀνέμενε ταχεῖαν, ἄμεσον, ὁποίαν ἐπέβαλλεν ἡ ἀνάγκτ.
ὃν πραγμάτων. Τέλος δὲ τοιαύτη κατέλαθε τὸν Ηράκλειον ἀποθάρ-
νσις, ὥστε, πειθόµενος εἰς τὰς εἰκηγήσεις τῆς Μαρτίνας καὶ ἀποδυσπε-
ὃν πρὸς τὰς ἐπαλλήλους συμφορᾶς, πρὸς ἃς ἀτελῶς µόνον καὶ οἱονεὶ
ταθῶς ἐπειρᾶτο νάντιπαλαίσῃ, ἀπεφάσισε νὰ καταθίση τὴν ὑψηλὴν
Ἰτοῦ ἐντολὴν, νὰ ἐγχαταλίπῃ τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ νἀποπλεύσγ,
ατὰ παντὸς αὐτοῦ τοῦ οἴκου εἰς τὴν θετὴν αὐτοῦ πατρίδα, τὴν Καρ-
ηδόνα, ὅπου, θανόντος ἐν τῷ μεταξὺ τοῦ πατρὸς, εἶχε διαδεχόῖ αὖὐ-
Ἰν ὡς ἔξαρχος τῆς ᾿Αφρικῆς ὁ βεῖος τοῦ αὐτοκράτορος Γρηγόριος.

672

Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐλήφθη τῷ 618, ἀφ᾿ οὗ πρότερον φοθιραὶ υµ-
φοραὶ εἶχον πλήξει, ὡς θὰ ἴδωμεν, τὸ κράτος καὶ ἀγάγει τὸν Ἡμ-
χλειον εἰς ἀπελπισμόν. Ληφθείσης δὲ τῆς παρατόλµον ἀποφάσιως, εἶχον
ἤδη οἱ βασιλικοὶ θησαυροὶ ἐπιθιθασθῇ εἰς πλοῖα, πλεύσαντα πρὶς τὴν
Καρχηδόνα. ᾿Αλλ’ ὅτε ταῦτα ὡς ἐκ θείας τινὸς προνοίας ἐναυάγηκεν
ὑπὸ κλύδωνος, οἱ ἐπιφανέστατοι τῶν πολιτῶν καὶ ὁ πατριάρχης Σή-
Ύιος ἐπιμθάντες διεκώλυσαν τὸν Ἡράκλειον ἀπὸ τῆς µελετωμένης ὁνε-
χωρήσεως.

᾽Αλλὰ μετὰ τὴν µαταιωθεῖσαν ἐκείνην ἐγκατάλειψιν τῆς ὑψηλῆς τον
ἐντολῆς οἱονεὶ συνῆλθεν εἰς ἑαυτὸν ὁ Ἡράκλειος, καὶ, ἀποπτύων τὴν
ἀδράνειαν, ἐπείσθη, ὅτι ἡ ἀνόρθωσις τῆς πολιτείας ἀπήτει ῥιζαὰ μί-
τρα, ὅτι πρὸς διάσωσιν τοῦ κράτους δὲν ἤρχει ἡ ὑπεκφυγὴ τῶν εωδί-
γων καὶ ἡ μετὰ τῶν ἐθνικῶν ἐχθρῶν συνθηκολογία ἐξ ὑπολογισμοῦ τῆς
ἰδίας ἀδυναμίας καὶ τῆς δυνάµεως τῶν πολεµίων, ἀλλ᾽ ὅτι ἀπ ίνα”
τίας οἱ κίνδυνοι ἐκεῖνοι πάντες ἔπρεπε νἀντιμετωπιαθῶσι καὶ νάναλέόη
τοῦ Βυζαντίου ὁ βασιλεὺς θαρρούντως ἐν ὑψηλῇ ἐθελοθυσίᾳ τὸν ἀγῶνα
ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος.

Ὁ Χοσρόης θριαμδεύων.

Ὁ Χοσρόης ὡς πρόφασιν µόνον γέου πολέμου πρὸς τοὺς Βυζαντίνο
µετεχειρίσθη τὸν Φόνον τοῦ Μαυρικίου καὶ τὴν προστασίαν τοῦ ννό
αὐτοῦ Θεοδοσίου. Τούτου δ᾽ ἀπόδειξις εἶνε, ὅτι δὲν ἀπέστη τῶν ἰχθμ-
πραξιῶν, ὅτ᾽ ἐξέλιπε μὲν ὁ Θεοδόσιος, κατιλύθη δ᾽ ἡ τνρανίς πῦ
φονέως καὶ διαδόχου τοῦ Μαυρικίου.

Εδρίσκετο λοιπὸν ἠναγκασμένος ὁ Ἡράκλειος ἅμα τῇ ἀναθάσι «ἱ-
τοῦ ἐπὶ τὸν θρόνον νάναλάθῃ τὸν πόλεµον πρὸς τοὺς Πέρσας. Αλλ' ήτο
πόλεμος ἀμυντικὸς, νωθρὸς, ἀνισόπαλας, τοῦ βασιλέως μὴ ἔχοντή,
μεθ᾽ ὅσα εἴπομεν, τὰ µέσα νἀντεπεξέλθῃ Ὑενναίως καὶ ἀποτίλισμει-
κῶς. Καὶ δὲν ἐγκατέλιπε μὲν ὁλοσχερῶς τὴν πάλην ὁ Ἡράκλειος. τ΄
ἐναντίας δὲ βλέπομεν στρατευοµένους τὸν ἀδιλφὸν τοῦ αὐτοκράτορι
Θιοδωρον, τὸν Πρίσκον καὶ μετὰ τὴν τούτου ἀνάχλησιν τὸν Φιλιπ
κόν. ᾽Αλλὰ διὰ τούτων οὐδὲν κατορθοῦται, καὶ ὁ Ἡράκλειος ἀναγκά-
ζεται ἐξ ἀδυναμίας νὰ περιορίζηται εἰς ἄμυναν τῆς Μικρᾶς ᾽Ασίας,

ϐ΄

;ᾧ οἱ στρατηγοὶ τοῦ Χοσρόου νέας ἀναγράφουσιν ὀσημέραι νίκας. Τῷ
14 καταλαμθάνιται ἡ Σνρία καὶ κυριεύεται ἡ ᾽Απάμεια καὶ ἤ ᾿Άντι-
ελια. Τῷ 6139 κἰζθάλλουσιν οἱ Πέραι εἰς τὴν Καππαδοκίαν, καὶ
αταλαμθάνουσι τὴν Καισάρειαν, αἰχμαλωτίζοντες µυριάδας πολλάς.
Φ 614 πίπτει εἰς χεῖρας τοῦ Πέρσου στρατηγοῦ Σαρθαραζᾶ ἡ Δα-
ασκός. ᾽Αλλὰ πᾶσαι αὗται τῶν Περσῶν αἱ πρόοδοι οὐδὲν δύνανται νὰ,
ογισθῶσι παραθαλλόµενοι πρὸς τὰς μετὰ ταῦτα. ᾿Αληθῶς ἡ Δαμασκὸς
χρησίµευσεν εἰς τοὺς νικητὰς ὡς ὁρμητήριον, ὅπως συντάξωσι περὶ
αυτοὺς τοὺς Ἰουδαίους, οὓς εἴδομεν διωκοµένους ὑπὸ τοῦ Φωκᾶ, οὐ
οὓς διωγμοὺς ἐξηκολούθησεν ὁ "Ηράκλειας. Οἱ Ἰωυδαῖοι συρρέουσι
ατὰ χιλιάδας ὑπὸ τὰς σηµαίας τῶν Περσῶν, καὶ ὁ Σαρθαραζᾶς, ἡγού-
νος τῶν ὑπὸ θρησκευτικοῦ φανατισμοῦ ἐκκαιομένων ἐκείνων ατιφῶν
αἱ µεταθαλλόµενος εἰς ἡγέτην πολέμου ἱεροῦ, καταλαμθάνει τὴν Πα-
ανστίνην καὶ πολιορκεῖ τέλος μιθ᾽ ὁρμῆς αὐτὴν τὴν Ἱερουσαλήμ (61 5).

Μετ᾽ ἀντίστασιν ὀγδοήκοντα ἡμερῶν ἡ κατ’ ἄλλην εἴδησιν τριῶν
λις. Δεκαεπτὰ δὲ χιλιάδες Χριατια-

τώνον ἑθδομάδων ἔπιπτεν ἡ ἱερὰ
ὢν αὐτῆς κατοίκων χατὰ τὸν πιθανώτατον τῶν ἀριθμῶν παρεδίδοντο
πὸ τοῦ νικητοῦ εἰς τὸ ἀμφίθολον ἔλεος τοῦ ἰουδαϊκοῦ φανατισμοῦ,
ῥρίσκοντος τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκδικηθῇ ἀπανθρώπως διὰ τὰς µακροχβο-
έους τῶν Βυζαντίνων πιέσεις. Πλὴν δὲ τῶν φονευθεντων
αἳ πίντε χιλιάδας ἀνῆλθον οἱ ἐξανδραπεδιαθέντις. Μεταξὺ αὐτῶν ἦτο
αἱ αὐτὸς ὁ ἐν τῇ πόλει πρωβιεράρχης τῆς χριστιανικῆς θρησκείας 7α-
Ἰαρίας. Ἐν μέσῳ δὲ τοιαύτης λύσσης παθῶν ἀχαλινώτων οἰκτρα
πῆρξε τοῦ ἐκπολιορκηβέντος τῶν Χριστιανῶν προπκυνήµατος ἡ τύχη.

τριάκοντα

Ῥῆς πόλεως τὸ µέγιστον µέρος κατεστράφη. ἡ ἐκκλησία τοῦ Παναγίου
άφου καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν εὐκτηρίων οἴκων, οὓς εἶχεν ἀνεγείρει ὦ εὖ-
Ίθεια τῆς ἁγίας Ἑλένης καὶ τῆς Εὐδοχίας ἐπυρπολήβησαν καὶ ἐλεη-
ατήθησαν, καὶ τὰ ἱερὰ κειμήλια ἐπκορπίσθησαν λαφυραγωγηθίντα
Ἀήν τινων διασωθέντων παραδόξως καὶ πταλέντων εἰς τὴν Κωνσταν-
ινούπολιν. Αὐτὸ δὲ τὸ βαρύτιμον παλλάδιον, ὅπερ δίκην ὀφθαλμοῦ

γύλασσιν ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τῆς ἁγίας Ἅλενης ἡ Ἱερωσαλὴμ, τὸ ξύ-
ον ἐκεῖνο τοῦ τιµίου σταυροῦ, εἰς ὃ ἀπιθλεπεν εὐλαθῶς καὶ μετὰ σι-
ασμοῦ ἡ πίστις τῶν Χριστιανῶν, ἀπήχθη εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῶν
Ἰασανιδῶν, τὴν Κτησιφῶντα, ὅπου περιεθαλεν αὐτὸ διὰ νέας λατρείας
Χριστιανὴ σύζυγος τοῦ Χρπρόου Σειρέµ.
Ἡ ἅλωσις τῆς Ἱερουάαλὴμ καὶ πολὺ μᾶλλον ἡ ἀφαίρεσις τοῦ τιµίο»
(τοµος τ΄} 48

τά

ξύλου ἐθύθισε τοὺς Βυζαντίνους εἰς ἀπελπισμόν. Αὐτὸς ὁ πωτὴρ ἔφαω. ᾳ;.
γετο ἐγκαταλείπων τὸ ποίμνιόν του, παραδιδόµενον εἷς γεῖρας τῶν Έτ,
λεμίων τοῦ γριστιανισμοῦ. Ἔτι δὲ μᾶλλον ἰδεινώθησαν τὰ πράγμα. τα,
ὅτε τὸ ἑπόμενον ἔτος οἱ Πέρσαι ἐχυρίευσαν τὴν Αλιξάνδειαν.
πατριάρχης ᾽Αλεξανδρείας Ἰωάννης ὁ Ἐλεήμων καὶ ὁ διοικητής
Ἀἰγύπτου, ὁ πατρίκιος Νικήτας, ἠναγκάσθησαν νὰ ἐγκαταλίπωσι τήν

πόλιν, οἱ δὲ νικηταὶ κατελαβον ἄνευ ἀντιστάσιως τῆν Αἴγυπτον καὶ

προεχώρησαν µέχρι τῆς Αἰβιοπίας. Ἐν τούτοις δὲ ἄλλη περσικὴ στρα--

τιὰ, ἧς ἡγεῖτο ὁ στρατηγὺς Σάης, ἐκκινήσασα ἀπὸ τῆς Καππαδοκίας -

διήλασε τὴν Μικρὰν ᾿Ασίαν, καὶ προέθη µέχρι τῆς Χαλκηδόνος, ἥτε
καὶ κατελαμθάνετο τὸ ἐπιὸν ἔτος (61 7).

"Ἠδη πολιορκουµένης τῆς Χαλκηδόνος, εἰς µάτην εἶχεν ἕλθει ὁ Ἡρά-π
χλειος εἰς διαπραγματεύσεις περὶ εἰρήνης πρὸς τὸν Πέρσην στρατηγόν. --
Οἱ ὑπὸ τοῦ συγκλήτου μετὰ μακρῶν γραμμάτων πρὸς τὸν Χοσρόην-'.
σταλέντες πρέσθεις ἐδεσμεύθησαν κατὰ παράθασιν τοῦ διεθνοῦς δικαίου, -
εὐθὺς ὡς ἐπάτησαν τὸ περσικὺν ἔδαφος, καὶ ἤχθησαν ἀλυσόδετοι πρὸς -55
τὸν Σασανίδην. Οὐ µόνον δ᾽ ἀπέκρουσε τὰς προτάσεις αὐτῶν ὁ Χοε- ----
ῥόπς, ἀλλὰ καὶ τὸν μὲν Σάην ὡς ἑλθόντα εἰς λόγους πρὸς τὸν Ἡρά------
χλειον ἀπέδειρε ζῶντα, τοὺς δὲ πρισθευτὰς τοῦ αὐτοχράτορος ἐκράτικν»- ι
ἐν φυλακῇ καὶ δεινῶς ἑκάχου.

Ὡεεὶ δὲ μὴ ἤρκουν πάντα ταῦτα τὰ κακὰ, κατεφαίνοντο ἤδη ἐ----ν
Κωνσταντινουπόλει τὰ ἐπακόλουθα τῆς ὑπὸ τῶν Περσῶν καταλήψιω-

Αἰγύπτου. ᾽Αφ΄ οὗ ὁ μέγας ἰκεῖνος αιτοθελὼν τῆς βασιλευούστας :
εὐρίσκετο εἰς χεῖρας πολεµίων, ἐκλιπόντος τοῦ ἐπισιτισμοῦ, ἐνέσκηψααεν
ἐν Κωνσταντινουπόλει λιμός, εἰς ὃν δὲν ἤργησε νὰ ἐπακολουθήσῃ νόσ-α;
λοιμώδης, διαφθείρουσα τὰ πλήθη.

Καταθιθλημένος ὑπὸ τῆς φοθερᾶς ἐκείνης συρροῆς συμφορῶν ἰπαλ-
λήλων, ἄκλινεν ὁ Ἡράκλειος τὴν κεφαλὰν, καὶ, πειθόµενας, ὡς εἴδομεν,
εἰς τὰς εἰςηγήσεις τῆς συζύγου, ἀπεφάσισε τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς Κω»-
σταν

ενουπόλεως, ἀφ᾿ ἧς ἠδυνήθησαν νἀποτρέψωσιν αὐτὸν τοῦ Σεργίω
αἱ παραστάσεις

Ἐν τῇ κρισίμῳ ἐκείνῃ ὥρα δυνάµεθα νὰ εἴπωμιν, ὅτι ὁ γινναῖος
πατριάρχης ἔσωσε τὸν Ηράκλειον, ἀλλ᾽ ἔσωσε καὶ τὸ κράτος. Εέωει

τὸν Ἡράκλειον, ἐμπνεύσας εἰς αὐτὸν τὴν ἰδίαν τοῦ καθήκοντος, ήτις

εἶχε κλονηθῇ ἐν αὐτῷ, καὶ μεταδοὺς εἰς αὐτὸν τὴν θεόπνευστον ἰκί»

πίστιν, ὑφ᾿ ἧς κατείχετο αὐτός. Ἔπωσι δὲ τὸ κράτος, ἀποδοὺς εἰς αὖτ»

616

ἄνδρα, ὅττις μόνος ἠδύνατο, ἀνδρούμενος καὶ ἀποθάλλων τὸν
ελαθόντα αὐτὸν ὄκνον, νάναλάθῃ τὸν µέγαν πρὸς τὸν ἰθνικὸν ἐχθρὸν

5
ὝΑδαρες καὶ Ἀλάδοι.

Αλλὰ πῶς νὰ ἐπιχειρήσῃ τὸν κατὰ τῆς Περσίας πόλεµον, έγκατα-
ὧν τὰς εὐρωπαϊκάς τοῦ κράτους ἐπαρχίας ἕρμαιον εἷς τοὺς θα-
οὓς εἶχιν ἔτι μᾶλλον ἐνισχύσει ἡ ἀδυναμία τοῦ Φωκᾶ ; ᾿Απὸ τῆς
«τοῦ αὐτοκράτορος ἐκείνου τῷ 604 συνοµολογηθείσης εἰρήνης οἱ
αρις δὲν εἶχον παύσει τὰς ἐπιδρομὰς αὑτῶν, ἀλλ᾽ ἰδίως ἐδῄουν τὴν
ῥίαν καὶ τὰ βόρια τῆς Ἰταλίας. Τῷ δὲ 618 ὁ χαγάνος, ἐπωφι-
«ενος ἐκ τῆς στενοχωρίας ἐν ἡ εὑρίσκετο ἡ Κωνσταντινούπολις διὰ.
κατάληψιν τῆς Χαλκηδόνος ὑπὸ τῶν Περσῶν καὶ τὸν κατόπιν ἐπελ-
α λιμὸν καὶ τὴν λοιμώδη νόσον, εἰκήλασιν εἰς τὴν Θράκην, καὶ
Ἰχώρει ἐναντίον τῆς πρωτευούσης καθ’ ἃς ἡμέρας εἴδομεν παρα-
Αζοντα τὸν Ἡράκλειον τὸν εἷς Καρχηδόνα ἀναχώρησίν του. ᾽Αλλ᾽

τα οἱονεὶ μεταμεληθεὶς ἦλθεν εἰς λόγους πρὸς τὸν Ἡράκλειον, ὅςτις
λας πρέσθεις συνεφώνησε νὰ ἔλθῃ πρὸς αὐτὸν χάριν συνεντεύξεως
Γεἰρήνης ἐν τῇ θρᾳχικῇ Ἡρακλείᾳ τῇ ἐπεχούσῃ τὴν θέσιν τῆς ἀρ-
ας Περίνθου. ᾿Αλλ᾽ ἐν ᾧ ἀκόμη ὁ αὐτοκράτωρ εὑρίσκετο ἐν Σηλυ-
Ε μετὰ τ

περὶ αὐτὸν λαμπρᾶς ἀκολουθίας, ἐνόησεν, ὅτι ὁ χαγάνος
ποκεύαζε κατ΄ αὐτοῦ ἐπίθεσιν, σκοποῦσαν τὴν αὐλληψίν του. Ὁ δὲ
Ἠχλειος ἔσπευσιν, ἀποθαλὼν πάντα τῶν Φασιλιιῶν παρασήµων κὀ-
Νε νὰ διασωθῇ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Οἱ ΄Αθαρες ἴφβασαν τότε
Ἡις αὐτῶν τῶν προαστείων τῆς βασιλεμούσης, καὶ ἀπεχώρησαν ἄγον-
πλονσίαν λείαν καὶ διακοσίας ἑθδομήκοντα χιλιάδας αἰχμαλώτων.
Μιτὰ λύπης ἴθλεπεν ὁ Ἡράκλειος, ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα ἠνάγ

ν νἀνεχθη τὴν παρασπονδίαν ταύτην τῶν ᾿Αβάρων.

πικὴ ἀνάγκη ἐπέθαλλεν εἰς αὐτὸν νὰ ατραφῇ ἐναντίον τῶν Περσῶν,
τες ἤδη τῷ 690 ἐκυρίωσαν καὶ αὐτὴν τὴν "Άγκυραν. Βἐρήνη μετὰ

᾿Αθάρων ἔπριπε λοιπὸν ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ εἶνε τὸ πρόγραµµα
βιζαντιακῆς βασιλείας. Την δὲ εἰρήνην ταύτην ὁ Ἡράκλει
ἐξηγόρασε, τοῦτο δ᾽ ἐξησφάλισε διὰ τ

ὀμέρων, ἐν οἷς καὶ ὁ νόθος αὐτι

το

ς τὸν χαγἀνον ἀπο
Αθαλάς

ο-
οἵτινες ηδύ-

433

676

γαντο πολὺ μᾶλλον νὰ χρησιμεύαωσιν ὡς κατάσκοποι τῶν Αθάρν.
Καὶ ἄλλο τι δ᾽ ἐπιχείρησιν ὁ "Ἡράκλειος, ὅπως ἀνακόψῃ τὴν ὁμμὶν
τοῦ χαγάνου. ᾿Ανέλαθε δῆλα δὴ τὸ σύστηµα τῆς πρὸς τοὺς βαρθέρκ.
πολιτείας τοῦ Ἰουστινιανοῦ, ὅπερ συνίστατο εἰς τὴν δι᾽ ἀλλήλων κατι
τριθὴν τῶν βαρθαρικῶν ἐθνῶν τῶν εἰς τὸ κράτος ἐπιχινδύνων, καὶ ονη-
Δύασε τὸ σύστημα τοῦτο πρὸς τὴν ἐνέργειαν Θεοδοσίου τοῦ µεγάλη,
ὃστις διὰ τῆς ἰντὸς τοῦ κράτους ἐγκατοικήσεως τῶν Γότθων ἐζήτνι
νὰ µεταθάλῃ τοὺς ἐπιδρομεῖς εἰς ἠσύχους γιωργοὺς καὶ νὰ µετατίῇῃ
τὰς δῃώσιις αὐτῶν εἰς δύναμιν παραγωγὸν διὰ τὸ κράτος. Πρὸς τῖτν
δὲ παρεχώρησέ τινας τῶν βορειοτέρων χωρῶν τοῦ βασιλείου, καὶ ἰδως

ς χεραυνήσου τοῦ Αἴμου, εἰς σλαθικἁ φῦλα, τοὺς Χρωθάτον, ὑν
ἀπόγονοι εἶνε οἱ σημερινοὶ Κραάται, καὶ τοὺς Ἀέρθλους, τοὺς προ[όνκ,

τῶν Σέρθων, εἰκάγων οὕτως εἰς τὰς ἑλληνικὰς χώρας στοιχεῖα ἅπνε
ἔμελλον διὰ τῶν αἰώνων πολλαχῶς νὰ ἐπιδράσωσιν ἐπὶ τὰς τύχας τὸ
ἑλληνιαμοῦ. ᾽Αλλὰ τὰ περὶ τῶν σλαθικῶν τούτων ἐποιχιῶν, μεγάλη
ἐχουσῶν τὴν ἱστορικὴν σηµασίαν, θὰ γείνωσι κατωτέρω ἀντικίμνν
ἴδίου λόγου.

.
Τὰ ἱερὰ χρήματα.

ΟὉὔτω πᾶσα ἡ ἰνέργιια τοῦ Ἡρακλείου ἔτεινω εἰς παράλυσιν τν
᾿Αθάρων χάριν συγκεντρώσεως πασῶν τῶν δυνάμεων τοῦ κράτους ἐνε-
τὶον τῶν Περσῶν. "Ηδη μιτὰ τὴν κατάληψιν τῆς Χαλκηδόνος οἱ Πή-
σαι εἶχον ἀποπιιραθῇ νὰ διαθῶσι τὸν Ῥόσπορον χαὶ καταλάθωσι τὸ

Κωνσταντινούπολιν, ἀλλὰ ναυτικὴ νίκη τῶν Βυζαντίνων, καθ ἂν ἐπν-
λέσθησαν τετρακιοχίλιοι Πέρσαι, ἔσωσε τὴν πόλιν. Ἠτο λοιπὺν τρ»
φανὲς, ὅτι ἦτο ἀνάγκη στόλου, ὅπως µένῃ ἀαφαλῆς ἡ πόλις. Α΄
ἦτο ἀνάγκη καὶ στρατοῦ, ὅπως δυνηθῇ ἡ βασιλεία νάντεπεξέλθτ τῶκ.
ἐν ᾿Ααίᾳ κατὰ τῶν Περσῶν. Στρατιὰ ἦτο εὔκολον νὰ συλλεγβῇ ἐκ τῶν

ἐπαρχιῶν τοῦ κράτους, συμπληρουμένη ἐκ Τούρκων συμμάχων καὶ τῶν
νεωστὶ εἷς τὸ κράτος εἰκαχθέντων Σλάθων, καὶ στόλος εὔκολον νὰ νεν]
πηγτθῇ, ἀλλὰ δι ἀμφότερα ταῦτα ἀπητεῖτο χρημα. καὶ
ἑστερεῖτο τὸ ταμεῖον. Μικρὰ δὲ δάνεια ἐπὶ τόχοις παρεχοµενοι
εσα ἀνει

κράτους, οἰκονομίαι τινὲς καὶ κρατήσεις ἀπεδεικνύοι

πρ

τὰς ἐπικειμέν.

ς ἀνάγκας.

617

Αλ’ ὥς ποτε ἐν ᾿Αθήναις ὁ Περικλῆς εἶχε κατασκευάσει περιαι»
τὸν χρυσοῦν γιτῶνα τῆς χρυαελεφαντίνης ᾿Αθηνᾶς, ὅπως δυνηθῇ
Ψησιμιύσῃ ἐν ἐσχάτῃ τινὶ ἀνάγκῃ τῆς πόλεως ἐκεῖνος ὁ χρυσός, ὡς
τε κατὰ τὸν φωκικὸν πόλεµον τὸ ἱερὸν τῶν Δελφῶν εἶχε παράσχει
ατα ὑπὸ τύπον δανείου, δὲν ἠδύνατο νὰ ἔλθῃ τώρα ἡ ἐκκλησία
ύήβειαν τοῦ πενοµένον κράτους, τῆς χινδυνενούσης πατρίδος; Ἔνε-
Ίτα ἤδη ἰτῶν εὐλάθεια εἶχε σωρεύσει μεγάλα πλούτη ἐν τῷ ἱερῷ
Ἁγίας Σοφίας, ἅτινα εἶχεν ἐπαυξήσει ἡ μέριμνα τοῦ Ἡρακλείου,
νήσαντος διὰ δύο αὐτοῦ χρυσοθούλλων, κατὰ τὰ ἔτη ϐ13 καὶ 619
Ἰέντων, ὅπως περιαταλῆ ὁ ὑπέρμετρος ἀριθμὸς τῶν κληρικῶν τῆς
Ἆης ἐκκλησίας καὶ διοικῶνται τὰ κατ᾽ αὐτὴν ἄνευ σπατάλης. Ἡ
κ Σοφία ἠδύνατο λοιπὸν νὰ σώσῃ τὸ κράτος διὰ τῶν θησαυρῶν
ἡ δὲ πεφωτισμένη διάνοια πατριάρχου ἐλευθερόφρονος καὶ ὑπερ-
ὤντος τῆς πατρίδος οὐχ ἦττον ἢ τῆς θρησκείας, οἷος ὁ Σέργιος,
Ἰδύνατο νὰ θεωρήσῃ τοιαύτην τινὰ χρῆσιν τῶν ἱερῶν χρημάτων ὡς
υλίαν. Άλλως δὲ ὁ ἐπιχειρηθησόμενος πόλεμος δὲν εἶγε θρησκευτι-
᾽αρακτῆρα :. Δὲν ἔμελλε νὰ ἄρῃ τὸ χριστιανικὸν Βυζάντιον τὰ ὅπλα,
τῶν στιφῶν τῶν ὑπὸ τῶν Μάγων ἐξεριθιζομένων καὶ μετὰ τῶν
αίων συμμαχούντων, ἄτινα εἶχον δγώσει τὸν τάφον τοῦ Σωτῆρος
πάσει τὸν τίµιόν του αταυρόν ; ᾿ΑΦ᾿ οὗ δ᾽ αὐτὸς ὁ πατριάρχης
απι τὴν ὑπὲρ τοῦ πολέμου χρῆσιν τῶν χειµηλίων τῆς Αγίας Σο-
πῶς νὰ μὴ γείνῃ τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὰς ἄλλας ἐκκλησίας τῆς βα-
οὐσης, πῶς νὰ ὑστερήσωσι παρέχοντες τὴν αὐτὴν ἄδειαν περὶ τῶν
τὰς ἐπαρχίας εὐαγῶν οἴκων οἱ κατὰ τόπους ἐπίσκοποι ; "Άλλως
κράτος ὑπέσχετο νὰ ἐπιστρίψῃ τὰ δάνεια, καὶ ὁ αὐτοκράτωρ ἥνοιγε
Ἰόν του ταμεῖον ὅπως παράσγῃ τὰ ἔξοδα τῆς συντηρήσεως χαὶ τοὺς
ὑς τῶν κληρικῶν τῆς μεγάλης ἐκκλησίας. .
οὺ λοιπὸν εὑρίθη τὸ λεῖπον χρῆμα. Ἡ ἐκκλησία ἴσωζε τὸ κρά-
Γὰ ἱερὰ σκεύη τῶν ναῶν ἀναλυθέντα ἰκόπησαν εἰς νόμισμα, προω-
ον νὰ μεταθληθῇ εἰς πλοῖα καὶ ὅπλα. Χαρακτηριστικώτατον δὲ
ὅτι τότε πρῶτον ἀναφαίνονται καὶ ἑλληνικαὶ ἐπιγραφαὶ ἐπὶ τῶν
μµάτων τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους, καὶ δὴ ἐνδεικτικώταται, ἆνα-
4 (ΑΝΑΝΕΟ) χαὶ ἐν τούτῳ (ΤΟΥΤΟ) νίκα, ὡς εἰ ἤθελε νὰ δη-
δι᾽ αὐτῶν ἡ βασιλεία τὴν νίαν φάσιν, εἰς ἣν ἀνδρουμένου τοῦ
ελείου εἰκήρχετο τὸ κράτο

πάντα ἦσαν ἤδη ἴτοιμα. Ἑν µόνον ἔλειπε, δεδοκιµασµένοι στρα-

678

πηγοί. Τὴν ἔλλειψιν ταύτην ἀπιφάσισε νἀναπληρώση ὁ ᾿Ηράκλιοι ᾱ-
στρατιύων αὐτός. Κλεισθεὶς δὲ καθ᾽ ὅλον τὸν χειμῶνα τοῦ 634 τς
τὸ 6323 εἰς ἓν τῶν προαστιίων τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρὸς μηέλαν
ἄλλως ἔκπληξιν τοῦ ἀνυπομονοῦντος λαοῦ του, ἐζήτησε νάντλήση ἔν
τῇ ἀπομονώσει ἐκείνῃ ἐμπνεύσεις ἐκ τῆς ἀφοσιώσεως εἷς τὸ θεῖον κεὶ
πολιμικὰ διδάγματα ἐκ τῆς στρατηγικῆς συγγραφῆς τοῦ μεγάλου χῃ-
κατόχου του Μαυρικίου. Ὅτι δ᾽ ἔφθασε τὸ ἔαρ, ἀφεὶς τέλος ὁ αὐτ-
κράτωρ τὸ ἀναχωρητήριον αὑτοῦ ἐντελῶς ἑτοιμοπόλεμος, εἰζῶλθο κ,
τὴν πόλιν.

Τὴν 5 ᾽Απριλίου, Δευτέραν τοῦ Πάσχα τοῦ 633, ὁ λαὺς τῆς Κω»
σταντινουπόλεως παρίστατο εἰς θέαµα συγκινητικόν. Ὁ αὐτοχράτοβ,
Φέρων ὑποδήματα µέλανα ἀντὶ τῶν πορφυρῶν βλαττίων, ἅτιν' ἀπιί-
Ἄουν τὴν συνήθη ὑπόδεαιν τῶν βασιλέων, εἰκῶλθεν εἰς τῶν 'Ἁγίαν Σί-
φίαν, καὶ πεσὼν πρηνὴς ηὐχήθή µεγάλη τῇ φωνῇ ἐν µέαῳ τοῦ τεμ.
σταµένου πλήθους. α Δέσποτα θεὲ καὶ κύριε Ἰησοῦ Χριστὶ, μὴ πεν-
«δῷς ἡμᾶς εἰς ὄνειδος τοῖς ἐχθροῖς σου διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, Αλ
αἐπιθλίψας ἑλέησον, καὶ τὴν κατὰ τῶν ἐχθρῶν σου νίκην δὸς ἡμῖν
«ὅπως μὴ καυχήσονται οἱ ἁλάστορες κατὰ τῆς σῆς κληρονοµίας ἐπα-
«ρόμενοι. » Στραφεὶς δὲ πρὸς τὸν πατριάρχην εἶπεν' «εἰς χεῖραι πό
«Θεοῦ καὶ τῆς θεοµήτορος καὶ σοῦ ἀφίημι τὴν πόλιν ταύτην καὶ ᾖν
«υἱόν µου.» ᾿Αληθῶς ὃ᾽ ὁ πατριάρχης Σέργιος καὶ ὁ πατρἰκιος Ῥῶν
ὑπῆρξαν οἱ ἄνδρες, εἰς οὓς ὁ Ἡράκλειος ἀφῆκε τὴν ἄμυναν τῆς τἰ-
λεως, τὴν διοίκησιν τῶν τῆς πολιτείας, τὴν ἐπιτροπείαν τοῦ ἰδίον ἐν"
τοῦ ἐκ τῆς Βὐδοχίας υἱοῦ Κωνσταντίνου, ὄντος ἤδη δεκαετοῦς. Λαθὸν
δὲ μετὰ χεῖρας τὴν θιανδρικὴν ἀχειροποίητον εἰκόνα τοῦ Σωτῆρς,
ἔδωκε τὴν αὐτὴν ἐκείνην ἡμέραν τὸ χέλευσµα τοῦ ἀπόπλου, παρα
λουθούμενος ὑπὸ τῶν εὐχῶν τῆς ἐκκλησίας καὶ τῶν δακρύων τοῦ πλή-

ους. Ἐν µέσῳ δὲ τῆς συγκινήσεως ἐκείνης εὐοιώνως Ἀὔχετο εἰς αὐτίν
ὁ μέλλων ὑμνητῆς τῶν νικῶν του, ὁ διάκονος Γεώργιος ὁ Πισίδης, νὰ
βάψγ ἐρυθρὸν διὰ περσικῶν αἱμάτων τὸ πέδιλον τὸ µελαμθαφὲς, ὅπι
φέρων εἰκῆλθε μετὰ ταπεινώσιως εἷς τὸν ναὺν τῆς 'Ἁγίας τοῦ θιοῦ Σν-
φίας, ὅπως ἐπικαλισθῇ τὴν ἐξ ύψους βοήθειαν ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ κα
θρησκευτικοῦ ἀγῶνος ὃν ἀνελάμθανε κατὰ τῶν βαρθάρων.

Ἱαράκλειος καὶ Χοσρόης.

"Άμα τῷ ἴκπλῳ τοῦ στόλου ἐφάνη, ὅτι ὁ Ἡράκλειος δὲν κατηνβύ--
νετο κατὰ τῶν ἐν Χαλκηδόνι Περσῶν, ὡς ἠδύνατο πᾶς τις νάναμένῃ,
οὐδ᾽ ἴσπευδε νὰ εἰεθάλῃ διὰ τῶν παρὰ τὸν Πόντον χωρῶν εἰς τὴν ᾿ΑΡ-
μινίαν καὶ δι’ αὐτῆς εἰς τὴν Περσίαν. Τὸ στρατηγικὸν αὐτοῦ σχέδιον,
καρπὸς τῶν πολυµήνων μελετῶν τοῦ ἀναχωρητοῦ, ὑπῆρξε παντελῶς
Ἀιάφορον. Πλιύσας διὰ τοῦ Αἰγαίου, προζωρµίσθη εἰς τὸν κόλπον τῆς
᾿]ασοῦ, ἣν εἶχε δοξάσει πρὸ ἐννεακοσίων πεντήχοντα ἐνιαντῶν ἡ κατὰ
ποῦ Κοδομαννοῦ ἐπιφανὴς νίκη τοῦ ᾿Αλεξάνδρον. ᾿Εξέλεξε δὲ σκοπἰ-
ως τὴν Ἰσσὺν ὁ Ἡράκλειος, ὅπως ἀθροίσῃ μὶν καὶ ἀσκήσῃ ἐν χώρῳ
καταλλήλῳ διὰ μεγάλων γυμνασίων τὴν στρατιὰν αὑτοῦ, εὑρίσκηται
δ᾽ ἐστρατοπιδευμένος ἐν ἐπικαιροτάτῳ ὁρμητηρίῳ, ὅπερ ἰδσποζε τῶν
εἰς τὴν Μικρὰν ᾽Ασίαν, τὴν Συρίαν καὶ τὴν ᾽Αρμενίαν ἀγουσῶν ὁδῶν.
Μόνον διὰ τῆς ἀποσυνθέσεως τῶν νέων περσικῶν κτήσεων, µόνον διὰ
τῆς ἐπιθέσιως ἰναντίων αὐτῆς τῆς Περσίας ἐν καταλλήλῳ ὥρᾳ καὶ ἀπὸ
παρασκενῆς προςηκούσης ἤλπιζεν ὁ Ἡράκλειος νἀπαλλάξῃ ὁριστικῶς

παντὸς χινδύνου τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἥτις ἠπειλεῖτο ἐκ τῶν περὶ

τὴν Χαλκηδόνα Περαῶν. ᾿Απιφάσισε δῆλα δὴ ὁ Ἡράκλειος νὰ ἔπι-
Χειρήσῃ αὐτὸ ἐκεῖνο, ὅπερ ἔπραξέ ποτι ὁ ᾿Αγαθοκλῆς, ὄστις, ἐξαγαγὼν
τὸν στόλον ἐκ τῶν ὑπὸ τῶν Καρχηδονίων πολιορχουµένων Συρακρυσῶν,
μετήγαγε τὸν πόλεµον εἰς αὐτὴν τὴν καρδίαν τοῦ ἰχθροῦ, εἰς τὴν Καρ-
χηδόνα,

Ἡ δὲ προζήκουσα παρασκευὴ τῆς πολυσυνθέτου ἐκείνης πτρατιᾶς
ὑπῆρξιν ἀληθῶς ἓν τῶν θαυμασιωτάτων ἔργων τοῦ αὐτοκράτορος, βάλ-
Ἄοντος εὐρυτάτας βάσεις τῶν μελλόντων αὐτοῦ θριάµβων. ᾿Αληθᾶς δ) ὁ

ρατιὰν.
ρὶ
αὐτὸν τὴν κατέχουσαν ἑαυτὸν ἑνδόμυχον εὐσίθειαν καὶ τὴν πεποίθησιν

Ἡράκλειος οὐ µόνον στρατηγικώτατα ἠδυνήθη νσκήση τὴν
ἀλλὰ καὶ ὡς ἀπόστολος τοῦ θεοῦ κατώρβωσε νὰ µεταδώσῃ εἰς τοὶ

εἰς τὸ θεῖον. Πρὸς δὲ τὸν ἡγεμόνα τῆς στρατιᾶς αὐτὸν πῶς νὰ μὴ ἔχω-
σιν ἀγάπην καὶ πεποίθησιν οἱ στρατιῶται, ἀφ᾿ οὗ εἶχον ἴδει δοχιµαζο-
µένην τὴν τόλµην αὐτοῦ καὶ τὴν ἀφοβίαν κατὰ τὸν ἐκ τοῦ Ἡοςπόρου
πρὸς τὴν Κιλικίαν κατάπλουν, ὅτε ὁ στόλος εἶχε καταληφθῃ ὑπὸ κλύ-
δωνος δεινοῦ καταρραγ!

ς αἴφνης, εἶχε δὲ διατρέξει τὸν ἔσχατον κίν-

Ἄννον αὐτὴ τοῦ βασιλέως ἡ ναμαρχίε: Τὸ παρήδειγµα

ϱ εὔθαροῦς

80

αὐτοχράτορος, ἡ τέχνη τοῦ στρατηγοῦ, οἱ ἔνθιοι λόγοι τοῦ εὐγλώττοι
ῥήτορος συνέταξαν καὶ ἐμέστωσαν ἰνβουσιασμοῦ τὰ ατρατιωτικὰ ἐκεῖνα.
πλήθη, µεταθληθέντα ἐντὸς βραχέος χρόνου εἰς εὐπειθῆ καὶ εὐσύντακτον
ατρατιὰν, ἑτοίμην νάγωνισθῇ καὶ νὰ πέσῃ ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος.

᾿Αφ᾿ οὗ δὲ ήθροιας τὰ πλήθη αὑτοῦ καὶ ἐξήσκησε προςηκόντως τὴν
στρατιὰν καθ΄ ὅλον τὸ θέρος, ἐκχινήσας ὁ Ἡράκλειος ἐκ τῆς Κιλικίας

τὸ φθινόπωρον τοῦ 633, προιχώρηαι πρὸς τὴν Καππαδοκίαν. Ἡ δὲ
ἀγγελία τῆς ἐπιθετικῆς ταύτης πορείας τῶν Βνζαντίνων ἠνάγκαζε τὸν
τὴν Χαλκηδόνα κατέχοντα Πέρσην Σαρθαραζᾶν, βλέποντα τὸν κίνδυ-
νον εἰς ὃν περιήρχετο διὰ τῆς καταλήψεως τῶν νώτων αὑτοῦ, νὰ ἔγκα-
παλίπη τὰ βόρια τῆς μικρααιατικῆς χεραονήάου καὶ νὰ σπεύσῃ πρὸς
νότον. Ὁ δὲ Ἡράκλειος µέχρι μέν τινος ὑπεξέφευγε τὸν ἰχθρὸν καὶ.
ἄφινεν εἰς αὐτὸν ἐλευθέρας τὰς διόδους, ἀλλὰ τέλος ἐν ἐπικαίρῳ πιδίφας
οὐ μακρὰν τῶν ἁρμενικῶν συνόρων εὑρέθησαν ἀντιμέτωποι αἱ δύο στρα-

τιαί, Συγκροτηθείσης δὲ µάχης περὶ τὰ τέλη Ἰανοναρίου 638, οἱ Πε---.
τσαι ἐτράπησαν εἰς ἄτακτον φυγἠν, καὶ ἡ νίκη τοῦ Ἡραχλείου ὑπῆρ. .
ξεν ἐπιφανής. Ἡ γενναία τοῦ αὐτοκράτορος πολιτεία ἀπὸ τῆς ἐκ Κωνα -
σταντωουπόλεως ἀναχωρήσεως αὐτοῦ καὶ ἡ µία ἐκείνη νίκη εἶχον ἀρρ-
κέσει ὅπως ἁπαλλάξωσι μὲν τὴν σύµπασαν Μικρὰν ᾿Ασίαν ἀπὸ ταῶν
Πιροῶν, ἀποκαταστήσωαι δὲ τὴν γοητείαν τῶν βυζαντιακῶν ὅπλων
καὶ ἀναμεστώσωσι τὸν αὐτοκράτορα γρηστῶν περὶ τοῦ μέλλοντος ἐλπί-
δων. Μιτὰ δὲ τὴν λαμπρὰν ἐκείνην νίκην Ἡ μὲν νικηφόρος στρατὰ

νεν ἐν τῷ Πόντῳ, ὅπως διέλθῃ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ χειμῶνος καὶ τὸ

ἔαρ, ὁ δὲ Ἡράκλειος ἐπίστρεψε διὰ θαλάσσης εἰς τὴν Κωναταντωπύ-
πολιν, ὅπως ῥυθμίσῃ τὰς ἐκ νέου διαταραχθείσας πρὸς τὸν χαγάνον τῶν
᾿Αθάρων αχέσιις καὶ δυνηθῇ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἤσυχος τὸν πρὸς τοὺς
Πέρσας πόλεµον.

Μετὰ βραχεῖαν δὲ διαμονὴν ἐν τῇ βασιλινούσῃ ἀνεχώρησε καὶ πὰ-

Ἂϊν τελευτῶντος τοῦ Μαρτίου 638, συμπαραλαθὼν καὶ τὴν αὐτοκρά-
τεραν. Πλιύσας δὲ τὸ πρῶτον εἰς τὴν Τραπιζοῦντα, συνεκέντρωσιν
ἐκιῖ τὴν στρατιὰν, αὐξηθεῖσαν διὰ περιοίκων ἐπικούρων, καὶ διαθὰς τὸν
ποταμὸν ᾿Αράξην μιτὰ περίπου ἑκατὸν εἴκοσι χιλιάδων ἀνδρῶν, εἰκῆ-

λασι διὰ τῆς Λαζικῆς εἰς τὴν ᾽Αρμινίαν. ᾿Αποστείλας δ᾽ εἰς τὸν Χοσ--

ῥόην ἀγέρωχον ἀπάντησιν περὶ εἰρήνης, χωρίς νάναμείνῃ τὴν ἀπάντη--
αιν αὐτοῦ. εἰκῆλθε τὴν 30 ᾽Απριλίου εἰς τὰ βόρεια τῆς Μηδίας, τν"
“Ατροπατηνὴν ἐκείνην, ἥτις ἦτο ἡ πολύκροτος ἕδρα τῶν πυρολατρῶ»»

634

Εν µόνον εἶχιν ἤδη παρέλθει ἔτος ἀπὸ τῆς πρώτης τοῦ Ἡρακλείου
χωρήσεως ἐκ Κωνσταντινουπόλιως, καὶ ὁ αὐτοκράτωρ ἠδύνατο μετὰ
χήσεως νὰ ἐπιδείξῃ τὸ ἔργον του, τοῦ θιοῦ τὸ ἔργον. Βἰχε μὲν ἤδη
χώσει τὴν Μικρὰν ᾿Ασίαν τῶν Περσῶν, οἵτινες εἶχον φθάσει µέχρις
ὢν τῶν προθύρων τῆς βασιλευούσης, εὑρίσκετο δὲ τώρα ἐν αὐτῷ τῷ
πκῷ ἰδάφει, αὐτὸς ἐπιτιθέμενος καὶ ἡγούμενος μεγάλης στρατιᾶς.
Δίσις τοῦ Χραρόου ἦτο κρίσιµος. Διὸ ἀνεκάλεσε μὲν τὸν Σαρθαρα-
νὰ, ἐπιστρίψῃ εἰς τὴν Χαλκηδόνα,

ε ὃν εἶχε διατάξει ἐν τῷ µεταξ.
(ωέλευσεν αὐτὸν νὰ ἑνωθὴ
"ἄλλης στρατιᾶς, ἧς ἡγεμόνα
τάξει τὸν στρατηγὸν αὐτοῦ

νε αὐτὸς δὲ μετὰ τισααρα-
αχισχιλίων ἀνδρῶν κατεῖχε
πρωτιύουσαν τῆς ᾿Ατροπα-
ἃς Μηδίας. τὰ Γάζακα, ὧν
θίαιν δεικνύουσι τὰ ἐν Τάχτ-
πλεϊμὰν ἐρείπια οὐ μακρὰν
σημερινῆς Τανρίδος. Ἠτο δὲ
όλις αὕτη οὐ µόνον ἀνθηρὰ
πλουσία, ἅτε οὖσα τὸ κέντρον
μεταξὺ Τραπιζοῦντος καὶ
οἷας ἐμπορίου, ἀλλὰ καὶ ὀχυ-
ὡςτ᾽ εὐλόγως ἠδύνατο νὰ
τιθῇν ὅτι εὐχόλως ἔμελλε νὰ
πααπίσῃ αὐτὴν ὁ βασιλεὺς τῶν

τῶν. Καὶ ὄμως ἐπὶ τῇ πρώτη, χοσΡοης ΕφηΙπος
Σαρακηνῶν προπκόπων τοῦ ΑΝΑΓΑΙΥΦΟΝ.

μμς ι Εν ΤΑκτ--ροστΑν
ακλείου, ἐξ ἐνέδρας ἐπιπεσόν--
κατὰ τῆς προφυλακῆς τοῦ Χοσρόο», ὁ ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη νικηφόρος
ανίδης ἐγκατέλιπεν ἔντρομος τὰ Γάζακα, καὶ ἑτράπη Φεύγων πρὸς
Μιοποταμίαν.

} Ἡράκλειος εἰκῆλθε νικηφόρος εἷς τὰ ὑπὸ τοῦ βασιλέως τῶν ΠΠερ-
ἐγκαταλειφθέντα Γάζακα, ὅπου πλουαία ὑπῆρξεν ἡ λεία τῶν νι-
ν. λλ᾽ ες µάτην ἥλπισεν ἡ εὐλαθὴς τοῦ Ἡρακλείον στρατιὰ,

1 ἀγῶνες αὐτῆς ἔμελλον νὰ ατεφθᾶαι κατὰ τὴν κατάληψιν τῶν
των διὰ τῆς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ εὗρεσεως τοῦ τιµίου ξύλου, ὅπερ

68δ.

ν τούτοις δ᾽ ὁ Χοσρόης δὲν ἠαύχαζε, αυγκροτήσας δὲ τρεῖς στρα--

τιὰς ἔστιλιν αὐτὰς ἰναντίον τοῦ Ἡρακλείου. Κύριον δ᾽ αὐτῶν ἔργον
ὤφειλε νὰ, εἶνε τὸ νὰ περικλείσωσι τὺν ἐχθρὸν ἐν τῇ ὀρενῇ ᾿Αλθανίᾳ
καὶ νὰ ἐμποδίσωσι τὴν ἐκ νέου κατάθασιν αὐτοῦ εἰς τὴν Περσίαν. ᾽Αλλ᾽
ὁ ἀρχιστράτηγος τῶν Περαῶν Σαρθαραζᾶς οὔτε τὸ προςῆκον θάρρος
εἶχεν, οὔτε τὴν ἀπαιτουμένην στρατηγικὴν ἱκανότητα ἐπίδειξε. Καΐπερ
περιορισθεὶς εἰς τὴν φρούρησιν τῶν ἐκ τῆς ᾿Αλθανίας εἰς τὴν ᾽Αρμενίαν
ἁγόντων στινῶν, δὲν κατώρθωσε νὰ ἐμποδίσῃ τὴν διάθασιν τοῦ Ἡρα-
αλείου. Καὶ ἠναγκάσθη μὲν νὰ ἐπιστρίψῃ ὁ Ἡράκλειος χωρὶς νὰ προ-
χωρήσῃ πρὸς νότον, ὡς ἐπεθύμει, ἕνεκα τοῦ ἀπροθύμου τῶν περὶ αὐτὸν
ἐπικούρων, περιῆλθε δ᾽ εἰς µιγάλην ατενοχωρίαν, εὑρίσχων ἤδη καθ᾽
ἑαυτοῦ χινουµένας τρεῖς ἀντὶ μιᾶς περσικὰς στρατιάς. ᾿Αλλὰ τοὺς μὲν
τρεῖς Πέρσας στρατηγοὺς ἐνίκησε διὰ δύο νικηφόρων μαχῶν, ἐπιπεσὼν
δὲ μιτὰ τὴν διάλυσιν τῶν στρατοπέδων αὐτῶν ἐναντίον τῶν ἐν τῇ
Πιρσαρμινίᾳ Σαλθανῶν, ὅπου εἶχε καταφύγει ὁ ἀρχιατράτηγος Σαρ-
θαραζᾶς, ἐκυρίευσε καὶ ἰδήωσε τὴν πόλιν ταύτην, ἐπέχουσαν, ὡς φαί-
γεται, τὴν θέσιν τοῦ σημερινοῦ Βὰν παρὰ τὴν ὀμώνυμον ἁρμινικὴν
Ἀίμνην τὴν ὑπὸ τῶν ἀρχαίων καλουµένην Θωσπῖτιν. Σχληρὰ δ᾽ ὑπῆρξε
τῆς πόλεως ἡ τύχη, ἧς οἱ φρουροὶ μετὰ τῶν ἐν αὐτῇ σατραπῶν καὶ
ἀρχόντων καὶ αὐτῶν δὲ τῶν γυναικῶν προσεπάθουν νἀμωνθῶσυ ἀπὸ
τῶν στεγῶν τῶν οἴκων. ᾽Αλλὰ τοὺς μὲν οἴκους καὶ τοὺς πλείστους τῶν
ἐπ᾿ αὐτῶν ἀμυνομένων κατέκαυσε τὸ πῦρ τῶν νικητῶν, οἱ δὲ λοιποὶ
Ιφονεύθησαν ἢ ἠχμαλωτίσθησαν, καὶ µόνον ὁ Σαρθαραζᾶς ἠδυνήθη νὰ
σωθῇ γυμνὸς καὶ ἀνυπόδητος.

Μετὰ δὲ τὴν ἅλωσιν ταύτην τῶν Σαλθανῶν, αυμθᾶσαν περὶ τὰ τέλη
τοῦ 634, διαχειµάσας ὁ Ἡράκλειος ἐν τοῖς περιχώροις, κατῆλθι τὴν
4 Μαρτίου 635 ἐκ τῶν ἁρμενικῶν ὀροπεδίων. Προχωρήσας δὲ διὰ τῶν
προπόδων τοῦ ᾿Αραρὰτ καὶ ἀπὸ τῶν πηγῶν τοῦ Τίγριδος, κατέλαθε
τὴν "Άμιδαν καὶ τὴν Μαρτυρόπολιν, ἃς ἐπὶ εἴκοσιν ἤδη ἔτη κατεῖχον
οἱ Πέρσαι, καὶ ἐμήνυσεν εἰς τὴν σύγκλητον τῆς βασιλευούσης τὰς νέας
αὐτοῦ νίκας. Θέλων δὲ νὰ προλάθῃ νέαν τυχὸν εἰκθολὴν τῶν Περσῶν
εἰς τὴν Μικρὰν ᾽᾿Ασίαν καὶ µελετωμένην σύμπραξιν αὐτῶν μετὰ τῶν
᾽Αθάρων, προιχώρηαι πρὸς νότον, εἰκελαύνων εἰς τὴν Κιλικίαν. ᾿Αλλὰ
μετὰ τὴν ἐπιτυχῆ διάθασιν τοῦ Ταύρου οὐ μακρὰν τῆς πόλεως Γερμα-
νιείας παρὰ τὸν ποταμὸν Σάρων αυνηντήθη μετὰ τοῦ Σαρδαρι
Διὰ δὲ τὴν ἁλόγιστον σπουδὴν τῶν Βυζαντίνων, συγκροτηθείσης µι

684

ἐνίκων ἤδη οἱ Πέρααι, ὅτι ἡ ἑτοιμότης καὶ προσωπικὴ γενναιότης τῇ
αὐτοκράτορος ἔσωσε τὴν βυζαντιακὴν στρατιὰν ἀπὸ τοῦ κινδύνου, αεί
ἠνάγκασε τὸν Σαρθαραζᾶν νάναζιύξῃ εἰς τὴν Πιραίαν. Μιθδὸ ἵἩ.
ῥάκλειος, διαθὰς καὶ πάλιν τὸν Ταῦρον, ἐπορεύθη μετὰ τῆς στρΏκτιξς
διὰ τῆς Καππαδοκίας πρὸς βορρᾶν καὶ διεχείµασι παρὰ τὸν Εὔξαινον
Πόντον ὡς καὶ πρότερον κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τοῦ πολέμου.

σ
Ὁ κένδυνος τοῦ Βυζαντίου.
Τέσπαρα αχεδὲν ἤδη εἶχον παρΏθει ἴτη ἀπὸ τῆς ἐνάρξιως τοῦ πο “ο
λέμου, καὶ πολλὰς εἶχον ὑποστῆ οἱ Πέρσαι ἥτ-ας, ἀλλ᾽ οὔτε ὁ Ἡρά-- -ὃ-

ἰδύνατο νὰ καυχηθῇ, ὅτι εὑρίσκετο ἐγγὺς τοῦ πέρατος τῶν µα----3.
κρῶν ἀγώνων, οὔτε ὁ Χοαρόης ἐφαίνετο καταθεθληµένος. Οὔτε ἡ ὑπον τὸ

χλει:

τοῦ Σαρθαραζᾶ µέχρι τοῦδε ἀτυχὴς διεξαγωγὴ τοῦ πολέμου εἶγι- -ν
ἑλαττώσει τὴν πρὸς αὐτὸν πεποίθησιν τοῦ μεγάλου βασιλέως, οὔτε τῷ- --ῦ-
ἄλλων στρατηγῶν του αἱ ἧτται εἶγον χλίνει τὴν ἀγέρωχον κεφαλὴν το ---οῦ
Σασανίδου. ᾿Αντὶ δ᾽ εἰρήνης ἐμελέτα ἀκόμη πολέμους, καὶ τὰς ἀτυ-ο»-

χίας τῆς ἁμύνης ἠβελησε νὰ θεραπεύσῃ διὰ τολμηρᾶς ἐπιθέσεως. ΠΠαρα----.
θολώτατον δ᾽ ὑπῆρξε τὸ σγέδιον αὐτοῦ. Διενοήθη δῆλα δὴ νὰ συµπε.-
πράξγ, μετὰ τοῦ γαγάνου τῶν ᾿Αθάρων κατὰ τοῦ χοινοῦ ἐχθροῦ κ.εκ;
νὰ µεταφέρῃ τὸν πόλεμον ἐκ τῆς Περαΐδος ὑπ᾿ αὐτὰ τὰ τείχη τῷ
Κωνσταντινουπόλεως. Ἠθέλησεν οὕτως ἀντὶ δειλῆς καὶ ἀμφιρρόπου ἁμύ-
νης ἐν τῷ ἰδίῳ αὐτοῦ κράτει νἀναλάθῃ ἐπίθεσιν κατ᾽ αὐτῆς τῆς βα-
αιλενούσης τοῦ ἐ

θροῦ, ἐπίθεσιν δυναμένην νὰ ἐπιφέρῃ διὰ τοῦ ὄγκον
τῆς αυµµαχίας καὶ τοῦ μεγέθους τῆς ἐπιθολῆς αὐτὴν τὴν κατάλυαν
τοῦ βυζαντιακοῦ βασιλείου.

Πρὸς ἐπίτευξιν δὲ τοῦ νέου αὑτοῦ σχεδίου ὁ Χοσρόης ἐκάλεσεν ὑπὸ
τὰς σημαίας οὐ µόνον πάντας τοὺς παλαιμάχους αὑτοῦ στρατιώτας,
ἐκείνους τε οὓς εἶγον ἀσκήσει οἱ μακροὶ πόλεμοι καὶ ὅσους εἶχον ἐξεριθί-
σιι αἱ ἧτται ἂς ὑπέστησαν, ἄλλα καὶ μισθοφόρους καὶ δούλους. Τὴν δὲ

οὕτως ἀποτελεσθεῖπαν ατρατιὰν διῄρεσεν εἰς δύο μοίρας. Καὶ τῆς μὲν

ἑτέρας ἔταξεν ἡγεμόνα τὸν Σαρθαραζᾶν, εἰς ὃν ἔδωχε τὴν ἐντολὴν νὰ
προθῇ ἐναντίον τοῦ Βυζαντίου. Την δὲ ἄλλην μοῖραν, ἀπαρτιαθεῖσαν

ἐὰ τοῦ μεγίστου μέρους τῆς στρατιᾶς, εἰς ὃ πρὸς τοῖς ἄλλοις ἐτάχθησαν

685

πιντηκοντακιςχίλιοι τῶν ἀρίστων τῆς Περαίας στρατιωτῶν, οἱ χρυσο-
Ἀόγχαι, ἐπέτριψεν ὁ Χοσρόης εἰς τὸν στρατηγὸν Σάην, δοὺς εἰς αὐτὸν
αὐστηροτάτας διαταγὰς ὅπως ἐπιπέσγ βαρὺς ἐναντίον τοῦ Ἡρακλείου
καὶ ἀπειλήσας σχληβὸν θάνατον, ἂν δὲν καταθάλῃ τὸν πολέµιον.
᾽Απέναντι δὲ τοῦ νέου κινδύνου, ὅστις ἠπείλει τὸ βυζαντιακὸν κρά

τος, ὁ Ἡράκλειος δὲν ἀπέθαλι τὴν ἀταραξίαν αὐτοῦ, ἔθηκε δ᾽ εἰς ἑνόρ-
γείαν ὅλην τὴν στρατηγικὴν πεῖραν, ἣν ἀπέκτησεν ἐκ τῶν πολέμων τῶν

πελευταίων ἰτῶν. "Αλλος τις ἤθελε βεθαίως σπεύσει ἀμέσως εἰς ἄμυναν

τῆς κινδυνευούσης πρωτευούσης, ἀλλ᾽ ὁ Ἡράχλειος, ἀναλογισθείς, ὅτι
διὰ τοιαύτης τινὸς απουδῆς ἤθελεν ἀπολέσει διὰ μιᾶς πάντα τὰ µέχρι
τοῦδε διὰ μακρῶν ἀγώνων ἐν ᾿Ασὶς κερδηθέντα καὶ ἤθελε στερηθῆ τῆς
εὐχολίας νὰ φέρῃ ἀντιπερισπασμὸν δι᾽ εἰκθολῆς εἰς τὴν Περοίδα ἐν
ἀνάγκῃ, διέταξεν ἄλλως τὰ πράγματα. Διαιρέσας τὸ ὅλον τῆς στρα-
τιᾶς αὑτοῦ τριχῇ, τὸ μὲν πρῶτον µέρος ἀπέστειλε διὰ Βαλάσσης εἰς
τὴν βασιλιύουσαν πρὸς ἄμυναν τῆς πόλεως, τὸ δὲ δεύτερον προώρισεν
ἰναντίον τοῦ Σάη, καὶ ἀνέθηκε τὴν ἀρχηγίαν αὐτοῦ εἰς τὸν ἴδιον ἑαυτοῦ
ἀδελφὸν Θιόδωρον, τὸ δὲ τρίτον τέλος ἐκράτησεν ὑφ᾽ ἑαυτὸν, καὶ
ὥδιυσε μετ΄ αὐτοῦ εἰς τὴν Λαζικήν. Σχοπὸς δὲ τῆς πορείας ταύτης
ποῦ Ἡρακλείου εἰς τὴν ἀπόκεντρον ἐκείνην καὶ ἐκτὸς τοῦ πεδίου τοῦ
πολέμου εὑρισκομένην χώραν ἦτο ἀφ᾿ ἑνὸς μὲν ἡ ἐξασφάλισις τῆς πὶ-
στιως τῶν ὀρεινῶν καὶ μαχιμωτάτων λαῶν τῆς Λαζικῆς, ἀφ᾿ ἑτέρου δὲ
Ἡ συνεννόησις τοῦ αὐτοκράτορος μετὰ τοῦ χαγάνου τῶν Χαζάρων Ζιε-
θὴλ περὶ συμμαχίας, ἥτις ἠδύνατο νὰ ἔχῃ μεγάλην ῥοπὴν εἰς τὰ τοῦ
πολέμου. σαν δ᾽ οἱ Χάζαροι γενναῖος λαὸς ταταρικῆς φυλῆς, διὸ
5 βορρᾶν
τῆς Λαζικῆς μιταξὺ τῆς Κασπίας θαλάσσης καὶ τοῦ Εὐξείνου Πόντου.

Πρὶν δὲ παρέλθῃ πολὺς χβόνος, ἤδη Ἡ ατρατιὰ Θεοδώρου τοῦ ἁδελ-
φοῦ τοῦ αὐτοχράτορος ἑνίκα ἐπιφανῶς τοὺς ΙἹέρας. Ὅτε ἦλθον αἱ
δύο ἀντίπαλοι στρατιαὶ πρὸς ἀλλήλας εἰς σύγκρουσιν παρὰ τὰ σύνορα

ἱμαλοῦντο ὑπὸ τῶν Βυζαντίνων καὶ Τοῦρκοι, καὶ ὤχουν

τοῦ Πόντου καὶ τῆς ᾽Αρμενίας, χάλαζα πυκνὴ κατηνέχθη κατὰ μόνου
τοῦ βαρθαρικοῦ στρατοπέδου, οὐδαμῶς πλήξασα τοὺς Βυζαντίνους,

οἵτινες ἠδυνήθησαν νὰ τρίψωσι τοὺς πολεμίους εἰς ἄτακτων φυγήν. Καὶ

οἱ μὲν νικηταὶ προζεγραψαν τὸ θαῦμα εἰς τὴν θεομήτορα, ὁ δὲ Χοσρόης
ἔμπλεως ὀργῆς ἐτιμώρησε σκληρῶς αὐτὸν τὸν νεκρὸν τοῦ ἐν τῷ μεταξὺ
μετὰ τὴν ἧτταν ἐξ ἀθυμίας τελευτήσαντος Σ43, οὐ τὸ πτῶμα ἑκομίσθτ
πρὸς τὸν Σασανίδην ταριχευθὲν δι᾽ ἅλατος.

Ὁ. Σαρθαραζᾶς, ἀφιχθεὶς εἰς τῶν Χαλκηδόνα, τὸ ὁρμητήριον τῶν
ΕΒ Ωτέρων αὐτοῦ δγώσεων, ἦλθεν εἰς συνεννοήσεις πρὸς τοὺς ΄Αδαρας
«Ρἱ κοινῆς ἐπιθίσιως ἐναντίον τῆς πρωτευούσης. Ἐν τούτοις δ᾽ οἱ κά-
Ώεσοι τῆς Κωναταντινουπόλεως ἐπιλήφθησαν μετὰ περιασῆς δραστη-
κό-πητος τῆς ἐπισκευῆς τῶν τειχῶν, τῆς συμπληρώσιως τῶν ἀμωντικῶν
ποχανηµάτων, τοῦ εὐτρεπισμοῦ τῶν νηῶν, ἑπόμενοι εἰς τὰς ἐγγράφους
Ἀδνγγίας τοῦ Ἡρακλείου. ᾿Αναγκαιοτάτη δ᾽ ἦτο ἡ φροντὶς αὐτῶν καὶ
}΄ ππουδὴ, διότι ἤδη µετ᾽ οὐ πολὺ ἡ προφυλακὴ τοῦ χαγάνου, συνιατα-
κάνη ἐκ τριακοντακισχιλίων ᾿Αθάρων, οἷς συνηκολούθουν Βούλγαροι καὶ
Ελλάθοι, ἔφθασι, τελευτῶντος τοῦ ουνίου 636, εἰς τὰ περίχωρα τῇ:
Ἀαισιλευούσης. Ἔντρομοι δ᾽ ἔσπευσαν οἱ κάτοικοι τῶν ἀγρῶν εἰς τὴν
ποόλιν, ἐν ᾧ κατ ἀμφοτέρας τὰς παραλίας τοῦ Βοσπόρου αἱ φλόγες τῶν

ὑπεὸ τῶν πολεµίων πυρπολουµένων οἰκοδομῶν ἐγρησίμευον ἐν τοὺς

Ἀπὸ τοῦ καταστένου χωριζομένους συµµάχους "Αθαρας καὶ Πέραας
ἀνντὶ φρυκτωριῶν, εἰς δὲ τοὺς κατοίκους τῆς βασιλευούσης ὡς προαγγι-
ία τοῦ φοθεροῦ μέλλοντος, ὅπερ ἐπιφύλασπεν εἰς τὴν πόλιν ἡ δὰς τῶν

Βαρθάρων.

"Ατυγεῖς διὰ τοὺς Βυζαντίνους ἀπέθησαν αἱ πρῶται ἐκτὸς τῶν τει-
γῶν συγκρούσεις στρατιωτικῶν τινων ἀποσπασμάτων μετὰ τῶν ᾿Αβά-
ων. Οὐδ᾽ ἠθέλομεν ποιήσει λόγον περὶ αὐτῶν, ἂν ἔν τινι περὶ αὐτῶν
διηγήσει, περιλαμθανομένγ, ἐν τῷ λεγομένῳ Πασχαλίῳ χρονικῷ, δὲν
ἐγίνετο ἡ πρώτη μνεία λέξεως, τις ἔμελλε μετ’ αἰῶνας, µεταθάλ-
Ἄουσα σηµασίαν, νὰ πληρώσγ, γοητείας τὸν ἁρματωλικὸν βίον καὶ νάπο-
68 δηλωτική τῆς γενναιότητος καὶ τῆς ἐν τῷ πολέμῳ ἀφοθίας. Ἡ
λέξεις αὕτη εἶνε τὸ ὄνομα παλλικάριον, ὅπερ ἐσήμαινε τότε τοὺς νεαροὺς.

σκενοφόρους τῶν ὁπλιτῶν. Τοιαῦτα δὲ παλλικάρια εἶγον αυνεχδ;
τότε μετὰ στρατιωτῶν καὶ πολιτῶν ἐναντίον τῶν ᾿Αθάρων, ἐξελβόντα
τῶν τειχῶν.

ἁμει

Ἐν τούτοις δ᾽ ὁ χαγάνος, ὃν οἱ Βυζαντῖνοι ἀποκαλοῦσι θεομίπητον

Ἐαὶ ἱπκατάρατον, προεχώρει πρὸς νότον. ὧθας δ) εἰς “Αδριανούπολη,

ἀπεστηλεν εἰς τοὺς ἐν Κωναταντινουπόλει πολιορκουµένου.
Ἕλληνα, καλούµενον ᾿Αθανάσιον, ὄστις εἶχε αταλῆ πρὸς αὐτὸν πρό
Εν ὑπὸ τοῦ Ἡρακλείου, καὶ ἐζήτησε δι’ αὐτοῦ νὰ πείσῃ τοὺς κατοι-

Ἂνυς τῆς πρωτευούσης, ὅπως ἐξαγοράσωαι τὴν ἀποχώργσίν του δια

Μρίων λύτρων. ᾽Αλλ᾽ ὁ πρεσθευτής τῶν ᾿Αθάρων εὗρε τὴν πόλιν δικ-

Ψιομένην ὑπὸ τόλμης καὶ φρονήµατο:.

686.

τριάρχου αἱ θερμαὶ περὶ πίστιως παρορµήσεις καὶ τοῦ αὐτοκράτορ εἰ
ὁδηγίαι καὶ αἱ στρατιαἰ. Μιθ᾽ ὑπερηφανείας δ᾽ ἐκάλεσαν τὸν ᾿Αδνί-
σιον ὁ Βῶνος καὶ ὁ Σέργιος εἰς ἐπιθεώρησιν τῶν πεζικῶν στρατευμάτων
τῆς βασιλενούσης καὶ τῶν δωδεκακιςχιλίων ἱππέων, οὓς εἶγεν ἑτοίρον
πρὸς ἀγῶνα περὶ τῶν ὅλων ἡ πόλις.

Ἡ ἀγέρωχος τῶν πολιορκουµένων ἀπάντησις ἐπετάχυνε τὴν ποβίεν

ο ποῦ χαγάνου, ὄττις τῇ 39 τοῦ Ἰουλίου ἔφθασε μετὰ τοῦ κυρίου οὐωκ-
τος τῆς ἀθαρικῆς στρατιᾶς πρὸ τῶν τειχῶν τῆς Κωνσταντινουπόλιω,
ὅπου ἀνέμινεν ἤδη αὐτὸν ἡ προφυλακή. ᾿Ογδοήκοντα μυριάδες πυλιµ-
στῶν, θαρις χαὶ Βούλγαροι, Γήπαιδες καὶ Σλάθοι, ἐπλήρουν τν
πρὸ τῶν τιιχῶν ὕπαιθρον χῶρον ἀπὸ τῆς Χρυσῆς πύλης μέχᾳ τὸ
προαστείου τῶν Συχῶν κατὰ τὸν Κεράτιον κόλπον, ἐν ᾧ μετ οὐ πὰὺ
τὸ στινὸν ἐπληρώθη σλαθικῶν µονοξύλων, ἅτινα καθιέλκυσαν εἰς τν
θάλασσαν οἱ βάρθαροι. Συνεπλήρου δὲ τὴν φοθερὰν πολιορχίαν ἡ δισ
θία τῶν ἐπὶ τῆς ἀπίναντι ἀσιατικῆς παραλίας περὶ τὴν Χαλκηδόη
κατηυλισµένων Περσῶν.

Ἡ πόλις ἐκινδύνενε προφανῶς, ὁ δὲ κίνδυνος ἔμελλε νἀποθῇ δυιετί-
Φευχτος, ἂν κατωρβοῦτο ἡ μετὰ τῶν ᾿Αθάρων ἕνωσις τῶν Περσῶν, ἥπι
ἦτο δυσχερής, ἅτι τῶν Περσῶν στερουµένων πλοίων. Αλλ εἰς μάτι
ἕθριμον κατὰ τῶν τειχῶν αἱ παμπληθεῖς μηχαναὶ τῶν πολιορκητῶ».
Βἰς µάτην ὕψονεν ὁ χαγάνας δώδεκα ὑψηχοὺς πύργους ἀπὸ τῆς κίλη.
τοῦ Πολυανδρίου µέχρι τῆς τοῦ ἁγίου Ῥωμανοῦ. Τὰ πεζικὰ στρατή-
µατα τῶν Βυζαντίνων, ἔνδοβιν τῶν τειγῶν γενναίως ἁμυνόμινα, ἀπι-
σόθουν τοὺς βαρθάρους, δι΄ εὐφυῶν δ᾽ ἐπινοημάτων τῶν μετὰ τῶν τι"

λιτῶν συμμαχοµένων ἐν τῇ πόλει κατὰ γῆν ναυτῶν ἐθάλλιτο τῦρ ἅ
τοὺς νεοτεύκτους πύργους τῶν πολιορκούντων.

᾽Αλλὰ πάντα ταῦτα δὲν ἐφαίνοντο ἀρχοῦντα πρὸς
κυδύνου, διὸ προθύµως ἐδέχθη ὁ Βῶνος νὰ ἔλήῃ εἷς διαπραγµατιύνί

τροπὴν ὖ

πρὸς τὸν χαγάνον. ᾿Αλλ᾽ οἱ ἀπισταλμίνοι τῶν Βυζαντίνων, ἀνδ

τῶν ἐπιφανεστάτων ἐν τῇ συγκλήτῳ καὶ τῇ ἐκκλησίᾳ, εὗρον ἐν τῷ σἽμ-

τοπέδῳ τοῦ χαγάνου ἐξεωτελισμοὺς πρὸ τῶν παριστα,
πρέσθιων τοῦ Σαρθαραζᾶ καὶ ἀπειλὰς καὶ εἰ-ωνείαν καὶ ὕθρι
νητοι ὃ᾽ ἐν τῇ πίστει αὑτῶν ἀπῆλθον ἄπρακτοι, ἐκτοξεύσαντες πρὸ Ἡ
χαγάνον τοὺς ἀξιομνημονεύτους λόγους, ὅτι οὐδέποτε θὰ ἐγκαταλιήνα
τὴν πόλιν. Άμα δὲ τῇ εἰς Κωνσταντινούπολιν ἐπιατροφῇ τῶν πρίν
οἱ Βυζαντῖνοι κατώρθωσαν νὰ συλλάθωσιν ἐπιστρίφοντας εἰς τὴν ἀ”

689

Ἀκὴν ἀκτὴν τοὺς πρέσθεις τῶν Περσῶν, οὓς καὶ κατεκρεούργησαν ὠμᾶς,
ἑλοντες νὰ µαταιώσωαι πᾶσαν δι᾽ αὐτῶν συνεννόησιν τοῦ χαγάνου μιτὰ
οὔ Σαρθαραζᾶ καὶ ἐκδικούμενοι δι᾽ ὅσους οἱ ἴδιοι αὐτῶν πρέσθεις εἷ-
ον ὑποστῆ ἐνώπιον αὐτῶν καὶ τοῦ χαγάνου ὀνειδισμούς.

Μιτὰ δὲ τὴν ἀποτυχίαν τῶν διαπραγµατιύσιων (3 Αὐγούστου) ὁ
αγάνος ἀπιφάσισι νὰ καταθάλῃ πᾶσαν τὴν δυνατὴν ἐνέργειαν ὅπως
Ἰαπεραιώση ἐκ τῆς ἀπιατικῆς παραλίας τοὺς Πέρσας, καὶ οὕτως ἐπι-
ρήση, ἐνούμενος μετ᾽ αὐτῶν, νέαν ἰπίθεσιν κατὰ τῶν τειχῶν τῆς πό-

εως, ἧς ἡ ἀπόκρουσις ἔμελλε νὰ εἶνε ἄνσχεριστάτη, ἂν μὴ ὅλως ἀκατόρ-
ωτος δ-ὰ τοὺς πολιορκουµένους. Σλαθικὰ µονόξυλα καθειλκύσθησαν εἰς
ὧν θάλασσαν, ὅπως πλεύσωχιν εἰς τὴν Χαλκηδόνα, ἐπιτεβῶσι δὲ καὶ

(τὰ τῶν θα)αασίων τῆς Κωναταντινουπόλιως τειχῶν. ᾿Αλλ’ ἑθδομή-
Όντα βυζαντια«ὰ πλαῖα ἐκ τοῦ στόλου ἐκείνου, ὃν εἶχε τάξει φρουρὸν
πόλεως ἡ μέριμνα τοῦ Ἡρακλείου, ἀντεκπλιύσαντα

καταμάχητον τ
παρεκώλυσαν τὸν πρὸς τὴν ἀαιατικὴν παραλίαν πλοῦν τῶν μονοξύλων.
[αἱ ἰφάνησαν μὲν τολμηροὶ οἱ Σλάδοι καὶ Βούλγαροι ἐπιθάται τῶν
κατίἰων, ἀλλ᾽ ἐναφηνωβέντες μεταξὺ τῶν πολὺ κραταιοτέρων διήρων
αἱ τριήρων τῶν Β ζαντίνων δὲν ἠλυνήβησαν νὰ σωθῶσιν, ἡ δὲ περὶ
ἂς Βλαγέρνας θάλασπα κατιφοιίχθη ὑπὸ τοῦ αἵματος τῶν φονευθίν-
ὧν βαρθάρων, μιταξὺ τῶν ὁποίων ἦσαν χαὶ γυναῖκες τῶν Σλάθων,
υμπλέουσαι μετὰ τῶν ἀνδρῶν. Συνεπλήρωσι δὲ τὸ ἔργον τῆς ναυτικῆς
κείνης νίκης τῆς νυκτὸς τῆς ὃ πρὸς τὴν ἆ Αὐγούστου ὁ κατὰ γῆν
πὸ τῶν ᾽Αρμενίων φόνος τῶν διακολυµθησάντων εἰς τὰς Βλαχέρνας
Ἰαρθάρων.

Ὁ δαυλὸς τῶν βαρθάρων συμμάχων εἶχε µεταθάλει εἰς τέφραν τὰ
πίρια τὰ περικοσμοῦντα τὰς ἑκατερωθιν τοῦ Βοκπόρου µειδιώσας ἀκτάς.
Αλλ᾽ ἡ κατὰ θάλασσαν νίκη τῶν Βυζαντίνων μετίθαλεν εἰς ὠκεανὸν
εἱμάτων τὰ γαληνιῶντα ὕδατα τοῦ καταστένου τοῦ χωρίζοντος ἀπ᾽ ἆλ-

Νόλων τοὺς συμμάχους, καὶ κατίστησιν ἀδύνατον τὴν ἕνωσιν αὐτῶν.
Τιβορ,θηµένος δὲ καὶ ἔμπλεως ὀργῆς εἶδεν ὁ χαγάνος τὸ ναυάγιον τῶν
ἐλαίδων του, καὶ ἐν τῇ ὀργῇ του διέταξε τὸν φόνον τῶν ὀλίγων περι-
σωθίντων ἐπιθατῶν τῶν μονοξύλων.

Τὴν ὑσεεραίαν, ὃ Λὐγούστου, πλήρεις ἀγανακτήσεως ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ

ὑπὸ τοῦ χαγάνου σκληρᾷ ἀνταμοιθῇ τῆς πίστεως καὶ τῶν θυσιῶν τῶν

ὑμιθνῶν αὐτῶν, ἐγχατέλιπον οἱ Σλαθοι τὸ στρατόπεδον τῶν ᾿Αθά-

βων, ἀπέπλευσαν δ᾽ εἰς τὰ ἴδια καὶ τὰ ὑπόλοιπα µονόξνλα αὐτῶν. Ἡ
(Ἴονος τ΄) υπ]

69ἱ

Ίου τῆς ᾽Αφρικῆς κατίλυε τὴν τυραννίδα τοῦ Φωχᾶ ὑπὸ τὴν αἷ-
τῆς θιοµήτορος, δώσει θρησκευτικήν τινα ῥοπὴν εἷς τὴν πολιτείαν.
ἐκείνου δ᾽ ἐμπνεόμενος, ἀναλαμθάνει τὸν πρὸς τοὺς Πέρσας ἀγῶνα
Δεολήπτου τινὸς ὁ Ἡράκλειος. Ἐν τῷ θρησκευτικῷ ἐκείνῳ πο-
εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς δὲν ατρατεύεται κατὰ τῶν χριστοµάχων Περσῶν
: ἡ λόγχη καὶ τὸ ξίφος τῶν Βυζαντίνων, ἀλλ᾽ οἱονεὶ αννοδει
µαχομίνους ἡ βοήθεια τοῦ σωτῆρος, οὗ τὸν σταυρὸν θέλει νάνα-
ῃ ἀπὸ τῶν χειρῶν τῶν βαρθάρων ὁ αὐτοκράτωρ. Τοὺς δ᾽ ἀγῶνας
πιστῶν ἐποπτιύει καὶ βραθιύει αὐτὸς ὁ θεὸς, ἑπόμινος εἰς τὰς

ας τῆς παναγίας μητρὸς τοῦ υἱοῦ αὑτοῦ.
αλλ’ ὁ θρησκευτικὸς ἐκεῖνος χαρακτὴρ τοῦ πολέμου ἱκορυφώθη ἐν
ἡμέραις τῆς ὑπὸ τῶν βαρθάρων πολιορκίας τῆς βασιλευούσης.
ὁ δὲ ὁ Βῶνος ὀξύνει τὰ ὅπλα τῆς ἁμύνης ὡς γενναῖος ἀντιπρόσω-
τῆς πολιτικῆς ἀρχῆς, ὁ Σέργιος δίκην Βεοπνεύστου τινὸς προφήτου
χει εἰς τὰ ὅπλα ἐκεῖνα τὴν ἀπὸ τοῦ θεοῦ καθοσίωσιν καὶ πληροί

«αβδίαν τῶν ἀμυνομένων ἱεροῦ ἐνβουσιαπμοῦ. ᾿ποικοδομητικοὶ δὲ
«τοῦ ἱεράρχου ὑπῆρξαν τὸ ἐφόδιον, δι΄ οὗ πὔξανεν ἡ θρησκεία τὸ
ὃς τῶν ἀνδρῶν, οὓς εἶχε προςηκόντως παρασκενάσει εἰς ἄμυναν τῆς
ως ἡ πολιτιία. ᾿ΕἙξάπτων δὲ τὸν Βρησκευτικὀν φανατισμὸν τῶν
άχων τῆς βασιλεμούσης, ὄψωσεν ὁ ᾶέργιος παρὰ τὴν πηµαίαν τοῦ
ους τὴν σηµαίαν ἀοράτου ἀρχιστρατήγου τῶν βυζαντιακῶν δυνά-
«τῆς Παρθένου.
δτε κατὰ τὴν πρώτην ἐἑναντίον τῶν τειχῶν ἐπίθεσιν τῶν ᾿Αθάρων
τὴν ἄφιξιν τοῦ χαγάνου οἱ πολιορκούµενοι ἀντέταξαν γενναίαν
στασιν, δὶν ἀπέκρουσαν τοὺς πολεµίους µόνον τὰ τόξα χαὶ οἱ λίθοι
πολιορκουµένων. Δίκην δὲ δεινοῦ μορμολυκείου ἐξεφόθιζεν ἀπὸ τῶν
ἔεων. ἐπιδεικνυομένη ὡς ἄλλο ἀποτροπαῖον ὑπὸ τοῦ Σεργίου καὶ
περὶ αὐτὸν κλήρου ἡ ἀχειροποίητος εἰκὼν τῆς Θεοτόκου, ὡς ἄδη-
Ἡς τοζότης τρέπουπα τοὺς ἐπιτιβεμένους. Οὐδ᾽ ὑπῆρξε τοῦτο ἐν τῇ,
Οδήσει τῶν πιστῶν τὸ µόνον κατὰ τὴν πολιορχίαν θαῦμα τῆς βεο-
Ίος. Ἡ νικήσασα κατὰ γῆν δὲν ἠδύνατο νὰ μὴ νικήσῃ καὶ κατὰ.
ἴασαν. Ὅτε τὰ βαρθαρικὰ μονόξυλα συνεκλείσθησαν ἐν τῇ θαλάσσῃ
φὸ τῶν Βλαχερνῶν καὶ ἡ νύκη ἔστεψε τὰς βυζαντιακὰς πρῴρας, τίς
ναυμάχων ἠδύνατο νἀμφιθάλλῃ, ὅτι Ἡ τείνουσα κατὰ τῶν βαρ-
ὃν τὰ τόξα καὶ ἀοράτως μετὰ τῶν μαχητῶν συναναμιγνυοµένη, ἡ
Ίωυσα καὶ τιτρώσκουσα, ἡ ἀνατρέπουσα καὶ βυβίζουσα τὰ σκάφη

Λ4ἳ

- -

ἦτο αὐτὴ ἐκείνη ὁ πολιοῦχος; Μὴ οἳ σύμμαχοι τοῦ χαγάνω οἱ ἀπ:
πεβώμινοι τῶν μετὰ τῶν γβιστοµάχων ὁπλιτῶν τοῦ Σαρθαραζα ἴνωωι
δὲν εἶχον τολμήσει νάναπτύξωσι τὰ σκάφη αὐτῶν κατενώπνον αὗπα
ἐκείνου τοῦ χώρον, ὅπου τὸν οἶκον εἶχεν ἡ φερατηγὸς παρθένος,

Ν εκοτοκας.
ΕΠΙ ΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟΥ ΔΙΣΑΝΤΙΑΚΟΣ ΚΚΑΛΕΙΤΕΚΝΗΜΑΤΟΣ

ἔψαλλιν ὁ Πισίδης διάκονος ὁ ὑμνῆσας τὰς νίκας τοῦ Ἡρακλήν δὲ
δὲν κατιφάνη, τὸ ἀνίχητον τῆς παρθένου τῶν Βλαχεριῶν τὴν ἡβή'
τῆς φυγῆς τῶν βαρθάρων, ὅτε µάτην ἔθαλον πῦρ ἀνόνητον εἰς Ἠν.

αὐτῆς τὸν Περόν

698.

᾽Ακλόνητος λονπὸν ἐνερριζώθη ἐν τῇ χαρδίᾳ τῶν Βυζαντίνων ἡ πι-
Ίδησις, ὅτι ἰχρεώστουν τὴν νίκην εἰς τὴν ἀόρατον ατρατηγόν. Καὶ
ε ταῦτα ἤρχετο ὁ Πιοίδης τοῦ δἱᾳ τὴν γενοµένην ἔφοδον τῶν βαρ-
ων ἰαμθικοῦ του ποιήµατος διὰ τῶν στίχων"

Τῶν ζωγράφων τις εἰ θλει τὰ τῆς μάχης

τρόπαια δεῖξαι, τὴν τικοῦσαν ἀσπόρως

µόνην προτάξοι, καὶ γράφει τὴν εἰκόνα.
Ἐκ δὲ τῆς πιποιθήσιως ταύτης ἀπέρρευσαν κατόπιν παντοῖοι θρῦλοι.
ῥιστάνοντις τὴν Παναγίαν ἐμπνιύσασαν τρόμον εἰς τοὺς βαρθάρους
ποτε ἡ ᾿Αθηνᾶ ἐλέγετο σώσασα τὰς ᾿Αθήνας ἀπὸ τοῦ ᾽Αλαρίχον
ετῆς ἐπὶ τῶν τειχῶν τῆς ᾿Ακροπόλεως ἐμφανίσεως αὐτῆς. Καὶ παρι-
Άνιτο ὁ χαγάνος εἰπὼν, ὅτι ἔξλεπε περιφεροµένην ἐπὶ τοῦ τείχους
«βασιλιυούσης, ἣν µάτην ἐπολιόρχει, γυναῖκα µόνην, φέρουσαν ἑν-
µατα καλογραίας. Ἡ δὶ µιταγινεστέρα παράδοαις διηγεῖτο, ὅτι
ωίαν τινὰ οἱ βάρθαροι εἶδον κατὰ τὴν ἀνατολὴν τοῦ ἡλίου ἐξερχο-
μην ἀπὸ τῆς πύλης τῶν Βλαχερνῶν γυναῖχα περιφανΏ µετ᾽ ἀκολου-
ες ὠὐνούχων, ἣν ἀφῆκαν νὰ διέλβῃ, νοµίσαντες, ὅτι εἶνι ἡ βασίλισσα,
Ἰγχοµένη, ὅπως ὑποθάλῃ εἰς τὸν χάγανον προτάσεις εἰρήνης. ᾿Αλλ᾽ ἡ,
γὴ περιήρχετο τὸ στρατόπιδον χωρὶς νὰ µεταθαίνη πρὸς τὸν ἡγι-
γα τῶν ᾿Αθάρων. Ἰδόντες δὲ τοῦτο οἱ βάρθαροι, ἰδίωξαν αὐτὴν µέ-
ε τοὺς, ἀλλὰ μετ΄ ἐκπλήξεως εἶδον αὐτὴν αἴφνης γινοµένην ἄφαν-
ν μετὰ τῶν περὶ αὐτὴν, ἐν ᾧ αὐτοὶ περιελθόντες εἰς σύγχυσιν καὶ

µπλακέντις πρὸς ἀλλήλους κατεσφάζοντο µέγρις ἑσπέρας. Ἡ γυνὴ
εἶνη ἦτο ἡ ἀόρατος τῶν πολιορχουµένων προστάτις, ἡ Παναγία.

Οὕτως ἡ βυζαντιακἡ πίστις προςέγραψε διὰ τῶν αἰώνων τὴν ἁπαλλα-
} τῆς βασιλευούσης ἀπὸ τῶν βαρθάρων εἰς τὴν µητέρα τοῦ σωτῆρος.
λλὰ δὲν ἐχρειάσθη μακρὸς χρόνος, ὅπως ἡ πόλις αἰσθανθῇ τὴν ἀνάγ-
Ενὰ ἱκφράσῃ τὰς εὐχαριατίας αὑτῆς πρὸς τὴν σώτειραν. Την αὐτὴν
ἔνην νύκτα, καθ΄ ἂν ἠλευθερώθη ἡ πόλις ἀπὸ τῆς ἀθαρικῆς ἰπιδρο-
6, συνελθὼν ὁ λαός τῆς Κωνσταντινουπόλεως εἰς τὸν ναὸν τῆς θιοµή-
Ἄς τὸν ἐν Βλαχέρναις, εἰκηγήσει τοῦ πατριάρχου Σεργίου ἔψαλεν ἐν
Ε παννυχἰδι εἰς τὴν Παρθένον τὸν ἱερὸν ἐχεῖνον ὕμνον, ὄστις καὶ πρὀ-

9ν μὲν ἴσως, ἀπὸ αἰώνων ἤδη πεποιηµένος, ἐψάλλετο εἰς τὴν µη-
α τοῦ λόγου, ἀλλ᾽ ὅςτις ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ἐκείνης, καθ᾽ ἣν ὀρθοστά-.
: ἅπας ὁ λαὸς ἔψαλιν αὐτὸν, {πωνομάσθη ἀκάθιστος. Καὶ δὲν γνωρί-
αν μὲν ἀκριθῶς ποία ἡ αχέσις τοῦ κατὰ τὴν πλήρη συγκινήσεων

905

μιτὰ τῶν ᾿Αθάρων αυµπράξιως τοῦ Χοσρόου δὲν εἶχε πτοήσει τὸν
Ἀασανίδην. Απ΄ ἱναντίας δὲ νίαν ἀπέστειλεν ὁ Χοσρόης στρατιὰν
ἐναντίον τοῦ Ἡρακλείου, εἰκθάλλοντος εἰς τὴν ᾿Ασουρίαν καὶ δηοῦντος
τὴν χώραν. ᾽Αμείλικτοι δ᾽ ὑπῆρξαν οἱ ὑπὸ τοῦ μεγάλου βασιλίως εἰς
τὸν ἡγεμόνα τῆς περσικῆς στρατιᾶς, τὸν στρατηγὸν “Ῥαζάτην, δοθεῖσαι
διαταγαὶ, εἰς ὃν ῥητῶς ἰδηλώθβη, ὅτι ἔπρεπε νὰ νικήσῃ ἢ νὰ πίση. Τη
δὲ {9 Δικιμθρίου 637 ἐν τῇ περὶ τῶν Νινευὶ χώρᾳ, οὐ μακρὰν τῶν
ἀρχαίων Γαυγαμήλων συνεκρούσθησαν αἱ στρατιαὶ τῶν πολεµίων.

Ἡ μάχη ἀπίθη κρατερὰ, ὡς δυνάµιθα νὰ χρίνωµεν καὶ ἐκ τῆς
περιγραφῆς τῆς φοθερᾶς μονομαχίας τῶν δύο ἀντιπάλων στρατηγῶν.
Εἰς µάτην τὸ πολέµιον δόρυ ἔπληξε τὸν μηρὸν τοῦ ξανθοῦ ἵππου Δόρ-
κωνος, ἰφ᾽ οὗ ἀγέρωχος ἐφέριτο ὁ γινναῖος Ἡράκλειος εἰς µάτην
ασπάθαι περσικαὶ ἔπληασον τὴν ὄψιν τοῦ καταφράκτου βασιλικοῦ ἵππου.
Τέλος δ᾽ ἔπισιν ὁ Ῥαζάτης, ἐφονεύθησαν δὲ πλὴν αὐτοῦ καὶ οἱ τρεῖς
Άλλοι ὑπαρχηγοὶ τῶν Περοῶν καὶ πάντες σχεδὸν οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ
ἄλλο πλῆθος πολύ. Μικραὶ δ᾽ ὑπῆρξαν ἐν τῇ ἐνδεκαώρῳ µάχῃ αἱ ἀπώ-
Άμαι τῶν Βυζαντίνων, οἵτινες ἀπεκόμισαν λείαν ἐξαιρέτως πολλὴν καὶ

πλουσίαν.
Ἡ λαμπρὰ αὕτη νίκη πλησίον αὐτοῦ ἐκείνου τοῦ πεδίου, ὅπου πρὸ

αἰώνων ἱννέα καὶ ἡμίσιος ὁ μέγας ᾿Αλέξανδρος εἶχε νικήσει Δαρεῖον

τὸν Κοδομαννὸν, ἐνεβάρρυνε τέλος τὸν “Ηράκλειον νὰ ἐπιχειρήσῃ τὴν
ἀπὸ τοσούτων ἐτῶν ἀναμενομένην ὁριστικὴν ἐπίθεσιν κατ αὐτοῦ τοῦ

λας δὲ τὰς ἐκ τῆς διαθάσεως ποταμῶν

μεγάλον βασιλέως. Παρ᾽
Ἀυσχερείας, ὦν υριώτατοι ὁ µέγας καὶ ὁ μικρὸς Ῥάδατος, οἱ ὑπὸ τῶν
ἁργαίων καλούμενοι Λύκος καὶ Κάπρος, ὁ Ἡράκλειος, τραπεὶς πρὸς

νότον, προεχώρησε πρὸς τὴν Δασταγέρδην. Τοῦ δὲ Χοσρόου τρα:

έντος
ς φυγὴν πρὸς τὴν Κτησιφῶντα, ἀπέχουπαν περὶ τὰς δώδικα ἡμέρας.
αἱ Βυζαντῖνοι κατέλαθον τὴν ἡμέραν τῶν Θιωφανείων τοῦ 698 τὴν µε-

Ὑαλοπρεπῇ Δασταγέρδην, ἂν ἀπὸ πολλῶν ἤδη ἐτῶν ὁ Χοσρόης προι-
τίµα ὡς βασιλιύουσαν καὶ αὐτῆς τῆς Κτησιφῶντος.

Μετ΄ ἰδιαζούσης ὅλως χαρᾶς ἠδυνηθη ὁ Ἡράκλειος νάνακτήσῃ τρια-

«πηµαίας, αἵτινες, ἓν διαφόροις πρὸς τοὺς

κοαίας ὅλας βυζαντιακ.
Χαντίνους πολέµοις πεσοῦσαι εἰς γεῖρας τῶν Περτῶν, ἑκόσμουν τὰνά-
ρξαν τὰ

5 καὶ ἠδύσματα

χπορα τῆς Δασταγέρδης. Ὑπὲρ πᾶταν δ᾽ ἐλτι
καταληφθίντα ἐν τοῖς βααιλείοις λάφυρα, ἀρώματά

α- μέτολλα. ὀλοπηρικὰ

τῆς ἀπωτέραι ᾿Ανατολῆς, σκεύη καὶ πολύ

ο 89

ῥαιὸς Χοαρόης, οὗ ἐκλονιῖτο ἤδη καὶ ἄλλως ὁ Όρονος ἵνικα τῆς
τ΄ αὐτοῦ ἀγανακτήσιως τῶν Π]εραῶν, ἐπίαπιυσι τὸ οἰκτρὸν τέλος,
ῥύξας ἐν µέσῳ ἀσθινιίας ὑφ᾽ ἧς κατιλήφθη διάδοχον αὐτοῦ ἀντὶ τοῦ
εσθυτέρου υἱοῦ Σιρόου τὸν ἐξ ἄλλης ἠγαπημένης ανζύγου, τῆς Χρι»
μανῆς Σειρὶμ, τιχθίντα Μερδασᾶν. ᾽Αλλ' ἡ παράθλιψις αὗτη τῶν
Ἰπιωμάτων τοῦ Σιρόου ἐξήγειρε θύελλαν κατὰ τοῦ γηραιοῦ βασιλέως,
δὲ στρατιὰ στααιάσασα ἀνηγόριυσι βασιλία τὸν Σκρόην, οὐ ἐπι-
Ίοντος ὁ Μερλασᾶς μετὰ τῶν λοιπῶν τέκνων τῆς Σειρὶμ ἐφονιύθη
ἄπιον τοῦ Χοαρόου, καὶ αὐτὸς δ΄ ὁ ἕκπτωτος πρισθύτης ἔτυχι τέλος
νάτου πικροτάτου μετὰ βασιλιίαν ἴνδοξον ἠτῶν τριάκοντα καὶ ἱπτὰ
941-638) τέσααρας ἡμέρας μετὰ τὴν 35 Φιθρομαρίου, καθ᾽ ἠν ἁνι»
Ρύχθη βασιλιὺς ὑπὸ τῶν ατασιαστῶν ὁ Σλρόης.
ν δὲ τῶν πρώτων ἴργων τοῦ πατροκτόνου ὑπῆρξιν ἡ μετὰ τού
Ιρακλείου ερήνη. ᾿Αποστιίλας δ' εἰς τὸν αὐτοκράτορ», Διατρίθοντα
εἰς Γάζακα, ἐπιστολὴν, ἥτις σώζεται μέχρις ἡμῶν, καίπερ λίαν
θαρµένη καὶ μετὰ πολλῶν γασµάτων, ἦλθιν εἷς διαπραγματεύσεις
οὃς τὸν ἀδελφὸν
Ἰποῦ ᾿Ἠράκλειον.
}δὰ αὑτοχράτωρ,
Ἀαντήσας πρὸς τὸ
ἄνον αὐτοῦ, ὦ-
ολόγηαι μετ αὐ-
5 συνθήκας τὴν
Απριλίου, Ὅροι
τῶν ουνθηκῶν
αν ἡ εἷς τοὺς Βυζαντίνονς ἀπόδοπις τών αἰγμαλώτων κοὶ τών ὑπ
ν΄ Περσῶν κατὰ τὸ λιάστημα τοῦ πολέμων κατα) ηφθειπῶν γωβῶν
πόλεων, ἐν αἷς ἡ Αἴγυπτος, ἡ Παλαιστίνη, ἤ Συρία, ἡ Μικρά ᾿Λαία
Ε τὰ δυτικὰ τῆς Μεσοπ,ταμίας, ἡ (5 αὐτῶν ἀνάκλησις τῶν περηικῶ»
2ατιῶν, πρὸς δὲ τούτοις ἡ εἷν τον “Ηράκλειον ἐπιστροφὴ τη τιµέν,
κου, Ἡ δ᾽ ἰκτέλεσις τῶν σννωμολωημένων ἀγετίθη εἷς την ἀλελφόν
7. Ἡρακλείου Θιόδωρον, µείναντα πρὼς τοῦτο ἐν ΠΠερίφ.
Την δὲ ἡμέραν τῆς ΓΠεντηκοα' 15 Μαΐν, 018.
αντινουπόλέως παρίστατο ἰν τὴ ᾿ΑΠίᾷ Σί4 εἰς
Σθώμενος τοῦ ἐπ᾿ ἑκκλησίας ἀναἰνωσθέντος λινγγένματης, λε ο ὁ
ψ]φόρος αὑτοκράτωρ ἀνή γιεν εἰς τωνς πωστονς αὐτοῦ ὑπηλάννς τ.

ΚοµικΜΑ ΤῶΥ ΕΙνύΟΥ

Ίσως τῆς Κωω-

οσον τέδενηο,

ὑστσπαπασαραρφαη

0.

εὐτυχᾶς πέρας τοῦ μακροῦ πρὸς τοὺς Πέρσας πολίµου, Κπίροντες Α΄ ἅ-
Ἄουσαν οἱ ὅῆμοι τῆς βσιλενουσης, ὅτι ὃ ὑπερήφανυς καὶ θεομάχον
Χοσρύης ἔπεσε καὶ ἐπτωμωτίσθη οἷς τὰ καταχθύννα, καὶ Ῥεδαίως,
λάλαξαν τῷ Θιῷ, ὡς παρήγγειλεν ὁ αὐτοκράτωρ, ἐπὶ τῷ νίκη τε:
αταυροῦ κατὰ τοῦ ωροάστρου καὶ τῶν Μάγων, ὅτις ἀπετέλεοι --
"Ἠρακλειάδος, τοῦ ἐπινικό

Λίμα. τῆς φερωνύμου τοῦ αὐτοκράτορο
ποιήµατος Γεωργίου τοῦ Πισίδου.

Μες ὀλίγους δὲ μῆνας, ῥυθμίσας ᾖδη μέχρι τος ἐν τῷ μετα,
πράγματα καὶ ἀφες «ην ἐκείλε

τὰς συνθήκας τὰ ἐν ᾿Λοί
ν λοιπῶν εἰς τὸν Θεόδωρου, ἐπανήρχετο ὃ Ηράκλειος εἰς τὴν ὃκ--
Ἀεύθυσαν, Ὅτε δ᾽ ἴφθασεν εἰς τὸ κατὰ τὴν Ἱέριναν ἐπὶ τῶν ἀσιατνωκ.
παραλίων τοῦ Βοσπόρου πληαίον τῆς Χαλκηδόνος ἀνάκτοριν, αὖμ-τε,
4 λαὺς τῆς Κωνσταντινουπόλεως μετὰ τοῦ πατριάρχου καὶ τοῦ «ἰνὸ πε,
6 Εγγόνου ᾿Ηρακλιωνᾶ (ξηλῆον κ
ς κλάδους ἐλαιῶν καὶ λαμπάδας κ
χαρᾶς καὶ Δακρύων. Προςιλθὼν ἂν
ἴπιαι, κατὰ τὴν διήγησιν τοῦ μιναχοῦ Θεοφάνους, εἰς τοὺς πέδες
τοῦ Ηρακλείου, καὶ, ἐναγκαλισθέντες ἀλλήλους, ἵδρεξαν ἀμφότιρι τν
γῆν δια τῶν δακρύων. ᾿Επί δὲ τῷ ουγκινητικῷ τούτῳ θκάµατι Ἰκου-
Ἴθησαν ἐκ πάντων τῶν στοµάτων ὕμνοι τὐχαριστήριοι προς τὸν ήν
καὶ οὕτω λαβόντες τὰν βασιλέα πάντες εἰςῆλθον ακιρτῶντες εἰς τὴν το
λνν
εἰς
ἠθνικῶν σημαιῶν, ἂς εἶχεν ἀνακτήσει ἀπὸ τῶν ΗἩερσῶν ὃ Βασιλεύς.

"Ἡρακλείον Κωνσταντίνου καὶ

συναπτά)

ιν αὐτοῦ, βαατάζων
εὐφημοῦντες τὸν βακιλέα µε:
Αός

ῥτάζουσαν πανηγυρικῶς τὸν Βρίαμβον τοῦ Ἡρακλείου καὶ Ἡ

ὧν βασιλεύουσαν εἴκοδον τοῦ τιµίαυ σταυροῦ καὶ τῶν ται

το Δ΄ ή ἀξιομνημόνευτος ἐκείνη ἡμέρα Ἡ 14
τὴν μνήμην καβιέρωσιν εὐγνώμων ἡ ἐκκλησία, ἐν αὐτῷ πεανηγωρ
αιροῦ καὶ εὐλαβῶς μνµαη
ὦ Δὶ κατά παράδοξο» ο,
ἃς ἐντός δύο ἐτῶν ἡ ἀνατολικὰ, ἐκκλησία ᾖπλάνθη τὴν αν
καβορίσγ ληιτουργίας μνημοσύνους χάριν Βρησκευτικῶν ααὶ ἔδνι

ας τῶν ὕψωσιν τοῦ τιµέου ατι

ος τοῦ αὐποκράτορος. Ὁἱ

εὐτοχημάτων, ἄτινα ἐχριώστει εἰς τὴν. βασιλεία ταῦ ἀνδρθς {

στις εἴπι τις καὶ ἄλλος εἶχεν ἐνώσει τὸν ἠρόνων καὶ τῆν ἔκαλν

τ εθνηκᾶς νίκες ἃνα

Δισμῶν ἁδιαρρύκτων καὶ εἶχε πιριδάλει
ατΆρος βρησκεντικοῦ.

Οἱωνας δὲ δεύτερον θρίαμδον κατᾶγεν ὁ "Ἡράκλενος µετά τον

ἐν Ἱκροσολυμοις. ᾿Εκκινήσας ἐκ Κωμσταντινουπόλεως ἅμα

-ἒω.

699.

ἑπορεύθη εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν ἄγων τὸν τίµιον σταυρὀν, ὅπως ἀποδώση,
αὐτὸν εἰς τοὺς ἁγίους τόπους, ὅπου ἐπιστιύετο εὑροῦσα αὐτὸν ἡ ἁγία
Ἑλένη, Καὶ µεγάλη μὲν ὑπῆρξιν ἤ χαρὰ τοῦ αὐτοχράτορος καὶ τῆς ἐκ-
χλησίας, ὅτε κατὰ τὴν ἐκ τῆς Περαίδος ἀπόδοσιν τοῦ σταυροῦ εὑρί-
θησαν ἀλύμαντοι αἱ σφραγῖδις, ἃς εἶχεν ἐπιθίσει ἐπ᾽ αὐτοῦ ἡ µήτηρ
τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. Μεγάλη δ᾽ ἐξιδηλώθη καὶ ἡ συγκίνησις
τῶν Χριστιανῶν τῶν Ἱεροσολύμων, ἐπανελθόντων εἰς τὴν πόλιν μετὰ.
τὴν πρὸς τοὺς Πέρσας εἰρήνην, ὅτε ὁ Ἡράκλειο, αὐτὸς φέρων ἐπ᾿
ὤμων χατὰ τὰς µεταγινεστέρας παραδόσεις τὸν σταυρὸν, ἤγαγιν ἐπὶ
τὸν Γολγοθᾶν, καὶ ἀπίδωχε τὸ πολύτιμον παλλάδιον εἰς τὸν πατρι-
άρχην Ζαχαρίαν, ὅστις µετ᾽ αὐτοῦ καὶ χάριν αὐτοῦ εἶχε καταλίπει τὴν
πόλιν τὴν ἱερὰν, συνεπιστρίφων μετ αὐτοῦ ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας.
Ὁ Ἡράκλιιος εὑρίσχετο εἰς τὸ ἄκρον ἄωτον τῆς δόξης αὐτοῦ.

τα
Ξεχ θρησκευτικὴ πολιτεία τοῦ Ἑξρακλείου.

Εἶνε προφανές, ὅτι ὁ Ἡράκλειος τὰς νίκας αὐτοῦ ἐχριώστει κατὰ
μέγα µέρος εἰς τὴν ἐνθάρρυνσιν καὶ τὴν ἀκάματον δραστηριότητα τοῦ
Σεργίου. ᾽Αλλὰ πλὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἐκκλησίας µιγάλως εἶχε 6οη-
θήσει αὐτὸν αὐτὴ ἡ ἐκκλησία, ἀπαλλοτριωθεῖσα ἐπί τινα χρόνον τῶν
θησαυρῶν αὑτῆς χάριν τοῦ ἱεροῦ πολέμου. ᾽Αλλὰ τἀπὸ τῶν Περσῶν λά-
Φυρα καὶ ἔκτακτοι εἰεφοραὶ, ἐπιθληθεῖσαι εἰς τὰς ἰπαρχίας μιτὰ τὸ
τέλος τοῦ πολέμου, κατέστησαν δυνατὴν τὴν ἀπόδοσιν τῶν δανείων.
Θὔλων δὲ νάποδείξῃ ὁ Ἡράχλιιος καὶ ἄλλως τὴν πρὸς τοὺς κληρικοὺς
καὶ μοναχοὺς εὐγνωμοσύνην αὐτοῦ, ἐξέδωχε τῷ 639 πρὸς τὸν Σέργιον
νεαρὰν, δι΄ ἧς, ἀνανεώσας τὰ ὑπὸ τῶν προτέρων βασιλέων δεδοµένα
προνόμια καὶ μεταρρυθµίσας δεόντως, ἑκανόνισι τὰς τῶν ἐκκλησιαστι-
κῶν ἀνδρῶν δίκας οὕτως, ὥστε νὰ εἶνε ἀπηλλαγμένοι τῆς πιέσεως τῶν
πολιτικῶν ἢ στρατιωτικῶν ἀρχόντων.

᾿Αφ᾿ οὗ δὶ ὁ Σέργιος φαίνεται κεκτηµένος τοιαύτην ἐπὶ τὸν Ἡρά-
Χλειον ἐπίδρασιν, ὥττε εἴδομεν αὐτὸν πολλαχῶς ἐπινεργήσαντα εἰς διεύ-
θυνσιν τοῦ αὐτοκράτορος ἐν τοῖς πολιτικοῖς πράγµασιν, οὐ σμικρὰ, ὡς
εἰκὸς, ἔμελλε νὰ εἶνε ἡ δύναμις αὐτοῦ ἐν τῇ ψυχῆ τοῦ Ἡρακλείου ὡς
πρὸς τὰ πράγματα τὰ θρησκευτικά. Δὲν ἤρχει νὰ νικήσῃ τοὺς βαρθάρους,

ἀ ...

που

ὁ αὐτοκράτως καὶ νάποδώση τὴν αἰγήνην εἲς τὸ μας
πατριάρχον ἦτο εὐρύτερον" Ίθελε νὰ κραταιωθῇ τὸ βααῖλειον καὶ διὰ
τῆς ἀποκαταστάσιως εἰρήνης ἐν τῇ ἐκκλησίς. ᾿Αληθῶς ἤδη ἐπὶ μακρόν,
ἀπὸ τῶν χρόνων ονατίνου τοῦ Β΄, Ἡ βασιλεία ἐφαίνετο Έκιστα µερι-
μνήσασα περὶ τῆς ἐκκλησίας. ᾿Αλλὰ τοῦτο δὲν ἑφήμαινε τὴν Ώλεήον
φκανδάλων. Απ ἱναντίας δὲ ἡ ἐκκλησία τῆς ᾿Ανατολῆς ἦτο μετὰ ζν- --
ζανίων καὶ διαιρέσεων. Ἡ αύνοδος τῆς Χαλκηδόνος κατα
πελείως τὸν μονοφυσιτισµόν. Ἐν ᾧ δὲ οὗτος ἤδη ἀπὸ τῶν.
στίνου τοῦ Β΄ διεδίδετο ὀσημέραι μᾶλλον καὶ ἐκραταιοῦτο ἐν κος
θλάµθανεν οὕτως εἰπεῖν νίαν αύστασω ἰν Ῥωρία, Μεσοποταμίφ καῑ-θικαὶ
Αἰγύπτῳ, αἶτωες ἐκυμαίνωντο μεταξὺ Νεατοριανισμοῦ καὶ
τύπου τῆς μονοφιυσιτικῆς αἰρίσιως, τοῦ ᾿Ἰακωβιτισμοῦ, οὕτω κλαθέντον-εης
ἀπὸ τοῦ Ἀόρου ᾿Ιακὼδ τοῦ Βαραδαίου ἤ Ἰανζάλου, Τοιαύτη ἂ᾽ ἦτο Ἱε-- 4
ἐπνκράτησις τῶν διαφόρων τούτων μονοφναιτικῶν αἱρίσιων ἐν ταῖς χὠ-----ε-
ῥαις ταύταις, ἣν εἶχον ὑποθάλψει καὶ οἱ Πέρσαι διὰ τῶν
αὐτῶν, ὥστε οἱ εἷς τὴν ὀρθοδοξίκν τασσόµινοι ἦσαν ἓν
µεονότητε πρὸς τοὺς αἱρετικοὺς, κ:
Λὐτὸ τὸ ὄνομα Μιλμτᾶν ᾗ 3 αὐτοκρατορικῶν, ὅπερ ἔδιδον
τῆς ᾿Ανατολῆς εἰς τοὺς ὁπαδοὺς τῆς ἐν Χαλκηδόνι ως.
ὅτι ὁ διγασμὸς δὲν ἦτο καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ µόνον.
θυπᾶρχὸν ἐν τῇ τοιαύτῃ θρησειντικῇ δικατάσιι καὶ πτοιχαῖα.
πολιτικῆς, ἥτις συμφίρον ἦτο νὰ ἐκλίπῃ. Ἡ δ᾽ ἔνωσις τῶν ἔκκλησικ-
στικῶς διιστώτων καθ’ ὃν χῥόνον ὁ Ἡράκλιιος ἀνελάμβανι τὸν µέγεν
πρὸς τοὺς Πέρσες πόλεµον ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ ὡς υέων ἔπλαν
ἐκνίκησιν τοῦ φοθεροῦ ἀντιπάλου. "Αρα τὸ σχέδιον τοῦ . ο τη
νὰ θιωρηθῇ ὡς θρησκευτικόν ἅμα καὶ πολιτικόν, ἐντιῦθον δ'
καὶ ἡ προθυμία, μιβ᾽ ἧς ἐκθύμως ἀπιδίχθη αὐτὸ ὁ

ὪὉ Σέργιος, διαναηθεῖς εὖν διά παραχωρήσιώς τινος
Φφυσίτας συνδιαλλαγήν αὐτῶν μετὰ τῶν αὐτοκρατορικῶν, ὧτοι
ἐνέργειάν τινα ἀνάλογον πρὸς τὸ ᾿Ενωτικὺν τοῦ ή
ἴσως καὶ εἰς ἐνδομύχους τινᾶς ἐκ παραδόσεως κλίσεις, ἅτε ὢν.
καταγόμενος. δ) ἰκ γονίων Ἰαχωθιτῶν καὶ διδαχθείς νὰ μᾶ
ὅλως τὰς δοζασίας τοῦ Ἠὐτυχοῦς. Διά ταῦτα δὶ καὶ δὲν ὃν
καλος ἡ σωνίννόησις αὐτοῦ μετὰ τίνων ἐπισκόπων τῆς.
᾽Ἁρμινίας, τῆς Κιλικίας περὶ τῶν βάσεων τῆς
ατῶτα (φαίνοντο συμθιδαζόµινα, ἑκκτέρωβεν γω

υ,

101

χωρήσεων καὶ κρατούσης τῆς δοξασίας, ὅτι εἶχε μὲν δύο φύσεις ὁ Χριστός,
ἀλλὰ μίαν ἐνέργειαν θεανδρικἠν καὶ μίαν ἔκφρασιν θελήσεως, εἰς ἦν ὑπι-
τάσσοντο κατὰ τὰς ἑκάστοτε ὑπαγορεύσεις τοῦ λόγου αἱ ἀνθρώπιναι αὐ-
τοῦ ἀνάγκαι.

Ὁ δ᾽ αὐτοκράτωρ δὲν ἤργηαι νἀποδιχθῆ τὰ διαθήµατα τοῦ πα-
τριάρχου, ἅτινα ἐφαίνοντο προωρισµένα μιταξὺ ἄλλων νὰ συνδίσωσι
σφιγατότερον πρὸς τὴν καθολικὴν τοῦ κράτους ἐκκλησίαν καὶ αὐτοὺς
τοὺς ᾽Αρμινίους. Τοῦτο δ᾽ ἴμελλε νὰ εἶνε καὶ µέγα πολιτικὸν κέρδος
ἐν τοῖς χρόνοις τοῦ πρὸς τοὺς Πέρσας πολέμου. Διὸ ἤδη ἀπὸ τοῦ 633
ἐν µέσῳ τῶν πολέμων αὐτοῦ εὑρίσκομεν τὸν Ηράκλειον συζητοῦντα
πρὸς ἐπισκόπους τῆς ᾽Αρμενίας καὶ τῆς Λαζικῆς τὸ ἐκκλησιαστικὸν ζή--
τηµα. Σπουδαία δὲ βάσις ἐνεργείας πρὸς εἰρήνευσιν τῆς ἐκκλησίας διὰ
τῆς διαδόσεως τῶν περὶ μιᾶς ἐνεργιίας καὶ θελήσεως δοξασιῶν ἐκερδήθη,
ὅτε ἀνιθιθάσθη ἐπὶ μὲν τὸν θρόνον τῆς ᾿Αντιοχείας ὁ Ἰακωθίτης ᾿Αθα-
/άσιος τῷ 639, ἰπὶ δὲ τὸν τῆς ᾽Αλεξανδρείας τῷ 680 εἷς τῶν θερµο-
τάτων ὑπαδῶν τῆς νέας δοξασίας, ὁ πρώην ἐπίσκοπος Κολχίδος Ἓδρο:.
Ἡ σύμπραξις δ᾽ αὐτῶν ἐν τῷ ἔργῳ τῆς συνδιαλλαγῆς ὑπῆρξε τοσούτῳ
εἄλλον λυσιτελεστέρα καθ΄ ὅσον εἴπερ ποτὶ παρίστατο ἀνάγκη εἰρήνης
ν τῇ ἐκκλησίᾳ μετὰ τὸ πέρας τοῦ πρὸς τοὺς Πέρσας πολίµου καὶ τὴν
ἀνάκτησιν τῶν ὑπ᾿ αὐτῶν κατεχοµένων ἐν ᾿Ασίᾳ καὶ ᾿Αφρικῇ ἐπαρχιῶν
τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους.

Καὶ µέχρι μέν τινος ἐφαίνετο εὐοδούμενον τὸ ἔργον τοῦ Σεργίου καὶ
τοῦ Ἡρακλείου, ἡ δ᾽ ἀποδοχὴ τῆς μιᾶς ἐνεργείας ἐν ταῖς δύο φύσεσι
τοῦ Χριστοῦ ἀπίδιδε τὴν εἰρλνην εἰς τὰς ἐκκλησίας τῆς ᾿Ανατολῆς.
᾽Αλλὰ δὲν ἤργησι νὰ παρουσιασθῇ ἡ ἀντίδρασις, συνεπιφέρουσα καὶ τὴν
ες τὴν νέαν ἐσωτερικὴν διχόνοιαν τῆς ᾿Ανατολῆς ἀνάμιξιν τῆς ῥωμαί-
εἲς ἐκκλησίας, ἥτις ἐπέτεινε τὸ σκάνδαλον ἀντὶ νὰ κατιὐνάσῃ αὐτὸ,
καὶ ἤγαγε μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Σεργίου καὶ τοῦ Ἡρακλείου εἰς νέαν
Ἰκάσπασιν τῆς ᾿Ανατολῆς καὶ τῆς Δύσιως.

Νυχὸ δὲ τῆς ἀντιδράσιως ἦτο ὁ ἐκ Παλαιστίνης μοναχὸς Σω-
φρόνιος, ἀφ᾿ οὗ µάλιατα χρόνου ἀνῆλθε τῷ θ94 εἰς τὸν πατριαρχικὸν
Ὀρόνον τῶν Ἱεροσολύμων. Ὅπως δ᾽ ἀντιπιξΏθῃ πρὸς τὰς ἀντενερ-
γιίας καὶ συχοφαντίας τοῦ Σωφρωνίου, ἐπεκαλέσθη ὁ Σέργιος καὶ τὴν
γνώμην τοῦ πάπα Ὀνωρίου, οὐ ἡ ἀπάντησις, ἐπαινοῦσα τὴν αύνεσιν
τοῦ πατριάρχου τῆς Κωναταντινουπόλεως καὶ ἀποδιχομένη κατ᾽ ἀρχὴν
τὴν περὶ μιᾶς ἐνεργείας δοξασίαν, ὑπεξίφιυγε τὰ λοιπὰ ζητήματα, καὶ

π09

το κατὰ τἆλλα γιγραµµένη μιτὰ πολλῆς διπλωματικῆς τέχνης καὶ
ὑποκρίσεως. Ἐν τούτοις δὲ καὶ ὁ Σωφρόνιος ἐξέδιδε τῷ 635 μιτὰ εν
ἐν Ἱεροσολύμοις συγκάλεσιν τοπικῆς συνόδου Συνοδικὴν ἐπιστολὴν χρὶς
τὸν Σέργιον, ἐν ἡ μετὰ διαλεκτικῆς τέχνης οὐ τῆς τυχούσης ἰπολί-
µει τὴν νέαν δόξαν ὡς αυνταράσσουσαν αὐτὴν τὴν εἷς τὸ δόγµα τἷς

ἐνσαρχώσιως πίστιν. Αλλ᾽ ἀντὶ πάσης ἀπαντήσιως αυζητούσης τα
πράγματα καὶ δυναµένης νἀνοίξῃ νέας πληγὰς, ἐθεώρηαιν ὁ Σί

συνετώτερον νάντεπέλθῃ ἄλλως διὰ τῆς ὑφ᾽ ἑαυτοῦ μὲν συνταγθίίση,
ὡπὸ δὲ τοῦ Ἡρακλείου τῷ 698 ἐκδοθείσης ἐκθέσεως. Διὰ τοι
τινὸς ἐνεργείας τὸ πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως οὕτως εἰπεῖν ἁτι-
σύρετο ἀπὸ τῆς δογματικῆς πάλης, ἀνελάμθανε δὲ τὴν ὅλην εὐθύπν

ἡ πολιτεία, ἀπαγοριύουσα διὰ τοῦ δογματικοῦ ἐκείνου νόµου πέτε
λόγον περὶ μιᾶς ἢ δύο ἐνεργειῶν καὶ εἰκάγουσα τὴν περὶ μιᾶς ἐν Χμστῷ
θελήσεως διδασκαλίαν. Οὕτω δὲ κατ᾽ ὀλίγον καὶ ἀνεπαισθήτως αἱ αρὶς
εἰρήνευσιν τῆς ἀνατολικῆς ἐκκληαίας προσπάθειαι τοῦ Σεργίου ἤγαγων

εἰς τὴν ἐπίσημον ὑπὸ τῆς βασιλείας δηµιουργίαν τῆς αἱρίσεως τῶν
μονοθελητῶν.

Ἐν ᾧ δὲ ἀντὶ τῆς ποθητῆς εἰρήνης νέα ἐγεννᾶτο ἐν τῷ βυζαντιακῷ
κράτει πηγὴ, ἐκκλησιαστικῶν σκανδάλων καὶ νία ἀφορμὴ διασπάσιως
τῆς ᾿Ανατολῆς καὶ τῆς Δύσεως, ἐξέλειπον ἀπὸ τοῦ ἱστορικοῦ βτρο
σχεδὸν ταὐτοχρόνως ἢ ἐν μικρᾷ ἀπ᾿ ἀλλήλων ἀποστάσει οἱ πρωτῃ-
γάται τῶν νέων διχονοιῶν. Τὸν μὲν Νοέμθριον τοῦ 698 ἀπίθνησιο ὁ

Ἀέργιος, μετὰ δέ τινας μῆνας ἠκολούθει αὐτὸν εἰς τὸν τάφον ὁ Σω-
Φρόνιος, ἓν δ᾽ ἔτος κατόπιν διεδέχετο τὸν θανόντα “Ὀνώριον ἐπὶ τῦ
παπικοῦ θρόνου Ἰωάννης ὁ Δ΄, αφοδρὸς ἀντίπαλος τῶν μονοθιλητῶν
καὶ τέλος τῷ θ44, Βνήσκοντος τοῦ στιθαροῦ ᾿Ἡρακλείου, περιήρχετο τὸ

στέµµα ἰν Βυζαντίῳ εἷς τοὺς ἀσθενεῖς αὐτοῦ διαδόχους. ᾿Αλλ' ὁ δὰ-

νατος τῶν ἀνδρῶν τούτων πάντων οὐ µόνον δὲν κατέπαυσεν, ἀλλὰ καὶ
πῶξησε τὴν θρησκευτικὴν σύγχνσιν΄ καὶ ταῦτα ἐν χρόνοις καθ᾽ οὓς
βραχὺ μετὰ τὰς ἐπιφανεῖς ἐν Περαίᾳ νίκας τοῦ Ἡρακλείου νέος ἰδναὸς
ἐχθρὸς αυνεκίνει τὴν ᾿Ανατολὴν, νέα θρησκεία, ἀντίπαλος τοῦ χριστια-
νισμοῦ, ἰδημιούργει νέον καθεστὼς, ὅπερ ἔμελλε νὰ συγκλονήσῃ μὲν τν
βυζαντιακὸν κράτος, νάναταράξη δ᾽ ἐπὶ αἰῶνας τὸν κόσμον ὅλον.

ΝΕωάμεθ.

Περὶ τὸ ὅ10 π. χ. ἐγεννᾶτο ἐν Μέκκᾳ ἀπὸ γονέων πτωχῶν παιδίον,
εἰς ὃ ἐπεφυλάσσετο μέγα μέλλον. "Ἠτο Μωάμεθ ὁ υἱὸς τοῦ "Αραθος µι-
κρεµπόρου ᾽Αβδαλλάχ καὶ τῆς ᾽Αμίνας. Περιπετειώδης ὑπῆρξε τοῦ
παιδὸς τούτου αὐξανομένου ὁ βίος. Στερηθεὶς ἐν νεαρῷ ἡλικίᾳ τῶν γο-
νέων αὐτοῦ, εὑρίθη ἠναγκασμένος νὰ τραπῇ ἐπὶ τὸν ἐπώδυνον βίον τοῦ
ποιµένος τῶν προθάτων πλουσίων κατοίκων τῆς Μέχκας ἢ τὸν τοῦ κα-
μηλεμπόρου, συνοδεύων τὰ καραθάνια τῶν αυγγινῶν αὑτοῦ διὰ τῶν
ἀραθικῶν ἐρήμων εἰς τὴν Παλαιστίνην καὶ τὴν Συρίαν. Νέα δὲ περί-
οδος βίου ἄρχεται διὰ τὸν Μωάμεθ, ὅτε, εἰκοαιτιτραέτης ἤδη ὢν, εἷς-
Έλθεν εἰς τὴν ὑπηρεαίαν τῆς πλουσίας χήρας Χαδίζας τὸ μὲν πρῶτον
ὡς καμηλίτης, ἔπειτα δὲ ὡς ἡγέτης τῶν εἰς τὰ νότια τῆς ᾿Αραθίας καὶ
εἰς τὴν Συρίαν καραθανίων τῆς χήρας. Βὐτυχεστάτη δ᾽ ὑπῆρξε διὰ τὸν
νεαρὸν "Αραθα ἡ γνωριμία τῆς Χαδίζας, διότι µετ᾽ οὐ πολὺ ἀπέληχεν
αὕτη παρ᾽ ὅλας τὰς ἐνατάσεις τῶν συγγενῶν τῆς πλουσίας χήρας εἰς τὸν
μετ΄ αὐτῆς, καίπερ οὕσης πολὺ πρεσθυτέρας, γάμον τοῦ Μωάμεθ, ὄστις
ὑπῆρξε δι᾽ αὐτὸν ἀφετηρία μέλλοντος μεγάλου.

Εὐτυχὴς διέρρευσιν ὁ μετὰ τῆς Χαδίζας γάμος τοῦ Μωάμιθ, εὖλο-

γηθεὶς ὑπὸ Ἐξ τέκνων, ὧν δύο υἱοὶ, προώρως θανόντις. το δ᾽ ἡ πρὸς

τὸν Χαδίζαν ἀγάπη αὐτοῦ οὕτω θερμῆ, ὥκτε ζώσης μὲν αὐτῆς οὖδι-
μίαν ἔλαθιν ὁ Μωάμεθ ἄλλην γυναῖκα, ὅτε δὲ μετὰ τὸν θάνατον αὐτῆς
(650) ἑτράπη ἐπὶ τὴν πολυγαμίαν, ἡ ὑπὲρ πάσας τὰς ἄλλας νέας συ-
ζόγους ἀγαπωμένη ᾿Αϊσὰ συνείθιζε νὰ λέγῃ, ὅτι πρὸς οὐδεμίαν τῶν
ἄλλων συμθιουσῶν γυναικῶν τοῦ Μωάμεθ ᾖαθάνετο τοιαύτην ζηλοτυ-
πίαν, ὅσην πρὸς ἐκείνην τὴν νεκράν.,

Οὐδ᾽ ἐνέκειτο διὰ τὸν Μωάμεθ ἡ σηµασία τοῦ μιτὰ τῆς Χαδίζας
γάμου αὐτοῦ εἰς µόνην τὴν ἐκ τοῦ πλούτου τῆς συζύγου εὐμάρειαν καὶ
ες τἀγαθὰ τῆς οἰκιακῆς εὐδαιμονίας. Ἡ ἀνήσυχας τοῦ Μωάμεθ φύσις
Δὶν ἦτο ἐξ ἐκείνων, ἃς δύναται νἀποχαυνώσῃ καὶ ἀποκοιμίσῃ ἡ περὶ
τὸν βίον εὐεστὼ, ἀλλ᾽ ἀπ᾿ ἐναντίας τὸ ἀνεπιδεὶς συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ,
παροξύνῃ τὰς ἰδεώδεις ἐκείνας τάσεις τοῦ πνεύματος, αἴτινες εἶχον
Ιξεγερθῆ δίκην ὀνειροπολημάτων ἐν τῇ ψυχῆ του κατὰ τὰς ἡμέρας
ἀπορίας καὶ τῶν ατενοχωριῶν. Διανοπθεὶς δὲ νὰ γείνῃ ὁ ἱδρυτὴς νέας
Ίρησκι,

εὗρε καὶ ἐν τούτῳ ὑποατηρίζουσαν αὐτὸν καὶ ἐνθαρρύνουσαν

μα.)

:ἳν τῶν πρὸς ἄλληλα ἀντιμαχομένων ἐκείνων θρησκευμάτων, καὶ δὴ
εχριστιανικόν, ὅπερ ἦτο ἡ ἀνεγνωριαμίνη τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους
πσκεία.

Κατὰ τὸ µεταίχµιον λοιπὸν ἐκεῖνο τῶν τριῶν θρησκευμάτων εὗρι-
ὅμινος ὁ εὐφαντασίωτος Ἰσμαηλίτης ἠδυνήθη, διατρέχων τὰς χώρας
ενας ὡς καμηλέµπορος, νἀντιληφθῇ τῆς τε καταστάσιως ἐν ἡ εὑρί-
«το ἡ θρησκεία τῆς ἰδίας αὐτοῦ φυλῆς καὶ τῆς φύσιως αὐτῆς καὶ τῶν

γων δι’ οὓς ὑφίστατο μὲν ἀχόμη ὁ σημιτικὸς ἰουδαῖαμὰς, δὲν εἶχε δὶ
πακτήσει τὰ πάντα ἡ πίστις τῶν Χριστιανῶν, ἣν, καἰπερ ἐπὶ σηµι-
«οῦ ἐδάφους τὸ πρῶτον ἀνατείλασαν, εἶχον ἀποδιχθῆ τὰ πλεῖστα τῶν
Ἰογερμανικῶν ἰθνῶν. Εύρισκε δὲ, ὅτι τὸν μὲν ἰουδαῖσμὸν συνεκρὰ-
υν ἀκόμη ἐν τῇ ζωῇ ὁ μονοθεϊστικὸς αὐτοῦ χαρακτὴρ, ὃν εἶχε χοι-
ν΄ μετὰ τοῦ χριστιανισμοῦ, καὶ τύποι τινὲς καὶ ἔθιμα αὐτοῦ, ἁπορ-
Άντα ἰξ αὐτοῦ τοῦ χλίµατος τῶν χωρῶν ἐν αἲς ἦτο ἐξηπλωμένος ἡ
Ριζωµένα ἐν αὐτῇ τῇ φύσει τῶν σημιτικῶν λαῶν. Ὡς κυριώτατον δὲ
Ίλυμα τῆς παγκοσµἰου διαδόσεως τοῦ χριστιανισμοῦ, καίπερ κοσµοπο-
τικὰς ἔχοντος βάσεις, ἰθεώρησε τὸν εἰρηνικὸν αὐτοῦ χαρακτῆρα καὶ
ς ὑψηλὰς αὐτοῦ, εἰς ἀνεπτυγμένα καὶ προηγι ἐν τῷ πολιτισμῷ
η ἀπευθυνομένας ἠβικὰς καὶ μεταφυσικὰς θεωρίας. Στρέφων δὲ τέλος
βλέμμα περὶ ἑαυτὸν, ἔθλεπε τοὺς ὁμοφύλους αὐτοῦ βρησκευτικῶς

/ ἀποστάντας ἀπὸ τῆς πίστεως τῶν πατέρων καὶ περιπεσόντας εἰς
αιδαιµονίαν καὶ δαιµονολατρείαν, εἰ μὴ εἷς παντελῆ θρησκιυτικὴν
ιαφορίαν, µόνον περὶ τύπους τινὰς τυρθάζουσαν, οὐδεμίαν ὑποκρύ-
Όντας οὐσίαν, πολιτικῶς δὲ ἀνισχύρους, ἅτε ὑπ᾿ οὐδεμιᾶς κοινῆς ἰδέας,
; οὐδινὸς ὑψηπλοῦ ἐλατηρίου ἀγομένους εἰς ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστο-
Ἡν Ἂν ἐφαίνετο προορίζουσα εἰς αὐτοὺς ἡ ὁρμητικὴ αὐτῶν καὶ γιν-
α φύσις.

ἍΑλλ᾽ εἰς ταῦτα τὰ πορίσµατα δὲν κατέληγιν ὁ Μωάμιβ ἀπὸ φιλο-
πκῆς ἐποπτείας καὶ ἀπὸ αυγκεκριµένης μελέτης. Πολὺ δὲ μᾶλλον
ὅτα πάντα ἐπήρχοντο εἰς τὸν πολυδέγµονα αὐτοῦ νοῦν δίκην ἀποχα-
Ἱεων ἰνθέων ὡς ἀπὸ ἑλλάμψεως εἰορμώσης εἰς τὴν ἐξαπτομένην αὖ-
Ε.φαντασίαν. ᾿Εντεῦθεν δ᾽ ἐπίστευσε καὶ αὐτὸς ἢ τοὐλάγιστον ἠβί-
πε χάρυν ἐπιτυχίας τοῦ σκοποῦ του νὰ ἐμπνιύσῃ εἷς τοὺς περὶ αὐτὸν
; πεποίθησιν, ὅτι ἦτο ὄργανον ἐμπνεύσεων Βεϊκῶν, ὅτι ἦτο ὁ ἐκλι-
«ς τοῦ θιοῦ καὶ ὁ προφήτης τῆς θρησκείας ἣν ἐπιθάλετο νὰ κηρύξη.

(Ίομος ε)

π--

Ίνησον ες Μίκκαν καὶ τὴν λεημοσύνην. Ἐν τοῖς τοιαύτοις λοιπόν
ἓν ὑπῆρχέ τε νίον, οὐδὲ µεγάλη διαφορὰ ἀπὸ τῶν ἠρησκευμάτων,
τνα ἠδύναντο νὰ βεωρηθᾶσι μέχρι τινὸς ἀδιλφὰ παρ ὅλην τὴν ὑπὸ
4 Μωάμιβ ἄρνησιν τῶν τῶν οὐσιωδῶν αὐτῶν δογμάτων. ΑλΔ᾽ ὅμως
καθιδρύετο ἐν τῷ υέῳ θρησεύµατι ἀρχή τιεν ἀφ᾿ ὃς ἀπέρριυσι κατ᾽
ἄγον ὀσημέραι μείζων διάσπασις ἀπὸ τῶν λοιπῶν θρησκευμάτων, χατα-
ἆξπος εἰς πέλιµον ἀμείλειτον πρὸς τοὺς ὁπαδοὺς αὐτῶν, πόλιμον μὴ
ντα μόνον ἠρηακευτικὸν χαρακτῆρα, ἀλλὰ προςλαβόντα καὶ σηµα--
αν ἰξόχως πολιτικήν καὶ ἐθνικήν.

Ἡ δ᾽ ἀφετηρία τῆς ἰατορικῆς ταύτης σημασίας, ἣν ἀπίκτησεν ὃ
μαμεβανισµός, ἔγκειται εἰς τὸν μανικὸν ἐνθουσιασμόν ὃν ἐνέπνευσιν ὁ
αχηγὸς τῆς νίας θρησκείας, ταὐτίσας ζαυτὸν μετὰ τῆς διδασκαλίας
νν καὶ τὸν Μωάμεῦ μετὰ τοῦ Αλλάχ. Τελείαν χαβυπόταξω τοῦ σώ-
ατος καὶ τῆς ψυχῆς εἰς τὴν Βρηακείαν, ἧς ὑπεῆρξεν ὁ μυαταγωγός,
εὖτησιν ὁ Μωάμεθ, Αὐτὸ δὲ τὸ ὄνομα τὸ δοθὲν εἰς τὸ νέον θρύσκευ-
α. 1σλόμ, σημαῖνον τὴν ἀφοσίωσιν, δεικνύει τὴν καρτερίαν ἃμα καὶ
} ὀργασμόν, ὄστις ἀπίδη τὸ πρόγραµµα τῶν Μωαμεβανῶν. Οἱ Ἄρη--
5, κλαίσαντες τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸς τὰ ἴδια συμφέροντα καὶ ἀφοσιω-
γτες εἲς τὴν διάδοσν τοῦ ἰσλαμιαμοῦ κατὰ τὰ παραγγέλματα τοῦ
φήτου. ἐπεδόβησαν ἀκράτητοι καὶ μετὰ φανατιαμοῦ εἰς τὸν ἐπιθαλ-
µενον κὐτοῖς ἔνοπλον ἀγῶνα, Μανικὴ Λέ τις (βιλοθυσία ἅνιυ ἄνασκα-
Ίκν ἀφειδής τις Ἰησμοπύνη ἐχυτῶν κατέλαθε κατὰ κράτος τὴν ψυχή.
}ν παρπφόρων ἐκείνων θικσωτῶν τοῦ προφήταυ, πηγνυόντων τὴν ση.
ἄν τοῦ ἱσλαμισμοῦ ἀνὰ τὴν ᾿Απίαν καὶ τὴν ᾿Αφρικήν.

"Ὑπὸ τῆς µέθης ὃ ἐκείνης τοῦ φανατισμοῦ κατεχόµενοι οἱ στρατευό-.
πι ὑπίρμαχοι τῆς πολεμικῆς θρησκείας τῆς ἀφοσιώσεως ἠψήφουν τῆς
ας ἑαυτῶν ζωῆς, ἀγόμενοι ὑπὸ τῆς ἰδίας, ὅτι πεπρωµένη πάντως
ωθεν εἶνε ἡ ὥρα τῆς τελεντῆς, καὶ ὅτι αὕτη θὰ ἐπῶλθῃ ὁπωςδήποτε
πόδι μαχητὴν ἐν τῷ πεδίῳ τοῦ πολέμου ἡ εἷς τὸν ἁστὸν ἴν τῇ ἄπρα-
«ωσύνῃ τοῦ οἴκου. Διὰ τί λοιπὸν νὰ μή προτιμηθῇ ὁ βίος τοῦ πολέ-
ν πβὸς ποὺς ἐγβροὺς τῆς ὀρησκείας, ὅτε εἷς μὲν τοὺς ἐπιζῶντας ἡ
-π ἐπιφυλάσσιι λείαν καὶ κέρδη καὶ τιµάς, εἰς δὲ τοὺς ὑπὲρ τοῦ Άλ-
ϐς καὶ τοῦ μόνου αὐτοῦ προφήτου Βνήρκωντας προεμειδιῶσυν αἱ ἅδι-
ας τῶν ἐπαγγιλιῶν; ᾿Αληθᾶς δὲ ὅτι τι

ποπ

ΕΕ ....-

108

φυλετικὸν αὐτῶν χαρακτῆρα δὲν ἦσαν µιταφυσικαί τινες αἲ ἀνταμοιδαὶ

ἃς ἐπηγγέλλετο τὸ κοράνιον κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως καὶ ντ ος
μελλούσῃ ζωῇ εἷς τοὺς τυγγάνοντας τοιούτου μαρτυρικοῦ Βανάτου, ἀλλά
Διά, τῶν Ελκυστικωτέρων χρωμάτων περιεγράφοντο αἱ ὑλικαί ἀπολαι- ----.
σης, ὧν ἔμιλλον γάξιωθῶσιν. Ἐν «ῷ σαρκικῷ δ᾽ κενῳ παραλείσῳ, ὄν ὃ απο,
ἀραθικὴ φαντκαία ἐμέστωσε μαργαριτῶν καὶ ἀδαμάντων, μεγάρων µαρ--------.
μαρίνων καὶ σκευῶν χρυσῶν, τὰ πάντα ἔμελλον νάποπνέωσιν ἡδυπά------...
Άμαν καὶ τρυφὴν ἐν µέαῳ πωρῶν παχυλῶν λιχνιωµάτω» καὶ τῆς µεδν--- ---
οκούσης καλλονῆς οὗρὶ μελανοφθάλµων.

Τὰ ἐκ τῆς νίκης κέρδη τῆς παρούσης ζωῆς καὶ αἱ ἀπολαύσιις τἩ κεᾶς
μελλούσης ὑπῆρξαν οἱ δύο τροχοὲ οἱ στροθιλήσαντες νικηφόρον τὸ ἅρμε
τοῦ ἱσλαμισμοῦ. Ὑπὸ τοιαύτας δὲ συνθήκας ἡ ἐμφάννεις τοῦ Μωάμίαω.
«τῷ Διάτρῳ. τᾶς ἰατορίας δὲν. εἰκάγει. µόνον εἰς τὸ μέσον γίαν ὀρπτων.

σαείαν, ἀλλὰ παριμβάλλει καὶ υέον παράγοντα, απονδαιότατον ὑππας--κὲ
ποψνν κολεεικήν, λαν φύστι γωνναῖόν, δν. ακδιετβ πμ --έ
ἠρησκευτικὸς φκνατισμὸς μιταβάλλων αὐτῶν εἰς ὄργανον πολέµω ἄν,
ὁρίων, ἀφ᾿ οὗ ἡ κατάκτναις ἦτα οἱονεὶ αύμβολον τῆς πέστιως αὕτετπκωρς
Εὐλόγως λοιπόν ἔπρεπε πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ φωβῆται καὶ ἀναμένπακως ὁ
πρὸς τοὺς ΄Άρκβας μορος βυζαντικκὸς κόσμος τῶν φύγκρωνσιν πττ--με,
τοὺς πιατοὺς τῆς θρησκείας ἐκείνης, τις ἐκήρυσοι τὸ ξίφος κλιῖδα --ω

οὐρανοῦ,

εσ/
"0 ἰσλαμισμὺς οτρατευόµενος.

Ἡ ἐππυχία τοῦ Μωάμιθ δὲν ὑπῆρξιν εὔκολος εὐθὺς ἐξ ἀργδς. ντ
γοι ὑπῆρξαν τὸ κατ᾽ ἀρχὰς οἱ προσήλυτοι τοῦ προφήτου καὶ μεγθα-σπο
αἱ διώξεις ἂς ὑπίστη, Ιδίως δ᾽ ἰσχυρὸν ὑπῆρξε τὸ κατ᾽ πὠτοῦ μενα
τῶν Κορεϊοιτῶν, οἵτινες ὡς φύλακες τοῦ ἱεροῦ τῆς Μέκκας ἔθλεπον μι---'“--,
Ὑάλως παραθλαπτόµινα τὰ αυμφίροντα αὐτῶν ἐκ. τς δαδόνωςσε σος
γίας ὀρησκείας. Τοσοῦτον δὲ Ματιά: ὀπῆρξιν ἡ ἐπίβιοις αὐτῶν, ώσι Ἰ
ἠναγκάσθη ὁ Μωάμεθ νὰ φύγη εἰς τὸν ἁραβικὴν πόλιν Αἰθρόον, κε:
μόνην πρὸς τὰ, βόριια τῆς Μέκκας, ἀπίχουσαν δ” αὐτῆς πριίεν ὡνὰ. ο ά
ὀκτὼ ἡμερῶν. Καὶ ἡ μὲν φυγὴ αὕτη, ἡ κληθεῖσα Ἔγείρα, εἶνε ἄφι-

περα νίας σταδιοδρομίας τοῦ ἰσλαμιομοῦ καὶ ἀρχὴ, κα

σι Γ.»

ο

πα

πουν

πῶν Μωπμεθανῶν (10 Ἰουλίου ϐ33), ἡ δὲ πόλις, ἅτις, ἀριθμοῦσα ἤδη
Ἀκανοὺς ὁπαδοὺς τοῦ Μωάμεθ, ἔγενεν ἵκτοτε τὸ κυριώτατον αὐτοῦ κέν-
τρον, μετωνομάσθη Μεδίνα, ἥτοι πόλις τοῦ προφήτου κατ᾽ ἰξοχήν.

Διά τῆς κατκλήψιως τῆς Μεδίνης ὑπὸ τοῦ Μωάμιθ ἄρχεται τὸ νέου
πρακτικόν ατάδιον τοῦ βίου αὐτοῦ, ὄετις ἐπιχειρῖ ήδη τῶν καταπὰ-
Ἅπισιν τῶν ἐχθρῶν του, καὶ οὕτως αὐξάνει μὲν κατ΄ ὀλίγον τοὺς θια-
παώτας αὐτοῦ ἀπὸ δικάδων εἰς ἑκατοντάδας καὶ γλιάδας, μιταπλάασει
δὲ τον ἀραθωὸν Ἰαὸν εἰς ἔθνος αγίων κατακτητῶν, µαχομένων ὑπὸ
τᾶν σηµαίαν τοῦ προφήτὸυ καὶ χάριν τοῦ Αλλάχ.

Μεταξὺ Μέκκας καὶ Μεδίνης ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Βἰὶδρ συνίδη τὸν
ανουάριον τοῦ 094 ἡ πρώτη νίκη τοῦ Νωάμιθ, νικήσαντος διὰ τοῦ
᾽μεκροῦ του στίφους ἐκ τριακοσίων Ἱξ ἀνδρῶν, Εβδομήκοντα καµήλων
καὶ δψο ἵππων τὴν τριπλασίαν μὲν ὡς πρὸς τοὺς ἄνδρας, δεκαπλασίαν.
δὲ ὡς πρὸς τᾶς καμήλους ατρατιὰν τῶν εἰδωλολατρῶν Κορειοιτῶν. Αλλ”
ὦ νίκη αὕτη δὲν ἥρκει πρὸς ἐπικράτησιν τοῦ προφήτου. ᾿Εχρειάσθη
Δ΄ μπὶ πολλὰ ἔτη σειρὰ ὅλη μαχῶν, ὧν µία Ἡ κατὰ τὸ ὄρος ᾿Οῶδ ἀπίδη
ἀτογῆς δι΄ αὐτὸν πληγωθέντα, ὅπως δυνηθῇ τέλος τῷ 080 νὰ εἰκλάση,
αἲς τὰν Μέκκαν, ἠγούμινος Δεκακιςχιλίων ἀνδρῶν, “Αλὰ΄ ἡ εἰς τὴν Μέκ-.
καν εἴροδος τοῦ προφήτου ἔτρεπε τὰ πράγματα ὁριστικῶς ὑπὶρ αὐτοῦ.
ΟΕ κάτοικοι τῆς πόλεως ταύτης, ἐξ ἧς πρὰ ὀκτὼ ἐτῶν εἶγεν ἀπέλθει
Φυγὰς καὶ διωκόµενας, προςῆλβον νῦν εἷς τὰ Διδάγματά του, καὶ ἡ
Δύναμίς του Ἠδύνατο νὰ θιωρηθῇ πλέον τεθεµελιωμένη. Διὰ δὲ τῆς ἐκνι--
κήσιως καὶ καταδιώξιως τῶν ἐν ᾿Αραδίᾳ Ιουδαίων καὶ τῆς τέλος ἴπιλ-
βο σης συνενώσεως πασῶν τῶν ἀραθικῶν φυλῶν ὁ Μωάμιῃ ἠδύνατο νὰ
Σεκαρηθῇ συντελέσας τὴν αύνταξιν ἐνιαίου μεγάλου ἴθνους, οἰστρηλατου-.
μενου μὲν ὑπὸ μανίας πολεμικῆς, ἐκκαιομένου δὲ ὑπὸ ἀπεριορίστου ϐρη-
5πικυτοκοῦ φανατιαμοῦ.

αἩ ἁγία Δρησαία πρέπει νὰ θριαμθιώῃ ἀπανταχοῦν ἦτο εἷς τῶν
Ῥεσμῶν τοῦ κορανίου, το λοιπόν τώρα καιρὺς νὰ ἰπιληφθῇ ὁ Μωά-
μεθ τῆς ἐκτιλέσιως τοῦ προγράµµατος τούτου, ἀφ᾿ οὗ μετὰ μακροῦς
μόχῆους καὶ | ἀγνας ἵουρν ὄπισθέν του ἔξαλλον τὴν ᾿Αραθίαν ὄλην.
Ὡς κ δὲ μὲ, ἦρκιι πρὸς τοῦτο ἡ Δύναμις τῶν ὅπλων, ἂν διίθιτεν ὁ
ν ἑνόμισιν ὁ προφήτης, ὅτι καὶ διὰ τῆς πειθοῦς 3

Ἠλκύον πρς τὴν θρησκιίαν ἱκείνην, ἦν Ιδρύσας ἐδιώρι.
ως τῆν µόνην ἀληθῆ. Οὕτω λοιπόν ήδη ἀπὸ τοῦ

Ῥδρφως πριαθείας ἐκτὸς τῶν συνόρων τῆς ᾿Αραθίας,

πιῦ

Ἐίνους ἡγιμόνας εἲς τῶν ἐσλαμιαμόν. ᾿Αλλὰ δὲν ἔγιναν ἁπονεκχος ὃ- -π
αταὶ μετὰ τῆς αὐτῆς προθυµἰας αἱ προτάσιις αὐτοῦ, “ΑΧΑ’ ἴδίως ἁμ. --θ,
ἠδιαφέρονσιν ἰνταῦθα αἱ αχέτες τοῦ ἰσλαμιομοῦ. προς πονς ήρωας,
μάλιστα δὲ πρὸς τὸ βυζαντιακὺν κράτος.

Ὁ Χοσρόπε, ὅστις ἔζν ἀκόμη, ἤκουσε μετ᾽ ἠγανακτήσιως τάγγ-ας
Ἄόμινα ὑπὸ τοῦ Μωάμεθ, καὶ διέταξε τὸν. ἁμωκῖ, Ἶς Εδληοτε
᾿Δραθίας νὰ ατεῖλῃ εἰς ἑαυτὸν ἁλυσόδετον τὸν ἴταμὸν Ἄραδα. Αι
ὃ μὶν Χοσρόης ἰφονεύιτο μετ' οὗ πολὺ, ὁ δὶ Μωάμιθ ἐπὶ τῶν ἁδενῶν.
τοῦ ἱεμυροῦ Σασανίδου διαδόχων, Ἓνρδου, “Αρταξίρίου τοῦ Ρ' καὶ
Βοράνοι, ὑπέτασαι μὲν τὸν διοικητήν τῆς Εὐδαίμονες 'Αρκθίας, Ίαν
καζι δ’ εἷς προιχώρησιν καὶ τὸν βασιλία τῶν δυτικῶν παραλίων τη.
πιρσικοῦ κόλπου, καὶ ἐξέτινεν οὕτω τὴν ἰσχὼν αὐτοῦ πρὸς τὸν εξω”.
Εὐφράτην, ἐν ᾧ ἐξ ἑτέρου ἐμελέτα τὸν κατάκτποιν τῆς μίας καὶ τς”
Παλαιστίνης, Αλλ’ εἶχιν ᾖδη ἀνίλθει ἐπὶ τὸν περοικόν αστρα
βασιλεὺς, ὁ ᾿Ισδιγέρδης, ὃτ' ἴφθασεν εἰς τὴν Περοίαν ἡ ἀγγιλία τη
Δανάτου τοῦ Μωάμεθ (κατ Ἰούνιων τοῦ 688), ὃτις ἠδύνατα νὰ ἵμ--
Ἠνεύσῃ εἰς τὸν Σασανίδην ἀγαθὰς ἑλκίδας. καὶ ἐφάνη μὲν πρὸς ατεγκὴν
ἀμέσως μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Μωάμιθ κλονούµενον τὸ Δημιούργομς
αὐτοῦ. ἀλλ’ οἳ ὁπαδοὶ τοῦ προφήτον δὲν ἀφῆκαν ἀδίσποτον τὸ κρά- ---------'
τος, ὅπερ εἶχεν ἱδρύσιν ἡ θρησκεντικὴ καὶ πολιτικὴ δύναμις αὐτοῦ. Ὅμας-

᾿ ἀνακηρυγθεῖς χαλέφης, ἦτοι διάδοχος τοῦ Μωάμιθ, ὁ γηραιός φἱ-----------,
Ἆος καὶ πατήρ τῆς ᾿Αϊσᾶς ᾿Αδουθάγαρος ('Αθουθίκρ) ἠδυνήθη διὰ τὸ ας -ᾱ
σωνέσεως αὐτοῦ καὶ τῆς δραστηριότητος οὗ µόνον νὰ. Ἀατισγόσῃ, πετ, ις
ἓν αὐτῇ τῇ ᾿Αραθίᾳ ἀποστασίας καὶ νὰ ἱνώσῃ πάλιν τοὺς “Άραβας:
τὸ αὐτὸ, ἀλλὰ καὶ γάναλάθῃ ἐκ γέου τῶν ὑπὶρ δικδόσιως τοῦ ᾖσλαμ..
πμοῦ ἐκτὸς τῆς ᾿Αραθίας ἀγῶνα.

ν δὲ τῷ ὑπὲρ τῆς τοικύτης ἐπικπάσιως νι ή πας
πρώτοις ἡ σύγκρουσις πρὸς τοὺς γείτονας Πέρσας, τοὺς ὁπαδοὺς τοῦ Ίπω--
μοάστρου, Τὰ δὲ καταρρίων µβάτος τῶν Σασανιδδη, Ἀνσκόλως Ἰλμνήθη,
νάντιστῷ πρὸς τὴν ὁρμὴν τῶν διά τοῦ ἐσλαμισμοῦ εἷς νίον Βίνν ἠκῶ-
ἠόντων ᾿Αράδων. Μετὰ δὲ διαφόρους μάχας. δε᾿ ὧν οἱ Ἄφκδις ἐπός
τειναν τὸ κράτος αὐτῶν καθ΄ ἅπασαν τὴν ἄεξιὰν ὅ
μέχρι τοῦ περοικοῦ πὀλπον, μεγάλη παρὰ τὸν ο.

Μισολοταμῖκν,,

αφαίνετο ἐξασφαλίζουσα εἰς τοὺς Πέροας τὴν Ας
γὐνη αὔτη τῶν. Περσῶν ἀντὶ νὰ κατιωνάσῃ τήν .Ἀφίέω
ἀνιρβίπισεν αὐτὴν. Ὁ δὲ διάδοχος τοῦ ᾿Αβουδίερ καὶ Ἀνώτερος τῶν

...

γαλιφῶν Οὔμαρος (Ὁμὰρ) εὑρίθη εἰς θέαιν τῷ 696 διὰ τῆς ἐπιφανοῦς
νίκης τοῦ ατρατηγοῦ του Σεὶδ κατὰ τὴν τετραήµερον µάγην παρὰ τὴν
Καδεσίαν ἐν τῷ Ἰρὰκ, ἀποτελοῦντι µέρος τῆς ἀρχαίας Βαθυλωνίας,
νὰ ἰπιφέρῃ ἀληθῆ πανωλεθρίαν εἰς τὴν μεγάλην στρατιὰν τῶν Περσῶν.
Ὑπὲρ τὰς πιντήκοντα χιλιάδας στρατιωτῶν τοῦ ᾿]σδεγέρδου ἔπεσον ἐν

τῇ μάχη. Μετ λίγους δὶ μῆνας νικηφόρος εἰςήρχετο ὁ ἀραθικὸς στρα-
πὸς εἰς τὴν Κτησιφῶντα. ᾿ΑΦ᾿ οὗ δὲ καὶ νία τῷ 691 νίκη τῶν ᾿Αρά-
Θων κατὰ τὴν Ὑαλούλαν ἐξησφάλισε τὴν κατάκτησιν τῆς Περσίας καὶ
πὴν διάλυσιν τοῦ µακροθίου περσικοῦ κράτους, ε

μάτην ἀπεπειραθη
μετὰ τρία ἴτη ὁ τελιταῖος Σασανίδης ἐκ τοῦ ὀρεινοῦ κρηςφυγέτου,
εἰς ὃ εἶχε καταφύγει, νἀνακτήσῃ τὸ ἀπολεσθὲν βααίλειον. Μία καὶ μόνη
γία νίκη τῶν ᾿Αράθων κατὰ τὸ Νιγαθὲνδ, πρὸς νότον τῶν Ἐκθατά-

νων (644), ἐπήνεγκε τὸ ὕστατον τραῦμα εἰς τὸ κράτος τῶν Σασανιδῶν,
οὐδ) ἀπιπειράθησαν οἱ Πέρσαι μιτὰ τὴν μεγάλην ἐκείνην ἀραθικὴν
νίκην, τὴν ἐπιχληθεῖσαν νίκην τῶν νικῶν, νέαν ἀντίστασιν. Ὁ δὲ τι-
λωωταῖος τῶν ἀπογόνων τοῦ Σασὰν εἶχε τὴν ἀτυχίαν νὰ ζήσῃ ἀκόμη
δίκα ἄδοξα ἴτη, µέχρι τοῦ 681, ὅπως ἴδῃ τὴν πατρίδα τοῦ Κύρου καὶ
τοῦ ωροάστρου γινοµένην ἕρμαιον τοῦ Αραθος κατακτητοῦ.

κ.
Ευζαντῖνοι καὶ "Άραθες.

Προνοητικώτερος δὲ τοῦ Χοσρόον ἐφάνη τὸ κατ’ ἀρχὰς ὁ Ἡρά-

σὺν τῷ χρόνῳ
ἡ µακραίων μιταξὺ Βυζαντίνων καὶ ᾿Αράθων, χριστιανισμοῦ καὶ ἴσλα-

αλειος, οἰονεὶ προθλέπων ὁπόσον ὁλεθρία ἔμελλε νάποθη

μισμοῦ πάλη. Ἡ ἀπάντησις τοῦ Ἡρακλείου εἰς τὴν ἐπιατολὴν τοῦ
Μωάμεθ, δι΄ ἧς οὗτος ἐκάλει αὐτὸν νὰ προχωρήσγ, εἰς τὸν ἰσλαμισμὸν,
ὑπῆρξεν εὐπρεπὴς, φιλόφρων δὲ ἡ διὰ δώρων δεξίωσις τῶν πρέσδεων
τοῦ προφήτου. Ἐν γένει δὲ τὸ συνετὸν καὶ πως πεφοθηµένον τῆς πρὸς

τὸν Μωάμεθ σγέσεως τοῦ αὐτοκράτορος δεικνύει ἢ μαρτυρία τῶν ᾿Αρά-
θων συγγραφέων, αἵτινες, ἄλλως ἀντιληφθέντες τῶν πραγμάτων ἢ καὶ
καταψευδόµενοι, λέγουσι, ὅτι καὶ προςῆλθιν εἰς τὸν ἰσλαμισμὸν ὁ
"Ἡράκλειος.

᾽Αλλ᾽ ὅμως παρὰ ταῦτα πάντα ἡ σύγκρουσις το ἀναπόφευκτος,

᾿οµίας εἶχιν ἀνατεθειμένην τὴν ὑπεράσπισιν τῆς Συρίας καὶ τῆς Πα-
εστίνης εἰς µόνας τὰς φρουρὰς τῶν πόλεων, δὲν εἶχε δὲ ατρατιὰν
μην νάντιπαραταχθῇ πρὸς τὸν εἰσελαύνοντα ἐχθρὸν, οὐ

1 νὰ, στρατηγήσῃ τῶν ὑπ᾿ αὐτὸν ταχθέντων ὁ ἀδιλφὸς τοῦ βασι-
ως Θιόδωρος. Οὕτω δ᾽ ἡ Συρία δὲν ἠλυνήθη νὰ σωθῇ παρ’ ὅλην
ν γενναιότητα ἣν ἐπίδιιξαν οἱ πλεῖστοι ἀρχηγοὶ τῶν τιταγµένων
ταῖς πόλεσι φρουρῶν. Πρῶτον δὲ καὶ σπουδαιότατον τραῦμα τῶν
Οζαντίνων ὑπῆρξεν ἡ ἅλωσις τῆς Καισαρείας, τῆς ἀκροπόλεως τῆς
αλαιστίνης. Βἰς µάτην δ᾽ ἠγωνίσθη γενναίως πρὸς ἄμυναν τῆς πὀ--
ως ὁ Βυζαντῖνος αὐτῆς φρούραρχος Σέργιος, οὗ τραγικὸν ὑπῆρξι τὸ
αρτύριον. Μάετ᾽ οὐ πολὺ ὃ᾽ ὁ στρατηγὸς τοῦ χαλίφου Καλὲδ ἐκυρίευσε
ἣν Ῥόστραν, ὑπὶρ ἧς µάτην ἠγωνίσθησαν οἱ κάτοικοι, πεσόντες θύ-
ατα τῆς προδοσίας τοῦ ἐξομώσαντος φρουράρχου Ῥωμανοῦ. Τὴν δὲ
ατάληψιν τῶν πόλεων τούτων κατέστησιν ἔτι φοθερωτέραν δεινἠ ἧττα
2ὔ Θεοδώρου, νικηθέντος ὑπὸ τοῦ Καλὶδ παρὰ τὸν ποταμὸν τῆς Πα-
αοτίνης Ἰαρμοῦθ τὸν ὑπὸ τῶν ᾿Αράθων καλούμενον ᾿Αδσχναδεὶν τῇ
} Ἰουλίου 084. Καὶ τὰ μὲν λείψανα τῆς στρατιᾶς τοῦ Θεοδώρου,
εθάντα τὸν Βὐφράτην, κατίφυγον εἰς τὴν Δαμασκόν, ὁ δὲ ἧττημέ-
ατρατηγὸς ἴσπευσεν εἰς τὴν Ἔδισσαν πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Ἡρά-
τον, ὄστις, καθαιρέσας αὐτὸν, διώρισεν ἀντ᾽ αὐτοῦ στρατηγὺν τῆς
νατολῆς τὸν ταμἰκν τῶν βασιλικῶν χρημάτων Θιόδωρον τὸν Τρι-
τον.
Εζαὶ ὑπῆρχε μὲν στρατηγὺς, ἀλλ᾽ ἔπρεπε νὰ ἐτοιμασθῇ καὶ ἀξιόμαγος
καατιὰ, τοῦθ᾽ ὅπερ δὲν ἦτο εὔκολον διὰ τὴν ἀπερίαν τῶν µέσων. Ἐν
Ίποις δ᾽ οἱ "Αραδις, ἐν ᾧ παρισκευάζοντο οἱ Βωζαντῖνοι, ἠδυνήθησαν
τὰ τὴν μεγάλην αὐτῶν παρὰ τὸν Ἰαρμοῦθ ποταμὸν νίκην νὰ προθᾶσι
Ἠφόροι πρὸς βορρᾶν, οὐδ᾽ ἀνιγαίτιαι τὰς προόδους αὐτῶν ὁ ἐν τῷ
ξαξὺ ἐπιλθὼν θάνατος τοῦ χαλίφου ᾿Αθουθὲκρ, διότι καὶ ὁ διάδοχος
τοῦ Ὁμὰρ ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ διεπνέετο πολεμικοῦ ζήλον. Οὔὕτω δ᾽ὁ Καλὶδ
ὠνήθη νὰ καταλάθῃ τὴν Γάζαν καὶ διαφόρους πόλεις τῆς Ἰουδαίας,

αετα δὲ, προχωρήσας πρὸς βορρᾶν, ἐκυρίευσε τὴν Νεάπολιν, ἥτοι τὴν
Αχὶμ. τῆς Γραφῆς, τὴν Σεθάστειαν, ἐπέχουααν τὴν θέοιν τῆς ἀρχαίας
αμεριίας, καὶ, διαθὰς τὸν Ἰορδάνην, κατέλαθε τὴν Τιθεριάδα. Μεθ᾽
ὁ Καλὶδ, ἀφιὶς ἕνα τῶν ὑποστρατήγων αὑτοῦ
ατάληψιν τῆς Γαλιλαίας καὶ, προθὰς πρὺς βορρᾶν, ἔφθασιν εἰς τὴν

ὅπως συντελέσῃ τὴν

Ἰαμασκόν. Καθ᾽ ὅλην δὲ ταύτην τὴν νικηφόρον αὐτῶν πορείαν μόλις

τις

μάχης ὑπῆρξιν ἀτυχὴς διὰ τοὺς Βυζαντίνους. Καὶ ἐπολέμησαν μὲν
γινναίως, ἐξετέλεσε δὲ μετὰ πίστεως τὸ καθῆκον αὐτῆς ἡ πεζικὴ ἰδίως
στρατιὰ, πρωταγωνιατοῦντος τοῦ ἀρχιστρατήγου Θιοδώρου Τριθυοίου,
ὅττις καὶ ἔπεσιν ἐν τοῖς πρώτοις. ᾽Αλλ’ ἡ γενναιότης τῶν πιζῶν οὐδὲν
ὠφέληαι αρὸς τὴν ὁρμὴν τῶν ᾿Αράδων καὶ τὸν ἐκτυφλοῦντα τὴν στρα-
πιὰν κονιορτὸν τοῦ πεδίο» τῆς µάχης τὸν ὑπὸ βιαίου ἀνέμου ἰξαρθέντα
οὕτως, ὥςτε ἡ νίκη ἀπίθη ὑπὶρ τοῦ ἐγθροῦ, ἰδίως ὅτε οἱ ἰππεῖς τῶν
Ῥυζαντίνων ἔφυγον σωζόµενοι ὅπου ἠδύναντο, εἰς τὴν Δαμασκὸν ἢ τὴν
Καισάρειαν, τὴν Ἱερουσαλὴμ ἡ τὴν ᾿Αντιόγειαν.

Μετὰ δὲ τὴν παρὰ τὸν Ἰερμοχθᾶν πανωλεθρίαν ἡ Συρία ἠδύνατο νὰ
θιωρηθῇ βίθαιον κτῆμα τῶν ᾿Αράθων, οἵτινες πράγματι µετ᾽ οὐ πολὺ
ἠνάγκαζον εἰς παράδοσιν τὰς ἐπιμινούσας ὀχυρωτέρας τῶν πόλεων,
κυρίευον δ᾽ ἐκ δευτέρου, τελευτῶντος

ὅ 096. μετὰ πολύμηνον πολιορ-
χἷαν καὶ τὴν Δαμασκὸν, τυγχάνουσαν ὅρων ήττον ἐπιεικῶν ἢ κατὰ τὴν
πρώτην αὐτῆς ἅλωσιν. Καὶ ἰφαίνιτο μὲν, ὅτι μετὰ τὰ τοιαῦτα γιγο-
νότα, δι’ ὧν ἡ Συρία εἶχε μεταθληθῇ διὰ τοὺς "ραθας εἷς οἵτον καὶ
μέλι κατὰ τὴν ἔκφρααιν τοῦ Καλὶδ, οὖδεὶς πλίον ἠδύνατο νὰ γεΐντ,
λόγος περὶ ἀντιστάσιως, ἀφ᾿ οὗ μάλιστα καὶ πιρὶ αὐτῆς τῆς ἱκατρα-

τείας τοῦ Τριθυρίου ὁ Ἡράκλειος εἶχε θεωρήσει ἀναγκαῖον νάποχωρήατι
ἐκ τῆς χώρας καὶ νὰ ἰπιστρίψῃ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, συµπαρα-
λαμθάνων μεθ᾽ ἑαυτοῦ ἐκ τῆς Ἱερουσαλὴμ τὸν τίµιον αταυρόν. ᾿Αλλ’
ὅμως ὁ Ἡράκλειος δὲν ἦτο παρ’ ὅλα ταῦτα δι
λίπῃ τὴν Συρίαν εἰς τοὶ

θειµίνος νὰ ἔγκατα-
ς ἀπίστους. ᾽Ασθινικὰς δὲ ἤδη ὤν καὶ μὴ ὃν-

νάµενος αὐτὸς νὰ ἱκατρατεύσῃ, ἀπιφάσισι νάναθίσῃ τελευταίαν τινα

ἀπόπειραν ἰξώσεως τῶν ᾿Αράθων ἐκ τῆς Συρίας εἷς τὸν νεαρὺν αὐτοῦ

υἱὸν Κωνσταντῖνον ἡ "Ηράκλειον τὸν νεώτερον. ᾿Αλλὰ ταχεῖα ὑπῆρ

ἀποτυχία τῆς ἐκστρατείας ταύτης (608), καὶ ἡ Συρία ἔμεινιν εἶ
τοὺς "Αραθας, οἵτινες ἔσπευσαν νὰ συ

ἱπρώσωσι τὸ ἔργον
τοῦ τοῦ χαλίφου ᾿Ομὰρ µεταθάντος πρὸς διαρρύθµισιν
γίαν ταύτην κτῆσιν τῶν ὁπαδῶν τοῦ Μωάμιβ. Καὶ
τὸ αὐτὸ ἐκεῖνο ἔτος ὁ Ὁμὰρ εἰκάρχετο νικητὶ

τῶν, αὖ--

ν κατὰ τὴν

ἀληθᾶς κατα μὲν

Α΄ ἐν ταπεινοφρο-

αύνῃ εἷς τὴν ἐκπολιορχηβεῖσαν Ἱερουσαλὴμ, καὶ ἀνέφγι τὰς πύλας αὐ-
640 σονε-

τῆς εἷς τοὺς ΄Αραθας ἡ Αντι
τελεῖτο ἡ κατάκτησις
τελευταίας τῶν ἀνβεστε

και τὲν δὲ Ὀκτώθριων τ

ὅλης Συρίας Διὰ τῆς ἐκ νέου

µένων πόλεων, τῆς Καιπαριίας, αὖ-

νης, τις εἶχεν ὑπάρξει ἡ ἀφιτηρία τοῦ ἀγῶνας τῶν ᾿Αράδων ἐν Σ»ειΣ

πιἸ

ἂν θέσιν, εἰς ἣν ἔφερον τὴν πόλυν αἱ ἔριδις τῶν ἐν αὐτῇ διαµαχο-
ν Πρασίνων καὶ Βινέτων. ᾽Αλλ’ ὅτι μεσοῦντος τοῦ θά4 ἀπίθανιν,
ὰ ἴδωμιν, ὁ Ἡράκλειος, ἐν µέσῳ τῆς εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐπα-
ΙΔησάσης ἐπὶ τῶν ἑτεροθαλῶν αὐτοῦ υἱῶν ἀδυναμίας τοῦ κράτους
ῥάγµατα µετιθλήθησαν. Οὐδιμιᾶς δ᾽ ὑπαρχούσης ἐλπίδος βοηθείας
ὠναταντινουπόλεως, οἱ πολιορχούµενοι ἠναγκάσθησαν νὰ στέρξωσι
λιὰ τῆς ἐνεργείας τοῦ πατριάρχου Κύρου μετὰ τοῦ ᾽Αμροῦ όμολο-
αν συνθήκην. Μετὰ πολιορκίαν δεκατεασάρων ὅλων μηνῶν ἡ ᾿Αλι-
πια, παριδόθη τὴν 99 Σιπτιμθρίου τοῦ θά3, καὶ οἱ Βυζαντῖνοι
Ρεώθησαν νὰ πληρόνωσι μὲν τεταγµένον ἰτήσιον φόρον, νὰ μή οτεί-
δέ ποτε εἰς τῆν Αἴγυκτον στρατιάν. Εἰς ἀντάλλαγμα δὲ τῶν
των ὄρων ὑπεσχέθησαν οἱ "Άραθις νἀφήσωσι μὲν ἁδιατάρακτον
αὐτονομίαν τῶν ᾽Αλεξανδρίων, νὰ ἐπιτρίφωσι δὲ τὴν ἀκώλντον
νν τῶν χριστιανικῶν ἐκκλησιῶν.

! βυζαντιακὴ φρουρὰ τῆς πόλεως ἐξῆλθε κατὰ τὰς συνβήκας, πολ-
τῶν κατοίκων συναπελθόντων µετ᾽ αὐτῆς εἰς Κωνσταντινούπολι»,
τἁμηρᾶς τοῦ χαλίφου εἰκῆλθε νικηφόρος εἰς τὸ ὑπερήφανον κτίσμα
Αλεξάνδρου. ᾽Αλλὰ δὲν ἐπέπρωτο νὰ γείνῃ πρωτιύνυσα τῆς τὸ
ἀραθικῆς Αἰγύπτου ὁ βασιλικὴ καθίδρα τῶν Πτολεμαίων, Ὡς δὲ
ἔις τῆς Αλεξανδρείας ἰσήμαινε τὴν ἀρχὴν νέου σταδίου ἐν τῷ

4 τῆς ἐξελληνιζομένης Αἰγύπτου, οὕτω σύμθολον τοῦ ἐξαρα-
οὔ τῆς χώρας δύναται νὰ θεωρηθῇ ἡ νέα πόλις, ἦν ἔκτισεν ὁ ᾿Αμροῦ
ετὰ ερείπια τῆς καταστραφείσης Βαθυλῶνος ἐκεῖ ὅπου ἐλι

ἃ τὴν σκηνην αὑτοῦ κατὰ τήν πολιορχίαν τῆς πόλεως. αἱ ὦνν-
το κτίσμα ᾿Ελφοσὰτ, ήτοι σκηνἡ, εἶνε

ὑπὸ τὸ ὄνομα

Ἡ μὲν ἐκ τούτου τὸ νέον τοῖ
πόλις, ἥτις ἔμελλε κατὰ τοὺς µέσους αἰῶν
ου νὰ ἐπισκιάσγ τελείως τὴν ᾿Αλεξάνδρεια». Ἐ
καὶ κατάκτωσις τῆς ᾿Α)
»ῆς τῶν ᾿Αράθων, ο
ἄνεται καὶ αὐτὸ τὸ ὃς
ὃς τῆς μεγάλης βιθλιοθίαν.
Βιλαδέλφου ἱδρυθείσης. ὃν
χιίφ, τὸ ἵδρυμα Πτολιμαι
ὧν ἐπὶ τοῦ Καΐσαρ.

ο9ε ' ἡ παρα-

ἑανδρείας Εξ ἑαυτῆς, οὐχι δ᾽ ἐα κατα-

μενου περὶ τ'

Σωτήρος, εἶχεν ἆδα πῃε αἰώιών

τον ἀ)εξα δρι, πῶ κστρέρει

Βρ. Ταύτην τι δὲ καὶ
ἐται συνήθως εἰς τον ᾿Αν

119

ἡμισμὸς οὗ µόνον ἠρίθμιι ἤδη χιλιάδας πολλὰς ὁπαδῶν, ἀλλὰ κνὶ
ετευόµενος συμφώνως πρὸς τὰ παραγγέλµατα τοῦ προφήτου εἶμιν
τλωθῆ ἐπὶ τῶν τριῶν πρώτων χαλιφῶν νικηφόρος ἐπὶ µίγα µέρος
νοτίας ᾿Ααίας καὶ ἐπὶ τὴν ᾽Αφρικὴν, καὶ ταῦτα πρὸς μεγάλην ζη-
/ τοῦ ἑλληνισμοῦ ἐν οἷς χβόνοις διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Ἱρακλείου τη
αντιακὸν κράτος εἶχε περιστῆ εἰς νέας ἀνωμαλίας.

εξ’
Ίος Ἑξρακλείου καὶ βασελεία τῶν δύο αὐτωῦ υἱῶν.

Εἰς τῶν λόγων δι΄ οὓς ὁ Ηράκλειος δὲν ἑστράτευσιν αὐτὸς (νον-
, τῶν ᾿Αράθων ἦτο πλὴν τῆς προθιθηκνίας ἡλικίας ἡ ἤδη ἀργ.
ὃς τοῦ ὕδρωπος. ἥτις τέλες καὶ ἤγαγιν αὐτὸν εἰς τὸν τάφην ἐν µέπῳ
κτῶν ἀλγηδόνων τῇ 1{ Μαρτίου τοῦ θ41 ἐν ἠλικίφ ἑτών ἑξήκνννν

ἃξ καὶ μετὰ βασιλιίαν ἐτῶν ὑπὲρ τὰ τριάκοντα.
Διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Ἡρακλείου τὸ βυζαντιακων κράτας ἴ[νι, ἴων
5 ἀρίστων αὐτοῦ ἡγιμόνων. Και εἶμε μον ἀληβάς, ὅτι ἐν ὀλρκνις
ὁ λικαντίαν, ἀλλὰ τὸ τνο-
τως ἰπιφνή,

τν αφάνεια, ῥαν το δλ ην,
ντε, ὅμως (έν, ἆτε νε,
κατα [Περτώ, μαι τε; Ἡφκλρενν, 1 1-
.5 τών ὤσσλλώ,, 400) 1090.

ἑαναντ'

2 κατ

οπηµείωτος εὖνε ὁ ῥασήεία τε; Ἡγακλε, ἐν τη σοφή τν ἵνην»

»ὔ δὰ δύο αξγαῖα κα: α-την 22/4.

σον σα”, ν,
2... 1: "ν,
κ
22. το ἁλσών, ο,

..πτε γάρ» ώ,δν »-

Φασχὼν ἕλρας 5»
Ἠόρως, Κα. ὁ κε. ε-εαν.

ο. .

2 κρο

πλέων ον - ν .

νο. -- 3

ο

---

«λείους στήλας τὸν πιστότατον τῶν ὑπαδῶν
Φιλάγριον τὸν σακελλάριον τοῦ Κωνσταντίνου. Τὸ παράλειγµα }᾽ «ντο
δὲν ἐφόθησε
πατριάρχο». Ἡ βαπιλεία οὗδ' {
νατο νὰ στηριχβξ, διότι ὃ ατ;

ὅ ἑτερρωπαρίν, ἀλλ,

οὓς ἄλλους ἐχθρωὺς τῆς Μαρτίνης, τοῦ 'Ἡρακλεωνᾶ. το

΄ αὐτὴν τὴν πίστιν τοῦ ατρατ.” ἡλό-
ἀγόμενος ἄλλως καὶ φερέµενος ὑπο
ον, δὲν ἠλύνατ, νὰ Ὑηαμωνάσε,

Βαλεντίνου τοῦ ὑπασπιστοῦ.

τοῦ Ἡρακλείνν εἶχεν
Σαβακηνῶν. Ὅτε δὲ

στασίας, κατέλαβε την Χαλανλδόνα. { Ξασι)ομύτως

ἵμνος ἦτο ἀναπόφε,α.

Ὁ Βαλεντῖνες Ξαρεσταντν ἐα

απλδόµεννν τᾶς ἐν ταῖς χεφοι
εὓς Μαρτιτης κα: το; Ἡγακλεωνᾶ κενδενε ύσνς ζωῦς τῶν ών

απτην ὁ Ἡσπελεωνᾶς δρερα.

ὥμνε, προ”
1.3 εκήδετο

ἐς µατν». ἁνπιωκ κό μενως ἵπο το;

ποτον κα; αΌτον τον Ε)εντὲν'

ὤν ἀνενῶν τα: ττατα αγτνς

ἐν αὖτᾶ τῇ Κωνττα. αλα: ὡτασασαντως την δες ἀνεκχφ σος μαι

2ην τῶν ανενὤν Ἡνσαὸ.

πτεσ,

σαρα κα: ἕττεα
κασθέντα πε, Κωνττα.

σταν-α. ν΄ ἵ ὄνιωα εαι εξασίε.

οτεσην ὃ εν τὴ Ίστορις ὡς Κὠ,-

σνωττ:

μετ νο το. Ἡὓς στσεως ὅσε-

αἱραι ἄρασ-τετας εαὐ-σταµανν:. ἑ µε.
εἰς την
Ἰδβενις εἲς τν ΄Άπριετν. { δι Ἐσ. τίνος 2τεέπλε τε πρωσωπε'
ο ὁ
ὧν ἡ γαο-λενν

ἐρης πνσγκανν να

θνονον κα. ἀπερ-

κ τοῦ Ἰα: 21 ῶππων τον Έατρίσε,

ἀπαιτύπας να ττοθιπήῆ στι πιρω.οκι «λίσκνς Α))

ταία αἵπε Ἕαφαγωστας. εἲς ἔν «απεινορμανν 2)".
σωτε δε τν παν «τς. ἔ9λ,

ἴφωνε την Ἰδα- ναι ε.α: τν. μπα κωνὰ» "τε
σαν εἲς τε ἁποτγωσττνν απ νου ηλητις σον φυσορ τον Σίττεμ-

Άρεον τος νὰ. 5 μᾶνοις κάτα. το. νρι στο. τ'

τένω». ὅκαταξε -ᾱ 2ιννεστνῶν κα. τ ὃς 9 αωτὲ ὃτ «ώση

σίνο. ἑ

τῆς Ἡα:--τ-

τῶν ἡ ποστ

ἔπνναα»

προ

εη΄
Εζώνοτας.

Ἡ ἀνάρρησις τοῦ Κώναταντος ἦτο οὐ µόνον νόμιμος καὶ καθ΄ ὅλου ---ις
ποὺς τύπους, ἀλλὰ καὶ ἀρεστὴ εἰς τὰ πλήθη. ᾿Επὶ τὸν ρόνον τοῦ Κων ---..
σταντίνου, τοῦ ᾿]ουστινιανοῦ καὶ τοῦ Ηρακλείου ἀνήρχετο ὁ ἔγγονας-κος
τοῦ νικητοῦ τῶν ΠΠερσῶν, τὸ τέκνον τοῦ πρεσθυτέρου τῶν υἱῶν τως-σρῦ
"Ἡρακλείου, καὶ δὴ ἐκείνου, ὅστις εἶχε γεννηθῇ ἐκ τῆς προώρως θανούσμα----η,
πρώτης αὐτοῦ ανζύγου, τῆς Βὐδοκίας. Ἡ δ᾽ ἀνάθασις αὐτοῦ ἐπὶ τ. ---τῃ,
θρόνον οἱονεὶ ἀνεχούφιζε τὸν λαὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπὸ τ--τηρ
ἐφιάλτον, ὅὄτις ἐπίεζε τὰ στήθη αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ᾽ ἅνακαν

"Ἡράκλειος εἶχε συνάψει μετὰ τῆς ἀνεψιᾶς αὑτοῦ Μαρτίνης τὸν δεύτιβαμᾳ,,
ἐκεῖνον γάµον, ὃν εἶχεν ἀποδοκιμάσει μὲν ὁ πατριάρχης Σέργιος, οὐ-
ποτε δ᾽ εἶχε συγχωρήσει ἡ φιλόθρησκος γνώμη τῶν Βυζαντίνων.

Οὗτω λοιπὸν τὸν Κώνσταντα, ὅτε ἐνδικαετὴς μόλις ἐπίθηχε τὸ βαν
στέµµα ἐπὶ τὴν παιδικήν του κεφαλὼν, ἐφαίνετο περιθάλλουσα Ἡ ἀγ αἴτη
τοῦ λαοῦ του. ᾽Αλλ᾽ ἦτο προφανὲς, ὅτι διὰ τὸ ἄνηθον τοῦ βασιλέως ἡ
διοίκησις τῶν πραγμάτων καὶ ἤ πᾶσα δύναμις περιήρχετο εἰς τὴν πιρι-
πτυχθεῖσαν αὐτὸν σύγκλητον. ᾿Ηγὼ δὲ τῆς τοιαύτης δυνάµεως τῆς
συγκλήτου εἶνε ὁ λόγος ὃν τὸ παιδίον, ἅμ᾽ ἀναθὰν ἐπὶ τὸν θρόνον, ἴζι-
Φώνησε πρὸς τοὺς συγκλητικοὺς, εὐχαριστῆσαν μὲν αὐτοὺς ἐπὶ τῇ ἰκδι-
κήσει τοῦ πατρὸς, παρακαλέσαν δὲ νὰ ἔχγ αὐτοὺς συμθούλους καὶ γιώ-
µονας τῆς κοινῆς τῶν ὑπηκόων σωτηρίας.

Καὶ ζήτημα μὲν εἶνε κατὰ πόσον ἐν καιροῖς κρισίµοις, οἷοι οἱ νῦν,
ἦτο λυσιτελὴς ἡ µεταθίθασις τῆς ἐνιαίας ἀρχῆς ἀπὸ τῆς βασιλικῆς χιφό
εἷς σῶμα πολυκέφαλον, ἐν ᾧ ποικίλαι ἀντεμάχοντο πρὸς ἀλλήλας γῶ"
μαι. ᾽Αλλὰ βέδαιον εἶν, ὅτι δὲν ἠδύνατο νἀφιθῇῃ ἡ διοίκησις τῶν
πραγμάτων εἰς τὰς γεῖρας παιδίου ἀνηλίκου καθ᾽ ὃν χρόνον παντοῖι
περιέθαλλον τὸ κράτος κίνδυνοι, ἐν μὲν ᾿Ασίᾳ καὶ ᾿Αφρικῇ ὁ ἰκ τῶν
᾿Αράθων, ἐν δ᾽ Ἰταλίᾳ ὁ ἐκ τῶν Λαγγοθάρδων, ἐν δὲ τῇ γερσονήαφ τοῦ
Αίμου ἐκ τῶν Ῥλάθων, προςετίθετο δ᾽ ἐπὶ τούτοις καὶ ἡ ἀκόμη ἀκί-

µητος ἔρις μεταξὺ μονοθελητῶν καὶ ὀρθοδόξων.

᾽Αληθῶς τὸ θρησκευτικὀν ζήτημα δὲν ἦτο ἐντελῶς ξένον ἀπὺ τῶν
στάσεων, αἴτινες ἐπηκολούθησαν εἰς τὸν θάνατον τοῦ Ἡρακλείου. Ὁ
λαὸς τῆς Κωνσταντινουπόλεως δυςαρέστως ἔθλεπε καὶ αὐτὸν τὸν Ἡμ
αλειον χάριν τῆς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ εἰρήνης οἱονεὶ εἰκηγούμενον τὴν πεᾳ

728

μᾶς ἐν Χριστῷ θελήσεως διδασκαλίαν. ᾽Αλλὰ πολὺ μᾶλλον ἐξανέστη
1 αυνείδησις τῶν πιστῶν κατὰ τῆς αἱρέσεως ταύτης μετὰ τὸν θάνατον
τοῦ Ἡρακλείου, τρανῶς δ᾽ ἀποδειχνύει τοῦτο καὶ ὁ ἐριθισμὸς τοῦ

Μλήθους ἐναντίου τοῦ συνεργοῦ τοῦ θανόντος βασιλέως, τοῦ πατριάρχου
Ἰύρρου. Βΐς τοιαύτην θέσιν εὔρισκε τὸ θρπακευτικὸν ζήτημα αὐξανό-
ἄνος καὶ ὁ Κώνστας, ὄττις καὶ αὐτὸς ἀπιδέχετο τὰ δόγματα τῶν µονο-
ελητῶν, ἅτε τραφεὶς διὰ τῶν ἀναμνήσιων καὶ ἐντυπώσιων τοῦ οἴκου
οὔ Ἡρακλείου. ᾽Αλλὰ τὰ αἰσθήματα ταῦτα ὑπιχώρησαν εἰς τὴν πολι-
οκὴν σύνεσν. Ὅτε δὲ νία προικλήθη δογματικὴ πάλη μιταξὺ τοῦ
ἅπα Ῥώμης Θιοδώρου, ὄντος κατὰ αύμπτωσιν Ἕλλληνος, ὄστις καὶ
ατεδίκαζε τὴν αἴρισν, καὶ τοῦ πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως
Ἰαύλου (641-659), ὅςτις ἦτο ἔνθερμος µονοθελητής, ὁ Κώνστας ἑνό-
ασεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπέμθῃ ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τῆς ἐκκλησίας καθ’ ὃν
βόπον ἄλλοτε ὁ Ῥήνων διὰ τοῦ ᾿Ενωτικοῦ καὶ ὁ Ἡράκλειος διὰ τῆς
Εκθέσεωρ. Εξέδωκε λοιπὸν τῷ 647, δεκαεπταιτὴς ἤδη ὢν, τὸν Τύπον,
κ) οὗ παρὰ τὴν θέλησιν βεδαίως τοῦ πατριάρχου δν ἐλύετο τὸ ζή-
σημα, ἀλλ᾽ ἐπεδιώχετο ἡ ἀποσιώπησις καὶ ἐξουδετέρωσις αὐτοῦ. ᾿Απη-
ρεύετο δὲ δι᾽ αὐτοῦ πᾶς περὶ μιᾶς ἡ δύο θελήσεων λόγος, καὶ ὡρί-
Ίοντο αὐστηραὶ ποιναὶ εἰς τοὺς παραθάτας.

Ἡ ἔκδοσις τοῦ Τύπου δὲν πὐχαρίστησε τοὺς ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ὄρβο-
Ἰόξους, ἅτε μὴ καταδικαζοµένης δι᾽ αὐτοῦ ῥητῶς τῆς μονοθελητικῆς
αἱρέσεως. ᾿Αλλ’᾽ ἰδίως ἐξηγέρθη θύελλα ἐν Ῥώμῃ, ὅπου τοπικὴ σύνοδος,
συγκληθεῖσα ἐν τῷ Λατερανῷ τὸν ᾿Ὀκτώθριον τοῦ θ49 ὑπὸ τὴν προι-
Ἆρίαν τοῦ διαδόχου τοῦ Θεοδώρου πάπα Μαρτίνου, κατεδίκασε τήν τε
αἴρισιν καὶ τὸν Τύπον. Ἡ δ᾽ ἀγγελία τῶν ἐν Ῥώμῃ γενομένων καὶ ἡ
ἀπαΐτησις, ἣν ἀπηύθυνεν ὁ Μαρτῖνος πρὸς τὸν αὐτοκράτορα περὶ κατα-
δίκης τῆς αἱρέσεως καὶ ὑπ᾿ αὐτοῦ, ἐξηρέθισεν ἐπὶ τοσοῦτον τὸν Κών-
σταντα, ὥστε ὁ νέος ἔξαρχος "Ολύμπιος ὁ σταλεὶς εἰς τὴν Ἰταλίαν ἐκ
Κωνσταντινουπόλεως παρέστη φέρων οὐ µόνον αὐστηρὰς διαταγὰς περὶ
τῆς ἐν Ἰπαλίᾳ ἐφαρμογῆς τοῦ Τύπου, ἀλλὰ καὶ ἐχθρικωτάτας διαθέσεις

τὸν πάπαν. Καὶ ἡ μὶν ἐγαρμογὴ τοῦ Τύπου προκέκρουσεν εἷς τὴν
ἀντίστασιν τῶν ἐκκλησιῶν τῆς Ιταλίας, ὁ δὲ πάπας, ὡς ἐκ θαύματος δια-
σωθεὶς ἐκ τῶν ἐπιβουλῶν τοῦ ᾿Ὀλυμπίου, δὲν ἠδυνήβη τελος νὰ διαφύγῃ
τὴν συστηματικὴν καταδίωξιν τοῦ νέου ἐξάρχου τῆς Ἰταλίας Θεοδώρου
Καλλιοπᾶ. Ὁ Μαρτῖνος καθίστατο ὁσημέραι µισητότερος εἰς τοὺς Β»--
ζαντίνους διά τε τὴν φεροµένην περὶ αὐτοῦ ὑπόναιαν, ὅτι εὑρίσκετο ἐν

ἀ4θ'

. |

αυνεννοήσει πρὸς τοὺς τὴν Ῥικελίαν ἐποφθαλμιῶντας Ἄραθας, καὶ διότ τι

ἀπιατεύβη, ὅτι ἐσκευώρεε μετὰ τοῦ προτέρου ἐξάρχου Ὀλυμπίου αυνω----..--
μοσίαν κατὰ τοῦ αὐτοχράτορος. Διά ταῦτα συνελήφθη, καὶ, ἔπιβίδα-- πε
αθεὶς εἷς πλοῖον, ἤχδη μετὰ βραχεῖαν διαμονὸν ἐν τῇ νήσῳ Νάξῳ 8ε-
Κωνσταντωούπολιν. ᾿Εκεῖ δ' ἐγκλειφθεῖς εἰς φυλακὴν ἐπὶ τρεῖς μάνας
καὶ ἔπειτα, δικασθεὶς, ὑπίστη προςθολὰς καὶ ἀτιμώσει ἀναξίας μι εί,
{αυτοῦ, ἀναξίας Δὶ καὶ τῶν οὕτω φερομένων πρὸς ἱεράρχην. Τεν. αι,
δ' ἑξωρίσθη τῇ 30 Μαρτίου 685 εἰς Χεροῶνα τς ταυρικᾶς χεραθνα--ω.
σου, ὅπου καὶ ἀπέθανε µετά τινας μῆνας, τῷ 18 Σιπτιμβρίου τοῦ «φως.
τοῦ ἴτους-

Δύο δ᾽ ἴτη μετὰ τὸν θάνατον τοῦ πάπα Μαρτίνο ὁ Κώνατας, ος. ᾳ,
βασιλεία διακρίνεται διὰ τοὺς ἀπαύστους ἀγῶνας, ἴδίως πρὸς τσι

. ΄Αραθας, ὥς θὰ ἴδωμεν κατὸ
ἴχων ἤδη Ἠλικίαν ἰπῶν εἶκοι
ἑπτὰ, ἐπεχείρησιν αὐτὸς ἐπιτυχῇ, ἡ,
ατρατείαν ἐναντίον τῶν Ῥλάθων τη,
Χερσονήσου τοῦ Λἴμου, Καὶ εἶνε μὸ,
Άγνωστα τὰ καθ’ ἔκαστκ τᾶς ἐε-
πτρατεῖας ταύτης, ἀλλ᾽ ἐξ αὐτῆς
ἀποδεωαύεται, ὅτι οἱ Ῥλάδοι, ὧν
μέρος εἶχιν ἐγκαταστήσει ἐν τῷ κρᾶτει ὁ “Ἡράκλειας, ὀσημέραι ἵδρα-.
αύνοντο μᾶλλον καὶ καβίπταντο ἐπὶ τοποῦτον ἀνήσιχοι, ὥςτε νάναγκα--
πωσι» αὐτὸν τὸν αὐτοκράτορα νάντεπιξθᾳ κατ’ αὐτῶν.

Ἐν τούτοις δ᾽ εἶνε περίεργον πῶς βασιλεὺς ὁποῖος ὁ Κώνατας, ὅσπῳ,
ὥς ἀποδειανύεται ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, δὲν εἶχε μὲν τὴν ἀξίαν τὸ
πάππου, ἀλλ᾽ οὐδαμῶς ἐφάνη ἀφροντιστῶν περὶ τῶν ἀνατολικῶν μιρῶ;
ποῦ κράτους, ἀπιιλουμένων ὑπὸ ᾿Αράδων καὶ Ῥλάδων, οὐδὲ κατθή
ποτε τὸ ξίφος, εἶχεν ὅμως ἀλλαχοῦ, μακρὰν τῆς ᾿Ανκτολῆς, ἔσεραρ”
μόνους τοὺς ὀφθαλμούς. Ἂν εἶνε ἀληθὴς Ἡ μαρτυρία μιταγοικρο
τινὸς ἱστορικοῦ τῶν βυζαντιακῶν χρόνων, τοῦ ζωναρᾶ, ὁ Κώνσταςῖι-
Ύενε ὅτι πρέπει νὰ τιμῶνται αἲ μητέρες μᾶλλον Ἡ αἲ θυγατέρες. Βίδειο
δὲ εἶνεν ὅτι ὥς ποτι ὁ πάππος αὐτοῦ ἰακέφθη νὰ µεταθέσῃ, τὴν πρωπζ-
οὐσαν τοῦ κράτους εἰς τὴν Καργηδόνα, οὕτω καὶ ὁ Κώνατας εὖν Ρώμη.
ἀντὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐθεώρει ὡς τὴν φυσική μητρόπολη
βασιλείου. Αλ’ εἷς τὸν πόθον τοῦτον τῆς Ῥώμης δὲν πρέπει νά φαν.
σθῶμιν ὀποκειμένην ἀντίληψίν τινα τῆς ποιότητος καὶ τοῦ πριοριηρῦ;

Νοναςµλ τος ΚΟΝΣΤΑΗΤΟΣ

επ εδυτιεφδεστετς κ

ποῦ κράτους ὡς αὐτόχρημα ῥωμαϊκοῦ. Ὅσον καὶ ἂν ἐνησμένιζον οἱ Βυ-
ζαντῖνοι αὐτοκαλούμενοι Ῥωμαῖοι, ὁ Κώνστας δὲν ἠδύνατο νάπατᾶται
ἐν µέσῳ τοῦ προϊόντος ἐξελληνισμοῦ τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους περὶ τοῦ
ἀδιαζόντως ἀνατολικοῦ, περὶ τοῦ κατ᾽ ἐξοχὴν ἑλληνικοῦ αὐτοῦ χαρα-
κτῆρος. ᾽Αλλ᾽ οὐδ᾽ ἐπιθυμία τις ἀπαλλαγῆς ἀπὺ τῶν κινδύνων οὓς διέ-
τρεχον τἀνατολικὰ µέρη τοῦ κράτους ἀπὸ τῶν ἐπιμόνων αὐτῶν πολι-
µίων, οὐδ' ἀποδυσπέτησίς τις πρὸς τὴν ἀντιδημοτικότητα τοῦ αὐτο-
φεράτορος ἐν ᾿Ανατολῇ ἕνεκα τῆς θρησκευτικῆς αὐτοῦ πολιτείας πρέπει
νὰ, θεωρηθῶσιν ὡς αἴτια τῆς ἀποφάσιως τοῦ Κώνσταντος νὰ παραστῆ
εἄλλον ὥς αὐτοχράτωρ τῆς Ῥώμης ἡ ὡς βασιλεὺς τοῦ Βυζαντίου. Πολὺ
δὲ μᾶλλον ἦγον αὐτὸν εἰς τὴν Ἰταλίαν ἄλλοι πολιτικοὶ λόγοι, καὶ δὴ
Φ; ἐπιθυμία νὰ συντελέσῃ διὰ τῆς ἐν αὐτῇ παρουσίας του εἰς ἀνάκτησιν

πῆς γερσονήσου ἀπὸ τῶν Λαγγοθάρδων καὶ νὰ κερδήσῃ οὕτως ὑπὲρ τοῦ.
«ἀνατολικοῦ κράτους νέον ὁρμητήριον κατὰ τῶν ᾿Αράθων τῆς ᾽Αφρικῆς
Ξαἱ τῆς Σικελίας.

εθ'
"Εα βυζαντιακὴ ᾿Ἐταλία ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ «Φνωκᾶ.

ϊχομεν ήδη εὐκαιρίαν νὰ ἴδωμεν τὴν ἕκπτωσιν τῆς βυζαντιακῆς
δυνάμεως ἐν Ἰταλίᾳ ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Μαυρικίου. Ἐξ ἑνὸς μὲν ἡ
«ουνένωσις Λαγγοθάρδων, ᾿Αθάρων καὶ Φράγκων, ἐξ ἑτέρου δὲ ἡ πρὸς
πὸν αὐτοκράτορα ἕνεκα τοῦ εἰς Ἰωάννην τὸν Νηστευτὴν παραχωρη-
Θέντος τίτλου οἰκουμενικοῦ πατριάρχου διάστασις τοῦ πάπα Γρηγορίου
ποῦ Διαλόγου εἶχον περιστήσει τοὺς Βυζαντίνους ἐν Ἰταλίᾳ εἰς μεγάλην
ἀδυναμίαν. Ὁμαλώτερα δ᾽ ἀπίδησαν τὰ πράγματα ἰπὶ τοῦ Φωκᾶ
καὶ κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς βασιλείας τοῦ Ἡρακλείου. Οὐ µόνον ἐν
αἰρήνῃ πρὸς τοὺς Λαγγοθάρδους διεθίωσαν κατ’ ἐκείνους τοὺς χρόνους
οἱ Βυζαντῖνοι, ὁμολογοῦντες πρὸς αὐτοὺς απονδὰς, ἑκάστοτε ἄνανεου-
µένας, ἀλλὰ καὶ ὀλιγώτερον ἐπίφοθοι ἀπέθησαν οἱ Λαγγοθάρδοι, ἅτι
οὐχ ἦττον τῶν Βυζαντίνων ἐνοχλούμενοι ὑπὸ τῶν κατὰ τὰ βορειοανα-
πολικὰ γειτόνων αὐτῶν, τῶν ᾿Αθάρων καὶ τῶν Ῥλάθων.

”Αλλ’ οἱ καιροὶ ἦσαν οὐχ ἧττον δύσκολοι διὰ τοὺς Βυζαντίνους ἐν

“Ἱπαλίφ. Βίς δὲ τοὺς προτέρους κινδύνους προσετέθη καὶ νέος ἀπὸ τῆς
ἀναπτύξεως ἰθνικοῦ τινος αἰσθήματος παρὰ τοῖς Ἰταλοῖς. Πρώτη δ᾽

ο

πδθ

ἐκδήλωσις τῆς τοιαύτης ἰθνικῆς πρὸς τοὺς Βυζαντίννως ἀντιδράσιως.
ὀπῆρξε στάσις ἐν "Ῥαθόνο, καθ’ ἂν ἐφονεύθη ὁ ἴξαρχας "Ιωάννης, Ἐκ.
τῆς τοιαύτης δ᾽ ἀνωμαλίας ἰπωφελούμενος καὶ ἐπὶ τῶν ἀντιπαθιιῶν τῶν
Ἰπαλῶν πρὸς τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει βασιλείαν στηριζόμενος, ἅπι-
πειράθη ὁ διάδοχος τοῦ Ἰωάννου Ἑλωθέρως νὰ ἱδρύαρ ἴδίαν ἀρχὴν
καὶ νὰ περιθληθῇ τὸ στέµµα βαπιλέως τῆς Δύσεως. ᾿Αλλ' ὁ ἐπὶ τούτῳ.
ἐπιγειρηθεῖοα ὑπ αὐτοῦ τῷ 619 ἰκσερατεία ἀπίτωχε, καὶ ὁ ἁποστά-
της, πορενόµενος ἰναντίον τῆς ᾿Ῥώμης, ἐφονεύθη καθ’ ὁδὺν ὑπὸ τῶν
ἴδίων ἑαυτοῦ ατρατιωτῶν. ᾿Αλλ᾽ ἡ θλιθερὰ αὐτοῦ τύγη δὲν ἡμπάδιαι
κατόπιν ὁμοίας, ἐπ᾿ ἴσης ἀτυγεῖς ἀποπείρας τοῦ ἐξάρχου ᾿Ἰσασκίν
(650-Ρ48).

Οὕτω δ᾽ ἔχόντων τῶν πραγμάτων, εὐνόητον εἶνε, ὅτι πρὶν Ἡ συµ--
πληρωθῇ αἰὼν ὅλος ἀπὸ τῆς κατακτήσεως, ἡ Δίαις τῶν Βωζαντίνων ἐν
Ἰταλίᾳ ἀπίθη ἐπὶ Ἡρακλείου πολὺ διάφορος τῆς ἐπὶ τοῦ Ἰωυστννιανοῦ.
Οὐδεῖς πλέον λόγος περὶ ἐπιθίσεως. Ἡ εἰς τὴν αλίαν εἰκέλασις τῶν
Λογγοθάρδων οὗ µόνον εἶχεν ἑλαττώσει τὴν ἔκταπιν τῆς βυζαντιακῆς»
κυριαρχίας ἐν τῇ χεραυνήσῳ, ἀλλὰ χαὶ εἶχιν ἀναγκάσει τοὺς Βυζαντί--, 3
νους ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ Μαυρικίου, πολὼ δὲ μᾶλλον κατόπιν νὰ.
θάλωσι πολιτείαν, περιοριζόµενοι εἲς ἁπλῆν ἄμωναν. Τόσον Δ΄ πὐχσωκο,
Ριστημένη ὧτο ἡ βασιλεία νὰ εἶνε τοὐλάχιστον ἡ ἅμωνα αὕτη ἡ
στι ὡς ἄριστον ἐγκώμιον ἐπὶ τοῦ τάφου τινὸς τῶν ἑξάρχων ἠλύνα---..,
νάναγραφῇ, ὅτι διετήρησεν ἀλώδητον τὴν ἐπαρχίαν.

"Ὑπὸ τοιούτους ὃ᾽ ὄρους ἡ μᾶν ἠθικὴ ἐπίδρασις τοῦ ἑλληνισμοῦ ας
τὴν παλίαν ὑπῆρξεν ὡς εἰκὸς µεγάλη καὶ Δυκυπολόγιστος" ΑΝ ἡ "νι
Ἀύναμις τῶν Ἠωζαντίνων Εμειοῦτο ὀσημέραι ἐν Ἰταλίᾳ, Οἱ ἔξεργα
τῶν αὐτοκρατόρων ἐφαίνοντο ἀνίκανοι νὰ προστατεύσωσι τοὺς παλι,
ἀπὸ τῶν βαρθαρικῶν ἐπιδρομῶν, καὶ τὸ ξίφος τῶν Λαγγοθάρδων ἴ».
μαίνετο τὴν ταλίαν. Τῶν δὲ ἀντιπροσώπων τῆς πολιτείας μή περ».
χόντων τὰς ἀναγκαῖας ἐγγυήσιις, μηδὲ πραττόντων πάντοτε αλ Ἡ.
1Φ᾽ ἰαυτοῖς πρὸς διάσωσιν ἀπὸ τῶν κινδύνων, ἀλλ' Ἡ πτοουµένων ἀῑπν
Διωκόντων ἐν μέσῳ τῶν ἀνωμαλιῶν τὴν ἵδρνσιν αὐτοκιφάλου ἀῃῆς,
ὁ ἠταλικὸς λαὺς πολλάκις ἠναγκάσθη νὰ ζητήσῃ σωτηρίαν παρὰ τῖς
κλησίας. Οὔτω ὃ᾽ ἀνεπαιοθήτως ἀπὸ Γρηγορίου τοῦ μεγάλων, ὄστις μια
πυκρᾶς εἴρωνείας ἀπικάλει ἑαυτὸν ἰπίακοπον τῶν Λαγγοβάρδων καὶ ἵγ.
τῶν Ῥωμαίων, ἡ ἐκκλησία τῆς Ῥώμης ἀναλαμβάνει ἀντῖ τῶν [δὰε-
γων τὴν διεύθυναν τῶν πραγμάτων, ὁτὶ μὲν πεοχέουσα θησκυμέη,

πο

ὅπως ἐξαγοράζῃ ἀπὸ τῶν Βαρθάρων τὴν εἰρήνην, ὁτὲ δὲ κελεύουσα τοὺς
ἐπισκόπους νάντιτάξωσι τὴν βίαν εἰς τοὺς ἐπιδρομεῖς. ᾽Αλλ οἱ πάπαι,
μεταθαλλόμενοι οὕτως εἰς ἀμύντορας τῆς Ἰταλίας, ἀποκτῶσι δύναμιν.
μεγάλην μὲν δι’ ἑαυτοὺς, ἐπιθλαθῆ δ᾽ εἰς τὰ συμφέροντα τῆς βυζαντια-
κῆς βασιλείας, ἀφ᾿ ἧς ἐξηρτῶντο, καὶ ἥχιστα συµφέρουσαν εἰς τὴν ἀνα-
τολικὴν ἐκκλησίαν, πρὸς ἣν πολλάκις εἴδομιν αὐτοὺς ἀντιδιαφερομένους
μετὰ πείσµατος καὶ ἐπιμονῆς.

Εἰς τοιοῦτο σημεῖον εὑρέβησαν τὰ πράγματα ἐν Ἰταλίᾳ, ὅτ ἐξέ-
δωχιν ὁ Κώνστας τὸν Τύπον' εἶδομεν δὲ ποῦ ἀπέληξεν ἡ ἐπιμονὴ τοῦ
πάπα Μαρτίνου. Γίνεται δὲ φανερὸν ἐκ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει δίκης
αὐτοῦ, ὅτι ὁ πάπας δὲν κατεδιώχθη µόνον διὰ τὴν ἐν τῷ θρησκευτικῷ.
ζπτήματι ἀντίστασιν αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ὡς ὑπαίτιος ἐσχάτης προδοσίας.
Ἐπὶ τοσοῦτον εἶχε κορυφωθῇ ὁ μεταξὺ τοῦ παπισμοῦ καὶ τῆς ἐν Κων-
σταντινουπόλει βασιλείας ἀγών.

Οὕτως εἶχε γιννηθῇ μεταξὺ τῶν Ἰταλῶν καὶ τῶν Λαγγοθάρδων
Ἰάσμα πολὺ μικρότερον ἢ μεταξὺ τῶν Ἰταλῶν χαὶ τῶν Βυζαντίνων"
Όμως δὶ ἤρχισαν νάποθαίνωσιν αἱ πρὸς τοὺς Γερμανοὺς κατακτητὰς
σχέσεις τῶν ἰβαγινῶν τῆς ἰταλικῆς χερσονήσου ὁμαλώτεραι ἐξ ὅτου οἱ
βασιλεῖς τῶν Λαγγοθάρδων ὀλιγώτερον εἴχοντο τῆς ἀπὸ τῶν Ἰταλῶν
Ἰωριζούσης αὐτοὺς θρησκείας, τοῦ ἀρειανισμοῦ, καὶ προκεπέλαζον ἤδη
πρὸς τοὺς πάπας. ᾿Απ΄ ἑναντίας δ᾽ ἀπὸ τῶν Βυζαντίνων ἀπεσχοινίζοντο
ϱἱ Ἰπαλοὶ ὀσημέραι πλειότερον. Οὐδίποτε δὲ πρὸ τῶν χρόνων τοῦ Κών-
πταντος εἶχεν ἐπεκταθῇ ἐν Ἰπαλίᾳ ἐπὶ τοποῦτον ἡ λαγγοθαρδικὴ κατά-
χτησις. Ἡασιλεύοντος τῶν Λαγγοθάρδων τοῦ Ῥοθάριδος, οὗτοι ἔγειναν.
χύριοι τῆς Γενούης, καὶ ἐπεξέ:

αν τὴν ἀρχὴν αὐτῶν ἀπὸ τῶν συνόρων
τῆς παλαιᾶς Τυρρηνίας µέχρι τῶν "Άλπεων, κατακτήσαντες ὅλην τὴν
Ἀιγυστικήν, Ὅτε δ᾽ ὁ ἔξαρχος Πλάτων ἠβέλησε νὰ Βέπῃ φραγμὸν εἰς τὰς
κατακτήσεις αὐτῶν, ἀντιπεξερχόμινος ἐκ Ῥαβίννης, ὑπίστη περὶ τὸ

θ45. κατὰ τὸ σημερινὸν Πεδεμόντιου παρὰ τὸν ποταμὸν Τάναριν τὸν

κατὰ τοὺς µέσους αἰῶνας λεγόμενον Σκουλτέννην ἦταν τοιαύτην, ὥστε
ἀπέβαλε περὶ τοὺς ὀκτακισχιλίους ἄνδρας. Συγχρόνως δ᾽ ἐπεξετείνοντο
πρὸς νότον οἱ Λαγγοθάρδοι τοῦ Βενιουέντου, ὥςτε καὶ ἐν τῇ µεσημ-
θρινῇ Ἰταλίᾳ κατ᾽ ὀλίγον περιορισθέντες οἱ Βυζαντῖνοι ἀπέθαλον πολλὰ.
µέρη, διατηρήσαντες ἰδίως τὰ περὶ τὸν Τάραντα, τὸ δὲ πλεῖστον τῆς
᾿Απουλίας ἀνῆκεν εἰς τοὺς δοῦχας τοῦ Βενεουέντου. Τοικύτη δ᾽ ὑπῆρξιν

3 ἐκ τῆς παρὰ τὸν Τάναριν νίκης καὶ τῶν ἀπὸ Βενεουέντου ἐπεκτάσεων

798

ἐνίσχυσις τῶν Λαγγοθάρδων τῆς Ιταλίας, εἰς οὓς καὶ γραπτοὺς νόµοιος,
ἀποτιλέσαντας τὸ λεγόμενον λαγγοθαρδικὀν δίκαιον, παρέσχεν ὁ Ἑνό-
θαρις, ὥττε τὴν δύναμιν αὐτῶν µόλιςπου ἠδυνήθησαν νὰ σαλεύσωσι,
αἱ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ βασιλέως ἐκείνου (053) ἐπιλθοῦσαι περὶ τὴ,
διαδοχὴν ἀνωμαλίαι, ἀπολήξασαι εἰς τὴν ἁρπαγὴν τοῦ θρόνου ὑπὸ τοῦ
Λαγγοθάρδου δουκὸς τοῦ Βενεουέντου Γριμοάλδου (163).
Τοιαύτη ἦτο ἡ ἕκπτωσις τῆς βυζαντιακῆς ἀργῆς ἐν ᾿ταλίᾳ, ὅτι

ἀπιφάσισι νὰ µεταθῇ εἷς αὐτὴν ὁ Κώνστας τῷ 603.

Ὁ Εκώνστας ἐν Ἐταλέχ.

Ἴσως δὲν θὰ ἦτο ἀπίθανος ἡ εἰκασία, ὅτι τὸν Κώναταντα ὑπιστή-
ριζεν ἐν τῇ ἀποφάσει αὐτοῦ περὶ µεταθάσεως εἰς τὴν ᾿Ιταλίαν ἡ ἐλπὶς,
ὅτι µεγάλως ἠδύνατο νὰ ὠφεληθῇ ἐκ τῆς μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Ῥοβέ-
ριδος ἐπιλθούσης ἀνωμαλίας περὶ τὴν διαδοχἠν τοῦ θρόνου τῶν Λαγγι-
θάρδων. ᾽Αλλ᾽ οἱ πρὸς τοὺς "Αραθας καὶ τοὺς Σλάθους ἀγῶνες ἑκρί-
πησαν αὐτὸν ἐπὶ μακρὸν ἀκόμη ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ οὕτως, ὥττε, ὅτε ἠδν-
νήθη νάποθιθασθῇ εἰς τὸν Τάραντα, ἐκάβητο ἤδη ατερρῶς ἐπὶ τοῦ θρόνου
ὁ Γριμοάλδος, παραχωρήσας τὸ δουκᾶτον τοῦ Βενεουέντον εἰς τὸν ἴδιω
ἑαυτοῦ υἱὸν Ῥομονάλδον.

Ὁποιοιδήποτε δὲ καὶ ἂν ὑπῆρξαν οἱ λόγοι τῆς εἰς τὴν ᾿Ιταλίαν µετα-
θάσεως τοῦ Κώναταντος, τὸ διάθηµα τοῦτο, ὅπερ οὐδεὶς τῶν ἐπὶ
"Αρκαδίου βασιλέων εἶχεν ἰπιχειρήσει, ἐφάνη εἰς τοὺς Βυζαντίνν
οὕτω τολμηρὺν καὶ παράδοξον, ὧστ᾽ ἰζήτησαν νἀνεύρωσι τὰ αἴτια
γάριν τῆς Δύσεως ἐγκαταλείψε:
πᾶν ἄλλο μᾶλλον ἢ πολιτικού

τῆς Κωνσταντινουπόλεως εἰς λόγω

: Διὸ ἐπίστιυσαν, ὅτι ψυχικὴ διατάραζς
καὶ ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ αὐτοκράτορος ἀπὺ τῶν τύψιω
συνειδότος ἦσαν αἱ ἀφορμαὶ τοῦ ἐκ τῆς βασιλευούσης ἀπόπλου αὐτοῦ.
"Αληθᾶς δὲ ὀλίγα ἔτη πρὸ τῆς

ἀναχωρήσεως τοῦ Κώνσταντος, τῷ θὺ9
{ 600, οὗτος εἶχε διατάξει τὸν φόνον τοῦ ἀδιλφοῦ Θεοδοσίου, ὃν πρό
τερον εἶχεν ἀναγκάσει νὰ περιθλή

τὸ ἱερὸν σχῆμα καὶ νὰ γείνῃ διά
κονος. Καὶ εἶνε μὲν ἄγνωστοι οἱ λόγοι τῆς κουρᾶς καὶ τοῦ θανάτον τοῦ
Θιωδοσίου, οὐ πιθανῶς ἐφοθεῖτο τὴν φιλαρχίαν ὁ αὐτοκράτωρ. ᾿Αλλὰ

βέθαιον φαίνεται, ὅτι τὴν ἐὐερέθιατον τοῦ Κώναταντος ψυγὴν εἶχι

799

εγάλως ταράξει ἡ ἀδελφοκτονία, καὶ λέγεται, ὅτι τοὺς ὕπνους αὐτοῦ
Οχνῶς ἠνώχλει τὸ φάσμα τοῦ φονευθέντος, ὅστις ἐπεφαίνιτο φορῶν
τολὴν διακόνου καὶ κρατῶν ποτήριον αἵματος, ὅπερ παρουσίαζεν εἰς
ἣν Κώνσταντα, ἐπιφωνῶν απίε, ὦ ἀδελφί».

”Αλλ᾽ ἀπ᾿ ἐναντίας τὸν πολεμικὸν χαρακτῆρα τοῦ πλοῦ τοῦ Κών-
ταντος ἀποδεικνύει τὸ γεγονὸς, ὅτι δὲν ἀπέπλευσι κρύθδην δίκην ἄνα-
ωρητοῦ ζητοῦντος ἀνάπαυσιν ψυχικῆς ὀδύνης, ἀλλ᾽ ὡς στρατηλάτης,
Γούμενος μεγάλων δυνάμεων ἐπὶ στόλου ἐπιφανοῦς, οὗ ἄγνωστος εἶνε
Σατυχῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν πλοίων. Δὶν ἔπλιυαι δ᾽ ὁ Κώνστας κατ᾽ εὐ-
αν εἰς τὴν Ἰταλίαν, ἀλλὰ πρῶτος αὐτοῦ σταθμὸς ὑπῆρξεν ὁ ΠΠει-
πιεὺς, ὅπου καὶ διεχείµασιν ὁ στόλος µέχρι τῆς ἀνοίξιως τοῦ 668.
Ἰατὰ τὸν χρόνον δὲ τοῦτον διέτριψεν ὁ αὐτοκράτωρ ἐν τῇ πόλει τῶν
Αθηνῶν, ἣν πρῶτος αὐτὸς ἐκ τῶν αὐτοκρατόρων ἐπεσκέπτετο μετὰ τὸν
Άνωνα, ὄστις, μεταθὰς τῷ ἀθθ εἰς τὴν Ελλάδα, διῆλθεν ἴσως καὶ ἐξ
Ἀθηνῶν.

Εἰγε δὲ µεγάλως μεταθληθῃ ἡ πόλις τῶν ᾽Αβηνῶν ἀπὸ τῶν χρόνων
2ὔ Ἰουστωιανοῦ. Ἡ ἐν ἔτει 690 κατάργησις τῶν φιλοσοφικῶν σχολῶν
ἧς πόλεως εἶγεν ἀποσθέσει πᾶσαν λαμπηδόνα καὶ ἐπιφέρει ἀραίωσιν τῆς
οιτήσεως ξένων ἐπισκεπτῶν, συντελέσασαν οὐκ ὀλίγον εἰς τὴν παρακμὴν
Ὃν ᾿Αθηνῶν. ᾽Αλλὰ διὰ τῆς ἀποσβέσεως τῆς φιλοσοφίας εἶγεν ἐπέλθει
αἱ ἡ ληαμοσύνη τῶν ἀναμνήσιων τῆς ἀρχαιότητος. Αἱ ᾿Αθῆναι ἦσαν
δη ἐπὶ Κώνσταντος πολὺ γριστιανικώτεραι ἡ ἐπὶ ]ουστιιανοῦ, καὶ
ὑτὴ δ' ἡ ᾿Ακρόπολις δὲν ἦτο πλέον ἐνδιαίτημα τῶν ἀργαίων θιῶν. Ἡ
λθηνᾶ, ἥτις ἰθεωρεῖτο τελευταῖον σώσασα τὴν πόλιν ἐπὶ τοῦ ᾿Αλα-
γου, εἶχεν ἐγκαταλίπει πλέον τελείως τὰς ᾿Αθήνας, ἐπὶ δὲ τῆς ἄκρας,
που ἱδρύετο ἄλλοτε μέγας ὁ κολοσσός της, εἶχεν ἰγχαταστήσει ἤδη τὴν
ατρείαν αὐτῆς ἡ Παναγία καὶ αὐτὸς δ᾽ ὁ ἐπιφανέστατος τῶν ναῶν
ης, ὁ Παρθινὼν, ἦτο ἤδη ἀφιερωμένος εἰς ἄλλην παρθένον, τὴν Θεο-
ήτορα. ᾽Αλλὰ παρ᾽ ὅλην ταύτην τὴν μετατροπὴν τῶν ᾿Αθηνῶν εἰς
ὁλιν αὐτόχρημα χριστιανικὴν καὶ παρ᾽ ὅλην τὴν σπάνιν τῶν περὶ αὐτῆς
δήσεων δὲν δυνάµεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι αἱ ᾿Αθῆναι εἶχον µεταπέσει εἷς
τελῆ ἀφάνειαν, ἀλλὰ πάντως ἐξηκολούθει ὁ μὲν Πειραιεὺς νὰ εἶνε ἀξιό-
ογος ἐμπορικός τε καὶ πολεμικὸς λιμῶν, τὸ δὲ ἄστυ νὰ µετέχῃ κινή-
λους δια-

εώς τινος καὶ ζωῆς. Τοῦτο δ᾽ ἀποδεικνύει καὶ ἡ ἐπὶ μῆνας

ονη τοῦ Κώνσταντος ἐν τῇ πόλει καὶ ἡ ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον δικτροφὴ
ἃς πολυπληθοῦς αὐτοῦ στρατιᾶς καὶ τῶν ἀνδρῶν τοῦ στόλου.

Ἰταλίας, ᾿Αλλὰ καὶ γέαν ὑπέατη Ατοὸ νὰ. ὴ
Λαγγοθάρδων, οἵτινες, ἐπωφελούμιναι ἐκ τ
Κώντταντος ἀδυναμίας, εὗρον τῶν εὐναιρίαν νὰ.
τὸ Βρινδήσιονι αὐτὸν τὸν ραντα καὶ ἅπα

μένην Καλαθρίαν, Θέλοντες δὶ ο
ποῦ καταλόγου τῶν ἐταλικῶν αὐτῶν.
µετέθηκαν ἕκτοτε τὸ ὄνομα αὐτῆς
κολούθησαν κατέχοντες παραλίας τας
ὡς καὶ εἷς τὴν Νεάπολιν, τὴν Γαέταν,
καὶ τὰν Καλλήπολιν περιωρίζετο πλέον ἡ
λίας βυζαντιακἡ ἀρχή- ...
Λε) ἐπανιῶημμέναι ἰκεῖναι ἀποτυγίαι τος Κὠ

184

νάγκασαν τὸν αὐτοκράτορα οὐ µόνον τὸ σχέδιον τῆς εἰς Ῥώμην µετα-
ἔσεως τῆς πρωτιυούσης νὰ ἰγκαταλίπῃ, ἀλλὰ καὶ νάποχωρήσῃ καθ’
λοχληρίαν ἐκ τῆς Ἰταλίας, ἀπερχόμινος εἰς τὴν Σικελίαν καὶ ἐκλέγων.
ςς τόπον τῆς διαμονῆς αὐτοῦ τὰς Συρακούσας. Τίς δὲ ὁ λόγος δι᾽ ὃν δὲν
Ἰάρρησε τὴν εἰς τὴν Κωνσταντωούπολιν ἐπάνοδον εἶνι ἄγνωατον. Ἴσως
ἃ προίκρινε τὴν ἐν Σικελίᾳ διαμονὴν, ὅπως εὑρίσκηται πλησιέστερον
ὢν Λαγγοθάρδων τῆς Ἰταλίας καὶ τῶν ἤδη τὴν ᾽Αφρικὴν καταλαµ-
ανόντων ᾿Αράθων. Καὶ ἠδυνήθη μὲν νἀνακτήσῃ τὴν Καρχηδόνα, νάνα-
τείλῃ δὲ καὶ τὰς περαιτέρας προύδους τῶν Λαγγοθάρδων ἐν Ἰταλίᾳ,
τὰ στιθαρᾶς δὲ χειρὸς διῴχει τήν τε Σικελίαν καὶ τὴν κάτω Ἰταλίαν.
Αλλ᾽ οὔτε τὴν ἀπώλειαν τῆς Τριπολίτιδος ἐν ᾽Αφρικῇ, χυριευθείσης
πὸ τῶν ᾿Αράδων, ἠδυνήθη νἀναχαιτίση, οὔτε ἀγαπητὸς κατώρθωσι
ὰ γιίνῃ (ν Ἰταλίᾳ καὶ Σικελίᾳ, ὅπου οἱ ὑπήκοοι ἰθόων διὰ τὴν πλιον-
Είαν αὐτοῦ καὶ τοὺς βαρεῖς φόρους καὶ τὰς ποικίλας διαρπαγάς.

Τθλος δὲ μετὰ ἐξαιτῆ διαμονὴν ἐν Συρακούσαις, ἐν ᾧ ὁ Κώνστας
λούετο ἡμέραν τινὰ τοῦ θέρους τοῦ θθ8 ἐν τῷ βαλανείῳ τῷ καλουµένῳ
λάφνη, ὁ μιτὰ τοῦ βασιλέως ἐγκεχλεισμένος ἐν τῷ λουτρῷ ἀξιωματικὸς
Ανδρέας ἰξέχυσι κατὰ τῆς χεφαλῆς αὐτοῦ κάδον ζέοντος ὕδατος,
πινεγκόντα τὸν θάνατον τοῦ Κώνσταντος ἐν ἡλιχίᾳ ἐτῶν τριάκοντα
αἱ ὀκτὼ μιτὰ βασιλείαν ἐτῶν εἰκοσιεπτά.

-α
Εζωνσταντῖνος ὁ Σβωγωνᾶτος.

Ὁ φόνος τοῦ Κώναταντος δὲν ἦτο γεγονός τυχαῖον καὶ μικροῦ λόγου.
Ἀόνον κατὰ τὸ φαινόµινον ἔχομεν πρὸ ἡμῶν κοινὸν θεράποντα ἀπο-
πίγοντα ἐξ εἰκαίων λόγων τὸν κύριόν του. ᾿Αλλ᾽ ὄπισθεν τοῦ ἀφανοῦς
Ανδρέου κρύπτονται ἐπιφανεῖς στασιασταἰ, χινήσαντες τὴν χεῖρα τοῦ.
Ἰολοφόνου, ὁ δ᾽ ἐν τῷ λουτρῷ ἀποπνιγμὸς τοῦ αὐτοκράτορος εἶνε ἀποτί-
ασμα εὑρείας συνωμοσίας, σκοπούσης τὴν κατάλυσιν τῆς ἀρχῆς οὐ µό-
ον αὐτοῦ τοῦ Κώνσταντος, ἀλλὰ καὶ τοῦ ὅλου οἴκου τῶν Ἡ ρακλειδῶν.

Οὐδ᾽ εἵνε ἁπλοῦν ὄργανον τῶν κατ᾽ ἀρχὰς ἀφανῶν συνωμοτῶν µό-
ος ὁ δολοφόνος, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ ἀνὴρ, ὅςτις ἐν Συραχούσαις, ἅμα
Νωσθίντος τοῦ φόνου τοῦ Κώνσταντος, ἀνεθιθάσθη ἐπὶ τὸν θρόνον.
Ητο δὲ οὗτος ᾽Αρμένιός τις, καλούμενος Μιζίζιος, οὗ αἱ ὑπὸ τῶν χρο-

Καὶ εἶγε μὲν μετακαλίσιι αὐτοὺς ὁ-
«κρύσας, ἆλλ᾽ οἱ κάτοικοι τῆς :
πρόφελησιν τοῦ βασιλίως, εἶχον κρκτήσει
Ἀϊνούσῃ. Τούτων δὲ τὸν πρεσθύτατον,,
Ρόνι, πρεπει νὰ φαντασθῶμιν ὑβύνοντα ἐν |
τους ὡς καΐπαρα κατὰ τὴν ὁδηγίαν τοῦ.

Ἠλ' ἁγρλία ποῦ φόνου τοῦ Κι
τῷ διαδόγχῳ καὶ κληρονόμῳ τοῦ θρόνου τῶν 'Ἡ
τῆς ἰκδικήσεως. ᾿Επιθάλλετο δ᾽ εἲς αὐτὸν ἡ
ποῦ πατρὸς καὶ ἡ καταδάμααις τῆς .
γον χάριν Ικδικήσεως, ἀλλὰ μωρο σ
ώουν διότι, ὡς ἐφάνησαν ἀποδενινύοντα, :
περὶ ἁπλῆς καὶ παροδικῆς ἀνταραίας, ἀλλ
τᾶς τῆς δυναπτείας τῶν Ἡρακλειδῶν χάριν
καὶ δᾳ τοῦ τοῦ ᾿Ἱουστινιανοῦ,

Πλήρη Δ΄ ἔγων ονναἰσθησιν τῶν ιπβαλλομίνων
στων, ὁ Κωνσταντῖνος ἐξέπλεννσε μετὰ
παρκακευῶν τὸ ἐρχόμενον ἔκρ τοῦ ἔτους 009.
Ἀνελίαν, Τὸ Ίργον δ᾽ αὐτοῦ δὲν ἧτο,
στάται τῆς Σεκελίας ἦσαν κύριοι τῶν πλεί
᾽Αλλὰ μετα τοιαύτης Ἀραστηριότητος καὶ αυ
σκιωαὶ τοῦ Κωνσταντίνου, ὥστε ὁ νεαρός
κύριος τῶν πραγμάτων. Ἡ ἀνταρσία

ταφτοῦ, ὁ δὲ δολοφόνος τοῦ πατρός καὶ ὁ

νου παριδόθησαν εἰς τὸν νικητὴν καὶ ἀπικεφαλίσθησαν. ᾽Αλλ᾽ ἡ τιµω-
βία δὲν περιωρίσθη εἰς τοὺς φανεροὺς µόνον «τῶν συνωμοτῶν. ᾿Απεκα--
Ἰλύφθησαν δὲ καὶ οἱ ὑποκρυπτόμενοι ὑποχινηταὶ τῆς ἐν Σικελίᾳ ἑπανα-
στάαιως, καὶ ἐπιθλήθη καὶ εἰς αὐτοὺς τιµωρία σκληρά. Καὶ ὁ μὲν πα-
πρίκιος ᾿Ιουστινιανὸς ἐφονιύθη, ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ Γερμανός, ὅντις ἐπὶ τῷ
Φόνῳ τοῦ πατρὸς ἐξετραχύνθη εἰς βαρεῖς λόγους, ἐτιμωρήθη γενόμενος
ἀἰνίκανος πρὸς παιδοποιἰαν καὶ ὑποστὰς οὕτω τιµωρίαν βάρθαρον, ἥτις
δυστυχῶς πολλάχις ἀπαντᾶται ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῶν βυζαντιακῶν χρόνων.
Όῦτως οἰκτρὸν μὲν ἔλαθε τέλος ἡ ἀντιδυναστικὴ ἐπανάστασις τῶν ἂν-
δρῶν ἱκείνων, οἵτινες πιθανώτατα ἦσαν ἀπόγονοι τοῦ μεγάλου νοµοβί-
που, ὡς δυνάµεθα νὰ εἰκάσω-

μεν ἐκ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἰου-
Φινιανοῦ καὶ τοῦ τοῦ Γερμανοῦ,
Όπερ ἐπ᾽ ἴσης εἴδομεν παρον-
σιαζόµινον ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ.
ΛΑλλ΄ ἡ εἷς τὸν Γερμανὸν ἐπι-
Θληθεῖσα τιμωρία δὲν ἡμπόδισε
πτὸν ἐκτομίαν νὰ διακριθῇ χατό-
πτιν ὡς πατριάρχης Κωνσταν-
πινουπόλεως.

᾽Αγέρωχος ἠδύνατο νῦν νὰ,
ἀπιστρέψη εἰς τὴν Κωνσταντι-

νούπολιν ὁ ἐκδικητῆς τοῦ πα- ἆ
πρός. Ασμενοι δὲ εἶδον οἱ κάτοι- ο οροροο νο. Ὁ
πιοι τῆς βασιλινούσης ἐπιατρί- ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ο ΠΟΓΩΝΛΤΟΣ
ψοντα ἄνδρα εὖν νιανίαν, ὅσα υπ ΠΟΠΡΜΑΤΟΣ ΝΗΓΕΟΥΝΘΕΝΤΟΣ
κατ᾽ αὐτὰς τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς ὀρφανείας καὶ βασιλείας ἠναγκά-
σθη νὰ ἐπιχειρήσῃ διαπόντιον στρατείαν, ὅπως τιµωρήση τοὺς δολοφό--
νους τοῦ γεννήτορος καὶ στηρίξη τὸν θρόνον.Τὼν τέως ἁγίνειον ὄψιν τοῦ
νεανίου περιέθαλλεν ἤδη πώγων βαθύς. Ὁ δὲ λαός, οἱονεὶ χαίρων ἐπὶ
πῷ ἀρρινωπῷ τῆς ὄψεως, ἐπωνόμασε Πωγωνᾶτον τὸν Κωνσταντῖνον.

"Αλλὰ µετ᾽ οὗ πολὺ παρίστατο ἀνάγκη καὶ νέων ἀγώνων πρὸς ἐξα-
αφάλισιν τοῦ θρόνου. Αὐτὸς ὁ βασιλικὸς οἶκος ἐφαίνετο διηρηµάνος.
Ἡ στρατιὰ στασιάσασα κατίλαθι τὴν Χρυσόπολιν καὶ ἀπήτησι τὴν
ὑπὸ τοῦ Κωνσταντίνου στέψιν τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, οἵτινες µόνον κατὰ,
τύπους ἦσαν συνάρχοντες. ᾿Αλλ᾽ ὁ βασιλιὺς διὰ δόλου παραλαξὼν εἰς

δὲν ἐφάνη πρόθυμος νὰ ἐμπιστιωθῇ τὴν τόχ
Ὅστον κὔμα τῶν θαλασπῶν. λλ’ ών, 6
«Ἀεόοντος τῶν Βυζαντίνων τοῦ.

.

σωσιν ἐκ τῶν προχλητικῶν παραλίων τῆς Φοινίκης ἐπὶ τὸν ἑλληνικὴν
πολήν. Ὡς δὲ πρὸ διεχιλίων περίπου ἰτῶν διὰ τοὺς Φοίνικας, οὕτω
Σδιὰ τοὺς "Άραθας πρῶτος σταθμὸς ὑπῆρξιν ἡ Κύπρος.

ερὶ τῆς Κύπρου ὀλέγα µανθάνοµεν κατὰ τοὺς χρόνους τοὺς ἔπακο-
Ίσαντας εἰς τὴν ῥωμαϊκὴν κατάκτησιν. Ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ἴου-
ανοῦ εὑρίσκομεν τὴν μεγάλην νῆσον ἀποτελοῦσαν μίαν καὶ τὴν αὐ-
Ιπαρχίαν μετὰ τῆς Ῥόδου, τῆς Καρίας, τῆς Μυσίας, τῆς Σκυθίας
εῶν Κυχλάδων. ᾿Επὶ δὲ Ιουστίνου τοῦ Β΄ βλέποµιν ἰγκαθιδρυο-
ος ἐν αὐτῇ τῷ ὅ]8 παμπληθεῖς Χριστιανοὺς αἰχμαλώτους ἐκ τῆς
νικῆς ᾽Αρζανηνῆς. ᾽Αλλὰ τὴν ὁπωςδήποτε ἰξακολουβοῦσαν ἀκμὴν
νήσου δειακνύει ἡ µεγάλη σημασία τῆς ἐν Κύπρῳ ἐκκλησίας, ἧς
μπτρόπολιν Κωνσταντίαν, ἐπέγουσαν τὴν θέσιν τῆς ἀρχαίας Σα-
ἴνος, εἴπερ τις καὶ ἄλλος ἐλάμπρυνε κατὰ τὸν πέµπτον αἰῶνα ὁ
χοπος Επιφάνιος, εἷς ὢν τῶν δοκιµωτάτων πατέρων τῆς ἐκκλησίας
αυ]γράψας σὺν τοῖς ἄλλοις ἐπιφανῆ βίθλον κατὰ αἱρέσεων, γνωστὴν
{ ἐκκλησιαστικῇ γραμματολογίᾳ ὑπὸ τὸ ὄνομα Π]ανάριος ἢ Κιθωτός
Ὃν Κύπρον εὗρον ἀνυπεράσπιστον οἱ "ραθες, ἐπιπλεύσαντες ἐπ᾿
ἓν τῷ θ49 μετὰ χιλίων ἑπτακοσίων πλοίων. Ἡ Κωνσταντία ἰξε-
φρχήθη καὶ κατεστράφη, οἱ δὶ κάτοικαι ἤ ἐξηνδραποδίσθησαν ἢ
{κάσθησαν νὰ πληρώσωσι βαρὺν φόρων. Ἡ ὅλη δὶ νῆσος ἑδηώθη,
οἱ ραθες ἤβελον ἤδη ὁριστικῶς ἐγκαταστῆ ἐν αὐτῇ, ἂν μῷ ἠγγέλ-
; ὅτι ὁ Κώνστας ἀπιφάσισε τὴν εἰς τῶν Κύπρον ἀποστολὴν µεγά-

δυνάμεων, ὧν ἦρχιν ὁ παρακοιμώμινος τοῦ βασιλέως Κακόρριζος.
Ἀπὶ τῷ ἀγγίλματι δὲ τούτῳ ἰθεώρησιν ὁ Μωάθιγιας συνετὸν νὰ ἐγ-
ελίπῃ τὴν Κύπρον, χαὶ, πλεύσας εἰς τὰ παράλια τῆς Φοινίκης, ἑξε-
όρκησε τὴν "Αραδον, ἀνήκουσαν ἀκόμη εἰς τοὺς Βυζαντίνους. Τῷ
194 ὄρχισαν δῃαῦντες οἱ "Άραθις τὰ παράλια τῆς Μικρᾶς ᾿Ασίας,
|) ὅπερ ἠνάγκασε τὸν Κώνσταντα νὰ συνοµολογήσῃ πρὺς αὐτοὺς
δὰς διετεῖς, ὑποχρεωθεὶς νὰ πληρόνη εἰς αὐτοὺς φόρων. ᾿Αλλὰ παρὰ
συνθήκην ταύτην οἱ "Αραθις, ὀρμήσαντες ἐν τῷ μεταξὺ, κατέλαθον

᾽Αρμονίαν, μετὰ δὲ τὴν παρέλευσυ τῶν δύο
ἃς ἔπλευσε µέχρι Χαλκηδόνος, ἀλλὰ κατεστράφη ὑπὸ τριχυµίας, ὁ
πρατηγὸς τοῦ Μωάθιγια ᾿Αθουλαθὰρ ἀνίκτησε τὸν Κύπρον (058).
ὃς δ᾽ ὁ Μωάθιγιας πλεύσας ἐκωρίευαε τὴν Ῥόδον (054)

(αἱ τῆς Ῥόδου αἱ τύγαι εἶνε σχεδὸν παντελῶς ἄγνωπτοι ἐπὶ τῶν

ν στόλος μὲν ἀρα-

(νεστέρων βυζαντιακῶν χρόνων. Καὶ κατίλαθε μὲν ἐπὶ Ἡρακλείνν

τὸν χαλκὰν, ὁ Δ΄ ἀγοράσας αὐτὸν αι
μᾶλλον εἰς πλοῖα. ἐχριιάζετο νὰ φορτώσῃ
αὐτοῦ ἐκ τῆς νήσου. Κατὰ ταῦτα δ΄.
πρὸς δήλωσιν τοῦ τεραστίου.
αἴσθησιν τῆς τέχνης ἀγροικίας τοῦ ΄Άραβος.:
ν τούτοις δ᾽ ὁ Μωάθιγνας, πες
βάλασσαν ἐπιτυγιῶν τῶν ᾿Αράβων, ἀπεφάσισε νὰ
ἐπῶθῃ κατ΄ αὐτῆς τῆς Κωνσταντι
παρινιθλήβησαν κωλύματα εἰς παρασκενἠν
ρωπόλει τὴς Φουνίκης, Αλ’ οὐχ στον ὁ 1
αγιδίου αὐτοῦ, στρατεύσας δ᾽ αὐτὸς ἐπί
μίας, προΐστησε τοῦ οτόλου ναύαρχον τὸν ΄Α
μάχπσι μὲν οὗτος παρα τὸν λεγόμενον Ῥοΐνικα
κατ᾽ αὐποῦ τὸν Κώναταντα, ὄττις καὶ μόλις ἐαι
ἐπεχείρησις τῶν Αράβων δὲν προεχώρησε
Καὶ ἄλλως δ' ἀπὸ τούτου τοῦ γρόνου ἐπέρχι
µεως τῶν ᾿Αράθων, ἀναγκασθέντων νάνα;
νίαςι νὰ ὁμολογήσωσι δὲ τῷ Θ58 πρὸ
χβιώσασαν αὐτοὺς εἰς πληρωμῆν φόρου.
τὴν τοιαύτην ὀπισθοδρόμησιν αἱ τὰ τελι :
κλονήσασαι ατέαιις καὶ ὃ εἷς τὸν βίαιαν αὐτοῦ ϐ
αγὼν περὶ τοῦ βρόνου µέχρι τῆς ἀναρρη,
τος ὅμως ἠδυνήθη οὐ µόνον τὴν γοητείαν τ
ση, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐμποιήσῃ κπὶ πάλιν ν η
θας, ὧντε νὰ γήνωσον εἶπερ ποτὰ ἐπω

191

γ΄
Οἱ "Αραθες πρὸ τῆς Εζωνσταντινουπόλεως.

τὰ τῆς ἐπὶ τὴν χαλιφιίαν ἀναρρήσιως τοῦ Μωάθιγικ οἱ Άραθες ἁνι-
Ίανον τὸ πρόγραµµα τῆς θαλασσοκρατίας καὶ τοῦ ἐπιβετικοῦ ἀγῶ-
Ναντίον τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους. ᾽Αληθᾶς δὲ τὸν ἀγῶνα τοῦτο,
Ἡρησεν ὁ νίος χαλίφης µετ᾽ ἐπιμονῆς καὶ ὁραστηριότητος, Ἆτις
Ἄσεν ἐπὶ δύο σχεδὸν ὅλας δικαετηρίδας, ἕως τέλος τὰ Φυζαντιακα
Ἰδυνήθησαν νὰ κατιαχύσωσι τῶν φοθερῶν ἰπιδρομέων, αἴτωες
ὠτὴν τὴν βασιλεύουσαν ἠπείλουν ἐπὶ ἑπτὰ ὅλα ἔτη.
αἱ ἀρχὴ μὲν τοῦ ἔργου ἔγενεν ἅμα τῇ διαρρεύσει τῶν σπονδῶν,
ὃς δὲ τῶν ἐπιθέσιων τῶν ᾿Αράθων ἔγειναν αἲ πλούτιαι πόλεις τῆς
μονος Μιαρᾶς ᾿Ασίας, αἴτινες ἅ ἔτους ἑδηωῦντν

ς τοῦ

ξ ἢ καὶ δὶς τοῦ

Αλτλοὲν Ν-κικα τοι ΗΕ

» Ἠνεραν Άτιαν επᾶλος υ42 20, εἶ ν ώ, τώ,

ρου.
αἱ πάλυν δ ἐκ

στ σα.
-σ-ὦ, αγσω, ο)

πτο σάλο ων 3 -

οὗ εἶχε στιλ. {ὰν ἔραμης τε, ἆνεττ- σε:

ο παν»

ὃς ἤδη διοκῶν τα τήσ- μα”. «ωμα-

(τοµος ϱ΄

ο
ἀσας τὴν κεφαλὴν τοῦ ἀναβάτον κατά τινος τῶν πυλῶν τῆς ΄Άδραν,»
πόλεως, ἐν ὦ μρίανεσο. καὶ διὰ τοῦ ἠπνάτου τοῦ Ῥαδωρίων ἐνκνάγην
ἡ μελετωμένη κατὰ τῆς Κωνσταντιουπόλεως ἐπίθίσις.

ὉΑλλ’ ὅμως οἱ "Άραβες δὶν ἀπίστησαν τοῦ σχεδίων, αὐτῶν, μετὰ ἓ
πυνας ἀπεσπασμένας ἀποπείρας ἀποθάσεως εἰς τὴν εὐρωπαϊκῆν ἀντο
τοῦ Βοκπόρου ὁ Μωάθιγικς ἀπεφάσιαι σνστηματικὴν ἐπίβεσον κατὰ τῆς
Κωνσταντινουπόλεως. ᾿Ανίθηκε δὲ τὸ ἔργον εἰς τὸν ἴδιον ἔαυτοῦ νεῶν
υἱὸν εζιδ, ἴχοντα παρ ἑαυτῷ δίκην αυμβούλου τὸν πεπεραμίνι
ατρατηχὀν Σουφιᾶν θν "λουφ. Διήρκεσε ὃ᾽ ἡ πολιορκία κὔτη εἲς Ἡνι-
αταντινουπόλεως, περὶ ἧς ἀνεπαρκῇ καὶ αυγκεχυµένα Δνηγοδντοι κ
ραθες χρονογράφοι, ἑπτὰ ὅλα ἔτη κατὰ τὴν µαρτυβίαν τῶν Βνίν-
τίνων ατορικῶν, ἀρξαμένη πιθανῶς ἀπόποο η.

Καὶ τίς μὲν. εἶνε ἡ ἵκτασις, καθ’ ἣν παριτάσσιτο, πολιορκῶν τν
Κωνσταντινούπολω, ὁ ἀραθικὸς στόλος δὲν εἶνε βέδαννε, παρεα
δὲ τὸ ζήτημα τοῦτο τοπογραφικὰς δυσχερείας, αἴτινες δὲν φαίνωτα
λελυμέναι. Ἀλλὰ δύο τινὰ δύνανται νὰ θιωρηθῶσι ῥήδανκ. Καὶ πρᾶτο
μὲν ἡ πολιορκία ἐγένετο µόνον ἀπὸ θαλάσσης, εἰ καὶ τὸ τοιαῦτον ἂν ἐν
φίριται ῥητῶς ὑπὸ τῶν Βυζαντίνων, ἀναγράφονται δ᾽ Απ΄ ἐναντίαι ότι
τῶν ᾿Άράδων χβονογράφων ἀποδάσεις, (ξ ὧν ὅμως δὲν ἀποδιωωίκν,
ὅτι καὶ ἐπολιορκοῦντο μονίμως τὰ χερσαία τείχη τῆς ΕΚωναταντιθν”
λεως ὑπὸ ατρατοῦ ἀραθικοῦ. Δεύτερον δὲ ῥητῶς μαρτυρείται ὑπε 1)
Βυζαντίνων, ὅτι οἱ "Άραθες δὲν ἐπέμενον πολιαρκαῦντες δυκριῶς «Ἡν
Κωνσταντιναύπολιν, ἀλλ’ ἡ πολιορκία διήρκει µόνο, ἀπὸ τοῦ ἔκμςμ'
Χρι τοῦ φθινοπώρου, τῶν ᾿Αράδων πλιόντων ἔπιιτα πρὸς Διαμήμαη
εἰς τὴν Κύζικον, ἣν εἶχον καταλάθει κατὰ τὸ πρῶτον ἴτος τᾶς πλη;-
αίας. Ὥντε δὲν δύναται μὲν νὰ γείνῃ λόγος περὶ μαχῶν κατὰ ὄγῶν
ἀξίων Ἰόγου μεταξὺ τῶν πολιαρκητῶν καὶ τῶν τῆς πόλεως ἁμιωνομίνη,
κύριον δὲ θέατρον τοῦ πολέμου ὑπῆρξε κατὰ τὰ πονηρᾶ, Γκεῖνα ἴτε Ἐ
περὶ τὴν Κωναταντινούπολιν θάλασσα, »

Ότι δὲ οἱ Άραδες δὲν ὑπῆρξαν ἀξοκαταφρόνητοι καὶ κατὰ Βλ»
σαν, καἰπερ ὄντες ἁρτιστράτεντοι, ἀποδεικνύει αὐτὴ ἡ, μακρᾶ Σιάμ.
τῆς ἀπὸ θαλάσσης πολιοριίκς τῆς βαπιλευούσης. "Αλλὰ παρ᾽ ὅχην τν
τόλμην ἂν ἐπέδιιξαν κατ αὐτὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς θαλασσοπληῖας αὐτῶν

δὲν ἠδύναντο, ὡς εἰκός, νάντιμετρηβῶσι κατὰ τὴν παντωκήρν πεῖραιπῃς |
τοὺς Βνζαντίνους, παρ᾽ οἷς πατρυπαράδατας ἦτα ἡ, αφ |
γωᾶς καὶ γαυμαχικᾶς,, Διά ταῦτα δὲ τἀραδικά πλοῖα Δὶν ἠὰ

-”

---

199

νάντιταχθῶσι τελεσφόρως πρὸς τὸν βυζαντιακὸν στόλον, ὅτε μάλιστα
αἷς τὴν ἄλλην αὐτοῦ δρᾶσιν προςιτέθη καὶ ἡ ἐκ τῆς πυροτεχνίας ὑπερ-
πέρησις.

᾽Αληθῶς εἰς τοὺς χρόνους τῆς ὑπὸ τῶν ᾽Αράβων πολιορκίας τῆς Κων-
σταντινουπόλεως ἀνέρχιται ἡ ἀνακάλυψις ἐκείνη τῶν Βυζαντίνων, ἥτις
ἔμελλε νὰ παράσχῃ εἰς τοὺς ναυτικοὺς αὐτῶν πολέμους ἐπὶ μακροὺς αἰῶ-
νας µέσον ἰσχυρότατον, ὅπως ἐμπνέωσι μὲν τρόµον εἷς τὸν ἐχθρὸν, ἐπι-
Φέρωσι δὲ τὴν πυρπόλησιν καὶ καταστροφὴν τῶν πολεµίων στόλων. Τὸ
μέσον δὲ τοῦτο ἦτο τὸ ὑπὸ τῶν Βυζαντίνων καλούμενον ὑγρὸν ἡ ύδα-
τῶδες ἢ Θαλάσ-
σιον πΌρ. Καὶ ἡ
μὲν ἐφιύρισις τοῦ
ὑγροῦ πυρὸς ἀνεφέ-
βετο εἰς Σῦρον ἀρ-
χντίκτονα καλού-
μενον Καλλίνικον,
ἡ, δὲ ποιότης καὶ
σύςασις αὐτοῦ οὐ- -
δέποτ᾽ ἐγνώσθη ᾱ-
ριθῶς, καθότι οἱ
Βυζαντῖνοι ἱτήρη-

σαν πάντοτε µν-

ατικὴν τὴν παρα-
σκευὴν αὐτοῦ, εἶ ΠλΔΟΙΟΝ ΦΕΡΟΝ ΕΝΤΟΣ ΑΓΓΕΙΩΝ το ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ

ο. αίκοΝ ΑΡΑΒΙΚΟΥ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΥ
καὶ ὑπάρχουσιν οἱ

φρονοῦντις, ὅτι ἤδη ἀρχομένου τοῦ ἑνδεκάτου αἰῶνος εἶχον ἀνακοινώσει
τὸ μυστικὸν εἷς τοὺς Βενετούς.

Ἡ νεωτέρα ἔρευνα προςεπάθησε µαταίως νὰ ἰξηγήσῃ τὴν αύστασιν
τοῦ χημικοῦ τούτου κράµατος, ὅπερ παριατάνετο ἀπειλητικῶς μὲν ἔκρη-
Ἰνύμενον, ἀναδίδον δὲ φλόγας καὶ κατακαλῦπτον τοὺς ἀέρας διὰ καπνοῦ,
κατακαῖον δὲ τὰ ἰχθρικὰ πλοῖα, ἐπλήρου δὲ τοὺς ὁρῶντας τρόµου τοιού-
᾿ ἐφαντάζοντο τὸ θαλάσσιον πὂρ ῥέον δι’ αὐτῆς τῆς θαλάσσης

του,

καὶ οὐδ' ὑπ᾿ αὐτοῦ τοῦ ὕδατος ἀποσθεννύμενον. Καὶ ὑπάρχουσι μὲν

οἱ ἀποδιχόμινοι, ὅτι τὸ ὑγρὸν λεγόμενον πῦρ οὐδὲν ἄλλο ἦτο ἡ αὐτὴ ἡ

πυρῖτις τῶν µεταγενεστέρων χρόνων, ἀλλὰ πιθανώτερον φαίνεται, ὅτι

τὸ χρᾶμα ἦτο ποικιλώτερον, κατὰ δὲ τὴν παρασκινὴν αὐτοῦ ἀνεμι-
πμ

π10

Ὑνύοντο πλην ἴπως νίτρον, θείον καὶ ἄνθρακος ὑγραὶ οὐσίκι εὔφλωπει
καὶ ἐκρηκτικαί, καὶ δὴ ἔλαιον τεριθινθίνης ἢ καὶ πιτρέλαιον. Ἂν ὀΐθιω-
βήσωμεν γνησίαν αυνταγήν τινα πρὸς παρασκευὴν ὑγροῦ πυρός, τρ;
Ὑραφομένην ἕν τινι χειρογράφῳ εἰς Βυζαντίνον χημικὸν συγγραφί τς
δεκάτης ἑκατονταετηρίδος ὀνομαζόμενον Μάρκον, αυστατικὰ τοῦ κατα-
ατριπτικοῦ κράματος ἦσαν τὸ θετον, ἡ τρὺξ, ἡ σαρκόκολλα ἡτι ὁ
κόμμι τοῦ ῥοδακίνου, ἴσως ἡ πίσσα, τὸ διαλελνμένον νίτρων, τὸ πιτῃ-
λαιον καὶ τὸ ἔλαιον τῆς τερεθιθίνης, 'Εξιτοξιύιτο δὲ τὸ ὑγρὶν τὸ
κατὰ τοῦ ἰχθρικοῦ οτόλου ἀπὸ τῶν φερόντων αὐτὸ πλρίων, τῶν ενρ-
φόρων ἡ κακκαβοπυρφόρων, ἐκ λεθήτων (κκκάβων], ἐν οἷς Ξιρι-
Έττοι διὰ σιφώνων κινουμένων ὑπὸ μηχανημάτων ἀγνώστων εἰς ἡμᾶς
τὴν σάμοι
Ύεως ὃ ἁμείων
πρὸς ἀντλές,
διὰ γιφμ.

πῶν τῶν ἔη:
όλων ὅπλιη,
περιραλλημί-

πως δι στις

ἀΡΑΜΙΚΑΙ ΧΕΙΡΟΝΟΛΙΑΕΣ Εξ. ΟΗΣΗΣ ΓΗΣ.
πλβονμΙΚΑΙ ΥΚΡΗΚΤΙΚΟΝ Ἰλόν ΕΛ ΕπΤΟξΕτΟµΚΝΑΙ Πεν καλ μμ

Φλιγοµίνων.
Ίθλος δ᾽ ἐκρηκτικαί ὕλαι ἐνεβάλλοντο καὶ εἷς χειρωθολίδας ἐξ ὁπῆς
γῆς, ἀναλόγους πως πρὺς σημερινὰς βόμβας. "Ἀνεφλέγοντο ὃ' αἴτει
δι’ Ιναύσματος, ἐντιθεμίνου. εἰς ὀπὴν, κειµένην κατὰ πάνω τῆς γι”
βολίδας, καὶ ἐξερρήγνυντο ἐκτινασσόμεναι κατὰ τοῦ ἐχβροῦ, Τούτων δί
τῶν χειροδολίδων τὴν χρῆσιν παρίλαθον ἔπιιτα καὶ οἱ ΄Αραξι, οἱ
σώζονται µέχρι τῶν καθ΄ ἡμᾶς χρόνων τοιαῦται ἐκ τῶν ὑπ Αρίων
κατισκευασµένων.

Καὶ δὲν εἶνε μὲν βέδαιον κατὰ πόσον ἔγεινε χῆσις τῆς φθοριπιῦ
ἐφιωρίσιως τοῦ Καλλωίκου κατὰ τὰ ἡπτὰ ἔτη, κα” ᾱ δνήραι ἡλ
τῶν ᾿Αράθων θερινή πολιορκία τῆς βασιλευούσης, Πρώτη δ' πιω
ἱφαρμογΏ τοῦ ὑγροῦ πυρὲς πάντως ἔγεινε κατὰ τὴν μεγάλην ναυτ

ται

τταν τῶν ᾽Αράξων, ἐξ ἧς ἐπῆλθεν ἡ ἀπολύτρωσις τῆς Κωναταντι-
πουπόλεως. Οἱ Ἄραθες, ἐν νέφ κατὰ τῆς μεγάλης πόλεως ἐπιθέσει ὕττη-
Φίντες τῷ 677, συνεργοῦντος καὶ τοῦ ὑγροῦ πυρός, καὶ πολλὰ πλοῖκ
ἀποθαλόντις, ἠναγκάσθησαν νἀποπλεύσωσιν, ἰγκαταλείποντες τέλος
ἀγῶνα, ὄττις ἐπὶ τοπαῦτα ἔτη εἶχεν ἀποδειχθῆ ἀνωφελῆς, καὶ ἀνί-
προυσαν πρύµναν, πλέοντις πρὸς τὴν Ῥυρίαν. ᾿Αλλὰ χειµέριος ζάλη καὶ
πνεῦµα καταιγίδος ἐπελθόν, ἐν ᾧ εὑρίσκοντο περὶ τὸ Σήλαιον κατὰ τὰ
παράλια τῆς Παμφυλίας, συνέτριψε τὰ πλοία. Σννεπλήρωσι δὲ τὴν
καταστροφὴν τοῦ ναναγήφαντος πτόλον ἡ ἐπίθεπις τοῦ Βυζαντίνον ατρα-
πηγοῦ τῶν Κιβυρραιωτῶν, ὥς ἔκαλεῖτο τὸ νοτιοδυτικὸν ἄκρον τῆς Μικρᾶς
"Ασίας ἀπὸ τῆς Λυκίας μέχρι τῆς Κιλικίας. Αλλά καὶ κατὰ γ]ν ὑφί-
ατατο περὶ τοὺς αὐτοὺς γρόνους πανωλεθρίαν ἡ μετὰ τὸν ἐκ Κωνσταν-
πινουπόλεως ἀἁπόπλουν τοῦ στόλου ἀπ᾿ αὑτοῦ ἀποθιθασθεῖαα καὶ διὰ,
τὸς Μαιρᾶς ᾿Ασίας ὑπὸ τὸν Άρχθα Σουφιᾶν οἴκοι ἐπιατρίφουσα στρα--
πιά, Διωχθεῖσα αὕτη ὑπὸ βυζαντιακοῦ στρατοῦ, ατρατηγοὺς ἔχοντος
τὸν Ῥλῶρον, τὸν Πετρωνᾶν καὶ τὸν Κυπριανὸν, ὑπίστη φοθιρὰν ἧτ-
παν, φονευθέντων τριακοντακιςχιλίων ᾿Αράβων.

Οὕτως ἔληξεν οἰετρῶς ἡ πολυντὴς ἐκείνη πολιορκία τῆς Κωνσταν-
πινουπόλεως, τις, ἂν ἐπετόγχανεν, ἔμελλε νὰ ἔχῃ δυρπολογίστους,
αννεπείας καὶ νὰ µεταθάλῃ ἐντελῶς τὴν ὄψιν τῆς ἑλληνικῆς ᾿Ανατολῆς.
Οὐδὲ περιωρίσβησαν αἱ ἀτυχίαι τῶν ᾿Αράθων εἷς τὴν καταστροφὴν τοῦ
πε ατρατοῦ καὶ τοῦ στόλου τοῦ πολιορκήσαντος τὴν Κωνσταντινούπολιν.
ΑΑλλ᾽ οἱ Βυζαντῖνοι ἐνβαρρυνθέντες ἑτράπησαν ἀπὸ τῆς ἁμύνης εἰς τὴν
ἐπίβεανν, καὶ ἐπεχείρησαν ἀποθάσεις εἰς τὴν Σερίαν καὶ τὰ παράλια τῆς
Φοινίκης. Ἑννέπραξαν δὲ μετ αὐτῶν, ἁποστατήσαντες ἀπὸ τῶν ᾿Αρά-
θων, καὶ οἱ Χριστικνοὶ κάτουιοι τῶν περὶ τὸν Λίδανον χωρῶν, οἵτινες δί-
κπν προδρόµων τῶν πολὺ µεταγιντατέρων κλιφτῶν ὡς ἀπελάται ἢ Μαρ-
Φδαΐκαι, ὡς ἱκαλοῦντο συριαστὶ, κατέλαβον τὰ ὄρη τῆς Σνρίας καὶ τῆς
Παλαιστίνης, μεγάλην ἐμπνίουτες εἰς τοὺς ΄Αραβας ἀνπουχίαν. Πάντα
δὲ ταῦτα ἠνάγκασαν τέλος τὸν Μωήάθιγιαν νὰ ζητήσῃ παρὰ Κωναταν-
πίνου τοῦ Πωγωνάτου εἱρήνην, ἥτις καὶ συνωμολογήθη τῷ Θ18 ἐπὶ
πριάκαντα ἔτη, Κατὰ δὲ τοὺς ὄρους τῶν συνθηκῶν οἱ Λραθις ὑπιχριώ-
Άηπαν νὰ ατέλλωαι κατ᾽ ἴτος εἰς τὸ Βυζάντιον πιντήκοντα ὀμήρους
καὶ ἰππεῖς εὐγινεῖς πεντήκαντα καὶ φόρον τριεχιλίων λιτρῶν χρυσίου,
ἐφοδωνάμων πρὸς πίντε ἱκατομμόρια δραχμῶν καὶ ὑπερέκεινα.

Μετὰ δὲ Δύο ἔτη (680) ἀπίθνηακεν ὁ Μωάθνγιας, ἐπὶ δὲ τῶν πρώτων

τιν

αὐτοῦ ἀσθενῶν διαδόχων οἱ ΄Άραθες ἐξησθίνουν ἔτι μᾶλλον, ἐν ᾧ πῄς
τὸν Πωγωνᾶτον μετὰ θαυμασμοῦ καὶ εὐγνωμοσύνης ἀπίστέλλον πῃἰσι
τῆς Δύοιως οἱ ἡγιμόνες ὡς πρὸς σωτῆφα, ἀπολγάξκννκιτογε ήν
τὴν Εὐρώπην ἀπὸ τῆς ἀραθικῆς καταιγίδος.

ο
Οἱ Ἀλάδοι καὶ ἡ Θεσσαλονίκη.

Καθ’ ὃν χρόνον ἡ Κωνσταντινούπολις ἐπολιορκεῖτο ὑπὸ τῶν "Αράῤων,
διέτρεχε κίνδυνον οὐχ. ἧττον σοθαρὀν ἀπὸ τῶν Σλάθων Ἡ δευτιριύουσα
πόλις τοῦ κράτους, ἡ Θεσσαλονίκη, ἧς ἡ σημασία ἔδαινεν ὑπημίραι
αὐξανομίνη ἀπὸ τῶν ῥωμαϊκῶν ήδη χρόνων, ἰδίως δ᾽ ἀπὸ τῶν ἡμιρῶν
ποῦ Θεοδοσίου, ὅτε εἶχε γείνει πρωτεύουσα τοῦ "ἸἉλνρικοῦ. Ες εἴν
πόλιν ταύτην, ἐμπορικωτάτην οὗσαν καὶ πολυάνθρωπον, προίθεη
ἰδιάζουσάν τινα αἴγλην ἡ θερµότης τῆς χριστιανικῆς πίστκως, Ἡν εἶμυ
νωρίς ἄδη διαδώσει εἷν τῶν πόλων ὁ ἀπόστολος Παβλος, καὶ Ἡ Ἀνν--
πέρα λατριία τοῦ ἁγίου Δημητρίου.

Έϊδομεν ἤδη τὸν Ἡράκλιιον ἀναγκαζόμενον νὰ παραχωρήεῃ «δε
κατὰ τὴν Δαλματίαν, Ἰλλυρίαν καὶ Παννονίαν χώρας τοῦ βαζαντιῦ
κράτονς εἰς τοὺς Ῥέρθλους καὶ τοὺς Χρωθάτους τοὺς προγόνους τῶν σιῳ!”.
ρινῶν Σέρθων καὶ Κροατῶν, Κυριώτατος δὲ σκοπὸς τῆς ἓν αὐτῷ τό.
κράτει ἰγκατοικήσεως τῶν περὶ τὰ Καρπάθνα πρότερον οἴκοίντων ἔντ-
κῶν Σλάβων ἧτο πλὴν τῆς μετ᾽ αὐτῶν εἰρηνιώσεως ἡ ἐξκαφάλιοις ἀπὸ
τῶν ἐπιδρομῶν τῶν ᾿Αβάρων διὰ τῆς εἰς αὐτοὺς ἀντντάξεως τῶν δρ”
κῶν ἐκιίνων λαῶν κατὰ τὸ αύστημα τῆς δι’ ἀλλήλων κατατρθᾶς τῶν
βαρθάρων πολεµίων, ὅπερ εἶχον ἤδη ἀκολουθήσιι ὅτε Βλιοδόσιος κ ὃ
ουστονανός, Διὰ τῆς ἐγκαβιδρύσιως τῶν Σέρθων καὶ Χρωθκτῶν [πι
τυγχάνετα ἡ νέα καλλιέργεια καὶ ἡ ἀναβίωσις τῶν εἲς αὐτοὺς παμε”
Φεισῶν χωρῶν, ξηβημωμένων κατὰ μέγα µέρος ὑπὸ τῶν ἐπιδρυμῶν τὸ.
᾿Αθάρων, κατωρθοῦτο δὲ καὶ ἡ ἐξασθένησις τοῦ βαρβαραςῦ [μύα
Ἀποῦ. ᾿Αληβῶς δὲ ἡ ὑπ' αὐτῶν πολιορκία τῆς Κων:

ἡ τελευταία µεγάλη ἐπιχείρησις τῶν ᾿Αθάρων, μεβ’ ὃν ἡ δόναμες αὐτῶν.
πφοθαϊνει ὁσημέραι μειουμένη. Καὶ δὲν ἔππωσπν μὰν ἀχόμμη ἐνορηῖνς
τοὺς Βυζαντίνους, ἰδίως ἐν συνδυασμῷ πρὺς τοὺς

ἀλλ᾽ Ἡ ἰσχὺς αὐτῶν εἶνε μικρὰ οὕτως, ὥςτ᾽ ἐπιτρέχοντας κατόπιν καὶ

ο παν

πῆν Δύσιν ἠδυγήθη νὰ ἐκνικήση αὐτοὺς τελείως τῷ 183 Πιπῖνος ὁ υἱὸς
ἀκαρόλου τοῦ Μεγάλου. Ἔκτοτε δ΄ ἐκλείπουσω, οἱ "Άδαρες ἐντλῶς ἀπὸ
τοῦ Βιάτρον τῆς ἱστορίας. Εἰς δὶ τὴν κατ᾽ ὀλέγον µείωσιν τῆς δυνάμεως
πῶν ᾿Αθέρων συνετέλεσαν εἴπιρτι καὶ ἄλλο αἱ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ
Χαγάνου αὐτῶν Βα]ανοῦ, συμθάντα τῷ 690, ὀλίγα ἔτη μετὰ τὴν ἀτυχῆ.
πεολιαρκίαν τῆς βασιλιυούσης, ἐπελβοῦσαι ἀποσεασίαι τῶν εἰς αὐτοὺς
περότερον ὑποτεταγμένων σλαθικῶν λαῶν, οἵτινες εὔριακων τοὺς κωρίους
αὐτῶν ἀσθινιστέρους μετὰ τὴν πρὸς Σέρθους καὶ Ἀρωθάτους σωθη-
Ξιολογἰαν τοῦ Ηρακλείου.

Αλλα µόνον ἐπακολούθημα τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν νέων ἐποίκων ἰν
Δαλματίᾳ μέχρι περίπου τοῦ Δυρραχίου δὲν ὑπῆρξιν ἡ µείωσις τῆς ὅν-
νάμεως τῶν ᾿Αθάρων, ἀλλὰ καὶ ἡ κατ᾽ ὀλίγον ἐπελθοῦσα ἐκ τῆς χώρας
ἐκείνης ἀπομάκρυνσις τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν ἐθαγενῶν. Οὗτοι, ὑποχω-
β9θντες πρὸ τῶν Σλάβων ἰποίκων, οἵτινες ταχέως ἵδρυσαν κράτη διωρ--
Ὑανωμένα ὑπὸ ἴδίους ζουπάνους, κατίλιπον τὰ μασογειότιρα τῆς Δαλμα-

πας, καὶ ἀπεγώρησαν εἷς µόνας τὰς παραλίας πόλεις, ἡ ἵδρυσαν κατὰ.
τὰς ἀκτᾶς καὶ τὰς παρακειµένας νησῖδας νέα κέντρα, ἐν οἷς ἐξαίριτον
Λίαυν κατέλαθιν ἰν τῇ µιταγινεστίρᾳ ἱστορίᾳ ἡ Ῥαγοῦζα (Ῥαούσιον
παρὰ Βυζαντίνοις). Λέπόλεις ὃ' αὗται διατήρησαν ἐπὶ μακρὸν τὸν ἑλλη-
Ἠικὸν αὐτῶν χαρακτῆρα, καὶ ἰξηκολούθησαν ἐξαρτώμαναι ἀπὸ τοῦ αὗτο-
αράτορος τῆς Κωνσταντινουπόλεως, εἰς ὃν καὶ παρεῖχον οὐ µόνον φόρους,
ἀλλὰ καὶ πλοῖα καὶ ναύτας. "Ὑπέκιντο δ΄ ὡς φαίνεται εἰς τὸν ἔξαρχον
τῆς Ῥαθέννης, καὶ πρωτεύονοκ τῶν ὠχυρωμίνων ἐκείνων πόλεων ἦσαν
πὰ Διάδωρα ὦ Ἱάδιρα, ἡ σημερινή άρα, ἓν ᾗ ὕδρινε Βυζαντῖνος στρα-
πηγές. Διήρκισι ὃ᾽ ἡ πρὸς τὸ Βνζάντιον πίστις αὐτῶν µέχρι τῆς βασι-
λείας Μεχαὴλ τοῦ Τρανλοῦ (811-843), ὅτε ἀπέστησαν ἀπὸ τῆς αὗτα-
χρατορίας, Αὐτοκέφαλοι δ᾽ ἔγιιναν τότε καὶ οἱ Σέρῦοι καὶ Κροάται τῆς
Δαλματίας καὶ οἱ τἆλλα συγγινῦ φῦλα τῆς πιριοίκου χώρας συναποτι-
Ἴμβνπες ὀυτικοὶ Ῥλάδοι, οἵτινες µέχρι τῶν χρόνων ἐκείνων οὗ µόνον ἐν
ἠρήνρ, μετὰ τῶν Βωζαντίνων ἴζων, ἀλλὰ καὶ τὸν χριστιανισμὲν. (δί-
Ἴδησαν παρ᾽ αὐτῶν τιλιυτῶντος τοῦ ἑθλόμου αἰῶνος πλὼν τῶν λεγο-
µίένων Παγανῶν ήτοι ἁβαπτίστων. ᾿Ἀλλὰ κατὰ τὸ πρῶτον ἴτος τῆς
Βασιλείας κοῦ αὐτοκράτορος Βασιλείου τοῦ Μακιδόνος (8071) οἱ κάτοικοι
τῶν παραλίων τῆς Δαλματίας προρεχώρησαν καὶ πάλιν εἰς τοὺς Βυζαν-
πίνους, ὅπως δικφύγωσι τὸν ἀπὸ τοῦ στόλου τῶν ᾿Αράθων τῆς ᾿Αφρικῆς

πι
Ἐν τούτοις δ᾽ ἡ ἰξααθένησις τῶν ᾿Αθάρων ἐνίσχωσε τοὺς τέως ὑπ ο)
αὐτοὺς ὑποτεταγμένους Σλάβους καὶ Βουλγάρους τοὺς ἄλλοτε μετ’ αὐ-
τῶν ἐπιτρέχοντας τν Θράκην καὶ ἀνησυχοῦντας την ἐν Κωνσταντινο-
πόλει βασιλεία». Αλλά καὶ ἐλωθερωθέντες ἀπὸ τῶν προτέρων αὐτῶν τω
κυρίων οἱ Σκλαθηνοὶ δὲν ἔπανσαν ἰν συµπράξει μετὰ τῶν Βουλγάρωνανις,
τὰς ἐπιδρομᾶς, δι ὧν ἐπὶ αἰῶνας ἠδη ἀπὸ τῶν χρόνων ᾿Αναπταπίν. κ.
τοῦ Δικόρου ἐδηοῦτο ἐδίως ἡ Θράκη. ᾿Οσημέραι δὲ τολµηρότεραι γενό--- ει
µενοι περὶ τὰ τέλη τῆς βασιλείας τοῦ ᾿Ἡρακλείου, ἤρχισαν ἐπὶ τῶν δια-- ας.
δόχων «ὀτοῦ οὗ μόνον νὰ μὴ περιορίζωνται εἷς παραδεκὰς ἐπιδρομάς εᾶ--
ι αδονίαν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἰγκαβίστανταν οποράδττνως,
ἀλλὰ μονίμως καὶ ἐντεῦθεε τοῦ Λίμον καὶ νὰ γίνωνται τὸ φΟθητοστηνκῳ,
τῆς χώρας, πολλαχῶς διαπόζοντες αὐτῆς καὶ μὴ ὀκναῦντες νὰ πραιθάας].
λωσι καὶ αὐτὰς τὰς ὀχυρωτάτας τῶν πόλιων. Τοικύτη δ΄ ὗτο ἡ ἵπ--ςε.
κράτησις αὐτῶν, ὥςτε εἴδομεν τὸν αὐτοκράταρα Κώναταντα ἀναγκας στο.
μανον να ἐπιχειρήσῃ τῷ 651. ἰδίαν κκτὰ τῶν Σαλαθηνῶν ἑκστρα τύπω,
ἧς δυετυχῶς ἀγνοοῦνται τὰ καθ΄ ἕκαστα.

Καὶ ὁ μὲν Κώνστας ὑπέταξε τν Σκλαθηνίαν καὶ ἡμαλὠτικι περ).
λοὺς τῶν Ῥκλαθηνῶν. ᾿Αλλ’ οἱ Σλάβοι κατίστή-αν καὶ -εάχιν Ἀραπητης,
περοι καθ΄ ὂν χβόνον ἡ Κωνσταντινούπολες ἐπολινρκεῖτο ὑπὸ τῶν ᾿Άμε-οέ.
δων. Κατίγοντος δὲ τὸν μητροπολιτικό» θρόνον τᾶς Θεσσαλονίκης ει.
άννον τοῦ Β΄ (015-084) καὶ ὀλίγα μετ] αὐτὸν ἔτη ὑπέστη ἡ µεγ-ε]ι
πόλις τίασαρας πολιορείας ὑπὸ τῶν Σαλαθηνῶν, μιβ᾽ ὧν σννέπρα-ττη,
Βούλγαροι καὶ ΄Άδαρις. Καὶ ἡ μὲν πεὠτη τῶν πολιορκιῶν τούτων ἔγι-
νε ἀπὸ τε γᾶς καὶ ἀπὸ ἠαλάσσης, ἀλλ᾽ ἀπέτυχε, Τὰ ἐχβρικὰ πολη,
διεσκορπίσθησαν ὑπὸ τριωµίας, οἱ δὲ κατὰ γᾶν πολιορκηταὶ ἴψην
μετὰ γωναίαν ἔζοδον τῶν πολιορκουµένων, καθ’ ἡν πνλάηθα καὶ εἰ-
τὸς ὁ ἀρχηγός τῶν Ἀλάθων Χάτζων, ὄστις καὶ ἐφονεύθτι Ἰηφήθοίαθης
ὑπὸ τῶν γυναικῶν τῆς Θεσσαλονίκης. Οὐχ ἧττον ὃ᾽ ἀπέτωχε καὶ ἡ κεί
τὸ ἑπόμενον ἴτος (617) πολιορκία, διαρκέσαπα. ἕνα µόνον μῆνα, ΦΔι-
ρωτάτη δὲ παπῶν ἀπίθη ἡ τρίτη πηλιορχία, Ἆτις διήρκεσε μῖν δύ8ἱε.
ἵτη (618-080), ἐπεχειρήθη δὲ ὑπὸ διαφόρων σλαθικῶν φύλων, τὸν
Ἀραγουδίτων, Σαγουδάτων, Ῥυγχίνων, Βελεγιζίτων καὶ ἄλλων, Ἅλλε
καὶ αὔτη ὡς καὶ ἄλλη μιθεποµένη πολιορκία εἲς οὐδὲν ἀπεληξαν.

Ἡ δ) ἐν Κωνσταντινουπολει βασιλεία δὲν ἔμεινε βιδαίως πκντλδε
ἀμέτογος εἷς τῶν ἄμωναν πόλιως ταποῦτον σημαντικῆς, ὅσον ἡ Βυ”
λονίκη, Ῥητῶς 2) ἀναφέριται ἡ ἁρεστηριότης τοῦ ἓν τῇ, πόλει

'....

|

πῖνου στρατηγοῦ Χαρίου. Ἀλλὰ καθ΄ οὓς χρόνους αὐτὴ ἡ βασιλιώσυσα. {
|

Ἀμρνῶς ἱστιναχωρεῖτο ὑπὰ τῶν ᾿ράθων δὲν δυνάµεβα νὰ ψαντασθῶμεν
Εξαιρέτως ἐπαρκεῖς τὰς ἐκ Κωνσταντινουπόλιως εἷς τὴν κιδυνεύουσαν
Βιοσαλονίκην ἀπησταλείσας ἐπικουρίας. Διά τοῦτο παρίστκτο ἀνάγκν,
νὰ ἐπιληφθῶσι γινναίως τοῦ ἔργου τῆς ἀμύνης αὐτοὶ οἱ Θεασαλονικεῖς,
Ἰμνρεόασης, αὐτοὺς καὶ παρο-
πρόνοντος εἰς τὸν κατὰ τον βαρ-

ἐπὶ Κωνσταντίνο τοῦ ΓΠωννάτ», ὁ πίστες τῶν 6η φνοεωνα κ
Δεύματκ τοῦ πο νορχον ἀπολιωει -ὂν ἁπερωνυ πε -ὤνν Ἐὰμδνν.
Της δ' εὔλαβοςς ταύτης παραἈέτεως Ίνκα γφέσκες οποίαν 4 Ὦν-
ζαντῖνοι βισγράφαι τοῦ Εν, νι το, ρ΄ όν μὶ νόνων κ ἵφρα

ππππη

138
σας τὴν κεφαλήν τοῦ ἄναθάτου κατά τινας εῶν πυλῶν τᾶς Άδραν-
πόλεως, ἐν ἡ εὐρίσκιτο, καὶ διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Ῥαθωρίου [να-άρην
ἡ μελετωμένη κατὰ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἠπίβίοις.

"Αλλ΄ ὅμως οἱ ΄Άραδες δὲν ἀπίστησαν τοῦ σχεδίου αὐτῶν, μι ὃν
τινας ἀπισπασμίνας ἀποπείρας ἀποθάσεως εἷς τὴν εὐρωπαϊκὴν ἐκίι
τοῦ Ἡοςπόρου ὁ Μωάβιγικς ἀπιφάσιαι συστηματικὴν ἐπίβεσεν κατὰ τὲς
Κωνσταντινουπόλεως. ᾿Ανέθηκε δὲ τὸ ἔργον εἰς τὸν ἴδιον ἑαυτοῦ νεκρ
μἱὸν Πεζιδ, ἔχοντα παρ᾽ ἐκυτῷ δίκην συµθαύλου τὸν πεπειραμένι
στρατηγὸν Σουφιᾶν Ί6ν "Αουφ. Διήρκεοε δ΄ ἡ πολιορκία αὔτη τς Κω.
σταντινουπόλεως, περὶ ἧς ἀνεπαρκῆ καὶ συγκιχυµένα δυηγοῦνται κ
"Άραθες Ὑρονογράφοι, ἑπτὰ ὅλα ἴτη κατὰ τὴν μαρτυρίαν τῶν Βιζε-
πίνων Ἱατορικῶν, ἀρξαμένη πιθανῶς ἀπὸ τοῦ 613. .

Καὶ τίς μὲν εἶνε ἡ ἕκτασις, καθ᾽ ἣν παρετάπσετο, πολιορκῶν τν
Κωναταντωαύπολιν, ὁ ἀραθικὸς στόλος δὲν εἴνι βέδειν, παρων
δὲ τὸ ζήτημα τοῦτο τοπογραγικὰς Ἀυσχερείας, αἴτινες δὲν ψκίνωτε
Ἀελυμέναι, Αλλά δύο τινά δύνανται νὰ. Βεωρηθῶσι βέβαια. Γαὶ προ
μὲν ἡ πολιορκία (γίνετο µόνον ἀπό, βαλάσσης, εξ καὶ τὸ τοιρῶτον δὲν ὁνε:
φέρεται ῥητῶς ὑπὸ τῶν Βυζαντίνων, ἀναγράφονται ὃ᾽ πιὶ ναντόκς ει
τῶν ᾿Αράθων χρονογράφων ἀποθάσεις, ἐξ ὧν ὅμως δὲν ἀποδιικνητε
ὅτι καὶ ἐπολιορκοῦντο μονίμως τὰ γερσαῖα τείχη τῆς Κωναταντηηνεύ-
Ἄεως ὑπὸ ατρατοῦ ἀραξικοῦ. Δεύτερον δὲ ῥητῶς μαρτυρείται ὑπὶ τῶν
Ἠυζαντίνων, ὅτι οἱ "Άραβες δὲν ἐπέμενον πολιορκοῦντες διαρκῶι 15
Κωνσταντινούπολι», ἀλλ ἡ πολιοραία διήρκει µόνον ἀπὸ τοῦ ἕπροςμ-
Χβι τοῦ φθινοπώρου, τῶν ᾿Αράθων πλιόντων ἔπιιτα πρὸς Δναγιίμεσ
εἰςτὴν Κύζικον, ἣν εἶχον καταλάθεν κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς πιο
αἰας. Ὥστε Δὶν δύναται. μὲν νὰ γείνῃ λόγος περὶ µαχῶν κατὰ ὄην
ἀξίων Ἰόγου μεταξὺ τῶν πολιορκητῶν καὶ τῶν τῆς πθλιως ἀμωνομίνων,
κύριον δὲ θέατρο» τοῦ πολέμου ὑπῆρξε κατὰ τὰ πονηρὰ ον
περὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν θάλασσα.

τε δὲ οἳ ΄Άραθις δὲν ὑπῆρξαν ἀξιωκαταφρόνητοι αἱμοκβλα.
φαν, ααίπερ ὄντες ἁρτιστράτευτοι, ἀποδεικνύει αὐτὴ ἡ µακρὰ άρια
τῆς ἀπὸ θαλάσσης πολιορχίας τῆς βασιλεμούσης, ᾿Αλλὰ παρ' ὅλαι το
τόλµην ἣν ἐπέδειξαν κατ΄ αὐτὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς θαλασσοπλοίκς αὐτῶν
δὲν ἠδύναντο, ὡς εἰκὸς, νάντιμιτρηθῶσι κατὰ τὰν ναυτική πεῖραν πε
τοὺς Βνζαντίνους, παρ᾽ οἷς πατροπαράδοτος ἦτα ἡ γιῶσις τῆς ναυπι-
γικᾶς καὶ ναυμοχικῆς, Διά ταῦτα δὲ τἀρκθικὰ πλοία δὶν ἠλύνοι

199

νἀντιταχθῶσι τελεσφόρως πρὸς τὸν βυζαντιακὸν στόλον, ὅτε μάλιστα
αἷς τὴν ἄλλην αὐτοῦ ὁρᾶσιν προκετίθη καὶ ἡ ἐκ τῆς πυροτιχνίας ὑπερ-
αέρησις.

᾽Αληθᾶς εἰς τοὺς χρόνους τῆς ὑπὸ τῶν ᾿Αράθων πολιορκίας τῆς Κων-
«ταντινουπόλιως ἀνέρχεται ἡ ἀνακάλυψις ἱκείνη τῶν Βυζαντίνων, ἥτις
ἆμελλε νὰ παράσχῃ εἰς τοὺς ναυτιχοὺς αὐτῶν πολέμους ἐπὶ μακροὺς αἰῶ-
νας μέσον ἰσχυρότατον, ὅπως ἐμπνέωσι μὲν τρόµον εἰς τὸν ἰχθρὸν, ἐπι-
Φέρωσι δὲ τὴν πυρπόλησιν καὶ καταστροφὴν τῶν πολεµίων ατόλων. Τό
μέσον δὲ τοῦτο ἦτο τὸ ὑπὸ τῶν Βυζαντίνων καλούµινον ὑγρὸν ἡ ὑδα-
πῶδες ἢ θαλάσ-
σιον πΌρ. Καὶ ἡ
μὲν ἐφεύρεσις τοῦ
Φγροῦ πυρὸς ἀνεφί-
ρετο εἰς Σῦρον ἁρ-
Χῑτέκτονα καλού-
μενον Καλλήνικον,
ἡ δὲ ποιότης καὶ

«ύσασις αὐτοῦ οὐ- «-
Δίποτ᾽ ἐγνώσθη ᾱ-
χριθῶς, καθότι οἱ
Βυζαντῖνοι ἱτήρη-
σαν πάντοτε µυ-

στικὴν τὴν παρα-
σευὴν αὐτοῦ, εἰ ΠΛΟΙΟΝ ΦΕΡΟΝ ΕΝΤΟΣ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ
οσώμώη Ἐικων ΑΡΑΒΙΚΟΥ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΥ

φρονοῦντες, ὅτι ἤδη ἀρχομένου τοῦ ἑνδεκάτου αἰῶνος εἶχον ἀνακοινώσει
τὸ μυστικὸν εἰς τοὺς Βενετούς.

Ἡ νιωτέρα ἔρευνα προρεπάθησι µαταίως νὰ ἰξηγήσῃ τὴν αύατασιν
ποῦ χημικοῦ τούτου κράματος, ὅπερ παριατάνετο ἀπειλητικῶς μὲν ἐκρη-
Ὑνύμινον, ἀναδίδον δὲ φλόγας καὶ κατακαλῦπτον τοὺς ἀέρας διὰ καπνοῦ,
αατακαῖον δὲ τὰ ἐχθρικὰ πλοῖα, ἐπλήρου δὲ τοὺς ὁρῶντας τρόμου τοιού-
του, ὥντ᾽ ἐφαντάζοντο τὸ θαλάσσιον πῦρ ῥέον δι᾽ αὐτῆς τῆς θαλάσσης
καὶ οὐδ᾽ ὑπ᾿ αὐτοῦ τοῦ ὕδατος ἀποσθεννύμινον. Καὶ ὑπάρχουσι μὲν

οἱ ἀποδεχόμινοι, ὅτι τὸ ὑγρὸν λεγόμενον πῦρ οὐδὲν ἄλλο ἦτο ἡ αὐτὴ ἡ
πυρῖτις τῶν μεταγινεατέρων χρόνων, ἀλλὰ πιθανώτερον φαΐνεται, ὅτ:
πὸ κρᾶμα ἦτο ποικιλώτερον, κατὰ δὲ τὼν παρασχινὴν αὐτοῦ ἄνεμι-

1π

π4θ

γνύοντο πλὴν ἴσως Ἠσρου, θείου καὶ ἄνθρακος ὀγραὶ οὐσίαι εὔφλεκτοι
καὶ ἐκρηκτικαῖ, καὶ δὲ ἔλαιον τερεθινθίνης ὦ καὶ πετρέλαιον. Ἂν δέθιω-
Εήσωμον γνησία συνταγήν τινα πρὸς παρασκενὴν ὑγροῦ πυρῦς, πρη-
Ἰραφομίνην ἴν τοι χειρογράφῳ εἲς Βυζαντῖνον γημικὸν συγγραφία τῆς
δεκάτης ἑκατονταιτηρίδος ὀνομαζόμενων Μάρκον, συστατικά τοῦ κατα.
ατρεπτικοῦ χράµατος ἦσαν τὸ Βεῖων, Ἡ τρὺξ, ἡ σαρκάκολλα ὥτοι τὸ |
κόμμα τοῦ ῥοδακίναυ, ἴσως ἡ πίσσα, τὸ Δικλελυμένον τρον, τὸ πετρί- -
λαιον καὶ τὸ ἔλαιον τῆς τεριθιθίνης. Εξιτοξιύετο δὲ τὸ ὑγρὸν πῦρας
κατὰ τοῦ ἐχῆρικοῦ στόλου ἀπὸ τῶν φερόντων αὐτὸ πλοίων, τῶν πορ----
φόρων ἡ κακκαβοπυρφόρων, ἐκ λεθήτων (κακκάβωμ], ἓν οἷς περιή---
χλτοι διὰ σιφώνων αινουµένων ὑπὸ μηχανημάτων ἁγνώστων εἰς ἡμᾶ--
τὴν

ΜΙΚΑΙ ΧΜΙΡΟΡΟΛΙΑΕΣ Ες ΟΗΤΗΣ ΓΗΣ :
ρα πιίου καὶ ἐν-

λεγομένων,
Τελος δ᾽ ἱκρηκτυκαί ὕλαι ἐνεβάλλοντο καὶ εἰς χειροθολίδας ἐξ ὁπιῆς
γῆς, ἀναλόγους πως πρὸς σημερινᾶς βόµδας. ᾿Ανιφλέγοντο ὃ᾽ αἶει
δι’ ἐναύσματος, ἐντιθεμένου εἰς ὁπὴν, κειµένην κατὰ πάνω τῆς Πν
θολίδας, καὶ ἐξερρήγνυντο ἐκτινασαόμεναι κατὰ τοῦ ἐχβροῦ. Ἑούτων ὅν
τῶν γειροδολίδων τὴν χρῆσιν παρέλαδον ἔπειτα καὶ οἵ ΄Άραδη, αν
σώζονται µέχρι τῶν καθ΄ ἡμᾶς χρόνων τοιαῦται ἐκ τῶν ὑπ' 'Αμέων
κατεσκευασμένων.

Καὶ δὲν εἶνε μὲν βέθαιον κατὰ πόσον ἔγενε χρῆσι, τῆς φθοριπῇ
Ιφευρίσιως τοῦ Καλλινίκου κατὰ τὰ ἑπτὰ ἔτη, καθ᾽ ἃ διήρει ἡ
τῶν ᾿Αράθων Βερινῆ πολιορκία τῆς βααιλινούσης, Πρώτη Δ΄ ἐπιμεής,
ἱφαρμογὴ τοῦ ὑγροῦ πυρὸς πάντως ἔγεινε κατὰ τὴν μεγάλην ναντα.

ΠΑΝΡΟΧΜΗΝΛΙ ΕΚΡΗΚΤΙΚΩΝ 1λθΗ ΚΑΙ ΕΚΤΟΞΕΥΟΜΕΝΑΕ.

41

-ώῦτταν τῶν ᾿Αράθων, ἐξ ἧς ἐπῆλθεν ἡ ἀπολύτρωσις τῆς Κωνσταντι-
πωουπόλιως. Οἱ "Αραθες, ἐν νέᾳ κατὰ τῆς μεγάλης πόλεως ἐπιθέσει ὕττη-
Θέντις τῷ 67], συνεργοῦντος καὶ τοῦ ὑγροῦ πυρὸς, καὶ πολλὰ πλοῖα
«ἀποθαλόντις, ἠναγκάσθησαν νάἀποπλεύσωσιν, ἐγκαταλείποντες τέλος
ἀγῶνα, ὅστις ἐπὶ τοπαῦτα ἔτη εἶχιν ἀποδειχθῆ ἀνωφελὴς, καὶ ἀνί-
Ξκρουσαν πρύμναν, πλέοντες πρὸς τὴν Συρίαν. ᾽Αλλὰ χειµέριος ζάλη καὶ
πνεῦμα καταιγίδος ἐπελθὸν, ἰν ᾧ εὑρίσκοντο περὶ τὸ Σύλαιον κατὰ τὰ
παράλια τῆς Παμφυλίας, αυνίτριψε τὰ πλοῖα. Συνεπλήρωσε δὲ τὴν
καταστροφὴν τοῦ ναυαγήσαντος ατόλου ἢ ἐπίθεπις τοῦ Βυζαντίνου στρα-
τηγοῦ τῶν Κιθυρραιωτῶν, ὡς ἐκαλεῖτο τὸ νοτιοδυτικὀν ἄχρον τῆς Μικρᾶς
"Ασίας ἀπὸ τῆς Λυκίας µέχρι τῆς Κιλικίας. ᾽Αλλὰ καὶ κατὰ γῆν ὑφί-
στατο περὶ τοὺς αὐτοὺς χρόνους πανωλεβρίαν ἡ μετὰ τὸν ἐκ Κωνσταν-
πινουπόλεως ἁπόπλουν τοῦ στόλου ἀπ᾿ αὐτοῦ ἀποθιθασβεῖσα καὶ διὰ
τῆς Μαρᾶς ᾿Ασίας ὑπὸ τὸν ΄Αραθα Σουφιᾶν οἶκοι ἐπιστρέφουσα ατρα-
πιά. Διωγθεῖσα αὕτη ὑπὸ βυζαντιαχοῦ στρατοῦ, στρατηγοὺς ἔχοντος

τὸν Φλᾶρον, τὸν Πετρωνᾶν καὶ τὸν Κυπριανόν, ὑπέστη φοθερὰν ἧτ-
παν, Φονεωθέντων τριακοντακιςχιλίων ᾿Αράδων.

Οὕτως ἔληξεν οἰκτρῶς ἡ πολυετὴς ἐκείνη πολιορχία τῆς Κωνσταν-
πινουπόλιως, ἥτις, ἂν ἐπιτύγχανεν, ἔμελλε νὰ ἔχη δυσυπολογίστους
συνεπείας καὶ νὰ µεταθάλῃ ἐντιλᾶς τὴν ὅψιν τῆς ἑλληνικῆς ᾿Ανατολῆς.
Οὐδὲ περιωρίσθησαν αἱ ἀτυχίαι τῶν ᾿Αράθων εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ
τε στρατοῦ καὶ τοῦ στόλου τοῦ πολιορχήσαντος τὴν Κωνσταντινούπολιν.

Αλλ᾽ οἱ Βυζαντῖνοι ἐνθαρρυνθέντες ἐτράπησαν ἀπὸ τῆς ἀμύνης εἰς τὴν
ἐπίθεσιν, καὶ ἐπεχείρησαν ἀποθάπεις εἰς τὴν Σμρίαν καὶ τὰ παράλια τῆς
Φουνίκης, Συνέπραξαν δὲ µετ᾽ αὐτῶν, ἀποστατήσαντες ἀπὸ τῶν ᾿Αρά-
έων, καὶ οἱ Χριστιανοί κάτοικοι τῶν περὶ τὸν Λίθανον χωρῶν, οἵτινες δί--
χην προδρόµων τῶν πολὺ µιταγινεστέρων χλεφτῶν ὡς ἀπελάται ἢ Μαρ-
δαῖται, ὡς ἐκαλοῦντο συριαστὶ, κατέλαθον τὰ ὄρη τῆς Συρίας καὶ τῆς
Παλαιστίνης, μεγάλην ἐμπνέοντες εἰς τοὺς "Αραθας ἀνησυχίαν. Πάντα
Δὶ ταῦτα ἠνάγκασαν τέλος τὸν Μωάθιγιαν νὰ ζητήσῃ παρὰ Κωνσταν-
τίνου τοῦ Πωγωνάτου εἰρήνην, ἥτις καὶ συνωµολογήβη τῷ 678 ιπὶ
τριάκοντα ἔτη. Κατὰ δὲ τοὺς όρους τῶν συνθηκῶν οἱ "Αραθες ὑπιχριώ-
θησαν νὰ στέλλωσι κατ ἔτος εἷς τὸ Βυζάντιον πεντήκοντα ὀμήρους

καὶ ἐππεῖς εὐγενεῖς πεντήκοντα καὶ φόρον τριςχιλίων λιτρῶν γρυσίο,
ἰσοδυνάμων πρὸς πέντε ἑκατομμύρια δραγμῶν καὶ ὑπερίκεινα.
Μιτὰ δὲ δύο ἔτη (680) ἀπέβνηπκεν ὁ Μωάβιγιας, ἐπὶ δὶ τῶν πρώτων

παπα

π..

αὐτοῦ ἀσθινῶν διαδόχων οἱ ΄Άραθες ἐξησβένουν ἔτι μᾶλλον, ἵν ᾧ πρὸς
τὸν Πωγωνᾶτον μετὰ θαυμασμοῦ καὶ εὐγνωμοσύνης ἀπίστελλον πρίσδιες
τῆς Δύσιως οἱ ἡγιμόνες ὡς πρὸς σωτῆρα, ἁπαλλάξαντα τὸ γι νῦν ἔχον
τὴν Εὐρώπην ἀπὸ τῆς ἀραθικῆς καταιγίδος.

κ’
Οἱ Ἀλάδοι καὶ ἡ Θεσσαλονίκη.

Καβ᾽ ὃν χρόνον ἡ Κωνσταντινούπολις ἐπολιβρκεῖτο ὑπὸ τῶν "Αράδων
διέτρεχε κίνδυνον οὐχ ἧστον συθαρὸν ἀπὸ τῶν Σλάδων ἡ, δευτερεύθυδιωκι
πόλις τοῦ κράτους, ἡ Θισααλονίκη, ἡς ἡ σηµασίκ ἔβαινεν ὁσημέρετπω
αὐξανομίνη ἀπὸ τῶν ῥωμαϊκῶν ήδη χρόνων, ἴδίως δ' ἀπὸ τῶν ἡμερῶσεη,
τοῦ Βιοδοσίου, ὅτε εἶχε γείνει πρωτεύουσα τοῦ λλυρικοῦ. Εἲς τε,
πόλων ταύτην, ἱμπορικωτάτη» οὖσαν καὶ πολυάνθρωπον, προρίδεκςᾳ,
ἰδιάζουσᾶν τινα αἴγλην ἡ θιρµότης τῆς χρισειανικῆς πίστεως, Ἡν εἶχεεν
ἑνωρὶς ἤδη διαδώσει εἷς τὴν πόλιν ὁ ἁπόατολος Παῦλος, καὶ ἡ ἴδια.
τίρα λατρεία τοῦ ἁγίου Δημητρίου.

Έϊδομεν ἠδη τὸν Ηράκλειον ἀναγκαζέμενον νὰ παραχωρήσῳ ες
κατὰ την Δαλματίαν, λνρίαν καὶ Παννονίαν χώρας τοῦ βυζαντικιοῦ
κράτους εἷς τοὺς Ῥέρθλους καὶ τοὺς Χρωβάτους τοὺς προγόνους τῶν σηω»
ρινῶν Ῥέρθων καὶ Κροατῶν, Ενριώτατος δὲ σχοπὸς τῆς ἐν αὐτῷ τῷ

ράτιν ἐγκατοικήσιως τῶν περὶ τὰ Καρπάθια πρότερον οἴκιύντων ἆνη-
κῶν Σλάβων ἦτο πλὴν τῆς μετ’ αὐτῶν εἰρηνεύσεως ἡ ἐξασφάλιοις ἐπὶ
τῶν ἐπιδρομῶν τῶν ᾿Αθάρων διὰ τῆς εἰς αὐτοὺς ἀντιτάξεως τῶν ἐῇρ-
κῶν (κείνων λαῶν. κατὰ τὸ σύατηµα τῆς δι’ ἀλλήλων κατατριδᾶς τῶν
βαρθάρων πολεµίων, ὅπερ εἶχον ἤδη ἀκολουθήσιι ὅ τε Θεοδόσιος καὶ
ὁς. Διά τῆς ἐγκαθιδρύσιως τῶν Σέρθων καὶ Χρωθατῶν
τυγχάνετο ἡ υές καλλιέργεια καὶ ἡ ἀναβίωσις τῶν εἷς αὐτοὺς
βιισῶν χωρῶν, ἑξηρημωμένων κατᾶ μέγα µέρος ὑπὸ τῶν ἐπιδρομῶν
᾿Αδάρων, κατωρθοῦτο δὲ καὶ ἡ ἰξκαθίνησις τοῦ βαρθαρικοῦ ἴεὶ
λατῦ. ᾿Ἀλπθῶς δὶ ἡ ὑπ᾿ αὐτῶν πολιορκία τῆς Κωνσταντηνωωπόλι
ἡ πελιωταία μαγάλη ἐπιχείρησις τῶν ᾿Ἀθάρων, μιβ” Ἡν ἡ δύναμις
προδαίνει ὀσημέραι µειαυµένη. Καὶ δὲν ἔπαυσαν μὲν ἀκόμη, ἴνοχ'

τοὺς Βιζαντίνους, ἐδίως ἐν συνδνασμῶ πρὸς τοὺς ἀνατολιιεὺς
πιτρέχοντας κα

Ἴουστινια!

ἀλλ’ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν εἶνε μικρὰ οὕτως, ὥςτ'

-...

πόδ

τὖν Δύσιν ἠδυνήθη νὰ ἐκκικήστ. αὗταις τελειως τᾱ, 707 Ἠιτᾶνως ὁ υἱὸς
Εαρδλου τοῦ Μεγέλο». Ἔκτοτε δ᾽ ἐκλακκουσον οἱ ΄Άδαρες ἐντέλῶς ἀπὸ
Εοῦ θεάτρον τῆς ἱστορίκς. Ἑές δε την κατ΄ ἐλέγον µέιωσιν τῆς δυναµρως
εῶν ᾿Αθάρων συνετέλεσαν εἴτες τι και ἆλλε αἱ ωστὰ τὺν Όανατον τοῦ
χαγάνου αὐτῶν Βαϊανοῦ, συµξαντα -ῷ 639. ἐλέγα ἔττ. ωττὰ τῖν ἀτυχ
πολιορχίαν τῆς βκσιλενούσης. ἑτεϊδοῦακ. ἁποστασίκι -ὢν εἰς αὐτοὺς
πρότερον ὑποτεταγμένων ολαθικῶν Ἀπῶν, πῖτινες εὔρισκον τοὺς πυοίους
αὐτῶν ἀσθενεστέρονς μετὰ τὴν πρὺς Σάρθοις ακὶ Χρωβάτους ουνῦτ-
πολογίαν τοῦ Ἡρακλείον.
᾽Αλλὰ µόνον ἐπακολούδημα τῆς ἑγκατατάπεως τῶν νέων ἐποίκων ἐν
Δαλματίᾳ µέχρι περέπον τοῦ Διοραχίον δὲν ὑτῆρξεν ἡ µείωσις τῆς δυ-
γάµεως τῶν ᾿Αθέρων, ἀλλὰ καὶ ἡ κατ ὄλέγον ἐτελθοῦσα ἐκ τῆς χωρας
ἠκείνης ἀπομάχρυναις τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν Ἀαγινῶν. Οὗτοι. ὑπυχω-
ροῦντες πρὸ τῶν Σλάξων ἑπνίκων. υἔτινες ταχέως ἵδρυσαν κράτη, διως-
γανωμένα ὑπὸ ἰδίους ζουπάνους. κκτέλιτον τὰ μεστγειότερα τῆς Δαλμκ-
ίας, καὶ ἀπεγώρησαν εἰς µόνας τὰς Ἑπραλίας τύλεις, ἃ ἴδρυσαν κατὰ
τὰς ἀκτὰς καὶ τὰς παραχε:µένας νησῖδας νέα πέντρα, ἐν οἷς ἐξκίρετον
θέσιν κατέλαθεν ἐν τῇ μεταγενιστέρᾳ ἱστορὶς ἡ Ῥαγοῦζα (Ῥαουσιον

παρὰ Βυζαντίνοις). Αἱ πόλεις δ' αὗται διετήρηφαν ἐπὶ μακρὸν τὸν ἑλλτ-
υικὸν αὐτῶν χαρακτῆρα, καὶ ἐξηκολούβησαν ἐξαρτώμεναι ἀπὸ τοῦ αὗτο-
κράτορος τῆς Κωνσταντινουχόλεως, εἰς ὃν καὶ χαρεῖχον οὐ μύνον φόρους.
ἀλλὰ καὶ πλοῖα καὶ ναύτας. Ὑπέκειντο δ᾽ ένεται εἰς τὸν ἔξαρχον
τῆς Ῥαθίννης, καὶ πρωτεύουσα τῶν ὠχυρωμένων ἐκείνων πόλεων ἦθαν
τὰ Διάδωρα ἡ Ἰάδερα, ἡ σημερινή Πάρα, ἐν ἡ ὕδρενε Βωζαντῖνος ατρα-
τηχός. Διήρκεσε δ᾽ ἡ πρὸς τὸ Βωζάντιον αίστις αὐτῶν µέχρι τῆς βκσι-
λείας Μιχαὴλ τοῦ Τραυλοῦ (811-843), ὅτε ἀπέστησαν ἀπὺ τῆς αὗτο-
χρατορίας, Αὐτοχέφαλοι δ᾽ ἔγειναν τότε καὶ οἱ Σέρβοι καὶ Κροάται τὸς

Δαλματίας καὶ οἱ τἆλλα συγγινῆ φῦλα τῆς περιοίχου χώρας συναποτι-.
λοῦντες ἀντικοὶ Σλάδοι, οἵτινες µέχρι τῶν χβόνων ἐκείνων οὐ µόνον ἐν

ἀρήνῃ, μετὰ τῶν Βωζαντίνων ἔζων, ἀλλὰ καὶ τὸν χριστιανιομὲν ἐδί-

χθησαν παρ᾽ αὐτῶν τελευτῶντος τοῦ ἑθδόμου αἰῶνος πλὴν τῶν λιγο-
µένων Παγανῶν ἤτοι ἀθαπτίστων. ᾽Αλλὰ κατὰ τὸ πρῶτον ἴτος τῆς
βασιλείας τοῦ αὐτοκράτορος Βασιλείου τοῦ Μακεδόνος (867) οἱ κάτοικοι
τῶν παραλίων τῆς Δαλματίας προιεχώρησαν καὶ πάλιν εἰς τοὺς Ώνζαν-
τίνους, ὅπως διαφύγωσι τὸν ἀπὸ τοῦ στόλου τῶν Αράβων τῆς ᾿Αφρικῆς
κίνδννον.

λωσι καὶ αὐτὰς τὰς ὁρρωτάτας)
κράτησις αὐτῶν, ὥςτε αἲὶ
αι ἐομαρίτι κδιθή λίαηρ
ὡς δωετιχῶς ἀγνοοῦντας τὰ καθ’ Ἡ
Καὶ ὁ μὶν Κώνστας ὑπίταξε τὴν:
Ἀοὺς τῶν Ἀκλαβηνῶν. ᾿Αλλ’ οἱ Ῥλάδοι
περοι καθ’ ὃν χβόνον ἡ Κώνστα: πολιορκεῖτο ὑπὸ
δν. Κατέχοντος δὲ τν μητροπολικιὸν ὀρόνον ας Θιφε ργονς.
άννου τοῦ. Β΄ (615-884) καὶ ὀλίγα µε: η
πόλις τέσσαρας πολιορκίας ὑπὸ τῶν Σ)
Βούλγκροι καὶ “Άθαρες. Καὶ ἡ μὲν πι
νου ἀπό τε γῆς καὶ ἀπὸ θαλάσσης,
Ἀασκορπίοθησαν ὑπὸ τρικυµίας, οἱ δὲ κκτᾶ

ὑπὸ τῶν γιναικῶν τῆς Θεσσαλονίκης, Οὐχ ἦττ:
πὸ ἑπόμινων ἔτος (017) πολιορκία. δι
βωτάτη δὲ πασῶν ἀπιδη ἡ τρίτη πολιορ
ἔτη (678-680), ἐπεγιιρήβη δὲ ὑπὸ δι
Δραγουθίτων, Σαγουδάτων, ᾿Βωγχίνων, Βε)
καὶ αὕτη ὡς καὶ ἄλλη μιβεποµένη πολυ

Ἡ δν Κωνσταντινουπόλει βααιλεία δὲν
ἁμέτοχος εἰς τὴν ἄμωναν πόλεως τοσοῦτον ν
Ἀρπίκη, ᾿Ρητῶς δ᾽ ἀναφέρεται Ἡ ὅραστηριδτης τε

σαΗΜΠΡΦΕΝΗΤ ΑΣΕ ΓΕ πα ο

ψ

παν

νου σερατηγοῦ Καρίω. Αλλά καθ΄ οὓς χρόνους αὐτὴ ἡ βασιλεύουσα
διονῶς ἐστενογωρεῖτο ὑπὸ τῶν ᾿Αράδων δὲν δυνάμεβα νὰ φαντασθῶμιν
ἀξαιρέτως ἐπαρκεῖς τὰς ἐκ Κωνσταντινουπόλεως εἰς τὴν Μιδυνεύουσαν.
Βιασαλονίκην ἀποσταλείσας ἰπικαυρίας. Διά τοῦτο παρίστατο ἀνάγκη.
τὰ. ἐποληφθῶσι γενναίως τοῦ ἔργον τῆς ἀμύνης αὐτοὶ οἱ Θεσσαλονικῖς,
ααρρόνοντος αὐτοὺς καὶ παρο-
πρύνοντος εἰς τὸν κατὰ τῶν βαρ-.
δάρων ἀγῶνα αὐτοῦ τοῦ ἐπιπκό-
που των Ἰωάννου, ὃν µόνον κατὰ
τὰς δύο τελευταίας πολιορκίας δὲν
εἶχε πλίον ἀμύντορα Ἡ πόλις,
ἠανόντα ἓν τῷ μεταξό, Ὁ γιν»
ματος Ἰωάννης φαΐνεται δράσας Ἱ
ἐν Θεασαλανίκῃ κατὰ τὰς πονη-
φὰς ἐκείνας ἡμέρας κατὰ τρόπον
ἀνάλογον πρὸς τὸν τοῦ πατριάρ-
Ίου Σεργίου κατὰ τὰς Ἠμέρας
τῆς ὑπὸ τῶν ᾿Αθάρων πολιορχίας
πῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ὡς δ᾽
οὗτος, χωρίς νὰ αταυρώσῃ τὰς
Ὑλτρας, ἑστήριξε τοὺς ἀμινομέ-
νους τῆς βασιλευούσης διὰ τῆς
επὶ τὴν Παναγίαν πεποιθήσεως,
αὕτω καὶ ὁ Ἰωάννης ἴδωκε θάρ-
ρος εἰς τοὺς ὑπερασπιατὰς τῆς
Βισσαλονίκης δι τῆς τυφλῆς
Ἀφοσιώσιως εἰς τὸν πολιοῦχον
4γνον Δημάτριον, Ὡς δ᾽ ἐν ἔτει
587 κατὰ τὴν ἱναντίον τῆς πὲ-
Ἅνως ἐπίθισω τῶν ᾿Αβάρων οἱ
Βισσαλονικεῖς εἰς τοῦ ἁγίου τὴν
ἀναϊλήψιν προιέγραφαν τὴν ἀπὸ τῶν βαρθάρων διάσωαιν, οὕτω καὶ τώρα.
ἐπὶ Κωνσταντίνου τοῦ Πωγωνάτου ἡ πίστις τῶν Βισσαλονικέων εἷς
Βαύματα τοῦ πολιρύχου ἀπίδωκε τὴν ἀπολύτρωσῳ ἀπὸ τῶν Σλάδων.
ης δ' «ὐλαθοῦς ταύτης παραδόσεως Βεματοφύλακες ὑπῆρξαν οἱ Βν-
ζαντῖνοι βιογράφοι τοῦ ἁγίου Δημητρίου, παρ᾽ ὧν καὶ µόνων ἡ ἱστορία

ΑΦΙΑΜΜΙΚΗ ΑΨΙΕ ΕΝ ΘΣΣΑΛΟΝΙΚΗΙ

ὑσπτππσαπαραβης

π1θ

μανθάνει τοὺς κινδύνους, οὓς Διέεριξεν ἡ Θεσσαλονίκη ἀπὸ τῶν Σλά-
θων ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Εγγόνον τοῦ Ηρακλείου.

κε
τεε δρυσις τοῦ βασιλείου τῶν Ἐκουλ/άρων.

Ὁ λόγος δι ὃν καὶ µιτὰ τὴν ἀπὸ τῶν ᾿Αράβων ἁπαλλαγῆν τῆς. αι
Κωνσταντινουπόλιως Κωνσταντίνος ὁ Πωγωνᾶτος δὲν ἠλυνήθη γάπν------
απείλῃ γινναἰαν βοήβειαν εἰς τοὺς Θεσσαλονικείς, τὸ τρίτον καὶ τέταρτον---οι
πολιορκουµένους ὑπὸ τῶν Ῥλάδων, ὑπῆρξαν νίαι ἐπιδρομαὶ τῶν Βουλ-..---
γάρων, καθ΄ ὧν ἠναγκάσθη νάντιπεξΏθη ὁ αὐτοκράτωρ.

Ένδομεν τοὺς Ἠουλγάρους ἀπὸ τοῦ 4Βδ, ὅτι τὸ πρῶτον ἀναφκθνοντανκκ--και
προχωροῦντις ἀπὸ τῶν περὶ τὸν Ἠὔξειον πόντοι οἰκήσεων αὐτῶν «3. ααἲς
ὃν Ἵστρον ἰπὶ Ἰήνωνος, πολλαχῶς ἠνοχλοῦντας διὰ τῶν ἐπιδρομξκκβν,
αὐτῶν τοὺς Βυζαντίνους. Καὶ µέχρι μίν τινος αυμπράττοναι μετὰ τάππεβμῶ,

ἸἈθάρων, ὧν ἦταν συγγινεῖς καὶ ὑποτελεῖ, ἡ μιτᾶ τῶν Σλάδων, ἀπππκώ,
ὀπᾶρξαν ἐναλλὰξ ὑπήκουι ἡ κύριοι. Ἠπαν δὲ οὗτοι οἱ Βούλγαροι, 4

μετὰ τῶν ᾽Αθάρων καὶ Ῥλάθων ἐπιτρίχοντες τὰς βυζαντιακὰς χώρα,
τμῆμα τοῦ μεγάλου βουλγαρικοῦ ἴθναυς, ὅπερ κατῴκει κατὰ τάνατπακη-.
λικά τῆς Μαιώτιδος λίμνης πιρὶ τὸν ποταμῶν Κωφῆνα, τὸν "πατε,
τῶν ἀρχαίων, καὶ µέχρι τοῦ Βόλγα καὶ τοῦ Τανάίδος πρὸς ὄναμάς..ι...
Ἡ δ' ἵωπτωσις τῶν ᾿Αθάρων ἱνίσχυσεν, ὡς εἰκὸς, καὶ τοὺς περὶ --πέ,
Καύκκσον ἐκείνους Βουλγάρους, ὧν παριστάνει ἡ βυζαντιακὴ πα. μοή-
δοσις ῥᾳπιλεύοντα ἐπὶ τῶν χρόνων τοῦ ᾿Ἡρακλείου τὸν ἐσχωρὸν κκ λή
Κουρᾶς ἤ Κρόβατον, ὄττις ἦρχε τῶν τε Βουλγάρων καὶ τῶν ὁμοφῶ Ἄω,
αὐτοῖς Κοτράγων. ᾿Αλλα θανόντος τοῦ Κροθάτου διεσπάσθη ἡ ἵνότη,
τῶν ἐν Σία Βουλγάρων, κ δὲ τῶν πέντε αὐτοῦ υἱῶν ὁ ᾿Ασππρεή,
Διέθη ἐπὶ Κωνσταντίνου τοῦ Π]ωγωνάτον τὸν Δάναπρο καὶ τὸν Δὰ-

ναστριν, καὶ κατέλαθε τῶν μεταξὺ τοῦ ποταμοῦ πούτηω καὶ τοῦ Δονιά-
θιως γωνίαν, ὧτοι τὴν Ἡασσαραθίαν. ᾽Αλλ’ ἐκεῖθεν ἧτο εὔκολος ὁ ἐζ-
ἆ ἠνδότερα τῆς θμμαν.
παρα τὸν Δούναθων ἀφίξεως τῶν ἀπὸ Ἐκυβίας Βνὴ-
ραξε δικαίως τὸν αὐτοκράτορα. Παραλαθὼν δὲ πεζνὰν στ”
τιὰν καὶ πλοῖκ ἑξώρμησε κατὰ τῶν βαρθάρων (018). Εκαικλκημίι
ἃς βυζαντιακῆς παρατάξεις ὺ

λααις ἀπὸ τῆς σημερινῆς Δοθρούταας εἰς
Τὸ ἀγγμε τη

γάρων

δ' εἶδον οἱ Βούλγαροι

Ὡµω.

παμπληβὶ

αι

αατὰ μὲν τὴν ἥπειρν παρατιταγµένον ἀξιόμαχον στρατὺν, τὰς δὲ
ἀχτὰς τῆς Δοθρούτσας κατιχοµένας ὑπὸ τοῦ αὐτοκρατορικοῦ στόλου.
Ἔντρομοι δὲ τότε ὑπεχώρησαν εἰς τὰ ὀχυρώματα αὐτῶν, προασπιζό-
μενα ὑπὸ τῶν τελµάτων. ᾽Αλλὰ µετά τινας ἡμέρας ὁ αὐτοκράτωρ, νο-
σήσας ἐκ ποδαλγίας, ἠναγκάσθη νἀποπλεύση µετά τινων πλοίων χάριν
Δεραπείας εἰς τὴν ἐγγὺς κατὰ τὰς δυτικὰς τοῦ Εὐξείνου πόντου ἀκτὰς
κειµάνην Ἰεσημθρίαν. ᾽Αλλ᾽ ἡ ἀποχώρησις ἐκείνη τοῦ Κωνσταντίνου,
παρανοτθεῖσα ὑπὸ τῆς στρατιᾶς, ἥτις ἑνόμισιν αὐτὸν φιύγοντα, ἰθορύ-
θησεν αὐτὴν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥςτε οἱ Βυζαντῖνοι ἐτράπησαν, οὐδενὸς διώ-
χοντος, εἰς φυγήν. Ἰδόντες δὲ οἱ Βούλγαροι τὸν καταλαθόντα τοὺς Βν-
ζαντίνους πανικὀν, ἀνέλαθον τὴν δίωξιν τῶν φευγόντων, καὶ πολλοὺς
μὲν ἐφόνενσαν, πολλοὺς δ᾽ ἐτραυμάτισαν. Διαθάντες δὲ τότε οἱ βάρθα-
ῥοι τὸν Δούναθιν, προεχώρησαν μὲν µέχρι τῆς Βάρνας, κειµένης πλη-
σίον τῆς ἀρχαίας ᾿Οδησσοῦ, καὶ ἤργισαν ἐπιτρέχοντες τὴν χώραν µέχρι
τοῦ Αίμου. Ταχεῖς δ᾽ ἐν τῇ ὁρμῇ αὐτῶν ἄνιυ µιγάλης ἀντιστάσιως
ὑπίταξαν τὰ ἐν τῷ χώρᾳ ἐκείνῃ ἐνιδρυμένα ἑπτὰ σλαθικἁ ἔθνη, ὧν τὰ
μὲν ἔταξαν πρὸς ἄμυναν ἀπὸ τῶν Βνζαντίνων, τινὰ δὲ πρὸς δυσμὰς
Ιναντίον τῶν ᾿Αθάρων.

Κωνσταντῖνος ὁ Πωγωνᾶτος συνεῖδε τὸ μέγεθος τοῦ κινδύνου ἀπίν-
αντι τῆς νέας ταύτης βαρθαρικῆς ἐπιδρομῆς, ὅτε μάλιστα οἱ Βούλ-
γαροι, ὑποτάξαντες τὰς παρὰ τὸν Αἷμον πόλεις, ἤρχισαν δηοῦντες καὶ
αὐτὴν τὴν Θράκην. Ἡ σύνεσις ἐπέθαλλι γενναίας ἀποφάσεις. Βλέπων
δ᾽ ὁ αὐτοκράτωρ, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος ἡ ἀντίστασις ἦτο ἀὶ
ἀπεφάσισι νὰ παραχωρήσῃ εἰς τοὺς Βουλγάρους καὶ κατὰ τύπους τὴν
χώραν, ἧς πράγµατι ἦσαν ἤδη κύριοι, τὴν μεταξὺ τοῦ Δουνάθιως καὶ
τοῦ Αἴμου, αὐτὴν ἐκείνην ὃν κατέχει περίπου καὶ σήμερον ἡ ἡγεμονία

τος,

τῆς Βουλγαρίας. Ἐν ταῖς νέαις δὲ ταύταις κτήσισι συνέστησεν ὁ ΄Ασκα-
ροὺχ τὸ πρῶτον βουλγαρικὸν βασίλειο», οὐ πρώτη πρωτιύουσα ὑπῆρξιν
ἡ Βάρνα" ἔπειτα δ᾽ ἐκτίσθησαν καὶ ἄλλαι πόλεις, ὧν κυριώταται ἡ
Πρισθλάθα καταλαβοῦσα τὴν θέσιν τῆς ἀρχαίας Μαρκιανουπόλεως
επὶ τῆς Τουρκοκρατίας κληθεῖσα ᾿Εσκὶ-Σταμποὺλ, τὸ Τύρναβον καὶ τὸ
Δωρόστολον, ἡ ἔπειτα κληθεῖσα Δρίστρα, ἧς τὴν θέσνν κατέχει ἡ νεω-
πέρα Σιλιστρία.

Όἱ Βούλγαροι καὶ μετὰ τὴν καθίδρυσιν τοῦ παρὰ τὸν Δούναθιν βασι-
λείου αὐτῶν δὲν ἀπέθαλον τὸν ἀριστοκρατικὸν τῆς βασιλεία.
Τοῦ λαοῦ διεστέλλετο ἡ ἀριστοκρατία τῶν βοϊλάδων

αἱ

ᾶρα.

τούτων δ᾽ τξ

-υυ

περικατοίχιζον τὸν γαγάνοι ὦ παάρον. Διέσωζε ὃ᾽ ὁ βίος τῶν Βρολ-
γάρων ἀκόμη τὰς ἀναμνήσιις τῆς ἵνὅλος Ποππακ ον
πολὺ τὸ βκρθκρικόν. Ταπιινὴ Δ' ἦτο ἡ Βίσις τῆς γνναωιός, εἲς τοῦτε δὲ
συνετέλει οὗ μικρὸν ἡ παρ᾽ αὑτοῖς κρατοῦσα πολυγαµία. [Καὶ αὐταὶ δ΄
αἲ γνναῖκις τοῦ χαγάνου δὲν συνειατιῶντο μετ' αὐτοῦ, θνῄσκηντος δὲ Ροή
τινος τῶν ἀρχηγῶν αἱ γωναῖκες αὐτοῦ αυνεθωαιάζαντο μετὰ καὶ τῶν πω
Δούλων. Ὡμοίαζον δ᾽ οἱ Βούλγαροι κατὰ πολὺ ὡς πρός τε τὴν ἐξωτι------..
ρικὴν ὄψιν καὶ τὴν περιδολὴν τοὺς συγγενεῖς αὐτῶν “Άβαρας, τὴν μένω---ᾱν
κόμην ἴχοντις κεκαρµένην πλην καρύμβου ὄπισθεν κριµαμένν», µόνον-- ον

Δ' ἐν µεταγινεστέρα ἐποχῇ φίροντες ἐπὶ τῆς αρ αν

αἲ γωνατεις ἐκάλυπτον τὴν ὄψιν διὰ πέπλου.

Ὁ δὲ κυριώδης χαρακτήρ τοῦ βίου τῶν Ῥουλγάρων ἦτο ή τι

περὶ τὰ ὅπλα καὶ τὸν πόλεµον. Ἡμάγοντο δὲ τὸ κατ΄ ἁργᾶς αφ ἔππων ---.

Ἡ δ ἔμφυτος εἷς τὸν λαὸν ἐκεῖνον δεισιδαιµονία Ὁ

πρανότερον ἡ ἐν αχέσει πρὸς τὸν πόλιµον, οὗ τῆν διιδαγωγν καβώριζονω»,,

καὶ ἱκανόνιζον µαντεῖαι καὶ ὄρκοι, Πρὸς δὲ τὴν ἓν πολέµῳ κπκὴ
σκληρότητα αὐτῶν ἀνάλογος ἦτο Ἡ ἓν εἰρήνῃ ὠμότης, ἂν ἡς

κρατεῖτο ἡ πρὺς τὸν χαγάνον πίστις. Διαμιλισμοὶ τῶν παρηκόων, τῶν. |
συνωμοτῶν καὶ τῶν καταδικαζομένων, (ξορύξεις τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν,
ῥινοκοπίαι, ὠτοχοπίαι καὶ εὔνουχιαμοί ἠσάν τι σύνηθες παρὰ τοῖς Βουλ-

γάροις, Πάντως δὲ τὸ παράδειγµα. τῶν νέων τούτων γειτόνων σννιτί.

λεσε μετὰ καὶ τῆς ἐκ τῆς ᾿Ανατολῆς ἐπιδράσιως εἰς τὴν διάδοσυν τῶν
ταιρύτων ἁπανθῥώπων ἀκρωτηριασμᾶ» καὶ ἰν τς] νμνρννν

Τοιοῦτος Ίτο διὰ βραχίων ὁ βίς ὃν οἱ πεβὶ τὸν

Ύαροι ἓν τῶν παρὰ τὴν Μαιῶτο καὶ τὸν Βόλγαν,
καὶ εἷς τὰς γέας αὐτῶν ἵδρας, ᾿ΛΧλΑ τὸ βάρθαρον ἐκεῖνο
Ώνοει οἰκῆσαν μεταξὺ τοῦ Ἵστρου κα τοῦ Αἴμοο,
ες ἄμεσον ἐπικπινωνίαν πρός τε τοὺς ὀμόρους Ἕλληνας, ὧν παλλοῖ διέ-

.
|
-
3
Ἵ
3
]
μένον ἀκόμη καὶ ἰν ταῖς εἲς αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ Πωγωνάτου πο -
Λείσαις χώραις, καὶ πρὸς τὰ σλαθικὰ φῦλα, ἅτινα ὤνκουν | η
βουλγαρικῷ, βααιλείῳ πρὸ τῶν Ῥσυλγάρων καὶ ι η
8)
εί
-

«δει

κατήχον δὲ καὶ ἐκ δνομῶν τὴν Δαλματίαν καὶ
Άομεν, ὑπὸ τοῦ Ηρακλείου εἲς τοὺς Ἀέρδους καὶ
Αεῖσαν. ᾽Αμϕότιρα δὲ τὰ πρόςοικα ταῦτα ἵθνη, οὔτε
Ἀλάδοι, ἅτι ἀνώτερον ἴχοντις πολιτισμὸν. τοῦ τῶν Βι
Άρασαν µεγάλως ἐπ᾿ αὐτούς. ᾿Αλλὰ τῶν μὲν δρχ.

149

«το κυρίως εἰς τὸν δηµόσιον βίον τῶν Βουλγάρων καὶ τὴν πολι-
ν αὐτῶν ἀνάπτυξιν, ἥτις ἐν πολλοῖς ἠκολούθησε τὰ παραδεί-
τοῦ Βυζαντίου. Πολὺ δὲ μᾶλλον ἐπενήργησαν ἐπὶ τοὺς Βουλγά-
{ Σλάθοι, παρ᾽ ὧν οὐ µόνον πολλὰ ἤθη καὶ ἔθιμα παρέλαθον,
κατ᾽ ὀλίγον χαὶ αὐτὴν τὴν γλῶσσαν, ἀποθαλόντις τὴν πάτριον
πρὸς τὸ ἰδίωμα τοὐλάχιστον σὺν τῷ χρόνῳ παντιλῶς ἰκσλαθι-.
5. ᾿Αλλὰ καὶ ἄλλο µέγα ἀποτίλεσμα ἔσχεν ἡ ἐγγὺς τῶν Ἑλλή-
ἡ τῶν ἤδη ἐπὶ Ἡρακλείου ἐκχριστιανισθέντων Σέρθων καὶ Κρο-
Ἰγκαθίδρυσις αὐτῶν, τὴν ἐπιστροφὴν εἰς τὸν χριστιανισμὀν, ὃν θὰ
μιταδιδόμινον εἰς τοὺς Βουλγάρους διὰ τῶν Ἑλλήνων τελεν-
1 τοῦ ἐνάτου αἰῶνος.

κς
τν ἕκτη οἐκουμενεκὴ αύνοδος.

Τόπος τοῦ Κώνσταντος ἀντὶ νὰ λύσῃ τὸ ἐκκλησιαστικὸν ζήτημα
πησιν, ὡς εἴδομεν, αὐτὸ ἔτι μᾶλλον περίπλοχον, καὶ ἐγέννησε νέα
(λα μιταξὺ τῆς Δύσιως καὶ τῆς ᾿Ανατολῆς. Πέτρα δὲ τοῦ σχαν-
ἦτο Ἡ μονοθελητικὴ αἴρεσις, ἧς τὴν τελείαν ἐκρίζωσιν δὲν εἶχε
σει ἡ ἐν Κωνσταντινουπόλει βασιλεία, ὀκνοῦσα νὰ δυζαρεστήσῃ
ἐς τὸν μονοθελητισμὸν ὡς ἀπόρροιαν τῆς μονοφυσιτικῆς δόξης
ὄντας πληθυαμοὺς τῆς Μεσοποταμίας, τῆς Συρίας, τῆς Αἰγύπτον.
οἱ λαοὶ ἐκεῖνοι εἶχον κατ᾽ ὀλίγον ἀποξενωθῆ ἀπὸ τοῦ ἑλληνισμοῦ,
τῆς ἀραθικῆς κατακτήσεως ἀποσπασθη ἀπὸ τοῦ κράτους. Δὲν
1 λοιπὸν λόγος νὰ ταράσσηται ἡ εἰρήνη τῆς ἐκκλησίας ἐν ταῖς
πομέναις εἰς τὸ κράτος χώραις καὶ νὰ ὑφίσταται διαίρεαις πρὸς
ύσιν ἐπὶ ἐκκληαιαστικοῦ ζητήματος, ὅπερ χυρίως µόνον ἡ πρὸς
αοὺς ἐκείνους τῆς ἀπωτέρας ᾿Ανατολῆς ἀνασκοπὴ τῆς βασιλείας
βατήσει μέχρι τυὸς µετέωρον. Διὰ ταῦτα ὃ᾽ ὁ Πωγωνᾶτος, ὅτε
ν αὐτὸν ἥσυχον οἱ πόλεμοι, ἐσκέφθη νάποδώσῃ καὶ εἰς τὴν ἐκκλη-
ὧν εἰρήνην, ὡς εἶχε καθησυχάσιι τὴν πολιτείαν διὰ τῆς ἐκνική-
τῶν ᾿Αράθων καὶ τῶν πρὸς τοὺς Βουλγάρους συνθηκῶν, ἀναστέλ-
µα διὰ τῆς μετὰ τῆς Δύσεως συνδιαλλαγῆς τὸν ὄλεθρον τῆς ἐν
4 βυζαντιακῆς κυριαρχίας.

Ίπα διαλογιζόµενος ὁ Κωνσταντῖνος, ἀπετάθη τῇ 13 Λὐγούστου

ΑΥΤΟΡΡΑΦΟΙ ΥΠΟΡΡΑΦΑΙ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ
ΤΩΝ ΜΕΤΑΣΝΟΝΤΩΝ ΤΗΣ «᾽ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ’.

ρου ἐν τῇ, αὐτοκρατορικῇ βιέλιοβήκς, τῆς Βεέννης [᾽..

Τιμάγιον πι

όλεως τῆς
Ἰωάννης ἐλέει Βεοῦ ἐπίσκοπος

ν Γαλ[ατῶν ἐπαρχίας
Μερέωνμητρ- --
λέει θιο ατ

τῆς Πισινουντίων µητροπόλεως
ὀρίσας ὑπέγραψα Ἱ. Πολύευκτος ἐλέει θεοῦ ἐπίσκοπος τῆς
ρ Ύραφα χ

πόλεως τῆς Λυκίων ἐπαρχίας ὀρίίσας ὑπέγραψα Ί. Θεέδωρος
ἐπίσκωπος τῆς Σταυροπολιτῶν µ.
[ὐπίγραψα Ἡ] Τιβέριος ἐλέῳ θεοῦ
λεως τῆς Φρυγῶν Πακατέων ἐπαίρχίας ὀρίσας ὑπέγραφα{-.
Σωνναδέων µη

όλεως τῆς Καρῶν ἐπαρχίας ὀρίσαςς- --,
ίσχυπος τῆς Λαοδικέων µητροπό-----.ὦ-

ἐλέῳ. θεοῦ. ἐπίσκοπος
ἐπαργίας ὀρίτας [
[Βαρατέων µητροπόλεως τῆς] Λυκκόνων ἐπ αρχίας τόπον] ἆ

ραψα {]. Κωνσταντῖνος ἐλέει θεοῦ ἐπίσκ.

έχων Παύκ--- πύ-

λου τοῦ ἁγιωτάτου µου μητροπολίτου τῆς Ἰκονιέων µητροπόλεως ὁρί3ν «Ώρί-
᾽Αντιοχέων µπκ--η-

.. Ἰωάννης ἐλέ τα. ή

σας ὑπεγραψία Ἰ]. Ἀτέφανος ἐλέει Βεοῦ ἐπίσκ.
τροπόλεως τῆς Πισιδῶν ἐπαρχίας ὀρίσας ὑπέγραψα
θεοῦ ἐπίσκοπος τῆς Περγέων µητροπόλεως τῆς Παμφύλων ἐπαρχίς- -Δκ

Ἴουστινις- --ᾱ-

ἱδρίσας ὑπέγραψα ὴ]. Θεόπεμπτος ἐλέει θεοῦ ἐπίπκοπος τ
νουπολιτῶν ἥτοι Μωκισσηνῶν -μητροπόλεως τῆς δευτέρχς τῶν Κα--- :.
σίδωρος ἐλέει θεηῦ. ἐπίσκοστεςη,

ὢν] Νήσων ὀρίο[ας ὑται.

παδόκων ἐπαρχίας ὀρίτας ὑπίγρανα

τῆς Ῥοδίων [μητροπόλεως τῆς ἐπαρχίας

λεως τῆς Φρυγῶν Πακατέων ἔπαρχὶ
ς Ταρσέων µπτροπόλεως τῆς πρώτης -
Δεοῦ. Επίσκοπο;

ἐλέει θεοῦ ἐπίπκοπος

Ἀίκων ἐπαρχίας) ὀρίσας ὑπέγρανκἡ
τῆς ᾿Αναζαρθέων µητροπόλεως τῆς ὃ
σας [ὑπέγραψα Ί]. Μακρόδιος ἐλέει θε:

τροπόλεως τῆς Ἰσχύρων....

Στέφανος ἐλέ
έρας τῶν Κιλίκων ἐπαρχίας

ἐπίσκοπος τῆς Σελευκέων µτ-

Τδι

αὐτῶν. Μιταξὺ δὶ τῶν ἀναθεματιαθέντων ἦτο καὶ αὐτὸς ὁ τῶν πρὠ-
των ἑννία συνεδριῶν τῆς συνόδου μετασχὼν πατριάρχης Αντιοχείας
Μακάριος.

Ἡ σύνοδος διελύθη ἐν ἐπευφημίαις ὑπὲρ τοῦ πατριάρχου Κωνσταν-
πινουπόλεως Γεωργίου, τοῦ πάπα ᾿Αγάθωνος, τῆς ἐν τῇ βασιλευού.

συγκλήτου καὶ τοῦ αὐτοχράτορος Κωνσταντίνου τοῦ Πωγωνάτον, ὄςτις
ἀνεθοήθη νέος Θιοδόσιος, νέος Μαρκιανὸς, γέος Ιουστινιανός. Αἱ δ᾽
ἀποφάσεις τῶν πατέρων, διαθιθασθεῖσαι εἰς τὸν αὐτοκράτορα, ἐπεχυρώ-
θησαν ὑπ᾿ αὐτοῦ, ὑπογράψαντος ὑπὸ τοὺς ὄρους τῆς συνόδου τὰς λέξεις
ἀνέγνωμον καὶ συνῃνέσαµεν.

4
Ἰουστενεανὸς ὁ Ε΄.

Τέσσαρα ἀχριθῶς ἔτη μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς ἕκτης οἰχουμενικῆς συν-
όδου ἀποθανόντα Κωνσταντῖνον τὸν Πωγωνᾶτον διεδέχθη ὁ υἱὸς αὐτοῦ
᾿ουστινιανὸς ἐν Ἠλικίᾳ δικαὲξ μόλις τῶν. Αλλ᾽ ἡ νιαρὰ τοῦ διςεγ-
Ὑόνου τοῦ Ἡρακλείου ἡλικία δὲν ἔπεισε τὴν ἀκάθικτον αὐτοῦ φύσιν να.
ὑπαχθῇ εἰς τὴν ἐπιθαλλομένην ὑπὸ τῆς συγκλήτου χειραγωγίαν, οὕτω
δ΄’ ἡ πρωτοβουλία αὐτοῦ, ἥτις εἶχε πολὺ τὸ ἀσύστατον, ἀπίδη εἰς
κακὺν, τὸ δὶ χράτος ἐθλάθη μᾶλλον ἀντὶ νὰ ὠφεληθῇ ἐκ τῆς ἄλλως
ἀξιεπαίνου δραστηριότητος καὶ γενναιότητος τοῦ Φιλοπολέμου νεαροῦ
αὐτοκράτορος.

Ὁ ουστινιανὸς, ἀναθαίνων ἐπὶ τὸν θρόνον, παρίλαθε παρὰ τοῦ
πατρὸς τὸ κράτος εἰρηνεῦον πρὸς τοὺς χυριωτάτους τῶν ἐν τοῖς τότε χρό-
νοις ἐχθρῶν τοῦ Βυζαντίου, τοὺς ΄Αραδας καὶ τοὺς Βουλγάρους. ᾽Αλλὰ
τὴν εἰρῆνην ἐκείνην τὴν διὰ τῶν συνθηκῶν τοῦ Πωγωνάτου ὤμολογη-
µένην δὲν ἠθέλησε νὰ θεωρήσῃ ἔμπιδον ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Ἐντεῦθεν δ᾽ οἱ νέοι
πρὸς τὰ δύο ταῦτα ἔθνη πόλεμοι τῆς βασιλείας αὐτοῦ.

Καὶ ες μὲν τὴν ἐπανάληψιν τῶν πρὸς τοὺς "Αραθας ἰχθροπραξιῶν
ἀφορμὴν παρέαχιν ἡ ἐν τῷ χαλιφάτῳ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Μωάθιγια
ἐπιλθοῦσα ὡς ἐκ τῶν περὶ διαδοχῆς αὐτοῦ ἐρίδων ἀνωμαλία

Ἐκ τού-
των ἐπωφελούμενος ὁ Ἰουστινιανὸς, ἀντὶ νάποδεχθῆ τὴν εἰς αὐτὸν ὑπὸ
τοῦ ἰσχυροτάτου τῶν μνηστήρων τῆς χαλιφικῆς ἀργῆς ᾿Αθδαλμελὶκ
προταθεῖσαν ἀνανέωσιν τῆς μεταξὺ τοῦ Μωάθιγια καὶ τοῦ [Ἰωγωνάτου

ΑΥΤΟΡΡΑΦΟΙ ΥΠΟΓΡΑΦΑΙ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ
ΤΩΝ ΜΕΤΑΣΧΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ς«᾽ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟ)’.

Τεμάχιον παπύρου ἐν τῇ, αὐτοκφατορικῇ, Βιέλιοβήκ:, τῆς Βεέννης {”

ἃς Κλανδιοπολιτῶν µητρι

Κυπριανός ἐλέει θεοῦ ἐπίσκοπος
Ἰωάννης ἐλέει Βεοῦ ἐπίσχοτι

Ὄνωρε[ων ἐπαρχίας)
τῆς Π]ισινουντίων µπτροπό
ὀρίσας ὑπέγραγα ἡ-
πόλεως τῆς Λυκίων ἐπαρχίας
ἐπίσκωπος τῆς Σταυροπολιτῶν µη
[ὐπέγραψα Ἡ) Τιβέριος ἐλέῳ Θεοῦ
λεως τῆς ἠρυγῶν Πακατέων ἐπαίρχ!
[Δέφ θιοῦ. ἐπίσκοπος τῆς Ῥωνναδέων µπεροπόλεως τῆς Σαλ.
ἐπαρχίας δρίσας [υπέγραφα {). Κωνσταντῖνος ἐλέε θιοῦ
[Βαρατέων µητροπόλεως τῆς Λυκαόνων

λου τοῦ ἁγιωτάτου µου µητρο

σας ὑπεγραψία Ἡ). Στέφανος ἐλέει θε
τροπόλεως τῆς Πισιλῶν ἐπαρχία:

ριίσας

λίτου τῆς Ἱκονιέων

θιοῦ. ἐπίσκοπος
[δρίσας ὑπέγραψα
γουπολιτῶν ἧτοι Μωκιασηνῶν ΄μπτροπέλεως τῆς δὲ
παδόκων ἐπαρχίας ὀρίτας ὑπέγραν, Ἰσίδωρος ἑλέει βε'
τῆς Ῥοδίων [μητροπόλεως τῆς τῶν] Νήσων ὀρίσ[ας ὁ
Ύβαψα Ἡ/. Ἀισίννιος ἐλέει θεοῦ ἑ ς Ἱεραπολιτῶν µητρο
λεως τῆς Φρυγῶν Πακατέων ἐπαρχίας ὀρίπας ὑπέγραψα ἡ-. Θεόδωρος
ἐλέει θεοῦ ἐπίσκοπος τῆς Ταρσέων μὲ

δρίτας ὑπέγραγαή. Ἀτέφανας ἐλέει Βεοῦ

τῆς πρώτης τῶν Κι-

Ἀίκων ἐπαργίαςὶ
τῆς ᾿Αναζαρθέων µ.

ας τῶν Κιλίκων

Μακρόθιος ἐλέει βεοῦ ἐπίσκοπος

ῥγίας ὁρί-

σας [ὑπέγραψα Ἡ]. ς Σελενκέων µη-

τροπόλεως τῆς Ἱσαύρων....

ο ο ο ο...

0 Ἐν τὸ πραεθσῳ ὃ
θνλλίρν, Αικθάλέτα ὃν σαι πκπόην.

πω νεασεα πιλλαμ!

αὐτῶν. Μιταξν δὲ τῶν ἀναβιματιοθέντων ἦτο καὶ αὐτὸς ὁ τῶν πρώ-

Μακάριος.

Ἡ σύνοδος διελύθη ἐν ἐπευμημίαις ὑπὲρ τοῦ πατριάρχου Κωνσταν-
πινουπόλιως Γτωργίου, τοῦ πάπα ᾿Αγάθωνος, τῆς ἐν τῇ βααιλιωούση,
πυγκλήτου καὶ τοῦ αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου τοῦ Πωγωνάτου, ὄστις
ἀνιδοήθη, νέος Βιοδόσιος, νέος Μαρκιανός, νέος Ὃ ος «ἲ δ)
ἀπυφᾶαιις τῶν πατέρων, διαβιβασβείσαι εἷν τὸν αὑτοχράτορα,
βησαν ὑπ᾿ αὐτοῦ, ὑπογράψαντος ὑπὸ τοὺς ὄρους τῆς μώ η εί
ἐνέγνωμεν καὶ συνῃνίσαµεν.

κκ’
᾿Εουστινισνὸς ὁ ΕΕ’.

Τέασαρα ἀκριβῶς ἔτη μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς ἕκτης οἰκουμινικῆς συν-
εδου ἀποβανόντα Κωνσταντῖνον τόν Πωγωνᾶτον διδέχθη ὁ υἱὸς αὐτοῦ.
᾿"Ἱουστινιανὸς ἐν ἡλικίᾳ δεκαὶξ μόλις ἰτῶν. ᾿Αλλ᾽ ἡ νεαρὰ τοῦ διρεγ-
"γόνου τοῦ Ἡρακλιίου ἡλικία δὲν ἔπιιαι τὴν ἀκάβικτον αὐτοῦ φύσιν να
Απαχθη εἰς την ἐπιθαλλομίνην ὑπὸ τῆς συγκλήτου ειραγωγίαν, οὕτω
3 ἡ πρωτοβουλία αὐτοῦ, ἥτις εἶχε πολὺ τὸ ἀαύστατων, ἀπίδη εἰς
κακόν, τὸ δὲ κράτος ἰθλάθη μᾶλλον ἀντὶ νὰ ὠφιληθῇ ἐκ τῆς ἄλλως
ἀξμπαίνου δραστηριότητος καὶ γενναιότητος τοῦ φιλοπολίμου νεαροῦ
αὐτοκράτορος,

"Ὁ "Ἱουστινιανός, ἀναβαίνων ἐπὶ τὸν θρόνον, παρέλαθε παρὰ τοῦ
πατρὺς τὸ κράτος εἴρηνεῦον πρὸς τοὺς κυριωτάτους τῶν ἐν ταῖς τότε χρό-
νις ἰχθρῶν τοῦ Βυζαντίου, τοὺς "Άραθας καὶ τοὺς Βουλγάρους. ᾿ΑΧΛΑ
τὴν εἰρήναν ἐκείνην τὴν διὰ τῶν συνθηκῶν τοῦ Πωγωνάτου ὦμολογη-
μένην δὲν ἠθέληπι νὰ θεωρήστι ἔμπιδον ὁ υἱός αὐτοῦ. Ἐντιῦθεν δ᾽ οἳ νίοι
πρὸς τὰ δύο ταῦτα ἔβνη πόλεμοι τῆς βασιλείας αὐτοῦ.

Καὶ εἰς μῖν την ἐπανάληψιν τῶν πρὸς τοὺς “Ἀραθας ἰχβροπραξιῶν
ἀφορμὴν παρίσχιν ἡ ἐν τῷ χαλιφάτῳ μετὰ τὸν θάνατων τοῦ.
ἐπιωβοῦσα ὡς ἐκ τῶν περὶ διαδοχΏς αὐτοῦ ἐρίδων 3ν'
των Γπωφιλούμενος ὁ Ιουστινιανός, ἀντὶ νάποδιχθή,
τοῦ ἰσχυροτάτου τῶν μυπατήρων τῆς χ:
πβοταθεῖσαν ἀνανίωσω τῆς μεταξῷ τοῦ.

ΑΥΤΟΓΡΑΦΟΙ ΥΠΟΡΡΑΦΑΙ Των ΠΑΤΕΡΩΝ
ΤΩΝ ΜΕΤΑΣΧΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ς«’ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟ}.

Κωπριανὸς ἑλέει θεοῦ ἐπίσκοπε
Ὀνωρείων ἐπαργίας) ὀρίσας ὑπέγραφα . Ἰωάννης ἐλέει βεοῦ ἐπίσκ.

λεως τῆς δν ας τῶν Γαλ.ατῶν ἐπα,

τῆς Π]ιαινουντίων µητρι

πόλεως τῆς Αυκίων ἐπαρχίας ὀβίσας ὑπέγραθα ἡ
όλεως Καρῶν (πα
ἔσκοπος τῆς Ααοδυμέων

ἰπίσκυπος τῆς Σταυροπολιτῶν µη
[ὐπέγραψα {] Τιβέριος ἑλέῳ θεο
λεως τῆς ὠρυγῶν Πακατέων ἐπὶ
ἰλέ θιοῦ ἐπίσκοπος τῆς Σωνναδέων μητροπόλιως τ
ς ἐλέες θεοῦ

Κωνασταντῖν

ἐπαρχίας ὀρίσας [ὑπέγραψα ἡ
[Βαρατέων µητροπόλιως τῇ
λου τοῦ ἁγιωτάτου µου µητροχολίτου τῆς

σας ὑπεγραψία }]. Στέφανος ἐλέει Δε
τροπόλεως τῆς Πισιλῶν ἐπαρχίας ὀρίσας ὑπέγρανα

θιοῦ ἐπίσκοπος τῆς Περγέων µητροπέλεως

[δρίσας ὑπίχραψα ή]. Θιόπῳπτ
νουπολιτῶν τοι ωκιοσηνῶν ἱμητροπόλεως
παδόκων ἐπαρχίας ὀρίσας ὑπέγραψ.
τῆς Ῥοδίων [μητροπόλεως τῆς ἐπαρχίας τῶν) Νήσων ἐρίσ[ας ὑπε ----
Ύβαψα Ύ]. Σιαίννιος ἐλέει θεοῦ ἐπίσκοπος τῆς Ἱεραπολιτῶν µητροπςὸ ----
Ἄεως τῆς Φρυγῶν Πακατέων ἐπαρχίας ὀρίσας «Θεέδωρω ς
ἐλέει θεοῦ. ἐπίσκοπος τῆς Ταρσέων μπτβοτι πόλεως τῆς πρώτης τῶν Κι--

Ἀ[ίκων ἐπαρχίαςὶ ὀρίτας ὑπέγραψα”-. Στέφανος ἐλέει βεοῦ
όλεως τῆς δευτέρας τῶν Κιλίχων ἐπ'

τῆς ᾿Αναζαρθέων µ'
σας [ὑπέχραψα {). Μακβόθιος ἐλέει θεοῦ ἐπίπεοπος τῆς Σελευκέων απ-

προπόλεως τῆς Ἰσαύρω». ...

ο Ἡν τς αὶ
πω Α ἰνπασλα

δὲ τῶν ἀναθιματιαθέντων ἦτο καὶ αὖτες «τω

των ἑννέα συνεδριῶν τῆς συνόδου µετασχὼν πατι

καὶ τοῦ αὐτηκράτορος Κωνσταντίνου τοῦ Ἱζω-ωιστ. τπτ

ἀνιθοήήκ νῶως Θεοδόσιος, νέας Μαρχιανός, εως Ἵωματ

τῶν πατέρων, διαθιθκσθεῖσχι εἰς

γράψαντας ὑπὸ
ἀνέγναμεν καὶ συνῃνέσαµεν.

μπ΄

πουστινιανὺς ὁ 58.

μετὰ τν ἀνάὸ τν ανν ωτι

Κωνπταντῖνον τὸν Πωγωνό-. οι

α δικαὶξ µ.

Ἡτακλεον ηλικία δὲν ἔπεισε τες να» τν

γόνου
Ἑρπαχθῃ εἰς τήν ἐπιθαλλομένην
35) ἡ πρωτοθοιλια αἲ

νο μι

Ξςακόν, τὸ Δὶ κρατας ἰθλάθη μᾶ ντος αν καν
αἴνω, δρα καὶ πε τσ
ἀναθαννω, ἐπ. τν -
πνεῦον πρ;
Βυζαντίου, τους "νινό,
.. την δι” τω. αλ. ο -
μμένην δὲν .
τα ἔθνη πε». -' 2
τν ἐπανάλεν. τι. ᾿

ἡ ἐν τώ αλ1νε ιν

προταβεῖτα, ἁνανέως. το -

πο.

εώρυξι καὶ πάλιν τὸν πόλεμων. Ῥυμπαραλαξὼν δ μετὰ τῆς ἰδίας
Χυτοῦ στρατιᾶς τριακοντακιζχιλίους Ἀλάδωυς, οὓς, ὡς Βὰ ἴδωμεν, εἶχε
απονκίσιν ἐκ. τῶν παρὰ τὸν Στρυμόνα χωρῶν εἲς τὴν Μικρᾶν ᾿Αοΐαν,
ζώρμησι κατὰ τῶν ᾽Αράθων. ᾿Αντεπεξιλθόντων δὲ τῶν ᾿Αράθων κατ᾿
ὡτοῦ ἐκ τῆς Συρίας καὶ τραπέντων πρὸς βορρᾶν ὑπὸ τὸν οτρατηγὀν
ὠτῶν Μωάμις 'θν Μερμαν, συνηντήθησαν αἲ ἀντίπαλοι ατρατιαὶ τῷ
83 περί τὴν Ῥεβαστούπολυ, τῆς Κιλικίας. Αλλ᾽ ἡ περὶ τὸν Ἴουστι-
ανόν ατρατιὰ, ἰγκαταλειφθεῖσα ὑπὸ εἰκοσακιχιλίων ἐκ τῶν Σλάβων,
ὠπομοληθάντων πρὸς τὸν Μωάμιβ, ἁναγκάσβη νὰ τραπῇ αἲς φυγήν.
ἴαὶ ἀνέφξε μὲν ἡ νίκη αὕτη πού Μωάμεθ. εἲς τοὺς "ραθας τὴν πρὸς
ἂν Αρμενίαν ὁδόν, καὶ ἔδωκον εἰς αὐτοὺς ἀφορμὴν νὰ τραπῶαυν εἰς ἔπι-
ρυμᾶς καὶ λνήλασίας ἀνὰ τὴν Μιερᾶν ᾿Ασίαν" ἀλλὰ καὶ οἱ Βυζαντῖνοι
ἂν ἔπαυσαν ὀῃοῦντες τὰ Ῥόρεια τῆς Συρίας µέχρι τῆς ᾿Αντιοχείας καὶ
σλλαὺς τῶν κατοίκων φονεύοντες, ὥςτ' {Φ᾽ ἱκανὰ ἔτη ἀμφίρρυκα ἔμει-
αν τὰ πράγματα ἐν ᾿Ασίς μεταξὺ τῶν ᾿Αράθων καὶ τᾶς ἓν Κωναταν-
μαυπόλει βασιλείας.
ϱ ΑΧΛ) οἳ πρὸς τοὺς Άραβας πόλεμοι δὲν ὑπῆρξαν οἳ μόνοι οὓς ἴπν--
εέῴησεν ὁ τολμαρὸς ᾿Ἱουστυνανός, Οὐγ ἧττον τῶν ᾿Αράδων ἀνητόχουν
ὑπᾶν οἱ ὑπό ταῦ πατρός τας μεταξῷ τοῦ Ίστρου καὶ τοῦ Λἴμαυ χώρας
αβόντες Βούλγαροι καὶ οἱ κατὰ τὰ περὶ τὸν Στρυμόνα µέρη τὺς Μακι-
θνίας ἐγκαταστημένοι Σλάθοι. Καὶ δυκκίως" διότι Βούλγαροι καὶ Σλά-
ον ἑνωθίντες οὗ µόνον τὰς ἠπειρωτικὰς χώρας τοῦ κράτους ἐπιρχόμενοι
βρουν, ἀλλὰ καὶ πειρατικὰς ἐπιδρομάς μέχρις αὐτῆς τῆς Προποντίδος
πεχείρουν, διώκοντες μὲν τὰ ἐμποριὰ πλοῖα, ἁπώσαντες δὲ τὴν Προ-
(ὄννησον καὶ κατὰ τὰς ἄκτας τοῦ Ελλησπόντου τὸ Πάριον..
τΟὐδεῖς δύναται νὰ κατηγορήση τὸν ᾿Ιουστωνανόν, ὅτι προέθη, ὑφι-
παμένων ἀκόμη τῶν πυνθηκῶν, εἷς ἐπίβεσιν κατὰ τῶν Βουλγάρων καὶ
ὧν Σλάδων, ἀφ᾿ οὐ αὐτοὶ οὗτοι, μὴ πιθόµενοι τὰ ὠμολογημίνα, ἰφί-
ηντο δίκην πολιµίων Καὶ τῷ μὲν δ8Τ ἔστειλε κατὰ τῶν Βουλγάρων
αἱ Ῥλάξων τὰ ἵππικα τάγματα, τὸ δ᾽ ἑπόμινον ἔτος ἱστράτωσιν αὖ-
ὃς ἑναντίον τῶν παρασπόνδων ἐπιδτομέων. Καὶ τοὺς μὲν Βουλγάρνως
πιπεξελθόντας ἐνέκηπεν, οὐ Άστον δ᾽ ἐπιτυχὴς ὑπῆρξι κατὰ τῶν
ἠλάθων ἡ µέχρι τῆς ἐκ νέου κινδυνεωαύσης Θεσσαλονίκης στρατεία τοῦ
Ἰασθλέως. Μόνον δὲ κατὰ τὴν ἐπισεροφὴν διέτρεξε κἰνδυνον ἔνεεεν ἐνέ--
ας τῶν Βουλγάρων, ἣν ὅμως ἠδυνήθη νὰ διαφύγῃ οὐκ ἄνεω Εκανῆς
ὢν περὶ ἑαυτὸν ἀπωλείας. ᾿Αλλ΄ οὐγ ἧττον ἡ μακεδονική ἐκείνη ἔκ--

πονος τη 48

55

Ἠτο καιρὸς πλέον νὰ φροντίσῃ ἡ γειστιανικὴ ἐκχλησία περὶ τῆς ἐκ-
κλησιαστικῆς τάξεως καὶ σὺν τῇ διακανονίσει τῶν κατ᾽ αὐτὴν νὰ στρίψῃ
τὴν προκοχὼν αὐτῆς εἰς τὴν ἐκρίζωσιν τῶν τελευταίων λειψάνων τοῦ.
εἰδωλολατρικοῦ βίο, ἅτινα, βαθείας ἔχοντα τὰς ῥίζας, πιριέσφιγγον
τὸ ἀγλαόν τῆς χριστιανικῆς κοινωνίας δίνδρον. Ὁ μὲν βίος ὃν ἔζων οἱ
ἱφρεῖς τοῦ ὑψίστου δὲν ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ περὶ πάντα θιάριστος µο-
ναχοὶ δὲ καὶ μοναχαὶ κατωλίσθαινον πολλάκις εἷς δίαιταν μὴ συµδιθα-
ζομένην πρὸς τὴν κουρὰν αὐτῶν. Τὴν δὲ κοινωνίαν τῶν λαϊκῶν ἐλυμαίνετο
πολλή τις διαφθορὰ, καὶ ἴθιμα εἰδωλολατρικὰ ἤσχυνον ἐν πολλοῖς ἀκόμη
τὸν βίον τῶν πιστῶν. Πῶς ἠδύνατο νἀνεχθῆ ἡ ἐκκλησία ἐπιακόπους αυνοι-
κοὔντας μετὰ τῶν ἑαυτῶν γυναιχῶν καὶ θεραπαινίδας ἑταιρικὰς ἐν τοῖς
αἴκοις τῶν μυσταγωγῶν τοῦ θεοῦ καὶ ἱερῖς διατηροῦντας ἐργαστήρια
χαπηλικὰ καὶ χληρικοὺς ἀμφιεννυμίνους ἀνοικείους ἐσθῆτας καὶ παρι-
αταµένους θεατὰς θυμελικῶν ἀκοσμιῶν χαὶ ἱπποδρομιῶν χαὶ ὑπόπτους
ἐγκοιμήσεις γυναικῶν ἐν ἀνδρῴοις µοναστηρίοις καὶ ἀνδρῶν ἐν μοναῖς
Υυναικείαις ; Δὲν ἦτο καιρὸς νὰ παύσωσιν ἑορταζόμενα εἰς μὲν τὸν Βάκ-
χον τὰ Βρουµάλια, εἰς δὲ τὸν Πᾶνα τὰ Ποτὰ καὶ ἐκφωνούμενον τὸ ὄνομα
εοῦ Διονύσου ἐν τοῖς ληνοῖς κατὰ τὴν ἔκθλιψιν τῶν σταφυλῶν καὶ ὑφι-
στάµεναι παντοῖαι ἐθνικαὶ δεισιδαιµονίαι καὶ ἐπαναλαμθανόμενοι ὄρχοι
εἰδωλολατρικοί ; Δὶν ἔπρεπε νὰ ἐπέμθῃ ἡ ἐκκλησία παρακωλύουσα τὴν
Ζτωμυλίαν τῶν γυναικῶν ἐν τῇ ὥρᾳ τῆς θείας λειτουργίας, τὴν ἵδρυσιν
«απηλείων ἔνδον τῶν ἱερῶν περιθόλων, τὰς ἐγκληματικὰς ἐκτρώσεις :

Αὗται καὶ τοιαῦται ἦσαν αἱ ἐκκλησιαστικαὶ ἀταξίαι καὶ κοινωνικαὶ
παραλυσίαι, ἃς µόνον τὸ κὕρος οἰκουμενικῆς συνόδου ἠδύνατο νὰ κατα-
παύσῃ. Καὶ τὸ ἔργον τοῦτο ἀνέλαθιν ὁ Ἰουστινιανὸς, συγκαλέσας τὸ
φθινόπωρον τοῦ 694 εἰς Κωναταντινούπολιν τὴν σύνοδον ἐκείνην, ἥτις,
ἅτε συμπληροῦσα τὴν πέµπτην καὶ ἵκτην, ὠνομάσθη Πενθέκτη, εἶνε
δὲ γνωστοτέρα ὑπὸ τὸ ὄνομα ἡ ἐν τῷ Τρούλλῳ ἐκ τοῦ τόπου τῶν συνι--
δριῶν αὐτῆς.

Ἐξέθηκε δ᾽ ἡ ἐν τῷ Τρούλλῳ σύνοδος ἑκατὸν δύο κανόνας διαρρυθµί-
ζοντας τὰ τῆς ἐκχλησιαστικῆς
καὶ ἐγκλήματα, περὶ ὧν ἔγεινεν ἤδη λόγος, καὶ ἄλλα πολλά. Καὶ παρί-
-τησαν μὲν εἰς τὴν σύνοδον τοποτηρηταὶ τοῦ πάπα, ἀλλ᾽ ἡ δυτικὴ ἐκ-
αλησία δὲν ἠθέλησε νἀποδιγθῃ ἓξ τῶν κανόνων αὐτῆς, οὐδ᾽ ἔστερζε

εως καὶ ἁπαγορεύοντας τἀτοπήματα

νάναγνωρίσῃ τὴν αύνοδον ὡς οἰκουμενικήν. Δύο δὲ ἦσαν πρὸ πάντων οἱ
κανόνες, οὓς βαρέως ἔφερεν ἡ Δύσις, ὁ κατὰ τὰ παραγγέλµατα τῶν

48

--

τοῦ

το καιρὰς πλέον νὰ φροντίαη ἡ γειστιανυκὴ ἑκελγσία περὶ τῆς ἐκ--
λησικοτικῆς τάξεως καὶ σὺν τῇ διακανονίσει τῶν κατ' αὐτὴν νὰ οτρίψ;
Ίπὴν προκοχὰν αὐτῆς εἰς τὴν ὑκρίζωσιν τῶν τελευταίων λειψάνων τοῦ
εἰδωληλατρικοῦ. βίου, ἄτινα, βαθείας ἔχοντα τὰς ῥίζας, περιέσφιγγον
τὸ ἀγλαὸν τῆς χριστιανικῆς κοινωνίας δένδρον. 'Ὁ μὲν βίος ὅν ἴζων οἳ
Περεῖς τοῦ ὑφίστου δὲν ἠδύνατο νὰ Βεωρηθῇ περὶ πάντα βιάρεατος" µο-
ναχοὶ δὲ καὶ µοναχαὶ κατωλίσθαινον πολλάκις εἰς δίαιταν μὰ συµθιθα-
ζομένην πρὸς τὴν κρυρὰν αὐτῶν. Τῶν δὲ κοινωνίαν τῶν λκικῶν ἐλυμαίνετο
πολλή τις διαφθορὰ, καὶ ἔθιμα εἰδωλολατρικὰ ἤσχννον ἐν πολλοῖς ἀχόμη
τὸν βίαν τῶν πιστῶν. Πῶς ἠδύνατο νάνεχθῇ ἡ ἐκκλησία ἐπισκόπους συνοι-
κοὔντας μετᾶ τῶν ἑαυτῶν γυναικῶν καὶ βεραπανίδας ἑταιρικὰς ἐν τοῖς
αἶκοις τῶν μωσταγωγῶν τοῦ Βιοῦ καὶ ἱερεῖς δικτηροῦντας ἐργαστύρια
καπηλικὰ καὶ κληρικοὺς ἀμφιεννωμένους ἀνουκείους ἐσθῆτας καὶ παρι-
σταµένους θεατὰς θυμελικῶν ἀκοσμιῶν καὶ ἱπποδρομιῶν καὶ ὑπόπτους
ἐγκοιμήσεις γυναικῶν ἐν ἀνδρῴοις μοναστηρίοις καὶ ἀνδρῶν ἓν μοναῖς
Ὑοναικείαιςτ Δὶν ἧτα καιρὸς νὰ παύσωσιν ἑορταζόμενα εἰς μὲν τὸν Βάκ--
Ίαν τὰ Βρουμάλια, εἲς δὲ τὸν Πάνα τὰ Βωτὰ καὶ ἐκφωνούμενον τὸ ὄνομα
ποῦ Διονύσου ἐν τοῖς Ἀηνοῖς κατὰ τὴν ἴκβλιψιν τῶν σταφυλῶν καὶ ὄψι--
στάμεναι παντοῖαι ἐθνικαὶ δεισιδαιµονίαι καὶ Γπαναλαμθανόμινοι ὄρκοι.
εἰδωλολατρικοί : Δὶν ἔπρεπε νὰ ἐπίμβη ἡ ἐκκλησία παρπκωλύουσα τὴν.
στωμυλίαν τῶν γυναιιῶν ἓν τῇ ὥρφ. τῆς θείας λειτουργίας, τὴν ἵδρυσιν
καπηλείων ἔνδον τῶν ἱερῶν περίθόλων, τὰς ἐγκληματικὰς ἠκτρώσεες

Αὐται καὶ τοιαῦται ἦσαν αἲ ἰκκλησναστικαὶ ἁταξίαι καὶ κοινωνικαὶ
παραλυσίας, ἃς µόνον τὸ κΌρος οἰκουμενικῆς συνόδου ἠλύνατο νὰ κατα-
παύσῃ. Καὶ τὸ ἔργον τοῦτο ἀνίλαβεν ὁ ᾿ουστινιανὸς, αυγιαλέσας τὸ
φθινόπωρον τοῦ 94 εἰς Κωνσταντινούπολιν τὴν σύνοδον ἐκείνην, ἥτις,
ἅτε συμπληροῦσα τήν πέµπτην καὶ ἕκτην, ὠνομάσθη Πονθέκτη, εἶνε
δὲ γνωστοτέρα ὑπὸ τὸ ὄνομα ἡ ἐν τῷ Τρούλλῳ ἐκ τοῦ τόπου τῶν αυνι-
δριῶν αὐτῆς.

᾿Εξθηκε δ᾽ ἡ ἐν τῷ Τρούλλῳ αύνοδος ἕκατόν δύο κανένας δικρρυθµἰ--
ζοντας τὰ τῆς ἐκκλησικατικῆς τάξεως καὶ ἁπαγορεύοντας τἀτοπήµατα
καὶ ἐγκλήματα, περὶ ὧν ἴγωνεν ᾖδη λόγος, καὶ ἄλλα πολλά, Καὶ παρί--
ατησαν μὲν εἰς τὴν σύνοδον τοποτηρηταὶ τοῦ πάπα, ἀλλ’ Ἡ Δυτικὴ κ--
κλγαΐα δὲν ἠθίληαν νάποδιχθῃ Ἡξ τῶν κανόνων αὐτῆς, οὐδ ἔστερξε
νἀναγνωρίση τῶν σύνοδον ὡς οἴκουμινικήν. Δύο δὲ ἦσαν πρὸ πάντων οἱ
κανόνες, οὓς βαρέως ἔφερον Ἡ Δύόσις, ὃ κατὰ τὰ παραγγίλµατα τῶν
4δἳ

--- -
πα

Κυριώτατα δὲ ὄργανα τοῦ βασιλέως ᾖσαν οἱ δύο αὐτοῦ ταµίαι, ὁ γι-
|μκὸς λωγοβέτης, ἔτοι ταμίας τῶν δημοσίων χρημάτων, σχεδὺν ἔχων
[τὸν ἄθναμιν σημερινοῦ ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν, Θιόδοτος καὶ ὁ σα-
[κελλάριος, ὅτοι ἰδιωτικὸς ταµέας τοῦ βασιλέως, Ἀτέφανος. Καὶ ὁ μὲν
[θιόδοτος ἦτο πρότερον μηναχός, ὁ δὶ Ἑτέφανας ἦτο Πέρσης εὐνοῦχος.
Αχλ΄ ὅμοιος ἦτο ἀμφοτέρων τῶν κατὰ τἆλλα διαφόρων ἀνδρῶν ὁ χα-
ρακτήρ" ἀμφότιροι σαν ἀπηνεῖς καὶ αἱμοθόροι, ἀμφότεροι οὐδεμίαν
εἶχον ἀνασκοπὴν πρὸς εἴκπραζιν χρημάτων, ἀλλ’ ἅποροί τε καὶ ἰσχυροὶ,
Πργάται καὶ ἄρχοντες ἐπιίζοντο, ἔθλιπον δημευόμενα τὰ ὑπάρχοντα αὐ--
τῶν, ἐθασανίζοντα κατὰ παντοίαως τρόπους, ὑφίσταντο παντοειδεῖς αἱ--
κίας. Αὐτὴ ἡ μήτηρ τοῦ αὐτοκράτορος ᾿Λναστασία δὲν εὗριν Έλεος πρὸ
τῆς ὠμότητος τοῦ Πέρσου, καὶ ἔκπληκτοι "μαθω οἱ ἀστοί τῆς Κων-
σταντινουπόλεως, ὅτι ἡ βασιλομήτωρ ἡμέραν τινὰ ἐμαστιγώθη ὑπὸ τοῦ
πρωτοιυνούγον ἰκείνου διὰ λωρίου δίκην παιδίσκης.

Ῥαῦτα πάντα κατέστησαν μιπητὸν εἲς τὰ πλήθη τὸν ᾿Ἱωωστινιανόν.
Ἐκορυφώθη δὲ ἡ ἀγανάκτηοις, ὅτε τῷ 605 ὁ αὐτοκράτωρ, (ξωθού-
μονος πάντως ὑπὸ τῶν ἀπηνῶν αὐτοῦ συµθούλων, διέταξεν ἕνα τῶν
στρατηγῶν του νάποκτείνῃ νύχτωρ τοὺς ἀποτελοῦντας τοὺς δήμους τῆς
Κωνσταντοουπόλιως, Ἔλεγι δὲ τὸ πρόεταγµα. νὰ γεν ἀρχὰ τῆς
αφαγῆς ἀπ᾿ αὐτῶν τῶν ἀργχγῶν τῶν δήμων. ᾿Εσκόπει δὲ βεδαίως διὰ
αῆς ποιαύτης µιαινφονίας νὰ καταπτοήση τὰ πρὸς ἰπανάστασιν παρα.
σκευκζόµενα πλήθη. ᾿Αλλα τὸ ὠμόν κέλινσµα, ἀντὶ νὰ ἐμποδίση τὴν
ἱπανάστασνν, ἐπετάχυνεν αὐτὴν. "Ἠγέτης δ' αὐτῆς ἀνιδείχθη ὁ Λιόν-
πιας ἐκεῖνος, ὃν εἴδομιν ατρατηγήσαντα κατὰ τῶν ᾿Αράδων. Ὁ Αιόν-
πιος, εἰς ὂν φίλοι μοναχοί εἶχον προκγγεῖλει, ὅτι ἔμελλε νὰ βασιλεύσῃ,
μετὰ τρεετῇ φυλάκνπιν ἔμιλλε τὴν νύκτα ἐκεύνην τῆς µαλετωμένης σφα-
Ὑδς νἀποπλιύσρ διὰ τὴν Ἑλλάλα, ἧς διωρίσθη αερατηγὺς ἐπὶ τῷ πκοπῷ
ὠσχήμον ἁπομακρύναιως ἰκ τῆς πρωτεωούσης, Ἡ δὲ ποιαύτη ἀπομά-
κβυναις ἀντὶ κρυφίας θανατώσιως, δι’ ἧς ἠδύνατο ὠμότιρον, ἀλλ᾽ ἔπι-
τυχέστερον νάπαλλαγθῆ αὐτοῦ ὁ αὐτοκράτωρ, δεινύεν, ὅτι εἶχεν ήδη
ὁ Λεόντιος πολλοὺς ὁπαδεώς, οὓς δὲν ἄβιλεν ὁ Ἱουστοιανὸς νὰ παβαρ-.
Ὑίσῃ ἔτι μᾶλλον Διά τοῦ θανάτου αὐτοῦ. Ἡ δὲ ταχεῖκ πρόοδος τῆς
ἐπαναστάσεως, δι ἧς ἐκραμνίοθη ὁ θρόνος τοῦ ᾿Ἰαυστινικνοῦ, ἀποδεικνύες,
ἔτι τὰ πράγματα σαν πκριπκευκσµένα καὶ ὅτι ὁ Λεόντιος ἦτο ἀναλι-
διγμένος ἀληθῶς ἐν τῇ συνιλήσει τ.ῦ λκοῦ τῆς Κωναταντινουπόλεως ὡς
ὁ ἀνὴρ ὁ δυνάµινος νάπελλάξη τὸ Βνζάντιον ἀπὸ τοῦ μισητοῦ τυράννου.

πο

κθ'
Λεόντιος καὶ Ἐεδέριος ὁ ν΄.

Ὁ ἀνὴρ, ὃν ὁ ἐξωσθεὶς Ἰουστινιανὸς ἐκράτει ἐπὶ τριετίαν ὅλην δέσµιον
καὶ ἠτοιμάζετο νἀπομακρύνῃ τῆς Κωνσταντινουπόλεως τὴν µοιραίαν
νύκτα τῆς ἀποστασίας, ἦτο ἐκ τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οἵτινες ἑτίμων τὸν
βυζαντιακὸν στρατὸν, ἐξ οὗ τῶν σπλάγχνων εἶχον ἐξέλθει. Τὴν δὲ πο-
λεμικὴν αὐτοῦ ἀρετὴν ἐπίδειξεν ὁ Λεόντιος καὶ κατὰ τὸν χρόνον τῆς
βραχείας βασιλείας. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον αὐτῆς ἔτος διᾶλθεν ἐν εἰρήνη,
ἀλλὰ τῷ 697 αἱ πρόοδοι τῶν ᾿Αράβων ἰξήγειραν τὴν ἁπτόητον ὁρμὴν
τοῦ παλαιοῦ αὐτῶν ἀντιπάλου. Ἠλέπων ὁ Λεόντιος, ὅτι οἱ ΄Αραθες
παρίλαθον μὲν ἐν ᾿Ασίᾳ τὴν Λαζικῆν καὶ τὴν Ἰθηρίαν, παραδοβιίσας
εἰς αὐτοὺς, ἐκυρίευσαν δ᾽ ἐν ᾽Αφρικῇ τὴν Καρχηδόνα, ἧς ἀπὸ δεκαετη-
βίδων ἤδη µαταίως εἶχον πειραθῆ, ἀπεφάσισε νάντιτάξῃ ἀντίστασιν
γωναίαν. Ὁ δὲ ἀνὴρ, εἰς ὃν ἀνέθηκε τὴν ἀνάσωσιν τῆς Καργηδόνος,
ὁ πατρίκιος Ἰωάννης, ὑπῆρξεν ἀντάξιος τῶν περιστάσεων. Ὁ ατρατη-
γὸς τοῦ Λεοντίου ἐξεθίασι τὸν εἴκπλουν τοῦ λιμένος τῆς Καρχηδόνος,
καίπερ πεφραγµένον ὑπὸ τῶν ᾿Αράθων δι’ ἀλύσεων, καὶ, τρέψας τοὺς
ἐχθροὺς, ἠλευθέρωσε τὰς πόλεις τῆς ᾽Αφρικῆς. ᾽Αλλ᾽ ἐπελθόντος τοῦ
ἔαρος τοῦ 693, ὁ Ἰωάννης δὲν ἠδυνήβη νάνθέξῃ πρὸς τὴν ἐπίθεσιν νέου,
μεγάλου στόλο» τῶν ᾿Αράξων, καὶ, μόλις ἐκφυγὼν, ἀπέπλευσιν ἐπι-
σερέφων εἰς τὴν βασιλιύουσαν. Αλλ᾽ ἡ ἦττα αὐτοῦ φ.
μέγα µέρος ἦτο ἀποτίλεσμα τῆς ἀνυποταξίας τῶν ὑπ᾿ αὐτὸν τεταγµέ-
γων, οἵτινες ἦσαν μεστοὶ αἰσχύνης καὶ φόθου ἐπιστρέφοντες εἰς τὴν
Κωνσταντινούπολιν. Θέλοντες δ᾽ οὗτοι νἀπαλλαγῶσι τῆς ἀναμενομένης

ται ὅτι κατὰ

τιμωρίας τοῦ βασιλέως, ὅτε ὁ στόλος, ἀναπλέων ἐκ τῆς ᾿Αφρικῆς πρὸς
τὴν Κωναταντινούπολιν, προκωρµίσθη εἷς τὴν Κρήτην, ώραν τὴν ση-
µαίαν τῆς ἀνταροίας, καὶ ἀνηγόριυσαν βασιλέα τὸν στρατηγὺν τῶν
Κιθυρραιωτῶν ᾿Αψίμαρον, µετονοµάσαντις αὐτὸν Τιβέριον.

Οἱ δ᾽ ἀπτοὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως δὲν ἠδυνήβησαν νἀντιατῶσιν
ἐπὶ μακρὸν εἰς. τὴν βίαν τῶν περὶ τὸν Τιθέριον στααιαστῶν, ὅτι κατί-
πλενσιν ὁ φέρων αὐτοὺς στόλος εἰς τὸν λιμένα τῶν Συκῶν. Τετράµη-

γος βουθωνικὴ νόσος, πολλοὺς προξενήσασα θανάτους, εἶχε καταστήσεϊ

ἀδύνατον πᾶσαν ἀντίστασιν. Εϊκελάσας δ᾽ ὁ Τιθέριος εἰς τὴν πόλιν,
ἰβρινοκόπησε τὸν Λεόντον, καὶ ἐξώρισιν αὐτὸν εἷς τινα μονῆν ὡς ἐν
φυλακῇ, ἐξωρίσθησαν δὲ καὶ οἱ ἰσχυρότατοι τῶν φίλων καὶ ὁπαδῶν τοῦ

᾽Αληθᾶς ὁ θρόνος δὲν εἶχε στηριχθῆ καὶ μετὰ τὴν ἐπ᾿ αὐτὸν ἀνά-
Θχσιν τοῦ Τιθερίου. Τὸ παράδειγµα τοῦ Λεοντίου καταλύσαντος τὴν
ἀρχὴν τοῦ Ἰουστινιανοῦ, τὸ παράδειγµα αὐτοῦ τοῦ Τιθερίου ἑξώσαντος
τὸν Ἰουστινιανὸν εὗρισκε μιμητὰς, τὴν δ᾽ ἔννομον βασιλείαν ἐφαίνετο
διαδεχοµένη ἡ ἀπὸ στάσεων τυραννίς. Ὁ Τιβέριος εὑρέθη τῷ 103 ἀπέν-
αντι συνώμότον, ὄντις, ὅπως καταλάθῃ τὴν ἀρχὴν, διηγεῖτο, ὅτι εἶδεν
ἐν ὀνείροις τὴν κεφαλήν του σκιαζοµένην ὑπὸ ἀετοῦ, τοῦ συµθόλου τῆς
βυζαντιακῆς βασιλείας. Ὁ δὲ αὐτοκράτωρ ἰθιώρηαι καλὸν νάποµα-
κρύνη ἐκ τῆς βασιλευούσης τὸν ᾽Αρμένιον ἐκεῖνον ὀνειροπόλον, ὄττις ἑκα-
λεῖτο Βαρδάνης καὶ ἦτο υἱὸς πατρικίου ὀνομαζομένου Νικηφόρου. Ὁ
Βαρδάνης ἰξωρίσθη εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, ὅπου δὲν ἔπαυσεν ὀνειροπολῶν
τὴν βασιλείαν. ᾽Αλλὰ πρὶν ἢ ἔλθη ὁ χρόνος νὰ τελεσθῇ, ὡς θὰ ἴδωμεν,
τὸ ὄνειρόν του, ἄλλος προαιχέστερος κίνδυνος ἐκλόνησεν ἐκ βάθρων τὸν
θρόνον τοῦ Τιθερίου. Ὁ δ᾽ ἀντίπαλος, ὃν εὗρεν ἀντιμέτωπον ἑαυτοῦ,
ἦτο ὁ ἔκπτωτος Ἰουστινιανός.

Ὁ Ῥινότμητος βαρέως ἔφερε τὴν ἐν Χεραῶνι ἑξορίαν. ᾿Απὸ τοῦ θ9δ.
ὅτε ῥινοχοπηθεὶς ἀπεστάλη ὑπὸ τοῦ Λεοντίου, εἶχον παρέλθει ἰννέα περι-
πιτειώδη ἔτη, καθ᾽ ἃ δὲν ἔπαυσεν ἐλπίζων καὶ διενεργῶν ἀπὸ τοῦ ἀπο-.
μεμακρυσμένου του κρυψῶνας τὴν εἰς τὸ Βωζάντιον κάβοδον. Μάτην δ᾽
ἐλπίσας νὰ τύχη πρὸς παλινόρθωσιν τοῦ θρόνου του τῆς βοηθείας τῶν
κατοίκων τῆς Χεραῶνος, ἐκείνους μὲν ἤργισε τυραννῶν καὶ ἀπειλῶν,
ἀντ᾽ ἐκείνων δ᾽ ἐζήτησε τὴν συνδρομὴν τῶν ἐχθρῶν του καὶ ἐγθρῶν τοῦ
Βιζαντίου. Ἔγθροὶ δὲ τῆς Χεραῶνος, ἐποφθαλμιῶντες τὴν ἀχμὴν καὶ
εὐημερίαν τῆς ἐμπορικῆς ταύτης πόλεως, ἥτις, διαδεχθεῖσα τὴν ἁρ-
χαίαν Χερσόνησον καὶ πλησίον τῆς σημερινῆς Σεθαστουπόλεως κειµένη,
διετήρει τὴν πρὸς τὸ Βυζάντιον πίστιν, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀστικὰς αὐτῆς
ἐλευθερίας, ἦσαν οἱ περὶ τὴν Μαιῶτιν λίμνην οἰκοῦντες Χάζαροι. ᾿Απὸ
τούτων δ᾽ ἐξηρτῶντο ἤδη ἀπὸ τῶν χρόνων Ἰουστίνου τοῦ Β΄ ὁ Βόνπο-
ῥος, πόλις τοῦ Κιµμερίου Βοεπόρου, ἀντικαταστήσασα τὸ ἀρχαῖον [Παν-
τικάπαιον, καὶ ἡ Φαναγουρία, ἡ διάδοχος τῆς ἀρχαίας Φαναγορείας.
Πρὸς τὸν χαγάνον λοιπὸν τῶν Χαζάρων συνδιθεὶς ὁ Ἰουστινιανὸς, ὅτ᾽
ἴθλεπιν ἑαυτὸν ἀπειλούμενον ὑπὸ τῶν Χερσονηαιτῶν, καὶ λαθὼν εἰς δεύ--
τερον γάμον τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ Θεοδώραν, ἐγκατοικισθεὶς δ᾽ ὑπ] αὐτοῦ
ἐν Φαναγορείᾳ, ἥλπιζιν, ὅτι δι᾽ αὐτοῦ ἔμελλε νὰ τύχη τῆς ποθητῆς εἷς
τὸ Βυζάντιον καθόδου.

Καὶ ὅμως τὸ

ἥμα, ὅπερ ὑπισχέθη εἰς τὸν χαγάνον ταῦτα μαθὼν ὁ Τι-

βασιλέως συνέλαθον αὐτὸν φεύγοντα καὶ ἔγαγον πρὸς τὸν Ἰωυστενιανόν"
δέσµιος δ᾽ ἐσύρθη πρὸς τὸν βασιλέα καὶ ὁ ἀδελφὺς τοῦ Τιθερίο Ἡρά-
χλειος. Καὶ τῶν μὲν ἐπιθατῶν τοῦ θρόνου, τοῦ Τιθερίου καὶ τοῦ κρὸ
αὐτοῦ βασιλεύσαντος “εοντίου, σκληρὰ ὑπῆι
πομπευθέντες ἀνὰ τὴν πόλιν, Ιαύῤθησαν ἔπειτι
ἐκεῖ δ ἐνώπιον τοῦ χάριν τῶν τελουµένων ἀγώνων παρισταµένου πλἠ-
θους οἱ δύο πρώπν βασιλεῖς ἐρρίφθησαν πρὸ τῶν ποδῶν τοῦ ννατενια-
νοῦ. Οὗτος δ᾽, ἐπιμθατῶν ἐπὶ τῶν θυμάτων, ἑπάτησεν ἀπανθρώπως τὸν
πράχηλον αὐτῶν καὶ ὄπειτα διέταξε νἀποχεφαλισθῶσιν. ᾽Αλλ᾽ ἆπαν-
δὲ διὰ τὸ κ;
ἱπαγγόνισις τοῦ αλευ

ὑσρξεν Ἡ

θρωποτέρα καὶ ἀδικωτέρα, βλαθερωτάτ
ἐπὶ τῶν τειχῶν τῆς Κωνσταντινουπόλε
αλείου. Ἐθόησε δὲ βεθαίως ἐκ χαρᾶς ὁ ἰσλαμισμὸς, μανθάνων τῶν ὅτε
ὀμοφύλων θανάτωσιν τοῦ ἐνδόξον νικητοῦ τῶν ᾿Αράθων, ἄττις ὤφεῦε
νὰ εἶνε στριγµα τοῦ θρόνου καὶ ἀσπὶς τοῦ κράτους. Ο:Δὲ Ξεριωρισόκ
ὁ Ἰουστινιανὸς εἰς τούτους :

ους, ἀλλὰ μ

συναπηγχονίσθησαν καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν ἐπὶ Τιδεριου ἁρχέντων, και
ἐν τῇ µεσογαίᾳ δὲ συλληφθέντες ἐφονεύβεσαν

αακόσνα περίπου, τῶν

Ιπιφανῶν φίλων τῆς πισούσης δυναστείας. Πολλεὶ δὲ ἄλλοι ἐφονεύοντο
Ἀφαλάγχννς, 3 ἐμθαλλόμενοι ἐντὸς σάκκων καὶ ῥιπτέμενοι εἲς τὸν ὂα-
λασσαν ἢ ααλούμινοι μὲν δολέως ὑπὸ τοῦ ῥασιλίως τρὺς ἁριστον.
ἔπειτα ὃ᾽ ἁπαγχονιζόμενοι ὁ ἀποκεφαλιζόμενοι, Ὁ δὲ κατριάρχης Καλ--
λένικος ἐπτυφλωθεῖς ἐξωρίσθτ, εἰς τῶν Ῥώμτν, καὶ τῶν θεσιν αὐτοῦ κατε-
λαθε καλόγηρός τις, ὄστις εἶχε προείτει εἷς
βασιλεύσῃ χαὶ τὸ δεύτερον. ᾿Αλλὰ τοὐλάχιστον ὁ διὰ
ἀμειφθεὶς ὑπὸ τοῦ αὐτοεράτορος Κὔρος εἶχε τὴν ἀρετῆν νὰ παλαίστ,
μετὰ θάρρους κατὰ τῆς ἑναντίον τῆς ὀρθοδοξίας ἀντιδράσεως τῶν κ»-
γοθιλητῶν. Τοῦτο δ’ ἐπέσυρε μὲν τὴν κατ’ αὐτοῦ μΏνιν τοῦ διαδόγ».
τοῦ Ἱουστινιανοῦ Φιλιπτικοῦ. καταθιθάταντος ὰ
χικοῦ θρόνοι
τῆς ἐκαλησίας, ότις καὶ γεραίρει
᾽Αλλὰ μᾶ, στερεώσας οὕτω τὸν θρόνον διά
στινιανὺς, ἔδειξε καὶ τὴν ἀναγασίαν σύνεσιν ἐν ταῖς δσκό).
αισιν, ἐν αἷς εὑρίσκετο τὸ κράτος: Τα πράγµατ΄ αὐτὰ δειαν
ἀντὶ πάσης ἕλλης σείψεως τὸν νεῶν αὐτοῦ κατείχε» ἡ ἐπόνμία τ
δικήσεως, ἡ ἀφροσύνη, ἡ, ἀτιστία. Πρώτον δ' αὖ
ξεν ἡ διάλυσις τῶν πρὸς τ

ὃν Ἱονστονανόν, ὅτι ὃα

σκτραργυας

Τ411, εἴλανσε δὲ καὶ την πρὸς τὸν Χρον
ὗ τὴν 6 Ἰανοναρίου-

σρομοκφατίας ἕ Ἰρν-

765

τῆς Φρυγίας, λέγονται δὲ προχωρήσαντες καὶ μέχρις αὐτῆς τῆς ποντικῆς
Ἡρακλείας. [Καὶ δὲν ἦτο μὲν μόνιμος ἡ κατάληψις τῶν πόλεων τούτων,

Ελλ’ οὐχ ἧττον µεγάλαι ἦσαν αἱ ἐκ τῶν τοιούτων ἀραθικῶν ἐπιδρομῶν

προερχόµεναι ζημίαι. Γιενναία ἀντίστασις ὡς ἡ ἐπὶ Τιθερίου ἠδύνατο
ὰ σώσῃ ἀπὸ τοῦ τοιούτου καχοῦ τὴν Μικρὰν ᾿Ασίαν, ἀλλὰ δὲν ἔλειπον
αόνον στρατηγοὶ ἀντάξιοι τοῦ Ἡρακλείου" αὐτὸς ὁ στρατὺς εὑρίσκετο
Ἡν παραλυσίᾳ καὶ εἶχεν ἀποδεκατισθῆ. Τρανὴ τούτου ἀπόδειξις εἶνε τὸ
ποιὸν τῆς εἰς Τύανα τῷ 108 αταλείσης ατρατιᾶς, ἥτις συνέκειτο ἀναμὶξ,
ἰκ στρατιωτῶν καὶ γεωργῶν.

Ἐν ᾧ δὲ οὕτω τὰ βυζαντιακὰ ὅπλα ἠτύχουν ἕν τε τοῖς πρὸς τοὺς
Βουλγάρους καὶ τοῖς πρὸς τοὺς "Αραδας ἀγῶσιν, ὁ Ἰουστινιανὸς πολὺ
αΆλλον περὶ τιμωρίας τῶν προσωπικῶν του ἐχθρῶν ἢ περὶ ἀμύνης τοῦ
Φφάτους ἐμερίμνα. Μὴ δυνάµενος ἐν τῷ φιλικδίκῳ αὐτοῦ πνεύµατι νὰ
Ἰησμονήσῃ τὴν πρὸς αὐτὸν διαγωγἠν τῶν Χερσωνιτῶν, ἀπεφάαιαι νὰ ἐκ-
πίµψῃ στόλον κατ᾽ αὐτῶν. Παντοειδῆ δ᾽ ὑπῆρξαν τὰ σκάφη τοῦ στόλου
τούτου τῆς ἐκδικήσεως, ὃν ἠναγκάσθη νὰ συνειςφέρῃ τὸ χρῆμα τῶν πο-
λιτῶν τῆς Κωνσταντινουπόλεως πάσης τάξεως. Ὁ δ᾽ ἐν τοῖς πρὸς τοὺς
Ἰθνικοὺς ἰχθροὺς τοῦ Βυζαντίου ἀτυχὴς ουστιιανὸς δὲν ὑπῆρξε δύα-
ὤλον νὰ φανῇ νικηφόρος πρὸς τοὺς ἀνυπερχαπίατους ὁμοφύλους τῆς
Χερσῶνος, οὓς οἱ προγενέστεροι αὐτοκράτορις εἶγον κρίνει ἀξίους ἰδίων
προνομίων διὰ τὰς ὑπηρεαίας τὰς ὑπ᾿ αὐτῶν εἷς τὸ Βυζάντιον διὰ τῆς
µπορίας των παρεχοµένας. Ὁ δὲ στρατηγός του ὁ εἰς Χερσῶνα σταλεὶς
υπΏρξεν ἀντάξιος τοῦ αὐτοκράτορος ὡς πρὸς τὴν ὠμότητα. Καταλαθὼν
Ένευ ἀντιστάσεως τὴν πόλιν, ἐπέρασεν ἐν στόµατι µαχαίρας τοὺς κατοί-
τους. Ὁ δὲ ἄρχων τῆς πόλεως καὶ τεσσαράκοντα τῶν ἐπιφανῶν πρού-
(όντων ὡπτήβησαν ἐπὶ πυρὸς δίκην ἀρνίων, προκαναρτηθέντες εἰς ὅθι--
λοὺς, ἄλλοι δὲ εἴκοσι, δεθέντες ἐξάγκωνα ἐπὶ μικρῶν πλοίων, κατεπον-
εἴσθησαν, τῶν πλοιαρίων πληρωθέντων λίθων (7160). ᾽Αλλὰ δὲν εἶχε
εορεσθῇ παρὰ πάντα ταῦτα Ἡ ὀργὴ τοῦ ]ονστινιανοῦ. Ὁ στρατηγὸς

τῆς πρώτης ἑκατρατείας εἶχε νοµίαει, ὅτι κατὰ πάντα εὐχαριστεῖ τὸν
Ἰουστινιανὸν Φανεὶς τόσον ὠμός. ᾿Αλλ᾽ ἡ µνηαικακία τοῦ αὐτοκρά-
τορος εἶχεν ἐξερεθισθῆ διὰ τὴν σωτηρίαν τῶν µειραχίων καὶ τῶν νηπίων,
ὃν εἶχε φιιαθῇ ὁ ατρατηγὸς Στέφανος. Π]αρέστη λοιπὸν ἀνάγκη καὶ

Ἀνντέρας ἰκατρατείας. Οὐδ᾽ ἔκαμψε τὴν ἀπαράκλητον ψυχὴν τοῦ Ίον-
στινιανοῦ τὸ ναυάγιον τοῦ δευτέρου στόλου. Ἑν Χερσῶνι δὲν ἔπρεπε νὰ
αείνῃ λίθος ἐπὶ λίθου. Καὶ τρίτη λοιπὺν ἐκστρατιία. ᾿Αλλ᾽ ἡ ἀπανθρω-

αὐτῶν ἑπιδεομας,
Νικέας καὶ την Σε6α-
ὁ Μασαλμᾶς τῶν παρὰ τὖν
4 ἐν Πισιδια ᾿Απτό-

πυριώτατον ἦτο νὰ,
5 στρατοῦ. ἀλλὰ
πισύτων, εἶπερ
µατα. Φρονῶν τὰ τῶν μο-

ἴς τινα μονήν, ἕνα-

νον τον ὀμόφρονα αὐτῷ Ἰωάννην
πύνοδον φανατικῶν µονθθε--
ἐν Ἐρούλλῳ ἕκτης σωνόδο»
Μεταξ δὶ τῶν ὑπὸ
τὸ ἂν. ὁ

ηταν καὶ
ὁ Κεήτες Α'

τῶν ἁγίων εἰκόνων πἰ-
Ἱσαύγον, Ἡ ἐκκλκαία ἀνέγεαψε διὰ ταῦτα ἀμφν-

σα διὰ τὴν μεταγενεστέραν αὖ-

μονη εἷς τὴν ὑπὲρ

πια αχιδὲν ἀκουσίαν ἀποστασίαν ἀπ

πνουματικῇ Ιστορίᾳ
τα ἂνδρες ἴδίαν Μεν.

ἔιας. Αλλα καὶ ἐν

108

οὗ ἡ ἀνολαιβία συνιπληξώθη ἐπ᾿ αὐτοῦ πατρικρχεύυντος, ἐπ᾽ εὐκκιρίκ
τῆς ἐν ἔτει Τ18 διασώσεως τῆς Κωναταντινουπόλεως ἀπὸ τῆς ὑπὸ τῶν
“Αράβων πολιορκίας, Τὸν ὃ ἐν αὐτῷ, κανόνα ἴχραψεν ὁ ᾿Ανδρίας Κφή-
τος, οὗ τὸ ὄνομα εἶνε ἀναπόσπαστον ἀπὸ τῆς νέας δικμορφώσως ἡν
Ώαδεν ἡ ἐκκλησιαστικὴ μουσικά, τελειέτερον ὑπὸ τεχνικήν ἔποψιν δια-
πλασθεῖσα καὶ εἰς νέου οτάδιον εἰκελθοῦσα διὰ τῆς
σιως τῶν κανόνων, ὢν ἐπιφανέστατον δείγμα εἶνε ὁ ὑπ᾿ αὐτοῦ ουντα-
Ἰθείς καὶ μελοποιηθιίς μέγας κανών. Ἰαὶ ἀπύντησε μὲν οὕτως ἡ
μελῳδική τῆς ἑλληνικῆς ἐκκλησίας ποικιλωτέραν χροιᾶν, ἀλλὰ δὲν ἠδν-
348η οὔτε διὰ τοῦ ᾿Ανδρίου, οὔτε διὰ τῶν µετ᾽ αὐτὸν ἠπιτέχνων ἐκ--
κλησικατικῶν μελῳδῶν Κοσμᾶ καὶ Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηναῦ νἀνιλθῃ,

ΣΤΝΠΟΣΙΟΝ.
πηκΟΝ ΜΕΣΑΝΣΙΑΚΟΥ ΧΕΙΡΟΓΣΑΦΟΣ

αἷς τὰ δυρυπέρθατον ὄψος, εἷς ὃ εἶχε φθάσει διὰ τοῦ μεγίστου τῶν
ἡμνῳδῶν Ῥωμανοῦ, τοῦ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα ζήσαντος τὸν ἔντον
αἰῶνα, ἐπὶ ᾿Αναστασίου τοῦ Α΄.

Ἐν τούτοις δ᾽ οὔτε ἡ περὶ τὴν ἀπόκρουσιν τῶν ἐθνικῶν κινδύνων
αδιαφορία καὶ ἁστοχία τοῦ Βαρδάνη, οὔτε ἡ θρησκιυτικὴ αὐτοῦ πολι-.
πεία ἠδύναντο βίδαι« νὰ ατερεώαωσι βασιλιίαν, δι’ ἧς εἶχε καταλυθῦ.
µακραίων δυναστεία. Διὸ πρὶν ἡ συμπληρωθῶσι Δύο ἔτη ἀπὸ τοῦ ἐν.
Χιροῶνος εἷς Κωνσταντινούπολιν κατάπλου αὐτοῦ ἔπεσε θῦμα σννωµο-
οἱας. Δύο πατρίκιοι, εἰκλάσαντες μετ’ ὀλίγων στρατιωτῶν εἰς τὰνά-
κτορα τὸ Σάῤῥητον τῆς Πεντηκοστῆς τοῦ Ἰ13 (3. Ἱουνίου) μετὰ νίκην
πο τῶν Πρασίνων ἐν τῷ Ἱπποδρόμῳ καὶ συµπόσιον βασιλικό κατέ-

(ποµος ε) 38

Ττα

σκευτικῆς παλινορθώσιως, ἀποθαλὼν -ᾧ Τ15. ἐκ τοῦ πατριαργικοῦ θρό-
νου τὸν μονοβελητὴν Ιωάννην καὶ µεταβίσας εἰ, Κωνσταντινούπολιν
τὸν Κυζίκου Γερμανόν.

"ριστος ὃ᾽ ἀνιδείχθη ὁ "Αναστάσιος ἐν τῇ περὶ τῶν πολιμικῶν καὶ
πολιτικῶν πραγμάτων φροντίδε, οὗ µόνον αὐτὸς μεταγαγὼν εἰς τὴν διοί-
χπουν τὴν ἐκ τῆς περικοσµούσης αὐτὸν λογιότητος παίδευσιν καὶ τὴν ἐκ
τῆς ὑπηρεσίας, ἐν ᾧ εἶχε μορφωθῆ, πεῖραν, ἀλλὰ καὶ ἐκλέξας ὡς αυνερ-
γάτας τῆς ἀναμορφώσιως ἄνδρας ὑκανωτάτους, ἐν οἷς ἐξεῖχε Λέων ὁ
Ἴρχυρος,

Ὦ ἐκ τῶν ᾿Αράθων ἐπαπειλούμενος κίνδυνος ἀνέπτυξε τὴν περὶ ἁμύ-
Ύπς αυνετῆν μέριμναν καὶ ἔκτακτον δραστηριότητα τοῦ ᾿Αναστασίου.
"ντός χρόνου βραχέος ὠχυρώθν, μὲν ἡ Κωνσταντνούπολις, ἀνικανί-
4Άησαν τά τε παράλια καὶ τὰ χερσαῖα τείχη, ἐναυπηγήθησαν δρόμωνες
καὶ διέρεις, κατεθλήθη ἰδιάζουσα φροντὶς περὶ τῶν ἱππικῶν ταγμάτων,
ἐπληρώθησαν γενημάτων αἱ ἀποθῆκαι. Οὐδ᾽ ἵπαυσεν ἡ, δραστηριότης
τοῦ Αναστασίου, ὅτ' ἵμαβε τὸν θάνατον τοῦ χαλίφου Οὐαλὶδ (115],
Λώτι ὁ Διάδοχος αὐτοῦ Σουλιϊμὰν παρεσκεύαζε δραατηρίως ατόλον ἓν
τοῖς παραλίοις τῆς Φοινίκης, ἀποατείλας πρὸς κοπὴν ξυλείας κυπαρίσ-
πων. Θῶων δὲ νὰ παρακωλύση ὁ αὐτοκράτωρ τὴν ὑλοτομίαν, ἔπιμψε
ατόλην πβὸς πυρπόλησιν τῆς ξυλείας καὶ καταατροφὴν τῶν ἐξαρτύσιων
πῶν ᾿Αράθων. ᾿Αρχηγόν δὲ τοῦ ατόλου ἔταξε τὸν διάκονο» τῆς µιγά-
Ἆης ἐκκλησίας καὶ µέγαν λογοθέτην Ἰωάννην. ᾿Αλλὰ τοῦ στόλου εὗρι-
Φεῤμίνου ἐν 'Ῥόδῳ πρὸ τοῦ εἰς τὴν Φοινίκην ἀπόπλον, οἱ ὑπὸ τὸν Ἰωάν-
γω ἐξ ᾿Οψυκίου ἄνδρες στασιάσαντες ἐφόνευσαν μὲν αὐτὸν, ἀνεκήρυξαν
δὲ βασιλέα κατὰ τὰ παράλια τῆς Μναίας εἰκπράκτορά τινα τῶν δη-
μοσίων φόρων καλούµενον Θεοδόσιον. ᾿Αποτέλεσμα δὲ τῆς ἱπαναστάπιως
ὑπῆρξεν ἡ διάλυσις τοῦ στόλου. “Α΄ µως οἱ ἐπαναστάται, ἀνακινή-
σαντες ὅλον τὸ θέµα τοῦ ᾿Οψικίου καὶ συµπαραλαβόντες ατρατιώτας
ἐκ τῶν Γοτθογραίκων, ἑτράπησαν ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν, καὶ ἔφθκ-
σαν εἰς τὴν ἀπέναντι αὐτῆς Χρωσύπολιν.

Ἐν τούτῳ δὲ τῷ μεταξυ ὃ ᾿Ἀναστάσιος, μαθὼν τὰ τῆς ἐν Ῥόδῳ
ἀνταρσίας, δὲν ἔδιιξε τὸ προςῆκον Βάρρος, ὅπιρ Ιδικαιοῦτο πᾶςττις νάνα-
μένρ παρὰ βασιλέως ἔχοντος αυνείδησων ποῦ προορισμοῦ του, ἄριστα
Δ΄ ἄχλως τε ἔχοντος παρισκευασµένα τὰ τῆς ἁμύνης τὸς Κωνσταντινου-
πόλεως. ᾿Αφιίς δὲ πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς πόλεως πιατοὺς εἰς αὐτὸν ἅρ-
Έσντας μετὰ τοῦ χατκσκιωασθέντος στόλου, αὐτὸς ἔψυγιν εἷς τὴν Νἱ-

αθ

-τῃ

718

Δόσιος πεισθῇ ὑπὸ τοῦ Λέοντος, νικήσαντος μὲν παρὰ τὴν Νικομήδειαν
τὸν υἱὸν τοῦ Θεοδοσίου, προελάσαντος δ᾽ ἔπειτα µέχρι τῆς Χρυσοπό-.
λιως, νὰ περιθληθῇ τὸ μοναχικὸν σχῆμα μετὰ τοῦ υἱοῦ, ἀληθὴς βασι-
λιὺς τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τῆς καταλύσεως τοῦ ᾿Αναστασίου δύναται
προςηκόντως νὰ ὀνομασθῇ Λέων ὁ Ἴσαυρος, εἰς ὃν ἐπέπρωτο νὰ γείνῃ
Ὑενάρχης δυναστείας, κατεχούσης θέσιν ἰδιάζουσαν ἐν τῇ βυζαντιακῇ
ἱστορίφ.

ΚκθΘ'’
Ἡ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΙΣ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΩΝ

α΄
Λέων ὁ Ἔσαυρος.

Ὁ γινναῖος στρατηγὸς τοῦ ᾿Αναστασίου, εἰς ὃν ἐπέπρωτο νὰ,

ϐῃ ὁ θρόνος, ἦτο γόνος γονέων πτωχῶν καὶ ἀφανῶν καὶ ὠνομάϊ
πρῶτον Κόνων, µετωνοµάσθη δὲ Λέων ἐν Θράκῃ, ὅπου µετινάστινκαν
οἱ ονεῖς ἐπὶ τῆς πρώτης βασιλείας Ἰουστινιανοῦ τοῦ “Ῥινοτμήτο.
λθον δ᾽ εἰς Μεσημθρίαν τῆς Θράκης οἱ γονεῖς τοῦ Λέοντος κατέ 5»
νας μὲν ἐκ Γερμανικείας τῆς Κομμαγηνῆς, κατὰ δὲ τὴν πιθανωτίρν
γνώμην ἐξ σαυρίας, ὁπόθιν καὶ τὸ ἐπώνυμον τὸ εἰς τὸν Λέοντα δυ-
θέν. Ἴσως δ᾽ ἡ µετανάστευσις τῆς οἰκογενείας ἐκ τῆς ᾿Ασίας εἷς τῖν
Βράκην συνεδέετο πρὸς τὴν διασκόρπισιν τῶν Μαρδαϊτῶν.

Πρόθυµος δωριὰ πεντακοσίων προθάτων εἰς τὸν ᾿]ουστινιανὸν κεθ᾽

ἡμέρας ἐπέστριφι μετὰ τῶν Βουλγάρων πρὰς ἀνάκτησιν τοῦ θρόνυ
κατέστησι ταχεῖαν τὴν προαγωγὴν τοῦ Λέοντος ἐπὶ τῆς δευτέρας βα”
σιλείας τοῦ Ῥινοτμήτου, ἀλλὰ δὲν ἤργησε καὶ ἡ διαθολὴ νὰ ὑπον-
μιύσῃ τὴν παρὰ τῷ βασιλεῖ θέσιν τοῦ νεαροῦ σπαθαρίου. Βύρε λοιτὸν
τρόπον ὁ Ἰουστνιανὸς νάπομακρύνῃ ἐκ τῆς αὐλῆς τὸν φιλόδοξον ἀξω-
ματικὸν, στέλλων αὐτὸν εἰς ἐπικίνδυνον πρεσθιίαν πέραν τῶν Καὶ

σίων ὁρέων πρὸς τοὺς ᾿Αλανοὺς, ὅπως κινήσῃ αὐτοὺς ἐναντίον τῶν 'ἆθαν-
γῶν. Καὶ ἡ μὲν πρισθεα δὲν ἀπίδη ἀνωφελῆς εἰς τὸ βυζαντικεὸν
κράτος, ἀλλ᾽ ὁ πρσθευτὴς, εἰς ὃν παρεσκιύασι διὰ δόλου δυσχερίαί
αὐτὸς ὁ Ἰουστινιανὸς, εὑρέθη ἐκτεθειμένος εἰς οὐ μικροὺς κινδύνους, οὖτ
ἠδυνήθη τέλος νὰ διαφύγῃ συνδέων τὴν βίαν πρὸς τὸν δόλον.
Ἐπιστρίψας δὲ σῶος εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὅτε ὥδη εἶχεν ἱ-
λίπει ἐκ τοῦ µέσου ὁ Ἰουστινιανὸς, διωρίσθη στρατηγὸς τοῦ ἀνατολωο”
θίµατος, ταχέως δὲ διακριθεῖς,

πεδεικνύςτο ἤδη κατὰ τοὺς ἀνωμέλος

ποτ 18
Ἠβένους τῆς βασιλείας τοῦ Θεοδοσίου ὡς ὁ ἄνῆρ, εἰς ὃν ἔμιλλε νά περ-
Ώβῃ ὁ Βρόνος. Οὐδὲ συνεῖδον τοῦτο µόνον οἱ Βυζαντῖνοι, ἀλλά καὶ αὖ-
ποὶ οἱ "Άραθις ἔὔλεπον ποῖ ἴτεινον τὰ πράγματα καὶ ὁποίας Ἀνσχε-
ρείας ἠδύνατο ὁ Λέων, διαµένων ἐν τῇ ἨΜνερῷ ᾿Λαΐκ, νὰ παριμβάλγ,
εἰς τὴν. µελετωμένην αὐτῶν κατὰ τῆς Κωνσταντινουπόλιως ἐπίθεσι,
Διὸ ἐπειράθησαν νὰ ἐξκαθινήπωσι τοὺς Βωζαντίνους ἔτι μᾶλλον διὰ τῆς
διχονοίας καὶ νὰ ἐπωφεληθῶσιν ἐκ τῶν πρὸς τὸν βασιλεύοντα Θεοδόσιον
σταπιαστικῶν τάσεων τοῦ Λίοντος. Εκ δὲ τῶν τριῶν ᾿Αράδων στρα-
πηηῶν τῶν δγούντων τὰς ἀπιστικὰς τοῦ ἀραθικοῦ κράτους ἱπαρχίας, ὁ
Ῥουλεϊμὰν ἐκάλεσε ῥητῶς τὸν Λέοντα εἰς τὸ ᾽Λμόριον τῆς Ῥρυγίας,
ὅπερ ἐπολιόρκει, ὅπως ἀναγνωρίσῃ αὐτὸν ὡς βασιλέα τῶν Βνζαντίνων.
"Ὑπίσμετο δὲ ὁ τῶν ᾿Λράθων ατρατηχὀς, ὅτι, ἐμφανιζομένου τοῦ Λέοντος,
ἆμελλε νὰ λύση τῶν πολιορκίαν τοῦ ᾿Αμορίου. Καὶ ἀνικηρύχθη μὲν,
απεύσας ὁ Λέων, αὐτοκράτωρ ὑπὸ τῶν ᾿Λράθων, συνήχησαν δὲ εἲς τὸ
ἄκρυσμα τῆς ἀνακηρύξεως ταύτης καὶ οἳ ἐν ᾿λμορίῳ πολιορκούµενοι,
ἍΑλλ’ οὐχ ἧττον Ἡ μετὰ τῶν ᾿Αράθων συνάντησις ὑπῆρξεν Άκιστα εἴρη--
πυκὴν ὁ δ᾽ ἑκατέρωθεν ἐπιδειχθεὶς ἀμοιβαῖος δόλος καὶ ἡ ἀργὴ τῶν ουγ-
κρούφεων ἀπίδειξαν ὁποῖον τὸ τὰ δύο ἔθνη χωρίζον χάσμα. Καὶ ὁ μὲν
Λέων ἐσώθη δι ἐγκαίρου φυγῆς ἀπὸ τῶν περιστοιχικόντων αὐτὸν κινδύνων,
οἱ δὲ Ῥαρακηνοί, ἐπελθόντος τοῦ γειμῶνος, διεχείµασαν ἐν τῇ Μικρᾶ.
ἸΑαΐφ, καὶ µάτην ἐπεράβησαν νὰ συνδικλλαγῶσι μετὰ τοῦ Λέοντος.
Ἐν τούτοις δὲ ὁ Λίων ἐθιώρησεν ἑαυτὸν ἴκανῶς ἰσχυρὸν, ὅπως, ἔπερ-
Ἱόμενος κατὰ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, διικδικήσῃ τὸν θρόνον. Ὁ δὲ
ἀπὸ τῶν ᾿Αράθων φόθος καὶ τὰγγελλόμενα περὶ µελετωμίνης αὐτῶν
κατὰ τῆς βασιλευούσης ἐπιβέσιως ἔπεισαν τήν τι ατρατιὰν καὶ τοὺς
ἰσχύοντας ἵν τῇ πολιτείᾳ, ὅτι ἧτα ἀνάγκη στιθαρᾶς χειρός, ὅπως δι-
Σιῶς οἰακρατρορηθῶσι τὰ τοῦ κράτους. Διά ταῦτα εὐθὺς ἀμέσως µιγή-
λων ἔτυχε αυμπαθειῶν ὁ Λέων ἐν τῇ πρὸς τὴν πρωτεύουσαν πορείᾳ
αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ καὶ ἡ βασιλεία δὲν ἔμενω ἀδρανής. Ὁ Λέων εὗριν ἰν
ποῖς ἀσιατικοῖς παραλίοις τῆς Προποντίδος ἀντιμέτωπον ἑαυτοῦ τὸν
μῖὸν τοῦ βασιλίως Θεοδοσίου. Μιτὰ Λὶ τὴν ἧτταν αὐτοῦ ὁ Θεολόσιας
εὠκόλως ἐπείσθη ὑπὸ τῆς συγκλήτου καὶ τοῦ πατριάρχου νὰ καταβίσῃ,
τὴν ἀρχήν, Καὶ ὁ μὲν ἵαπτωτος βασιλεὺς διῆλθιν ἠσύχως τὸ λοιπόν
ποῦ βίου ὡς μοναχός (ν ᾿Ἐφίσῳ, τὸ δὶ διάδημα ἰδόθη εἷς τὸν Λέοντα
πᾶ 35 Μαρτίου Τ11,

Οἱ ραδες ἠδύναντα νὰ ἐλπίσωσυε, ὅτι τὸ ἀπὸ τοῦ θανάτου τοῦ
Ἡρακλείου ἐξησβενημένοι βυζαντιακῶν κράτος δὲν θὰ ἠδύνατο νάντι-.
τάξῃ πρὺς ἄμωναν τῆς βασιλευπύσης ἀξίαν λόγου ἀντίστασιν εἰς τοιοῦ-.
τον πλῆβος πεζωκῆς καὶ ναυτικῆς στρατιᾶς, ᾿Αλλ' ὁ Λίων εἴχον ήδη ἐν
τῷ Βραχεῖ τῆς βασιλείας του χρόνῳ περὶ πάντων μεριµνήσει κατὰ τὸ
ἐνῶν προφβόνως. Ῥάμυντικὰ ἔργα, ἄτινα εἶχεν ἐπιχειρήσει ὁ αὑτοκράτωρ
"Αναστάσιος, αυνεπληρώθησαν, τὰ πυρβόρα πλοῖα ἦσαν Έτοιμα πεὸς ἴκ-
πελήρωσι, τοῦ ἔργου των, αἲ ἀποθῆκαι
ποῦ δημοσίου καὶ τῶν ἰδιωτῶν ἦσαν µε-
αταὶ ἐπιτηδείων.

Ἡ Κωνσταντινούπολις λονπὸν δὲν ἠδύ-
νατο νὰ κυριευθῇ ὃν) Ιφόδου. Πόσον δὲ
δεινός ἦτο ὁ ἁγὼν, ὃν ἠναγκάζοντο νάνα-.
Ἀλάθωσιν οἱ "Άραθες, κατιφάνη οὐθὺς ἐν
ἀρχ, ὅτι ὃ ἀραβικὸς στόλος, διαιριβεῖς
αἲς Δύο µέρη, ἐπειράβη νὰ καταλάδῃ ἀγ᾿
ανὸς ν τὸν μεταδν τῆς Χαλκηδόνος καϊ ση σποη
πὸῦ Ἡραίου αἰγιαλὸν κατὰ τάπιατωά κπὶ ΣΑΝΤΙΑΧΟΙ ΝΟΝΙΕΜΑΤΟΣ
παράλια, ἀφ' ἑτέρου δὲ τὴν κατὰ τὸν τα ΨΕΣΗΡΧΗΣΗΕ.
Θρᾳκικόν Βόσπορον ἀκτῆν πρὸς βορρᾶν τοῦ σημερινοῦ Γαλατᾶ, Αλλά
τὸ μὲν πρῶτον νηνεµία, ἴπειτα δὲ βορρᾶς πνεύσας ἐπήνεγκι σύγχυσιν
αἲς τὰ βαρύτιρα τῶν φορτηγῶν τῆς ὀπισθοπορίας. Ιδὼν δὲ τοῦτο ὁ βα-
σιλς καὶ ἱκπίμψας πυρφόρα πλοῖα (πήνεγκε μεγάλην εἰς τὸν ἕ]θρι-
κὸν ατόλον καταστρωφήν. Τὰ δὲ ὑπολειφθέντα πλοῖα διιχείµασαν ἐν
πῷ Ἀιμένι τοῦ Ῥωσθενίου κατὰ τὸν Βρφκικὸν Ἠόκπορον, ἁναγκασθέντα
εἲς ἁργίαν ὑπὸ τοῦ δεινοῦ γειμῶνας,

Οἱ Βυζαντῖνοι ἀνιθάρρησαν ἐκ τῆς πρώτης ταύτης ἐπντυχίας. Ἔτι
δὲ μᾶλλον πὔξησι τὸ θάρρος αὐτῶν ἓε τῶν κατὰ τὸν χειμῶνα Δενοπα-
θημάτων τῶν ᾿Αράβων. Τῶν μὲν ἵππων καὶ καμήλων τῶν ἓν τῷ στρα-
ποπίδῳ τοῦ Μασαλμᾶ μέγα πλῆθος ἔβανον ἐκ τοῦ ψύχους, καὶ τῶν
ἀνδρῶν δὲ πολλοί, μὴ δυνάμενοι νὰ ὑπομείνωσι τὸν ἀήθη διὰ τὰ θερμᾶ.
αἲς μεσημβρίας τέκνα κρυμῶν τοῦ βαρίος ἰκείνου χειμῶνος, ἅπι-
θίωσαν

Εές µάτην δὲ τὸ ἴκρ τοῦ 148 (ξέπεμψεν εἷς Κωναταντωούπολιν Δύα
Νέους στόλους ἐξ ἑπτακοσίων ἑξήκοντα σιτοφόρων φορτηγίδων καὶ ὅρο-
μώνων ὁ τοῦ ἐν τῷ μιταξὺ θανόντος γαλίφου Σαυλιιμὰν διάλογος ᾿-.

119.

ὠβίντα νάναγγείλωοιν εἰς τὴν Συρίαν τὴν νίκη» τῆς ἑλληνικῆς βασι-
μίας καὶ τὴν ἀραθικὴν πανωλεβρίαν,

Ἡ ἐν Κωνσταντινουπόλως ἀνάζωξις τοῦ ἀραθικαῦ ατόλου ἔγεινε
Ἂν. δικάτην πέµπτην Αὐγούστου 118, κατ᾽ αὐτὴν ὅῆλα δὴ τὴν ἐπί-
πλον τῆς ἐνάρξιως τῆς παλιορχίας. Ὁ δ᾽ τὐλαβὴς τῶν Βυζαντίνων
μαὖς ἐλεώρησε τὴν σύμπτωσιν τῆς ἡμέρας καθ΄ ἣν ἀπιλντρώθη ἡ Κων-
Παντινούπολις ὡς νέαν ἀπόδειξιν τῆς προστασίας τῆς Θεομώτορος. Μαΐ
Ννεπληρώθη λοιπὸν τότι ἡ ἀκολουθία τοῦ ᾿Ακαθίστου ύμνου, ὅςτις
ἱνεμήμνησς τῆν πρώτην ὑπὸ τῶν ᾿Αθάρων πολιορκίαν τῆς βασιλενού-
της, διός τοῦ κανόνας ὃν ἔγραφιν ὁ ἐπιφανὴς τῆς ἰκκλησίας πατὴρ ᾿Αν--
Ίρέας ὁ Κρήτης, ᾽Αλλ᾽ ἡ Ἱστορία δὲν δύναται νὰ λησμονήσῃ τὰς ἐπι-
γανεῖς πρὸς τὸ κράτος ὑπηρισίας τοῦ Λέοντος, ὄττις διὰ τῆς λαμπρᾶς
χυρώσεως τῆς Κωναταντινουπόλιως, διὰ τῆς δεξιᾶς χρήσιως τοῦ ὑγαοῦ
πορὸς καὶ διὰ τοῦ ἀτρομήτου αὐτοῦ θάρρους ἴσωσε τὸν ἑλληνιαμὸν ἀπὸ
μγίστου Κινδύνου, οὗ ἀνυπολόγιοτοι ἔμιλλον νά ὧσιν αἱ αννίπιαν. Ἡ
[5 Λὐγούστου τοῦ 148. δικαίως πρέπει νάναγραφῇ εἰς τὰς µαγάλας τοῦ.
Ἀληνιαμοῦ ἡμέρας, καὶ εἶνε ἡ κατᾶ τοὺς µέαους αἰῶνας ἀντίατοιχος τῆς
ἡ Μαραβῶνι ἀποκρούσιως τῶν Περσῶν. Ὁ δὲ Λέων δύναται νάνακη-
Νχθᾷ ὃ Μωτιάδης τοῦ µεσαιωνικοῦ ἑλληνισμοῦ.

-
Οἱ "ἄσαυροι καὶ οἳ "Αράδες.

Ἡ κατὰ τοῦ ἰσλαμιαμοῦ νίκη Λέοντος τοῦ σαύρου διὰ τῆς ἀπὸ
τῶν ᾿ΑἈράθων διασώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὑπῆρξεν οὕτως ἐπι-
ῥανός, ὥςτ' ἐπὶ ἑπτὰ ὅλους αἰῶνας καὶ πλίον οἱ ὁπαδοί τοῦ Μωάμεθ
δν ἀπετόλμησαν νὰ ἐμφανιαβῶσι πρὸ τῶν πυλῶν τῆς βασιλιωούσης
αάχρι τῆς µοιραίας ἡμέρας, καθ᾽ ἡν ἔπεσεν ἡ Πόλις. ᾽Αληθῶς αἱ κατὰ.
τοὺς Δώδεκα ἐκείνους μῆνας ἀπὸ τῆς {5 Αὐγούστου Τ{7 μέχρι τῆς
Ε5 Αὐγούστου Τ18 καὶ κατὰ τὰς μετ' αὐτῶν ἡμέρας ἀπώλιιαι τῶν
ἸΑράδων ὑπῆρξαν µέγντται. Οὐ µόνον κατεστρἁφη στόλος διρχιλίων
πεντακοσίων καὶ ὑπερίκεινα πλοίων, ἀλλὰ καὶ ἀπωλέσθησαν διπκόσιαι
εοὐλάχιστον χιλιάδες ἀνδρῶν κατὰ τὸν μετριώτατον ὑπολογισμόν, καὶ
ἀνυψώθη, μὶν μετὰ, πριακονταιτῆ περίπου ἀναρχίαν ἡ γοητεία καὶ

781

Αφήλασαν. εἰς τᾶν Μαρᾶν ᾿Ασίαν, Καὶ ὁ μὲν ατρατηγὺς Σευλεϊμάν,
πβοχωρήσας εἰς τῆν Καππαδοκίαν μετὰ ἑξηκοντακιςχιλίων ἀνδρῶν, ἐπο-
λιόρκει τὰ Τόανα, ἄλλη δὲ μοῖρα ἐλῄου τὴν Φρυγίαν. “Αλλ᾽ ὁ µέγιστας
τῶν κινδύνων προήρχετο ἐκ τοῦ φοθεροῦ Βατὰλ, ὄντις μετὰ εἰκασακις-
πιλίων ἱππίων τολμηρός προεχώρηαεν ὑπὶρ πάντας τοὺς ἄλλους πρὸς
τὸν Ἑλλήκποντον. Βἰγε δὲ προθῆ μέχει τοῦ ᾿Ακροϊνοῦ ἰν τῇ παρὰ τὸν
Ἑλλήνποντον Ῥρυγίᾳ, ὅτε ἀντιπιξήλθι κατ᾽ αὐτοῦ ὁ βασιλεύς.

Ὢ Λίων, βλίπων, τὸν ἐκ τῶν ᾿Αράδων κἰνάνναν, ἰθιώρησι χρίος
αὐτοῦ νάντιστῷ εἷς τὴν νίαν αὐτῶν πιδρομὴν πάση δυνάμει. ΓΜ
μηθεὶς δὲ τῆς ἀκμαίας αὐτοῦ ἡλικίας τοὺς αθεναροὺς πρὸ τῆς Κωναταν-
τινουπόλίως πρὸς τοὺς ΄Αραδας ἀγῶνας παρ΄ ὅλα τὰ ἐξήκοντα καὶ
πέντε αὐτοῦ ἔτη, διέθη τὸν Ελλήκποντον, συμπαραλαδὼν τὸν υἱόν καὶ
σονάρχοντα Κωνσταντῖνον. Ῥωγαφθείσης δὲ πρὸς τὸν Ώαταλ κρατερᾶς
μάγης περὶ τὸ ᾿Ακροϊνὸν τὸ ἔαρ τοῦ 740, οἱ ΄Άραθες ὑπέατησαν οἰκτρᾶν.
πανωλιβρίαν. Αὐτὸς ὁ Βατὰλ ἔπεσε, καὶ µετ᾽ αὐτοῦ τὸ πλεῖστον τῶν
ὑπ) αὐτὸν ᾿Αράδων. Μόλις δ᾽ ἱπτακισχίλιοι περίπου ὑπῆρξαν οἱ δια--
σωβίντες, οἵτινες καὶ ἴφυγον εἰς τὴν Καππαδοχίαν πρὸς τὸν Σουλεϊμάν,
μιθ᾽ οὗ καὶ ἐπίστριφαν εἰς τὴν Ῥνρίαν.

Διὰ δὶ τῆς ἀνδραγαθίας ἐκείνης τοῦ γηραιοῦ Λέοντος οὗ µόνον ἁπηλ-
λάγη ἡ Μικρὰ ᾿Λοία ἀπὸ τῶν ᾿Αράθων, ἀλλὰ καὶ ἰδόθη γέον αθένος
εἲς τὰ βυζαντιακόν κράτος. Ἐπί δὲ τοῦ υἱοῦ καὶ διαδόχου τοῦ Λέοντος,
Κωνσταντίνου τοῦ ἐπικληθέντος Κοπρωνύμου, ἡ βυζαντιακὴ βασιλεία.
βαρροῦσα ἀνέλαθε τὸν ἐπίθισιν κατὰ τοῦ ἰθνικοῦ ἰχθροῦ, ὃν ἐπὶ δικαι--
τηρίδας ἤδη ὅλας ἔτριμε τὸ Βυζάντιον. Ῥυντελούσης δὲ καὶ τῆς μετὰ.
τὸν θάνατον τοῦ 'Ισὰμ. (749), ῥαγδαίας ἤδη ἐπερχομένης ἐξασθενήσεως,
τῆς δυναστείας τῶν Ὁμεικδῶν, ἥτις εἶχεν ὑψώσει τὸν χαλιφικὸν βρόνον
ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ Μωήθιγα, ὁ Κωνσταντῖνος ἠδυνάθη νὰ Ιαδικήσγ,
γενναίως ἀντεπεξερχόμενος πρὸς τοὺς ΄Αραθας, τὰ δευὰ, ἄτινα εἶχε
πάθει ἐπὶ τῶν προκατόχων τοῦ Λέοντος ὁ ἐλληνισμὸς παρὰ τῶν ὅπα-
Δῶ» τοῦ Μωάμεθ. δη τὸ πέµπτων ἀπὸ τῆς εἰς τὺν θρόνον ἀνόδου
αὐτοῦ ἔτος (45) κατώρβονεν ὁ Κωνσταντῖνος νὰ ἐλιωθιρώσῃ ἀπὸ τῶν
"Αράθων τὴν, ὡς εἴδομιν, ὑπό τινων λεγομίνην γινέτεραν τοῦ πατρὸς,
Γιρμανίκεαν, ἧς περιερχοµένης εἷς τοὺς Βωζαντίνους ἐκλείντο ἡ πρὸς
τὴν Καππαδοκίαν ὁδὸς τῶν ᾿Αράδων. Τὸ δ᾽ ἐπόμενον ἴτος (148) ὁ ατό-
Ἆος τῶν Κιδυρραιωτῶν γενναίως ἀπέερουε τοὺς "Αραθας, πλιύσαντας
1ξ Αλεξανδρείας πρὸς κατάκτησιν τῆς Κύπρου, ἄν εἶχον μὲν πορεύσει

ος
Λίων κατώρθονε νὰ καταβάλῃ δε’ ἐκτάκτου δραστηριότητος τοὺς ἄντι-
πᾶλους.

Καὶ πρῶτον μὲν ἐφάνη σαλευόµινος ὃ θρόνος ὑπὸ ἐπαναστάσεως συµ--
θάσης ἰν Σικελίᾳ. Ἡ ἀγγελία, ὅτι πολυάριθµος ἀραθικὴ στρατιὰ ἠπείλει
τὴν Κωνσταντινούπολνν, ἐνέπνευσιν εἰς τὸν ἐν Ῥικελίᾳ ατρατηγὀν Σέ,--
γιον τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἦτο εὔκαιρος ἡ στιγμὴ νὰ ἱδρύορ ἐν τῇ μεγάλη
ἐκείνῃ νήσῳ ἰδίαν ἀρχήν. Καὶ προφηταιρἰοῦη μὲν ὑπὶρ τῶν σχεδίων
αὐτοῦ τὴν ἐν Ῥικελίᾳ ὑπὸ τας διαταγὰς αὐτοῦ τεταγµένην αὗτοκρα-
πορικήν στρατιὰν, ἀλλὰ δὲν ἑτόλμησε νὰ προζλάθῃ τὸν τέτλον βασι-
λέως, ὃν παρεχώρησιν εἲς τινα τῶν ἀξιωματικῶν αὐτοῦ, Βασίλειον τὸν
Ὀνομάγουλον, µετονοµασθέντα Τιθέριον, πλάσμα ὄντα τῶν γειρῶν του
καὶ δρῶντα καθ΄ ὁλοκληρίαν ὑπὸ τὰς ἐμπνεύσεις τοῦ φιλοδόξου καὶ πο-.
λυμηχάνου περατηγοῦ. ᾿Αλλὰ παρὰ πᾶσαν τῶν ἱπαναστατῶν Ελπίδα ὁ
Λέων, καϊπερ ἓν δειναῖς ἡμέραις εὐρισκόμενος, ἠδυνήθη νἀποστιῖχῃ ες
τν Ῥικελίαν πρὸς κατεύνασιν τῆς ἀποστασίας ἄνδρα ὁραστήριον καὶ
πιστὠν, τὸν χαρτουλριον Παῦλον.

10 ἀπόστολος τοῦ βασιλέως δὲν ἠδύνατο βεθαίως, ὡς εἶγον τὰ τῆς
πολιτείας κινδννενούσης ὑπὸ τῶν τήν βασιλεύουσαν πολιορκούντων Αρα
ων, τὰ συµπαραλάθη μεθ’ ἑαυτοῦ στρατιάν. ᾿Αλλ’ ἓν τούτῳ ἀκριθῶς
ἔγκειται ἡ ἀξία αὐτοῦ, ὅτι καὶ ἄνευ ατρατοῦ ἠδυνήθη διὰ µόνης τῆς
ἁραστηριότητος αὐτοῦ καὶ ταχείας ἐμφανίσεως νὰ καταπλήξῃ τοὺς ἀπο-.
σνάτας. Ἀληθῶς ὁ νέος πατρίκιος καὶ στρατηγὸς τῆς Ῥνεελίας Παῦλος,
διὰ νυκτὸς εἰκελθὼν εἰς δρόμωνα καὶ διαλκθὼν τοὺς πολιορκητὰς τῆς
Κωναταντινουπολεως, διέδη εἰς τὴν Κύζιον, καὶ, ταχὺς ποιφύµενος
τὰν πορείαν διά τε γῆς καὶ θαλάσσης, ἴφθασεν αἰφνιδίως εἰς τὴν Σωω-
λίαν. "Άμα δὲ τῷ ἀγγέλματι τῆς ἀφίδεως αὐτοῦ ἔντρομος ἔφυγεν ὁ
Ῥέργνος εἰς την Καλαθρίαν, κατεχοµένην ὑπὸ τῶν Λαγγοθάρδων. Συγ-
καλίσας δὲ ὁ Παῦλος τὰ πλήθη, ἀνέγνωσιν εἷς ἐπήκουν αὐτῶν τὸ παρα--
διδομίνον εἰς αὐτὸν πρὸς τοὺς λαοὺς τῆς Σλκελίας διάγγελμα τοῦ βασι--
λέως, Ὁ Λέων ἀνήγγιλλε τὰς µέχρι τοῦδε νίκας του κατα τῶν ᾿Αράθων
καὶ την ἀναμινομένην μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τῶν Δύο ἐπικούρων ἀρα-
Εμιῶν στόλων ἀπολύτρωσιν τῆς πόλεως ἀπὸ τῆς πολιορκίας, Οἱ δὲ Σι-
κελιῶται, βλέποντες, ὅτι τὸ μὲν κράτος εἶγε σθένος, ἡ δ' ἐν Κωνσταν-
πιναυπόλει βασιλείκ θάρρος καὶ δύναμιν, ἐγκατίλιπον τὴν ἰδίαν τῆς
ἀποστασίας, καὶ ἀνιυφήμησαν τὸν Λίοντα. Μετὰ δὲ τὴν τοικύτην τα-
Ἰεῑαν ἐπιτυχίαν τοῦ Παύλου εὔκολος ὑπῆρξεν ἡ τιμωρία τῶν ἀργηγῶν

185

σταντινουπόλει προμνησθέντας τέσσαρας κυριωτάτους ὀπαδοὺς τοῦ Άνα-
στασίο. Ἑν τούτοις δὲ καὶ οἱ ἐν Ἡρακλείᾳ Βούλγαροι, βλέποντες,
ὅτι ἡ κάθοδος τοῦ προστατευοµένου ὑπ᾿ αὐτῶν δὲν ἔμελλε νὰ γείνῃ
ἀναιμάκτως, ὡς παρίστανεν ὁ Σιοίννιος, µεταπεισθόντες δὲ καὶ διὰ γραµ-
µάτων τοῦ Λέοντος, συνέλαβον καὶ ἀπέστειλαν δεσμώτας εἰς Κωνσταν-
τινούπολιν τόν τε Σισίννιον καὶ τὸν ἀρχιερέα τῆς Θεσσαλονίκης μετὰ
καὶ ἄλλων πλείστων, καὶ ἀπιχώρησαν εἰς τὰ ἴδια. Ὁ δὲ βασιλεὺς διέ-
ταξε τὴν ἐν τῷ λεγομένῳ Κυνηγίῳ ἀποχεφάλισιν τοῦ Σισιννίου καὶ τοῦ
ἀρχιεπισκόπου χαὶ τὴν ῥινοκόπησιν καὶ ἑξορίαν τῶν λοιπῶν συνεργῶν,
ὧν καὶ ἰδημεύθησαν αἱ οὐσίαι. Τὴν δὲ ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως ἐπι-
ασφράγισαν ἀγῶνες ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ, ὧν τελουµένων ἐπομπεύθησαν ἰπὶ
κοντοῦ ἀνηρτημέναι αἱ χεφαλαὶ τῶν ἀποτμηβέντων.

Ὁ θρόνος ἦτο ἤδη ἀσφαλὴς, καὶ ὁ Λέων ἠδύνατο μετὰ τὴν ἐκνίκη-
σιν τοῦ ἰθνικοῦ ἐχθροῦ καὶ τὴν ἀποχατάατασιν τῆς ἐσωτερικῆς τάξεως
νὰ, προθῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἀναμορφωτικοῦ προγράµµατος, ὅπερ
ἔμελλε μὲν νὰ προκαλέσῃ μακρὰν πρὸς τὰ συντηρητικὰ στοιχεῖα πά-
λην τῆς βυζαντιακῆς βασιλείας, ἀλλ᾽ ἔμελλε καὶ νὰ δοξάσῃ ἐν τῇ ἱστο-
Ρίᾳ τὸ ὄνομα τῶν βασιλέων τῶν κληθέντων εἰκονομάχων.

5.
τα ἀνάγκη τῆς μεταρρυθµέσεως.

Ὁ παρακολουθήσας τὴν ἱατορίαν τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους ἀπὸ τῶν
ἡμερῶν τῆς μετὰ τὸν µέγαν Θεοδόσιον διαιρέσιως τῆς ῥωμαϊκῆς αὗτο-
κρατορίας εἰς δύο τμήματα δὲν δύναται νὰ παραγνωρίσῃ τὰς ἐν αὐτῷ
σὺν τῷ χρόνῳ ἐπιλθούσας µεγάλας µεταθολάς. Ὅτε ἀνήρχετο ἐπὶ τὸν
θρόνον ὁ ᾿Αρκάδιος, τὸ κράτος ἦτο ὑπὸ ἔποψιν γεωγραφικῆς ἐκτάσιως
πολὺ μεγαλείτερον ἐκείνου, ὅπερ παρελάμθανεν ὁ Λέων. Δὲν περιελαµ-
θάνοντο πλέον εἰς τὸ βυζαντιακὸν κράτος ἡ Συρία, ἡ ᾿Αφρικὴ, τὰ βο-
ῥειότερα µέρη τῆς χερσονήσου τοῦ Αἴμου. Ἡ δὶ ἀπώλεια ἡ παραχώ-
βῆσις τῶν χωρῶν τούτων, αἴτινες ἄλλοτε ἀπετέλουν µέρος τοῦ κράτους,
µέχρι τινὸς ἐπέρρωσεν ἀντὶ νὰ ἐξασθενήσῃ αὐτό. Τοὐλάχιστον ἀναντίρ-

ρητον εἶνε, ὅτι διὰ τ
ἀπώλισι μὲν καὶ ἱκανὸν ἀριθμὸν Ἑλλήνων ὑπηκόων, συναπέθαλε δὲ

(τοµος τ} 50

ἀποσπάσεως τῶν γωρῶν τούτων τὸ κράτος

786.

καὶ ἑστίας μεγάλου πολιτισμοῦ τῶν μετ᾽ ᾿Αλέξανδρον χρόνων, τὴν 'Αλι-
ξανδρειαν καὶ τὴν ᾿Αντιόχειαν καὶ τὴν ἀχμαίαν ποτὲ ἀντίπαλον Ἑλ-
λήνων καὶ Ῥωμαίων, τὴν Καρχηδόνα. ᾽Αλλ᾽ ἀφ᾿ ἑτέρου δὲν πρέπει νὰ
λησμονηθῇ, ὅτι αἱ ἀσιατικαὶ καὶ ἀφρικανικαὶ ἐκεῖναι γῶραι, ἃς σὺν τῷ
χβόνῳ ἀπέσπασεν ἀπὸ τοῦ κράτους ἢ ὁρμὴ τῶν ᾿Αράδων, ἔνικα τὸ
ἑτερομιγοῦς αὐτῶν πληθυσμοῦ καὶ τῆς πρὸς θρησκευτικὰς αἱρέσεις, ἰδίως
δὲ τὸν νεστοριανισμὸν καὶ μονοφυσιτισμὸν τάσεως παρεῖχον σχεδὀν δια,-
κῶς πράγµατα εἰς τὴν βυζαντιακὴν βασιλείαν. Οὐγ ἧττον δ᾽ ἐσκεμμέν
πολιτικῶς καὶ ἐπωφελὴς μᾶλλον ἡ ἐπιζήμιος διὰ τὸ κράτος εἶχεν ὑπάρ-
ξι ἡ βαθμιαία πρὸς τοὺς Βουλγάρους καὶ Σλάδους, Χρωθάτους καὶ
Σέρθους ἐκχώρησις τῶν βορειοτέρων χωρῶν τῆς χερσονήσου τοῦ Αἴμν,
ς καὶ "Ανω ᾽Αλθανία.
ία πολέμων νὐ

ἰκεῖθεν μάλιστα τοῦ Ἵστρου καὶ τῆς Δαλματί

Διὰ τῶν τοιούτων παραχωρήσεων ἢ ἀπωλειῶν συν!

μόνον κατέστη ἀσθινεστέρα καὶ ἀραιοτέρα Ἡ κατὰ τοῦ βυζαντικιῦ
κράτους ἐπίθισις τῶν περιοίκων βαρθάρων, ἀλλὰ καὶ δμογενέστερον ἔγινι
τοῦτο καθ΄ ἑαντὸ, ἀπαλλαχθὲν στοιχείων κατὰ μέγα µέρος ἑτερογεῶν.
Ὡς εἰκὸς λοιπὸν ἔγεινεν ὁσημέρχι ἑλληνικώτερον ὑπὸ τῶν ἔποψιν τῦ
ὄντος ἕκπαλαι τοῦ κρατοῦντικίν

πληθυσμοῦ, ἅτε τοῦ ἑλληνικοῦ στοιχε!

ταῖς χώραις ταῖς εἰς τὸ κράτος περιλειφθείσ.
ἤδη µεγάλως προθῃ κατὰ τοὺς τελευταίο
Ἐθάρονε μὲν ἀκόμη ἐπὶ την Μασείαν. ἐν μέρει δὲ καὶ ὁ

αἰώνας ὁ ἐξελληνισμὸς τὸ

κράτους
ἔθνως ἡ συνείδησις

μεγάλης κλπηβονομια,

Ροῦντο αἰσθημάτων ἑλληνικῶν, τὴν ἑλληνικῆν ἐὰκ εἶχον ὡς γλῶσοεν
διοικήσεως, καὶ αὐταί ὃ᾽ αἱ νοµεθετικαὶ ὄιαταξεις ἐχράφοντο ἦδι
Ελληνιστὶ, αἱ δὲ παλαιότεραι αἱ Ἰατινιστί γεγραακεια: Ἡρχιζον νὰ ἵ.
ἑλληνικοὺς λαοὺς τοῦ αρατοις.

ο τὸ κράτος πολὺ διαφαστι τοῦ ἐπὶ τῶν χρόνων

γωνται ξέναι εἷς

᾽Αλλὰ καὶ ἄλλως
Ὁ γριστιανισμὸς εἶχε συμφινᾶ Ἕλετι αατᾶ τοῦ ἡλλα-
α ἐκνικηβεῖσα ὑπὸ τοῦ ψωτες τῆς ἀληθείας ὧμν
Ὄντο ἀσυνειδέτως ἕδωα ττνα εἰδωλολε-
πενβεκτην οἰκουμοικ
ὡς

τοῦ Αρκαδίου.

νιτμοῦ, ἡ εδω).

ἐκλίπει, καὶ μόλις ποὺ διετηρ;

κὰ, καθ᾽ ὧν εἴδομεν ἀντεπεξερχομέντν

σύνοδον. καὶ μόλις ποὺ ἐσώζοντο ἕν τισιν ἐσχκταξς ταῦ κράτι
ἐν τοῖς νοτίοις τῆς Πελοποννήσου, ἢ παρὰ ταῖς ἄλεγαις ἐν αὐτῷ

Ἴ8Ἰ

κράτει ἰγκαθιδρυμένοις Σλάθοις ἐθνικοὶ, οὓς δὲν εἶχεν ἀκόμη φωτίσει ἡ
χβιατιανικὴ διδασκαλία. Καὶ αὐτὰ δὶ τὰ ζιζάνια τῶν αἱρίσιων εἶχον
κατὰ µέγα µέρος ἐκσπασθῇ ὑπὸ τὰς εὐλογίας τῆς ἐκκλησίας διὰ τῶν οἱ-
κουμενικῶν συνόδων, ὁμαλώτερος δὲ προηγγέλλιτο ὁ µέλλων τοῦ ἑλλη-
νικοῦ ἴθνους θρησκευτικὸς βίος διὰ τῆς ὑπὸ τῶν ᾿Αράθων ἀποσπάσιως
τῆς Σνρίας καὶ ᾿Αφρικῆς, ὧν οἱ ἰθαγενεῖς πληθυσμοὶ εἶχον πολλάκις
γείνει εἰσηγηταὶ θρησκευτικῶν σκανδάλων, ταρασσόντων τὴν εἰρήνην τῆς
ἐκκλησίας.

Οὕτως ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ Κωναταντίνου ὁ χριατιανισμὸς, γινό-
μένος ἐπίσημος θρησκεία τοῦ κράτους, εἶχε κατ᾽ ὀλίγον εἰκδύσει εἰς πά-
σας τὰς χοινωνικὰς τάξεις, εἶχε µεταθάλει αὐτὰς τὰς σκέψεις, αὐτὸν
τὸν βίον τῶν λαῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ βυζαντιακὸν κράτος. Αἱ ἡμέ-
ῥαι τῶν διωγμῶν εἶχον παρέλθει ἀπὸ πολλοῦ, καὶ ἡ νία θρησκεία δίκην
κυριάρχου ἐδίσποζε τῶν καρδιῶν καὶ τῶν πνευμάτων. ᾿Απὸ τῶν χρυ-
πτῶν καὶ τῶν καταχομθῶν εἶχεν ἀνέλθει εἰς τὸν θρόνον, εἰς ὃν αὐτὴ
ἔδιδε κὕρος καὶ δύναμιν, εἶχεν ἐπιδράσει εἰς τὰ τῆς πολιτείας, εἶχε
µεταρρυθµίσει τὴν ἐπιστήμην, εἶχεν ἀνασκευάσει τὴν κοινωνίαν. ᾿Απὸ
τῆς χρίσιως τοῦ βασιλέως µέχρι τῆς ταφῆς τοῦ ἐπαίτου δὲν ὑπῆρχε
πρᾶξις τοῦ δημοσίου βίου, εὐτυχία ἢ συμφορὰ τοῦ ἔθνους, περίστασις
ποῦ βίου τῶν ἰδιωτῶν καθ’ ἣν νὰ μὴ παρουσιάζηται ἡ ἐπίδρασις καὶ
ἡ ἀνάμιξις τῆς θρησκείας. Ἡ δύναμις τ'
οὕτω µεγάλη,

χριστιανικῆς ἀληθείας ἦτο
ὀλίγοι αἰῶνες εἶχον ἀρχέσει νὰ µεταθάλωσιν ἐκ βά-
θρων τὸν βίον τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους, νὰ ἐκριζώσωσι προαιωνίους συνη-
θείας καὶ νὰ µετατρέψωσι τὸν λαόν, ὅστις ἐν τοῖς ἀρχαίοις χρόνοις εἶχε
καὶ ἰθεώρει τὴν θρησκείαν δίκην κοσµήματος, εἰς ἀγέλην πιστῶν, ἧς ὁ
βίος ἐκανονίζετο ὑπὸ τοῦ δόγµατος.

Ἐν τοιαύτῃ ἀκατασχέτῳ φορᾷ πρὸς τὴν τυφλὴν πίατων εἰς τὸν σω-
τῆρα, τὴν μητέρα καὶ τοὺς ἁγίους αὐτοῦ, ἐν τῇ τοιαύτῃ θρησκευτικῇ
ἀφοσιώσει, ἣν ἐπέτεινεν ἡ κακοδαιµονία Ἡμερῶν ἐθνικῆς συμφορᾶς χαὶ
ἡ εἰς τὸ θιῖον ἀνάρτησις τῆς σωτηρίας, ἡ εὐλάθεια ἔγεινε τὸ ἐξόχως
χαρακτηριστικὰν τοῦ κράτους. Αἱ ἐκκλησίαι ἐπολλαπλασιάσθησαν εἰς τὸ
ἄπειρον, αἱ παμπληθεῖς μοναὶ ἀπερρόφων πλῆθος µέγα ἀνδρῶν καὶ γυ-
ναικῶν, ἁπομακρυνομένων ἀπὸ τῆς κοινωνίας καὶ ἀφιερουμένων εἰς τὰ
θίΐα, ἡ ἰπιστήμη καὶ ἡ τέχνη προτέλαθον χαρακτῆρα θρησκευτικὸν,
Θεολογικὴ δέ τις ἅμιλλα κατέλαθεν ἄρχοντας καὶ ἀρχομένους.Απὸ τῆς
βασιλευούσης µέχρι τῶν ἐσχατιῶν τοῦ χράτους, ἀπὸ τῶν ἀδύτων τοῦ
50”

πππ--

188

κασµίων. μεριμνῶν. Ἐν ὑὶ λογῳ ἡ κινδυνεύουσα πατρίς εἶχεν ὑποχω-.
βάσει ἐν πολλοῖς εἰς τὴν πίστιν, ἥτι δὲν ἐκινδύνευε πλέον

Τωμαύτην εὗρε τὴν κατάστασιν τοῦ κράτους ὁ Λίων, ἀναθαίνων ἐπὶ
τὸν θρόνου. Μόνος ἰγθρὸς καθ΄ οὗ εἶχε νὰ παλαίση δὲν ἦσαν οἱ "Δρα-
δες, ἀλλ’ οὐχ ἧττον αὐτῶν ἐπίφέθος ἦτο ἡ ἐπωτερικὴ παραλυσία, ἣν.
εἶχεν αὐξήσει ἡ ἀναρχία τῶν τελευταίων ἐτῶν. το ἀνάγκη εὐριίας,
πολιτικῆς, ἀλλὰ καὶ ἠρησκευτικῆς µεταρρυθµίσιως. Ὁ βασιλεὺς εὑρίθη,
ἠναγκασμένος νὰ προθΏ γενναίως εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀναμορφώσεως. Ἑνώ-.
πνόν του ἠνοίγετο στάδιον εὐρὺ, ἀλλὰ μεστὸν προτκομµάπων. "Βμελλε
νὰ διεξαγάγη. ἀγῶνα, βαρὺν καὶ δυςθάστακτον πρὸς συµφίροντα κρκ--
παιὰ, πρὸς προλήψεις βᾳθέωτ ἐφριζωμένας, Ἴσως ὁ Λέων ἐφαντάζετο
τὸ ἔργον ὀλιγώτερον βαρὺ καὶ µακρὸν, καὶ ἐτύφλωττε πρὺς νέους ιν--
Ἀόνους εἰς οὧς ἠδύνατο νὰ ἐμβάλῃ τὸ κράτος, βίλων νὰ σώσῃ αὐτὸ, ἴσως.
δὲ καὶ δὲν παριγνώριζε μὲν τὰς δυσχερείας τῆς ἐπῤολῆς, τὸ ἐπισφαλὲς
ποῦ ἐγγειρήματος, τὸν κἰνδυνον τῆς ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα προχωρήσιως,
αλλ’ ἐφεόνει, ὅτι πᾶσα ἀντίστασις, πᾶς ἀγὼν, πᾶσα Δυσφημία ἔπρεπι
-ᾱ- ὑπερνικηῦῇ, χάριν. τῆς κοινῆς σωτηρίας. Ὅπως καὶ ἂν ἴχῃ τὸ πρᾶ-
μαι ὁ Λέων δὲν ἐδηλίασε, καὶ ἀνέλαθε τὸν ἐπίμοχθον ὑπὲρ τῆς µιταρ-
ρυθµίσεως ἀγῶνα, ἀγῶναι ὃν ἰξηκολαύθησεν Ἡ δυναστεία αὐτοῦ πιατὴ
ἐμμείνασα εἰς τὸ πρόγραμμά του. Τὸ δ᾽ ἔργον του προείλαδε μὲν µοι-
βαίως τὸν χαρακτῆρα ἰπαναστάσιως ἠρησκευτικῆς καὶ κοινωνικῆς, καὶ
ἠδυνήθη νάναγαιτίσῃ ἐφ᾽ ἱκανὸν τὴν καταπτροφὴν καὶ νὰ δώσῃ νίας
δυνάμεις εἰς τὸ κράτος. Αν ὃ ὑπᾶρξεν ἐν πολλοῖς πρόωρυν, ἂν εἰς τέλες.
ἀπίτυχε, δὲν παύει διά κά εἶνε μέγα.

ς
πχ ὀρχὴ τῆς εἰκονομαχέας.

᾿Ἐπιλαμθανόμινος τοῦ ἴργου τῆς µεταρρυθµίσιως ὁ βασλλὺς, πρᾶ-
παν ἕατριψι τὸ βλέμμα πρὸς τὴν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ γινοµένην ὑπέρμετρον
χρᾶσιν τῶν εἰκόνων. Έὰς εἰκόνας ἤδη ἑνωρίς εἶχιν ἀποδιγθῆ ὁ χριστια-.
νισµός. Ἡ ἀγανάκτησις ἥτις εἶγε καταλάθει τῆν ψυχῆν τοῦ ἀποστόλου.
ἸΠαύλου βλίποντος τῶν 'Αθηνῶν τὴν πόλιν κατείδωλον δὲν ἐπλήρου ἐπ᾽
ἴνης τὴν φυχὴν τῶν πρώτων Χριστιανῶν, εἰ καὶ οἱ ἐξ Ιουδαίων εἰς τήν
νίαν Βρησκείαν προτελθόντες δὲν ἔθλεπον εὐχαρίατως τὰς εἰκόνας, ἡ δὲ

σα

ἀλησμονήτων, ὅταν ἔθλιπον τοὺς μὲν ὑπὲρ ἑνὸς ὑπερτάτου ὄντος ἀγω-
νισθέντας καὶ µαρτυρήσαντας λεληθότως ὑποχαθισταμένους εἰς αὐτὸ ἐν
τῇ συνειδήσιι τοῦ πλήθους, τὰ δ᾽ ἰξωτερικὰ σύμβολα καὶ τὰς ἁπτὰς
εἰκόνας τῶν ἐχλικτῶν ἰκείνων τῆς πἰστεως λατρευοµένας δίκην αὐτῶν
ἐκείνων ; Δὲν ἦτο δὲ τέλος αὐτόχρημα παραπλάνησις τῆς πίστεως, ὅπι-
αθοδρόµΏσις τοῦ ἐλευθέρου πνεύματος, βλάθη τῆς κοινωνίας χαὶ ζημία
τῆς πολιτείας ἡ ἀπόδοσις θαυματουργικῆς δυνάμεως εἰς τὰς εἰκόνας καὶ
ἡ πρὸς αὐτὴν συνδεοµένη πίστις εἰς περἰαπτα καὶ ἰπῳδὰς, εἰς φαρµα-
κείας καὶ μαγείας ὡς ἐν τοῖς χρόνοις τῆς εἰδωλολατρείας :

Τὸν ἐκ τῶν τοιούτων καταχρήσεων χίνδυνον εἶχεν ἤδη τελευτῶντος

τοῦ πέμπτου αἰῶνος αἰσθανθῆ αὐτὴ ἡ ἐκκλησία ἐν τῷ ἀνατολικῷ κράτει.
᾽Απόπειρα δὲ καταργήσεως τῶν εἰκόνων εἶχε γείνει ἐν Συρίᾳ ἐπὶ τοῦ βα-
σιλέως Ῥήνωνος ὑπὸ τοῦ ἐπισκόπου Ἱεραπόλεως Φιλοξένου. Βὔλογον δὲ
ᾖτο νὰ γείνη ἡ πρώτη αὕτη ἀπόπειρα ἐν χώρᾷ γειτονευούσῃ πρὸς τὴν
Παλαιστίνην, διότι οἱ Ἰουδαῖοι ἀνέκαθεν δὲν ἦσαν φίλοι τῶν εἰκόνων.
Καὶ ἐπισημότερον δὲ διάθηµα ἰναντίον τῶν εἰκόνων ἔγεινεν ἐπὶ τῆς βα-
αιλείας τοῦ Φιλιππικοῦ, ὅτε αὐτὸς ὁ βασιλεὺς ἐμελέτηαι τὸ ζήτημα τῆς
καταργήσεως αὐτῶν. Φαίνεται μάλιστα, ὅτι καὶ νόµον ἐξέδωκεν ὁ Φι-
Ἀιππικὸς τῷ Ἴ18, εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἀποσκοποῦντα. Ὑπὸ τοιαύτην
Δ΄ ἔποψιν ὁ Φιλιππικὸς δύναται νὰ θεωρηθῇ ὁ πρῶτος εἰκονομάχος βα-
αιλεύς. ᾽Αλλὰ τοῦ μὲν Φιλιππικοῦ βραχεῖα ὑπῆρξεν ἡ βασιλεία, τὸ δὲ
ἀνώμαλον τῶν χαιρῶν δὲν ἐπέτριψε τὴν συστηματικὴν περὶ καταλύσεως
τῆς λατριίας τῶν εἰκόνων ἱνέργειαν, ἂν πρῶτος ἀνέλαθε θαρραλέος ὁ
Λέων. ᾽Αποθαλὼν δὲ πάντα δισταγμὸν ἐξέδωκε τῷ 136 τὸ πρῶτον αὖ-
ποῦ περὶ ἀπομακρύνσεως τῶν εἰκόνων ἐκ τῶν ἐκκλησιῶν διάταγμα.

ο
Ἡ πρώτη ἀντέδρασις.

Ἡ γχρῆσις τῶν εἰκόνων εἶχεν ἐπὶ τοσοῦτον ῥιζωθῇ διὰ τῶν αἰώνων
εἰς τὴν καρδίαν τῶν πιστῶν, ὥστε, ὡς εἰκὸς, εὐθὺς ἡ πρώτη κατ᾽ αὐτῶν
τοῦ βασιλέως ἐνέργεια ἐγέννησε κατάπληξιν καὶ ἀγανάκτησιν παρὰ τοῖς
πρλλοῖς. Οἱ εἰκονολάτραι, μὴ δυνάµενοι ὦ μὴ θέλοντες νὰ ἐννοήσωσι
τὰ ἰλατήρια τὰ ὠθήσαντα τὸν Λέοντα εἰς τὸ τολμηρὸν αὐτοῦ διάθηµα,
παντοῖα ἐχάλκευσαν περὶ τῶν λόγων, ἐξ ὧν ἀφωρμήθη. Καὶ διηγεῖτο

199

Ἔὸν πατριάργχην Γερμανὸν γνωρίζομεν ήδη. Ὡς ἐπίσκοπος Κυζίκου
ταραστὰς τῷ 143 εἷς τὴν ὑπὸ τοῦ Φιλιππικοῦ ἐν Κωναταντινουπόλει,
Ῥγκληθεῖσαν αὔνοδον τῶν μονοβελητῶν, δὲν ἠδυνήθη νὰ δείξρ Μανόν
Ἀένος, ὅπως ἀντιστῇ εἰς τὴν διὰ τῶν πιέσεων τοῦ αὑτοκράτορας ἐκεένου
Ππιβληθεῖσαν ἀνατροπὴν τῶν πράξεων τῆς ἐν Ἐρούλλῳ. ἕκτής συνόδου.
ΙΑΛΑ” Ίν τῶν πρώτων ἔργων τοῦ ᾿Αναστασίου ὑπῆρξε κατὰ τὰς ἡμέρας
ες ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐγκαινιοθείσης Βρηακευτικῆς τε καὶ πολιτικῆς παλινορθώ-
πως ἡ εἲς τὸν πατριαρχικὀν θρόνου ἐγκατάστασις τοῦ Γερμανοῦ, γνωστοῦ.
διά τε τὰ φιλορθόδοξα αὐτοῦ αἰαβήματα, τν λογιότητα καὶ τὴν ἀρετήν.
Γοιρῦτον ἄνδρα, στερρῶς ἐχόμενον τῶν πατροπαραδότων καὶ σοθούµενον.
πρὸ παντός γεωτερισμοῦ μετὰ τὸ ἁκούσιον αὐτοῦ ὀλίσθημα ἐν «ῇ µονο-
ἠελητικῇ ἐκείνῃ συνόδῳ, δὲν ἠδύνατο εὐκόλως νὰ παρασύρῃ ὁ Λέων
ἡς τὰς τολμηρᾶς αὐτοῦ παινοτοµέας. Ὁ ὑπερογδοηκοντούτης πατρι-
ἔρχης ἀντέστη θαρραλέος διὰ τε τοῦ λόγου καὶ τῆς γραφίδος εἰς τὰς
αροβίσιες τοῦ βασιλέως. Αλλ᾽ εἰς µάτην ἀντέτεινεν. Βίς µάτην ἴφυγε,
κατὰ τὴν μαρτυρίαν ἑνὸς τῶν βιογράφων αὐτοῦ, εἲς τινα ἠυναικείαν
αονὴν τῆς Κυζίκου, ὅπως σωθῇ ἀπὸ τῆς ἐπιμονῆς καὶ τῶν διώξεων τοῦ.
Λέοντος. Ἐπιατρίψας δ᾽ ἐκ Κυζίκου, εἰς µάτην ἐξηκολούθησεν ἀγωνι-.
ἵόμενος, καὶ ὑπιμίμνησκε κατὰ τὰ λεγόμενα εἰς τὸν βασιλέα τὰς ὑπο-
πέσει, ἃς εἶχε δώσει κατὰ τὴν ατέφιν αὐτοῦ ἐν μηδινὶ νὰ σαλιύαγ.
οὖν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ ἀπὸ τῶν αὐτῆς ἀποατολικῶν καὶ θέοπαραδότων
Μαμῶν. ᾿Αλλ᾽ ὅμως, ἐπιμένων ὅτι µόνον οἰκουμινικὴ αύνοδος ἠδύνατο,
ὰ κβίνῃ τὰ περὶ τῆς καινοτοµέας, δὲν εἰκηκούετο. Καὶ ὅτε Λέων.
ταρὰ τὰς ἑωστάσεις τοῦ γηραιοῦ πατριάρχου συνεκάλεσε τῇ ϐ. Ίανουα-.
[ου 180. σιλίντιον, ἤτοι αυνέλευσιν τῆς συγκλήτου, ὅπως ληφθῇ ἀπό-
γααις πιρὶ τῆς καθαιρίστως τῶν εἰκόνων, ἐκλήθη, δ᾽ εἰς τὴν διάσκεψιν
Ἰαύτην καὶ ὁ Γερμανός, κατέστη ἔτι τραχυτέρα ἡ μεταξὺ αὐτοῦ καὶ
20 βασιλέως ῥᾷξις. Ἡ σύγκλησις αιλεντίου, ὡς ἕπραξεν ὁ Λέων, καὶ
ἵχε οἰκουμενικῆς συνόδου, ὡς ἀπῄτιι ὁ Γερμανός, µετέβαλλε τὸ ζήτημα,
ἐπό ἐκκλησιαστικαῦ εἲς πολιτικὀν, καὶ τοιοῦτον, πρὸς τάμεσα τοῦ κρά-.
τους συμφέροντα καὶ αὐτὴν τὴν διούνησιν συνδεόµενον Ίβελε νὰ γαρα-
Γπηρίσῃ τὸ ζήτημα τῶν εἰκόνων ἡ ἀναμυρφωτικὴ βασιλεία, “Αλλ᾽ 3
κκληαία, ἣν ἀντεπροσώπινιν ὁ πατριόρχης, δὲν ἠθέλησε νὰ ὑπογχωρήσῃ.
Ὁ Ῥερμανὸς προςΏλθε μὲν εἰς τὸ σιλέντιον, ἀλλά, βλέπων, ὅτι οἳ λόψτε
εὐπαῦ περὶ τῆς ἀνάγκης συγκλήσεως οἰκουμενικῆς συνόδου, ἤτοι αἱ ἐν--
εεάσεις περὶ ἀναρμοδιότητος τοῦ κληθίντος συνεδρίου πρὸς λήσιν τοῦ

-

ποτ

ὡς µανθάνοµεν ἐκ τῶν συγγραφῶν τοῦ αὐτοκράταρος Κωνσταντίνου τοῦ
Πορφυρογεννήτου, ἴδιον διοικητικόν τμημα τοῦ βασιλείου, ἴδιον θέμα,
πεχωρεσμένον ἀπὸ τοῦ τῆς Πελοποννήσου, μεβ' ἧς ἠνώθη περὶ τὸν δωδι-
κατον πιθανῶς αἰῶνα. ᾿Ανῆκον δὲ εἰς τὸ θέμα Ελλάδος αἱ εἷς τὴν πη--
μερινὴν ατεριὰν Ἑλλάδα περιλαμθανόμεναι χῶραι μετὰ καὶ τῆς Θες-
Φαλίας καὶ Εὐθοίας. Αλλ' ἄγνωστον μένει τές τῶν κεριωτάτων πόλίων,
τῶν ἓν ταύταις ταῖς χώραις, ἡ Λάρισα, ἡ Χαλκίς, ἡ Λεβάδεια, αἱ
Έᾳβαι ἡ αἱ ᾿Αθῆναι ἦπαν ἡ πρωτεύουσα τοῦ θέματος.

ἡλλλὰ περὶ τῆς διοικήσιως τοῦ θέματος κατὰ τούτους τοὺς αἰῶνας.
Ἰκανὰ μανθάνομεν ἐκ τῆς μελέτης καὶ τοῦ πρὸς ἄλληλα πυνδυκαμοῦ τῶν
μολυθδαβούλλων. Βλέπομεν δῆλα δή, ὅτι ἡ ἀνωτάτη διαύρησις τοῦ Βί--
µατος, οὖσα στρατιωτική, ἦτο ἀνατεβειμένη εἷς οτρατηγὸν, ὡς καὶ ἡ
πῶν ἄλλων θεμάτων τοῦ χράτους. Ἐπιῖχε δ᾽ οὗτος ἀληθῆ θέαιν στρα-
τηγαῦ ἐν καιρῷ πολέμου. "Άλλως δὲ τὸ ἰπώνυμον τοῦ ατρατηγοῦ ὃ
ἔφερι ἦτο τιμητικόν καὶ οἱονεὶ µετάφρασις τοῦ λατινικοῦ ὀνόμκτας τῶν
πβοπραιτώρων, τῶν ἀντιατρατήγων, οἵτινες παν ἐπὶ Ῥωμαίων µιτὰ
καὶ τῶν ἀνθυπάτων οἱ διοκηταὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Διάφορος δ᾽ ἦτο ὁ ἆλη-
βὰς βαθμὲς τῶν τὰ θέµατα διρικούντων στρατηγῶν ἐν τῇ ἱεραρχίς τῆς
στρατιωτικῆς ὑπηρισίας. Οὗτω, κα’ ἃ διδάπκουαι τὰ µολυθλόδουλλα,
αἳ πτρατηγοὶ τοῦ θέματος Ἑλλάδος ἦσαν πάντοτε πρωτοσπαθάριοι.
"Ὑπὸ δὲ τὸν ατρατηγὀν ἦσαν τεταγμένοι ἄλλοι ἀνώτεροι ἀξιωματικοί,
παὶ δὴ ἀμέσως μετ᾽ αὐτὸν οἱ τουρµάρχαι ἥτοι οἱ ατρατιωτικοί διουκή--
παὶ τῆς τούρμαα, ὡς ἐκαλοῦντο αἱ ὑποδιαιρίσεις τοῦ θέματος, αἴτινες
ὠποδιῃροῦντο καὶ πάλιν εἰς βάνδα ἢ τοπυτηρησίαρ. Πόσα δὶ ἦσαν αἱ
τοῦρμαι τοῦ Βέµατος Ἑλλάδος δὲν γνωρίζοµεν Δυσευχῶς' ἀναντίρρητον
δ' εἶνε ὅτι ἡ Χαλκίς, ἤγουν ἡ Εὔθοια, ἀπετίλει ἰδίαν τοὔρμαν, πάντως
δὲ δυνάµεβα νὰ δεχθῶμεν τοῦτο καὶ περὶ τῶν ᾿Αθηνῶν. 'Ὑπὸ δὲ τοὺς
πουρµάρχαο, οἵτηες πιθανῶς εἶχον τὸν βοημὲν ππαθαρίου, ἦσαν τι-
παγμένοι ἱεραρχικῶς ἄλλοι κατώτεροι ἀξιωματικοί, ἐν οἷς καὶ οἱ πρω-
ποκένταρχοι. Ἡ δὲ πολιτικὴ διοίκησις ἦτο ἀνατεβειμένη εἰς τὸν πρω-
πονοτάριον, ὄντις ἰνίοτε μὲν ἦτο πολιτικὸς ὑπάλληλος, ἀλλὰ αυνηθί-.
ατερον μετείχε καὶ αὗτός στρατιωτικοῦ βαβμοῦ, ὧν σπαθάριος. Κατ.
παθτα Δὶ ὁ πρωτονοτάριος ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἱεραρχίκς τῆς τὸν βα-
σιλικὸν οἶκον περιστοιχιζούσης στρατιωτικῆς ἀριατοκρατίας ἧτο υατώ-
περας τοῦ στρατηγοῦ, ἀλλὰ διοικητικῶς ὧτο ἐν τοῖς πλείστοις ἀνεξάρ-
φητος ἀπ᾿ αὐτοῦ. Ἠσαν δ΄ ἀνατιθειμένα εἰς αὐτὸν τὰ τῆς δικαστικῆς

τος

Ἰφήσιων τῶν ἀποστόλων τοῦ Βυζαντίου (ν ταῖς χώραις τῆς ἐντεῦδων
Ἑλλάδος καὶ ἀντιδυναστικὴ τε, ἑνέργεια ἐξ ἁγιώστων προκαλουµένη
ἀφοτμῶν.

Πάντα δὲ ταῦτα τὰ αἴτια Ίγαγον ἐν ἔτιι 131 εἷς ἐπανάστασιν τῶν
Ελλαδικῶν, ἅτοι τῶν κατοίκων τοῦ βέµατος Ἑλλάδος, ἑναντίον τῆς
ἐν Κωνσταντινουπόλει βασιλείας. Οὐδ᾽ ἐξηγέρθησαν μόνοι οἱ Ἕλλαδι-
κοὶ, ἀλλὰ συνέπραξαν µετ᾽ αὐτῶν καὶ οἱ νησιῶται τῶν Κυκλάδων,
οἵτινες ἑτάσσοντο εἰς τὸ θέµα Αἰγαίου. Την δ’ ἀρχηγίαν τῆς ἅπεστα-
οἷας ἀνέλαθον ὁ τουρµάρχης ᾿Αγαλλιανὸς καὶτις Ἐτέφανος, Δὲν περιωρί-
«θησαν ὃ᾽ οἱ ἐπαναστάται εἰς ἀποτίναξιν τῆς ἀργῆς τοῦ Λέοντος ἐν ταῖς
ἐδίαις ἑαυτῶν χώραις, ἀλλὰ καὶ, συγκροτήσαντις στόλον καὶ ἀνακηρύ-
Έαντες ἴδιον βασιλέα, καλούµενον Κοσμᾶν, ὥρμησαν ἐπὶ τὴν Κωνσταν-.
πενούπολιν, σχοποῦντες νὰ κπθαιρέσωσι μὲν τὸν ἐξ Ἰσανοίας Λέοντα,
γαναθιθάπωσι ὃ᾽ ἐπὶ τὸν βρόνον τὸν πιθανῶς αυντοκίτην αὐτῶν Κοσμᾶν.

Αλ) ὁ Λέων, εὑρισκόμενος ἀντιμέτωπος τῆς ἀντιδυναατικῆς ταύ-
πης ἐπαναστάσιως, ἧς πρόσχημα µόνον ἦτο ὁ ὑπὲρ τῶν εἰχόνων ἀγών,
δὲν ἀπίδαλε τὸ ἐν τῇ κρισίμῳ ὥρᾳ ἀπαιτούμινον θάρρος. Ὅτε οἱ έπανα-
ατάται πλέοντες ἔφθασαν πλησίον τῆς Κωνσταντινουπόλιως, ἄντεπεξελ-
Λὼν ὁ Λέων τῇ 18 ᾿Απριλίου 131 ἰνίκησε τὸν ατόλον αὐτῶν, ἐμπρή-
σας τὰ πλαῖα διὰ τοῦ ὑγροῦ πυρός. Καὶ ὁ μὲν ᾽Αγαλλιανός, μή, Λέλων
νὰ ζωγρηθῷ ὑπὸ τῶν πολιµίων, εὗρε γενναῖον θάνατον, πεσὼν ἔνοπλος
εἰς τὴν θάλασσαν. Οἱ δὲ λοιποὶ ἐπαναστάται ὅσοι ἐσώθησαν ἐκ τῆς
ναυμαγίας προςεχώρησαν εἰς τὸν νικητήν, Μεταξὺ δὲ τῶν ζωγρηθίν-
πων ὑπᾶρξαν ὅ τε ἵτερος τῶν ἀρχηγῶν Στέφανος καὶ ὃ βασιλεῶς τῶν
Πππημίνων Κοσμᾶς. Τούτων δ᾽ ἀμφοτέρων ἄπιτμήβησαν αἱ κεφαλαί
κατὰ δικταγὴν τοῦ Λέοντος.

Ἡ ταχεῖν καὶ ἐπιτυχῆς ἐνέργεια τῆς βασιλείας ἱθριάμθευσε, καὶ ἡ
ἐπανάστααις κατεοτάλη. ᾿Αλλ’ ἐπιθάλλετο εἰς τὸν Λίοντα νὰ φροντίαγ.
καὶ ἄλλως, ὅπως καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀποαοθηθῦ πᾶς κίνδυνος ἀπὸ τῶν
"Ελλαδικῶν. Δυστυχῶς ἡ ἱστορία δὲν ἀναφέρει ὁποῖα τὰ πρὸς τοιοῦτῳ,
αχοπὸν ὑπὸ τοῦ βασιλέως Ἰηφθέντα µέτρα. Ἔκαστος δύναται νὰ φαν-
πασθῇ, ὅτι τοῦτο ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ δι᾽ αὐστηροτέρας διοικήσεως,
καὶ βιδαίως δυνάµιθα νἀποδιχθῶμεν, ὅτι δὲν ἡμέλησεν ὁ Λέων
παταθὰνῃ πᾶσαν πεοσπάθειαν, ὅπως δι΄ ἐκλογῆς ἐμπίστων ἀνδρῶν κατα-
ατήσῃ ἀδύνατον τὴν ἰπανάληψιν τῆς συμμετογῆς τῶν ὀργάνων τῆς
Διοικήσεως, οἵως ἦτο ὁ μιτὰ τῶν Ἑλλαδικῶν πυναποστατήσας τουρ-

801

Ἐπὶ δὲ τοῦ παρόντος, βασιλεύοντος τοῦ Λέοντος, ἐπανῆλθε διὰ τῶν
ὑπὸ τοῦ βασιλέως ληφθίντων µέτρων ἡ εἰρήνη εἰς τὸ θέµα Ἑλλάδος,
καὶ ἠσύχασιν ἐκ τούτου τοῦ µέρους ὁ Λίων. Ἠτο δὲ τοῦτο ἀναγκαῖον
διὰ τὴν βυζαντιακὴν βασιλείαν, διότι ἰδίησε νὰ στρίψῃ ὅλην αὐτῆς
τὴν προκοχὺν πρὸς τὴν Ἰταλίαν, ὅπου τὸ διάταγμα περὶ καβαιρέσιως
τῶν εἰχόνων εἶχε προκαλέσει θύελλαν δεινήν.

ο
κ εἰκονομαχία καὶ ὁ παπισµός-

᾿Απὸ τῶν χρόνων ἤδη τοῦ Μαρχιανοῦ, ἰδίως δὲ ἀπὸ τῶν τοῦ Ζή-
γωνος, τελευτῶντος τοῦ πέμπτου αἰῶνας, εἴδομεν ταρασσοµένας τὰς φι-
λικὰς σχέσεις τῆς ῥωμαϊκῆς ἐκκλησίας πρὸς τὴν ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ. Ἡ
Ῥώμη οὐδέποτ᾽ ἐλησμόνησε τὸν κανόνα ἐκεῖνον τῆς ἐν Χαλκηδόνι
συνόδου, δι’ οὗ ἡ ἀναγνώρισις τῶν πρεσθείων τοῦ ἰπισκοπικοῦ θρόνου
τῆς Ῥώμης καθὸ βασιλευούσης ἑστέρει αὐτὴν τῶν πρωτείων μετὰ τὴν
κατάλυσιν τοῦ δυτικοῦ ῥωμαϊκοῦ κράτους. Ἔκτοτε δὲ, ὡς εἴδομεν, δὲν
ἴλιψαν μεταξὺ τῆς Ῥώμης καὶ τῆς ἀνατολικῆς ἐκκλησίας ἀφορμαὶ
ποικίλων διενέξεων, ἃς χατέστησι διινοτέρας ἡ μιτὰ τὰς ἐν Ἰταλίᾳ
κατακτήσεις τῶν Βυζαντίνων ἐπὶ τοῦ ᾿ουστινιανοῦ εἰς τὴν θρησκευτικὴν
διαµάχην προστιθεῖσα ἰθνικὴ ῥᾷξις ᾿Ιπαλῶν καὶ Βυζαντίνων. Ἰδίως
δὲ τοιοῦτον χαρακτῆρα πολιτικῆς ἀντιδράσεως εἶχον προκλάθει αἱ σχέ-
σεις τῶν ἰθαγενῶν τῆς ταλίας πρὸς τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει βασι-
λείαν ἐπὶ τῶν Ἡρακλιιδῶν ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ πάπα Γρηγορίου τοῦ
μεγάλου. Ἡ ἀντίστασις ἣν ὁ πάπας Μαρτῖνος ἀντέταζεν εἰς τὸν Τύπον
ποῦ Κώνσταντος ἀπέληξε μὲν εἷς τὴν δέσµευσιν καὶ ἑξορίαν τοῦ ἱεράρ-
γου, ἀλλ’ ἴδιιξι κατόπιν καὶ τὴν ἀδυναμίαν, εἰς ἣν λόγοι θρησκευτικῆς
καὶ [θνικῆς ἀντιπολιτεύσεως εἶχον περιστήσει τὴν βυζαντιακὴν ἀρχὴν ἐν
Ἰπαλίᾳ. Ἔτι δὲ μᾶλλον κατιφάνη ἡ ἐν τῇ ἰταλικῇ χερσονήσῳ κατά-
πτωσις τῶν Βυζαντίνων, περισταλέντων τὸ ἑξῆς εἰς ὀλίγας µόνον κτή-
σιις ἐν ἀμύνῃ πρὸς τοὺς Ἰταλοὺς καὶ τοὺς Λαγγοθάρδους, ἐπὶ Ἴου-
στινιανοῦ τοῦ Ῥινοτμήτου. Ὁ πάπας Σέργιος, ἀρνηθεὶς νὰ ὑπογράψῃ
τὰ πρακτικὰ τῆς ἐν Τρούλλῳ συνόδου, εἶδε τασσόµενον περὶ αὐτὸν σύσ-
σωμον τὸν λαὸν τῆς Ῥώμης, ὅτε ὁ βασιλεὺς τοῦ Βυζαντίου ἐκέλευσεν

(Έομος τ/) δι

-.-

ἵνα τῶν ἀξιωματικῶν του νὰ σύρῃ τὸν πάπαν εἷς τὴν Κωνσταντινού-
πολιν ὡς πρότερον εἶχε προζαχθῆ ὄΐκην ἐγεληματίου ὁ Μαρτίνος.
᾿Απὸ τῶν χρόνων δ᾽ ἐκίνων λίαν τεταραγίναι ἔμειναν αἱ αχέσις
ποῦ Βυζαντίου καὶ τῆς ταλίας. Ἡ ἀδυναμία τῶν Βυζαντίνων ἐν τῇ.
Ἠερεονήσῳ εἶχεν αὐξήσιι ἐπὶ τοσοῦτον, ὤςτι οὐδὲ κἂν ἔξαρχος ἑτόλμα
ἐπί µακρὰ ἴτη νὰ πατήσῃ τὸν πόδα του εἲς τὴν ᾿παλίαν καὶ μόλις διὰ.
ποῦ διγασμοῦ ὃν ἐπίφερον οἱ Βυζαντῖνοι μεταξὺ “Ρώμης καὶ 'Ῥαθέννης
κατώρθουν νὰ αυντηρήσωσι τὴν ἀρχὴν αὗτῶν ἓν ταῖς ὑπολοίποις ἔτα-.
Ἀωμαῖς αὐτῶν κτήσεαι. Μόλις δ᾽ ἐπὶ τοῦ αὐτοκράτορος ᾿Αναστασίου
τοῦ διωτέρου ἀποκατίστη ἐν ᾿Ἱταλίᾳ ἡ μιταξὺ Βνζαντίνων ἄφ' ἔνὸς
καὶ Ῥωμαίων καὶ 'Ῥαθενναίων ορ’ ἑπέρου εἰρήνη. ᾿Αλλ’ οἱ κἐνδωνι
παθ᾽ ὧν εἶχε νὰ παλαίσρ πρὸς τοὺς Άραθας Λίων ὁ Ἴσαυρος, ὅτε
ἀνθλθεν ἐπὶ τὸν θρόνον, ἐνιθάρρυναν καὶ πάλιν τοὺς ᾿Ἰσαλοὺς, ἡ δ' ἐν
Ἐλκελία ἀποατασία τοῦ στρατηγοῦ Ῥεργίου δὲν ἔμηνεν ἄνευ ἀντιτή--
που ἐν τῇ ἐταλικῇ χεροονήσῳ.

Ὁ Λίων, καταστείλας διὰ τοῦ χαρτουλαρίου Παύλου τὴν ἓν Σεκιλί
ἀποστατίαν, [θιώρησιν ἀναγκαῖον νὰ στεριώσῃ τὴν βυζαντιακὴν ἀρχν
καὶ ἵν Ἱπαλίᾳ, ὅπου Ἰπταλοί τε καὶ Λαγγοθάρδοι εἶχον ἀνάγκην χκ-
λιψοῦ, ἀπέστειλε δὲ πρὸς τοῦτο ὡς ἔξαρχον τὸν αὐτὸν ἐκεῖνον Π]αῦλον,
ὄστις εἶχιν ἀναδειχθῃ νικηφόρος κατά πι τοῦ Ῥεργίου καὶ τοῦ ὑπὸ τῶν
περὶ αὐτὸν ἀναρρηθέντος βασιλέως ὙΓευδοτιθερίου. “ν δὲ τῶν πρώτω,
τῆς βασιλείας µέτρων ὑπῆρξεν ἡ ἀπαίτησις τῶν φόρων ὧν ἐν τοικύτε
τῶν πραγμάτων ἀναστατώσει καθωστέρουν οἱ Ιταλοί, ἴσως δὲ καὶ
ἐπιβολὴ ἄλλων προκθίτων. Συγχρόνως δ᾽ ἤρχοντο εἷς τὴν "Γταλίαν ἐκ
Κωνσταντιουπόλεως τἀγγέλματα τῆς ὑπὸ τοῦ
μένης καταργήσεως τῶν εἰκόνων. ᾿Αλλά τὰ τοιαῦτα ῥιζωκᾶ πολιτικά.
καὶ θρησκευτικὰ µέτρα ἰκίνησαν νέαν (ξανάστασιν τῆς λατινικῆς δρβ)-
δοξίας καὶ τοῦ ἐβνικοῦ αἰσθήματος τῶν ᾿Ιταλῶν, καὶ ὥς ἄλλοτι ὁ Μαρ.
τθνος καὶ ὁ Ἓέργιος, οὕτω νῦν ἀνίλαθεν ἐρρωμίνον ἀγῶνα κατὰ τοῦ.
Ἠοζαντίου δίκην ἰθνάρχου τινὸς τῶν ᾿Ἰπαλῶν ὁ πάπας Τρηγόρος ὁ Ἡ-

ὮὉ ὑπὲρ τῶν εἰκόνων ἁγὼν τοῦ Γρηγορίου ἦτο ἓν µόνον τῶν σηµείω,.
ες ἅ συνεκεντραῦτο ἡ νέα τῆς Δύσεως ἀντίστασις πρὸς τὴν "Άνκτν-
λήν. Ὁ ἐδνιαμὸς τῶν πκλῶν, ἐξ ἴσου ἀντιδρῶν πρὸς ἀμφοτέρας τὰς
Ἐνικὰς κατακτήσιις, τήν τε τῶν Βνζαντίνων καὶ τὴν ὃν Ακῃγοθές
δων, ἔκροι κατάλληλον τὴν ὥραν καθ’ ἠν οἱ
ὑπερισχύοντες ἐν τῷ γαρσονήσῳ, ὅπως ὑπὸ τὴν φημαίαν τῆς Βρησκείας

ο

803

ἀντιταιθῇ κατὰ τῆς βυζαντιακῆς ἑξρυαίας. Ὁ δὲ πάπας, προτάσσων
πὸ πρόσχηµα τῆς εἰς τὰ πάτρια ὑπὲρ τῶν εἰκόνων ἐμμονῆς, οὐ µόνον
ἀνιλάμθανε δημαφιλῆ ἐν ᾿Ιπαλίς ἀγῶνα ὑπὲρ δοξασιῶν πατροπαραδό-
πων, ἀλλὰ καὶ ἤρχετο εἰς ἵμμεσον ἀντίθεσιν πρὸς τὴν κοσμικὴν ἀρχὴν
καὶ τὸ κὕρος τῆς βυζαντιακῆς βασιλείας. '}πὸ τοιούτους δὶ ὅρους ἡ,
διαφορᾶ τῆς Ῥώμης καὶ τῆς Κωναταντινουπόλιως δὲν ἠδύνατο νὰ
Ξεραρισθῦ εἲς κενὴν ἀνταλλαγὴν ἐπιστολῶν μιταξὺ τοῦ πάπα καὶ τοῦ.
αὐτοκράτορος, οὐδ᾽ εἰς θεωρητικῶν συζητήσιων ἀντίκρονσιν, ἀλλὰ τα-
χέως προςίλαθι χαρακτῆρα δριμύτερον, καὶ ἀπίνηξε κατ’ ὀλίγον εἷς
ῥᾷξιν. Ἡ δὲ ὑπὲρ καταλύσεως τῶν εἰκόνων ἐπιμονὴ τοῦ Λίοντος, τὰ ὑπὸ
τῆς βασιλείας εἰς τὴν ᾿παλίαν ἐπιθληβέντα βάρη, ἡ ὑπὸ τοῦ βασιλίως
καθ ἃ φαίνεται διενεργηθεῖσα ἀπόπειρα δολοφονίας τοῦ ἐπιμόνου καὶ
ἐπικινδύνου ἱεράρχου, ἴσως δὲ καὶ ἡ ὑπέρμετρος τοῦ ἰξάρχου Παύλου
αὐστηβότης, μικρὸν ἀπέχουσα ὠμότητος, ταῦτα πάντκ ἔστησαν ἅντι-
µέτωπον τοῦ αὐτοκράτορος τὸν ἱεράρχην.

Ἠ. ἀνταρσία, δλν εἶχε πλέον ὄψιν ἁπλᾶς θρησκευτικήν. το κίν-
Άννος μὴ ταχθῇ περὶ τὸν σεληρατράγηλον ἱεράρχνν ἡ Ἰκαλία, ἀπο--
πτύουσα τοὺς χαλινοὺς τῆς βυζαντικκῆς διοικήσεως, ἀφ᾿ οὐ ἤδη κατα
τὴν φεροµένην ἀπόπειραν συνωμοσίας ἰναντίον τοῦ Γρηγορίου εἶγεχατα-
ΔιχΦῆ ἡ πρὸς αὐτὸν συμπάθεια τῶν ᾿Ιταλῶν, Ἔπρεπε λοιπόν νὰ ἐλίπρ
ἔκ τοῦ μέσου ὁ ἐπικίνδυνος ἐχθρός. Διὰ τοῦτο δὲ, ὅτε, διαταχθείσης
ἀπικήμως ἐν Κωνσταντινουπόλει τῷ 798 τῆς τῶν εἰκόνων καταλύσεως,
ὃ πάπας ἐφάνη ἴτοιμος νὰ κωλύσῃ τὴν ἐν Ἰταλίᾳ ἐκτίλεσιν τοῦ βασι-
λικοῦ διατάγματος, ὁ ἔξαρχος Παῦλος ἔλαθι τὴν διαταγὴν νάντεπιξ-
Όβῃ κατὰ τοῦ ἀποστάτου. “Ηδη οἱ κάτοικοι τῆς “Ῥώμης εἶχον ἀρ-
Υπθ τὴν ὑποταγήν των εἰς τὰ κελιύσµατα τοῦ αὐτοκράτορος, ὁ δ᾽ ἐν
τῇ πόλει στρατιωτικὸς ἀντιπρόσωπος τῆς βασιλείας δοὺξ Βασίλειος εἶχιν
ἐξωσθη ἐξ αὐτῆς. Τὸ αὐτὸ ὁ᾽ ἔπραξαν αἱ στρατιαϊ τῆς Ἱοτρίας καὶ τῆς
Πινταπέόλιως, ἰκλέξασαι ἰδίους δοῦκας καὶ διώξασαι τοὺς αὐτοχρατο-
ρωούς, ᾿Ἐνώπιον δὲ τοικύτης ὁμοθύμου Ιξεγέρσιως τῶν Ἰπαλῶν εὕρι-
θεῖς ὁ ἔξαρχος Παῦλος καὶ μὴ ἔχων ἐπαρκεῖς δυνάμεις ὅπως ἀπο'
ατήσῃ τὴν τάξο, οὐ µόνον οὐδίν κατώρθωσεν, ἀλλὰ καὶ ἐρονεύθη τῷ
πΦΤ ἐν αὑτῃ τῇ ἵδρᾳ τοῦ ἐξαρχάτου, τῇ Ῥαθίννῃ.

ν τούτοις δὲ ὃ Λίων, ὅστις τὸ ἔτος ἐκιῖνο ἠδυνήθη νὰ καταστεί-
Ἆγπι ὡς εἴδομεν, ἐπιτυχῶς τὸν ἐπανάστασιω τῶν Ελλαδικῶν, ὃς δὲν
ἐφαίνετο παντελῶς ἀμέτοχος ὁ πάπας Γρηγόριος, ἀπίστειλεν εἷς τὸν

δι

, -Ἂρο
δεθιῖσα πολιτικὴ πρὸς τὸ Βυζάντιον ἀντιπολίτευσις τοῦ παπιομοῦ ἰφαί-
Νέτο λἸωφάσασά πως εὐθὺς ὡς Γρηγόριος ὁ Β΄ συνεῖδεν, ὅτι προϊὀν τῆς
ἐν Ἱπαλίᾳ ἐξασθενήσιως τῶν Βωζαντίνων δὲν ἔμελλε νὰ εἶνε ἡ ἐθνωςῇ,
ἀνάστασις τῶν ᾿Ιταλῶν, ἀλλ’ ἡ Βνίσγυαις τῶν Λαγγοθάρδων. Αλ’ ἡ
συμπλησίασις αὕτη τοῦ Βυζαντίου καὶ τῆς ᾿Ῥώμης βραχὺν µόνον χρό-
γον διήρκεσε, ἐκλιποῦσα καὶ πάλιν μετὰ τὸν θάνατον Γρηγορίου τοῦ
Β' (740). 'Ὁ διάδοχος αὐτοῦ πάπας Γρηγόριος Γ' ἐζήτηαι μὶν ἄνερ-
Ἰδμενος ἐπὶ τὸν ἐπιακοπικὸν θρόνον τῆς Ῥώμης τὴν ἐπικύρωσιω τοῦ
αξάρχου, τοῦβ᾽ ὅπερ ἀπιδείκνυε τὴν ἀναγνώρισω τῆς βυζαντιακῆς ἁρ-
χῆς, ἀλλὰ βραχὺ μετὰ τὴν ἀνάρρησιν αὐτοῦ ἀνίλαθε σθιναρῶς τὸν
κατὰ τοῦ Βυζαντίου θρησκεωτικὀν ἀγῶνα. Σύνοδος ἐνενήκοντα τριῶν
ἀπισκόπων, συγκληθεῖσα ὑπὸ τοῦ πάπα ἰν τῇ κατὰ τὴν Ῥώμην ἴκκλη-
Ὁ. αἷξ τοῦ ἁγίου Πέτρου τὸν Νοέμβριον τοῦ 783, ἀπικήριξι τοὺς εἶκο-
νοκλάστας, καὶ ὁ πάπας ἔπεμψεν εἰς Κωνσταντινούπολιν πρίαθυν, ὅπως
Ανακοινώση εἰς τὸν αὐτοκράτορα τὸ δόγμα τῆς συνόδου. ᾿Αλλ’ ὁ ἀπό-
στολος τοῦ Γρηγορίου, φθὰς εἰς τὴν βασιλεύουσαν, ἰφυλακίοθη. Ῥλίπων
3” ὃ Λίων τὴν ἀποστασίαν τῆς Ἱπαλίας, ἰξεριβιοθείσης ἐκ τῆς περι-
Φρονήσιως τῶν δεήσεων καὶ τῆς ἀποτυχίας τῶν πρίσθεων αὐτῆς, ὤπλιαι
στόλο» µέγαν. Άνέθηκε δὲ τὴν ἀρχηγίαν αὐτοῦ εἰς Μάνην τὸν στρατηγὀν
ποῦ θέματος τῶν Κιδυρραιωτῶν, εἰς ὃν ἐδόθη ἡ διαταγή νὰ τιµωρήσγ.
ποὺς κατοίκους τῆς Πενταπόλεως καὶ τὴν Ῥάθενναν, ἧς ὁ ἐπίσκοπος
εἶχε συμμετάσχει τῆς συνόδου, καὶ νὰ σύρῃ εἰς τὴν Κωνσταντινούπελιν
τὸν αἴτιον τοῦ κακοῦ, τὸν πάπαν. ᾿Αλλὰ τὸ σμέδιον τοῦ βασιλίως ἀπί-
πνχε, τοῦ στόλον ναυαγήσαντος ἴν ᾧ ἤδη ἐπλησίαζεν εἰς τὴν Ῥάθεν-
ναν καὶ τῶν ὑπολειφθέντων ἐκ τοῦ ναυαγίου καταστραφέντων ἐξ Ινέ-
Ἆρας τῶν Ῥαβεννκίων.

Ἡ δ’ ἰκ νέου ἀνάμιξις πολιτικοῦ χαρακτῆρος εἰς τὴν θρησκευτικήν
ἀντίδρασιν τῶν Ιεαλῶν παρώξυνε τὸν Λέοντα ἐπὶ τοσοῦτον, ὥςτε ἁψή-.
βεσω, ἀπὸ τῆς ἐκκκλησίας τῆς Ῥώμης τὰ ἔσοδα τῶν εἷς αὐτὴν ἀφιι-
βωμένων κτημάτων, καὶ διέταξε τὴν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ταμείου τοῦ Βυ-
ζαντίου. εἴςπραξιν αὐτῶν, ηὔξηαε δὲ κατὰ τὸ τρίτον τοὺς κεφαλικοὺς.
φόρους τῆς Καλαβρίας καὶ τῆς Ῥκελίας, “Αλλά πολὺ βαρύτερον ἴτι-
µώρησε τοὺς πάπας, ἀποσπάσας ἀπὸ τῆς ἐκκλη ο δική
σιως τὴν Ἑλλάδα, τὴν Ἠλυρίαν εἰς τὴν Μα
λουν εἷς τὴν Ῥώμην, καὶ προκαρτήσας,
αταντινουπόλιως. ᾿Αλλὰ καὶ αὐτῖη

᾿..

με
ἐν αἷς ἐπιαράτει ἀκόμη τὸ ἀλληνικὸν στοιχεῖο, ἀπίσπασιν ὁ Λέων ἀτό,
τῆς Ῥώμης καὶ προζήρτησιν εἷς τὸν πατριάρχην, πυντελέσας οὕτω τὸν
χωριαμὸν τῶν ἐκκλησιαστικῶν διοικήσιων τῆς
σταντινουπόλεως καὶ ἀποδοὺς μὲν εἰς τὸν πάνας τὰς ἐπν-
σκυπὰς τῶν ἑλληνικῶν χωρῶν, ἀφεῖς Ἀήφήνσην η ας
᾿Ἰπαλίφ.

"Αλλά, καὶ πολιτικαὶ μεταθολαί ἐπῆλθον πρίεες--
τοῦ βιζαντιακοῦ κράτους, ὧν ὁ λόγος πρέπει νὰ ζητηθῇ ὄχι µόνον εἷς
τὰς σχέσεις τοῦ Λέοντος πβὸς τὸν πάπαν, ἀλλὰ καὶ εἲς τὴν ἐξακολού--
Δησιν τῶν πρὸς τοὺς Λαγγοδάρδους ἀγώνων τοῦ Βυζαντίου ἐν Ἱταλίς.
Οἱ Βυζαντῖνοι ἵνικα τῶν ἀπὸ Γρηγορίου τοῦ Β΄ πυνιχῶν ἓν Ἱταλές
ἀποστασιῶν εἶχον ἐπὶ τοσοῦτον ἐξασθινήσει, ὥντε δὲν ἦτο πλέον δυνατῆ,

ἡ ἐκ µόνης τῆς ᾿Ῥαθίννης διαίκησις τᾶν ἐν τῇ χερσονήπῳ ῥυζαντιακῶν
κτήσεων. "Ἠτο ἀνάγκη δύο κέντρων, ἦτο ἐπάναγκες νὰ χωριαθῇ ἀπὸ
τῆς Ῥαθέννης ἡ Ῥώμη, ἧς πλησιέστατα ἴφθανον ήδη αἱ κατακτήσεις
τῶν Λαγγοθάρδων δουκῶν τοῦ Βωνκουίντου. Διὰ τοῦτο.
"Ῥάθεννα εἰς τὸν ἴξαρχον, ἡ δὲ Ῥώμη, ὃτις καὶ πρότερον.
ον ὑποτεταγμένον εἰς τὸν ἴξαρχον, ἀπιλύθη, 3
καὶ ἤρχισε νὰ ατέλληται εἰς αὐτὴν αρ αν
Ἴνῶν ΤΔΙ τα Τ98 δοὺξ ἀνιξάρτητος, ἔχων τὸν
τούτου δὲ ἔμιλλε τὸ ἑξῆς νὰ ἐξαρτᾶται καὶ Ἡ 4
ὄχι δὲ ἀπὸ τοῦ ἠξάρχου. Διὰ τοῦτο δὲ Γρηγόριος ὁ Γ΄ εἶνε ὁ τε]
ὑπὸ τοῦ ἐξάρχου τῆς "Ῥαβίννης ἐπικυρωθεὶς πάπας, ὁ-
ποῦ Ζαχαρίας ἐπεκυρώθη ὑπὸ τοῦ πατρικίου δουκός τῆς '
ἆξαρχος μὲν ἰξηκολούθησε νὰ µένῃ ἐν Ῥαβόννῃ ὁ
τητος δὲ δοὺξ τῆς ᾿Ῥώμης διωρίσθη πρῶτος ὁ
Μετὰ δὲ τὸν τοιοῦτον χωρισμὸν τῆς ἐν Ἱπαλίς.
ἐξακολουθοῦσιν οἱ δύο οὗτοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἡ
πρὸς τοὺς ὀσημέραι ἰσχυβοτέρους καβισταµένους
μὲν μετὰ τὸν δὲ ὁμολογοῦσιν ἀνακωχὴν πρὸς τὸν
θούμινον περὶ τὰ τέλη τοῦ βίου του τὴν εἷς τὰ ἐταλικὰ,
μιξεν τοῦ βασιλέως τῶν φράγκων Καρόλου τοῦ.
μὲν ὁ Λιουτπράνβος ἀπὸ τούτου τοῦ φύδου, θαι
ΤΑ, ἀλλ" οὐχ ἆπτον διὰ τὸ ἐκκριμὶς τῶν π
αιων τῶν Λαγγοθάρδων δὲν ἠδυνήθη νὰ,
Λίαυ του διὰ τῆς καβυπατάξιως τῆς Ῥαβέννης

ΒηΤ

θάνατος αὐτοῦ, ἰπιθὼν τῷ ΤΛ4, ἱφάνη πρὸς ὥραν ἁπαλλάσοων καὶ
πάλιν τοὺς Βυζαντίνους ἀπὸ τοῦ κινδύνου τῆς ἀπωλείας τῶν ἰταλικῶν
αὐτῶν κτήσιων. ᾽Αλλ’ οὐχ ἠττον μετὰ τοιούτους καὶ τηλικούτους κλο-
νισμοὺς ἡ διωτήρησις τῆς ἐν Ἰπαλίᾳ βυζαντακῆς ἀργῆς δὲν ἠδύνατο
πλίον νὰ Διαρκέσῃ ἐπὶ μακρόν.

Ὀ
Ἰωάννης ὃ Δαμασκηνός.

Εἴδομιν ἤδη τοὺς ἀγῶνας, οὓς προεκάλεσε τὸ περὶ καταργήσιως τῶν
ἁγίων εἰκόνων διάταγμα τοῦ Λέοντος ἓν τε τῷ ἀνατολικῷ καὶ τῷ ὃν-
πικῷ τμήµατι τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους. Αἱ ἐπαναστάσεις τῶν Ἓλλα-
δυιῶν καὶ τῶν Ιπαλῶν ἦσαν φυσικὴ συνέπεια τῆς ἀντιατάσεως, ἂν
ἀντέταξαν εἲς τοῦ βασιλέως τὰ κελεύσµατα ὃ πατριάρχης Γερμανὸς ἐν
Κωνσταντινουπόλει καὶ οἱ πάπαι Γρηγόριοι, Αλλά κατὰ τοὺς αὐτοὺς
Χβόνους καὶ ἐκτὸς τοῦ βυζαντιακοῦ κράτους Ἠκούσθη σθιναρὰ ὑπὲρ τῶν
εἰκόνων ἡ φωνή ἀνδρὸς, ὄστις, μακρὰν τοῦ Βυζαντίου ὡς ὑπήκοος ξἰ-
νης δυνάμεως διαθιῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου οὐδὲν ἔγων νὰ Φοθηβῇ, κατί-
βαλεν ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ ἄδολον θρησκευτικὸν ζῆλον. διὰ δὲ τῆς
πιφωτισµένης του διαγοίας καὶ τῆς δυνάμεως τῆς γραφίδος του συνε-
τίλεσεν ὁ ἀνδρ κεῖνος εἰς ὄψωσιν τῆς πίστεως ἓν ἡμέραις καθ’ ἃς ἠδύνατο
αὗτη νὰ πάθῃ ἐκ τῆς παραγοῄσιως τῶν μόνον εἰς τὸ φαινόµενον τῆς
διώδεως τῶν εἰκόνων ὑπὸ τῆς βασιλείας ἀποσκοπούντων καὶ μὴ (ξιτα-
ζόντων βαθύτερον τοὺς λόγους ἐξ ὧν ὁ Λέων ὠρμήθη εἲς τῆν µεταρ-
ρύβμισυν. Εἶνε δὲ ἄξιον παρατηρήσεως, ὅτι ὅ γενναῖος ἐκεῖνος ὑπὶρ τῶν
εἰκόνων ἀνταγωνισμὸς πρὸς τὸν Λέοντα προῆλθεν ἐκ Δαμασκοῦ, ἴσα,
Ίσα δῆλα δὴ ἐκ χώρας ἀνηκούσης ἤδη εἷς τοὺς Ῥαρακτνοὺς καὶ παρ᾽
ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τῶν ᾿Ομιταδῶν οἰονεί πρὸς διάψιωσιν ἐκείνων, οἳ-
τινες τὸν εἰκονομάχον βασιλέα ἰκάλουν σαρακηνόφρονα.

"Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός ἦτο υἱὸς ἀνωτάτου οἰκονομικοῦ ὑπαλλήλου

ὃ νου, κας οὗ ὁ πατὰρ
τῶν ᾿Αράδων
[αλιρῶν

μ-

γύκηγ τῶν προσκυνούντων τὰς εἰκόνας ὡς εἷς τῶν στύλων τῆς πίστεως
καὶ νὰ περιληφθῇ ὑπὸ τῆς συνόδου τοῦ 187 τῆς ἀναστυλωσάπης τὰς
εἰκόνας εἰς τοὺς ἀνευφημηθίντας ὡς κήρυκας τῆς ἁληθείας. ᾿Ἀλλὰ καὶ
μάρτυρα θαυματουργὸν ἐνηομένιζε παρουσιάζουσα τὸν Δαμασκηνὸν ἡ
μετα γενεστέρά παράδοσις, ἀπὸ τοῦ δεκάτου τολάχιστον αἰῶνος, καὶ
αλίγιτο ἀπονοπεῖσα μὲν ἡ δεξιά αὐτοῦ χεὶρ κατὰ διαταγὴν τοῦ χαλἰ-
4ου, ἁπατηθέντος ὑπὸ τοῦ κατὰ τοῦ ᾿Ιωάννου µένεα πνίοντος αὑτοκρά-
πορος, ἀναφυιῖσα δὶ καὶ πάλιν ὡς ἐκ θαύματος.

"Αλλ΄ ὁ Ἰωάννης δὲν εἶνε ἄξιος µνείας ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῆς ἐκκληαίας
μόνον διὰ τοὺς ὑπὲρ τῶν εἰκόνων ἀγῶνας καὶ λόγους αὐτοῦ, μιγάλη δὲ
εἶνε Ἡ σημασία τοῦ Δαμασκηνοῦ καθόλου ὡς δογματικοῦ, ὡς πολεµίου.
πῶν αἱρίσιων, ὡς Βεολόγου, ὡς πονητοῦ καὶ μελῳδοῦ ἱερῶν ύμνων. Ἡ
Δεολογία. τῆς ὀρθοδόξου ἰκκλησίας κατὰ μέγα µέρος µέχρι καὶ τῆς σἡ--
µερον στηρίζεται εἰς ᾿Ἰωάννην τὸν Δαμασκηνόν. "Άξιον δὲ δίας παρα-
πηβήσεως εἶνε, ὅτι ὁ ἀνὴρ, οὗ την ἀκραιφνῆ πίστιν ἐπιφανῶς δευκνύει ἡ
Δίις ἦν κατέχει ἐν τῇ ἐκκληαίᾳ, οὐ τὴν θρησκευτική» µόρφωσιν ἀρι-
δύλως µαρτυρεῖ ἡ ἐκ χωρίων τῆς γραφῆς καὶ τῶν πατέρων ἀνθολογία ἡ
ἐπιγραφομένη ' Ἱερὰ παράλληλα, ὁ αὐτὸς ἱερὸς ἀνὴρ ἐν αὐτῇ τῷ θεμε-
Ἀιώδιι αὐτοῦ ανγγραφΏ, Ἡν ἐπέγραψι Πηγὴν γνώσεως καὶ ἐν ᾗ περιέ-
Άπθεν Εκδοσιν ἀκριβῆ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, εὐρίσκιται ἐν ἀμέσῳ.
αχέσιι πρὸς τὴν φιλοσοφίαν τῆς ἀρχαιότητος, παὶ εἶνε οὕτως εἰπεῖν ὁ
κατ΄ εὐθεῖαν διάδογος τοῦ ᾿Αριατοτέλους, τοῦ Πορφυρίου καὶ τοῦ 'Αμ-
Μωνίου. Ἐν τῷ συνδίοµῳ δὲ τούτῳ τῆς ἀρχαίας φιλοσοφικῆς παραδό-
σιως πρὰς τὴν διδασκαλἰαν τῶν πατέρων τῆς ἐκκλησίας καὶ τῶν ἁγίων
αυνόδων ἔγκειται ἡ μεγίστη σημασία τοῦ ἐκ Δαμασκοῦ Ἀωγίου μοναχοῦ,
ὅττις ὡς ἀναχωρητῆς ἐν τῇ παρὰ τὴν ᾿Ἱερουσαλὴμ μονῇ τοῦ ἁγίου
Σάθβα ἀφιέρωαι τάριοτα ἔτη τοῦ βίου τον εἰς τὴν ατήριξιν τῆς πί-
ατεως καὶ τὴν σιατηματικῆν ἔκβεαιν τῶν δογμάτων τῆς ὀρθοδοξίας.

ἲπις καὶ παρ᾽ ὅλην τὴν κατ᾽ αὐτῆς
αχόν κράτος σθένος τοιοῦτον, ὤφτε νὰ
περιπεετιιῶν ἐπὶ πολλοὺς ἀκόμη αἰῶνας.

Διά τῆς πολεμικῆς αὐτοῦ δράσιως καὶ τῆς
πικῶν ἔργων τοῦ ᾿Αγαστασίου κατώρθωσι.
βρόνον, ἐνισχύσῃ δὲ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν καὶ.
κηφόρον. Ἡ δὲ εἰκονομαχικὴ αὐτοῦ ια
ζωαιν πάσης τὴν ἐκκλησίαν λυμαινομένης διισιδαιµονίας, τὰ
τῆς πίστεως εἰς τὴν θεωρίαν, τὴν ἀπόκρουσιν τῶν κινὲ
νὰ προκαλίσῃ ἡ χάριν τῆς θρησκείας παραµέλησις
δὲ διὰ τῶν πρὸς τοὺς πάπας ἀγώνων εἰς τὴν ἀπὸ
ἀπόσπααιν τῶν ἰπιακοπῶν ἐκείνων, εἲς ἃς ἑτάασοντο
ἀπ πρι κμάκκϊκκ ας Ἱ
διοικήσεως τοῦ πατριαρχείου τῆς ται 2
που αἰώνας οὖν τῇ καταλύσει τῆς ἐν Ῥυμελίᾳ. ο
πιακῆς κυριαρχίας, ἀλλ᾽ αἱ λοιπαὶ τῶν ὑπὸ
ἀρχην προετιθιιτῶν ἐπισκοπῶν ἴμειναν ἴκτοτε
μετὰ τῆς ἐκκλησίας τῆς ᾿Ανατολῆς, εἷς ἂν καὶ
ἧπτον δὲ σπουδαία τῆς πολιμικῆς καὶ
Όντος ὑπῆρξεν ἡ νομοθιτικὴ αὐτοῦ µε
ὅλον τὸ πνιῦµα τῆς ὑπὸ τοῦ διαπρεποῦς
νήσεως.

Ἡ νομοβετιὰ μιταρρύθµαις με κο
ἀλληνικώτερος τύπος εἷς τὴν
µένου τοῦ ἰουστινιανείου δικαίου εἶχεν ας: μ
τῆς ἑλληνικῆς γλὠσσης ἐν τῇ νοµοθεσίς, ἀλλ’ ἡ
στῃ ἐπιθλητικωτέρ« οὖν τῷ χρόνῳ. ἐξ ὅτου
Σνρίας, τῆς ᾿Αφρικῆς καὶ τῶν βορεωτέρων χι
Αϊμον τὸ κράτος εἶχεν ἀποθὴ αὐτόχρημα Ὦ
οἱ νόμοι ἰδίοντο μιταρρυθµίσιως. Καὶ περὶ π
περίσε ὁ Λέων ἐν τοῖς καθ΄ ἕκαστα διὰ νέαρι
σταµένας ἀνάγκας ἐκδιδομένων, ᾿Αλλ' ἔτι

" μ, π

μέριμνα. περὶ καβολιῆς ἀναθεωρήσεως τῶν νόμων, διότι μετὰ τοὺς
Ἰβόνους τοῦ ᾿Ἱουστωνανοῦ µεγάλη εἶχεν ἐπιπολάσει σύγχυσις. Αντὶ τῶν
ἰουστινιανείων συλλογῶν εἶχον ἐπικρατήσει κατ΄ ὀλίγον ἓν τοῖς δικαστη--
βίοις αἱ ἑλληνικαί αὐτῶν μεταφράσεις καὶ τὰ βιθλία τῶν ὑπομνηματι-
στῶν, οὕτω δὲ, προςτιθιισῶν καὶ τῶν νεαρῶν τῶν μετὰ τὸν Ἰουστι-
Σιανὸν αὐτοκρατόρων, ὁ διαχειριζόµενος τὴν δικαιοσύνην ἴδει νὰ προς-
πρίξρ ες πλῆθος βιβλίων ὡς πρὸ τοῦ Ἱουστινιανοῦ. Ηὔξανε δὲ τὴν
σύγχυσνν ἡ ὀσημίραι αὔξουσα παραµέλησις τῆς ἐπιστημονικῆς μελέτης
τῶν νόμων, διὸ ἐν μὲν τῷ κράτει σπανιώτατοι ἦσαν οἱ δυνάμινοι νὰ
κατανοήσωσι καὶ αὐτὰς τὰς µιταφρᾶσεις καὶ ἑρμηνείας τοῦ ἰονατοια-
γείου δικαίου, ἐν αὐτῇ δὲ τῇ Κωνσταυτινουπόλει πάνυ ὀλίγοι Άσαν οἱ
ποιαῦτου,

Διά τούτους τοὺς λόγους ἐβεώρησιν ὁ Λέων ἀναγκαίαν τὴν σύνταξιν.
πέοῳ ενντόµου καὶ εὐλήπτου νομικοῦ ἐγχειριδίου. βάσω μὲν ἔχοντος τὴν
ἱπωστινιάνειον νομοθιαίαν, ἀλλ᾽ ὅπου ἴδεν νεωτερίζοντος καὶ περιλαµ-
βάνοντος μὲν τὰς ἵκτοτε ὑπὸ τῶν πραγμάτων καταατάσας ἀναγκαίας
καινοταµέας, ἰδίως τὰς ἐπ᾽ αὐτοῦ τοῦ Λέοντος εἰκαχθείσκς, αυµπλη-
Ρουμένου δ᾽ ἔε τοῦ κατ΄ ἴθιμον δικαίου. Τὸ δ᾽ ἴργον ἀνετίβη εἰς τοὺς
Νομομαθιστάτους τῶν συγχρόνων, τὸν πατρἰκιον καὶ κοιαΐστωρα Νική-
παν καὶ τοὺς πατρικίους Νόννον καὶ Μαρῖνον, καὶ συντέλεσθὲν ἐξιδόθη
{ἔτι 140 κατὰ. μῆνα Μάρτιον ἐπ' ὀνόματι τοῦ βασιλίως Λέοντος
καὶ ποῦ νἱοῦ αὐτοῦ Κωνσταντίνου, ὄκτις, γεννηθεὶς τῷ Τ18, ἤδη ἀπὸ
ποῦ ἐπομένου ἔτους 730 εἶχε στεφθῆ ὡς συνάρχων τοῦ πατρός. Ἔπι-
Ἰράφη δὲ ἡ νία νομοθιτικὴ συλλογὴ ᾿Εκλογἡ τῶν νόμων καὶ ἔχαρα-
τηβίσθη ὡς γινομένη ἀπὸ τῶν (νοτιτούτων, τῶν διγέστων, τοῦ κώ-
δικος, τῶν νεαρῶν τοῦ μεγάλου ᾿Ιουστινιανοῦ διατάξεων καὶ ἐπι-
διόρθωσις εἰς τὸ φιλανθρωπύτερον ἐκτεθείσα.

Ἡ Ἐκλογὴ συνετάχθη οὕτως, ὧτε δύναται νὰ ῥηθῇ κῶδιξ ἅμα
μαὶ ἐγχηρίδιον νοµικό». Χαρακτηριατνὴ δὲ «νε ἡ, βραχύτης καὶ τὸ

πῆς συλλογῆς ταύτης. "Άνευ δικαιολογιῶν καὶ ὑπομνημα-
πιομῶν παρέχεται εἰς τοὺς. ρολ ν πρμ λος
᾽σωρείας π

μή ω..

ἠριξον ὁ νομοθέτης βασιλεὺς τὸ κεφαλαίων διόµενον ἡμπόριον καὶ
ψ βιομηχανία». Ἡ νοµοθιαία αὐτοῦ δὲν εἰκάγει τῶν ὑποθήκην καὶ τὴν.
[άησιν, ἀλλ᾽ ᾿Εκλογὴ γνωρίζει µόνον δάνεια γινόμενα ὃν ἀνειχρή--
μι ἦτοι ἐπὶ ἐνεχύρῳ καρποφόρῳ παριχομόῳ εἰς τὸν δανειστὴν ὔ
ἐκοινωνίᾳ ἑταιρικῇ τοῦ δανειστοῦ καὶ τοῦ ὀφειλέτου. Ἑξακολονβει
νἀγνοῇ Ἡ νοµοθεσία τῶν ᾿Ἰσαύρων τὰ ἐπὶ τόχοις δάνεια, ἄτινα εἶχον ]
ν καταδικάσει οἱ κανόνες τῶν συνόδων, ἐπ αὐτῶν δὲ βασιζόμινον. |
αν ἤδη περιατείλει αὐτὸ τὸ ἰφυστωιάνειον δίκαιον.

Καὶ ἐν τῇ ποινική δὲ δικαιοσύνη οὗ μικραί ὑπῆρξαν αἱ διὰ τῆς Ἐκ-
γῆς εἰκαχθεῖσαι μεταρρυθμίσεις. Ἰδίως δὲ ἀξωσημείωτος νεωτερισμὸς
9 ὁ περιορισμὸς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀσυλίας, ἥτες προίβαινι µέχρι
παχρήσεως. Ἡ. εἰς ἱεροὺς ναοὺς ἢ εἰς τοὺς ὄρους καὶ περιθόλους τῶν.
ελησιῶν καταφυγὴ ἔσωζεν ὀφιλέτας ἡ κακούργους ἀπὸ τῆς περαιτέρω.
παδιώξεως, ἱερόσνλος δ᾽ ἔθιωρείτο παρὰ τοῖς Βυζαντίνοις καὶ εἰς ποι-
γΔανάτου ὑπέκιιτο ὁ διὰ τῆς βίας ἀποσπάσας τὸν πρόσφυγα ἐν τοῦ
οὔ ἀσύλον. Καὶ ὑπῆρχον μὲν τάξεις ἑνόχων ἀποκλειόμιναι τοῦ εὗερ-.
τήµατος τῆς εἰς ἄσυλον προαφυγῆς, ἀλλ’ ἐν τῷ συνόλῳ τὸ δικαίω--
επῆς ἀαυλίας πολλάκις ἐδέαμευε τᾶς χεῖρας τῆς δικαιοσύνης. Τοῦτο.
Ιπὸν τὸ κακὸν θέλοντες νὰ, ἑλαττώσωσων οἱ συντάκται τῆς Εκλογῆς,
βέστιιλαν µεγάλως τὴν ἀσυλίαν, ἐπιδαλόντες εἰς τοὺς ἱερεῖς τῶν νκῶν,
τοὺς προςίφευγον οἱ ἔνοχοι, τὴν παράδοσιν αὐτῶν ἐπὶ δηλώσει τῆς
πηγορίας καὶ ἐγγνήσιι περὶ ἀσφαλείας τοῦ παραδιδοµένου καὶ ὀρίσαν-.
ϱ μὲν ποινᾶς εἐς τὸν διὰ βίας ἀποσπῶντά τινα ἀπὸ τοῦ ἀσύλου, ἀλλὰ.
Γμποδίζοντες τὴν κατὰ νόμους ἐκδίκασιν τοῦ ἀπὸ τῶν ἱερῶν ἐκβαλ--
μένου. Οὐχ ἧττον δὲ μεγάλην πρόοδον τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης δει-
ὕεν ἡ διὰ τῶν νόμων τῶν ᾿Ἱααύρων εἰκαγομένη τιμωρία τῶν διαφόρων.
λῶν τῆς κλοπῆς ὡς δημοσίου ἀδικήματος, (ν ᾧ κὕτη κατὰ τὸ ἴρυστν-
ἔνειον δίκαιον ἐθεωρείτο ἀδίκημα ἰδιωτικὸν, εἷς µόνον τὸν παβόντα,
αφιρόμενον καὶ μὴ προςθάλλον αὐτὴν τῆν πολιτείαν.

διώζονσαν δ᾽ ἔχει σηµασίαν ἡ Εκλογή διὰ τὸ αὔστημα τῶν ὑπ᾽
ππῆς καθοριζοµένων ποινῶν. Ἐν τῷ πρὸ τῶν Ἰσαύρων βυζαντιακῷ,
μαίῳ κύριαι ποιναὶ παρουσιάζονται ἡ κεφαλικἡ ποινή, ἡ δήµενσις τῆς
Ριουσίας καὶ ἡ εἰς μονὴν ἔγκλεισις. Αλλ’ οἱ ἐσαυρικο νόμοι ἄλλας ἐπι-
Έλουσι τιμωρίας, Ἡ μὲν κεφαλικἡ ἡ ἐσχάτη τιμωρία γίνεται σπανιῶ-.
μι καὶ συνηθίστερος μὲν «ρόπος Λανάτου εἶνε ὁ Διὰ Εέφους, ἀρειό--
νν δὲ παρουσιάζονται τὸ πυρὶ παραδίδοσθαωι ἡ τὸ φουρκίζεσθαι,

.”
84

ὥτοι ἡ ἀγχόνη, ᾿Αντὶ δὲ τᾶς οὕτω σπανιωτέρας καβισταµένης διά Βα-
γάτου τιμωρίας εἰκάγει ἡ Ἐκλογὴ εἷς τὴν νοµοθεσία αὔστημα ὅλην
ἀκρωτηριασμῶν, οὓς εἴδομεν ήδη διὰ τῆς ἐπιδράσιως τῶν βαρβάρων καὶ
πρότερον εἰκαχθέντας εἰς τὸν Ἀημόσιον βίαν τῶν Βυζαντίνων. Ῥοικόται ἂν
ποιναὶ εἶνε ἡ ἀποκοπὴ τῆς χειρός, τῆς γλώσσης, τῆς ῥωός, Ἡ τόφλωσις |
καὶ ἄλλοι παρόµοιοι ἀκρωτηριασμοί. Τῶν δ΄ ω
τὸ δέρισθαι καὶ τὸ διὰ µαστίγων τύπτισθαι, ᾿Λ΄ ν
πολιτικᾶς ἠλενθερίας ἐπιβάλλιτο ἰνίοτε ὡς σι όος η
καὶ συνδεοµένη.
πικῶν ποινῶνι, ἀλλ᾽ ἡ εἷς µονῆν ἔγκλεισις κατηργήθη παντελῶς. Καὶ ---
δήµενοις δὲ τῆς οὐσίας ἐξέλιπε σχιδὀνκαβἑλωκληίν. ο
Αἱ ὑπὸ τοῦ δικαίου τῶν ᾿Ισαύρων ἰπιβαλλόμεναι ποιναί, ἐδίως ἃ᾽.
πολλὴ χρῆσις τῶν ἀκρωτηριασμῶν. Φαΐνονται ὀλίγον. σιμθιβαζόμονα,
πρὸς τὰς ἐπαγγελίας τῆς ᾿Εκλογῆς, ἥτις ῥητῶς ἐν. Μο.
ἀπωνομάζετο ἐπιδιόρθωσις εἰς τὸ φιλανθρωπύτερον. '
μεν ὑπ' ὄψιν, ὅτι αἱ τοικῦται ποιναὶ ἀντικατίατησαν ΜΜ ο-
Φφαλικὴν ποινὴν τὴν ὑπὸ τῶν ἰουστωιανείων νόμων ὠριαμένην καὶ ὅτε. ᾳί
ἐσαυρικοὶ νόμοι πολὺ πλειότερον ἄφινον ἄθικτον τὴν προσωπικήν ἐλια».
θερίαν καὶ τὴν περιουσίαν τῶν ὑπηκόων τοῦ βυζαντικκοῦ κράτους, ἔφην.
Ἄθμεν νὰ ὀμολογήσωμεν, ὅτι ἀληβῶς παρ΄ ὅλους τοὺς βαρβάρους κά.
νους ἀκρωτηρικαμοὺς φιλανθρωπότερον ἦτο τὸ δίκαιων τῶν Ἰαπύρων,
Τρανότατα δὲ τοῦτο ἀποδεικνύεται οὗ µόνον ἐκ τῆς καταργήσεως τς
φυλακίσεως, ἥτις δὲν ἐπιθάλλεται πλέον ὡς ποινή, ἀλλά µόνον ὡς αμ.
Ἰληπτικὸν µέτρον, καὶ ἐκ τῆς ἐπιεικείας, ἦν ἐπιτάσσει ἡ 'Εκλογὴ καὶ’
αὐτὴν τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἐγκλήματος καθοσιώσεως, ὅπως μὴ ἀκρίτωι κά
ἀναπολόγητοι φονεύωνται οἱ ἐπὶ φατριασμῷ κατὰ τοῦ βαφιλίως ἥ ευ
ωμοσίᾳ κατ᾽ αὐτοῦ ἡ τῆς πολιτείας τῶν Χριατιανῶν. κατηγορόμινα,
Ἐν τῷ συνόλῳ δ᾽ ἐξεταζομένη ἡ ᾿Εκλογὴ δεικνύει.
τῆς δικαιοσύνης, βασιζομένης πλέον ὄχι µόνον ἐπὶ τῶν παραδόσιων τῇ
ῥωμαῖκοῦ δικαίου, ἀλλὰ κυρίως ἐπὶ τῆς ἡβικῆς τῆς θρησκείας, ἅτι καὶ
ἀποθαίνιι ἡ ἐπικρατοῦσα ἐν τῷ δικαἰῳ τῶν Ἰσαύρων, 'Ἡ κατάρηί
τῶν νόμων τούτων µιτὰ τὴν παλινόρθωσιν τῆς προσκυνήσίως τῶν κ”
γων πλὴν τῶν εἰς τὸ πουνικὸν δίκαιον ἄναφιρομένων, οἵτινες διετή”.
θησαν κατὰ μέγα µέρος καὶ ἐν τοῖς µεταγενεστέροις χβόνοις, ἔγινον
αία νὰ ΓπανΏθῃ, μὲν ὁ βυζαντιακὸς κόσμος ἐν μέρει εἰς τὸ ἰφυστινάναν.
δίκαιον, νὰ διαταχθῶσι δὲ ἄλλως ὑπὸ μεταγενιοτέρων βασιλέων τὰ κά.

ΕΕ

ϱ

ς Οὕτω δὲ, συντιλίσαντος καὶ τοῦ πρὸς τοὺς εἴκονομά--
[μίσους τῶν ὀρθοδίξων, ἠγνούθη πὶ μανροὺς αἰδνας τὸ αμπρὸν
Ἱεκύρων ἔργον. "Αλλ' εἰς τοὺς καθ ἡμᾶς Ὑβόνους
μλάσαιτο ἡ ἀνέριυσις, δηµοσίευσις καὶ ὀρθὴ µελέτη τῆς ἘκλογΏς,
ἃς ἐφωτίσθη ἡ μεταρρυθμιστοὴ ἐνέργιικ τῆς δυναστείας ἐκείνης,
ἂν πολλοῖς πραέτριξε τῶν χρόνων ὡς πρόδρομος τῆς ἐν τῇ Δύσει
χγεννήσεως, δι᾽ ἧς ἔγενιν ἡ µετάθασις ἀπὸ τοῦ μεσαιωνικοῦ χό-
2 εἲς τὸν νεώτερον. Ἰαὶ τὸ μὲν ἔργον τῶν μεταρρυθμιστῶν βασι-.
; πολεμηθὲν κατελύθη εἰς τέλος ἐν τοῖς πλείστοις, ἡ δ΄ ὀρβόδοξος
παίκ ἐπανηγύρισε τὸ νανάγιον, καὶ ἐπὶ γενεὰς γενεῶν οἱ ἐργάται
ἐγνωρίζοντο ἁπλῶς ὡς εἰκονομάχοι, ᾿Αλλ’ δτ' ἐγνώ-
πλώρης ἡ, ἀλήθεια, ἡ ἱστορωκὴν δικαιοσύνη Γπηνώρθωσε τν μνήμην.
Ἀνναστείας τῶν ᾿Ἰσαύρων, ἅτι βραβιύουσα κατὰ καβῆκον τὰς µι-
ας ἐπιθολὰς καὶ ὅταν δὲν στεφανόνῃ αὐτὰς ἡ ἐπιτυχία.

υὰ
Ὁ γεωργικὸς, ναυτεκὺς, ατρατεωτικὸς νόµως.

ἵὸ πομοβιτιόν ἔργον τῶν ᾿Ισαύρων δὲν ἐθεωρήθη αυντελεοβὶν δὰ
συντάξιως τῆς ᾿Εκλογῆς, ἀλλ᾽ ἐκρίθη ἀναγκαία ἡ αυμπλήρωσις
οὐ διὰ νομοβιτημάτων εἰδικῶς ἀναφερομένων εἰς τὸν γιωργίαν, τὰ
ἀπιωτικὰ πράγματα καὶ τὴν ἱμπορικὴν ναντιλίαν. Οἱ δὲ νόμοι οὗ-
εἲ μῇ συνιξιδύθησαν μετὰ τῆς ᾿Εκλογῆς ὥς παράρτημα καὶ συµ-
Ρώμα αὐτῆς, πάντως συνιτάχθησαν καθ᾽ οὓς καὶ ἡ ᾿Εκλογὴ χρόνους.
Ο γεωργικὸς νόμος εἶνε σπουδαιότατος, διότι ἐξ αὐτοῦ διδασκόµιθα
ὑπὸ τοῦ κράτους ἰπιλθοῦσαν νομιμοποίησν τῆς ἀπιλινθερώπιως
χωρικῶν. Ἠδη ἀπὸ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου τὸ σύστηµα τῆς
ματικῆς φορολογίας, καθ΄ ὃ ἡ γῆ ἔφορολογεῖτο ἐπὶ τῇ βάσει ἄνα-
γῆς τῶν κτημάτων, εἰς ἣν αυμπεριελαμθάνιτο κατὰ κιφαλὴν τὸ ὑπὸ
ἀνοικούντων γεωργῶν πληρωτίον τέλος, τοῦ δεσπότου Βεωρουμένου
υβύνου διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτοῦ εἰς τὸ δημόσιον ταµεῖον, εἶχω
Ηόριν κατ΄ ὀλίγον ὡς ἀποτέλισμα τὴν μεταβολὴν τῶν φ.
Ίων γιωργῶν εἰς ἐξαρτήματα τοῦ χνρίου, ἀναποσπάστως
α πρὸς τὸ ὑπ' αὐτῶν καλλιεργούµενον κτῆμα. Ῥυντελούσης,
περὶ τὴν εἴκπραξιν τῶν κτηματικῶν φόρων καταπιέσιως,

ΒΙΤ

Ύθντας τὴν µέσων ἑκιίνην θέπον μεταξὺ ἐλιωθέρου καὶ δούλου τὴν ἰδιά-
ζουσαν εἷς τοὺς ἴναπογράφους τῶν προτέρων χρόνων καὶ μὴ σννδεδε-
μένους ἐφ᾽ ὅρου ζωῆς αὐτοὺς καὶ τὰ τέκνα ἀναποσπάστως πρὸς τὸ κτῆμα.
μεθ) οὗ ἦσαν συναπογεγραµµένοι.

Ὁ. δὲ Σερατιωτωὸς νόµος συνώψιζε τὰ κυριώτατα ἔκ τε παλαιοτί-
βῶν τακτικῶν αυγγραφῶν καὶ ἐν τοῦ ἰουστινιαγείον δικαίου, καὶ περιεῖχε
δµιτάξεις ἀναφερομένας εἰς τὴν στρατιωτικὠν πειβαρχίαν, ἀλλὰ πιθα-
γώτατα δὲν σὠζιται σήμερον οἷος συνετάχθη ἐπὶ τῶν Ἰσαύρων, ἀλλ᾽
οἷος διασκεμάσθη ἐν µεταγινεστέροις χρόνους.

Ὢ. δὲ Ναυτικὸς νόμος βάσιν ἔχει τοὺς περιωνόμους ἐν τῇ ἀρχαιό-
τητι ναντικοὺς νόµαυς τῶν ᾿Ῥαδίων, οὓς καὶ αὐτοὶ οἱ ᾿Ῥωμαῖοι εἶχον
ἀποδιχθῃ, παρ᾽ ὧν µέρος εἶχε παραλάθει καὶ ὁ Ἰυστινιανός, Ὡς δὲ ὁ
Ἐκλογὴ, οὕτω καὶ ὁ Ναυτικὸς νόμος παρουσιάζεται μὲν ὡς ἐκλωγὴ ἔκ.
τῶν Πανδεκτῶν, ἀλλὰ δὲν εἶνε µιγάλη ἡ πρὸς αὐτοὺς αχίαις αὐτοῦ,
ἀπ ἐναντίας δὲ πολλαὶ ἰν αὐτῷ ἀπαντῶνται νίαι διατάξεις. Ἡ Ἆα-
αιλεία τῶν σαύρων ἠβέλησι διὰ τοῦ νόµου τούτου νὰ εἰκαγάγῃ τὰς
μεταθρυθμέοιις Ικείνας, ὅσαι ἐν ἡμέραις καβ᾽ ἃς τὸ θαλάσσιων Ιμπόριν,
ἐκινδύνενεν ὑπὸ τῶν ᾿Ἀράθων καὶ ἄλλων πειρατῶν καθίσταυτο ἄναγ-
παῖκι πρὸς ἱνίσχυσω τῆς θαλασσοπλοΐας καὶ µείωσιν τῶν ζημιῶν, αἲ-
τινες ἠδύναντο νάποθαρρύνωσε τοὺς ναυτιλλοµένους, Διὰ τοῦτο ἰθιωρήθη,
ἄναγκαῖον πρὸς ὄψωσιν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας νὰ λείψῃ Ἡ προτέρα
Ἀμάκρισις μεταξὺ νανκλήρου, ὡς χυρίεν τοῦ πλοίου, καὶ ἐκμισβωτοῦ αὐ-
πλῦι Κατὰ τὸν νομοθεαίκν τῶν Ἱσκύρων ὁ ναύνληρος εἶνε καὶ ὁ κάτοχος
καὶ ὁ διαγειριστὴς τοῦ πλοίου, πρὸς ὃν ἀντιτίθεται ὁ ἔμπαρος, εἰς οὗ
λογαριααμὸν φορτόγεται τὸ πλοῖον. ᾿Αλλά συνήθως ὁ ἔμπορος δὲν ἑκμι-
αθόνει τὸ πλοῖον, ἀλλ’ εἶνε κοιμωνὸς τοῦ ναυκλήρου, τοῦθ' ὅπερ εἶνε
Ἰαβακτηριστικόν διὰ τοὺς χρόνους ἐκείνους, καθ΄ οὓς ἴνικα τῶν κατὰ
βάλασσαν Χινδύνων ἐβεωρεῖτο συμφερώτερον νὰ εἶνε ἑταιρικὰ τὰ τε κἑρᾶγ,
καὶ αἱ ζημίαι. Καὶ ἑταιρίας δὲ δύο ναυκλήρων εὐρίσκομεν. Καὶ ἄλλα,
3ὲ διατάξεις δεικνύουσον, ὅτι ναυτικὴ νοµοθεαί« ἁποσκοπεῖ εἰς τὴν
προστασίαν τῶν κεφαλαίων διὰ τῆς ὅσον ἔνιστι εἰς πλείονα πᾳόσωπα.
κατανομῆς τῶν ζωμιῶν. Ἡ δὲ ἰδία τῆς ἐταιρικῆς θαλασουπλαίας προ-
Βαΐνες ἐπὶ τοσοῦτον, ὧττε γίνεται λόγος καὶ περὶ ναυκλήρων μὴ ἐχόντων
ἐν τῷ πλοίῳ αὐτῶν ναύτας ἐπὶ τακτῷ μιαθῷ, οἵτινες ἐκαλοῦντο ἅποτα-
κπάριοι, ἀλλὰ συνεργαζοµένους ἐπὶ μερίδι τοῦ κέρδους καὶ ἠντεῦθεν
Ξομκζομένους µερίτας.

(πονος ϱ] σ9

819

θώσιως καὶ ἀγῶνας, οἵτινες δὲν ἔμελλον νὰ λήξωσι διὰ βραχέων. Αλ’
ἠδύνατο νἀποβάνῃ ἤσυχος, ὅτι ὁ υἱὸς ὁ διαδεχόμενος αὐτὸν ἐπὶ τοῦ θρό--
νου ἔμιλλε νὰ συνιχίσῃ τὸ πρόγραµµα τοῦ πατρός.

Αὐτὸ τὸ ἐπώνυμον, δι’ οὗ ἠβέλησαν νὰ µολύνωσι τὸν νέον βααιλία
οἱ φίλοι τῶν εἰκόνων, δεικνύει τὴν περιφρόνησιν καὶ τὴν κακίαν, μιβ᾽ ς
ἀντετάσσοντο πρὸς τὸν ὀμόφρονα διάδοχον τοῦ ἀναμοργωτοῦ. Κων-
σταντῖνος ὁ υἱὺς τοῦ Λέοντος, γεννηθεὶς τῷ 49, εἶχεν ἡλικίαν ἐτῶν
εἴκοαι καὶ δύο, ὃ
ποῦ πρώτου τῆς ἠλικίας ἔτους. Τραφεὶς δὲ καὶ αὐδηθι
κο

διεδέχθη τὸν πατέρα, οὗ ἦτο ἤλη συνάρχων ἀπὸ

ν τοῖς πατρι-

ἀνακτόροις καθ΄ ὃν χρόνον ἡ βυζαντιακὴ πρωτεύουσα ἀντήχει ἐκ
τοῦ θορύδου, ὃν εἶχε προκαλέσει ἡ θᾳησκευτικὴ καὶ νομοθετικὴ τοῦ Λέον-
τος ἀναμόρφωσις, παρηκολούθησεν ἐκ τοῦ πλησίον καὶ συνεµερίσθη τὸ
μεταρρυθμιστικὸν ἔργον τοῦ πα-
πρός. Οὐδ᾽ ἐσάλευσε τὴν εἰς τὸν
ἀγῶνα, ὃν εἶχε ἀναλάθει ὁ
Λέων, συμμετογὴν τοῦ Κωνσταν-
τίνου καὶ τὸ ὑπὲρ τοῦ ἔργον ἐν-
διαφέρον αὐτοῦ ὁ ἤδη τῷ 133
τελεσθεὶς
θωγατρὶ
ζάρων, ἥτις Χριστιανὴ γενοµένη

γάμος αὐτοῦ μετὰ τῆς

οὔ ἡγιμόνος τῶν Χα-

καὶ µετονομασθεῖτα Εἰρήνη ἐπέ-
δειξε μεγάλην ὠὐπέβειαν πρὸς τὸ

νέου αὐτῆς θρήσκευμα καὶ πολὺν

ὑπὲρ τῶν εἰκόνων ζῆλον. Ἡ τοι-
αύτη δὲ τοῦ Κωνσταντίνου πολι-

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ϱ ΚΟΠΡΩΝΥΜΟΣ.
ΕΠί ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ ΝΕΓΕΘΥΧΘΕΝΤΟΣ

πεία ἤρκεσεν, ὅπως ὁ φανατισμὸς
τῶν ἀντιπάλων ἐπισόρῃ κατ΄ αὐτοῦ τὸ ὑθριστικὸν ἰπώνυμον Καθαλλῖνος,
ὅπιρ Ῥλήγαα ἀποδοβὲν αὐτῷ διότι ἔχαιρεν ὀσφραινόμινος τὴν κόπρον καὶ

τὰ οὗρ.

τῶν ἵππων. ᾽Αργότερον δὲ καὶ περαιτέρω προέθη ἡ κακολογία”
ὁ Καβαλλῖνος ἔγεινε Κοπρώνυμος, καὶ ἡ χαριτολογία τῶν εἰκονολατρῶν
παρίστανεν αὐτὸν µολύνοντα αὐτὴν τὴν ἁγίαν κολυµθήθραν, καθ΄ ἣν
ὥραν ἐδαπτίζετο, διὰ Ἐῆς κοπρίας, ἧς ἀπέδη ἐπώνυμος. Τὰ (πώνυμα
ταῦτα δεικνύομσι τὸ εἰδεχθίς τῆς ἐμπαβιίας τῶν ἀντιπάλων τῆς εἶνκ-
Τὴν δὲ κακὴν αἴσθησιν, ἂν γενν!

ῥν ἡ φαντατία ἐπινόησε τοὺς κόπρο

νομαχικῆς μεταρρυθμίτι
ὅτι τῶν δήθεν εὔλαθ.

881

πρὺς ἁποατασίαν ἀπὸ τοῦ Κωνσταντίνου ἐδιώρησε τὴν κατ΄ Ἰθύνιων τοῦ
143 διάθασιν τοῦ βασιλέως εἲς τὴν Μικρᾶν ᾿Ασίαν, ἐπιρχομένου κατὰ
πῶν ᾿Αράδων. Ὁ Κωναταντῖνος εἶχε φθάσει εἰς τῆν Φρυγίαν, ὅτε, θέλων,
ὡς φαίνεται, νὰ ἐξασφαλισθῇ ἐκ πάσης ὑπονοίας ἀπὸ τοῦ ὑπόπτου
γκμβροῦ, ἀπήτησι παρ᾽ αὐτοῦ τὴν πβὸς ἑαυτὸν ἀποστολὴν τῶν δύο
νίῶν του ἐκ τοῦ φρυγικοῦ Δορυλαίωυ, ἀνήναντος εἷς τὸ ἐμπιπιστιυμίνον
αὐτῷ θέµα, ὅπου καὶ διέτριδεν ὁ ᾿Αρτάθκαδος μετὰ τῆς ὑπ᾿ αὐτὸν τι-
παγµάένης στρατιᾶς. Αλλ᾽ ὁ “Αρτάβασδος, νοῆσας τὺν ὅδλον καὶ αἰ-
σθαγθεῖς, ὅτι δίκην ὁμήρων ἐκαλοῦντο τὰ τέκνα αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ βασιλέως,
Ξροέλαβεν αὐτὸς, καὶ, παραλαθὼν μιβ᾽ ἰαυτοῦ τὰ πλήθη, ὤρμπαιν ἐπ
τὸν Κωνσταντῖνον. Οὗτος δὲ φοθηθεὶς ἔφυγε προτροπάδην εἰς τὸ ᾿Αμό-
βίον, ὁπόθεν ἠδυνήθη νὰ πείση ὅπως ἀναλάδωσι τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ ἀγῶνα
τοὺς στρατηγοὺς δύο θεμάτων, τοῦ τῶν ᾿Ανατολικῶν καὶ τοῦ τῶν ΘΒρᾳ-
κηοἰων. "Άπαντες δ᾽ ὁμοῦ ἐχώρουν ἐπὶ τὸν ᾿Αρτάθασδον-

ἍλλΑ) ἐν τούτοις ὁ ᾿Αρμένιος ἀποστάτης δὲν ἔμενιν ἀργός. Ἓννεν-
γορόμενος µετ᾽ αὐτοῦ ὃ πατρίκιος Θεοφάνης ὁ Μονώτιος, ὃν ὁ αὕτο-
κράτωρ, ἀναχωρῶν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως, εἶχεν ἀφήσει ἀντιπρόσωπον
αὐτοῦ ἐν τῇ ῥασιλευούσῃ, ἀνικήρυξεν ἐν µίοῳ {οῦ εἷς τὴν ᾿Ἁγίαν Ῥοφίαν
αυγκληβέντος πλήβους βασιλέα τὸν ᾿Αρτάθκσδον. Συνετίλεσαν δ΄ εἰς
τῆν αἰφιιδίαν ταύτην ἀνατρωπὴν τοῦ θρόνου τά τε ψεύδη τοῦ Θεοφά-
νωρς, πείβοντας τὰ πλήθη διὰ ψευδῶν πειατηρἰων, ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος
εἶχεν ἀποθάνει ἐν τῷ μιταξὺ ἐν "Ααίψ, καὶ αἱ κατὰ τοῦ αὐτοκράτορος
ὡς βλασφήµου πρὸς τὸν Χριστὸν καὶ τὴν Θιοτόκον συκαφαντίαι τοῦ
πατριάρχου Αναστασίου. Τελιαθείσης δὲ τῆς ἱπαναστάσιως, ἐκλιί-
αΏησαν μὲν αἱ πύλαι τῆς πόλεως, παντοίας δ᾽ ὑφίσταντο κακώσιες οἱ
Φίλοι τοῦ Κωνσταντίνου, καὶ εἰκήλασεν εἷς τὴν Κωνσταντινούπολιν,
(ξκαφαλισθεῖραν διὰ φρουρῶν, μετακληβέντων ἐκ τῆς Θράκης, ὁ βα-
αιλεὺς τῶν ἰπαναστατῶν.

Παρ) ἔλην τὴν ταχύτητα μιβ᾽ ἧς ἀνετράπη τὸ καθιστὼς ἐν Κων-
σταντινουπόλει, ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἀπέθαλε τὸ ἀναγκαῖον θάρρος:
παραλαθὼν δὶ τὰ τάγματα τῶν ᾿Ανατολικῶν καὶ τῶν Θρᾳκησίων, ἴδη
πρὸς ἀνάκτησον τῆς βασιλευούσης. ᾿Αλλὰ προιχώρησι µόνον µέχρι τῆς
Ἀρισοπόλεως, βλέπων δὲ, ὅτι τὸ τε προκεχωρηµίνον τῆς ὥρας καὶ ὃ
πρὸς αὐτὸν ἀδιαφορία« τῶν ἐν τῷ πρωτινούσῃ δὲν παρεῖχον ἐλπίδας
ἀπιτυχοῦς καθόδου, ἀνίζευξε καὶ διεχείµασιν ἵν ᾿Αμορίῳ-

Κατεῖχε λοιπόν τὸν αὐτοκρατορικὸν θρόνον ὁ ᾿Αρτάθασδος, καὶ ἄνι-

ο

8295

σπασμὸν

τος κιθυρραιωτικοῦ στόλου, προςεπάβταε δὲ νὰ ἐπιφέρῃ ἀντιπερι
διὰ τοῦ ἰδίου υἱοῦ Νικήτα, προελάσαντος µέχρι Χρυσοπόλεως, Ίναγ-
κάσθη δὲ καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐκ τῆς πόλεως ἔξοδον τοῦ βνήσκοντος
λαοῦ. ᾽Αλλὰ πάντα ταῦτα τὰ µέτρα δὲν ἠδυνήβησαν νὰ σώσωσι τὴν
λιμώττουσαν πόλιν, εἰς ἣν εἰκήλασε νικητής ὁ Κωνσταντῖνος τὴν 3
Νοιμθρίου 148.

Καὶ ἠδυνήθη μὲν τὸ κατ᾽ ἀρχὰς νὰ σωθῇ ὁ ᾿Αρτάθασδος, διαθὰς
ἐπὶ χελανδίου εἰς τὴν Μικρὰν ᾿Ααΐαν, ἀλλὰ τέλος συλληφβεὶς μετὰ
τῶν δύο αὐτοῦ υἱῶν ἤχθη δεσμώτης εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὅπου
καὶ ἐπομπεύθη ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ. Μετά τινα δὶ χρόνον καὶ ἐξεκόπησαν
τοὺς ὀφβαλμοὺς ὅ τε ᾿Αρτάβασδος καὶ οἱ υἱοί του, ὅτε ὑπίστη τὴν
αὐτὴν τύχην ὁ πατρἰχιος Σισίννιος, ὃν εἴδομεν βοτβοῦντα τὸν Κωνσταν-

τῖνον κατὰ τὴν πολιαρχίαν τῆς Δαπιλεωούσης, ἅτε ἀναχαλυφθείσης συν-
ὠμοσίας ἂν οὗτος ἐτέκταινε κατὰ τοῦ βασιλέως.

Καταστείλας δὲ τν ατάσιν ὁ Κωνσταντῖνος διὰ δεινῶν, ὡς εἴδομεν,

ὄνον αὐτὸν τὸν ᾿Αρ-

ἀλλὰ καὶ πολλοὺς

Φφρονούντων, ὧν τὰς τύχας ἐπὶ τὸ ὑπερ-

Θολικώτερον ἴσως παριστάνουσιν οἱ εἰκονόφιλοι χρονογράφοι. Μεταξὺ
δὲ τῶν τιµωρηβέντων ὑπᾶρξε καὶ ὁ πατριάρχης ᾿Ἀναστάπιας (Ἴ30---
Τ54), ὅστις, δημοσίφ τωφβεὶς, ἐπομπεύβη ἔπειτα ἐν τῷ ἱπποδρόμῳ,
ἐξανάστροφα ἐπὶ ὄνου καβήµενος. Αλλ᾽ ἡ ἀπρεπὴς αὕτη τιμωρία
ὑπᾶρξεν ἡ μόνη ἐπιθληβεῖσα εἰς τὸν πατριάρχην, ἤρκεσε ὃ᾽ αὕτη, ὅπως,
ἑωανεύσασα εἰς τὴν δειλὴν αὐτοῦ ψυχὴν δέος καὶ ὑποταγὴν, καταστήσηῃ,
τὸν πειβήνιον εἷς ὅ κυριάρχου. Διά τοῦτο δὲ καὶ ἀφῆκεν
3 πατριαρχικοῦ Βρόνου μέχρι τοῦ βανάτου του ὁ Κων-

Ἴρχε τὸ δυνάµενον νὰ
Τό γε νῦν ἔχον Ίναγ-
ὰ τοῦ ζητήματος τῶν
ἵν ἐνέργειαν ἀπίσπων
ἆλλαι ον μᾶλλον ἐπεέγουσαι. τα, ἀγῶνες ἐκάλουν αὐτὸν, μόλις

τὰ νεύµατα

τοῦ παρόντ'
ξων τὸν ος: καὶ τὸν πα.

που παγιώταντα τὸν Βρόνον, εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, συμφοραὶ θεήλα-

υλώσεως πληγῶν δυςι

ἐνίσχηψεν ες τὸ κράτος ἠεήλατος συμφορά, ἀνοίξασα νέας πληγᾶς, ἐφ᾽
ἃς ἐδέησι νὰ στραφὴ ὅλη ἡ προσοχή τοῦ βααιλέως.

Ἐν ἔτι 146. λαιμός βομθωνικός, ἓν Συρὲς καὶ Αἰγύπτῳ τὸ πρῶτον
ἱνακήφαςι μετεφίρβη διὰ τῶν ᾿Αράθων εἲς τῶν Ελλάδα καὶ τὰς νήσους
τοῦ Αἰγαίου Πελάγους, ἀπ᾿ αὐτῶν δ᾽ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολον, ὅπου
κυρίως ἑκορυφώθη τὸ κπκὸν τὸ θέρος τοῦ 148. "Ἡ νόσος διελόθη εἷς τε
τῶν ῥασιλεύονοαν καὶ εἰς τὰ περίχωρα αὐτῆς εἷς βαβμόν ἀληβῶς κατα”

ΑΣΑΡΙΚΟς ΣΤΕλτος
11κΝ ΑΛΕΚΟΣ ΧΕΙΡΟΓΤΑΦΟΙ.

πλκατικόν. Τὸ δὲ πλΊβος τῶν θυμάτων τῆς ἐπιδημίας ἦτα τοιοῦτον,
ὥστε οἶχοι ἑλόκλπροι ἑκλείσβεσαν παντελῶς, καὶ τὰ πτώματα ἐκινδύ-
Νευον νὰ µένωσιν ἄταφα ἔνικεν ἑλλείψεως νεκροφόρων, ἕως ἐπειούβη νὰ
ἐκφέρεννται οἱ νεκροὶ ἐπιτιθέμενοι ἐπὶ ζῴων σαγματοφόρων καὶ ἁμαξῶν.
"τε δὲ πάντα τὰ ἐν τῇ πέλει καὶ τοῖς προαατείοις μνματα ἐπληρώ-
πηραν νεκρῶν, τὰ πτώματα ἐπεσωριύοντο εἰκῇ καὶ ὦ; ἔτνχιν εἰς διξα-
μενὰς ἀνύδρους καὶ εἷς Ἰάκχους καὶ ἁμπιλῶνας δΔυκακαπτομένωως καὶ
εἲς αὐτοὺς τοὺς ἔνδον τῶν παλαιῶν τειχῶν κώπενς, ἅτοι Ιντὸς αὐτοῦ.
ποῦ κέντρου τῆς πόλεως.

897

ἄρεσιν τῶν Πανλικιανῶν, ἤ
εάζοντο δὲ Πανλικιανοὶ ἀπὸ τ'

ωρίαζον ἰδίως ἐν ᾽Αρμενίᾳ. Ἔπωνο-
ἱποατόλου Παύλου, πρὸς ὃν ἔξοχον
Έριφεν εὐλάθειαν ὁ αἱρισιάρχης Κωναταντῖνος ὁ ἐκ τῆς παρὰ τἀρχαῖα
βαμόσατα συριακῆς κωµοπόλεως λανανέλης. Οὗτος, ἀκμάσας τὸν ἴθδο-

(ον ἤδη αἰῶνα, ἵδρυσε τῷ θ60 νέαν χριατιανικὴν κοινότητα ἐν ᾽Αρμενίᾳ,
ξ ἧς Ἡ αἴρετις αὕτη, καΐπερ καταπολεμηθεῖσα δεινῶς, διεδόθη τοῦ
τῆς Μικρᾶς ᾿Ασίας. Ἡ δὶ βάπις τῆς
σιως τῶν Πανλικιανῶν, οἵτινες ἐκάλουν ἑαυ-

έαν ἐλευθεριαζούσης αἱρι

οὓς Χριστιαν. χὴν, το δυαδική: ἐπειρῶντο δὲ νὰ συγκερά-
σι μετὰ τῆς χριστιανικῆς διδασκαλίας τὴν ἰδέαν δύο κοσμικῶν ἁρ-
ὤν, ὧν ὁ Δημιουργὸς τοῦ κόσμου ὑπῆρξε τὸ πνεῦμα τοῦ καχοῦ, διὸ
αὶ ἐθιώρον, ὅτι τὸ σῶμα ἦτο δημιούργημα τοῦ κακοῦ καὶ δὲν
θεώρουν ἀνθρωπίνην τὴν φύσιν τοῦ Ἰησοῦ. Άλλως δ᾽ ἀπιδίχοντο μὲν
οὖν ἁγίαν Τριάδα, οὐδεμιᾶς δ᾽ ἠξίουν τιμῆς τὴν Θιοτόκον καὶ ἀντί-
αυντο πρὸς τὴν Μαριολατρείαν, ἅτε θιωροῦντες τὴν Μαρίαν ὡς ἁπλοῦν
ἔργανον, δι᾽ οὗ διιθιθάσθη τὸ οὐράνιον σῶμα τοῦ σωτῆρος, χαὶ μικρὰν.
Ίλως προέγραφον τιμὴν εἰς τὸν αταυρόν. Προσκιίμενοι ὃ
Ἰάθετον εὐσέθειαν καὶ ἀποστρεφόμινοι τὰς ἐξωτερικὰς αὐτῆς ἰκδηλώ-

ἐς τὴν ἐν-

πις, εἶχον ἁπλῆν τὴν λατρείαν, ἀντέκεντο εἰς τὸν σιθααμὸν τῶν εἰκό-
Ίων, ἀπέρριπτον τοὺς περὶ νηστείας καὶ προςευχῶν κανόνας, ἀντιστρα-
τεύοντο πρὸς τὸν μοναχικὸν βίον. ᾿Απέριττον δὲ ἦτο καὶ τὸ ἐκκλησια-
στικὸν αὐτῶν πολίτευμα, οὗ τύπον καὶ ὑπογραμμὸν ἴλεγον ὅτι εἶχον
τὴν ἀποστολικὴν ἐκκλησίαν. Καὶ ἡ θεολογική των δὲ διδασκαλία ἦτο
Σπλῆ, περιοριζοµένη εἰς τὴν Νέαν Διαβήκην καὶ ἀποκλείουπα μὲν τὴν
Παλαιὰν χαὶ τὰς ἐπιατολὰς τοῦ ἀποστόλου Πέτρου, ἴσως δὶ καὶ τὰ.
ὀαγγέλια τοῦ Ματθαίου καὶ τοῦ Μάρκου ὡς ἰουδαίζοντα, ἀπόλυτον δὲ
εὔρος προεγράφουσα εἰς τὰς ἐπιστολὰς τοῦ Παύλου. Οἱ δὶ τῶν γραφῶν
τούτων ἐξηγηταὶ, οὓς συνεκδήµους ἰκάλουν, ἦπαν οἱ μόνοι τῶν []αυ-
λικιανῶν ὑποφῆται, οὐδαμῶς οὔτι κατὰ τὸ αχῆμα οὔτι κατ᾽ ἄλλον
ερόπον διαχρινόµινοι ἀπὸ τῶν συναιρισιωτῶν.

Τοιοῦτοι ὄντες οἱ Παυλικιανοὶ αυνέπιπτον ἰν πολλοῖς διὰ τῆς ἐλιυ-

Δεριαζούσης αὐτῶν διδασκαλίας πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς θρησκιυτικῆς τῶν
ἠκονομάχων µεταρρυθµίσιως. Γἱαρ᾽ ἀμφοτέροις ὑπῆρχι πνεύμα νεωτι-
βισμοῦ, ἀντιστρατευόμινον πρὸς τὴν παράβοπιν καὶ τὴν ἐξ αὐτῆς ἀπορ-
ῥέουσαν κατάχρησιν. ᾽Αμϕότεροι, κατὰ ἴλιον ἐκέτάρης τρόπον, ἴτεινην
εἰς τὴν ἐπάνοδον τοῦ χριστιανισμού εἰς τὰν πρωιόγυνον αὐτοῦ ἁπλό-

889

ατυζαντῖνος καὶ Εκούλγαρος.

"λπὸ τῶν χρόνων καθ οὓς Κωνσταντῖνος ὁ Πωγωνᾶτος παριχώρη-
αιν εἰς τοὺς Βουλγάρους τὰς μεταξὺ τοῦ Δοννάδεως καὶ τοῦ Αίας» χώ-.
βαςν ἐν αἷς ὁ ᾿Ασπαροὺχ σονίστηπε τὸ πρῶτον βουλγαρικόν βααίλειον,
οὗ πρωτεύουσα ἦτο ἡ Ῥάρνα, εἰρηνικαὶ ὑπῆρξαν ὡς τὸ πλιῖατον αἲ σχι--
σεις Βυζαντίνων καὶ Ἠουλγάρων. Μόνον δὲ εἴδομεν τὸν ἡγιμόνα αὐτῶν
Τερθέλην τῷ μὲν Τ05 συνεργοῦντα εἰς τὴν κάβοδον ᾿Ἱουστιιανοῦ τοῦ
Ἠ”, ἔπιιτα δὲ νικῶντα τῷ Τ0Β τὸν αὐτοκράτορα ἰκεῖνον παρὰ τὴν
"Απέσλον, ὃν) ἐπῆλθεν ἡ Ἀνάλυσις τῶν πρὸς αὐτὸν ὑπὸ τοῦ Ἰουστινια--
νοῦ ὠμολογημίνων συνθηκῶν. Καὶ ἔπειτα δὲ πάλιν, ῥασιλεύσντος τοῦ
Ἐαρδάνη, ὥρμησιν ὁ Τερθύνης μῖχρις αὐτῶν τῶν πυλῶν τῆς Κωνσταν-
πιναυπόλιως, Αλλ ἀπὸ τοῦ θανάτου τοῦ Τιρθίλη (730) ἐσωτερικαὶ ἐν
Ἐσιλγαρίᾳ ἀνωμαλίαι δὲν ἐπέτρεφαν εἰς τοὺς Βουλγάρους τὸν ἄνάμιξον
εἷς τὰ βυζαντιακὰ πράγματα.

Κωνσταντῖνος ὁ Κοπρώνυμος, ἐγκαβιδρύων ἐν Θράκη τοὺς ἐὁ Αρ-
μενίας καὶ Σωρίας, ἰποίκους,
ἀπίθλιπε σὺν τοῖς ἄλλοις εἷς
πὸν ἀναχαίτισον τῶν ἀνησύχων
Βουλγάρων, ὧν προσωρινὴ μό--
ναν ἦτο ἡ ἐκεχερία. Τὰς δ᾽
ἀμωντικὰς αὐτοῦ προθέσεις καὶ

Άλλως κατίδειξε, κτίσας φρού-
ρια ἐν τῇ Βράκῃ. Ταῦτα Δὶ
πάντα Ἠρέθισαν τὸν τότε ἥγι-
μονεύοντα τῶν Βουλγάρων Κας-
µέσιον, ὄστις, µάτην ἀπαιτή-
3ὰς παρὰ τοῦ Κωνσταντίνου
φόρους, εἰρθαλεν εἷς τὸ βυζαν-
πιακὸν ἔδκφας, καὶ πεοεχώ-
ῥησε μέγριτοῦ μακροῦ τείχους.
Καὶ τότε μὲν ἠλυνήδο ὁ τῶν
Βουλγάρων ἡγιμῶν νὰ λά6η
ποχλὴν λίαν, καὶ, πολλοὺς

--...

891.

ὄστις εἴπερ τις καὶ ἄλλος ἠσθάνετο τὴν ἐντεῦθιν ἐπερχομένην ἰξκσβένκ--
αν τῶν Βουλγάρων. ν τούτοις δὲ οἱ Βρύλγαροι, βλίποντες εἰς ὁποῖκ
αακὰ εἶχον ἐμθάλνι αὐτοὺς ἡ ἀνίαχυρος διρίκησις τῶν ἡγιμόνων ἐκ τοῦ.
κου τῶν Δουλοϊδῶν, ἐφόνευσαν μὲν πάντας αὐτοῦ τοὺς βλκατοὺς, ἀνί».
Ῥηκαν δὲ τὴν ἀργὴν εἰς τὸν ῥέκτην νικνίαν Ῥελέτζην, ἔχοντα ἡλικίαν,
τῶν τριάκοντα (700). Μεκρόν δὲ µετὰ τὴν ἀνάδασιν αὐτοῦ ἐπὶ τὸν
βόνον οἱ Βούλγκροι ἀναθαρρήσαντες (πανέλαθον τὰς δῃώσεις τοῦ περὶ
ὃν Αἴμον βυζαντιακοῦ ἐδάφους. Καὶ μεχρι μέν τινος ἠνέχθη ὁ Κων»
παντῖνος τὰ τελούµινα. "Αλλ᾽ ἔπειτα τέλος παρισκιύααε στρατὸν καὶ
πόλον κατὰ τοῦ ἐπιδρομίως, Προαποστείλας δ᾽ εἰς τὰ παράλια τῆς
Ἰαυλγαρίας τὸν ατόλον, συγκείµενον ἐκ διομιλίων ἡ κατ΄ ἄλλονς ὀκτα--
οσίων ἱππαγωγῶν πλοίων, ὧν ἵκαστον ἴψιρι δώδεκα ἵππους, ἀνίζωξιν.
ὠτὸς μετὰ τῆς πεζικῆς στρατιᾶς ἐκ Κωνσταντιονπόλεως τὴν 17 ου-,
κου 163. 'Επὶ δὲ τῷ ἀκούσματι τῆς ἐναντίον αὐτοῦ ἐπιθέσεως συν-.
Ίγεερεν ὁ Τελέσζως πολνάριθµον στρατιὰν, εἰς ἣν ἐτάχβησαν καὶ εἰκη--
τακιςχΏμοι σύμμαχοι ἰν τῶν προςπαρακειµένων Ἀλάθων, Τῃ δὲ 30.
Ἰαωνίνν συνηντάθησαν αἱ δύο ἀντίπαλοι στρατιαὶ παρὰ τὴν Αγχίαλο».
Βωγκροτηβείσης δὲ μάχης κρατερᾶς μα πολνώριν; ἠνίκησιν ὁ Κωνσταν--
εἴνος ἰπιφανῶς, τὸν μὲν Τελίτζην τρίψας εἲς φυγήνι τῶν δὲ ὅπ' κὐ-
τὸν πολλοὺς μὲν φονεύσας, πολλοὺς δὲ χειρώσας ὦ δεχθιίς.
εἰς αὐτόν, Πανηχυρικὴ δὲ μετὰ. ης ελ λος
τοῦ. Κωνσταντίνου εἷς τὴν βασιλιύουσαν καὶ μιγαλοπριπὰς ἐν µίσῳ κά-
Ἀολικῆς χαρᾶς καὶ συμμετοχῆς τῶν δήμων ὁ ἓν τῷ ἱπποδρόμῳ Βρίαμβος.
τοῦ νικητοῦ, ἐπαγαμένου μὲν πολύτιμα λάφυρα, σύροντος δὲ δισµίους |
τοὺς αἰγμαλώτους, οἵτινες καὶ ἐβανατώθησαν πρὸ τῆς Χρυσῆς Πύλης.

΄Άμεσον δ᾽ ἀποτέλεσμα τῆς παρὰ τὴν 'Αγχίαλον νίκης τοῦ Κωνσταν- |
πίνου ὑπῆρξεν ἐπανάστασις ἐν Βουλγαρίφ, ἡς θόμα ἔπιαν ὁ Ῥελέτζης,
ἀνβ᾽ οὗ ἀνβλθων ἐπὶ τὸν θρόνον ὁ γαμΏρὸς τοῦ Καρμισίου Σκβῖνος. Ὅτε {
Δ΄ ὁ νέας κύριος τῆς Βουλγαρίας ἡλδεν εἲς διαπραγματεύσεις περὶ εἰρή-
ης πρὸς τὸν Κωνσταντῖνον, ἐξωσθεὶς ὑπὸ τῶν ὀργισθίντων Βουλγάρων,
ἠναγκάρθη νὰ καταφύγῃ ες τὴν Κωνσταντινούπολιν. Αλ’ ἡ σύλληψις
πῶν γυναικῶν καὶ τῶν συγγενῶν τῶν ἀποστατησάντων νλγμμαν νὰ
ἂμδοχον τοῦ Σαθίνου Βαϊανὸν να προθῆ εἰς
αὐτοκράτορα, αὐτὸς ἐλθὼν εἰς Κωνσταντινούπολιν

806

ς πρέσθεις τῶν Βουλγάρων, ὤπλισιν ἐν τάχει
ιγάλην στρατιὰν, ἀνιῤχομένην εἲς ὀγδοήκοντα χιλιάδας ἀνδρῶν. Ἔπι-
δὲ κατὰ τῶν Βουλγάρων καὶ συναντήσας αὐτοὺς ἐν Λέσιι ἄτις
'Ἀἰθοσώρια, κατετρόπωσεν αὐτοὺς ἐπιφανῶς ἀμαγητί, μὴ να-
[μένοντας τὸν ἐν τοιαύτῃ σπουδῇ ἐπέλινοιν αὐτοῦ. Ἐπιστρίψας
[την [ζωνσταντινούπολιν µετα πολλῶν λαφύρων καὶ αἰχμαλώτων, ἴλια
[μεγαλοπρεπῇ Δρίαµθσε, καὶ καυχώμενος ἔπωνόμασε τὸν πόλεµον ἔκεῖνον.
εὔγοῦ ὡς μηδενὸς αὐτῷ ἀντιστάντος, μηδὲ σφαγῆς ἢ ἐκχύσεως Χρι-
[σειανῶν αἵμάτων γενομένης.

Νέα ἃ᾽ ἀπιατία τῶν Βουλγάρων προικάλεσε τὴν τελενταίαν, ἑνάτην
|. δικάτην, ἐκστρατείαν τοῦ Κωνσταντίνου. Βλέπων δῆλα δὲ ὁ Τιλί-
βεγας, ὅτι αἱ ἐπιτυχίαι τοῦ αὐτοκράτορος ὠφείλοντα κατὰ μέγα µέρος |
ες τὴν ὑπ αὐτοῦ ἐν Βουλγαρίᾳ διωργανωµένην κατασκαπείαν, κατώρ- ]
Λωσι διὰ Ἀόλου νὰ λάθη παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ Κωνσταντίνου τὰ ὀνόματα
πῶν κατασκόπων ἐκείνων καὶ νὰ φονιύσῃ αὐτούς Ἡ δ᾽ εὐπιστία τοῦ
βπσιλίως, ἐμπισύντος εἰς τὸν δόλον τοῦ Τελερίγου καὶ παραδόντος εἰς ]
αὐτὸν τοὺς ἄνδρας, οἵτινες εἶχον τοσαύτας ὑπηριαίας εἰς αὐτὸν παρά-
σχει κατὰ τὰ μακρᾶ ἔτη τῶν πρὸς τοὺς Βουλγάρους πολέμων, χατέ-,
ὄλιφεν αὐτὸν µεγάλως, καὶ βαρυθυμᾶν. ἔτιλιν ἐπὶ τῷ παθήµατι τὰς
παλιάς, Αλλ᾽ ὠρκίσθη καὶ νὰ ἐκδυκηθῇ τὸν ἁπατεῶνα. Διὸ ἱστράτευσι
κατὰ, τῶν Βουλγάρων, ἀναζεύξας τὸν Αὔγουστον τοῦ Τ70. "Αλλ’ ἡ
ἐκπτρατείκ αὐτοῦ αὕτη ἐπέπρωτο νὰ εἶνε ἡ τελευταία. Μόνον µέχρι
τῆς ἐν Θράκη ᾿Αρκαδιουπόλεως, ἀπιχούσης ἀπὸ τῆς βασιλενούσης πο--
ρείαν εἶκοαι περίπου ὡρῶν, ἠδινήβη νὰ προχωρήσῃ. Εκεῖ δὲ προς-
αθχήθ αἴφνης ὑπὸ φλεγμονῆς τῶν σκιλῶν ὀξείας, συνεπιφιρούσης σῆψιν
καὶ σηπετικῆν τοῦ ὀργανιαμοῦ µόλυναι. ᾿Ἐντεῦθιν δὲ κατέστη ἀναπό-
γευκτος ἡ ἐπιστροφή. Ἐν κραθθάτῳ φερόµινος ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν πι-
ατῶν αὐτοῦ στρατιωτῶν, οὓς ἐμιλίτα νἀγάγη ἐπὶ νίας νίκας, ἤχθη ὑπὸ
φεικτῶν ἁλγηδόνων κατεχόµενος εἰς Ἑηλυβρίαν ὁ βουλγαροµάχος. Ἔπι-
Ειθιοθιίς δ' εἰς χελάνᾶίον τὴν 13: Σεπτεμβρίου 115, ἔπλει πρὸς τὴν
Κωνσταντινούπολιν, ἣν δὲν ἦτο πεπρωµένων νὰ ἐπανίδῃ πλέον ζῶν,
Ἀνότι ἀπέθανε βραχὺ μετὰ τὴν ἐν Ῥηλυδρίᾳ ἐπιῤίβασιν κατὰ τὸν πλοῦν.
Ἡ δὲ βασιλεύουσα ὑπιδίχθη νεκρόν τὸν βασιλία, ὅετις ἐπὶ εἰκοσαετίαν
σχιδὸν ὅλην εἶχε πολλάκις ἐπιστρίψει θρικµθιυτῆς ἐκ τῶν π
Ἠυλγάρους ἠθνικῶν ἀγώνων.

(τονος τ΄)

835

Θολέων ἀντιπάλων, ἰσχυριζομόνων, ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος
νίσεως τοῦ ἀγωγοῦ ἐξηνάγκασε τὸν λαόν εἲς διπλῆν πληρωμὴν τοῦ πρὸς
τὸ ἔργον ἀναγκαίου ποσοῦ.

Ὡς δ᾽ εὐπργέτησε τοὺς

Γάριν ἀνακαι-

πολίτας τῆς Κωνσταντινουπόλιως διὰ τῆς

διαθιθάσιως ἀφθόνου ὕδατος εἰς τὴν πόλιν, οὕτω καὶ ἄλλης ἐπ᾽ αὐτοῦ
εὐεργιαίας ἔτυχεν ὁ λαὺς διὰ τοῦ

εὐτελεστάτε

τιμὰς ἐκπεσμοῦ τῶν
γεωργικῶν προϊόντων. Καὶ δὴ κατ᾽ ἀντίθεσιν πρὸς τὴν ἔκτακτον ὑπερ-
τίμησιν τῶν τροφίμων ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ ᾿Αρταθάσδου Ἰγοράζοντο
νῦν ἑθδομήκοντα µόδια κριθῆς ἡ ἑξήκοντα σίτου ἀντὶ δραχμᾶς μιᾶς χαὶ

Ἀεπτῶν ἑθδομήκοντα. Καὶ ἀπέκρυπτον μὲν οἱ κατήγοροι τοῦ Μωνσταν-
τίνου τὸν ἀληθῆ λόγον τῆς τοιαύτης εὐθηνίας, ἐπονομάζοντες τὸν βα-
σιλέα φιλόχρυσον Μίδαν καὶ σπερμολογοῦντες, ὅτι ἀπιθησαύριζε μὲν τὸν
χρυσὺν, διὰ δὲ τῆς φιλοχρηµατίας αὐτοῦ καὶ τῶν πιέσεων περὶ
πραξιν τῶν φόρων ἠνάγκαζε τοὺς ἀγρότας νὰ πωλῶσι τὰ γεννήματα
ἀντὶ τιμῶν εὐτελεστάτων, ὅπως ἐξοικονομήσωσι τὰς ἀνάγκας αὐτῶν.

ΑΑλλὰ τοὺς νοηµονεστέρους καὶ φιλαληθεστ:

ὲν διελάνθανιν ἡ ἆλη-
θὴς τῆς εὐθηνίας αἰτία, τις ἦτο ἔκτακτος τῆς
αις τῆς καλλιεργείας, ἐπελθοῦσα ἕνεχα τῆς διὰ

ὑφορία καὶ αὕξη-
ν΄ Υεωργικῶν νόμων
τῶν Ἰσαύρων εἰς τοὺς ἰλευθέρους καλλιεργητὰς παρααχεθείσης πρι
στασίας καὶ τῆς διὰ τῶν εὐτυχῶν πολέμων τοῦ Κωνσταντίνου ἐπιτευ-
χθείσης ἀπαλλαγῆς τῶν γιωργικῶν

ο--

ξεων ἀπὸ τῶν συχνῶν δγώσεων
τῶν ἀγρῶν. ΄Ανευ τοιούτου τινὸς λόγου δὲν θὰ ἦτο εὐεξήγητος ἡ τα-
πεινὴ τιμὴ τῶν γεννηµάτων ἐν χρόνοις καθ’ οὓς ἄφβονον ἄλλως εἶχεν
ἀρχίσιι νὰ εἶνε τὸ χρῆμα ἐν τῷ βυζαντιακῷ χράτει. Ἠτο δὲ πολὺ
ἀφθονώτερον ἡ πρὶν, διότι ὁ μὲν δημόσιος θησαυρὸς εἶχεν ἁπαλλαγὴ
Βαρειῶν πρὸς τοὺς "Αραθας χαὶ Βουλγάρους εἰφφορῶν, αἱ δ᾽ ἐκ τῆς
ἀπωλείας τῆς ᾿Αφρικῆς εἰς τὸ ἐμπόριον τοῦ κράτους προξενηθεῖσαι 7η-
µίαι εἶχον ἀρχίσει ἀναπληρούμεναι ὑπὸ τῶν διὰ τοῦ γεωργικοῦ καὶ ναυ-
πικοῦ νόµου τῶν Ἰσαύρων ἐπενεχθέντων εὐεργετημάτων, αἱ δ᾽ ἐμφύλιαι
τῶν ᾿Αράθων διενέξεις εἶχον δώσει ζωὴν εἰς τὸ βυζαντιακὸν ἐμπ.
καὶ ἡ βασιλεία εἰργάζετο δραστηρίως, ὅπως ἐξονδιτερόνῃ τὰς ἐκ.
πειρατείας Σλάθων καὶ ᾿Αράθων ἐπιργομίνας βλάθας. Λιὰ ταῦτα δὲ
πάντα ἐπληροῦντο μὲν ἤδη τὰ βαλάντια τῶν ἰδιωτῶν, ἄρχισε δὲ νὰ
περισσιύῃ τὸ γρυσοῦν νόµιαµα, ὅπερ καὶ ἐξήγετο ἤδη πληροῦν τὰς
ἀγορὰς τῆς Δύσιως, μέχρις Ἡ τοιαύτη ἐξαγωγὴ ἔλαθε µεγάλας δια-
ο9ἳ

τον,

801

καλεῖται πλέον ἐπὶ τῶν νομισμάτων Ώομβίμης, ἀλλὰ «εοπότης ἡ Βα-
σιλεύᾳ. Οὕτω δὲ κατ΄ ὀλίγον ἐξελληνίζονται τὰ βυζαντιακὰ νομίσματα,
τὰ δὲ ὑπέρπυρα κατὰ τὴν μακράν των ἀπὸ χειρὸς εἰς χεῖρα ἐν τῇ "Άνα-
τολὴ καὶ τῇ Δύσιι περιοδείαν ὑπομιμνήσκουσιν εἷς τοὺς χρηµατιζομέ--
νους, ὅτι οἱ ἐπὶ τοῦ θρόνου τοῦ Βυζαντίου καθήµενοι νικηταὶ τῶν
᾿Αράθων καὶ τῶν Βουλγάρων ἦσαν βασιλς Ἕλληνες, ἄρχοντες
Ἑλλήνων.

κα
αα ἐν ἹἹερείᾳ σύνοῦος.

Ὦ πολιτκὸς τοῦ Κωναταντίνου βίος καὶ τὰ Ἰαμπρὰ αὐτοῦ κατὰ
πῶν ἐθνυιῶν ἐχθρῶν κατορθώματα, ἅτι' ἀφπγήβημιν ἤδη, ἦσαν ἄξια
Ὑενικοῦ θαυμκσμοῦ καὶ οὑδέποτε ῥεθαίως ἤθελον ἐπιαύρει τὴν κατ᾽ αὐτοῦ
πατακραυγὴν τοῦ βυζαντικκοῦ κέσµον. ᾿Αλλ’ ἐΜείνο, ὅπερ προικάλεσε
πὴν κατ΄ αὐτοῦ ἐπίβισιν καὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τοὺς εἰκονολάτρας ἰστο--
Ρικοὺς νὰ διαατρίψωσι τὴν ἄλλως λαμπρὰν τοῦ βασιλέως τούτου εἰκόνα,
ἠὑπῆρξεν Ἡ θρησκευτική αὐτοῦ πολιτεία.

Τὰ πρῶτα τῆς βασιλείας τοῦ Κωνσταντίνου ἔτν διῆλθον ἐν µέσῳ τῶν
φροντίδων πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ὑπὸ τῆς ἀποστασίας τοῦ ΄Λρτα--
ΔΘάρδου διασαλευθείσης δηµοσίας τάξιως. “Ὁ. βασιλεὺς ἰφαίνιτο οἴονεῖ
περὶ µόνης τῆς ἀσφαλείας τοῦ θρόνου καὶ τῆς ἐθνικῆς ἁμύνης μεριμνῶν.
Ἡ δὲ πρὸς τὸν πάπαν Ἰαχαρίαν πολιτεία αὐτοῦ ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν
ἐπεβύμει Δρησκωτικὺν ῥῆξων, καὶ εἶχε διαβέσεις συνδιαλλακτικάς. Άλη-
θῶς ἡ ὑποδογὴ ς εἶχε τύχει ἡ ἐπὶ τὸν Βρόνον ἀνάθασις τοῦ ΄Άρτα-
θάσδου ὡς ἀνορθωτοῦ τῆς λατρείας τῶν εἰκόνων, ἡ εἰς αὐτὸν προτχώ-
Ρησις αὐτοῦ τοῦ πατριάρχου ᾿Αναστασίου, ἡ ἐν ᾿Ασίς ἔνικα τῶν ᾿Αρά--
θων ἀνωμαλία, ὁἴαχατος κίνδυνος, εἰς ὃν εἶχε περιῶθει ἐν ᾿Ἰπαλίς
ἡ βυζαντιακὴ ἀρχὴ, κκθίστανον τὸν αὐτοκράτορα ἐφεκτικόν. ᾿Αλλ΄ ὅτι
οἱ μὲν “ραθις ἦρχισαν γινόμενοι ἧττον ἐπίφοδοι, διὰ δὲ τῆς εἰς τν
Θράκην µετουκσίας τῶν Π]αυλικιανῶν ἠσθάνθη.
Κωνσταντῖνος, ὁ δὲ πάπας Ἀτίφανας «
δὲν εἶχε καιρὸν νὰ στρίψῃ τὰ β
πολῦ καὶ καβόλου ὁ πολιτικὸς ὁ

μ------

Αν προοχήµατι χριοτιανισμοῦ. Διὸ ὁμοφώνως ὥρισαν οἵ συνελθόντες πα-
τέρες, ἀνερχόμενοι εἷς τριακρσίους τριάκοντα ὀκτώγκαὶ ἑκήρνξαν ἀπό-
Άβλητον καὶ ἁλλοτρίαν καὶ ἑβδελυγμένην ἐκ τῆς τῶν Ἀριοτιανῶν ἐκ-
κλησίαα πᾶσαν εἰκόνα ἐκ πάσηο ὕλης καὶ χρωματουργικῆς τῶν ζω-
γφάφων κακυτεχνίαᾳ πεποιηµένην. ᾿Απηγοριόῦν, δὲ ἡ ἐπιτήδωσις τῆς

Ἡ κΟΙΜΗΕΙΣ ΤΗς ΘΟΤΟΚΟΧ.
ΕΠΙ ΜΙΣΑΝΤΙΑΚΟΥ ΕΛΕΦΑΝΤΟΣΡΓΗΜΑΤΟΣ.

ζωγραφικῆς ὡς ἐπιτηδιύματος ἀφιθοῦς καὶ ἀνοσίου, ὁ δὲ τολμῶν ἐν τῷ
μέλλοντι νὰ πατασκευάσῃ εἰκόνα Ἡ προσκωνήση.
ἐν ἴδιωτικῷ οἴκῳ ἡ κρύφη, ἂν μν ἦτ»
κσνος, ὠρίσθη νὰ καβαιρῆται, ἂν δὲ
ζηται καὶ νὰ θιωρῆται ὑπιώβυνος ἀπί

844

Αὐγούστου. Ἐν δὲ τῇ κατὰ τὴν Κωναταντινούπολιν ἐκκλησίᾳ τῆς Παν-
αγίας τῶν Βλαχερνῶν ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐπικυρώθησαν οἱ ὅροι τῆς συν-.
όδου. Οἱ δὲ πατέρις ἀνιθόησαν σήμερον σωτηρία τῷ κόσμῳ, ὅτι
σὺ, βασιλοῦ, ἐλυτρώσω ἡμᾶς ἐκ τῶν εἰδώλων. Τότι δὶ ἀναθὰς ἰπὶ
τὸν ἄμθωνα ὁ βασιλεὺς καὶ κρατῶν Κωνσταντῖνον τὸν ἐπίσχοπον τοῦ
ἐν Φρυγία Συλαίου, ἀνεκήρυξεν αὐτὸν πατριάρχην, ἐπιφωνήσας µεγάλῃ
τῇ Φφωνῇ; Κωνσταντίνου οἰκουμενικοῦ πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη.
Αἱ σκηναὶ αὗται δι᾽ ὧν ἐπετέθη τέλος εἰς τὴν ἑθδόμην ταύτην οἵ-
κουμενικὴν σύνοδον, ἧς τὴν θέσιν κατέλαθιν ἔπειτα ἡ ἐν Νικαίᾳ τὸ διύ-
τερον ἑθδόμη σύνοδος τοῦ ἔτους 187 ἡ καταδικάσασα μὲν τὴν ἐν Ἱερείᾳ,
ἀναστυλώσασα δὲ καὶ πάλιν τὰς εἰκόνας, εἶνε πολλαχῶς ἀξιομνημόνευ-
ποι. Δύο δὲ εἶνε κυρίως τάξια ἰδίου λόγου. Πρῶτον μὲν βλέποµων, ὅτι ἡ
συνέλιυσις αὕτη, γενομένη ἐν τῇ ἀνακτορικῇ ἐκχλησίᾳ τῶν Βλαχερνῶν,
ἐκκληαίᾳ οὕσῃ τῆς Παναγίας, τρανῶς μαρτυρεῖ τὸ ψευδὲς τῶν κατὰ τοῦ

Κωνσταντίνου καταγγιλιῶν ὡς δῆθεν ἀποδοκιμάζοντος τὴν πρὸς τὴν
Θιοτόχον λατρείαν. “Αν τοιοῦτό τι ἠλήθευιν, οὐδέποτε ἤθελε καλέσει
ὁ αὐτοκράτωρ τοὺς ἐπισκόπους ἐκ τῆς Ἱερείας εἰς ἐκκλησίαν ἀφιερωμέ-
νην εἰς τὴν μητέρα τοῦ θιοῦ. ᾿Αξιοσημείωτος δὲ εἶνε καὶ ἡ ἐπὶ τὸν
ἄμθωνα ἀνάθασις τοῦ αὐτοκράτορος, πιστοῦσα διὰ νίας ἀποδείξεως τὸν
ἱερατικὸν χαρακτῆρα τῆς βυζαντιακῆς βασιλείας, περὶ οὗ εἴπομεν ἤδη
τὰ δίοντα ἰν τῇ ἰκθίσει τῶν κατὰ Λέοντα τὸν µέγαν ”.

εθ’
Γραφικὴ, μουσικὴ καὶ θέατρον.

Ἡ καταδίκη τῶν εἰκόνων ὑπὸ τῆς ἐν Ἱερείᾳ συνόδου ὑπῆρξε βι-
βαίως τραῦμα βαρὺ κατὰ τῆς γραφικῆς, ἂν ἔτριφε κατὰ µέγα µέρος ἡ
ἐκκλησία. ᾿Αλλὰ δὲν πρέπει ὅμως νὰ ὑπερτιμῶμιν τὴν ἰκ τῆς διώξεως
τῶν εἰκόνων ἐπιλθοῦσαν ζημίαν. Τὸ ἀληθὲς δ᾽ εἶνε, ὅτι µόνον ἡ ἐκ-
κλησιαστικὴ τέχνη ὑπέστη αἰσθητὴν ἐφ᾽ ἱκανὸν χρόνον µέχρι τῆς ὁρι-
στικῆς ἀναστυλώσεως τῶν εἰκόνων βλάβην. Κατὰ τἆλλα δὲ ἡ ζωγρα-
φικὴ δὲν ἔπαυσε λειτουργοῦσα. Απόδειξις εἶνε, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ἐκκλη-

3 δε σ. 464 κ. ἐ.

843

αἴα τῶν Βλαχεριῶν, ἥτις κατ εἰδησίν τινα ἀμφιβόλη, ἀξιοπιαίαι
ἱστερήθη μιτὰ τὴν σύνοδον τοῦ Τδ4 τῶν ἐν αὐτῷ ἁγίων εἰκόνων, ἔι-
σµήθη διὰ παραστάσεων Δένδρων καὶ πτπνῶν. Καὶ τὰ βαπλιώ ἓν
ἀνάκτορα δὲν ἴμειναν ἀπερικόσμητα, ἀλλὰ τὰς ἱερὰς παραστάσεις ἐν»
κατέστησαν εἰκόνες χοσμικαί, καὶ ἐπὶ τῶν τοίχων αὐτῶν ἔζωγρημ-
βησαν ἡ παριατάθησαν διὰ ψηφίδων πολύχρωµοι σκηναὶ κωνηγνάνε,
ἰπποδρομίας, μαγῶν. “ρα ὑπό τινα ἔποψιν ὠφελιέας μᾶλλον ἄν Ὦν.
μίας ἔγεωνε πρόξενος εἰς τὴν ζωγραφικὴν τέγντν ἡ εἰκωνομα ία, ἀτι-
στῆσασα αὐτὴν ἀπὸ τῆς εἰς µόνην τὴν προσωπυγραφίκν καθ’ ὠριαμί.
τινὰ, πρότυ-
πα διατριθής
καὶ τρίψασα
ἐπὶ αυγθέσεις
ποικιλωτέρας
καὶ πολνκι-
νήτους, Ἴσως
δὲ δυνάµεθα.
νὰ. πωμεν,
ὅτι ἡ ἀπαχό-
νσις τῶν
εἰκόνων ὠφέ.
λησεν ἴδια-
ζόντως τὴν
κοσµηματο-
γραφίαν, ἧς
μεγάλη ἕκ-
τοτε ἀπίόη ἡ
Ανάπτυξις παρὰ τοῖς Βυζαντίνοις, οἵαν δυνάµεθα νάποβκυμάσωμεν μὲ”
Άνατα ἓν τῇ διακασμήσει τῶν εφεγράφων κατὰ πρότυπκ εἰλκμμένα ἴν
τῆς ὑψαντικῆς καὶ ταπητουργἰας, ἂν ἀφ᾿ ἕτέρων ἐπ' ἴσης ἀνίπτνῖνν ἕ
προϊοῦσα ἱμπορικὴ Ιπικοινωνία μετὰ τῆς ᾿Ασίας καὶ ἡ παρὰ τῶν Απ.
βων. ἐπίδρασις. 4

Ἁλλ) ἂν ὁπωιδήποτε ἀνεχαιτίαθη διὰ τῆς εἰκανομαχίας ἡ περι
ἐκκλησιαατικὴν γραφυκὴ, πρόοδος, ἀπ᾿ ἐναντίας νέκ δόθη. ως
κονοµάχων βασιλέων ὤθησις εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν. μουσικέν. δε
περὶ αὐτοῦ τοῦ Λέοντος ἀναφίρεταε, ὅτι ἑνπαμένιζε νὰ, ἐξάΡχΗ τῶν Ἡ-

ΚΟΣΜΗΜΑ ΦΥΕΑΝΤΙΑΚΟΣ κείσοξερκεσν.

νων ἐν τε

ς ψαλμωῳδίαις μάλιστα κατὰ τοὺς κανόνας τῆς ἑορτῆς τῶν
Χριστουγέννων. Τὴν αὐτὴν δ᾽ ἀγάπην πρὸς τὴν μοναικὴν ἔτρεφε
Κωνσταντῖνος, ὃν καὶ ἐἑκάκιζον οἱ εἰκονολάτραι διὰ τὴν πρὸς τὴν χι-
σόραν ἰδιάζουσαν αὐτοῦ στοργήν. Τὴν δὲ περὶ τὴν μουσικὴν ἔνζηλον
τοῦ αὐτοκράτορος διατριθὰν ἀποδειανύει καὶ ἡ
σλέα τῶν Φράγκων Π

αὐτοῦ εἰς τὸν βα-
ον ινεμίνη δωριὰ ὀργάνου. Οὗτω δὲ τὸ
ῥ. ἐφευριθὲν ἄδη πιρὶ τὰ µέσα τοῦ τρίτου
αἰῶνος πρὸ Χριστοῦ ἐν ᾿Αλιξανδριίς ὑπὸ τοῦ μαθηματικοῦ Κτηαιθίου,
εἶχε καταστῆ, δημοτικώτατον παρὰ τοῖς Βυζαντίνοιι
5 ἐποιοῦντο χρᾶσιν ἰδίως πρὸς τὰς δημοτελεῖς ἑορ
ἰπποδρόμῳ, ἔγεινε διὰ τοῦ Κωνσταντίνου γ

μονσικόν τοῦτο ὄργανον,

μεγάλην
ἃς καὶ ἐν τῷ
ρῶτον εἰς τῶν

Δρησκείας καθόλου ἔμελλεν,

νὰ πέσ τὸ τεῖχος τὸ χωριζον
ἐκκλησίαν ἀπὺ τῆς κοινωνίας. Εἴδομιν τὴν ἐν Τ.
δικάζουσαν τὰς δημοτελεῖς ἑορτ.
εἰδωχολατρικοῦ παρελθόντος. Αλλ.
Ἄνκτον πόλεµον κατὰ τῶν μίμων καὶ

ούλλῳ σύνοδον κ:

ῳ αἷς δτωτη πο ἀνάμντσις

χαίας παραδόσεις,

Διά τοῦτο εἷς μὲν τὴν ἐκκλησιαστικὴν μουσικήν εἰκάγεται ἡ ἐπὶ τὸ θν-
μελικώτερον καὶ ὀπμωδέσ
λιγυσμάτων. τὸ δὲ

αἰῶνα, ἀλλ᾽

ἅτινα ἰδίως παρ. σιάζονται τχέ 5 ἑδδέμον αἰῶνοι

έοῦ,, λαμβὰ

αὐτοκράτορος Μα» τῶν εἷ-
πονοµάχων καὶ γίνο ες μυστηρίων. ἐξ
ὧν ἀπέρρενσε κατ΄ ὄλιγον Ἡ δραματικὴ τέχνη τῶν νεωτέρων χρόνων.
Μυκρὰ δράματα ἡ, μᾶλλον ον διάλν αγοι θρησκε:
γελλοντο κατὰ
ἐκκληπιαστικῶν τούτ

ἐπποδρόι

αι τὰ

θεσιν ἐξγ-

βά7

Ἆας δηµοσίας ὑπηριοίας Ἡ ἐπιλήφθπααν ἴδιωτικῶν ἔργων. Τῶν δ᾽ ἴπι-
µενόντων, εἲς τὴν ἀντίστασιν τινὲς μὲν ἐμαρτύρησαν, ὡς θὰ ἴλωμιν,
ἄλλοι Δὶ ἠναγκάσβησαν διὰ βιαίων µέτρων εἰς ὑποχώρησι, ἄλλοι δὲ
αἴλας ἔφυγον ἐκ τῆς βασιλευούσης, τριπόµενοι ἴδίως εἰς τήν Ἰταλίαν,
ὅτες ἐμεστώθη τοιούτων φυγάδων, μεταθιθαζόντων εἰς τῆν χώραν ταύ-
την, καὶ ἄλλως ἐμμίνουσαν εἰς τὴν πάτριον λατρείαν τῶν εἴκόνων, τὴν
ἁγάπην τοῦ μοναστικοῦ βίου καὶ προκαλούντων οἵονεί γέον τινά τῆς
ἱκαλικῆς χερσονήσου, ἐδίως τῶν νοτίων αὐτῆς μερῶν, ὑπὸ "Ἑλλήνων
ἀπουιισμόν, οὗ θὰ παρακυλονθήσωµεν τὰς τύχας ἐν τοῖς κατόπιν».

Καὶ μέχρι μέν τινος ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἐψηφισμένων φαίνεται περιο-
βισθεῖσα εἷς µόνην τν πρωτεύουσα». ᾽Άλλα τῷ 181 ὁ Κωναταντῖνος
ἀπιφάσισε τὴν δραστηριωτέραν τοῦ προγράμματος τῆς μεταρρυθµίσεως
ἱφαρμογὴν καὶ ἰν ταῖς ἐπαρχίαις. Ἡ Δὶ ἀρχὴ ἔγεινιν ἀπὸ τῶν προσε-.
χεστάτων τῇ Κωνσταντιουπόλει θεμάτων τῆς Μικρᾶς ᾿Λαΐκς, Ἡροι-
πιμήβησαν δ᾽ οἱ ἀσιστικαὶ ἐπαρχίαι τῶν εὐρωπαϊιῶν ἅτε μᾶλλον παρε-
σεευααμέναι πρὸς ὑποδοχὴν τῆς καινοτομίας τῶν ἐν τῇ Εδρώπη θεµά--
των, ἅτινα πάντοτ᾽ ἴν τοῖς θρησκευτικοῖς ζητήμασιν εἶχον ἀποδειχθη
ονντηρητικὠτερα καὶ ἐπιμονώτερον προςανέχοντα εἰς τὰ παραδιδοµένα.

Τὸ δ ἔργον τῆς ἐν Μυκρῷ ᾿Ααΐᾳ καταργήσιως τῶν εἰκόνων καὶ διώ-
ξεως τῶν μοναγῶν ἀνέβηκεν ὁ Κωνσταντῖνος εἰς στρατηγούς γενγαίους
καὶ ἑμπίστους, προθύµους νὰ ποιήσωσι πάντα τὰ θελήµατα τῆς βαπι-
Ἀίας καὶ ὄντας ἄνδρας κατὰ τὴν καρδίαν του, ὡς ἔγραφεν εἰς ἕνα τού-
πῶν αὐτὸς ὁ βασιλεύς. Ἠσαν δ᾽ οἱ ἐκτελισταί οὗτοι τῶν βασιλικῶν.
προιταγµάτων οἱ στρατηγοί τῶν μιερασιατικῶν θεμάτων Μιχαὴλ ὃ
Λαχανοδράκων, Μάνης, Μιγαὴλ Μελισσηνὸς ὁ καὶ ἀδιλφὺς τῆς τρίτης
ποῦ Κωνσταντίνου συζύγου Εὐδοκίας καὶ ὃ διοικητῆς τοῦ θέματος Ἱκρή-
πης Θεοφάνης Λαρδατύρης.

Δικρίθη δὲ πάντων τούτων (ν τῇ πιστῇ καὶ ὄραστηρίᾳ ἐκτελίσει τοῦ.
μεταρρυθμιστικοῦ προγράµµατος ὃ Λαγανοδράκων, ὅστις µέχρι τραχύ-
τκτος καὶ ὠμότητος κατεδίωξε τοὺς μοναχοὺς καὶ τὰς µοναπτρίας τοῦ
ες τᾶν δοίκησον αὐτοῦ. ἀνατιβειμίνου θέματος. Καὶ οἱ μὲν μοναχοῖ
ἠναγκάσθησαν ἐπὶ ποιν ἑξορίας νάποθάλωσι τὸ ῥάτον καὶ νὰ Ἰάδωσι
γωναῖκα, αἱ δὲ μοναὶ ἀνδεφαί τε καὶ γυναικεῖαι Γκλείσθησαν, καὶ πάντα.
πᾶ ἱερὰ σκεύη καὶ βιθλία καὶ κτήνη καὶ ὑποοτατικὰ αὐτῶν ἐπωλήβησα»,
τὰ ὃ᾽ ἐκ τῆς πωλήσεως αὐτῶν γρήµατα ἰοτάλησαν εἰς τὸ βασιλικὀν
παµετον. Εἰς τὰς ἴσως ὃ ὑπερθολικὰς ταύτας εἰδήσιες καὶ ἄλλας ἔτι

848.

ὑπερθολικωτέρας προκθέτουσιν οἱ ἱστορικοὶ τῆς εἰκονολατρικῆς φατρίας,
ποιούµενοι λόγον περὶ καύσεως μοναχιχῶν καὶ πατερικῶν βιθλίων καὶ
πυρπολήσεως ἁγίων λειψάνων καὶ φυλακτηρίων καὶ μαστιγώσεως ἢ φόνου
ἢ τυφλώσιως καὶ παντοιιδῶν ἄλλων βασάνων ἀπειραρίθμων μοναχῶν.
Καὶ βιθαίως μὲν ἡ σχληρότης τοῦ Λαχανοδράκοντος δὲν ὑπῆρξε πάν-
τοτε τοιαύτη, οἵαν περιέγραφον οἱ καταδιωχόµενοι μοναχοὶ καὶ εἰκονο-
λάτραι ἀλλ᾽ οὐδένα ἔχομεν λόγον νὰ δυςπιστήσωμεν εἰς τὸ λεγόμινον,
ὅτι διὰ τῆς ὁραστηρίας αὐτοῦ ἐνεργείας οὐδὲ εἷς μοναχὸς ὑπελείφθη ἐν
τῷ ὑπ᾿ αὐτοῦ διοικουμένῳ θέµατι τῶν Θρφιησίων, ὅπερ ἀντεστοίχει πρὸς
τὴν ἀρχαίαν Ἰωνίαν μετὰ καὶ τῶν ἐνδοτέρων τῆς Λυδίας. Αν δὲ φαν-
τασθῶμιν ἀνάλογον πρὸς τὴν τοῦ Λαχανοδράκοντος καὶ τὴν ἐνέργειαν
τῶν λοιπῶν προμνημονευθέντων ατρατηγῶν, περὶ ἧς λείπουσιν ἀκριθέ-
στιραι εἰδήσεις, δυνάµεθα νὰ εἴπωμιν, ὅτι ἡ μεταρρύθµιαις δὲν ἰλά-
χτιζε πρὸς κέντρον, ἀλλὰ παρὰ πάντα τὰ ἐπιπροσθοῦντα κωλύματα διὰ
τῆς σθιναρᾶς ἱνεργείας τῆς βασιλείας καὶ τῶν ὀργάνων αὐτῆς ἔδανι
πρὸς νίκην ὁριστικήν.

καὶ

Οἱ μάρτυρες τῆς εἰκονολατρεέας.

Οἱ στρατηγοὶ τοῦ βασιλέως καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Κωνσταντῖνος, προθαί---
νοντες εἰς τὸν ἄνευ ἀνασκοπῆς τιµωρίαν, ἐνίοτε δὲ καὶ τὸν θάνατον τῶ»'''
ἀντιδρώντων, ἀφωρμῶντο ἀπὸ τῆς ἐδίας, ὅτι ἐτιμώρουν κοινοὺς στασια. --
ατὰς ἀνθισταμένους εἰς τὰ ὑπὸ τῆς πολιτείας διατασσόµενα, ὅτι εἶχα»'''
ἐνώπιον αὐτῶν πολιτικοὺς ἀντάρτας, ὧν τὴν παραδειγματικὴν τιµω»»-'
Λἷαν ἐπεθαλλεν αὐτὸ τὸ συμφέρον τοῦ χράτους. Καὶ εἶνε μὲν ἀληθὲς, ὡ---ᾱ'
εἴδομιν ἁδη, ὅτι ἡ εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν καινοτοµίαν ἀντίδρασις τῶς---ν
ὀμολογητῶν τῆς εἰκονολατρείας δὲν ἦτο πάντοτε ἀμίτοχος ἀντιπολκν--]-

ν Δασιλείαν. ᾿Αλλ᾽ ἀναντίρρητον ὅμως εἶνε, ὅτι τὸ κι------'
Ριώτατα. εἰς ἀντίστασν κινοῦν τοὺς μοναχοὺς ὑπῆρχεν ἡ ἰδία, ὅ---π
ἡ κατάργεσις τῶν εἰχόνων καὶ ἡ καταδίωξις τοῦ μοναχικοῦ στοιχεί- --ν
σαν πρᾶξεις προζθἀλλουσαι καιρίως αὐτῆν τὴν θρησκείαν. Διὰ τοῦρ--το
ἃ τῶν, ἓν ἡ βασιλεία ἐχαρακτήριζε καὶ ἐτιμώρει ὡς ποἌ.ι-
τυκᾶν αὐβάδειαν, ᾖτο συνάμα καὶ θρησκευτικὴ ἐγκαρτέρησις συμφώνως

τεύσεως πρὸ:

μονὰ

840

αρὺς τὴν ἱνδόμυχον πεποίθησιν ἐκείνων, οἵτινες ἴσα ἴσα διότι δὲν ἐνέθυν
πὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τῆς μιταορυθµίσιως, οὐ µόνον συγγνωστοὶ εἶνε διὰ,
τὸ βίαιων τῆς ἀνειδράσιως, ἀλλὰ καὶ ἀξιθαύμαστοι διὰ τὴν καρτε-
βίκν καὶ ἐμμονὴν εἰς τὰς πιποιθήσιις αὐτῶν τὴν προβᾶσαν μέχρις ἀψη-
φήσιως αὐτοῦ τοῦ θανάτου. Διὰ ταῦτα ἡ ἰκκλησία µιτὰ τὴν ἀναστύ-
λωσιν τῶν εἰκόνων δὲν ἠδύνατο νὰ μὴ τάξῃ τοὺς τοιούτους εὐσεθεῖς
ἀγωνιστὰς εἰς τοὺς µάρτηρας-

Οἱ Ἠνζαντῖνοι ἑστοριογράφοι τῆς εἰκονολατρείας ποναῦνται πολὺν λό-.
γον περὶ παντοειδῶν βασάνων, εἰς ἃς ὑπιθάλλοντο οἱ εἰκονολάτραι ἐπὶ
πῆς βασιλείας τοῦ Κωνσταντίνου, καὶ παμπληθεῖς λέγουσι τοὺς παθόν-
πας. Αλλ᾽ αὐτὴ ἡ ἐκκλησία ὀλίγους εῶρε τοὺς ἀληβῶς µαρτυρήσαντας.
Τούτων δὲ πρῶτος εἶνε ὁ ἐν ἔτιι 01 ὑποστὰς τὸ μαρτύριον μοναχός
"Ανδρέας ὁ ἴν Κρήτης, οὗ τὴν μνήμην ἑορτάζει ἡ ὀρθόδοξος ἰκκληαία
πὴν {1 Ὀκτωθρίου. Ἴσως δὲ δυνάµιβα τὴν εἰς Κωνσταντινούπολιν ἄφι-
Ἔνν τοῦ Κρητὸς τούτον μοναχοῦ νὰ Θιωρήσωμιν συνδεοµένην πρὸς τὰς
κατ᾽ ἐκεῖνο τὸ ἴτος εἷς τὸν στρατηγὀν Κρήτης Λαρδατύρην δοθείσας
ὑπὸ τῆς βασιλείας διαταγάς, “Ὁ "Ανδρέας ἦλθεν ἴσως εἷς τὴν βασι-
Ἀεύουσαν φιύγων τὰς διώξεις τοῦ Λαρδατύρη, Ὁπωκδήποτε µεγάλη
ὑπῆρξεν ἡ παρρποία, μιβ᾽ ἃς ὁ "Ανδρέας ἓν Κωνσταντινουπόλει ἠβί-
λησε νὰ παραστήσῃ εἷς τὸν βασιλέα τὴν εἲς τοὺς εἰκονολάτρας προςγι-
Νοµένην ἀδυκίαν, 'Αλλ’ ὁ κατὰ τἆλλα εὐθαρσῆς ὁμολογητῆς δὲν περι-
ωρίσθη εἷς τῶν ὑπιραπολογίαν τῶν εἰόνων, ἀλλ᾽ ἤρχισε καὶ νὰ ἐλίγχτ
πὸν Κωνσταντῖνον ἐπὶ ἀσεθείφ, καὶ τέλος ἰξηρίθισε τὸν αὐτοκράτορα.
διὰ τῶν ἀχαλινώτων αὐτοῦ λόγων, οὓς ἑπτέρονεν ὁ θρησκευτικός φανα-
πισμὸς, ἐπὶ τοσεῦτων, ὥντε ὁ Κωνσταντῖνος διέταξε τὸ μὲν πρῶτον τὖν
εἲς αὐτὸν ἐπιβολὸν μεγάλων βαάνων, ἔπεντα δὲ καὶ τὸν θάνατον αὖ-
ποῦ, Τὴν δὲ δύναμιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, 3ν ἐγέννησεν ὁπωςδήποτε τὸ
κήρυγμα τοῦ Κρητὸς μοναχοῦ, δεικνύει εἴπερ τις καὶ ἄλλη ἡ διήγησις
πῶν συναξαρίων, καθ΄ ἣν δώδεκα τολμητίαι ἐθάρρησαν νὰ κλέφωσι τὸ
πτῶμα τοῦ μόναχοῦ, ἀπιρριμμένον μεταξὺ τῶν νικρῶν τῶν κοινῶν κα».
κούργων, καὶ νὰ ἐνταφιάσωτοι αὐτὸ ἐν τόπῳ ἱερῷ, ὅστις ἐκαλεῖτο Κρί-
πιο, διὸ καὶ ἐπωνομάσθη ἰντεῦβιν ὁ μάρτυς "Ανδρέας ὁ ἐν τῇ Κρίσιν.

τὴν αὐτὴν δὲ μέχρις αὐθάδους ἀντιστάστως πρὺς τὴν πολιτικὴν ἁρ-
χὴν ἐγκαρτέρησυν εἷς τὰ πατροπαράδυτα εἶχε δείξει ὀλίγα ἔτη πρότερον
Πέτρος ὁ Καλυδίτης, ὄστις ἑτόλμησιν αὐτὸν τὸν αὐτοκράτορα νὰ ἐπο-
πομάσῃ κατὰ πρόσωπον νέον Οὐάλεντα καὶ ᾿Ιουλιανόν. ᾿Εφονεύθη

{πονος τ] δ4

854

αὐτοῦ διαμελισθὶν ἐρρίφθη εἰς τὸν λάχκον ὅπου συνήθως ἐκρημνίζοντο οἱ
νικροὶ τῶν βιαιοθανάτων καταδίκων.

Τὰ παραδείγµατα ταῦτα διικνύουαι μὲν τὴν ἐπιμονὴν τῆς βασιλείας
εἲς ἐκτέλεσιν τοῦ προγράµµατος τῆς μεταρρυθµίσεως διὰ παντὸς μέσου,
ἀλλὰ μαρτυροῦσι καὶ τὴν καρτερίαν τῶν ἀντιφρονούντων, ἧς ἄνευ δὲν
δύναται νὰ ἰξηγηθῇ ἡ ἐπιλθοῦσα τέλος ἀποτυχία τῆς ἐκκλησιαστυκῆς
καινοτομίας, ῆτις ἄλλως εὕρισκε μεγάλην ἀντίδρασιν καὶ ἰν Ἰταλίᾳ.

κθ
Ὁ Εκωνσταντῖνος καὶ ἡ Αύσις.

Ὁ θάνατος τοῦ τολμηροῦ βασιλέως τῶν Λαγγοθάρδων Λουιτπράν-
δου καὶ ὁ τοῦ ἡγιμόνος τῶν Φράγκων Καρόλου τοῦ Μαρτέλου εἶχον
αυντελέσες, καθ ἃ εἴδομιν, εἰς τὴν διάσωσιν τῶν τελευταίων λειψάνων
Αλ’ ὁ κίνδυνος δὲν εἶχε παρέλ-
πάπας Ζαχαρίας, Ἕλλην ὧν τὸ γέ-

τῆς ἐν Ἰταλίᾳ βυζαντιακῆς ἀρ
Δι. Ὁ διάδοχος Γρηγορίου τοῦ Τ’
νας, τηρήσας ατάσιν µιτέωρον κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἰναντίον τοῦ Κων-
αταντίνου ἀνταρσίας τοῦ ᾿Αρταθάσδου, ἐδέχθη μὲν μετὰ τὴν ὁριατικὴν

ἐκνίκησυν τοῦ ἀποστάτου τὰς εἰς ἑαυτὸν γινοµένας ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτο-
ῥος δωριὰς, ἀλλὰ πρὸ παντὸς εἶχεν ἑστραμμένον τὸν νοῦν εἰς τὴν ἐνί-
σγυσιν ἑαυτοῦ ἐν Ἰταλίᾳ διὰ τῆς κοινῆς ἐξασθενήσεως Λαγγοθάρδων τε
καὶ Βυζαντίνων. Πρὸς ἐπίτευξιν δὲ τοῦ τοιούτου αὐτοῦ ακοποῦ συνήρ-
Ύπαεν εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ υἱοῦ τοῦ Καρόλου Μαρτίλου Πιππίνου
τοῦ μικροῦ ὡς βασιλέως τῶν Φράγκων χαὶ κατάλυσιν τῆς δυναστείας
τῶν Μεροθιγγίων διὰ τῆς ἐγκλείσεως εἰς μονὴν τοῦ τελευταίου τοῦ Χλό-
Θιδος ἀπογόνου Χιλδερίχου τοῦ Γ’. Ἡ δ᾽ ἐνίσχυσις καὶ αἱ δωριαὶ ὧν
ἔτυχεν ὁ θρόνος τῆς Ῥώμης ὑπῆρξαν ὁ καρπὸς τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ
γίου τῶν Φράγκων µονάρχου.

Ἐν τούτοις δ᾽ οἱ Λαγγοθάρδοι ἐφαίνοντο ἐπί τινα χρόνον καὶ μετὰ
τὸν θάνατον τοῦ Λουιτπράνδου εὐδοκιμοῦντες ἐν Ἰταλίᾳ ἐπὶ ζημίᾳ τῆς
βυζαντιακῆς ἀρχῆς. Καὶ θνῄσκοντος μὲν τοῦ σθεναροῦ ἐκείνου ἡγεμόνος
οἱ Βυζαντῖνοι κατεῖχον ἀκόμη τήν τε Ῥάθενναν καὶ τὴν Ῥώμην. Καὶ
ὅτε δὲ ὁ δεύτερος διάδοχος τοῦ Λουιτπράνδου Ῥάχις ἐφάνη καὶ πόλιν
ἀνδριζόμενος, ἡ δραστηρία τοῦ πάπα Ἰαχαρίου ἐπέμθασις ἠνάγχαπεν

«ντου μα καπεῖκττ τα Έτνα. “Απ Ἡ ταῖπες τοῦ Ἑτλακω, ὁμπαραττττε
Ξνρυῦτου τοις ".κ---οάαολωις. ὥστε τον καν γε ἄναγασαα» να τατ-
αντε 5ο» Ίσρνον κα. να τανη καναχτς, ἁναζάζασαν δ΄ ἐς. τον ὀσχςν
39» αλελφαω τις Σαχ ης Αστοζισπο. τας λε. πετ Ἀραττεθατντις
ἀνα]αξων στ» οελακκοκκν λαο τον οιετεφάρλω» πα: ἔπιρελαμαανας
εε τἲς εν τἳ ἃπα κατα τῶν ᾿Άαπίων ἑπασγτλάπιως ττῦ Κλονττα-
σρω», κατέιαῖε ταγ,ς την Ἔκήεννα» κα: την Πεντακπλς». Πσο ἡ ἐς
παρδωα. δύο ἔτκ ατη τᾶς ἔτε τον Ἰα ντα ρλαεον ἠρένον Ένα ξατεως

3 ἃα: Ξ τε-

ο ειωλέκν ος Εκιεο, ταν Ἁπγπ-
άρλ, τα -διως κλτς σης ἔπιδο, οάφνει ἃκὰ τῶν ἐδόντων φ/γαρατῶν
παι Ἔγες Ἄνριας παλαιών Ἀναγερείας, ὅ δάλοχ.ς τοῦ ζαγαρίω, τᾶπα:
Στέφανες, Ἑλέτων }ε. ἔτι { νζαντιακν απκλεία ἀντὶ πάτης ἵαρ--
βέας ὄττιλλε αόνων πρεβειας κα: επρακλήτεις καὶ φβύώκενες τὰ ὄτχατα.
ἀπεσάρτεν ὁ πάτας να στρέψν τους Ξφβαλκοὺς πρὺς τὸν Πισεϊνον.
0 χα: ααόνν, πρισηλύεα 0 πωττρία». λάβας λοικὴν αὐτὸς ὁ πάπας εἲς

αεταξ, τος πάπα πα: τοῦ Πενν, δίκη, καλ᾽ ὧν ὁ Φασλεὺς τῶν
Φγέγκω, ἀλΏαβε τν ἔναρξεν διααραγματεύσιων πρὸς τὸν ᾿Απτοῦλφαν,
προτέρων βιζαντιακῶν κτή-----
ν πάπα». Τοῦ δὲ ᾿Αστούλον- -
ἀπολ,σπετρντος, ὁ Πιπίνος, διαθὰς εἰς τῶν Ἰταλίαν, ἐνίκησε τῷ 19
{ Δαγρβάρλωνςι ὧν ὁ ῥαᾳσθιὸς πναγκά-θη νὰ ὑποσχιθῦ τῶν κ
παν παράλοτεν τῶν ἠρπαγκένων χωρῶ». ᾿Αλλ᾽ ἀμέσως μετὰ τῶν { -Ξέί
Ἰπαλίας ἀποχώρπαιν τᾶς φραγαικῆς ατρατιᾶς οὗ µόνον διέρρηξε τας

2 Ἀστούλφου, ἀναγκαπθέντος νὰ ἰεχωρήσῃ τὰς ἄῑπν

φισθητουµένας χώρας, αἴτινις καὶ ἰδωρήβησαν ὑπὸ τοῦ Πιππίου ο (ώ
τὸν Άγιον Πέτρον.
εξαρμᾶτον καὶ ἡ Πο
μένου μέχρις ᾽Αγκῶνο:

Ἠσαν Δ΄ αἱ χῶραι αὗται τὸ περὶ τὴν Ῥάθινω---αν
ες, ἦτοι ἡ ἀνατολικὴ παραλία ἀπὸ τοῦ 'Α-. ϱ-

μ-..-

858

Τὸ διάθηµα τοῦ ἱεράρχου τῆς Ῥώμης, συµπράττοντος μετὰ τοῦ.
Πιαπίνου κατὰ τὸν εἰρημένον τρόπον, ἦτο μὲν σωστικὸν διὰ τὴν ᾿Ῥώμην.
καὶ τὴν παλίαν, ἁπαλλασσομένην τοῦ ζυγοῦ τῶν Λαγγοθάρδων, ἀλλὰ.
καὶ προδοτικὸν πρὸς τὸν αὐτοκράτορα, εἰς ὃν ἁγῆκε τό τε δουκᾶτον τῆς
"Ῥώμης, ἐν ὦ ὕδριυιν ὁ πάπας Στέφανος, καὶ αἱ ὑπὸ τοῦ ᾿Αστούλφου
κατεχόμεναι χῶραι, ἃς ὁ πάπας ἀπαιτήσας ἔλαθι παρὰ τοῦ βασίλίως
πῶν ὕράγκων. Αλλὰ τὸ ἀληθὲς εἶνε, ὅτι ἡ, παρὰ τοῦ Κωνσταντίνου ἔπι-
δειχθεῖσα χλιαρότης καὶ ἀδιαφορία πρὸς διάσωσω τῆς ταλίας δωναιο-
Ἀθγεῖ πως τὸ παράτολμον ἐκεῖνο διάδημα τοῦ πάπα καὶ τὴν παρὰ τοῦ
Πιππίνου εἰς τὴν ἑωμαῖκὴν ἕδραν μετὰ τὴν διπλῆν ἐκνίκησιν τῶν.
Λαγγοξάρδων δωρεὰν τῶν ἐν ᾿Ἱταλίᾳ βυζαντιακῶν κτήσιων. Εἰς µάτην
μιτὰ τὴν ἓν ἔτει 108 διυτίραν ἧσταν τοῦ ᾿Λοτούλφου πρίσθεις τοῦ
αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου, παραστάντες εἰς τὸ παρὰ τὴν πρωτιύου-
σαν τοῦ λαγγοθαρδικοῦ κράτους Παθίαν, τὸ ἀρχαῖον Τιαῖνον, στρα-.
τόπεδον τοῦ νικητοῦ, ἐζήτησαν τὴν ἀπόδοσιν τῆς ᾿Ῥαβέννης καὶ τοῦ
Εξκρχάτου, Ὁ σύνδεσμος τοῦ Πιππίνου καὶ τοῦ εἰς βασιλέα τῶν Φράγ-
κων χρίσαντος αὐτὸν πάπα ἦτο οὕτως ἰαχυρὸς, ὥστε οἱ πρίσθεις ὄναγ--
κάπθησαν νάπέλθωσω ἄπρακτοι. Ἡ δὲ βυζαντιακὴ ἀρχὴ ἐν τῷ ἔξαρ-
γάτῳ καὶ τῇ Πενταπόλει εἶχε λήξει, περιοριζοµένη ἐν τῇ Ἰταλίᾳ µόνον
εἲς τὴν Σικελία καὶ Καλαθρίαν καὶ εἰς ψιλν ἐπικυριαρχίαν ἐπὶ τῶν
λαγγοθαρδωιῶν ἡγεμονιῶν τῆς Νεαπόλεως, τῆς Γαέτης καὶ τῆς Αμάλφης.

Ἡ. ἀπώλεια ἦτο µεγάλη διὰ τοὺς Βυζαντίνους, ὁ δὲ Κωνσταντῖνος,
ἀργότερον τοῦ δέοντος ἀνανήψας, ἐπειράβη διὰ παντὸς τρόπου νὰ ἔπαν-
ορβώτῃ τὴν βαριῖαν ζημίαν. Πρὸς τοῦτο ὃ᾽ ἐθιώρησιν ἀναγκαῖον νἀπο--
ατείληῃ πρέσθεις καὶ δῶρα πρὸς τὸν Πιππῖνον, ὅπως συντηρήσῃ τούλὰ-
Ύνατον τὸ Φουκᾶτον τῆς Ῥώμης. ᾿Αλλ' αἱ πρισθεῖαι αὐτοῦ ἀπίθησαν
εἲς µάτην., Ἡ. δὲ ἀποτυχία αὗτη ἠνάγκασε τὸν Κωνσταντῖνον νὰ Ὠθῃ.
μετὰ τὸν θάνατον τοῦ πάπα Στεφάνον (756) εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς,
τὸν διάδοχον τοῦ ἰν τῷ, µεταξὺ θανόντος ᾿Αστούλφον Διδιέρον. Αλλ᾽
αἱ δυνάμεις, ἃς ὃ νίος τῶν Λαγγοθάρδων βασιλεὺς ἐβεώρει ἀναγκαίας
πρὸς κοινἠν ἐνέργειανι καὶ αἱ ἀπαιτήσεις αὐτοῦ, ἦσαν τοιαῦται, ὥστε ὁ-
Κωνσταντῖνος δὲν ἠδυνήδη νὰ προδή εἷς τελιαφόρον «υνεννόησυ μετ)
αὐτοῦ, Ἐν τούτοις ὃ᾽ ὁ ἐκ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὁπωςδήποτε ἔπι-
κείµενος νέος κίνδυνος ἠνάγκασε τὸν ἁδελφὸν καὶ διάδοχον τοῦ Ἐτεφάνου
πάπαν Παῦλον τὸν Α΄ νὰ ἐπιστιίλη εἰς τὸν Πιππῖνον, ὑπομιμνήσκων
τὸν βααιλέκ τῶν Πράγκων τὰς ὑποχρεώσιιςι ἃς εἶχεν ἀνκλάθει διὰ.

855

μὲν ὁ Πιππῖνος νὰ εὐχαριστήσῃ τὸν πάπαν, ἀλλ᾽ ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ ἀπέδη
μετ’ οὐ πολὺ τοιαύτη, οἷαν ἐπιθύμει ὁ ἱεράρχης τῆς Ῥώμης. Διότι, συγ-
κληθείσης ἐν Γεντιλιακῷ (ζθπΙ1]γ) πλησίον τῶν Παρισίων ὑπὸ τοῦ
Πιππίνου τῷ 67 συνόδου τῶν Φράγκων ἀρχόντων, ἐκκλησιαστικῶν τε
καὶ χοσμικῶν, μιτὰ σθιναρὰν ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ πάπα κατα-
πολέμησιν τῶν ἑλληνικῶν ἀξιώσεων, αὗται ἀπικρούσθησαν, µαταιωθείσης
τῆς συµπράξεως Ἑλλήνων καὶ Φράγκων. Διικόπη δὲ οὕτω πᾶσα μεταξὺ
Βυζαντίου καὶ τῆς φραγκικῆς αὐλῆς διαπραγµάτευσις µέχρι τῶν χρόνων,
καθ’ οὓς ἡ διὰ Καρόλου τοῦ μεγάλου ὁριατικὴ κατάλυσις τῆς ἐν Ἴτα-
λίᾳ λαγγοθαρδικῆς ἀρχῆς (714) κατέστησε γειτονικὰ τὰ δύο κράτη,
τὸ βυζαντιακὸν καὶ τὸ τῶν Φράγκων, καὶ ἐδόθη ἀφορμὴ εἰς νέας συνεν -
νοήσεις.

..
Ὁ οἶκας τοῦ Εάωναταντένου.

᾿Αξιοθαύμαστον εἶνε ἀληθῶς τὸ αθένος τοῦ Κωνσταντίνου, ὀφείλον-
τος χάριν τῆς ὑπερισχύσιως τοῦ μεταρρυθμιστικοῦ προγράµµατος νὰ
παλαίσῃ οὐ µόνον πρὸς τὴν Δύσιν καὶ τὴν ἀντίδρασιν νῶν παπῶν, συµ-
πραττόντων μετὰ τῆς ἰσχυρᾶς τῶν Φράγκων βασιλείας, ἀλλὰ καὶ πρὸς
τὴν ἀεικίνητον ἐν αὐτῷ τῷ κράτει ἀντιπολίτευσιν τῶν θρησκομανῶν
εἰκονολατρῶν, τῶν ποικίλων ἐχθρῶν τῆς βασιλείας, τῶν μοναχῶν καὶ
τῶν γυναικῶν. ᾽Αλλ’ ἔτι μᾶλλον ἀξία θαυμασμοῦ εἶνε ἡ καρτιρία αὖ-
τοῦ, ὅταν ἀναλογισθῶμεν, ὅτι ἡ φατρία τῶν ἀντιμεταρρυθμιατῶν ἡρί-
θµει ὁπαδοὺς ἐν αὐτῷ τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως.

Ἐϊχομεν ἤδη εὐχαιρίαν νὰ μνημονεύσωμεν τῶν εἰκονολατρικῶν δια-
θέσιων τῆς πρώτης τοῦ Κωνσταντίνου συζύγου, τῆς ἐκ Χαζάρων Βἱρή-
νης, ἥτις ὅμως δὲν ἠδυνήβη νἀποστήσῃ τὸν βασιλέα ἀπὸ τοῦ προγράµ-
µατος αὐτοῦ. Τὴν δὲ πρὸς τὰς εἰχόνας λατρείαν τῆς Χαζαρίδος ταύτης
βασιλόπαιδος, ἥτις μετὰ τὴν βάπτισιν αὐτῆς διετέλεσε πάντοτε πιστὴ
εἰς τὰ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ παραδιδοµένα, ἐκληρονόμησε παρὰ τῆς μητρὸς
ἡ θυγάτηρ τοῦ Κωνσταντίνου καὶ τῆς Βἰρήνης ᾿Ἀνθοῦσα. Αὔτη, οὐδέ-
ποτε στέρξασα νὰ ἔλθη εἰς γάμου κοινωνίαν, διετέλεσε καθ᾽ ἅπαντα
τὸν βίον ἀσχολουμένη περὶ ἔργα Φφιλάνθρωπα, καὶ ὑπῆρξε κατὰ τὴν
παράδοσιν τῆς ἐκκλησίας ἀληθῆς μήτηρ τῶν ὀρφανῶν καὶ προστάτης

. . ----

80τ

Ἡ Αθηναία αὕτη κόρη ἦτα ἡ Βρήνη, ἀνήκουσα εἷς οἰκογένιαν.
ἐπιφανῆ τῶν ᾿Αθηνῶν, Ἐκαλεῖτο δὲ πιθανῶς ὁ πατὴρ αὐτῆς Σαραντά-
πηχος, ἂν ἐπ᾽ ἀδιλφῷ ἀνιψις αὐτῆς καὶ οὐχὶ γαμθρὸς ἐπ᾽ ἀδιλφῇ ἦτα
ὁ ἔπωτα ἓν τῇ ἱστορίᾳ ἀναφαινόμινος Θεοφύλακτος ὁ υἱὲς Κωνσταντί-
νου Ῥαρανταπήχου τοῦ πατρικίου.'Ὁ γάμος δ᾽ οὗτος τοῦ βασιλόπαιδος
μετὰ τῆς ᾿Αβηναίας κόρης μαρτυρεί την σχετικἠν ἀκμῆν τῆς πόλιως
τῶν ᾽Αθηνῶν κατὰ τὸν ὄγδουν αἰῶνα ὑπερμεσοῦντα καὶ τὴν ἓν αὐτῇ,
διαθίωσιν μεγάλων καὶ μεμαβφωμένων οἴκων, δυναµένων νὰ αυνδεβῶσι
μετὰ τοῦ θρόνου διὰ δισμῶν κηδεατείας.

Ῥὴν 1 Ῥεπτιμθρίον Ἴ08. εἰ ῆλθε πανηγυρικῶς εἰς τὴν Κωνσταντι-
γούπολιν ἡ Βρήνη, καταπλεύσασα ἐκ τῶν ἀπίναντι τῆς πρωτευούσης.
ἐπὶ τῆς ἀοιατικῆς ἀκτῆς τοῦ Βοσπόρου ἀνακτόρων τῆς Ἱερεας ἐν συν--
οδείᾳ στέλου πλείστων Ἀρομώνων καὶ χελανδίων, ἑστολιαμένων διὰ πο-
Ἀντελῶν σηρικῶν ὑγασμάτων, ΄Απαντες δ᾽ οἱ προὔχοντες μετὰ καὶ τῶν
Ὑννανιῶν αὐτῶν (ξήλθον εἰς προὐπάντησιν τῆς ᾿Αθηναίας κόρης, τις
μιτὰ δύο ἡμέρας, τὴν 3 Ῥεπτιμθρίου, ἰμνηστεύντο ὑπὸ τοῦ πατριὰρ-
χου ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τῷ λεγομένῃ τοῦ Φάρου μετὰ τοῦ Λέοντος. Μετ᾽
ὀλίγους δὲ μῆνας, τὴν ΙΤ Δικεμθρίου, στεφθεῖσα αὐγοῦστα, ἴλαθε τὰ
τοῦ γάμου στέφανα ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ Ἁγίου Στεφάνου ἐν τῇ Δάφνη:

Ὁ. γάμος τῆς Εἰρήνης, μετὰ τοῦ βασιλιοῦ διαδόχου, ὄντις μετ
θλίγα ἔτη ἔμελλε νάνίλβῃ, ἐπὶ τὸν θρόνον τοῦ Βνζαντίου, εἶνε γεγονὸς
ἀξιοσημείωτον διὰ τὴν ἱστορίαν τῆς μεταρρυθµίπεως, Ἡ περικαλλὴς καὶ
εὐφυῆς τῶν ᾽Αθηνῶν κόρη εἰςήγαγε οὖν τῇ εἰόδῳ αὐτῆς εἷς τὸ βααι-
λικὼν ἀνάκτορον τὴν ἀντίδρααιν πρὸς τὴν εἰκονομαχίαν. Αλ’ ἡ ἀντί-
ὅρασις αὕτη δὲν ἐξεφάνθη δι μιᾶς. Ἰῶντος μὶν τοῦ Κωνσταντίνου ἡ
ἀντιπολίτευσις αὐτῆς δὲν εἶνε κρατκιὰ, περιοριζοµένη εἰς παρακώλνσιν
τοῦ. μιταρρυθμιστικοῦ ζήλου τοῦ αυζύχον. Καὶ ὅτι δ᾽ ἀνίδη ἰπὶ τὸν
θρόνον ὁ Λέων, ἡ ἐνέργκα τῆς ὀσημέραι κατ’ ὀλίγον ἐπιμονώτερον πρὸς
τῆν μεταρρύθμισον ἀντιδρώσης αυζύγου αὐτοῦ παρὰ τοὺς εἲς τὸν πενβι--
ῥόν ὑπὸ τῆς Εάρήνης δοθέντας ὄρκους ἓν τε µόνον κατώρθωσε, νὰ κατα-
στήσῃ τὸν νέου βασιλέα µετέωρον ἐν τῇ θρησκεντικῇ αὐτοῦ πολιτείφ.
Αλλ’ ὅτε ὁ Λίων ἀπέθανε μετὰ βραλεῖαν βασιλεία», ἡ Εἰρήνη, λαμ--
θάνουσα ἐπ᾽ ὀνόματι τοῦ ἀνηλίκου υἱοῦ Κωνσταντίνου εἰς τὰς χεῖρας
τὰς ἠνίας τῆς διοικήσεως, ἀποκαλύπτει ὅλην τὴν ψυχὴν αὐτῆς, ἀπρο-
παλύπτως πλήσσουσα τὴν μεταρρύθμισιν καὶ χάριν τῆς προμεμελίτη-
μίνης ἀντιδράσεως προθαΐνουσα ἁπτόητος µέχρι τῶν ἰσχάτων, γυμνὴ

μμ μαμα

ΠΙΝΑΣ

ΤΩΝ ΕΝ Τι ΤΡΙΤΩΙι ΤΟΜΩΙ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ.

ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΝ Τι ΚΕΙΜΕΝΩ:Ι

Νόμισμα Μιθραδάτου τοῦ Εὐπάτο-

ροζ .. κε. εν

Ῥόλλας ἐπὶ νομίσματος ἓν µεγεν»
θόνσει. κο

εορδρεχμον Ἀριίωνος καὶ Μι.
4

λοθκοιλλος, προτομὴ ἐν τῷ
Χαιολοτικῷ µουσεί.
τρουπό λεω.

Ῥωμαῖος ἱκατόνταρχος, ἀνάτλτ.

ὃν μεη
γετίας...
Νόρκος γιόνος, κολοσσιαία
προτομὴ ἐν Φλωρεντία (Ὀ{[-
Πα!, ἀρ. 399).
“Αφίς ἀναμνηστικὴ τῶν ἓν
ποις μαχῶν (Ηουταν ΜΙΦΙοῃ
40 Μεεέάοίπο πέν. 31.
Μάρκος ᾽Ἁγιώνιος καὶ Κλεοπάτρα
ἐπὶ νομίσματος ἀργυροῦ.

Αγρίππας, προτομὰ ἐν
ουσείῳ τοῦ Λούθρου

198 τρ :
Τὰ ἐρείπια Νικοπόλεως, νὰ.
Σαρχογάγος τῶν ῥωμαϊκῶν Πατρῶν

{1εύαο-Ἠ/αἀδϊπρίοη Ύο-
αμα αΓεἱοο]οξίφυε «η Ονὸεε.
Πέν. 9, {)
Τερμανοὸς, ἀγαἆμα ἐν τῷ µον-
σείῳ τοῦ Λούθρου, εξρεδὸ»
τῷ Ἴσορ ἐν Γαδίοις τς
αΙεα 1ίας

σελ.

1.
3ἱ

88'

Τὸ ὠρωόγιον ᾿Ανδρονίκον τοῦ
Ἰωρρήσον κατὰ τὴν ἐρμωὸ.
ά

Ἀγραποκ ἡ προρόνεέρα, προ:
τομὸ ζοὔ μουσείου ᾿ἆαμ.
πάνα ᾗ- Ῥώμη.

θρώνος προεδρίας Ποτόμωνος τοῦ
λεσδίου (Τεαίον Ύογδί

Ίο αί ειτο Τμ. Β΄

Διδία, προτομὴ
σιέῳ τῆς Νε

Κλαύδιος, προτομὴ ἐν τῷ. μον:
σείῳ τοῦ δ..

Μεσεῖδνα, προτομῇ ὃν τῷ το.
εσματικὸ, µονσείῳ Ἱαρι-
δίων ὁα᾽ ἀρ. 3397.

Νέρων, ἆγαλμα ὃκ Πδρίου
μαρμάρου ἐν εν µονοείῳ
τοῦ Δούθρον

Νόμισμα ἀναμνησταὺν ὃς ες
λος περλόας αἳ Νιμ

σµατος.
πω οτομὴ ἐς τῶ µο
τοῦ Βατικανοδ.. αμ
δα, προσ 3 ὃν τῷ µου.
σείῳ τοῦ Καπιτωλίου αἲς
“Ρώμης. ον
Νόμισμα ἀναμνηστικὸν τᾶς ἐν
Ἓλλάι περοϊείς τ

᾽Αδριανοῦ εἷς
ἐπὶ ἀΐδον ἐν τῷ µουσείῳ

Μάρκος Αὐρήλιος, προτομὴ ὃν
τῷ µουσείῳ τοῦ Καπιτω-
ἀἷου εἲς Ρώμης.

90

Γερμανὸς, χροτομῇ ἐν τῷ βρες;
τανικῷ µουσείφ.-ει τ.λτι

95

96

9τ
90
105

105.

105

106.
..
.4
4

υ]

μτ

198

πο
1.9

ολοσίον,
Αγείμα
κοῦ κολοσσιαῖον πρὸ τῆς

ει ιν
ο έννεισο ΧεΙΡοΥΡ.
μη

ωμπίκη ασ. Εὔ7]νεν»

η
Ἰπὶ Ψημδωποῦ της ἐν Ῥαδόννη
ὀκκληρίας αῦ Ἀγίονναλίν,
Ἐπίσκοπος,, «ης Σι εἰκὼν.
ες Σοφίας...
ὡς παλλιηβάφος, ον

τῷ ἱπποῦρόμῳ,
ποογασὺτ μην. ἐς

κασεινουπό 1ει (Νενιὸ
απολόο]οαίάμε τόμ.

Ἠγ η] καὶ ΧΚΙΝ.
ΑΑθηναἰς-Εὐδυκία ἐπὶ χο σομα-
τος μεγεθυνθέντος, παὶ

σταβια ὀπικαμλνῷ

Ὁ Ιππῤδρόμος τῆς ἸΚωνσταντνόν»

λιτά, αν
Αεαδοσίον (Βαμάωγί

αντιανοῦ χειρογφάφὸν το.
ανα δν στη τμ
αἩ βιβλιοθήκη εὔ)

σίων (Βονίό. Ἀκββίσα
ο η

4.0)

Ἀοψίας {'
κἰΠομικρλο σ. {40 νε νε
α ν

Ἠνζαντικκίν
τοῦ ἀεκάτον αἰώχος ἓν τῇ
ποτῇ τοῦ ΒΙορδιινῃ ἐτ Γερ:

μεσον ρα
ς . ἀλάγλυφον τν
τῆς βάσεως τοῦ ἠδελόσκονι
τοῦ Βεοδοσίον....
Μολυόβόβονλλον τῶν Ἠετων

908

506

561

Ὑμπόχει (Ἴψονε Ίτανοα ἴα

Ῥογεβετω Αίπίκα).

Ἱστουρτήματος ἓν Δαμόέρτη
μδδε Γερμανόοε:

Ἴου-

᾿Αρτοριος ἐπέχρυσις.

βιζανπακοῦ,
ροτράρου ἐν εἢ ᾿Εθνικῇ
άλιοθήκη τῶν Παρισίων
(Βονάίεν ζνθ᾽ ἂν.
Αγίρ τοῦ ὔήμου ἓν ποτ .
[4 .ὲ ομ] κα ιθήρ»
τὸ Παρισίων {Βοτάίεν
219’ ἂν. «. 741.
Ἡ ἓν ἐν Τχγτ κ θωστὴ»

ᾧετγοωκε εα ΑΑόε Μίρεατε

σιαῖος χαλκοῦς ἀνδριὰς ἓν Βαρ-
τδς Ἰταλίας.. .
Έρραπος.

σι. 5893,

παλλετεχνήματος
εἲς «νλλοΤῆς τος ἐν ώς
3 αόμιτος ΓρηΤορίον
Σεροταν.

ροτράρου ἐν εὖ τομ] Α-
ἀλιοθήκ τῶν Παρισίων

στ τῶν ο πες
(Βοπάΐεν ἔν

ἀοτᾶς τοῦ ἕν Παρισίοι
ἅ πας Αλιασως

χεροτράρον

ἆ ια αἷθνας ἐν τὖ Ἔθνικὃ
Αιζλιοθήαν, τῶν Παρισίων
(Φομκκλετφετ ἐγθ'
73.

τα

μα

805

ΕΙΚΟΝΕΣ ΟΛΟΣΕΛΙΔΟΙ

Ἀθγονστος, 2ίθινός ἀνδριὰς ἐν
τῷ Βταοε]ο Νωογο τοῦ Βα-
τικανοῦ...

Καλιγόλας, ἀίθινος ἀνδριὰς εὖ-
ρεθεὶς ἐν ᾿Οερίκόλι, ὃν
ἐν τῷ Βατικανῷ [Μιθου
Ῥΐο Οἴδανεπείπο).

Κλαύδιος, προτομὴ μ
σείῳ τοῦ Καπιτωλίου τῆς
“ρώμης.., :

Ἱραϊανας, ἠζῤηος ἀνδριὰς ὃν
τῷ µουσι εἲς νωπό
ο. . οσον

ΑΑδριανὸς, προτομὴ ὃν τῷ µον-
σιέῳ εἲς Ἀναπάλεωειο.,

Ἀνείνοας, «ήθινος ἀγδριὰς ὅ
Ἰθγόμενος τοῦ. Βοϊνεονο
γα μον

Ὁ ἐν "Ἀθήναις ναὺς τοῦ Όλυμ-

πίον Διός. κ...

ο ἐν Αθήνας

Αντωνίνος ὁ Εὐσεδὴς,
ἐν τῷ µουσείῳ τῆς
ἄεως. τι

᾿Αϕηναῖος κοσµητὴς ἐφήδων.
τῷ κενερικῷ µουσείῳ ᾿4θη-
μὤφ(Δα [αίμα ο οσττέαρ.Μεῖ-
Ἱέπίαυε Τόµ. Β΄ Πέ». 8)...

Καρακάλλας, προτομὴ ἐν τῷ
µουσείῳ τῆς Πεαπόλεως..

Δέκως, ἀίθινος ἀγδριὰς τοῦ
μουσείου τοῦ Καπιτωλίου

ος εἲς Ρώμης. ινννννοοωτεον

Κωνσταντῖνος ὁ μέγας, «ίθινος
ἀγδριὰς εὑρεθεὶς ἐν ταῖς
θέρµαις τοῦ Κωνσεανείνον,
«ὃν ἓν τῇ πλατείᾳ τοὶ
Καπιτωλίου τῆς ᾿Ρώμης.

Διάχραμμα τῶν χρισειανικῶν κα.
πακομθῶν τῆς Μήλον κατὰ τὸν
Ῥιιολοσπε [Βυ]]εί]α ἆο οοτ-
τορ. Με]]έπίηιε Τόμ. Β’
Πίν. 340) κο.

Θριαμθικὴ ἀφίς τοῦ μεγάλου Κων.

ἴνου ἐν Ρώμῆιονννο,

Ἡ ἐν Ἱεροσολύμοις ἐκκλησία τοῦ
Πανατίον τάφου :

Κωνσταντῖνος καὶ Ἑλένη, εἰκὼν

(τοκος τ]

8.

10ο)

1ος]

16]
1.0

6]
19ι

ἐκ ΄ βιζαντιακοῦ χειρογράφου
{Βαπάωγί Ἱπιρογίυαι ΟΓίο'
τα]ο σ. 688)..
Θρίαμόος οὗ Κωνσταντίου ἐν
Ῥώμῃ ἐπὶ τοῦ βαρδερινιᾶ-
κοῦ διπτόχου {ῶοψί Τλε-
φαυτωθ γοίότωπι ἀἱρί]ολο-
τυα Τόμ. Β΄ Πίν. Ἀ]ειον
Ἰουλιανὸς ὁ παραδάτης, ίδιος
ἀνδριὰς ἐν εῷ Ῥα]αίο ἆθε
Έλεγπιος τῶν Παρισίων...
Ὁ Ἰονλιανὸς θίων τοῖς εἰδώλοις,
ἰκὼν. ἐν βυζανειαχοῦ χειρογά-
Φου ἐν τῇ ᾿Εθνικῇ βιδλιο-
θήκῃ τῶν Παρισίων (Βου-
ἀῑον ἔνθ' ἂν. σ. 88)...
Αἱ νῖκαι τοῦ Θεοδοσίου, ἀνάγλυρα
ὁριαμθεντικῖς ἀίδος ἐν τῷ ἵπ-
ποδρὺμῳ Κωνστανεινονπό-
ἀεως (Ώωγωψ Ἠϊειοίτο ἄος

199 Βοπιαίπε Τόμ. 2’ σ. 667).

Πλοῖον αὔτανδρον ἐπὶ Θεοδοσίου
τοῦ Μεγάλου (Βαπάωνί Ἱτω-

194/ Ῥοψίυπι Οσἰεπίε]ο σ. ὁδ8,
ἀρ. 43).
Σαύθαι ἀνδρα,
146)

154]

165]

198]

398
354
31

κὼν ἐκ. βυζανειακοῦ χειρογρά-
Φου [ἀὐτόθι σ. θά9/.
Τὸ µέγαρον τοῦ Θεοξωρίχου ἐν ρα-
δίνη. τς .
Ἰονστωιανὸς, ψηφδωτὴ εἰκὼν ἓν
Ῥαδίννῃῇϐ. ΑροβήπατοΝυογο)
ἐκ φωτογραφίας ρ-
τον ὀνταδθα δηµοσεενοµά-

- νεος
Ὁ. Ἰωστωιανὸς μετὰ τἲς ἅχο-
Ἰουθίας αὐτοῦ, εἰκὼν Ψηφι-
ἡ ὃν ἉΤίφ Βιτα]ίφ

διπεύχον (Θογί Τλοεαυσυε

δ5

386

394

3

390

843

498.

516

5ο

ποέσγασι ἀἱρεγολοσατα τά
Κ Πίν. ἆΜΙ .

Ῥιζαριανὰ πυναρανα ἐκ τῶν

Ηετιλετρ θεεολί-

εδ, ἀετ Ῥγκκνίίπετ σ, 241
στι δν Ἂ΄

αἰπουμεναῆς συνόδο., µε ἔπε--
ξαΤημαεικοῦ πειµάνοα ὅχι-
300] σθεν [ΠαΜεπδαολ Ξομτῖβ-
α[οἷα τεξχ. Ἐ
303 "Ατοος -Ἡ η

σελ.

4 σι

η

Ἐν Τρι

4 ἀνάγνωθι {89

1ι
υς
2.5
35

ΔΙΟΡΘΩΤΕΑ

τρίτοι ΤΟΜΟΙ

καθυποτάξεως
τῶν Αἰκωλῶν
ἐκ Ῥόμης

τόεε

Πισιδίαν
ἔΎτοπος

σῖκαι

δὲν κατείχετο
τοῦ Μαρείου τοῦ 86
Κάφιδος
ἀσίδηρον ἅπλου,
καὶ ὁπέταξε τὸν
ἀτίθασον.
Ὀκεάδιος

ρόδον

180

Σαπώρου

Σαπώρη»
Η ΛΕΓΟΝΕΝΗ
ἡ σαρκοφάγος
ΑΑσχοίον
μυστηριᾶτις
ἐπερχομένη
τας
θεοδωρίχον
πακῶς

186
καθυποτάξεως

ἐν Ῥόμῃ
πρῶτος
Χιλικίαν.
οἷδε
χίκαι
κατείχετο
τοῦ 88

Κάφιος

Σαπόρον [ὁμοίως
ἐν σ. 176, στι).
Σάπορον.

0 ΛΕΓΟΜΕΝΟΣ
ὃ σαρποφάγος
᾽χοᾶίον
μυστηριώδης
ἐπερχομένη
τελεία
Θευδωρίχου
καλῶς

595
δα:
626

656

οτι

.35”
“ον
ὑπὸ τὴν εἰς. »

. 38 ν
. 99 ω

ὑπὸ τὴν εἰς. 5

» 102030

868

Λα λαρίχου
ΔαΤΤοδάρδοι
ΑΤΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΑΙ

ἀτοίμης
«ατεσκενασµένης

Φιρούσηε
ΕΝ ΒΤΖΑΧΤΙΩι

ἀαριίνης

"εκ λαρίχνο
Αομθορὲοὲ
ΑΤΤΟΚΡΑΤΟΡΙ-
χοι

2εοίμον
κατεσκετασµέ--

Φέροντος
ΕΙΚΟΥ ΕΥ ΕΤ.
Ζ4ΠΤΙΟι

ΠΡΟΣΘΕΤΟΙ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ
ΕΝ Τοι ΔΕΥΤΕΡΩΙ ΤΟΝΜΩΙ

στ. 33 ἀνάγνωθι Περιάνδρον

12

3]
ια
10
16
“".
30
36

11
20

εξώδενσεν
Ἡρασίδον
Περδίκκο:
Ἡριππίδου
ἀπὸ
Καλχηδονίων
σ78-377
δλίγον πρὸς
ὀνσμὰς ες Κο-
ρύνθου

Μιδέα»
ἐνεργοῦσαι
πεντακόσια
αθδομήκονεα 3Ε
Πείθωνα
ἠναγκά
Αντίγονος
εἶτεν ἆλη
σεραφῆ
εἶχε σερέψει
Λυσίμαχος
Λευκίον
τεσσαράκον-
τα ὀκτὸ
379

ὁ

220
ἀνεφιὸς
δεκαιπτὰ

θέροε
179

μεθ οὗ

Περικλέους
ἐξώδενεν
Βρασίδα
Περδίκκα
Ἠριππίδα
ὁκὸ
Καρχηδονίων
977-478

κατὰ τὸ σηµερινὸν.

λονεῤάκιον
Ναλίαν
ἑνεργοῦντες

1ε
Πύθωνα
ἠναγκάζετο

ἠδόνατο ἤδη νὰ
στραφῇ

ἔσερεψε
Δημήεριος
Λονκίον

αξήκονεα
3639

333

ἐξάδελφος
εἰκοσιὲξ
Φθινόπωρο.
170

καθ οὗ

ἕνα καὶ ἥμισνν

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΤΟΜΟΥ

ΣΘ΄ -α Ἑλλὰς μέχρι τοῦ Αὐγούστου.. κε «.- «τε... .. Σελ. 4

Ἐά΄ "Ἀπὸ Αὐγούστου μέχρις ᾿Αδριανοῦ. »» »».ν«..ε

α΄ Τὸ ἔργον τοῦ Μομμίου α. 1.--θ' Ἡ διοργά-
γωσις τῆς κατακτήσιως σ. ὃ.---γ΄ Ἡ δρᾶσις τοῦ Πο-
λυθίου σ. 6.---δ' Ἡ Ἑλλὰς µέχρι τῶν μιθραδατικῶν
χρόνων σα. 14.--ε’ Οἱ Ῥωμαῖοι ἐν ᾿Ασίᾳ καὶ ὁ Μι-
θραδάτης σ. 1θ.---ς' Ἡ ἰν ᾿Ααίφίάντίστασις τοῦ Μι-
θραδάτου σ. 31.--ζ. Ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁ ᾿Αριστίων σ.
94.---π'. Ὁ μιθραδατικὸς πόλιµος ἐν Ἑλλάδι σ.
36.---θ' Ἡ πολιορχία τῶν ᾽Αθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς
σ. 33.---έ Τὸ τέλος τοῦ μιθραδατικοῦ πολέμου α. 38.
στια" Ἡ πτᾶσις τοῦ Μιθραδάτου καὶ ὁ Πομπήιος σ.
ἀ9.---(θ Ἡ καθυπόταξες τῆς Κρήτης α. ἀ9.---ιγ.
Ὁ ἑλληνισμὸς νικῶν τοὺς νικητάς σ. δ3.---ιδ' Ποµ-
πήιος καὶ Καϊσαρ α. ὅθ.----’΄ Ὁ Καΐσαρ καὶ τὸ βα-
σίλειον τῆς Αἰγύπτου α. 64.---ις' Βροῦτος καὶ Κάσ-
σιος, ᾽Αντώνιος καὶ ᾿Ὀκταθιανός α. θ1.--ζ Ὁ
᾿Αντώνιος καὶ οἱ Ἕλληνες σ, Ἴ3.---ιπ' Ἡ ἧττα τοῦ
᾽Αντωνίου σ, 78.

α΄ Ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ τοῦ Αὐγούστου α. 84.
πάρτη καὶ ᾿Αθῆναι σ. 88.---γ΄ Τιθίριος α. 9ά.---
Καλιγόλας καὶ Κλαύδιος α. 100.---ε' Οἱ Ἕλληνες
καὶ ὁ Νέρων α. 10ά.---ς' Ἡ κήρυξις τῆς ἐλευθερίας
τῶν Ἑλλήνων σ. 109.--ζ Ἡ Ἑλλὰς ἰπὶ τῆς δυ-
ναστείας τῶν Φλαθίων σ. 143.--π' Νέρθας καὶ
Τραϊανὸς σ. 115.---θ' Ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία σ. 118.
Ἀπὸ ᾿Αδριανοῦ μέχρι Κωνσταντίνου...» «» «. «« »:

α΄ Ὁ ᾿Αδριανὸς καὶ οἱ Ἕλληνες α. 138.--- 6’ Ὁ
᾽Αδριανὸς ἐν Αθήναις α. {39.---΄ Οἱ ᾽Αντωνῖνοι

84

1398

σεν

872

α. 199.---δ' Ἡρώδης ὁ ᾿Αττυιός α. 13θ.--- τ΄ Ἡ
ἑλληνικὴ παιδεία ἐπὶ Ῥωμαίων σ. 140.---ς' Τὰ παι-
δευτήρια τῶν ᾽Αθηνῶν σ. 1 Δά.--ζ' Σεπτίμιος Σεθῆ-
Ρος ᾱ. 151.--η Καρακάλλας σ. 155.--θ' Οἱ
᾽Αφρικανοὶ καὶ Ἄύροι αὐτοκράτορες σ. 1ὅ9.-- Ἡ
πεντηκονταιτὴς ἀναρχία σ. 163.---ια’ Οἱ Γότθοι καὶ
αἱ ἑλληνικαὶ χῶραι σ. 167.--ιθ Ἡ ἅλωσις τῶν
᾽Αδηνῶν καὶ ὁ Δέξιππος σ. {Ἴ9.---ιγ΄ Ἡ ἵδρυσις τοῦ
βασιλείου τῆς Παλμύρας σ. 116.--.δ' Οἱ ἀγῶνες
τῆς Ζηνοθίας σ. 119.---ι Ἡ κατάλυσις τοῦ βασι-
λείου τῆς Παλμύρας σα. 188.--ις' Αἱ µιταρρυθµἰ-
σιις τοῦ Διοκλητιανοῦ σ, 18θ.--ιζ Τὸ ἴργον τῆς
πετραρχίας σ. 191.---ιη' Τὸ νανάγιον τοῦ Διοχλητια-
νοῦ σ. 195.
"0 Κωνσταντῖνος καὶ ὁ χριστιανισμός...» «: νο...
α΄ Ὁ Κωναταντῖνας αὔγουστος α. 199.--6’ Ἔξ
αὔγουστοι σα. 304.--γ΄ Ἡ ἧττα τοῦ Μαξιντίου α.
304.---δ' Ἐν τούτῳ νίκα σ. 310.---ε΄ Ἡ θρησκεία
τοῦ Ἰησοῦ σ. 3218.--ς' Ὁ Παῦλος σ. 318.---ζ'
Ὁ Παῦλος ἐν ᾿Αχαίᾳ σα, 393.--η' Αἱ πρῶται ἰκ-
αλησίαι σ. 238.--θ Ὁ χριατιανιαμὸς ἐν Ἑλλάδι
μέχρι Κωνσταντίνου σ. 99θ.--ι Οἱ διωγμοὶ τῶν
Χριστιανῶν σ. 343.--ια’ Τὰ ἰπακολουθήµατα τῆς
νίκης τοῦ Κωνσταντίνου σ. 347.---ιθ’ Κωνσταντῖνος
καὶ Λικίνιος σ. 258.---ιγ΄ Αἱ αἱρίσιις καὶ ὁ "Άρειος
σ. 356.--ιδ’ Ἡ ἰν Νικαίφ σύνοδος σ. 260. ---ιε
Οἰκογενειακὴ τραγῳδία α. 36δ.---ις΄ Ἡ ἁγία Ἑλίνη
α. 309.--(ζ Ἡ κτίσις τῆς Κωνσταντινουπόλιως σ.
978.---.α' Ὁ νέος πολιτικὸς ὀργανισμός σ. 378.---ιθ'
Διάλυσις τῆς θρησκευτικῆς καὶ πολιτικῆς ἑνότητος σ.
3983.--κ' Ὁ θάνατος τοῦ Κωνσταντίνου σ. 386.
Ὁ αἰὼν τῆς πελενταίας πάλης...» «» εν «νε.»
αἱ Οἱ υἱοὶ τοῦ Κωνσταντίνου σ. 388.--6' Ὁ
ὑπὲρ τῆς μοναρχίας ἀγὼν τοῦ Κωνσταντίου σ. 393.
--γ΄ Ἡ μοναρχία τοῦ Κωναταντίου σα. 394.--δ-
Γάλλος καὶ Ἰουλιανός α, 399.---ε' Ὁ Ἰουλιανὸς ἐν

»

199

988

καν

818

"Αθήναις σ. 803.---ς' 'Ο Ἰ]ουλιανὸς καῖσαρ σ. 909.
--ζ Ὁ Ἰουλιανὸς αὔγουστος α. 91 5.--η Ἡ βα-
αιλεία τοῦ Ἰουλιανοῦ α. 318.---θ' Ὁ παραθάτης ἰπὶ
τοῦ θρόνου α. 39ά.--- Ἡ ἀποτυχία τοῦ παραθά-
του α, 398.--ια΄ Οἱ διάδοχοι τοῦ Ἰουλιανοῦ µέχρι
τοῦ Θεοδοσίου α. 984.---ιθ Θιοδόσιος ὁ μέγας καὶ
οἱ Γότθοι α. Δ40.---ιγ΄ Ὁ κατὰ τῶν Σαρματῶν καὶ
Γροθίγγων πόλιµος σα. 345.---ιδ Αἱ ἐν ᾿Αντιοχείᾳ
καὶ Θισσαλονἰκῃ ατάσεις α. 341 ---ιε' Οἱ ὑπὶρ ἑνώ-

σεως τοῦ κράτους ἀγῶνες σ. ὃδ1.---ις' Ἡ ἰκκλησία
ἀπὸ Ἰουλιανοῦ µέχρι Θεοδοσίου σ. 968.---ιζ΄ Ἡ ἰκ-
Χλησία ἐπὶ Θιοδοσίου σ. 959.---ιπ΄ Οἱ τρεῖς ἱεράρχαι
σ. 907.
Τὸ Βυζάντιον, οἱ Γότθοι καὶ οἱ θὔννοι...»ε».
α΄ Οἱ δύο διάδοχοι τοῦ Θεοδοσίου σ. 915.--6'
᾽Αλάριχος καὶ Ῥουφῖνος σ. 918.--γ Ἡ ἰπὶ τὴν
Ἑλλάδα ἐπιδρομὴ τοῦ ᾽Αλαρίχου α. 381. Ὁ
φόνος τοῦ Ῥουφίνου σ. 98δ.--ε΄ Ὁ΄Βὐτρόπιος σι
88Ί.--ς' Ὁ Βὐτρόπιος καὶ ὁ Χρυσόστομος σ. 390.
--ζ" Ὁ Γαϊνᾶς καὶ οἱ Γερμανοὶ ἐν Κωνσταντινουπό-.
Ἆει σ. 99ἀ.---π) Βὐδοξία καὶ ᾿Αρχάδιος σ. 997.---θ΄
Ὁ ἀγὼν τοῦ Χρυσοστόμου α. 401.---' Ὁ πατριάρ-

χης καὶ ἡ βασῖλιαα σα. ἀθά.--ια' Ἡ κυρηναϊκὴ
Πιντάπολις καὶ ὁ Συνέσιος σ. ἀθθ.---ιθ' Θεοδόσιος ὁ
μικρὸς καὶ ὁ ἐπίεροπος "Ανθιμος σ. ἀ44.--ι΄ Ἡ
Πουλχερία σ. ἀ48.---ιδ’ Θεοδόσιος καὶ ᾿Αθηναίς σ.
491.---ι Ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ Θιοδοσίου τοῦ μικροῦ σ.
ἀθδ.--ις' Τὸ πανιπιατήµιον τῆς Κωνσταντινουπό-
Ἆκως σ. 43θ.---ιζ' Ὁ θιοδοσιακὸς κῶδιξ σ. ἀ93.---
ΟΥ Αἱ τύχαι τῆς Εὐδοχίας σ. ἀἃά.---ιθ' Πέρααι,
Βανδῦλοι καὶ Οὗννοι σ. ἀθθ.---κ' Ἡ ἐπιδρομὴ τοῦ
Αττίλα σ. ἀάδ.---κα' Μαρχιανὸς καὶ Αττίλας σ.
44]. --.κθ' Ἡ ἐκκλησία ἐπὶ Θιοδοσίου καὶ Μαρκιανοῦ
σ. 451.
«Ἡ Ἀννασφεία τοῦ Αέοντοι
α΄ Λίων ὁ Μακέλλης σ. ἀ58.---δ6᾽

315

815

Μαυρίκιος α. θ90.--«Υ. Οἱ πρὸς τοὺς Πέρσας πόλι-
μοι (519-594). σ. θ89.---δ’ "Αθαρις καὶ Σλάδοι
α. θ8θ.---κ΄ Νέοι ἀγῶνες ἰν Ἰπαλίφ ο. θ4ά.--ς'
Τὸ οἰκουμενικὸν πατριαρχεῖον α. θά8.--ζ, Ἡ πτῶ-
αις καὶ ὁ θάνατος τοῦ Μαυρικίου σ. θ53.---π' Τὸ

πρῶτον δημῶδις ἆσμα τῆς νέας ἑλληνικῆς σ. θ05.--
ϐ’ Ἡ τυραννὶς τοῦ Φωκᾶ σ. θ69.--έ Ἡ ἀπὸ τοῦ
τυράννου σωτηρία α. 664.
ἨἩ δνναστεία φῶν “Πρακλειδῶ'
α΄ Ἡράκλιιος ὁ Ἡρακλείου α. 667.--6' Τὰ ἔτη
τῆς παρασκιυῆς α. 669.-- Ὁ Χοσρόης θριαµ-
θιύων α. 673.---δ’ "Αθαρις καὶ Σλάθοι σ. 675.---
Ε’ Τὰ ἱερὰ χρήματα α. θ76.--ς' Ἡράκλιιος καὶ
Χοαρόης α. θ79.---ζ' Ὁ κίνδυνος τοῦ Βυζαντίου σ.
684.---η'. Ἡ πολιορκία τῆς βασιλευούσης α. θ6θ.---
ϐ' Τή ὑπιρμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια α. 690.
--ι "Άδοξον τέλος τοῦ Χοσρόου σ. θ9ά.--ια Ἡ
θρησκευτικὴ πολιτεία τοῦ Ἡρακλείου α. 699.--ι6’
Μωάμεθ σ. Ἴ03. ---ιγ Ἡ θρησκεία τοῦ κορανίου σ.
Ἴ08.---ιδ’ Ὁ ἰσλαμισμὺς στρατευόµενος σ. Ἴ0δ.---
α΄. Βυζαντῖνοι καὶ Άραθις α. Ἰ11.--ις' Οἱ Αρα-
θες ἐν τῇ βυζαντιακῇ ᾿Αφρικῇ σ. Ἴ1θ.---ιζ’ Τέλος
Ἡρακλείου καὶ βασιλεία τῶν δύο αὐτοῦ υἱῶν α. 19.
--ιπ' Κώνστας σ. Ἴ33.---ιθ' Ἡ βυζαντιακὴ Ίτα-
λία ἀπὸ τῶν χρόνων τοῦ Φωκᾶ σ. Ἴ95.--κ Ὁ
Κώνστας ἐν Ἰταλίᾳ σ. Ἴ28.--κα΄ Κωνσταντῖνος ὁ
Πωγωνᾶτος σ. Τ31.--.κδ’ Οἱ Ἄραθις ναυτιλλόµενοι

ο. θά.--κγ΄ Οἱ "Αραθις πρὸ τῆς Κωναταντιου-
πόλεως α. Ἴδ].---κδ' Οἱ Σλάδοι καὶ ἡ Θεσσαλονίκη
α. Ἰάδ.--κε Ἡ ἵδρυσις τοῦ βασιλείου τῶν Βουλγά-
Ρων ᾱ. Ἰάθ.--κς Ἡ ἕκτη οἰκουμενικὴ αύνοδος σ.
Τάφ.--κζ’ Ἰουστινανὸς ὁ Β΄ σ. Ἰδ4.---κη' Ὁ ἙῬι-
γότµητας α. Ἴδθ.---κβ' Λεόντιος καὶ Τιθέριος ὁ Β΄
α. Ἴ69.--Χ΄ Ἡ διωτέρα βασιλεία τοῦ Ἰονστυιανοῦ
α. Ἴθ9.---λα’ Βαρδάνης ὁ καὶ Φιλιππικός σ. Ἴθθ.--
16’ Τὰ τελευταῖα ἔτη τῆς ἀναρχίας 5. ΤἼ0.

607